Google
This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project
to make the world’s books discoverable online.
It has survived long enough for the Copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject
to Copyright or whose legal Copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge thafs often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book’s long journey from the
publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for
personal, non-commercial purposes.
-l· Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google’s system: If you are conducting research on machine
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the
use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
-I- Maintain attribution The Google “watermark” you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
-I- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other
countries. Whether a book is stili in Copyright varies from country to country, and we can’t offer guidance on whether any specific use of
any specific book is allowed. Please do not assume that a book’s appearance in Google Book Search means it can be used in any manner
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google’s mission is to organize the world’s information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers
discover the world’ s books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
at|http : / /books . google . com/
HARVARD COLLEGE LIBRARY
FROM THE LIBRARY
OF
ARTHUR DARBY NOCK
PA^TROLOGIiE
CURSUS COMPLETUS,
SEC bibliotheca universalis, intesra, onifokuis. commoda, oeconomica.
m νλτηιι. doctorv» scriptorhqii ecclesusticorh.
SIYB LATI?10UU!II, SIVB GRACOAUM,
0Γ1 AB ASVO APOSTOUCO AV jETATEM INSOCESTII II! (J.V.V. 1116) P/?0 LATiSIS,
BT AD CONCILII FLORENTINI ΤΕ}ιΡ()ΙΙΛ lANN. U59) PRO GRMCIS FLORUERUNT :
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMMIM QV Al. KXSTITKUK (,ΛΤΜΟΙ,ΙΟΛ: TUADITIONIS PKU QLINHKCIM
^ LCCUISlili S.i-XILLA,
ttXT \ C10T\0?ir.9 &CCimATlS9lM4S, INTER SE CUlIQtE NO.NNULUS COtHUIBrg MANIISCnirTlS Cm.l.ATAg. rKRQU\M DU.IGKN*
TLI- CASTIGATA MSSEIlTATlONlbUS, COMMENTAKIlS VAniISQUK LLCTIO.NIDLS CONTINENTER II. LUSTRATA ; ΟΜ.ΜΙ>Γ8
EIS Γ05Τ AMPLISSIEAS EDITIONES QUiE TRIOUS NOVISSIMIS S.CCULIS DEBENTIIR ABSOlU ΓΑ8, HETTCTIS
Α1ΓΤΑ ; INDiriRrS ORDINARIIS TEL ETIAM ANAl.YTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS, SIVB AlXTOUES Al.iCrJUN
MiiMl NTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA *, CAPITULIS INTRA IPSUM TI.BTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITIUS
Μ>6ΐΙ.λΚυΐΙ paginarum marginem superiorem DISTINGl entibus SUIUKCTAMQIIE materiam SIGNIII'
i antibus, apobnata; operibu.s cum dubiis, tum apocryphis, aliqua vero auctoritaie in
OBRlNt; AD traditionem ECCLEMaSTICaM IOLI ENTIIiUS, amplificata :
et quadraginta indicibus SI:D omni IIESPEUTIl, SCILir.F.T, ALPIlALF.TICO. UllUoNOI.OCir.O, αν.\1ΛΙΙ(.ο,
Α'Αί.θ·.Ιΐ-ΐι, srATKTiCO, SYNTIIETICO, ETC., OPEU.V, KES ETALCTOUES Ε\ΙΙΙΙ!Ι·ΝΤΙΙ:1:η, ITA IT NON solum
al ILIOSO, SID NEGOTIIS IMPLICATO, F.T SI FOI.TE SINT, PIGRIS ETIAM ET IMPERITIS PATEANT OMNES
l AIHES, locupletata; sed PP.iESEUTIM DUODUS IMMENSIS ET GENEUAI IDI S INOICIRI S, ALU HO
SCI.ICLT HLUL1M, quo consulto, quidquid non solum TALIS TAI.ISVE PATER, VF.III M I TI\A1
LNI6QUISQUL PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QIIOM.IBKT THEMA SLhlPSKKII, UNO
ι.Ντητυ coNsnciATUR ; alii.ro SCIUinUlt^E SACU/E , ex quo lectori cum-
lERIRE SIT OUVIUM QUINAM PATRES ET I.N QUIBIS OPERUM SUORUM LOUS
singulos singulorum librorum SCBIPTUR.E AERSIIS, A PRIMO CF.NESEOS
USQUE ad novissimum APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT :
>r.ri.'· ica S A liSSiNA, CjETERiSQUE OMNIBUS FACILE anteponenda, SI PERPENDANTUR CIIARaC fERUM MllDUAP.
UURTC QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSORUM 'IUM V\UtETAS
l: M sr MERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIRIQUE IN 10T0 PATROLOGLE DECURSU CONSTAMT.H
SiUil.lS. PRETII EXIGUITAS, PRiESEIITlMQUE I8T.A COLLECTIO UNA, METHODICA E Γ CHUONOt.OGlCA .
Kl^XU-NIORLU fragmentorum OPUSCULORl MQUE IIACTKNLS lUC II.LIC SPaRSORUU, VKL ET!.\M
INUDI loRUM, IhlMUN AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EA OPERIi:US ET MSS. AD 0M.N1.S
ETaTES, locos. LINGUAS IOHMASQUK pi H riNl.N ! ixUS . LOADI NATOKI AI,
f : « :NMMERL> OPEIIIBLS TRADITIONEM CaTIIOLICaH CO-NFLANTIRUS, OPUS USU i \l MIR VRILI I ER ΓΚΠΕΙ I N I lUM.
SERIES GR.ECA PRIOR,
IN QLA PUODELNT PATRES, DOCTORES SCRIPTnRKSyl i; ECCLLSl.E GR.liC.R
A S. RAU.NABA Λ1) PIIOTTLU.
ACCURANTE J.-P. MIGNE,
Dlbllothcciv cleri HisIrrrMir.
MAE crilbUUM COMPLBTORUU IN SINGULOS Sl.lKK ΠΛ KU.I.KMAM H..1i UAMOS KlUluiAK.
i fr ·; Oi;iA. aD INSTAP. IPSIUS F.CCLESIC, in DIUS PARTES DIVIDITUR, AI.IAV M-.MI K I. A liM.»'·. Al MM Mi.C.LO-l A llNAM.
f. P\h IKS JAM INTEGRE EXAIIAT.C bUNT. LATINA, ^212 VOl.UMlMRUS MOLI". SU.A STANS, l I 10 FRANCIS VENII : Gll.l Ca
Γ-.Ο’.ΤΙΟΝΕ TYPIS MANDATA EST. PRIOR GRjtXUM 1EX1UM LNV (Lll AERMONh LATINA LA lKR.ALt LOMPIK-
. · IU 1*, ET 104 VOLUMINA IN 10‘J TOMIS, PRO PRIMA SERIE, NON EXCLDIT. POSIKIIIOR \ EUSU)NF-M LATINAM I AVIUM
f bI . I T, IDEoQllL INTRA 55 VOLUMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GR.ECO-I.Al INA AD .‘>S VOLUMINA T.aNII II ^·*'*'υ*
7 . M M lll JUS VERSIO MERF. LATINA 29 VOHIMINIRUS LST AIlMH.UTA. UXUMQUODyl-E VOLUMEN GI;.i;CO-LA1 INUM 8.
··! yi E nlrb i.aunum 5 francis solummodo emuiur : utrouique aero, ut lutni hujus uenli icio
. iTlP. tUPToR, collectionem INTEGRaU, SIVE LATINAM, MVK GR.F:caM COMPARET NECESSE EHIT; sF.i Lb ENIM
. j; -*ji t Voluminis amplitudinp.m necnon f.t difficultati s varia pretia .icou.aiilnt ideo, si quistanium emat
L· r.T integre, SfD SEORSIN, COLLECTIONEM GR.€CO-l.\TINAM, VEL KAMDEM EX GR.f CO LATINE VERSAM . IUM QUllDQIIL
- .■11 ‘4>N PU.O 9 'IL PRO 6 FRANCIS SOLUM OBTINEBIT. IST.E C.OMUIIONES roSTUUORI PA1R0L0GI.C LATINA SEUlM,
•\l i.f.S INNOCENTIO III AD CONCILIUM TRIDENTINUM KMllRLNTI, API LIC ALI NTUR. PAIROIOGIA QU.L llANl SCRIPI IS
-II l iCniILCIS ORBIS UNIVERSI QUIESCENTIBUS CONSTABIT, NLCMIN PA 1 Γ.ΟΙ.ΟΓ,ΙΑ 0RlENTAl.IS,CONDiTI0MllUS .Sl'E·
UALItUa SI WICIENTUR, ET IN TEMPORE SUO annuntiabuntur, SI lEMPUS HAS TYPIS MANDANDI NOIOS NoN DEFUi.UlT .
PATilOLOGlJi GIIJEC.E TOMi:S XCiL
CIIRONICON PASCUALE. CEOUGIUS PISIDA.
liXi:«II>KUATlJH KT VENIT APUD J -p. -ΜΙΓιΝΕ. EDITOHEM,
IN il\ IMCTA TlllBAVD, OI.IU irAUttOISK, PROPE PORTAM ΜίΤΕΊΊ.Ε PAI0S1()RIjM VLL'*0
/, ν.νρΓ/* NOMIN^ SEU η:τιτ·ΜυχτΗοναΕ, nunc vero intra m«;nia parisina.
186»
bK.
1^0
y rcV· AVIS IMPORTANT. '
* D’apret ane desiots provideutielles qui rigissent le monde, nremeni les ccuvres au-dessus de rordinaire le lb»t
MIIS (»ntradictions plus ou moins fortes el ik imbre uses. Les Ateliers Catholiquei ne Muvaienl gu^re 4chappcp i ce
caebet divin de leur ulilU6. Tant0t on a oie leur existence ou Icnr importauce ; lantotou a dit qu'ils elaient ferro^s
ou qu*ils aiiaienl r6irc. Cependanl Us po ursu i vent leur caniore depuis^l ans, et les produclioos qui en sorleut
devienneul de plus ec plus graves el soigu^es : aussi parait-il ceilain qu*k moios d'4v0nements qifaucunc Qrudeoce
bumaine ne Murail pr^voir ni empέchcΓ, ces 4lcliers oe se fermeronl que quand la Bibliolh^aue du Clcrq0 sera
terminee en ses 2,000 volumes in-4*. Le pass0 parall un sOr garant de Tavenir, pource qu’il y a i csp0rerou k
eraindre. Cependant, parmi les ralomnies auxquclles iis se sont irouvds en buUe, il en est deux qui ont όιέ conti-
iiuellemeiit rep4l6es parce qu'elant plus capitales, leur efTet enlraluait plus de consequences. De pciiis ct ignaree j
roncurrents se sont donc acliarnds, par leur correspondance ou Icurs voyageurs, k r4p0ier partout que nos Edilions
t^iaient mal corrigees el mal imprim0es. Ne pouvant altaquer le fond des Ouvrages, qui, ponr la plupart, ne sont
que les cbers-d’u}uvre du Catbolicisme rcconiius pour tels dans lousles lemps et dans tuus les pays, il tallaitbien
se reieicr sur la furme dans ce qu*eile a de plus serieux , la correclion el Tinipressi' en eUel, les cheiis-d*ocuvre
income n*auraient qu*iine demi-valeur, si le texte en etait inexacl ou illisiblc.
il esi ir^s-vrai que, dans le principe, un succ6s inoui dans les fastes de Ia Typngraphie ayant Γοιτύ TEditeur de
reeonrir aux mέcaniquΓs, afin de marrher plus rapidement et de donner les ouvrages h moindre prix, qualre volumes
da double Cours d^Ecriture sawfe el de Thiologk furoni tirds avec la correclion insuiOsante donnde dans les impri- ][\
meries b presque lout ce qui s'edile; il est \rai aussi αιΓυιι certam nombre d'aulres volumes, appartenant b diversei J
rublicalions forent imprimes ou trop noir ou Irop olanc. Mais , depuis ces lemps eloigiics, les mdeaniques ont JIJ
ced^ le travaii aux prossos Ii bras, el rimpressiou qui en sort, sans ^irc du luxe, ationdu que le luxe jurerail damt ^
des ouvrages d’une lelie nature, est parfailenient couvenable sons lous les rapporls. Quant a la correclion, il est
de fait qu'oIle n*a jamais έΐό portee si loin dans aucune 4dition ancieiinc ou contomporaine. Eteomment cn serait-ll
autrement, apr^s loutes les peines et toutes les ddpenses que nous subissoiis pour arriver h purger nos ^prouvos de
loules faules? L'babitude, ou typographic, mέmc dans les meillcurcs maisons, est de ne corripr que deux Cqireuvea i;
et d*en conforer uue troisieme avecla scconde, sans avoir prepar0 en rien le manuscritde l^uteur.
Dans les Ateliers Calholiques la ditTerence est presque incommensurable. Au moyen de correcteurs blanchis sout
Ib barnais et dont le coup d\eil typogiaphique est sans ρίΐίέ pour les faules, on commence par preparer la copie d'un
bout k Tautre sans cn excepter un seul mol. On Iit ensuite en premi6re 6preuve avec la copie ainsi pr«'par0e. On lif ..
cn seconde de ia ni^me maniore, rnais cn collalionnanl avec la premi^re. On fait la mf*me chosc en liercc, on ooUa'
tionnanl avec Ia seconde. On agit de mdme en quarte, cn collalionnanl avec la licrce. On renouvcllc la m^me op4* %
ration en quinte, en collalionnanl avec la quarie. Ces coHalionncincnts ont pour biit de voir si aucune des fautei
Kignal^es au biireau par MM. les correcieurs, sur la marge des ^prcuves, n'a ^cliappS k MM. les corrigeurs sur 1·
inarbre etie m6ial. Apr6s ces cinq lecturos entierss contrdl^es Tune par Tautre, el en dehors de la prcparalion
oi-dessus menlionn^e, vienl une revision, el souvenl il en vient deux ou trois; puis Γοη cliche. Le clicliage oper^, par ^
cons^quenl la pnreld du texte se trouvaiil immobilisce, on fait, avec la copie, une nou velle lecture d’un bciit de ΓΑ-
preuve k l*aulre, on se livre k une nouvellc revision , el le tirage n'arrive qu*apr6s ces innombrables prdeaulions.
Aussi y a t-il b Alontroiige des correcieurs de toutes les naiions el en plus grand nombre que dans vingl-clnq
imprimeries de Paris r^iinics ! Aussi encorc. la correclion y codte-l-elle autanl que la composiiion, inndis qu*ailleun
elle ne codte que le tjixi^me ! Aussi enfin, bion que rasserlion puisse parallre temeraire, roxaclitudc obieniie par 1
laiil de frais el de soins, fait-olle que Ia plupart des Edilions des Ateliers CaUioliques laissenl bien loin derri^re ellet
celles roSroe des c61^bres Ben^diclins Mabillon el Alnnlfaucon el des c61ehrcs Jesuites Pelau ct Sirmond. Que Γοη
eompare, en elTet, n*imporle quelles reuilles de leurs Edilions avec celles des n0ircs qui leur «Orrcspoudcnt, eu gre·
comme en lalin, on se coiivaincra que rinvraisemblable est une realilu.
D'aiileur«, ces savants eroinents^ plus pr0occup4s du sens des texles que de la partie typograpliique et n*4tant
f)oint correcieurs de profession, lisaient, non ce que porlaienl les 0prcuves, mais ce qiii devail s'y trouver, leur
laule iiitelligence suppleant aux faules de redition. De plus les Benediciins, comme les J4sMiies, op^raient presque
loujours sur des manuscrils, cause pcrp0tuelle de la mulliplicild des f:iute.s, pendant que les Atelters Catlioliqua,
dont le pmpre est suriout de ressusi-iter Ia Tradition, n'operenl le plus souvenl que sur des imprimas.
Le K. P. De Buch, Ji^suiie Bollandisle de Bruxelles, nous ^crivait, il y a quelqiie lemps, iravoir pii trouver en
dix-huit mois d'έtude, uae seule faute dans nolre Palrologie lotine. M. Dcnziiiger, professcur de Th^olngic a ΓϋηΙ-
versild de Wurzbourg, et M. Reissmaiin, Vicaire General de ia mdme ville, nous mandaient, ii la date du 19 jiiillet,
n*avoir pu ^galeroeni surprendre une seule faute, soit dans le latiu soil dans le grec do nolre double Palrologie. EnQn,
le savant P. Pilra, Benediclin de Solesme, el M. Bonetty, directeur das Annales de philosophie chrdiiewie, niis
d6fl‘ de nous convaincre d’une seule erreur typograpbique, ont όΐό forces d’avouer que nous iraviuns pas Irof^J
pr^sum^ de nolre parfaite correclion. Dans le Clerge se irouveut de bons lalinisies ct de bons lieilenisies. ci, ce qu
est plus rare, des bommes tr^s-positifs el trds-pratiques, eb bien ! nous leur promeltons une prime de 25 cenlimei
par cbaque faule qu'ils d4couvrironl dans n’importe lequel de nos volumes, surloiil dans les grecs.
Malgre ce qui precede, TEditeur des Cours contplels, senlanl de plus cn plus rimporlaiice el m^tuc la ndces^ili
d’une correclion parfaite pour qu’uii ouvrage soil vcrilablemeni ulile et eslimablc, se livre depuis plus d’un an,
esi r^solu de se livrer jusqu’a la fiii k une pperuliun longue, punible et coiUousc, savoir, la revision enli^ree
universelle de ses innombrables clicbes. Ainsi cliacun de ses volumes, au fur el k mesure qu'il Ics remet sous presse
est corrigi mot pour mol d*uii bout k Taulre. Quarante bommes y sont ou y seront occupes pendant 10 ans, et uof
Komme qui oe saurait 6lrc moindre d*un demi-million de franes est consacree k cel important contrOle. De ceil·
maniore, les Publicatioiis des Ateliers CaUioliques, qui d^jli se dislinguaicnt enlre loules par la superiorii0 de leo
correclion, iraurontde rivales, sous ce rapporl, dans aucun lemps ni dans aueun pays; car qucl est r4diteiir
pourrait ct voudrait se livrer APRES COuP k des travaux si glganlesques et d*un prix si exorbitant? 11 Γιι;
certes dire bien pdnelre dfonc voeation divine k cet elTet, pour ne reculer ni devant la pcinc nl devanl la depense
surtout lorsque TEurope savanle proclame que jamais volumes nfont eid editus avec tant d'exactitude que ceiix d
la BilflioUiique universelle du Clergέ. Le prdsent volume est du nombre de ceux rdvisds, et lous ceux qui le seroi
A ravenir porteront celte note. Eii consdquence, pour juger les producUoiis des Ateliers Calholiques sous le rappoi
de la correclion, il ne faudra prendre que ceux qui porteront en idtc 1'avis ici traed. Nous oe rcronnaissons que ceti
ddition el celles qui suivroni sur nos planches de mdtal ainsi cornt;des. On croyaii autrefois que ia stdreotvpi
immobilisait les fautes, attendu qu'un clichd de mutal n'est point dlastinuo; pasdu toui, il introduit la perfecti»
car on a trouvd le movende le corriger jjsqu’i extiuoliou de faules. L’Hebreu a die revu par M. Dracu, le Gr<
par des Grecs, le Latfn et le Fran^ais par les premiers correcieurs de la capitale en ccs langues.
Nous avons la coosolalion de pouvoir flnir cel avis par les rdflexions suivanies : Enfln, notre exemple a fini p;
dbranier les grandes publicatioiis en Italie, en Aliemagne, en Belgique et en Fraiice, par les Canons grecs de Rom·
le Gerdii de Naples, le Saint T hornas de Parmo, VEncgclop4die religieuse de Hunicb, le recueii des dέclarat^ottS d
rites de Bruxelles, les BoUandistes, le Suum et le Spicilige de Paris. Jusqu^ici, on n’avait su rdimprimer que d
ouvrages de courie baleiue. Les in-i% ού 8'cngioulissent les in-folio, faisaieut peur, et on n'osail y loiicber, p
crainte de se noyer dans ces abimet sans fond el sans rives; mais on a fini par se ri^uer k nous imiter. Bien pia
MMis nolre impulsioo, d*aulres Edileurs se prdparent au Bullaire universei, aux Ddctitoiii de loutes los ('.oiigrdgalior^
a une Biographie et k une Uistoire gdiidrale, etc., etc. Malheureusemeul, la plupart des dditions ddja faiies ou qui
font, sont sans aulorild, parce qu*elles sont sans exactitude; la correclion semble en avoir did faite par des aveaglt^Vi
soit qu*on n'en ait pas senti la graviid, soit qu*on ait recuid devant les frais; mais patience! une reprodiicii^^
correcte surgira bienldt, ne fot-ce qu*k la lumidre des dcoles qui se sont Ciitesou qui se feroni eucore.
TRADITIO CATHOLICA.
SMCOLUM ΎΙΙ, AJfNUS «30.
ΠΑΣΧΑΛΙΟΝ
SEU
HRONICON PASCHALE,
A MUNDO CONDITO AD HERACLII IMF. ANNUM XX.
nis HACTENUS rASTOHUH SICULORUM NOMINB LAUDATUM, DEINDE CHRONIC.S TEMPOKUM
EFITOMBS, AC DENIQUE CBRONia ALEXANDRINI LEMMATE VULGATUM ;
POST CAROLJ DU FRESNII-DU CANGU CURAS
AD EXEMPLAR VATICANUM
RECENSUIT LUDOVICUS DINDORFIUS.
(Bono» HDCCCXXXII, 8*).
ACCEODNT
GEORGII PISlDiE
OPERA QUJB REPBRIRI POTUERUNT OMNIA.
ACCURANTE ET DENUO RE COGNOSCENTE J.-P. MIGNE,
BIbliotfiecae Cleri onlrerMe,
SIVE
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTIM ECCLESIASTIC,£ RAMOS EDlTOREn
— I ■! nn
TOMUS UNICUS,
VENIT 12 FRANCIS GALUCIS.
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
IIUMCTA ΤΗΙΒΛΟΤ. OLIM D'AMnOISE, PROPE PORTAM I.UTETIi® PARISIORUM VULGO
ΠΝΕΕβ NOMUIATAU, SEU PETiT-MONTROUCE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA.
1805
^ ^axLl.
PATROLOGIiE
" CURSUS COMPLETUS,
SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS. INTEGRA, UNIFORMIS. COMMODA, (KCONOMICA.
«IIHIl $$. PATRII. DOCTORIN SCRIPTORIMQIIE ECCLESUSTIGORIl.
SIYB LATMOnUlI, 8IVB GRAGORUM,
ΟΠ1 AB ΜΨΟ APOSTOLICO AV ΛΤΑΤΕΜ INNOCENTI! Ili [ABN. 1116) PRO LATINIS.
ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA {ANN. U39) PRO GRJECIS FLORVERUNT :
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMMUM UUi£ iCXSTITEKE MONUMENTOIUIM CATIIOLIC/E TRADITIONIS PEU QUINDECIM PRIOlU
ECCLESIifi SAlCULA»
CMTIORE8 ACCURATISSIMAS, IRTBR SB CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRimS COLLATAS, DERQUAM DlLIGEN-
TER CASTIGATA *, DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS VARIISQUK LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ‘, OMNIBUS
urKRlBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUiB TRIBUS NOVISSIMIS SiCCULIS DEBENTUR ABSOLUTAS, DETECTIS
AUCTA ; INDICIBUS ORDINARIIS TEL ETIAM ANALVTICIS, SINGULOS SlVR TOMOS, SIVE AUCTORES ALIGUJUS
MONF.NTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA *, CAPITULIS INTRA IPSUM TUITUM RITE DISPOSITIS, NBCNON ET TITULIS
SINGULbEUM paginarum MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUB MATERIAM SIGNIFI-
CANTIBUS, ADOBNATA; operibus cum dubiis, tum APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN
ORDINE AD TRADITIONEM F.CCLESIaSTICAU POLLENTIBUS, AMPLIFICATA *.
DI lKMIS ET QUADRAGINTA INDICIBUS SUB OMNI RESPECTU, SCILICET, AI.PIlABETICO , CIIRONOLOCICO, ANALYTICO,
ANALOGICO, STATISTICO, 8YNTUETICO, ETC., OPEDA, KES ET AUCTORES ElHiBENTinUS, ITA ΓΤ non solum
STUDIOSO, SED NEGOTIIS IMPLICATO, ET SI FORTE 8INT, PIGRIS ETIAM ET IMPERITIS PATEANT OMNES
ES. PATRES, locupletata; sed PRiESERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS INDICIBUS, ALTERO
SCILICET RERUM, QUO consulto, quidquid non solum talis talisve pater, vrmim etiam
unusquisque patrum, absque ulla exceptione, IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO
INTUITU CONSPICUI UR ; ALTERO SClllPTURi£ SACR , EX QUO LECTORI CUM-
PERIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCIS
SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRiPTURiB VERSUS, A PRIMO CF.NESEOS
USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT : ^
PDITIO iCCliRA riSSIMA, CiBTERlSQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CHARACTERUM NITIDITAS,
CHARTJI QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS
Ti M NI MERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGl.E DECURSU CONSTANTER
Similis, pretii exiguitas, PRJESBKTIMQUK ISTA collectio una, methodica et CHRONOLOGICA.
gFXCLNIOllUM FRAGMENTORUM OPUSCULORLMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPaRSORUU, VEL ETIAM
INEDITORUM, PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EA OPERIBUS ET MSS. Ab OM.NfcS
/CTATES, LOCOS. LINGUAS i ORMASQUB PKRTINKN TIRUS , COADUNATORUM,
IT m iNNlMERi.S OPERIBUS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM MIRABILI l*RR EFFICIFN IlUM.
SERIES GRiEGA PRIOR.
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORF.S SfRIPTORICSQLE ECCLtSl.E
A S. BARNABA AD PUOTIIM.
ACCURANTE J--P. MIGNE.
DIbllothcciiB cleri nnlrrreie .
SIVE LUUSUUM COlfPLBTORUU IN SINGULOS SC.lKKTIiE KCCLRSlAbllCiC HAMOS KDIToHB.
PA IBOIOGIA. ad instar IPSIUS ECCLBSIC, INDUAS PARTES DIVIDITUR , ALIAM NEMPE LATINAM, AI.I.UI CR>£CO-LATINaM.
Aiin.C PARTES JAM INTEGRE EXARATiE SUNT. LATINA, 222 VOLUMINIBUS MOLE SUA STANS, 1 110 FRANCIS VENIT : GR.tCA
DCPLir.l EDITIONE TVPIS MANDATA EST. PRIOR GRiECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATERALI tOMlLK-
CintR, ET 104 VOLUMINA IN 109 TOMIS, PRO PRIMA SERIE, NON EXCEDIT. POSTERIOR VERSIONEM LATINAM TANTUM
E \lill*KT, IDKOQUK INTRA 55 VOLUMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GR/ECO-LATINA AD 58 VOLUMINA TaNTUM ATTIN*
CiT; DIM HUJUS VERSIO MERE LATINA 29 VOLUMINIBUS EST ABSOLUTA. UNUMQUODQUE VOLUMEN GDiCCO-LATINUM 8,
IMMULODQUE MKRB LATINUM 5 FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUB VERO. UT PRETII HUJUS BENEFICIO
I Kl ATI R EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRaM, SIVE LATINAM, SIVE 6RJ£CAM COMPARET NECE8SE ERIT; SEt US ENIM
Ci:Jl slH E VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATI S VARIA PRETIA jEQUABUNT· IDEO, 81 QUISTaNTUM EMAT
LICET INTEGRE, SED 8EOR8IM, COLLECTIONEM CR^CO-LATINAM, VEL EAMDEM EX CRif.CO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE
vnLI MKN PIIO 9 VLL PRO 6 FRANCIS SOLUM OBTINEBIT. IST.E CONDITIONES FOSTERlORl PATROLOCI/B LATINA SERIEI,
patres ab INNOCENTIO 111 AD CONCILIUM TRIDENTINUM EXHIBENTI, APFLICABCNTUR. PATROLOOIA QUA MANUSCRIPTIS
l.M liICLiOllirXIS ORBIS UNIVERSI QUIESCENTIBUS CONSTABIT, NECNON PATROLDGIA ORIENTALIS, CONDITIONIBUS SPE-
CI ALJBUS SUBJICIENTUR, ET IN TEMPORE SCO ANNUNTIABU.VTUR, SI TP:MPU8 eas TYPIS MANDANDI NOUIS MON DEFULRiT.
PATROLOGIjE grmcje tomus xcii.
CHRONICON PASCUALE. GEORGIUS PISIDA,
KXCUDKIJATIIU Ki’ VENIT APUD J.-P. ΜΚΪΝΕ, EDITOREM,
IN fl.\ DICTA TUIBAVD, OUM IfAUttOISH, PUOPE l'DKTAM ΜΙΤΕΤΙΛ PAIUSIOIHjM VUlUU
,ΝυΜΙΝΑΤΑΜ. SKU /’Κ'ΠΤ-ΙίΟΛΤΛΟΙ/ύ'Ε, NUNC VEHO INTRA NiJhMIA PAJUWilA.
18^
ΗΚ
io
'/
r
AVIS IMPORTANT.
• i *
D*apres ane desiois provideiitielles qui rdgissenl le monde, raremeni les ocuvres au-dessus de Tordiiiaire se fonl
saiis Miitradictions plo< ou moins Tortes el uombreuses. Les Ateliers Calholiqtus ne TOuvaieiit go^rc 4chapper ^ ce
humaine ne sanrail prevoir ni emp^cher, ces 4ieliers ne se fermeronl que quand Ia Bibliolhkaue du Clergi sera
terminee en ses 2,000 volumes in-i*. Lc pass6 parait un sOr garunt dc Tavenir, pource qu’il y a ^ esp^rerou ^
eraindre. Cependaiit, p^>rmi les calomnies auxquclles iis se sont trouvds en butte, il en est doui qui oiil όιό conti-
riuelleroeiil τύρέΐόο, parce quVtant plus capitales, leur efTet enlrainail plus de consequences. De pclits et ignarer
roncurreiits se sont doiic acbarn0s, par icur correspoudunce ou Icurs voyageurs, 2k r0p0ier partout que nos Kdilions
tHaient mal corrigees el mal iinprimdes. Nc pouvant altaquer le fond des Ouvrages, qui, pour la plupart, ne sont
que les chers-d'(£uvre du Catholicisme rcconiius pour teis dans tous les temps et dans tous les pays, il Tailait bier.
se rejeter sur Ia forme dans ce qu’elle a de plus sericux , la corrcction et Tiniprcssi en eUct, ies cheiis-d*(cuvre
Illime iraiiraient qu*iine demi-valeur, si le texte en etait inexactou illisible.
11 esi trt's-vrai que, dans le principe, un suceds inoui dans les fastes de la Typographic ayant forciS TEditeur de
a» I .Έ ■ me «fi» il<i ·>>ι.··<·νια·· rvliie mr\{<lAniAn· At <4a .lAnrkA'·· Iac AiitrprkAAo ·ι ι·ιΑΪιι/1··α ·>·..ν α.ιμΙμα VQ|m])0J^
impri-
, . ... diverses
Fublications furent imprimes ou Irop noir ou trop blanc. Blais , depuis ces temps uloigiius, les mdeaniques oiil
ced^ le trataii aux pres.sos a bras, et rimpression qui en sort, sans ^tre du luxe, atiemiu que le luxe jurerail daas
des ouvrages d*une telie naiure, est parfaitement couvenable sons tous les rapporis. ^uant a la corrcction , il est
de fait qu'ellc u’a jamais 0te portee si loiii dans aucune 4ditioii ancienne ou conteinporaine. Eteomment en serast-il
autrement, apres toutes les peines et toutes les ddpenses que nous subissons pour arriver h purger nos i^preuvcs de
loutes fautes? L'liabitude, eu typographic, m^me dans ies meilleurcs maisons, est de nc cornger que deux <}preuves
et d'en conferer uue iroisieme avecla seconde, sans avoir prepar^ en rien le manuscritde l^uleur.
Dans les AUliers Catholiques la ditTercnce est presque incomroensurable. Au moyen de correcteurs blancbis soui
le barnais et doni le coup d’a*il typograpliique est sans piti^ pour les fautes, on comnience par preparer la copie d'un
bout a 1'autre sans eu excepter un seul mot. On Iit ensuite en prcini6re ^preuve avee la copie ainsi prrpar^e. On lil
en seconde dc ia m^me inani^^re, rnais en collationnant avec la prendere. On fait la rof tne cliosc en lierce, en colla'
tionnanl avec la seconde. Ou agit de m(^nie en quarte, en collationnant avec la lierce. On rcnoiivcllc la mi^nic ορέ«
ration en quinte, en collationnant avec la quarte, ('.es coUationncmcnls oiit pour but de voir si aucune des fautes
signal^es au bureau par MM. les correcteurs, sur la marge des ^prcuves, n'a ^cbappS k MM. les corrigeurs sur le
iiiarbre et le m^tal. Apr^s ces cinq lectures entieres contr0l0es Tuue par 1'autre, el en debors de la preparation
c.i-dessus mentionn^e, vient une revisiou, et souvent il en vient deux ou trois; puis Γοη cliclie. Le clichage opere, par
consequent la pureid du texte se trouvant immobilisee, on fait, avec la copie, une nouvelle lecture d*un bciii de Td-
preuve k l*aulre, on se livre k une nouvelle rovision, et le tiragc n'urrive qu*apr6s ces innornbrables pr0cautions.
Aussiya t-il k Montrouge des correcteurs de toutes les nalions et en plus grand noinbre que dans vingt-cinq
iroprimeries de Paris r4unies ! Aussi cncorc, la corrcction y codle-t-clle autant que la composition, tandis qu*ailleuri
elle ne codteqiie le tjixikmc ! Aussi enlin, bien que Passertion puisse paraitre temeraire, rexactitude obienue par
laiil de frais et de soins, fait-elle que la plupart des Editions des Ateliers f'ul/m/toura laissent bien loiii derri^re elies
celles rnt^nie des celebres Ben^dictins Mabillon et Monlfaucon et des celebres Jesuites Petau et Sirmond. (^ue Γοη
compare, en clTet, n'importc quellcs reuibes dc ieiirs Editions avec celles des ndlres qui leur «Orrespondent, en gree
comme en lalin, on se convoincra que rinvraiseinblable est une realite.
D'ailleur«, ces savants emineiiLs^ plus pr4occupes du sens des textes quc de la parlie typograpbique et ir<5tant
poiiit correcteurs de profession, lisaicnt, non ce que portaieiit les eprcuves, muis ce qui devait s> trouver, leur
liauie inteliigence suppleant aux fautes de Tedition. De plus les Denedictins, comme les J0s*iites, op0raient presque
toujours sur des mauuscrits, cause perp^tuellc de la mulliplicilέ des fautes, pendant que les Ateliers Catlioliques,
dout le propre est surtout de ressusiiter la Tradition, n'operent le plus souvent que sur des imprimas.
Le It. P. De Buch, Jesuile Bollandiste de Bruxclles, nous f‘cri\ait, il y a qucl^ic temps, iPavoir pu trouver en
dix-huit moisd’6lude, uae seide faule dans iiolre Palrologie laline. M. Denzinger, professeur de Thiologie ii rUiii-
versit0 de Wurzbourg, ct M. Rcissmann, Vicairc General de la mdme ville, nous mandaient, k la date du 10 jiiillet,
ii'avoir pu ^galemenl surprendre une seule faute, soitdans le latin soit dans le gree de notre double Patroloqie. Enfin,
le savaut P. Pitra, Benediclin dc Solesine, el M. Bonetty, direcleur des Annales de pUHosopMe chr^iiewie, mis au
d6Q‘ de nous convaincre d'une seule erreur typograpbique, onl dtu lorct^s d'avouer que nous iPaviuns pas trop
presum^ de notre parfaile corrcction. Dans le Clerge se irouvent de bons laliuisles el de bons belleiiisies. ct, ce qui
est plus rare, des bommes tres-positifs ct tr6s-pratiqucs, eh bien ! nous leur promeltous une prime dc 25 ceiilimes
par cbaque faule qu'ils d^couvriront dans n’importe Icquel de nos volumes, surtout dans les grccs.
Maigre ce qui precede, rEdiieur des Cours complets, sentant de plus en plus rimportafice el ni^me la Γιόcc^M»ιl6
d’une corrcction parfaile pour qu*un ouvrage soit verilablemeut utile el cslimable, se livre depuis plus d’uii an, et
est r^solu de se livrer jiis<iu'a lalin k une op(> ration longue, ponible et codleusc, savoir, la revision ontierect
universelle de ses innornbrables cliebes. Ainsi cbacun de ses volumes, au fur et k mesure qu’il les rernet sous presse,
est corrige mot pour mot d*un bout k 1'aulre. Quararitc bommes y sont ou y seront occupes pendant 10 3ns, et une
Komme qui oe saurait έίΓΟ moindre d*nn demi-million de franes est consacree a cet important controle. De ceite
inanikre, les Publications des Ateliers Calholiques, qui dejk se distinguaieiii entre toutes par la superiorit6 de leur
c.orreciion, ifaurontde rivales, sous ce rapuoiT, dans aucun temps iii dans aucuii pays; car quei est rediteur qui
pourrait ct voudrait .se livrer APRES COUP k des travaiix si giganle-sques et d'un prix si exorbitant? 11 faut
certes Sire bien D6iielre d’une vocation divine k ceteffet, pour ne reciiler ni dcvanl ia peine nl dovant la depense,
surtout lorsque PEurope savante proclame que jamais volumes u'ont eld edites avec tant d'exactitude vpie ceux dc
la Biblioihi^ universelle du Clerqέ. Le prdsent vnlumc est du iiombrc de ceux r6vis4s, et tous ceux qui le seron.
k Tavenir porleront celte note. Kii consequente, pour juger ies productioiis des Ateliers Catholiφιes sous le rapport
de la corrcction, ii ne faudra prendre que ceux qui porteront en iCtc Pavis ici irace. Nous ne reconnaissons que celte
4dition ct celles qui suivront sur nos plancbes de m^tal ainsi corrit;0es. On croyail autrefoisque la stereol\pie
immobiiisail les fautes, atteiidu qiPun clicbd de metal iPest point elasliquc; pasdu tout, il iutroduit la perferlion,
car on a trouv^ le moyen de le corriger jjsqiPk extinclioii de fautes. l/Hcbreu a έΐό revu par M. Dracu, le Gree
par des Grecs, le Latfn et le Fran^ais par les premiers correcteurs de la capitale en ces langues.
Nous avons la consolalion de pouvoir finir ccl avis par les reflexione suivanies : Enfln, notre exemple a flni par
^branler les grandes publications en llalie, en Alleinagne, en Belgique et eu France, par les Canons grecs de Rome,
le Gerdii de Naples, le Saint T hornas de Parmo, VEncgctopέdi^ religieuse de Hunicb, le recueil des ai^claralions des
riies de Bruxelles, les Bollandistes , le Suurci et le SpiciUge dc Puris. Jusqu*ki, on n'avait su reimprimer que des
ouvrages de eourle baleiue. Les in-i% ού s'cngloutissent les in-folio, fuisaieut peur, et on n'osait y loucher, par
craiDie de se nover dans ces abtmes sans fond et sans rives; rnais on a flni par se ri^uer k nous imiter. Bien plus,
sous notre impuUioo, d'aulres Editeurs se pr^parent au Bullaire universel, aux Dicisions de toutes les Congr^gations,
a une Biographie et a une Uistoire gdiierale, etc., etc. Malheureusemeut, la plupart des 0ditious dejii faites ou qui se
font, sont sans aulorilέ, parce qu*elles sont sans exactitude; la correction semble en avoir έιό faite par des aveugle<,
soit qu*on n’en ait pas senti la gravii^. soit qu*on ait retuli dcvanl les frais; mais patiencc! une reprodiMiiou
correcte surgira bientdt, ne ίύΐ-ce qu'k la lumi^re des Aeoles qui se soni lailes ou qui se feront eucore.
TRADITIO CATHOLICA
I
SJECVLUM ΎΙΙ, ANNUS «30.
ΠΑΣΧΑΛΙΟΝ
SEU
CHRONICON PASCHALE,
A MDNOO CONDITO AD HERACLII IMP. ANNU.M XX.
OPUS lUCTBNUS PASTORUM SICULORUM NOMINE LAUDATUM, DEINDE CURONIC.E TEMPORUM
EPITOMES, AC DENIQUE CIIRONia ALEXANDRINI LEMMATE VULGATUM ;
POST CAROLJ DU FRESNII-DU CANGIl CURAS
AD EXEMPLAR VATICANUM
RECENSUIT LUDOVJCUS DINDORFIUS.
(Bonos HDCCCmiI, 8*).
ACCEODST
GEORGII PISlDiE
OPERA QUJB REPERIRI POTUERUNT OMNIA.
ACCURANTE ET DENUO RE lOGNOSCENTE J.-P. MIGNE,
Bibliothecae Cleri aniTcroae»
SIVE
CUKSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SaENTIiE ECCLESIASTICA RAMOS EDITOIOL
TOMUS UNICUS,
VENIT 12 FRANCIS GALUCIS.
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
01 tlA OlCTA TBIBADT. OLIM D'AUItOlSE, PROPE PORTAM LUTETIi® PARISIORUM VULGO
I>'£NE£H NOMINATAM, SEU PETIT-MOSTROVCE, NUNC VERO INTRA MOENIA PAIUSINA.
18f>5
i
TRADITIO CATHOLICA.
SJECVLOM YII. ANNUS 630.
ELENCHUS
AUCTORUM ET OPERUM QUI IR HOC TOMO XCU CORTIRENTUR.
CHRONICON PASCHALE.
CaroU Da Fresnii-Du Cangii Epistola nuncupatoria ad Ludovicum Magnum. coi. 9
Ejusdem Praefatio generalis. 13
Analysis chronologica ad Chronicon Paschale. 59
Ludovici Dindorili Praefatio in novam recensionem textus Graeci juxta exemplar i
Vaticanum. G7
Chronicon Paschalb. 70
Helecta quaedam ad illustrationem Chronici Paschalis. 1030
GEORGIDS PISIDA, DIACONUS CONSTANTINOPOLITANUS.
Jds. Mariae Quercii Prafalio in omnia Pisidae seripta. 1162
Imm. Bekkeri Praefatio in Pisidae scripta historica novissimae Collectionis
Byzantinae recensioni inserta. 1195
Opera Pisid.£ :
De Heraclii Expeditione Persica 1198
Bellum Avaricum. 1263
Heraclias. 1298 J
Hymnus Acathistu>. 1335 ^
In sanctam Resurrectio: em. 1373 ’
Hexaemeron. 1426 '
De vanitate vitae. 1582 ‘
Contra Severum Antiochenum. 1622 ‘
Vita S. Anastasi! martyris. 1679
Senariorum fragmenta. 1731
Indices. 1756 '
• 0
\
Parisiis. » Ex typis L. HIGNE.
PRJ^CELLI^NTISSIMO AC CHBISTUMSS' MO ItLi.l
LUDOVICO,
RrGlM MAXIMO TRIUMPHATORI, PIO > tELICl , AUGISTO, PATRI PATRI/E,
ΓΙΠΕΙ kr vindici, LltlEVAltlM ΡΑΠΕΜΙ AC ΡΑΤϋΟΝΟ
c Anifqnis teinpr,ribus mos fuit bonarum artium studia mandare litteris, atque in libros
redacta offerre principibus, quia neque aliquid inchoatur, nisi post Deum faverit imperator,^
Sanam Majestatem Tuam iisdem mihi nunc affari verbis liceat. Rex Christianissime, quihun
oTim Valentinianum Augustum Flavius Vegetius Renatus, cum suos ei offerret De re mili-
lari commentarios. Tametsi enim quod in hoc opere pertractatur argumentum, nihil habet
quod potentisshnum regem proprie spectet, nihil quod elegantia scriptionis ac mater* x di··
g illate Vegetiano longe non cedat, haud alienum tamen ab officio meo esse duxi, si post di-
catas aliquot nostras Majestati Tux qualescunque lucubrationes, hanc quoque postremam
relut priorum leve corollarium tibi artium parenti nuncuparem. Neque mea meae munusculi
mei tenuitas deterruit id cogitantem quod Varius ille Geminus rhetor de imperatore summo
dictitabat, n ut qui apud te audent dicere, magnitudinem tuam ignorant, ita qui non audenti
ignorare humanitatf^m, » At hoc loco mihi, Princeps invictissime, in Sacra Majestatis Tudi
praconia lutidesve excurrere, vel eximias illas regiasque prorsus animi virtutes, quibiis ίέ
Deus Optimus Maximus ad Gallorum tuorum felicitatem beavit, commemorare consilium non
est, nedum tot bello ac pace praclare a te gesta, qua et habentur in ore omnium, et qualis
quanlusque sis abunde exteris ipsis dissitisque nationibus declarant, « MuUum namque tuis
onusta virtutibus currit fama cum pondere, et veris opinionibus jam assueta, de tb tantum
didicit non mentiri, » id quod de Theodeberto rege e decessoribus tuis , sed te longd
inferiore , jactavit otim Arelatensis antistes Aurelianus ( α ), Quid quod laudum tUuiot
omnes, quibus vel reges Francici post illustria facta exornati olim, vel Regia Maje-
statis Tua jam ah aliis quan plurimis intra extra delibata virtutes , quarum rcl
sola recordatione orbis quam late patet attonitus obstupescit, unus huic prafixus epi-
stola titulus complecti videtur. Nam ecqua potest prjecellentissimi principis appellat ivne
ejtcogitari illustrior, qua pra exteris insigniti Francorum reges, tum a summis pontificibus,
tum a prasulibus Gallicanis in publicis numerosi cleri comitiis sa pe fuere (b)? An non in te
Tox illa cadit aptissime, qui nen tam regni quod obtines ampl\tud>ne ac dignitate, quam re-
rum gestarum laude ac fama caleris orbis principibus multo pra-cfllis? Jam studium illud
singulare quod in revellendis reliquiis harelica pravitatis, qua sceleratis factionibus Galliam
tuam, [ubi inter catera mundi regna clarere religio Christia ia noscilut' [c] ) pridem pene con-
cusserat, tum in avita religionis integntale tuenda nullo non die adhibes, haud paulo veriu>,
quam nobilissimos antecessores tuos, te EccLES^i® ac Christian u fidei defexsorem, vixdi*
CEM et adsertorem, te pium, te CuRisTiASissiMi :m pradicant. Circumfertur illud sane de
duobus imperatoribus Christiana rei defensoribus clarissimis assertoribusque celebratum.
Paganorum fana Constantius Magnus clausit, Theodosius evertit [d). Tu post receptas ab in-
victissimo parente quas rebelles sectarii contra jus fasque omne invaserunt civitates, non modo
ten pia qua per vim nobis abstulerant, et eas quas violatis legibus snnctissimie exstruxerant
(asi icas ipsis eripuisti, verum etiam justo perduellionis atque impia secta odio incitatus
aequari solo H ubique dirui qua excifaverant fana jussisti. Quid ita ? ratus Scilicet nec
expiari posse, et sacros musus conferri, qua essent ab his impia superstitione et inexpiabili
perduellione inquinata, fulurumqne demum ut post detersam hujusce labis recordatione :i
ipsam, floreat vigeatque illustris per te in Gallia Christiana pietas, neque ullis postmodum
maculis obscuretur. Quis deinde non satis unum id esse perspiciat , si Ludovicum Magnum
//1115 ti/ Regum Maximus, Triumphator, Feliv, Augustus, confeslitn agnoscatur?
vij Tcm. 1 Hisi. Franc.. p. 857. (^) an. λ XII. lom. VII. Epist. secrol., p. iSO.
\b\ Gngor. M., Joaii. ΛΊΙΙ, cir. Convonlus ad {d) ThcoJorii*. 1. V, c. ; C\mm. FvibcU, ift
Aiidelauiii., synud. Grriiiiniur., ( (c. Thced.
Γατιγη.. On. XCil.
Ϊ
Ji ' EPISTULA Nt .NCUPATORIA. 1>
niii forte miiivs honorifice senhre ac loqui de his principibus, quos intuentur ipsi coram ac
suspiciunt^ (iullis absfpie piaculo licet ^ quam externis ac peregrinis^ qui de his aliquid fama
duntaxat et auditione acceperunt ; quibus proinde hoec ipsa prwconia non adulatio^ quam in
subditis ac domesticis pronum est suspicari^ sed quce ubique vel apud hostes dominatur, vis
una veritatis extorsit. Nam cur in scriptoribus Anglicis haud certe postremus (a) regum
Francorum terrestrium regem regum esse prodidit ? aut cur Franciam regnum regnorum
idem appellavit? Cur Gregarius pontifex, tum reipsa^ tum appellatione Magnus f eum ad
Childeberlum scriberet {b}, « quanto Cffiteros homines regia dignitas nnlecodil, tanto cffilera-
rum gentium regna regni Franpici culmen dixit excellen? » Cur ipsa deinde Grxeia, unde
hoc opus in Gallias tuas advectum, quod nunc apparet in tuo nomine ; cur ipsa, inquam, non
cujustis, aut e promiscua plebe, aut e grege scriptorum, sed ipsius Annce Comnence ore re-
gem Froncioe, quanto autem illis temporibus te minorem? Regem tamen esse Regum» majo-
BEMQUE OMNIBUS QUI SUB co-to SUNT, ΙΠ Aleiiade (c) praedicavit. Quid aliud quam perspecta
Fruncicp majestatis dignitas auctoritasque impulit, ut cum ea esset Alexii Comneni Augusti
filia, imperatorioque sanguine, ac Cxsarea etiam appellatione nobilis, palmam nihilominus
regice preerogativee nostris principibus ultro deferret ? Cur Alexii postea nepos , et idem im-
perator Conslantinopolitanus Manuel ComnenuSf vum ad Alexandrum summum pontificem
litteras daret (d), Ludovicum Francorum regem Protonobilissimi cognomento donavit, nisi
regii generis nobilitate et vetustate, perinde atque imperii amplitudine exteris orbis princi-
pibus longe prxstare eum idem agnosceret? Quod si prioribus illis hi tituli jure merito
ascripti fuere, quanto potiore libi uni universi competunt, qui sparsas in singulis virtutes ne
dotes, quas vetera annalium monumenta commemorant, collectos in te uno reprxsenias?
Quod igitur Regum maiimus audis ubique ac diceris, licet agre ferat innata Majestati Twc
moderatio, non est tamen impetratura a nobis quin sic sentiamus; non poterit hanc afferre
vim animis judiciisque nostris : cum vix quisque nostrum ab ipso regis regum titulo absti-
neat et temperet; qui quanto tamen in te verius quam in priscos Parthorum et Persarum
reges ipse conveniat, hunc si cuipiam exteris adjungere animus fuerit, cum regibus exteris
non semel sed sxpius, quibus stare eos oporteret ac juvaret, leges perscripseris , unus belli
nempe ac pacis in hoc orbe arbiter. Quamvis autem ea sit animi tui magnitudo, nihil ut mo-
liaris famx laudisque captandx apud omnes studio : sed suis te illecebris virtus ipsa traxerit
ad verum decus, patere saltem non tmn ob regni, cui peculiari Numinis erga nos beneficio
prxes, dignitatem , productosque tandem illustribus tuis ac gloriosis tropxis eo usque fere
illius fines, quo vetus Gallia protendebatur, quam ob eximias illas ac vere regias animi dotes
quibus insigniter adornaris ; patere, inquam, non jam te magnum, qua te appellatione, quod
olim Arcadio contigit Theodosii Magni filio (e), in ipso fere xtatis flore appellari gavisi
summopere sumus : sed regum maximum, a tuis prxeipue Gallis, quibus cs probe perspectus
ac cognitus, atque adeo in amore ac deliciis salutari. Patere post tot nobiles ab hoste repor-
tatas victorias, post tot expugnatas urbes, ac tot receptas provincias Triumphatorem {f)
te inscribi. Patere nos εχρεβτ^ε felicitati tux (g), qux consiliorum atque industrix sic est
adjutrix, hanc ut illa nunquam superarit, nec sit in te aliud prxter honestarum rerum pro-
speritatem, adgratnlari. Patere Augusti tibi a nobis nomen imponi, quod a Francorum regi-
bus pridem manavit, eorumque fuit peculiare ac proprium, et quod xque atque antecesso-
ribus tuis Philippo IJ et Carolo Vili, tibi jure optimo deberi, testantur tam mullx res ante
hunc diem, a te pie, fortiter ac prxclare gestx. Sed inter tot magnificos illos titulos erit et
huic non omnium certe postremo locus, ut te patrem patriae, qux fuit Ludovici XII apud
majores nostros nomenclatio, ob singularem tuam humanitatem in subditos, ac in calamito-
sos benignitatem te prxdicemus. Denique iit Franciscum regem mnxime anterior xtas co-
gnominavit litterarum parentem ac patronum, pro tua eximia erga viros litteratos effu-
sione, pro tuo erga disciplinas omnes atque ingenuas artes, quas profitemur, amore, patere
(a) Mallb. Paris, ail ann. 1251, (257. (e) Synrsiiis or. De regno.
\b) Lib. V, episi. Kufiis de Pompoi!*.
(c) Anna (iotniicn. i. \ Alcxiad. . * (g) hulrop. dc ConslaiU.no.
{dj Apud Baron. an. 1180.
13 to/EFATIO. U
ilici ac celebrari. Volis coetero nostris Numen annuat, Rex Chrislianissime, annos si luns
dc nostris, de hostium spoliis si triumphos, serenissimuwque Delphinum, ac nobilissimi g
pueros, nepotes tuos, servet incolumes, si his perpetua decernat imperia tum nostris ut
posteris, et seris longo post intervallo nepotibus, infinitis saeculorum continuationibus ipsi
imperent ; tum ut per eos omni malorum acerbitate depulsa gens Francica quietae fciicHaiii
munera consequatur (a).
S. ft. M. devotissimus
Cakolus DU FRIiSNE.
(a) Jiil. Firmic. 1. i, Maith. c. IV.
PRiEFATIO,
tBI
DE AUCTOBE CHRONICI PASCHALIS,
CiETERlSQUE PASCHALIUM APUD GR^COS CO?i DITOR IBUS.
* P*.]!. Praefationum nsuS. Singuli Patrum jihnim aliquem exposituri, sicut ratio exigi/|
lie auctore et materia ejus, intentione, causa et litulo, et si (]u;e aiia sunt qufp auditorilms
el lectoribus faciliorem inteliigenliam sequentis operis praeparent, in tractatibus suis prm-
mittere consueverunt. Ei h.ec quidem habita ratione loci el temporis, el eorum ad quos
sermo dirigitur, ut ad formam evangelir® institutionis, familiae Domini numsuram cibi
salutaris opportune dispensent. Nam, ut ait Palladius, magna pars pnidcntiee est consulta
ratione persona n illius qui scribit permetiri. » Hisce ex Joanne Sarisberiensi (a), prae-ί
missis de Praefationibus, quas λαλιάς έηγραψάς vocat Epipjianius (6), quasque, ut idem ai ,
libris suis pcaemiUcre solebant παλαιοί συγγραφβΤς. quibus ίιάαΜγματος ύπόφασιν έδείκνυον πάσης
ΰτΓΌχειμένης πραγματείας, nemifiem esse arbitror, qui priusquam ad Ijujusce Πατχαλίου, seu
paschalis Chronici, quod typis regiis prodit, lectionem quivis accedat, non fateatur ultro
pretium esse operae, ut non inodo quae sors illius fuerit, tum ipiid iit hac editione prtBslilmii
sil agnoscatur; sed etiam ut auctoris nomen, vcl sailcni qua? palria, sii de utroque (amen^
quod hactenus inexploratum manet, (tuidpiarn resciri possit, quod operis argumentunu
quodve libro lemma a[)poni debuerit, sedulo inquiratur: quae quidem in hac Praefatione
|iro virili examinanda suscepimus.
II. Fasti Siculi, prout paschale Chronicon primo appellatum , ex Sicilia Romam delati. — ■
Alqiie iitab illius, ut ila dicam, fortuna ordiamur, varia illa fuit. Tum primum quippe iii
repuhlica litteraria, el apud viros eruditos iniifituit, cum ex Sicilia , ubi ab Hieronyma
Surita [III inventum f« runt, illius et Antonii Augustini o[iera*Romam est perlatum.
enim ea tempestate Fa>lis consularibus concinnandis et adornandis operam suam colloca-
haiil* Cardus Sigonius el Onuphrius Panviniiis, Fastos consulares in eodern Paschali ex-
oratos sibi describi curarunt, (juibus se in iliis componendis non minime adjutos haud
.serriel ii protUenlur. Nos, inquit Sigonius in Commentario ad Faslos et Triumphos Roma-
norum, Dionysium secuti sumus, quem Fasti quidam consulares Gnece scripti, atque ex Si·
cilia, ut audio, advecti, et alii etiam Latini, quos citat Cuspinianus, sequuntur, in quibus
consules deinceps collocantur, cognominibus eorum tantum allatis , hoc modo, Προύζον χαϊ
hoJAazircv, El Paiivinius in Praofiitioiie Coiumentarlorum ad Faslos : Novissimus omnitrn
ex antiquis qui Fastos consulares, quod sciam, scripserit, est alius sine nomine auctor, q ui
in universali Chronico a se conscripto consulum quoque nomina adjecit ab exactis regibus
ad primum (imo vicesimum) fleraclii imperatoris annum. Is liber vetustissimis litteris
exaratus inventus est in Sicilia in antiqua bibliotheca a Hieronymo Surita, operaque Anto·
nii Augustini Roloe auditoris facium est, ut ejus li‘>ri pars nobis transmitte· elur, qux ron^
sales continebat, cujus auxilio mu/tum sublevatus sum ifi his Fastis concinnandis. Idem
lih. II, in Piipfat. : Nam Orosio, Cassiodoro, ri Fastis illis Crxcis nuper Romam ex Sicili e
riri eruditissimi Antonii Augustini opera adductis, et quidem depravatissimis . tantum usui
sum in ordinandis consulibus. Denique in ΡιωΓαΙ. ad lib. iii : Λ'α;η usque ad lieraclii (em-
(a) Fpist. 172. * Poginac cdilionis Rcci:r.
(6) In epist. ad Acacimn el Ptx\i\. presb.
Jf. γ;ι.ι:ρλτιο.
fom Fa^li (Urin i Aniouii Aujnstini vl Uin'onijmi Sitrii^r opera ej' Sidliu in labem (i:J' ViU
j.eriineut, llos Fa^^lo^ niiiios ; rimi (]ia)i:c ol Laiiix; vulj^arunl Si|;oniii.s (‘I Pan
tjiKiS iloiihl·* Sj UjuPi^ius {. \\{ H,sioriw AufjusUc n vaIiUv.^ jx-Mmoiium vro Aii ir as
Sdiollns StPj)bani Vinandi Pigliii volumini J1 poslhumo insoniore , et, iil alii passim,
Faslos Siculos appellavere, (piod, sicut diximus, tum primum in Sicilia codex isto re-
pertus sit.
III. An cx eo codice exscriptum sit Casaubonianum exemplar,— Islius Clironii i exornjiia:·
aliud liahoiur in bibiioilieca Augustana, manu Andrea3 Darmarii antiipiarii descripiuiu .
proinde littera lecentiori, ut testatur Haderus, et a Sylhurgio xxxvi aureis solaribus
emptum, et Hueschelio donatum, ab eodem Hoeschelio reipiiblicic deinde Augusianm obla-
tum, ex quo Isaacus Casaubonus pleracpie excer|)sit, quie non semel in nolis ad Capitoli-
num, Fastorum Grfficorum, interdum Siculorum, quomodo primus illos vocavit Onuphrius
Panvinius, titulo laudat. Istius porro Andrcaa Darmarii, quem CraBcum mercatorem indi-
gitat, meminit idem Casaubonus (a), a quo se emisse testatur librum Julii Africani de
bdlico apparatu, et Fragmentum Petri Alexandrini de Paschale; unde non modo illius
■ftitas |)ercipitur, sed et dubietas oritur, an is ex Romano exen.plari Cbroniron exscripserit,
siiiuitlem ex Grtecia mercator in (lallias venerit : nisi forte fuerit ex illis anliquariis \ a-
licaiue bibliclhecffi, fero semper natione Graecis, qui ex illius codice Iirocce qualiacunqm*
.sibi transcripserit. Utut sit, ca excerpta cum Josepho S( aligero communii asset [111.] Ca-
saubonus, is eum Kusebii Chronico a so adornato, una cum aliis similibus chronicis,
propter cognationem malertce, lUij so ait, illa edenda cu\ avii ^ Chronicce temporum Epitomes
inscriptione. Verum in exscribendo Augustano exerajilari mulla piffitermisit ipse Casau-
bonus, (|ui a Graeculo quodam (Darmar o videlicet) acceptum, ut scribit Scaliger, manu
siia descripserat; (antequam ab Hce-chelio emeretur) quia fortean cum exscriplionis iu-
tegrie difficultate deterreretur, quro obvia aut supervacanea existimabat , omittenda cen-
suerit. Sed et in annum \x Mauricii imp. duniaxal Chronicoii illud Casaubonianum desi-
nit, reliquis pariter omissis usque ad Heraclii annum xvm in quem desinit ipse codex
Vatii anus. Cur autem Scaliger vel ('asaubonus sequentes paginas omiserit, divinare non pos-
sum. inquit Raderus', nisi quod de sacris imaginibus ibi multa mentio, quam, opinor, Jcono·
machi refugere : quod ego vix piiimn, sed quia scriptor in exscriptione di fatigatus hic^
Inesil, nec tanti ea censuil, ut suscepto labori ulterius incumberet. Qualiscunque aoleiu
ista sit editio , in Raderiaua emendanda nori parum adjumenti fuit, praesertim cum haec
postrema pluribus mendis scaleal, et ul m c probe omnino descripta sit a Radero, ita nec a
typqgrapbo typis sat accuratis expressa. Clironicon porro illud a se editum Casaubopianum
Scaliger in Notis ad Eusebium semper appellat; nl>i rursum Raderus, Magna ei gravis
causa, inquit, ut si ego vocem Uadertanum, quod mea manu descripserim, Iranstuterim,
ediderim, observationes addiderim, neque tamen erit Kaderianum, multo minus Casaubonia-
num. Ego vero cur Radero id slomacnum moveat, haud omnino assequor, cum proclive
nimium sit, quod ab aliquo beneficium acceperis, illius edito nomine palam profiteri.
IV. Chronicon Raderianum. — Ut denique paschalis istius Chronici fatum absolvam, po-
.«slreina tandem illius prodiit editio Monachii /?αι?απίΡ metropoli, anno cididcxv, boc titulo ·
Chronicon Alexandrinum, idemque aslronomicum et ealesiasticum, vulgo Siculum, seu Fasti
Siculi ab Sigonio, Panvinio, aliisque passim laudalum,partimqueGrcece editum, nunc integrum
Grcece cum Latina interpretatione vulgatum , opera et studio Matthcei Raderi de societate
Jesu. Quae quidem ejusdem Chronici editio crudiloriim fere omnium calculis est excepta :
tum quod prior manca esset ac decuriata, illa vero suis, ul videbatur, numeris absoluta.
Adde quod cum Graeca lingua apud piei osque, usus, seu ul verbo utar Petronii, saporis
haud sit publici, Laliua Raderi versio cujusvis lectioni librum promiscuo expom ret.
Chronici compendium augebat piaelerca ({uod tot rerum quae a celebrioribus chronologis
aut historicis indicia, aut iis ignota fuerant, |.atefae.ercl ; tum ipiod ejusdem opera scripto-
rum aliorum locos emeu iare vel illustrare viris doctis liiercl. Qui quidem Fasti Siculi,
inquit Scaliger (fr), tametsi habeant mulla quee reprehendas, tamen ope illorum multa menda
de ratione temporum tolluntur, et longe plura supplentur. Et Jacobus Grandamicus (r) ;
Auctor ille quamvis multa optima hnbeut, in mullis tamen peccat, et in iis duntaxai sequen-
dus est in quibus vel bonis characteribus utitur, vel probatis auctoribus [IV.] adhxret. Unde
Casaubono (d) Χροτοί>ί>άφος dicitur. Pelavius (e) vero Chronicon istud Alexandrinum , quod
ex variis auctoribus centonis instar concinnatum fuisse ait, egrejium nec satis laudnium
appellat. Nam etsi idem Scaliger (f) scriptorem idiotam interdum vocet, interdum multa in
ea farragine esse, quot ridere an mirari debeat se nescire, et alibi, multa esse inepta dicat;
fatendum tamen longe esse jiiura qua) sua laude digna haberi debeant, cum eu pimfumemii
sint libri, (;uo prosuut, vel nova aut ignota proferunt ac dOLCiil. Multa) enim sunt erudiim,
licet fortassis longe petitae, sa‘|.‘e e re matic vel ubservaliones vel digressiones, quibus bi-:
liber lanquam segmentis purpurae veri luminis esi ornalns : dsi iterationes aliquot ab in-
curia quandoque occurrant, verbi gratia cum seriem ponlificuui Hebrivoruiu bis msiiil,
fu) In noi. ad Suelon. in Jul., ii. 51, cl iii
Exercit. ad Aunnl. eccl., p. -405.
(6) L. V ite emendat. U mp., p. 41U.
tcj Iu Chronoiotj. Clirist., lib* m, cap. 5cxli.
(d· lii nol. ad I.nniprid. in ('.oniinodo.
(<·) In iiol. ad ^ieΛ·ρlι. EP. p. 4, 88, I ed.
Φ iiiittul. iemp., iiO,
r riLEFATiO. 24
s(» Musis invills·, ac reclanianliluis i|uoi<pji)l siiiil cniililis, laim Isi li.i mJ alitor liac-
tcniis latidatiim sit, ex quo Ka<ieriana isli editio prodii», rpjo noliori nomini ac recopio
iisni serviretur. Hinc Jacohiis GoUhofredns in Nolis aii Philostorgium, Chronicon quod no-
ii i e, dicitur Alexandrinum sem\)er laudat: el scile (|ui<lern, cum anle lladorianam editionem
aliis exstaret el laudaretur titulis, iisdemq* e minus etiam idoneis, licel alias potiori sui parto
deturialum. Non defuere interea qui Conslautinof)olilanum illud appellari posse censue-
run', atque in iis Jnannes Leunclavius (a), quo loco edictum Juslini.ini imperatoris lidei
vqiilessionem contiuens primus edidit, pricmissis iisdem verbis, quababethoccc Chroni-
ΓΟΠ paschale ad annum XXV Justiniani, ex vetcril>us Annalibus, quos quidam , uii subdit,
Constantinopolilanos appellant, desi riptis, adeo ut par sit existimare liocco vidisse Cbro-
nicon, el ex eo idipsum exscripisso edictum, tametsi ex alio (tuam Augustano? bibliotheca?
codice : quod vel inde percipitur, quod in eo quo usus est Kaderus, in edicto isto Juslinia-
lico (Ij) majjnns h'alus re}>eriatur in loco qni in codice Vaticano, et a|) id Leunclavium in-
teger describitur, e\(|uibiis defectum editionis Raderiana? iii hac Regia supplevimus· ad-
juncta veteris interpretis versione Latina. Sedet in locis aliis ejusdem edicti divors» in-
tentum lectiones octiurrunl, adeo ut juro dubitare liceat au exemplar Augustanum ex Vati-
cano descriptum fuerit. In eadem [)οπο sententia, quoad titulum Chronici, versatur vir eru-
dilissimus Daiiiel Papebrochius-c).
Xll.C/ironico«pasrAo/e appellari debere probatur, — Verum quisquis istius Chronici auctor
fueril, scripsit illenon lamChiOniron quam compulum |)3sclialem, ut ipsemet in Pra?falione (d)
seu Syntagmale de Paschale, cujus meminimus, pinfiteli r, vol Πασ/άλιον, uti GiODci ccelesia-
3lici vocant, hoc est eanonemijecel(?brandopasc!iate,cujusprirnos conditores Alexandrinosagnc»-
sciint veteres omnes scriptores Grmci. Id porro n miinis inditum, quod non modo ut'iusque
Paschalis, Juaiei scilicet, seq legalis, el typici vel Christiani, sed el pra*cipuarum festivi talum,
quas δβιττοτικλί, sou Clirlsti vocaut Gra?oi, Latini vero mobiles, quo I a Paschalis dic pen-
deanl, indicem exhibeaiil, diesque notent quibus singulm peraguntur ; de [X] <|uil)us qui-
de n Paschaliis, seu Paschalibus, egere Sealiger (r), ctPelavius [[) : sed el nos qu/edam de
iis attigimus in Glossario medicB Graocilalis. Isliusiuudi cuu)j>ulos pasohah s, seu χυχλους
Ιορταστιχους, Paschalia, Paschales cyclos, circulos, cursus, recursus, passUw vocant Victorius,
Gennadius, Senator, Ado Viennensis, R»‘da, Paulus AVarnefridiis, el alii : recentiores
vero ex Graecis scriptoribus, in quibus sunt S. Maximo s((/),eiNicephorusGregoras(/i), Πα-
σχάλ'.α.
Wl\. Paschalium scribendorum ratio ac methodus duplex, — Duplex autem Juil Pascha-
Ηωη conscribendorum ratio : altera enim simplex est, altera fusiori commentario illustra-
tur. Prior in t>aschalis festi diei investigandae metiiodo, tabulis etiam interdum in idem ar-
gume»)lum confectis, tota versatur, cujusmodi est Hippolyti Porluoneis episcopi canon
paschalis XVI annorum, qui proxime ad Urbem inventus, ac Romam delatus, el in biblio-
{lieca Vaticana repositus, a viris doctis subinde illustratus est, Scaligero scilicet in libris
pe emendatione temporum, elin Notis ad Lusebii Chronicon, ex quibus in Gnilerianas in-
scriptiones est relatus, deinde ab iEgidio Bucherio ad canonem paschalem Vicloiii, ac nu-
per denique a viro doctissimo l. J1 Variorum sacrorum : de ijuo (piidem Hippolyti cani uo
sic scribit Rusebius lib. VI llist. Eccl. cap. 22 : T5t· of^zΛ κα\ ΊπΓΤτίλυτυί συντάττων μετά πλείιτων
&X).b>v ύττομνημάτων, xa\ περ\ του Πάσχα πεττοίηται σύγγραμμα, έν ζ) των χρύνων αναγραφήν έκΟέ-
μενος, χαί τινα κανόνα έκκαιοεκαετηρίόος τ:·ρ\ τοΟ Πάσχα προΟει;, έ::\ τό πρώτον ίτος Αύτοκράτορο; Αλε-
ξάνδρου τους χρόνου: περιγράφει, id esl interprete Henr. Valesu) : Eodem tempore et Hippolytus
inter plurima aiia ingenii sui monumenta , librum de Pascha composuit : in quo temporum
seriem describens, et canonem quemdam past halem pe^wi aunc/t\nn circuitum exhibens, an-
no 1 imperatoris Alexandri computationem temporum circumscribit· Et cx Eusebio Hierony-
mus de scriplorilius ecclesiasticis (i) : Hippolytus, cujusdam Ecclesiae episcopus [nomen
quippe urbis rescire non potui), rationem Puschic, temporumque canones scripsit, usque ad
I annum Alexandri imperatoris, et ϋ\ι annorum circulum quem Grccci iy.y.z\^zy.o.zzrrjica vocant,
reperit, et Eusebio qui super eodem Pascha canonem decernet novem annorum circulum, id Sbt
ίννε^δ^καΗτηρίδχ comj osuit, occasionem dedit,
XlV. Pa-chalnim fusiorum duce species, — PosohaVuo ) vero, qi:a? fusiori illiislrontur Com-
irioul-iiio, i)inie rursum sunt species. Alia qtjip|)0 ordine rlnOuologico , sm jiixia tempo-
rum seriem digeruntur : alia in methodi formam conscribuntur, quaiinti im>do i a.srlinit;s.
alimque festiviiales, sedelcfel· ra qumin ecidesiaslicis cimipnlis recenlioribus disquiri sn-
lf?nt, investigantur. Ati^ue ut a f isioribus ordiamur, priuius Hippolytus, cujus mox memi-
niniii5,ea .s(U‘ibendi ratione ususdicilur : qua digestis a mundo rondilo ad sua usque tempora
elapsis annis, seilccennalis cyidia se re|)crli in inveniendo Paschale melliodnm (innarel, de-
scriptis subsnde, ut vero esl similo, paschalibus festis, legalilius forte et Christianis. ym>d
(|uidcm opns θκΙ Alexandri Severi ijuperaloris tempora perduxit, ut ex Eusebii allato Ioe«»
(locemur, iii quo temporum descriptionem exj.osuii a mundi coiidilu ad eum dem Alexan*
(a) In Jure Cr, Rom, pag. 32t.
Pag. 8i0. rdil. Itader.
ic) tn Proleg. a<l Yii. S. Ccorgii , ji. cl iii
Proj viu-o ad Maiiiiii p. 8N.
(“') In Priofat. el in Chrou. p.»7^. 7»», 117, 210,
2il, 213, 2l0, iiU, 22t, 2i:>, 220.
(e) Lib. V. De cr.icnd, iaup.
{[) L. vm Ancler, ii, imj). .2.
If/I Pari. I, c, l<i.
(/i) Isaae Arj;M·., p. .
(i) Cap. 017
‘:'3 Γί;κ:·ΛΤ’;θ. 26
r,r>im ixn cui (icniurn rnnoncrn sccleceiinalis cycli ρτοοΓιχΙΙ ; iJ ciiim iri licnro vidclnr vox zpo~
Cei;. Aliud aulem iuere Hippolyti ratio Pa^ichip tcm;)ornriv|uo caiionos, uti appellantur ab
Hieronymo, aliud canon έχχαιέεχχετηρίδος ab illo inventa) : (|uod et docet ipsius Hippolyti
caiir)n quem edidit Scaliger, et ex eo alii, in quo inter illius nfiera recensetur Άττίδ-ιξιςχρ^^νων
του Πάσχα κατά έν τψ TTtvayi. Ubi Scaliger reponoiidii η pnlal xalxt, vel xa9i, quod postre-
iiiuin maluerim. Nam etsi, ut et Bucherius, ailetum |)ra)feral, quia, inquiunt, άτιάδειξις et
“ίνας, longe diversa sunt, ita h.cc V(‘rba c quenila censuerim, nt άπόδειξις temporum Pa-
.Kcliaiis juxta regulam in tabula descriptam exarata, et secuniium Eusebimn, eidem operi
. pr/efixa fuerit : nisi admittatur codicis Medicei b*ctio, τιροιΟεΙ;, cujus meminit V^alesius, nt
addita fuerit, quod idem fere valet, tametsi subditam potius videatur omnino indicare ejus-
dem canonis lemma, quod hisce veibis couce[>tum ledt ir ; "Κτου; a' βασιλείας Αλεξάνδρου Αύ-
τοκράτορος έγένετο ή ΙΑ του Πάσχα είδοι; Άπριλλίαι^, σαββάτω έμβολίμου μηνδς γενομένου* Ισται τοίς
έςής §τεσ·.ν καθώς ύποτέταχται έν τώ πίναχι * έγένετο δ' έν τοίς παρωχτκ'ίσιν , κ^Οώ: σεσημε·(»)τα/.
Id e>t, vlnno ι imperii Alexandri imperatoris farta est xiv ΡαίίΐΊκν Idlbns Aprilis^ Sahbntn^
cum mensis embolimceus fuisset. Sequentibus annis continget sicut in tabula subjectum est ^
in prccter itis autem evenit, sicut indicatum est. Ex quibus conficit Scaligor [iromittere Hip-
p dylum hocce lemmate, non solum in fnlnrum, sed etiam in perpetuum canoiiis constan-
tiam. Sed longe alia, nisi ipse fallar, sonant hmcce verba. Operi ipsi qui|>pe in canonisseii
regiilm p*aschalis cycli specimen subdito hocce laterculo, eamdem in postorum observan-
dam regulam ait. qum in preeteritis annis fuerat observata. Unde colligere liceret in uni-
verso totius operis decursu non modo res praeteritas ex lemporiuii ratione descripsisse, sed
subinde etiam paschalium festi vilnlum tempora ad suosmet cxi>endisse canones ; quod pror-
sus velle videtur Eusebiiis, scribens 0[)eri de Paschale per t unpora. son ordine chronolo-
gico digesto, adjunctum fuisse paschalem c.monem. Licet enim ejus canonem habeamus,
inquit V. C. Henr. Dodwellus ία), |)eriil tamen liber quem scripsit de canone.
XV. De Paschali Hippolyti Portuensis. — Sed an opus istud Hippolyti idem sil quod do
Paschale inscripsit, quod vull Valesius, dubium facit, quod Eusebiuset Hieronymus post
recensitum illud de Paschale opus, in quo rationem lempornm ad Alexandri inpcraloris
.Otalem perduxerit, aliud rursum de Paschale recenseant ; (piod quidem in praorixo liuiccc
quod recudimus paschali syntagmaie, etab aliis subinde scriptoribus laudatur. Quinetiam
haec verba quae laterculo adduntur, demonstratione temporum Pascheu prout in tabula,
i la accii>i possunt, ut tabula ipsa demonslralionem temporum Paschae complexa fuerit,
proindeque ipsa demonstratio et tabula unum idemqiie exstiterint, ac tabula adjuncta fue-
rit Chronico, cujus paulo ante meminit laterculus, hisce verbis : Χρονικών πρδς "Έλληνας, xa\
ττρ^ς Πλάιωνα. ila tamen ut incertum sil, an πρδ; "Έλληνας, referri debeat ad Clironicon quol
llippolylus conscripserit, o)vi sui morem secutus, quo sancti Patres gentilium objeda eo
s-riptionis genere confutarent, qui religionis Christiana) anliquitalem, quam ipsi ethnici
jactabant, [XII) ut esi apud Paulum Orosium (b), ut fictam traihiccre solebant, sumpto a
ifiuii Ii exordio ad sua usque lemj»ora antiquitates sacras assoridianf, dum interim lotam
p^fiiiium chronologiam, vel μυθικήν, vcl incertam, ac fermo nujicram esso ostenderent :
I :iirisliani vero suam a Jndieis, atque ab ipso Mose, ac proinde a mundi conditu repeterent ·
Oiio forlt; S[>ectavil pariter Senator, cum dixit (c) : Habent etiam post tractatores, diversos
relatores temporum studia Christiana, quvecclesiastica gravitate compositi.pcr vicissitudines
reruiHn mutabiiitatesqne regnorum, lacteo quidem, sed cautissimo nitore decurrunt. Qui cum
9 ecd'‘siasticas referant, et vicissitudines accedentes per tempora diversa describant, ne·
cc.^se est lU sensas legentium rebus coilestibus semper erudiant, quando nihil ad fortuitos ca-
>' ttiliil ad deorum potestates infirmas, ut gentiles fecerant, sed arbitrio Creatoris appli·
i are veraciter universa contendant. Caolcrum lainlanliir a L.‘>L)i)e«> (d) ex Biiiliolheca Alon-
I iiaiiaria Tabula) i»aschales Hippolyti Portuensis <'piscopi (iimee el Latine cnni Vita ejnsderu
Hippolyti ex libro sancti Hieronymi (ira)(‘e, el c,ommenlario italico recenti mann in eas-
ne;ii tabulas. Sed an liielabnliD emdem sint cum edita, cujus meminimus, haud omnino pla-
num. Exstant ojus<lem Hi[»f)0'yli of)era :ilia, inm in hibliof.ieca regia m.ss. (ej, tum euiia
priiJom a Canisio, Comlieli^iio, ei aiiis: qocedam laudat praeterea Syncellns (/*). Sed deHij>-
jMilyto el ejus scriptis consulendus prtOler Eusebinm idem Combelisius ad illius librum De
w\ apostolis oi Wh. De antichrislo.
XVI. Qua methodo illud conscriptam. — llac onimvoro, fjmi:n hic alligimns scrihondi
ratione usi (g) Cassianus auctor Lxegeticωπ, Talianus, nt miam do illo testatur anclor
r.iironiei paschalis. Clemens Alexamirimis, Hippolyins, Tlieopliilns Aniiochenus , Jiitins
Afriranns, Ensebius, pro'^per Aquiiamis, (loorgiiis Syn ellas, el aliqnoi alii, (pii Cliri-
M anam rtdigionem non esso nuperam έξ άρ/α ό:ητος τιο; Γ,;:/.ών γρχμμάτο>ν demonslra-
runt, Mosemque praBeedero Tm;:umm bellum nccccvwiii «annis pniharant, (pao 1 in pri-
mis fecit Thoophilus lib. iii al Anlolyenm, (pii.nl id «οΠ'η'^ donmnslnirelnr , ab i[>su
iuLindi exordio repetendam Ιοηι|Μη·ηιη seriem o\isl .n:djal : "La δϊ -jixpiotj-.ipxj Γ.οιήιιομεν τήν
(α) P^g. 7y'i. (/» :\rv tllS. ϋΓ)!). Taiiis. lom. v .laO Itui.
(t») Lib. VII, cap. ϋ'>. ' {iti li;er. Γ»Ι, n. 0·», Seal μ. ;u\ Γ,ι;υΐΗ
0'» he (iivin. Uit., v. “ll. Ivi ., h. ;i. P)J. «n ;j«l llii r. Γ>. (,’;«) o;;: e. i
(i/i P.:g 18,0, >.υί , iil-i (lo 'i .ifaiii).
Ki Oidd. ISV'L· '
9
27 PR.EFATIO. 21
ά^όίειξιν των χίΐθ(7>ν κα\ /ρίνων, βόοΰ ήμί/ παρέ/οντο;, οΟ μόνον τα μετΐ κατακλυσμόν Ι στοροϋντες, άλλλ
κα\ τά πρ6 κατακλυσμού, εί; τδ κα\ των άττάντων κατά τί> δυνατήν είττείν f^μϊv τδν άριθμδν νυν\ ττοιησό-
μεΟα, άναδραμόντε; έτ:1 τ^^ν άνέκαΟεν άρχτ^^ν τή^ του κ·/τμου χτίσιως ήν άνέγραψε Μωσης ό θεράπων του
βεου διά Πνεύματος άγιου. Εΐ eodem lib. Ού γάρ πρόκειται ήμίν όλη πολυλογίας, άλλά ε:ς τθ φανερώ-
σαι την των χρόνων άπδ καταβολής ίιόσμου ποσότητα, και έλέγςαι τήν ματαιοτηνίαν καΐ φλυαρίαν των
συγγραφέων, δτι οΟκ είσιν ούτε δισμύοιαι μυριάδες, ώς Πλάτων Ιφη, elc. Eomdom cerie nielhodum ac
scribendi rationem secutura auctorem paschalis Clironici , quod pul> icamus, vel hinc ap-
paret, quod non modo Chrisiianie religionis piirnordia ac historiam ab ipsa rauuili crea-
tione repetat, resque Judaicas diligenter persequatur, sed etiam vana gentilium circa sua
numina traducat et evertat commenta (a) , dum solide |)robat quos adorabant deos iiomi-
i:es fuisse mortales, indicatis quibus ipsi vixere saeculis, proindeque religionem Judaicam,
a qua Christiana promanavit, longe ante Saturnum ac Jovem exstitisse. Quo [XIII] spectant
is a (Cypriani, seu alterius scriptoris in libro De vanitate idolorum : Deos non esse quos co-
lit viilgtiSj hinc notum est. Reges olim fuerunt, qui ob regalem memoriam coli apud suos post-
modum etiam in morte coeperunt : inde illis instituta templa, inde ad defunctorum cultus
per imaginem delinendos expressa simulacra : nam et immolabant hostias, et dies festos
dando honore celebrabant. Inde posteris facta sunt sacra, quw primis fuerant assumpta so-
latia. Cum igitur du« ex scientia temporum artes eflloiescani, inquit Petaviu.s, altera qu®
computistica vulgo apfiellalur, et circa canones ac regulas ordinandorum ad civilem usum
temporum versatur; altera (pjam chronologiam dicimus, certis nolis et tiidiciis praeterita-
rum rerum memoriam suis temporibus assignet, ulrumque complexus est auctor Paschalis,
dum seriem temporum, quibus subinde res gestas ascribit, sedulo prosequitur, eteanones
έ'.ρταστικοΰς pasclialcsqtie subinde interserit.
XVIi. Illudne viderit scriptor Chronici Paschalis. — Incertum porro an Hippolyti
Cdironicon idem scriptor un»|uam viderit, vel legiu il, ab coquo quaelMm hauserit, vel sano
res liasce tractandi methodum exceperit, dum Paschalis foslivilatis investigan<la) rationem
rorum gestarum chronologicae descriptioni intermiscet, licet Hif)p'»lytum ab oo visum ex
P ®diclis colligere forlasae liceat, idque suadere ali(|ualenus videatur ijisius Chronici titu-
lus, cujus duo exem[)Iaria in Scorialensi Kegis Catholici bibliotheca exstitisse docemur ex
iraialogo Graecorum codicum rnanuscriptorum necdum, ni fallor, edito, quorum prior hanc
inscriptionem prrofert : Μαρκελλίνου και 7ππολύ·ου, ήτοι ά5/;λου επιτομή χρόνων άπδ ’Αδάμ μέχρι νήί
βασιλείας 'Ηρακλείου τού νέου, και τού αυτού υΙού Κωνσταντίνου Alius vero : Επιτομή χρόνων άπ^
Άδάμ Πέτρου Αλεξάνδρειάς Μάρτυρος, Κελλίνου καλ Ίππολύτου, ήτοι αδήλου μέχρι ΊΙρακλείου τού νέου,
χα\ Κωνσταντίνου τού υίού αυτού. Ubi in primo ρΓΟ βασιλείας legendum indubie ύπατείας, tametsi
ciotera minus sana sint ac colimrcnnt. Unde vero Marcellini vel Hippolyti nomina ljui«i Chro-
nico, quove fundamento, praeSgaiUnr, vellem doeevi, sive is sit Marcellinus comes, ox cu-
jus Chronico qn® larn forte in po>terioribus sfficulis exscripserit, sive Hit>polytus iste sit
is de quo agimus, sive ille qui Thebanus vulgo iiiiiigilatur, cujus Chronicon Latine parlim
e iiium a Canisio, et excerpta Grmca aliquot habeulur in bibliotheca Regis Christianissimi,
Sed cum Hifipolytus iste Thebanus vixerit sfficulo xi, Chronici vero scriptor in IJeraclii,
sub (pio vixit, tempora desinat, vix est ut credam hunc in liocce lemmate posse intcliigi.
Atque hic quidem de Hippolyii Chronico fusius forte quam par erat egimus, tum ut <pia
ratione ejusmodi Paschalia prunilus conscripserint veteres Christiani, planum Geret, tum
etiam ut an supra inemoratornm codicum Scorialensis Bibliolhec® tituli suadere possint,
ex Hippolyti Chroniio, scriptorem istius quod modo publicamus quffidam excerpsisse,
iamelsi ad ejusdem Hippolyii Heccncdccaeleridem, de qua pluribus egere Scaliger et Pela-
vius(M, Pas. hales recursus minime exegisse constet, sed ad Oclodecennalem, Viginliocleu-
ii ilein, et dxxxii annorum cyclos, uti in synlagmale de Paschale prolitelur.
[XIV| ΧνΊΠ. In llippoljlus auctor sil Chronici editi a Canisio et Labbeo. — Cete-
rum Hippolyti Chronico, de (pio agimus, geminum proj)C ost, nisi ipsnmmot exstiterit,
Ciironicon illud (piod edidit Henricus Canisiiis, lo:n. 11 Anliq. leci. et Philippus Labbeus
Io n. I NoviO bibliolhccoe cx MS. cod. collegii Paris. Soc. Jcisu, !iocC(i titulo : De divisionibus
fi generationibus gentium. Quod ipiidem Clironicoii ad Alexandri Severi annum xiii, eiim-
(;iie imperii po>lremum, qno impi*ran'e se vixisse non semel Auctor innuit, perducitur. Is
vero in pr®falione descripturum so ait (c) gentium divisionem, et parentum dinumeratam
gmerationem, iniuibilalionis quoque tempora, et belloru n commissiones, et Judicum tem-
pora, qui et rx quibus rejUnis nati sunt, qualesque caplivitalf^s populi, et quibus judicibus
contigerint, quique sacerdotes, quibus temporibus fuerant, etquee divisio, et quic perditio facta
sit, quonam modo gemratio seminis !s)ael de Patribus in Christo completa sit, ct quot quan·'
tique per quanta tempora dinumerentur anni a creatura sxculi usque in hunc diem. Pr®i'aliniii
index subjicitur, cujus Vic^apul hisce veriiis conceplUin legitur : Declaratio Pasclue. et quis
quando servavit ex temporibus Moysi in hunc diem. Quin(|uidem a 1 ea reteruntur qu® ba-
benlur in ea seelione, ubi de Pascliat * subindo a Jud®is exacto agitur. Tum additur :
A generatione nutem Christi post xxx annos cum passus est Dominus, Pascha celebratur.
Ipse enim erat justum Pascha. A Passione autem Domini usque in xiii annum imperii Ale-
x fndri Cirsarisanni cc\i servutufu esi Pascha, quod in commemorationem Domrii nostri
Jesu Christi scrcauir a nobis. Ciunt igitur omnes anninb Adu n usque in hunc dic n anni γ.
(r/> E|)i|)|)an. in .\ucoi\, n. t07, M)'<. I*«*l ·ν. I. r, e. (iO.
{b) Jfcahg. 1. n De einemi. lenip., pag. Idi. (r; Lx eod. lus.
29 rR.EIVxTiO. 30
iii)ccxxxvni. Quao quidem hic a iioiiis a lala si (|uis cum iis qiiic de llippolyli Chronico
aUigiraus adamussim conferre velil, illud ipsum esse ejusdem Ciiroiiicon haud difllcuUer
forle concedet, cui laterculum is praemiserit, vd subdiderit in paschalis festi, de quo in
illa quam diximus sectione egit, inveniendi c-nonem seu regulam : ad quam praeteritos
cl sequentes annos expendere lectorem voluerit. Nec obsiat quod ad postremum Alexandri
ifnperaloris annum hocce Chronicon Canisianum, seu Labbeanum deducatur, Hipjmlytus
vero eo imperante martyrium subiisse diialur a quibusdam («), cum certe i i prorsus in-
n rlum sit, nulloiiue probo auctore martyrii lemims a^^seralur, quod sub Decio contigisse
tiregorius Tnronensis (6) et alii volunt, sed Alexandro duntaxat imperante vixiss·· tradant
Eusebius, Hieronymus, tt alii (c) : Anonymus vero in Chronico ms. ex cod. reg.
Nicephorus Constantinopolit. in Chronologia, et Calalo^us imperatorum Consiantinopoli-
tanorum editus a Lfunclavio lih. ii juris (iraocoromani Seveio imperante florni^se, perpe-
ram, ni falior, scribunt : ΈπΙ τούτου κα\ Ίττπύλυτο; ό 'Ρωμαίος συγγρα:ρίύς ήχμαζι. Tametsi nil
rbslal quin Severi etiam aetate tum primum nosci ((f*|)cMit : nisi Severum cum Alexandro
Sfvero confuderint. Conjecturam praeterea nostram de Hi[»polyto ejusdem ojnisculi scriptore
firmare posse id videtur, (|uod quaedam ex eo in lladoriamim Chronicon sint immissa, ul
subinde in Nolis indicamus : adeo ul haud injuria Hippolyti, [XV] ut ct Man;ellini, quis-
quis ille exstiterit, nomina praclulerit Cotlex Scorialensis. Neijue enim Baiuoelium al)sque
fundamento aliquo, ea codicis tiluio aiiixisse probabile est.
XIX. Jd vero proximum ridetur ex rationibus allatis, — Praetor jam allatas conjectu-
ras, quiP Canisianum seu Labbeanum istud Chronicon Hippolyto videantur asserere,
haud minimi etiam momenti forte censeri debeat illa quae circa annorum, tum a mundi
c-oiidilione, Ium a Christi incarnatione et naiali, qua Hippolytus usus dicitur, putandorum
rationem versatur, cum uterquo scriptor in annis mun«Ji conditi consentiant. Ut id porro
exploretur, iniinirendum primo qua methodo usus sil Hippolytus in consignandis annis,
liirn mundi, tum Ciirisli ; quod utcunque hauriro licet ex Cyrillo Scylhofiolitano, qui Ju-
stiniano imperante vixit, tum in vita S Euthymii, tum in vita S. Sabae, iis locis quibus
sanctorum istorum anachoretarum obitura commemorat. Atque ut a S. Euihymio initium
ciijcalur, ipsissima Cyrilli verba placet adducere, prout habentur in Codice Colbcrlo : nara
quae edita est Euthymii vita a Cotelerio, ex Inlerpolatore Melaphrasle desumpta est, la»·
iiielsi eosdem annorum characlerismos praeferat. Ea autem sunt :
*fl Sk τέλείωτις αύτου γαγονε κατά την είχάοα τής Ίαννουαρίου μην^ς τής ένδε/άτης Ινδ-χτου, ατΛ μίν
χτΐσε€ϋς χόαμου, άφ’ ουπερ χρόνος ήρξατο, τή τοΰ ήλίου φορά μετρεϊαΟαι Ετου; -πέμπτου έςηκοττοΰ έννα*
χοαιο^οΟ πεντακυχιλιοστοΰ · άπ6 δέ τής τοΰ Θεού Λόγου έκ Παρθένου ένανΟρο^πήσεως έτους πέμπτου έξ-
τ κοστοΰ τετρακοσιοστό 0 , κατά τους συγγραφέντας χρόνους Οπό των άγιων πατέρων Ίππολύτου τοΰ πα-
Λα οΰ, κα\ γνωρίμου των Αποστόλων, χαΐ Έπιφανίου τοΰ Κυπριώτου , κα\ "Ηρωνος τοΰ Φιλοσόφου χα\
ΧιμΟΛΟγητοΰ,
Εχ quibus colligimus obiisse S. Eulhyrnium xx Januarii, indictione xi, anno mundi v,
MuccccLxv, Chpisli incarnationis cdlxv, ac, ul infra ait. Leonis Magni amio xvi. Rursum
idem Cyrillus in Vita S. Sabae (c/), scribit eiimdem sanctum Anachoretam mortuum 5 De-
f^embris, indict. x, anno a mundi conditu yi , mxxiv, Christi Incarnaiionis vel Nativita-
tes i>xxiv, Justiniani anno vi, P. C. Orestis ii, ubi eadem formula de Hippolyti, Epiphanii
elHeronis annorum characterismis locjuitur.
XX. J)e Ilerone Chronologo. — Quis autem fuerit hic Heron confessor et philoso-
phus (ul el hoc obiter moneam) qui tempora consign.u it, ignorari video a doctioribus. Quis
enira asserere audeat eum esse qui Origenis ilisdjHilus et sectator, el ab eo fidei rudi-
mentis institutus , ejusque philoso[)hiam amplexus, ur.a cum Heraclide, dum adhuc esset
neophytus, martyr capite jdexus est, ut scribit Eusebius (e), et ex eo Nicephorus CaU
M>ti (/)? Qua vero llagranle persecutione martyrium ille ohi(*ril. non tradit Eusebius :
l:cel vero simile sit id accidisse sub Deciana, in (|ua, ul attigimus, Hit»t)o!yUim inlerii>so
l»lerique volunt, ac ulru nque vigentibus ea tempestate de paschalis festivitatis ccle-
trjDdoB tempore controversiis, de quibus idem agit Eusfdiius entomentarios -edissis in
quibus CliriSti N.dalitiorum annum ac diem ulerque observarit. Eniuivoro, cum noo[)hy-
lum adhuc, martyrium eitplesso dicatur, nescio an is Marcus Aurelius Ucnm fuerit, qui
Alexandro Severo adhuc imperante, luin erat Νεωκόρος templi Serapidis in Porto, ut csl in
aotiqua inscriptione basis marmoreae, deinde factus nenphyuis, martyrium subierit: qum
quidem [XV"1] inscriptio hac vcrlinrum serie descripta legitur aj)Uvl Jacobum So' niu ill in
Miscellaneis eruJilffi anliqiiilalis [ti) :
MAPKOr AVPHAIOV ΣΕΟΥΙΙΡΟΤ AAEX.VNiPOV ΕΥΤΥΧΟΥΣ ΕΥΣΕΙ10ΥΣ ΚΛΙ ΙΟΥΛΙΑΣ
ΜΑΜΛΙΛΣ ΣΕΒνΣΓΜΣ ΜΙΙΤΡΟΣ ΣΕΒ ΔΙΙ ΗλΙΟ ΜΕΙΆλΠ ΣΛΡΛΠΙΔΙ ΚΑΙ ΐ.ίΙΣ ΣΥΝ.ΝΑ01Σ
βΕυΙΣ Μ. ΑΥΡΗΑΙΟΣ ΗΡΟΝ ιΝΕΩΚΟΡοΣ ΤΟΥ Ε.\ ΙΙΟί'ΐΙΙ ΣΑΡΑΠΙΔΟΣ ΕΠΙ ΛΑΡΓΙΝΙΙΙ
ΒΕΓΓΑΑΙΟΜ ΑΡΧΙΥΠΙΙΡΕΤΗ ΚΑΙ ΚΑΜΕΙΝΕΥΤΙΙ ΚΑΙ ΛΥΡΠΛΙΩ ·!>1Ιϋ;ΐ ΚΑΙ ΣΑΑΩΜΩ
ΘΕΙΔΟΤΟ ΙΕΓυΦΩΝϋΙΣ ΚΛΙ ΚΛΜΕίΛΈΥΤΛΙΣ ΧΑΙΤΠΙ ΙΚΡοΛΟΤΛΕΙλ Α.ΝΕΘΙΙΚΕ.Ν EU
ΑΤΛΘΙ».
(ιτ) Uiiliellii’». (<■. I,. μ. e. I.
Ih) Lili. I Ui$l., Γ. iH. {fj L. v, o. (i.
C") Υι·ίε Ilis: Oodwcll. Ui>s. II, ii. i!i, .‘IO. (i/) l.il>. v, c. ·27>, i'>.
{iJj Caj>. 77. (li) Socl. 10,11. ■> '.
31
rU.KFATlO.
In latere bascos,
i:n ΛΓΛίϊα i:m ιτΛΜηνρ.ο.
Sed (ic hac cirra Ilcro:!om Cyrilliamim c onjechira niliil lemcre definio» cum alii cxsli-
Icriril hoc nomine, ahjue in i s Heron patriandia Antiochenis, quem alii Έρωτα vocant, et
lI<Tun naiione Thebanus, (ΙίμηιίαΙθ episcopus, Juliano iin|>2ranie, cujus Philoslor^^ius et
hujusce Chronici scriptor meminerunt. Interim ex hac allata inscri|)tione colligere saltem
fortasse liceat vero esse simillimum, Portum, cujus in ea fil mentio, illam esse urbem,
cujus Hij)|)ol}'tus C[)iscopus fuerit, tametsi qua in provincia exstiterit maneat incertum,
ipseque Hieronymus, quod exserte testatur, nescierit, cui tam diu Uorn» versato,. Portus
Rom®, cujus urbis episcopum fuisse Hippolytum pleriijue volunt, miuioie ignotus esse
didmil. Adeo ut h®c Grmca inscriptio, cultusi^uc Serapidis ^Egyplum, ubi notum Alexan-
dri® illius fanum a Tliecidosio M. eversum, omnino videatur spectare, uiide in provinciam
(iallicanaro, ubi illa servatur, allata fuerit. Sed cum apud (ieographos cmlerosque scripto-
res, nulla occurrat civiias Portus nomine in yEgyplo, ubi vigeluil Gr®cus sermo, secus
vero in Africa, ubi Latinus obtinebat, in qua ad iivs recenset anonym.us Ravennas lib. iii,
cap, 8, 11, et bb. v, cap. A, Portum scilicet divinum, Sigensem cl Magnum, atque adeo
Hipp(»-ylus Portus dunlaxal et cum nullo adjuncto episcopus dicatur, sane vero est proxi-
mius Portum in ea inscriptione intelligi Romanum. Nec obstat quod Serapidis templum in
Porto, scu Portu exslilisse dicatur, cum in eo tractu cultum Serapidem, atque adeo iii
Ostiensi civitate, Portuensi proxima, ac solo fere Tyberi divulsa, prout a Procojiio (aj utra-
que civiias describitur, leslelur Minutius Fulix sub initium operis : Rom® vero, et in aliis
Latinis provinciis, eumdem cultum fuisse Serapidem testenlur (ir®c® pariter inscriptio-
nes apud Gruterum. Neque etiam opponi debet quod inscriptio Gr®ca sit, cum iii I.atiriis
provinciis haud paucw reperl® sint. Sed quod Uipiiolylum P.irlus Romani fuisse Episco-
pum omnino videatur suadere, id potissimum fuerit, quod is Romanus dicatur in Catalogo
imperatorum Leunclaviano supra laudato, et quod anno mdli. in agro Verano non procul
ah ffide S. Laurentii ad Urbem ro|icrla sil antiqua e marmore statua solio insidens, in cujus
quidem solii binis laterculis cycli paschales annorum xvi, tir®.*is litteris erant descripti :
t‘X quibus, tum ex librorum lemmate, (|uod horum dexter couiincbal, Hippolyti , cujus
nomen non erat expressum, facile deprehensum est [X.VH1 statuam esse, quam ex Portu
Romano, non vero ex ^Egypio huc esse allatam admo.iuin est pridjnhile. Quiiietiam alius
Jiaud videtur ab Hippolyto presbytero, (|ui una cum Nepot*ano (alii Ponliano legunt), exsul
«leportaius est in insulam nocivam Sardiniam, Severo et 0‘*‘tRiono coss. seu anno Christi
ccxxxv, Alexan<lri imp. xi, ut est in Catalogo ponlilicum Romanorum a Cuspiuiano et a
nohis edito, in Ponliano pajvi. Adeo ut hac le.npestale c[)iscof)alum Portuensem nondum
fai.ssel consecutus ; cur vero melropolitanum Araiium eum indigitet Hcrwartius (6), noti
plane percipio.
XXL Quam annorum rationem sectatus sU Cyrillus Scyihopolilanus , et quotce fuerint
(ivcpcorum ccroeamundi ortu, — Sed ul redeam unde sum digressus, ox allatis ex Cyrilln
palet omnino hunc Panodori Aigyplii monachi, qui Arcadio imperante, et sub Theopliilo
episcopo Alexandrino vixit, ut ieslalui* Georgius Syncellus, quiijue Christi natalem in an-
num mundi v. mccgcxciii, retulit, annos putandi rationem secutum. Quod ul planum iiat,
observandum in primis triplicem apud Gra>c.os n*iam obtinuisse annorum a mundo condito :
primam qu® ah initio rerum fui natalem (hiristi putat annos v. mccccxciii, alleram, anno v,
‘uni, de qua concilium Niemnum ii, acl.G [c) et Syni:ellus(dj, tertiam, i|u®eliainnum apud Gr®-
cos hodiernos in u$u csl v. mdix. Aliam eiiimomiltiiiius, qiiffiAntiochenorum propriafuil, et
«]hrisli natalem anno mundi conditi sexmillesimo assignat, ul ex Hesycdiii loco, (|iiem
Iniiccc Chronico subjecimus docemur. Sed ct a'ia luit, qu® natalem Chrisli anno mundi
V. uDvi, assignat, dc qua Iractatulum subdidimus |)ariler huic Chronico. Prioris ®r®
GuTcanic® inventor, ul supra diximus, oxisiimalur PanoJorus, quam in locis allatis se(|ui-
l ir Cyrillus. illa porro (nam de hac prima Lio potissimum est sermo) cum Dionysiana
aua uilgari consentit, qu® nati vitalem Christi ad consulatum Lentuli et Pisonis refert, hoc
I st Ulli) anno minus (piam in recepta hodie sententia, licet hanc dissonantiam comulieut
jiccuralioros chronologi. In eo tamen dis repat utra pie ®ra. qooii Paiiuvlorus Christi an-
num illiget anno mundi v. mccccxciii, (cujus senleuli® causam .ilfert Syncelius(e), Diony-
sius vero v. MDi, aUpio it » alter ab allero annis vii remotus sit, licet utenpic indiciion. iii
communem, tum feriam, vel lunarem iclalem certis diebus ali» ihuliin ohiineat. Eleiiiiu
anuum Christian® ®r® primum ulenpie computus v. mccccxciii, numerat ; luicnon aiiiimu
cjiisdmu ®r® nonum uler<pie recenset v. mdi, (piij»pe de anno rcirrente muii li ad in(;arna-
lionis nniium asscipiendum, priores annos v, md, delraiiunt ; posteriores v. mccccxcu, ex
(pio major hujus qua « illius calculus (Tiicilur. Uiido coiilicil IVlavius (/‘j trium ®rarum
iliias incarnationem Christi diversis annis afligere, ac prioris, <pi® v. mui, nmmuMt, iilli-
nium convenire Christi anno non » : alterius vero, (pi® v. mccccxciii, putat, anno primo,
adeo ;ιΐ(ϊ non duos annales com-pulos, sed unum emii.ieiiKpH' esse. Kt· nim annum r.hrislian®
V(‘l Dionysian® ®»(« piimum ui«T pie ( ()m;nilos\. mccccxciii iiuiii(‘ral, nernoii annu.u
pi; ί.ίΐι. 1 «'). v P. ."> c -iS. ί.
{ ·! ():q>· 177 P. ··-
i»; P. i03, (\l. ;/; I.ic. m·» .bo /., i. I. p.
ΜΙ.ί^ΓΛΤΙΟ. :ii
e^Hsdem φγ© nonum ulorqne rt c: nsoi v. mdi. ίί»»πο (iirrenle mun<li ad incaina-
lionis annum assequendum priori s ;mnos v. Mn,di*lraliunl, 1\VJII,| posteriores v. mccccxcii,
e\ quo major hujus quam illius ciileiilus eflicilur. lla(|ue in annis mundi consentiunt am-
l>o c ompuli, in annis incarnationis clissenlinnl. Non del)eiit igitur mundi for® vel compuli
censeri duo, sed unus dunlaxal, cujus ad diversos annos Christi ένανΟρώτττ,σις illigatur. Ouare
du® lanium, ut supra dictum esi, pr®cipu® sunt ffir® Gr®<*.orum : una cujus in anmiiu
V. Mccccxciii, primus annus ®r® Dionysian» vel communis congruit, et altera qu® euin-
(lem annum numerat ah orbe condito v. mdix. Ita ratiocinatur Peiavius harum rorum dili-
gens exi)ioralor, cujus tamen hac in re senteiilia aliis non omnino arridet (a). Ut ut se res
hahel, h®c Cyrillianis charaf lerismis sunt aptanda. Ex anno mundi v. mdcccclxv, quo
sanctus Eulhymius oi)iit, xx Januarii, indictione xi, delrai lis v. mccccxciii annis, annus
vulgaris incarnationis erit cccclxxii, in (|iiem cadU annus xvi Leonis Magni. Rursum, si
anno v. mccccxciii addas cccclxxii, fiet annus mundi v. mdcccclxv Christi ccccLvn;nii
si addantur viii, eril annus cccclxxii vulgaris, (|uo currebat indictio xi. Deinde anno v.
MDCCCCLXV adde viii, fiet annus v. mdccoclxxiii; cx bis si tlemanlur cccclxii, rθ^labil v.
MDi. Pari modo ex anno vi. mxxiv (]uo S. Sabas decessit, v Decembris ablatis v. MCDxcdi,
eril annus incarnationis dxxxi. Rursum anno v. mccccxciii, si addantur Dxxxi,cril annus
mundi vi. mxxiv, a Cyriiio nolalus ; si viii, erit anniis Dionysianiis vulgaris dxxxix, quo
mense Decembri currebat indictio x; deinde ablatis dxxxix de vi. mxxxi, restabit an-
nus DI.
XXll. Qua mundi conditi ara usus sit Uippoli/tus. — Atque !:®c j r®miUi nda fuero
ut quibus annorum Hiaraj leiismis usus fuerit Hippolxlus planum ticrei, tt an ex iis
nudor existimari possit CbiOuici Canisiani seu Labbtiaiii, dt? (|uo in |)i®scns agimus,
tfxpendere licebat. |mocuI a vero abesse facile concedet qui illius eom-
pulos accuratius in exaim n addu.xerit. Anno <|uippe xiii Alexandri Severi imperii
Climnicon istud conser>pium fuisse non uno loco indiiaUir. Imperium [)orro iniit
A lexaoiler anno Christi vulgari ccxxii, idque [)olissimum colligitur, ut pridem obser-
vatum a Scaligero (6), Pelavio, Bucherio (c), el aliis, ex canone paschali Mypi olyli,
cujus supra meminimus, in quo ejusdem Augusti anno i, qui ab x die Martii de-
ducitur, XIV paschalis evenisse notatur Idibus Juliis, Sabbato, eum mensis emboli-
maeus proxime pi®cessissel, qui erat tertius ejus scdccennalis cycli annus bissextilis:
quae omnia non potuere conlin^^ere, nisi anno Diunysiano ccxxii. Proinde cura
Alexander annos xiii et dies ix regnasse dicatur in eodem Chronico, ut et at>ud Lam-
pridium, consequens est exstinctum fuisse xix Maitii, anno Christi vulgari ccxxv :
quod quidem an variis annorum ab auctore Cliroiiici allatis epocliis quadret omnino,
deinceps disquirendum.
XXIII. An in iis concinat cum Chronico paschali, — Is porro o uium xiii Alexandri in
anuum mundi conditi a. mdccxxxviii conjicit, Christi Natalis dxxxvi, hisce verbis : Ab Adum
autem usque in transmigrationem Babylon i<e subJechonia, generationes li, anni iiii.mdcccxlh,
menses vnii. Et [XIX.] post tran>migralionem Babylonia usque ad generationem Chri^
sii generationes xiiii, ann/ dclx, et a generatione Christi usque ad Passionem anniwx^
et a passione usque in hunc annum^ qui esi xiii imperii Aleorandri annus, anni ccvi.
Fiunt igitur omnes anni ab Adam usciue ad xiii Alejandri imperatoris annum^ anni v.
^iDi cxxxviii. Quo quidem loco advenere interim liceat auctorem Chnmici Labbeani in
anno Passionis Christi veterum Patrum (d) opinionem sccuIijdi, cujus meminit Cle-
mens Alexandrinus (e), Christum uno tantum anno [)r®dicasse, coque fiassum fuisse,
quomodo denique scriptor Chronici paschalis m»n uno loco eumdem annum putat,
verbi gratia pag. 203, el a'nio Clir. ccclxxx;, cdxxxi, cdlii, tametsi locis aliis an-
nos XXX11I Christo fere semper assignet : unde evidens est, (juod non semel monui-
mus, hoc Chroiiicon ex variis scriptorum exeerpiis, nullo fere delectu, vel |ir®vio
examine, esse consarcinatum, sed et esso vero simile qu® in eo seeuiiduni iduin an-
norum Christi calculum inserla leguntur, execr| la fuisse ex Africano, siquidem, ut
testatur Hieronymus (f) , hanc ille sententiam est sedatus. Deinde paulo infra ait
supradiclus scrijilor ρο'Ί recensitos Persarum reges : Post quos tempora jam mani·
feste apud Groecos ex constructione olympiadinn sunt clara : nam mque ad Alexan-
drum Macedonem fuerunt olympiadrs cxiv, qu(c faciunt annos cdlvi, ab Iphito, qui
constituit olympiadrs. Ab Alexandro usque ad Clirislum, olympiades lxxx, quod sunt
anni ceexx. A Christo autem usqnc ad annum xiii imperii Alexandri, olympiades
Lvifii, quod sunt anni ccxxxvi, Sunt ergo omnes olympiades usque ad annum xin Alexan-
dri Ceesaris : olympiades ccliii. quod sunt anni mxii. Quandoquidem igitur per olym-
piades annos t»ulandi ratio Chronici scriptori certior videtur, pr®.sertim cum mler
eruditos de earum constet iniiio, eas(]ue ab Jphilo instauratas tradant scriptores an-
no ante ®ram Christianam dcxlxxvii, |)eriodi Julian® iii. mdccccxxxviii, ab iis p»»-
lenduLu in primis videtur exordium. Censorinus in libro de Die natali (g) scribere
(a) Coar. ad SyncrII. p. 8.*. (c) I/il). i Strom., p. />i8.
tp) Seal. I.v, p. 40t. if) S. in i\
if) I»uc hcr. in Belg. Bom , I. m,c. 8. (y) 1^, -1.
[d) Ttrlulliaii., Slcpli. CuLaius apud. Pliot.
I
35 ΓΚ.ΙΙΓΛΤίΟ. 36
se dit Ulpio el Ponliano coss. eumque annum esse «ccuddum Olympiadis ccliv, ab
Olympiade vero [)iima millesimum ct quartum decimum, ex diebus scilicet fiBslivis
quibus Olympicus agon celebrabatur, a Roma autem con lila orxccxci, et quidem ex
Palilibus, unde Urbis anni numerantur. AtquL hic consiliatus incidit in anuum Chri-
sti vulgarem ccxxxviii, qui, inquit Censorinus, erat annus secundus ccuv Olympia-
dis, ct a I Olympiade, mxiv. Qui quidem calculus (|uadrat cum calculo auctoris Chro-
nici, de quo agimus, (|ui biennio ante exstitisse ait annum omnium Olympia-
dum , et annum ccxxxi olympiadum lix, a Christo usque ad annum xiii imperii
Alexandri : proinde Maximo et Africano coss. fuit annus iv olympiadis mxii ab
Iphito, et quartus olympiadis lix a Christo, qui est annus Christi vulgaris ccxxxvi.
Is porro annus iv olym[»iadis ccliii incidit an um periodi JuliariaB iiii. mocccxux,
qui est Christi vulgans ccxxxvi. Olympiades [XX] quij)pe instilul® sunt, uti diximus,
anno ejusdem Periodi iii. mdccccxxxviii, a quo ad hunc descri|;tum annum totidem
anni intersunt. Rursum ab eodtMii anno Juliano iv. mdccccxlix, si auferantur ccxxxti,
remanebit annus Julianus iv. muccxiii, qui incidit in consulatum xiii Octavii Cas-
saris, quo Christi nativitatem contigisse auctor est etiam Ejiiphanius, )>r<*inde anno uno
ante aeram Dionysianam, α quo putatus annus ccxxxvi in Chronico, in annum viil-
garera ccxxxv cadet. Ex quibus colligitur consulatum Maximi et Africani incidissa
in hunc annum, eumque annum Iphiteum fuisse iv, Olympiadis ccliii, prout recte
observat Scaliger ad Clironicon nostrum i)aschale : q«jo anni mxii omnium Olympia-
dum absolvuntur : a quibus si auferantur anni ccxxxvi, restabit annud Dccxxxvii,
quo olympiaies ab Ipliito institutae sunt, anno Periodi Juiiano3 iii. mdccccxxxviii.
Enimvero quod auctor Chronici annum xiii Alexandri in annum mundi v. mdcgxxxviii
conjicit, non (piadrat omnino cum anno mundi juxta Graecos v. md, a quo is an-
num incarnationis videtur ordiri, cum ablatis ccxxxvi quot annos a Nativitate et in·
carnatione putat, supersint anni v. bidii, haec examinabunt borumce calculorum peri-
tiores.
WIV, Qua wra auctor Chronici et Epiphanius utantur, — O«iod vero auctor Chronici ,
quemadmodum Epiphanius, annum Christi in annum muiidi juxta Graecos v.md. consignet,
quem alii in annum sequentem, non o!)Slat quin invicem consentiant: cum ii annum incar-
nationis Christi, quae xxv mensis Marti, et nativitatis, quae demum xxv Decembris accidit,
intelligant : alii annum i, a Natali, initio a xxv Decembris praecedentis snraplo, putare in-
cipiant, quod el fecisse Dionysium observat Pelavius, ita ut nulla inter eos occurrat disso-
nantia, qui utrique anno, Christi annum affigunt, ut Annianus apud Georgium Syncel-
lum (a), qui τήν θείαν σάρχωσιν τω ,εφ' πληρουμένοι, .κα\ άρςαμίνω τώ ascribit. Cum igitur
Ctironici istius tot annorum cbaracterismi cum ea armos mundi conditi, et Christi incar-
nationis vel Nalivilalis jiulandi ratione ab Hippolyto observata prorsus concinant, ip-
seque Hip[)oIylns et auctor Chronici vixerint ij)so Alexandri Severi aevo, imo anno
illius imperii xni se scribere prntiu alur, nemo, opinor, inficias ierit, vero esse om-
nino proximum illud ipsum e!>se Clironicon, quou Hippolytum scrifisisse testantur
Eusebius el Hieronymus, quod vir aliquis doctus in Latinam linguam postea trans-
tulerit : euni id prOiterea suadere videatur ij)sa scribendi ratio, qi»a usura Hipp»oly-
tum idem Eusebius satis insinuat, atque adeo, quod cum Georgius Syncellus (6) sci i-
bat Hippolytum in libro De Susanna et Daniele^ Joacirao, qui el Joachas appella-
tus est, regi Jud®, filio Joacimi regis, ac Josi® nepoti tres regni annos tribuere,
contra quam Eusebius, auctor Pascliaiis et alii passiro, qui tres regni duntaxal men-
ses eidem assij^nanl, id ipsum tradatur in hoc Chronico, hisce verbis : Post
chim^ regnat filius ejus Joachim annis tribus, et hunc ducit ad eurn compeditum Na·
buchodonosor rex Babylonis et alios cum eo.
XXV. De Chronico paschali iJippolyti. — Chronici istius codex membraneus ms.
servatur, ut attigimus, in t-vXlJ biblioibecacollegii Societatis Jesu Pansiensi, pr®eipu® an-
tiquitatis , cum circa Caroli Magni, vcl certe Caroli Calvi tempora exaratus sit, iii
quo describuntur pr®lerea Chronieon Eusebii ex versione sancti Hieronymi, deindo
Idalii Clironicon editum ex eodem codice a Sirmondo : cui subjiciuntur Fasti con-
sulares a Rruti el Collatini consulatu, ad Anihemii Augusti secundum consulatum,
ab eodem Sirmondo parlim, integri vero a Philippo Labneo publicati. Hos suliinde
excipii idem Clironicon quod Hiiipolylo asserere audemus, hoc. t:lulo : Liber genera·^
tionis ab Adam usque ad ordinem (sic) quee continetur in hoc libro. Titulo subjiciiui*
index operis : Indici Prmfatio ad nescio quem diaconum. Codex desinit in seriem re-
gum Persarum, eamquo mutilam, ciun postremum codicis folium media sui in lon-
gum parte laceratum sit, lauietsi aniiipinrium ulteiins haud [UOcessisse appareat. At
ciim editio Labbeaiia longe plura (^nluieal, pr®ler hunc codicem, quem indubie vi-
dit, et rnecum communicavit vir humanilale perinde ac eruditione commendandus
Joannes Harduinus, el edilionem Canisii, alio, qui qu® subdidit, complexus fuerit, usum
l.abbeuui verisimile est ; pr®serlim cum editio Cam>ii in seriem regum Macedonum
duntaxal dcbinal, el in scriptura cura Labbeana liaud senqier consentiat, ut ex lo-
(a) P. 55, 512.
(b) P.»g. 218.
37 PR.EFATIO. 38
I tionum diversitate, (pinm apponendam dnxinius, cuivis apparebit. Codicem etiam rus.
cum editione Labbeana rursum contulimus, ex quo infinitos firopemoduni iucos emeu-
iiavimus, ipsis verbis, prout jacent, etiam eum naevis suis descriptis, ui iterata edi-
tione, Ijuicce quod recudimus pascbali Chronico propter cognationem materi», pro-
pter scilicet paschales observationes, adjungeretur. Cffiierum non eadem omnino se-
rie, quam inoex pr»fert , sectiones vei capita ubique describuntur. Sed et deesl
l-oslreunim caput, quod nomina episcoporum Romee, et quis, quot annis prerfuit, conti-
nebat : non, uti censet vir doctissimus (oj, quod ideo omissam fueiil a librario,
quia ab Eusebiano Clironico, cui adh»rebat, magiopcre discreparet; quod sane vix
quispiam sibi persuadeat, sed potius quod revera sub finem «nuiilum fuerit exem-
plar, quod monet editor. Cert»; 0[)tandum foret, ut h»c Romanorum pomificum su-
peresset series, cum in dubio sit an ante bunc scriptorem alius antiquior horum
catalogum ac tempora descripserit. Sed damnum hoc resarciisse Georgium Syncollum
putat Hernicus Dodwellus (6), ut qui inter alios quos secutus est .in universa Chro-
nologia sua auctores, Hippolytum ((|uem tamen semel ac iterum duntaxai laudat, uti
oliservavimus) recenset; eo nimirum, inquit V. C. traditionis, ut videtur, ordine,
ul Hippolytum exscripserit Annianus, AnnianuiTi Maximus confessor, omnes ij)seSyn-
cellus : quos quidem quia ipsi invicem sentiebant, nuspiam manifesto refellit. Inde-
qne colligit, si quem rcpereril apud Hippolytum pontificum Romanorum catalogum,,
illum procul dubio secutum fuisse Synceflum ; nec proinde alium ab Hippolyto
quaerendum esse Synceliiani Catalogi auctorem, cum minus pr» erea vero consonum
▼ ideatur temere et pro arbitratu fuisse a Syncello confictum, c|uem longe ab Euse-
biano esse diversum constat. Superesl tamen, nl is alibi subdif (r), capitis lemma
lemmati Bucheriano [XXII.] adeo simile , ut vix dubitandi locus relinquatur, quiii
inde sua mutuatus fuerit iste Bucherianiis, cujus lemma ita concipitur : Exquotem^
pcyte per successionem dispositum^ quis episcopus, et quot annis prcefuit, vel quo impe-
rante. AI vero cur vir eruditissimus Chronicon istud Canisianum , seu Lnbbeanum,
i psiiiiel Hippolyto non potius ascripserit, quam ejusdem auctorem vestigia pressisse ipsius
Hippolyti videri senserit, nulla alia in pr»sens mihi oboritur ratio, quam quoci Hippolyluiu
martyrio vitam finiisse Alexandro imperante juxta quorumdam sententiam existimaverit ’,
scriptor vero Chronici eidem Augusto superstes exstiterit, ut qui ejus mortem referat.
XXVI. Posr/io/io ab ipso mundi exordio capta. — tnimvero ejusmodi computislii »
artis apud Gr»cos et Latinos artifices, ut tandem eo redeamus, unde sumus digressi ,
certas temporum epochas, de quibus citra ullam controversiam constans esset auctorum,
vel oimiium, vel plurium certe, potiorumque consensus, statuerunt, qu® essent veluli
χριτήρια, et lydii lapides, quorum beneficio, non temporum modo, sed et festorum pa-
schalium, Judaicorum nempe et Christianorum, rationem explorarent. Qued quidem ul
adamussirn et cum accuratione peragerent, necesse erat, ut ab ipso mundi conditu repe-
terent. Ita Victorius (d) : Videre mihi videor ^ inquit, istiusinodi disciplina secretum lucu-
lentissime posse enarrare, si ab ipsis mundi primordiis dierum institutio ac luna, vel tem-
porum, ac deinceps hujus solemnitatis initium requiratur : atque per digestum ordinem s(v-
culorum queestionis abstrusce exploretur integritas. Et infra : Cum itaque nihil resedisset
ambigui, diebus, lunis, ac bissextis , inde a constitutione humana, in nostram ad usque
progeniem, mirabili decursione concordibus , ne.cesscCrium fuit, propter quod maxime n.ca
huic inquisitioni secundum tuce venerationis mandatum, mea desudabat intentio, ut insti-
tuta paschalia perscrutarer , v'el illius temporis, quo procceptione divina a filiis Israel im-
molatus in JEgypto , vel proecipue illius quo pro redemptione nostra atque salute, ille ve-
rus agnus, cujus hgura preeeesserat , α Pascha nostrum immolatus est Christus. » Idem do-
nique scriptor : Quapropter omiiibus fixo limite consonans, necessarium erat propter pa-
schalis observant ice rationem, d»es et lunas a mundi ipsius describi principio, quo possit
rerum cursus evidenter agnosci. Ideo porro Victorius luua» rationes el lemp.orum sericMii
a mundi exordio ex Eusebii Chronico, el ex iis <|n»ndjfM ia sunt ab Hieionymo, ol a Pru-
spere usque ad consulatum Valeuliniani A. viii el Anlhemii, et ex Prosperi alterius a
mundi exordio ad vi Valentis consulatum el Valeniiniaiii ii, repetiturum se quidem pro-
fitetur.Sedquia immensum opus majoriseial olii,«qus breviarium inierim se ex[dicare ait .
Quod tamen, Tit mox subdit, ex ipsius plenitudinis observatione descendat, ex lemj)oro
passionis Dominic», cum Fastis couMilaribus, annis periodi i»xx\ii bissextis, feriis an-
nuis in Kalendis Januariis, »tale lun» in iisdem Kalend s, diebus paschalibus, »tate lu-
nae paschalis, et indictionibus. Ejusmodi igitur Paschalia non nuda omnino primitus fuere
coniecla : sed in iis pr»cipu» temporum not» ex rebus singulis annis [XXllI] gestis
apponebamur, quo firmaretur cyclos el diem Pasclialis investigandi methodus, cum in lis
quo die solernnitas ilia fuisset celebrata subinde adnolareliir, quod pr» c»tei is testari vi-
lientur verba Leonis pap» ex epistola ad Augustos (e), ubi de Paschale : Unde scdlieitins
congruit hoc requiri, ut omnis occasio toUatur erroris. Nam in nostris Annalibus, xv Ka-
{a) Joan. Pearsoniiis, episcop. Cestr., in Disseri. (c) C.ip. § Γΐ.
dc succ'>ss. primor. eph^Op. Ronuc, cap. 10, n. I. {d) Px cod. irs.
\p} In Disseri, de pi univva poniiiic. Rom. succes., (e) Cpisl. 57.
t*p. 14, 5 19 eiiO.
19 riLiiF.Vino.
I
Undarum Maiarum die a jUc a Patribus nostris constitutus legitur et ceieiralus. In Annales
proinde refercbanl aci annos siiii;ulos ijuo die celebratum, vel celebran Ium esset Pas( ha,
ea scilicet fere ino:hodn, (pia anclor Pasciialis centum annorum a Bucbcrio editus, in quo
series consulum cum diebus Pascbalis describitur.
XXVII. Anniani, Panodori, Maximi et UcdiE Paschalia. — Quo ij^itnr paschalium
ejusmodi confectores seu, uti vocantur a Viclorio, Disputatores preeeipuee festi-
vitatis^ firmo stcuroijue piMle in inveniiMidis pascbalis festi lunis ac diebus pioi^rede-
reutiir, necesse erat ut ab ipso mundi exordio iniliuni ducerent : άναγχαίονδ^ πρδςτούτοΐί
etSivai κα\ τδν άρϊΟμδν των ά-6 Άδάμ ετών, ηΐ ait sauclus Maxiinus in computo ecclesiasti-
co (α), ei ut Chrisli Natalis annum sedulo in‘|uirerent. f)roinde»jue annorum seriem ab
ipso Adamo ad sua tempora deducerent, ac continuarent : quod (luidem fieri aliter n<ui
potuit, nisi descriptis sinj^nlorum pi imorum Pa»rum aelalibus, consulum deinde, ac regum
■et imperatorum ani. is, aliLs(jU(i chro noiogicis observationibus. Ita pr® cmleris Annianum
et Panodorum eruditos monachos sua confecisse Paschalia anclor est Cfcorgius Syncel-
Ius (b) : ac Annianum quidem brevi, sed^ ac-curala methodo temporum ralion ra, ac festi-
vitatum Dominicarum μετά τινων έτιι-τασκον, complexum esse, seu, ut alibi ait (c), συν:ά-
ξασΟαι κύκλον la' Πασχουάλια φλ?' ετών, αμα σχολίοις άκριβέσι. Ubi videtur legendum Ιΐασχαλίους
κύκλους ια'. Panodorum νοΓΟ aliam, fusiot em nempe iniisse scribendi rationem tradit idem
Photius, atque adeo ?:ολυμερτ; τε καΐ τ.ολυειδή, πολλά τ· χρήσιμα δχουσαν, cum non solum conti-
nuam temporum seriem, sed et duorum magnorum luminarium, solis et lun®, imuus in
eo observarit. Atque hoc scriptionis genere usi non modo veteres compulislffi,seu cyclorum
confectores, sed etiam paulo reccnliores, atque in iis sanctus Maximus, qui apud Gracos,
ut Beda a[md Latinos, ejusce artis princc|)s habetur. Horum alter edito ecclesiastico coni-
puto, subjecit χρόνων άρίΟμτ,σιν κα\ όμάδα aO Adamo : deinde δήλωσιν [,τών υττοκειμένων κεφαλαίων,
πότε κσ\ έπΙ τίνο, έπληρώΟη, in qua posteriori parte prmcijiuffi leuiporum Epoch® ad Justi-
niani tenj()ora deducuntur, cum an prior sit sancti Maximi, qui imperante Heraclio vixit,
dubitare liceat, cum ad Constantinum et llomanum im|ieralores protrahatur, nisi qu® post
Heraclium habentur, alterius dicantur esse scriptoris. Alter vero, nemjie Beda, similem
plane observavit mellKJdum in liiiris De ratione temporum^ et De natura rerum, in quibus
dum ecclesiastici compuli methodum explanat, cursum temporum quem in vi ®tates distri-
buit, subinde interserit, vel 0|ieri subjicit.
XXVIII. An sanctus Maxiinus Chronici Paschalis auctor existimari possit. — Sed an
idem sanctus Maximus Chronici nostri paschalis auctor haberi debeat, quod in suspicio-
nem venit Radero, ut qui imperante Heraclio vixerit, niullaque scrijiserit, atque adeo coni-
piitum [XXIV] etiam ecclesiasticum, si id attentius expendatur, minus vero consonum
videbitur. Ut enim sanctus Maximus Gi acis ipsis pro cultissimo scriptore semper habi-
tus est, ita Paschalis auctor ut idiota traducitur a Scaligero : nec injuria, cum plurima atque
adeo fere (jinnia stylo admodum vulgari et χυδαίω exaraverit. Huc accedit, quod cum triplex
sit apud Gr®cos ®ra a mundi conditu, ad natalem Chrisli, et exinde seculis temporibus ^
ut pr® c®teris doccl Petavius loco post Chronicon allato, aliam sanctus Maximus, aliam
auctor Paschalis ineunt. Quippe sanctus Maximus computum suum ccclesia^licum anno
XxxiHera» lii («pio is exstinctus eslxi Martii, ind. xiv) se conscripsisse non uno loco te-
statur ((/), qui, inquit, annus est a mundo condito vi. mcxxxiii. Atqui ducto initio a natali
Christi, cfucm in annum mundi v, mdi conjicit, idem annus xxxi Heraclii in annum Christi
Dionybianurn, juxta illius calculum dcxxxiii, inciderit : quibus si viii anni, quot proinde
natalem Chrisli antevertit, juxta Panodorum, nl etin Chronologia ejusdem computo subdita,
addantur, fiet annus nexu Dionysianus, quo Heraclius obiit. At secundum Paschalis scri-
ptorem, cui annus Christi natalis inli^riium est v. mdvii, interdum v. mdix, annus xxxi He-
raclii imperii, sumpto initio a v Octobris, quo die c®so Phoca tyranno, indict. xiv, im-
perium iiiiit, erit nexu : nam annus primus Heraclii in annum mundi conditi vi, .mcxix,
seu potius VI. mcxviii, quo indictio xiv mensoSctdembri iniliuni duxit, confert, qui fuilan-
niis Chrisli Dionysianus nex, cui si addantur xxxi im{)orii ejusdem Augusti anni, iiet an-
nus Christi vulgaris dcli, quo ille exstinctus est. Jamvero quod sanctus Maximus, perinde
ac anetor t)aschalis Chronici, cyclum nxxxii annorum admittat; receptum ca tempestate
fli ud Grfficos salis inde evincitur, quod etiam advertit Bucherius. Deinde si sanctus Maxi-
mus auctor esset paschalis Chronici, ejusce operis a se editi meminisset iiidpbie in com-
puto eccicsiaslict», quem ann .) demum Heraclii xxxi confectum testatur. Sed ea ipsamet teu:-
peslale, id est imp.eranle Heraclio, Joannes Phiioponus disputationem de Paschale instituit,
(jui eadem ratione auctor Cliroiiici dici potuerit, qua scilicet, decima tertia lun® pridie legalis
Pascliatis mysticam Domini uDiiam, n>*que Christum tunc cum discipulis agnum comedisse
probat :cum essent nonuulli, qui simul, in(|uit ille, tum iiirumque contigisse contenderent,
ila ut nimirum Christus primum (|iiidem legale Pascha adimpleverit {Quoniam, ait, non
veni solvere legem, sed adimplere |c] ), huic autoni verum slalim ct mysticum subjunxerit,
cujus illud erat lypns. Quoii ijuideni argumentum Iniige ante Pliiloponurn aggressi fuerani
Lli, polylus l^^rtuen^is, en in opere ( ui titulum prielixit, "Οτι ό Κύριο; έν ij> ΙπαΟε, τδν τυπικ?>ν
(η) Ρ;π·|. I, ea;>. 17. ΖΊ.
φ) Ρ;:·;. 53.
J l'ci^· ο 1
(:/) Pari. !, t. 17, 3i.
κΊ .Matiii. V, 17.
<1 PR.CFATiO. 42
ούκ ε'^αγεν, Apollinaris Hieropolilonus opiscopns, (lionirns Aloxandrimis, nt ct Peiru?
Alexandrinus episcopus, a f|uo ii laudantur, uti testatur Peiavius (a) ut [)alet cx auctore
Chronici in Pr.xfationo : (juffi quidem opuscula exstare vel exstitisse in hiMiollicca llej^rs
Catholici ex illius indice docemur.
[XXV.] XXIX. Ileraclio imperante varice orlit de Paschale conlrorersict'. — Sane saltem
inde colligere liceat Heraclio imperante varias exortas de festivitatibus paschalibus, (jiias
hisce temporibus minus congruas fuisse advertit etiam vir doctissimus Hcrir. Dodwellns (6),
controversias, qua) ansam occasionemquo praebuerint auctori f>aschalis (Chronici, sam io
Maximo, Joanni Philopono, et aliis forte nobis hactenus incognitis, de quaestionibus do
Paschate subinde ea aetate agitatis, conscribendi commentarios. Nam licet pro roto ac fixo
illius celebrandi dies haberetur (c), accidebat interdum ut in eo error vel dubietas inli^rve-
iiiret, ut anno \\yi Theodosii Junioris, anno v Marciani, xix Justiniani, et xx Copron ymi
oTonisse narrat Theophanes : cujusmodi similes circa Pascha errores non semel accidisse
in Gallia auctor est Gregorius Turonensis fd), imo anno Heraclii xvi apud Scotos, Beda ct
Marianus Scotus (e). Quinetiam ipsemet Heraciius coiuputum ecclesiasticum uti vocant,
conscripsit, imperii xiii, indict. xi, Christi anno vulgari dgxxiii, ul ipsemet lestalur, tri-
bus distinctum capitibus vel sectionibus, ac nuper editum a supra laudato H. Dodwello.
Harum sectionum prima est de ratione inveniendi cujusque mensis et seplimanfie diem et
feriam, et Bissextum. Altera continet demonstrationem, cur oporteat quaerentes quotam
mensis Alexandrini diem, a tribus ante Septembrem diebus incipere. Tertia denique me-
thodum complectitur, qua Pascha secundum ecclesiasticam traditionem sit invesligan-
duiu. Qui quidem compulus excerptus dicitur e commentario ejusdem Augusti in Ιΐρυχεί^
canones Piolemaei.
XXX. Paschalia a Photio laudata. — Nec scio an huicce Heraclii tempestati ascribendi
praeterea sint duorum anonymorum libri de Paschale, quorum meminit Photius If); qui
(|uidem eamdem quam Philoponus et auctor Chronici paschalis tuiti dicuntur sententiam,
Cliristnm scilicet decimalertia lunae, seu sacra feria quinta. Pascha nomicum non cele-
brasse, cum neque agnum, neque azyma comederit, neque aliud quidpiam eorum fecerit,
«pj» legale observantes Pascha more rituque majorum observare solebant : proindequ»·
privatam tantum, mysticam illam tamen, coenam comedisse, atque ex ea discipulis panem
ei calicem porrexisse, qu® init nonnullorum ex SS. Patribus sententia : tametsi, inquit
Photius {g)j Joan. Chrysostomus et Ecclesia legitimum Pascha perfecisse doceant, ante-
quam mysticam institueret coenam. Prior anonymus disputationem potissimum instituit
contra Judseos, unaque sentientes h®reticos, cl Quartadecimanos, qui primo Hehr®oruni
mense sanctum Paschalis festum non celebrabant. Alter idem ferme quod Paschalis nostri
scriptor argumentum prosequitur : nam de bissexto et mense intercalari, solisquo ac Ιυηω
epactis, et decemnovennaiibus cyclis, et de ratione ac methodo h»cce investigandi, singula
excutiendo, dilucide tradit. De mensibus perinde et neomenia, et hebdomade, ejusquo
diebus, et quinam circulares anni appellantur, quique emboliinai seu interjecti anni, dis-
quirit. De curriculo pr.elerea solis octodecennalis cycli agit, et decemnovennalis lun», et
decimaquarla ejusdem. Rursum de mensibus lunaribus et solaribus, et neomenia mensis
euxn lunaris, liim solaris, qui lunarlsit par, deque mense «quabili lun®, et mense exacto :
de aan«*rum denique mundi supputationo [XXVI] mulla congerit, in quo quidem libro,
quem auctor Theodoro cuidam inscripsit, simplici dictione styloque apertissimo exarato,
ilelroJorum s®pe reprehendit, ut testatur idem Pliotius.
XXXI. De Paschali Metrodori. — Scripserat autem Metrodorus decemnovennalium cy-
clorum viginti octo in seipsum recurreolium coinpulum, ducto a Diocletiano exordio ; m
quo quingentorum triginta trium annorum dies festos colligit, idque, quantum videtur, se-
cundum accuratam illam, quam vocant, qiiart® decim® lun® computationem. Ex istis igi-
tur Pholianis colligere saltem liceat, ea qua scriptores isti de Paschale commentarios edi-
derunt tempestate, varias de hacce festivitate ortas agitatasque fuisse qu®sliones et con-
troversias, qu® harum scriptioni occasionem pr®biierinl, tum dc coena Domini xiii lun®,
tum etiam de utroque Paschale, typico et Christiano, ({uns ii varia methodo perlractarint,
atque iii his postremus ille anonymus, qui idem argumenlntn quod auctor paschalis Chro-
nici quod edimus, simili perinde ratione est persecutus, temporum a mundo condito
computatione, rebusque proinde aliis chronologicis non omissis. Quinetiam ®late Metro-
dori, cujus meminit Photius, cyclum Victorianuni dxxxii annorum apud Orientales utcun-
que obtinuisse inde pariter advertere est : quem alias secutum auctorem paschalis Chro-
nici supra mofiuimus. Hoc porro Metrodori nomine alii^uot alii occurrunt, quibus forte id
operis ascribi possit, ac in primis Metrodorus, Marcionis seci® presbyter, cujus meminit
Eusebius (h) : Melrodorus Persa philosophus, qui ob [lietalis existimationem n Constantino
Magno, (}uo demum imperante agitat® pr®sertim ili® do Paschale controversi®, intra pa-
latii sacraria admissus legitur. Sed an illius ejusmodi institutum exstiterit, dubitare liceat
(a) Lilb. XII De doct·^. temp. cap. 15.
{b) Iii :iuct. ad Disuti. Cypnan., p. 82.
{c) Vide Scaligeri Canon, p. 183.
(d) Lib. V //«/., c. 17.
{€) Uib. X, c. 23.
Fathol. Gn. XCII.
(/·) Cod. 115. IIG.
ly) Vide Pricf. ancioris, el Casaiiboni Exercitat,
in Haron., p. ^(ji. Cedren. p. 175, ct Glycaiii, p. 215.
(/i) Lih. IV llisi.c. 1., llierou. iuti/irwi., Cedren.,
p. 205, lib. V.
2
43 PR.EFATIO. 44
e\ iis fjii/υ ilo oo nnrrnni CoJrnn-is (Ί anonymus in Ciiron. ms. ali Adamo ad Leonem Sa-
piprUcm an. xvi ojus lom ('.onslanliiii. Oociirril printcroa Melrodonis episcopus in Chron.
paschali inter alios episcopos, n quibus damnatus est Macedonius. Alterius denique Metro-
Mori si:l) Juliano 1 1 Joviano Aiuiuianus, el alterius insignis inatliemalici et grammatici sub
Jnsiiniano, Agathias meiniuorunt. Sed quisquis fuerit Metrodorus iste Phoiianus, scriptor
anli(puis videtur, iJemipie Alexandrinus, vel ^Egyplius, tum quod aeram Dioclelianam,
qua' Alexandrinorum erat propria, diuqiie inter illos obtinuit, unice sectatus sil, tum quod
Pholius scribat ipsum collegisse χατίι xijv λεγομένην άκριτή τής τεσσαρεσκαιδεκάτης ψηφηφορίαν
ήμέραί, δσα τδδοκειν έορταττικάς, paschales scilicetfesti vitales, licet, subdit ίΙΙο,οΟτε [ή] νυν Εκκλη-
σία, ούτε ή παλαιά παράδοσις ταύταις φαίνεται κεχρημενη. Unde patctcomputum illius CCClesiaslicuni
ac paschalem non usquequaque ab omnibus fuisse recei»lum.
\XX1I. De cyclo dxxxii annorum apud Grwcos, — Quippe post agitatas illas in synodo
Nicffiua de Paschale disputationes, magna exstitit in omni Ecclesia^ prcptorio ac palatio
confusio: diversi enim cycli per totum orbem di/fusi et disseminati, qui etiam Alexandrino·
rum animos inconcusse possederunt^ ui testatur Cyrillus Alexandrinus : quasi dicat tam
Alexandrinos, quam alios, necomnes eodem usoscyclo, scilicet cyclo nxxxii annorum, quem
Magnum annum vulgo vocant. [XXVH] Auctor est enim Analolius, Patribus Nicaenis paulo
superior, fuisse in diversis Ecclesiis alium cyclum atqOe alium, alium Gallis, alium Afri-
canis, alium suis Syris, el forsan Alexandrinis. Testatur etiam Chronici paschalis scriptor (a)
paschales cyclos annorum dxxxii, a plurimis esso descriptos, mixloijue cum veritate men-
ilaci ) scandali ac turbae prmbuisse occasiones simplicioribus. Cumque nullum hactenus
invenisset, qui Scripturis sacris in omnibus conveniret, alium ejusmodi semel confecisse
sidxlit. Cyclum autem istum jam ante Victorium, quem prinmm excogitasse volunt Scali-
ger (b) el alii, exstitisse apud Orientales, indo praeterea colligit Bucherius, quod Theophi-
Ius, <|ui sub Theodosio Magno scripsit, cyclum suum ccccxxxvii annorum, si Pauli Midde-
burgensis lectio, inquit, admiUalur, ab ejusdem imperatoris anno i, qui est Christi vul-
garis ccccLxxx, incepisse tradatur: quibus si a primo Diocletiani anno ad ejusdem Theo-
iiosii exordium anni xcv, qui jam effluxerant, addantur, plane perfectum solis ac lun®
( yclum annorum oxxxii texuerit Theophilus ; cum ea denique ®tate paschalis Alexandri-
norum cycli decemnovennalis exordium a primo Diocletiani anno nassim et vulgo repate-
retur, quod el fecit Metrodorus, Et sane scribit alibi Scaliger (c), iligyptios Christianos au-
rtores esse hujus magum periodi, in quibus doctissimi monachi Anianus et Panodorus do
hac, Arcadio imperante, et sub annum xxii Theophili Alexandrini pr®sulis, libros edide-
rant : contra quam putavit Bucherius (d) hunc cyclum Graecos a Viclorio accepisse scri-
bens. Ejusmodi autem est ista Periodus, ut xxvii cyclis solaribus el lunaribus constet,
Magni anni, ut diximus, nomenclatura vulgo donata : et a (|uovis anno illius initium
uueatur, evolutis iis annis, in c|»actis, in concurrentibus, sive cyclis dccemnovennali, vel
lunari, ncc non termino paschali, ac Dominica PascJim. <um luna ipsius diei, qualis fuit
primus, t.dis sil annus qui alterius periodi initium conficit. Unde non mirum si varia istius
periodi principia pro libilo cepere cyclorum paschalium confectores. GeorgiusSynccllus(e),
ex quo hausit quffi de Christi Passionis anno refert Symeon Logolhela, a primo anno mundi
conditi primam orditur, ita ut post binas exactas, tertia succedat anno mlxy; Christus de-
nique passus dicatur aMiio^cxiii undecim®. Descripsit idem Scaliger lib. vii De emendat,
temp. ut el Pelavius post compulum ecclesiasticum S. Maximi, temporum dinumerationem
el collectionem, iu qua, sub linem recensentur periodi xi a mundo condito dxxxii anno-
rum, (piarum postrema in annum xxiv Constantini desinit, mundi v. mdcgclii, qui juxta
calculum Chronici paschalis est dunlaxal v. mdcxcxxxvii. Eamdem undecimam periodum
auctor Chronici, quod Alexandrinum appellamus, expletam scribit anno quo Julianus im-
perium invasit, Constantio scilicet xi, et eodem Juliano C®sare iiicoss. ut is ait : Eodem
anno completi sunt decem (leg. ut infra undecim) cycli sieculares ab anno quingentesimo trecen-
tesimo (liivcsimo) secundo : fiunt vero ab Adam, usque ad consulatum hujus [XXVIIIJaimioiwnia
V* MDGcr.Liv, ubi Herwarlius in Chronol. cap.cxciv, recte emendat v.mdccclii, ob similitudi-
nem notarum iv et ii, hoc est juxta calculum iEg.vptiacum, seu Pnnodori, qui natalem
Ciirisli in annum mundi v. mccccxciii rejirit. Primam suam periodum expletam ait scriptor
Chronici t>aschalis anno Justiniani xxxv, indici, x, anno Christi vulgari dlxii, quam a
Christi baptismo, ind. iv, orditur : ita ut sequentis i»eriodi annus primus sil Christi dlxiii.
Servatur in bibliotheca Uegia Cbronicon ms. ab Adamo ad Michaelem Theophili tilium, in
(pio sub annum vu Juslim Junioris h®o scribuntur : Έν δέ τω έβδόμ^) Ετει τής αύτου Βασιλείας
ετ;ληρο>0η κύκλος εΤςτοΟ άγιου Πάσχα φλβ', έξ δτου ό Κύριος ήμών Ιησούς Χριστδς έσταυρώθη,Ίνοικτιώνος
?κτης, άπδ κτίσεως κόσμου ,ςςε'. Qu® totidem verbis haljcnlur in Chronologia Nicephori pa-
tria rrb®.Conslaolinopolilani.
XXXlll. De eodem cyclo apud Latinos. — UtGi®ci, ita neque Latini compulist® in ejus-
modi peri(>dorum exordiis consenserunt, diversis s®pc usi principiis. Victorius enim a
Januario, Dionysius a Martio suos duxere. Ac rursus ille a passione, vcl baptismo Christi,
isle .1 Natali. Vicloriaua desinit in anno Christi dmx, suniplo scilicet initio a Kalendis Ja-
(λ) Iu Pr;r.t;»l.
(b) Lib. V De einend. lemp., p. iiot).
(fj L. 111 Can. Lag., p. 180.
(d) Βπι Ικ'Γ. p. 184. Syiictl. p. 515,
(t) 10, 50, 340.
' PRiEFATIO. *6
niiariis anDiin quem conlulil baplismura Christi, qui erat, ut ipse putavit, xv Tiberii,
consulatu duorum Geminorum, anno Christi xxix vel xxviii. Dionysius voro Exiguus, dum
Victorii periodum emendare aggreditur, initium illius cepit ab anno i Christi, ut ipse et
sibi et posteritati persuasit, seu, ut ait Beda (a), ah anno dxxxii incarnationis, perducto
opere usque ad mlixii ejusdem sarrosanctm incarnationis annum : unde hactenus ab inter-
polature Dionysiana nuncupatur. Is autem secundam periodum inchoavit ab anno vi Justi-
niani, Christi dxxxiii, ut verba Bedm capienda recte censet Florentius Wigorniensis (6j. Ut
porro Vicior Capuanus episcopus et Dionysius Victorii, ita ejusdem Dionysii errores de-
texere alii ; adeo ut non mirum sit, quod hujusce Chronici nostri scriptor, et omnibus qui
sua mtate supererant paschalibus dxxxii annorum cyclis, nullum sibi occurrisse scribat (c),
qui rerum natiirmac ecclesiasticis regulis universe "concineret. Nam «otsi in sacri Paschalis
die quidam ex iis non fallerentur, plerosque tamen in emteris, quas Ecclesia celebrat, fe-
stivitatibus, plurimum aberrare contendit, quod sane in Dionysiano advertit Scaliger (d)«
Undki forte colligere licet, utramque periodum Victorii et Dionysii censura sua notare,
quas ab illo visas argumento esse queat, quod addat istos, quos carpit, cyclorum cpnfe-
ctores, in cyclo dxxxii annorum a mundo condito, annos praeterea apposuisse ah Christi
Domini incarnatione, et ab ejus resurrectione : quibus verbis Victorium et Dionysium in-
tellexerit, siquidem auctor Praefationis, sit ille continuator Chronici paschalis, ciim illius
primus scriptor vixisse existimetur sub Constantino, aut sub Constantio, vel certe Ania-
niMi et Panodorum in suis Paschaliis : nam et ita libros suos inscripsisse testatur Georgius
Syncellus (?J.
IXXIX.] XXXiV. Paschalia alia, et tabula Paschales, apud Greeeos, — Alia praeterea exsti-
tere paschalia de quibus non semel agit Paschale quod edimus Chronicon : veluti eo loco
ubi illius scriptor, ab anno iii Olympiadis cxvii, Syromacedonurn seu Aparoiensium annos
putari εις τ6 Πατχάλιον, ab anno i Diocletiani observat. Ita alibi scribit a consulatu Diocletiani
Augusti et Arisiobuli, seu anno Christi cclxxxv, τά Διοκλητιανοΰ Ετη τάσσεσθαι. Idem denique
anno vi Phocm certam ait se annorum rationem assecutum τφ Πατχαλίφ χαΐ τοΤς Ύπαταρίοις
Εντυχ^^τα. Qum quidem Paschalia alia noii sunt, si bene conjicio, ab indiculis illis paschali-
bus, qui apud Occidentales singulis annis attigi solent cereis, quos inde paschales dicimus,
quod tabula illa, in qua, quo die celebranda esset sacra paschalis festivitas adnotaiur, ce-
reis ipsis paschalibus appendatur. Nam, ut supra attigimus, cum in concilio Nicaeno decre-
tum esset, ut eodem omnes tempore Ecclesiae Pascha celebrarent (f), datumque esset
Alexandrinis negotium, caoteris in ordinandorum temporum scientia peritiorihus, ut legi-
timum celebrandi Paschalis diem sedulo inquirerent, eorumque praesul caeleris Ecclesiis
indicaret, summi deinceps pontifices patriarchis, patriarchoe archiepiscopis et episcopis, ii
▼ero singularum Ecclesiarum praepositis, idipsum denuntiabant, scriptis ad singulos pa-
sciialibos, uti vocabant, epistolis : quibus acceptis, Ispiphaniorum die, vel Christi Natalitio,
in ecclesia denuntiabatur qui dies esset ille Paschalis, ut est in concilio Aurelianonsi iv (9).
£rant autem eao epistolae encyciicae : cum enim ad omnes toto orbe diffusas Ecclesias sub-
inde mitterentur, tum ab Alexandrino praesule, tum a summo pontifice, atque inde a
patriarchis, non modo diem inventum Paschalis solemnitatis, sed et annum in quem dies
ille incidebat, aliasque temporum notas continebant. Nam cum in plerisque provinciis
annorum putandorum varia esset ratio : verbi gratia, alii per consules et indictiones, alii
^a fiuindo condito, alii ab annis Alexandri, alii ah ma Diocletiane, alii ab incarnatione, vel
nativitate, vel baptismo, aut passione Christi : urbes denique aliquot ab anno couseculffi αυ-
τονομίας, seu libertatis, vel etiam earum conditus, annos suus [lularent, necesso erat ut
epistoiffi ili® encyclic® hos omnes temporum characterismos continerent, quo qu®Iibet
Elcclesia annum suum agnosceret. Atque inde factum, ut deinceps istiusmodi paschalibus
not® ist® omnes chronologic® ap|)onerenlur, quarum c®teroquin origines et charasterismos
chronicis suis demonstrationibus interstari debere consuerunt deinde cyclorum conditores.
Atque hinc usus invaluit ut hac ipsi uterentur methodo ad temporum, quibus eorum po-
tissimum nituntur regni®, certiorem rationem investigandam.
XXXV. Tabula paschales apud Latinos. — Ex missis igitur ad singulas Ecclesias quolibet
anno epistolis istis encyclicis, describebantur in labula, qu® in «dilms sacris appfiidelia-
tur, pi®ler diem, quo celebrandum erat paschale festum, annus ipse quo e® uti solebant,
nc c®teri deinde annorum characlerismi, varias apud gentes vel civitates recepti, ut vel
inde pateret in peragendo Paschale perpetuum esse Ecclesi® ocnseiisum, nullaraque exstare
in loto orbe diversitatem. Neque aliunde variarum civitatum ac provinciarum annorum
initia hausit scriptor hujusce Chronici ^Egyptiorum, Seleuciensium, Ascaloni larum, Phil-
adelpljiensium,Gazensiuiii, [XXX] Antiochenorum, Syromacedoniira et A pamiensium,Coma-
genorum, Samosatensium, Fetr®orum et Bostrenorum, atque adeo annorum Diocletiani,
quam ah ejusmocii populorum et civitatum Paschaliis, quod ipse satis testatur, ubi de iis-
dem annis Diocletiani loquitur, Irico paulo ante allato. Hinc etiam docemur cur notati in-
terdaru legantur menses iEgyptiurnm in rerum chronologicarum narrationibus, quia scili-
(a) Beda De natura rcr.^ c. C5. (e) P. 53.
(*) Wigorn. el Sigeberi. an. 552, lOGi. {f) f.loss. med. Lai. in v. Paschales cuisio/«i·.
(f) In Proleg. C.nii. Krcl. Afr., c. 51.
(d)P. 301. (3) Can. i.
ei PR.€FATIO. IS
i-el oifi liesumpl» sunt e\ Pastlmlibns Alexandrinorum, quod diam dicon.Inm «!f* rolnis
Anliochenoruin, quorum res cl anni scepiuscule descrihunlur. ΕιπΛ aulem invaluisse in
Graecanicis Ecclesiis morem salis ipso innuit Chronici paschalis scriplor (a), dum ail cyclo-
rum confectores a repertores, non illos modo in commentarios retulisse, sed etiam de-
scriptos in tabulis in ecelesiis appendisse. Apud Latinos vero pariter observatum testantur
in primis Indiculi ilii, seu Breviculi^ uti vocantur in concilio Bracarensi iii [b) χ quos cereis
suisannudlim eao appendere soiont, » de quibus prae caeleris Beda, et alii quos laudamus in
Glossario inediae Latinitatis (cj : a quo quidem ritu a Graecis observato profluiil alter qui
nunc perstat, paschalia sua concinnandi, in quibus annotantur dies ulrius(|ue Paschalis*
legalis et typici, aliorumque festorum mobilium, quae scilicet a paschalis festi die pendent,
cum jejuniis seu quadragesimis a Graecis vulgo observari solitis. Ejusmodi est paschale,
quod ab anno mundi conditi juxta eosdem Graecos vii. mxliv, Christi mdxxxvi, ad annum
mundi vii. mlxiii, Christi mdlx, perducitur; quod Horologio edito Venetiis anno mdxxxv
subjicitur, in quo, primo loco ponitur παραμονή των Χρίστου γεννών, seu vigilia natalis Domini :
secundo, ΚρεωφαγΙα* hoc esl dies omnes a natali ad Dominicam Sexagesimae, quae Άπόχρεως
vocatur : tertio Τριώδιον, id est. Dominica proxime praecedens Dominicam Septuagesimae :
quarto. Dominica Άποχρέου, seu Carnisprivii, vel Sexagesimaea quaGraeci a carne abstinere
incipiunt : quinto legale pascha : sexto Christianum Pascha : septimo Dominica Sanctorum
Omnium : octavo denique Jejunium sanctorum apostolorum, singulis annis a Jdiiis indi-
ctionibus, annis solarium et lunarium cyclorum, ex quibus utcunque colligere est qu/e
olim fuerit veterum ejusmodi f)aschalium formula, quae hodie Horologiis suis inserere so-
lent, ut Latini suis precationum libellis, vel uti vocant breviariis: in quorum praeterea
specimen praestat hic describere initium alterius quod evangelislario subjicitur in cod.
Colberleo 4566, ab anno mundi conditi vi. mdgcgcxl (Christi 1432), ad an. vii. m. (Chr.
1492.) £i his igitur primus annus, cui caeteri quoad formulam concinunt, haecce com-
plectitur.
Έτους ,<τ?μ. Ινδ(χτου t'. ήλιου χύχλος χδ*. σελήνης χΰχλος ε'. θεμέλιον σελήνης κη\ ή παραμονή τών
Χριστού γεννών β'. έσπερινδν χρεωφα')[{α· έβδομάδι η', χαι ήμέρς^ Τδ τριώδιον &ρχεται φεβρουαρίου ι'.
ήτοι τού τελώνου χαΐ φαρισαίου. ήχος πλαγίου, έωθινόν. ε'. ήάπόχρεω φεβρουαρίου χ^. τού Ευαγγελισμού
τρίτη τής δ*, έβδομάδος τών νηστειών, νομιχδν φάσχα άπριλλίου ιη', ήμέρςι παρασκευή. Χριστιανών πάσχα
άπριλλίου /.'. τού αγίου Γεωργίου τή νέα τετράδι. τών άγιων πάντων ίουνίφ ιε'. ήτοι ή άπόχρεφ ή νηστεία
τών άγιων Αποστόλου ήμέρα ιγ'. κα\ ή μνήμη αυτών ήμέρα Κυριακή. [XXXI] Habetur aliud brevius
ejusmodi Paschaliou in cod. Regio ab anno mundi vi. mdcccxxx. (Clir. 1322.) ad ann.vii.
(Ch. U92.)
XXXVI. fasti consulares paschalibus additi. — Jam vero inter certiores illas tempo-
rum notas, quas hactenus observarunt rerum praesertim Romanarum scriptores, atque adeo
quotquot in designandis annorum characterisrais certas sibi regulas praefixerunt, exstitero
fasti consulares, seu series consulum Romanorum. Neque enim inter privatam quamdam
regionem vel pi*ovinc.iam, aut rempubiicam, sese continuit putandorum per consules an-
norum ratio, sed ubique fere propagata est, cum per orbem universum, Romanum pro-
tenderetur imperium ΓΚείται γάρ οΰχ έν μιδ τινι πδλει, χαΟάπερ ’Λθήνησιν Άρμοδίψ χα\ Άριστογεί-
τονι τή τής πάλε ως ύποκείμενον τύχη, μετά ταύτης σωζάμενάν τε χαΐ διαφθειράμενον» Ut do consulis
nomine 'loquitur Libanius (d) :sed, ut idem infra subdit, τήν οίκουμένην άπασαν ήλιου δίκην
έπέχει τή προσηγορία, χα\ πάντων άνΟρώπων έν στάμασί έστι τοΟνομα. Rursum : όδέ ύπατος έν παντα-
χού, χα\ πολύν χράνον, έλάττω χαΐ πλείω δ'.ορίζων, ούκ έών τούς νεωτέρους τά τών πρεβυτέρων έχειν. Unde
S· Epiphanius (e), ubi Christi priores xxx annos percensuit, haecsubfiii: Και όρ^ δτι τρ:α-
χονταέτης έστί χρίνος δώ έφιλοτιμησάμεΟα τάς καθεξής ύπατείας ακριβώς θέσθαι, είς τδ τούς διερχομέ-
νους Ιδείν, δτι ούκ Ιστι τι παραπεποιημένον έν τψ θείψ δάγματι τής άληθείας, άλλά μετά άχριβείας τά
πάντα τή Εκκλησία κεκήρυκται· τίς γάρ άριθμήσαι τάς δυναμένας σφαλήναι καθ’ είρμδν ύτΜίτείας, ού
χαταγνώσεται τών νομιζόντων διαφο^νίαν είναι; fnslos igilur consulares in putandis aunis adhibuero
r>aschalium confectores, voluti praecipuum ac certum temporum canonem, in firmandis
Christianae religionis argumentis. Quemadmodum Theophilus antistes Alexandrinus later-
culum per centum annos digestum conscripisse dicitur, a primo consulatu Theodosii Au-
gusti et Gratiani v, in quo annumerans ab viii Idus Martii usque in diem Notias Aprilis,
quolibet medio hujus temporis spalio, natam perhibet lunam facere primi mensis ini-
tium, ul scribunt Victorius et Idalius : unde Chn;nici nomine eumdem laterculum donat
Joaniies Sarisberiensis (^), quod in eo consulum catalogus digeratur. Hanc etiam |»aschalia
scribendi rationem alligil Senator (g), hisco verbis : Λ Bruto ct Tarquinio usque ad consu·-
latum vestrum, sicut ex Tito Livio et Aufidio Basso, ct Paschale virorum clarorum auctori·
tale firmato colligimus, anni sunt mxxx. Non mirum proinde videri debet, si auctor Chro-
nici paschalis eadem in consignandis temporum et annorum notis utitur methodo, sua ffita-
ie recepta, et a paschalium confectoribus hactenus nsurj ala.
XXXVil. Et Lustra Juliana et Olympiades. — Caeterum per quadriennia, seu τετρσ^τηρίδας,
quas Olympiadas vocat, consules is>digessit, quomodo habentur iu fastis antiquiS, quos
laudat Cuspinianus, in Fastis Viclorii, iii testatur Bucherius, e( in fragmento Fastorom ab
(a) In Pr.ncfal.
(h) Can. 9.
(c) In V. Cercite.
{(i) Orat, in consui, Juliani imp.
«?) II;cr. 51, n. 22.
(f) Episl. 178.
(fj) In Past.
49 f ΡΕΛΡΑΉΟ. 50
θπήο Chrisli cccv ad aunum cccur, et in Paschali centnro annorum inilinm ducente a con-
sulatu Constaniinii ii et Licinii ii, ad eodem Bucherio (a)editis, ubi singula quadriennia ita
distinguuntur, ut annus illorum primus sit semper hissextiiis, littera B ideo notatus, adje-
ctis praeterea Kalendis Januarii et epactis, ut in [XXXII] cod. Colberted 240, cycli decemno·
vennales digeruntur per bissextos, initio ducto ab anno bissextili nxxxii, quos omisit Joan-
nes Noviomagus in laterculo eoruradem cyclorum post Bedam De natura rerum. Ita Hiero-
nymus in Chronico Eusebiano consules digessisse per lustra Juliana, Olympiadum nomine
etiam donata idque ab Africani temporibus obtinuisse, observat Scaliger (6), qui recte
monet studiosos cavere debere, ne Olympiadem Julianam cum Iphitea confundant apud
eiiojdem Africanum, Ausonium, Socratem, et alios, in quibus est auctor Chronici pascha-.
Iis, a quo consules pariter digeruntur per lustra Juliana, quae Olympiadum nomine ab eo
etiam donantur, et Idatius in Chronico a Sirmondo edito. Verbi enim gratia idem Idatios
ait Theodosium ingressum Constantinopolim in primo consulatu suo, quem cum Gratiano
agebat Augusto, Olympiade ccic, q^ui erat annus Olympiadis seu lustri Juliani primus,
quartus vero IphileieccLxxxix. Apud eumdem scriptorem, Theodosius invaletudine hydro-
pis apud Mediolanum defurietns dicitur anno regni sui xvn (Christi scilicet cccxcv), ex
ante diem XVI Kal. Febr. Oiybrio et Probino coss., qui quidem consulatus in annum iv
Olympiadis seu lustri Juliani ccxciii, incidit : qui erat vii Ipliilem.Tuni hmc addit : Et ipse
annus, qui Theodosii xvii, ipse Arcadii et Honorii in initio regni eorum primus est. Quod
ideo indicatur, ne Olympiadem v annorum turbet adjectio, in hoc loco tantum propter re·
gnantum inserta principium (c). Dicitur porro Theodosius vita excessisse anno regni xvii,
iil qui levatus fuerit Sirmii ex ante diem xiv Kal. Fehr., anno Christi cgclxxix ; exstinctus
vero ex ante diem xvi Kal. Febr., a quo regnare cceperunt Arcadius el Honorius. Deni-
que apud eumdem Idatium, ut et scriptorem Chronici, Honorii viii et Theodosii, Arcadii
filii, consulatus iii refertur ad annum i Olympiadis ccxcvii, qui fuit annus ii Iphite®.
XXXVlll. Ausonius explicatus. Sed et neque olympiadum nomine aliud intellexit Au-
sonius, quam lustrum Julianum, in eo epigrammate, in quo fastas consulares se conscripsisaa
testatur, ubi satis innuit sua aetate hos per Olympiadas fuisse digestos (d) :
Urbis ab xternee deductam rege Quirini
Annorum senem cum, Procule, accipies.
Mille annos centumque, et bis fluxisse novenos.
Consulis Ausonii nomen ad usque teges.
Fors erit ut lustrum cum se cumulaverit istiSf
Confectam Proculus signet olqmpiadem.
Td es?, forte eveniet, ut praedictis ab U. C. exactis annis, quibus Olympiadis cclxxtix
ennus IV, qui III fuit Iphiteae, conficitur, Proculus suo consulatu proximam signetOlympia-
flem : anno enim iv Olympiadis Ausonius consul fuit. Unde in sequenti epigrammate con-
sulatum suum esse aii quartum ah imo, ubi quamvis satis obscure aut improprie loqua-
tur, inquit Scaliger, satis ostendit anno iv Olympiadis se fuisse designatum consulem,
\ XXXIII] ut est in fastis Chronici. Longe quippe verisimilior Scaligeri videtur interpretatio
Ansoniani epigrammatis, quam Petavii (c). Quidquid enim is contra velit, lustrum el
Olympias in eo epigrammate idem sonant. Sed major est difficultas in conciliandis Olym-
piadibns cum lustris illis Julianis apud Socratem, cujus locos ulerque expendit, et de qui-
bus invicem digladiantur : quibus quidem controversiis inter magnos illos viros dirimen-
«lis, neque judicium meum interponere ansim, neque si velim id quoad rem prffisenloni
haud magni inJerest. Illud duntaxal observare sufficiat eo spectasse Georgium Syncellum (f),
ilum ait non omnium apud omnes eamdem fuisse Olympiadum rationem : "Οθεν, inquif,
xai\ τοΓς έχχληφίαστιχοΐ^ ΙατορικοΓς ού συμπεφώνηται, ώς 2 ιτι μαΟεΓν βουλομένοις τοις έχείνων γράμ-
μ,αΦίν Ιντυγχίνοντας, quod, ιιΐ alibi addit, non earum sit μία κα\ ή αΟτή θέσις. Ιη βο tamen Scali-
ger et Petavius conveniunt, (juod consulatus per quadriennia componi solitos in citim®
iretiistatis annalibus tradant propter Julinnam tetraeteridem, de qua ii pluribus agunt (o),
quod tum primum empisse fieri vero simile est, quando paschales isti cycli cum nomencla-
tura consulum sunt adornati, in quibus notati sunt bissexli quovis quadriennio instar
Olympiadum recurrentes. Scribit Symeon Logothela (h) Olympiades tum primum desiisse
numerari sub Theodosii Magni initia, quibus inquit successere indictiones : 'Ολυμπίάς
στ,μαίνει τήν τετραετίαν ήρίατο ή τοιαύτη πανήγυρις, δτε Μαναα^ης των Ιουδαίων έβασίλευσε, κανέφυ-
λάττετοίως της άρχής του Θεοδοσίου, είτα ήρξατο άναριΟμείσθαι ’Ίνδικτος. Atqui palam est longe ante
Theo<iosium obtinuisse indictiones ii). Eniinvero quod Eusebius post ccl Olympiadem has
numerare desierit, id fecit quod in islam desineri»! Africani Historia. i|iiam (olam descri-
psit. Nam deinceps etiam numeratas vel inde colligitur, (]uod Dexippus cctaii Olympiadis,
qua historiam suam scribebat sub Claudio, meminerit : ac Julianus imperator in OWm-
(a) Biiclier. p. II.
{b) In nol. ad Gr^ca Eus0. p. 22, cl lib. v Dc
emend. temp.. pag. 5i^i, 585.
(c) Sic Cod. IUS., non Principium, iil i'st in cdif.
Censori n. c. 8; Scali;:. De emeud. temp.,
p. 182.
{€] Pclav. I. IX De doctr. temp., cap. iO; Sralip.
De emend. temp., p. 481, 485.
If) P.ag. 190, 228. ,
(fj) Seal. p. 176, 178, 581, 405; Peiav. lih. x ci
XX.
(//) Iii (Ίιγππ. ms. '
0) Vide Coif.eli . .nJ 1. ni Cod. Tlicod. Dc induta,
dehit.
51 PR.EFATIO. 52
)»iadis GGLxxxv ludicrum eumptus contulisse legatur. Hinc ista ejusdem Augusti apud
Cbrjrsostomum liomil ,^,inS Babylatn : Όλυμπέ μ^ν ούμάλχ *συγχαλέ(τει 6« ή πανήγυρις τάς
πόλεις, αΐ δέ !\ξουσι βοΰς Αγουσαι τω Άπδλλωνι Ου-τίαν, etc. Denique BasililiS SeleuciflB episcopiJS,
cpii Theodosio Juniore imrierahte vixit, in Olympia homiliam scripsit, cum videret Christia-
nos non minus quam gentiles circa Olympiorum caeterorumque Circensium spectacula insa-
nire :ita utnecverum sit quod paulo atilcrin eodem Theodosio rcfertCed renus(a), desiisse τών
’(^|λυμπίάδων -Λανήγυριν, ήτι>; κατά τετραετή χρδνον έπετελεΓτο, vel eas numerari, iisque successisse
indictiones, quod vult Logothela : sed et quod tradit nuperus scriptor (6), Constantinum
Magnum abrogatis agonibus Capitolinis,, atque adeo Olympicis, quod cum multis deorum sa-
cris impiis celebrarentur, indictionum usum instituisse.
XXXIX. Unde Fasti Chronici paschalis exscripti, — Fastos consulares exscripsisse aut
secutum fuisse auctorem Taschalii, vel Cuspinianeos, vel alios quosvis per Oiympiades
aut bissextos digestos, par est existimare, vel eos certe qui sub Idatii nomine editi sunt a
Labbeo, quorum exemplar non modicad, ut supra monuimus, antiquitatis in bibliotheca
collegii Patrum Societatis Jesii Parisiensis asservatur, nullo tamen auctoris titulo prmno-
tati, tametsi absque bissextis, vel Olympiadibus, quae alias Chronico Idatiano aSirmondo
edito subjiciuntur [XXXIV]. Ita porro bissextos se copulasse ait Victorius, guowont/esiiu^,
inquit, apparere/ utrum sibi velbissextorumratio, vel aierum tam K alendarum Januariarum ,
quam y%\\ Kalendarum Apriliumy quo mundus traditur institutus, continuata concinerent (c)
disputatione. Et alio loco : 6issex/orum neceesi/a/e cfecursa, etc. Ai licet Fastos suos con-
sulares scriptor Paschalis digerat per lustra Juliana ab ipso consulum initio, et a i Julii
CaBsaris anno indictiones iis praemittat, ac Olympiadum et indictionum perpetuam ac con-
tinuam seriem describat, singulis quadrienniis praefixo Olympiadum numero, quasi chro-
nologiae cujusdam indubiae speciem referat : fatendum tamen nullam fere eorum esse ha-
^bendam rationem quae ad temporum certos characterismos inveniendos conducunt. In re-
censendis enim consulibus complures praetermittit, alios falso intrudit, quod de Senaloro
observat Panvinius, atque eosdem pene omnes quos Idatius, adeo ut pro certo mihi sit
utrumque scriptorem Fastos suos ab eodem fonte hausisse, uti non semel attigimus. In-
terea tamen quasi nihil intercedat, vel omittatur, seriem suam uterque persequitur : ac
scriptor quidem paschalis Chronici, tum in lustris Julianis seu Olympiadibus, tum in in-
dictionibus, in quibus nulla ideo certa erui potest temporis nota, praeterquam in ii> qum.
ab imperio Constantini initium ducunt, ubi paulo accuratior haberi auctor videri potest,
licet in caeteris sua laude minime careat, ac in iis maxime quaB ex probatis rainusque no-
tis scriptoribus refert. Quapropter id operae pretium adhibendum duximus, ut hiatus, seu
omissiones in consulum serie lectori indicarentur, nedum cursira librum evolvit, nullas
esse, continuamque seriem recte se habere existimet. Ut porro id evidentius advertat, Oiym-
piades Iphiteas, earumque annos ad latus singulorum consulatuum, ex Panvinio, S<*aligero
et aliis addidimus, ut statim ulriusque Olympiadis discrimen quivis percipiat. Harum
autem quartus annus fere semper in primum lustri Juliani incidit, ubi praeserlimCiirouici
scriptor accuratior esse incipit in serie consulum, et ubi nullos omittit, ut ab imperio
Constantini Magni. Proinde ut series integra consulum hic reperiatur, prmlermissos sub-
inde inseruimus, cursivo rmleroquin charactere descriptos, quibus et annos Urbis con-
dit®, et®ra0CliristianfiB paritor praefiximus, f|uo p»‘rpetua etiam annorum series Chronico
lucem accommodet. Publicavit nuper V. C. Henricus Dodwellus Fastos consulares ab anno
Christi GxxxYiii, quos Theonis Alexandrini esse existimat, in quorum laterculo describuu-
tur anni ab Alexandro el ab Augusto, praeterea epactae seu embolismi et τετραετηρίδες, seu
singula Quadriennia, notata per quatuor priores alphabeti litteras, quorum quartus annus
semper uosinit in primum lustri Juliani, ut Oiympiades Iphite® in Chronico paschali et Ida-
tiano, adeo ut ilias de.signari admodum probabile sil (d) : licet vir doctissimus scribat hanc
τετραετηρίδα, non pro iv annorum intervallo, sed pro sexta epagoraena intercalari quarti cu-
jusque anni propria iulelligi debere. Quid autem inlelligalur έπαγομένων voce non uno loco
docet Scaliger in libris De emendatione temporum.
[XXXV] XL. An ex Fastis Jdatitianis. — Fastos a Lal)I.)eo editos, ab ipsomet Idalio
conscriptos jure, opinor, censet Sirmondus, non quod in eodem duntaxat codice, Idalii
ejusdem Chronico subjiciatur, sed quod rerum et verborum in utroque opero aiiiuilas el
cognatio, ut et scriplioniscolor ctgeniuseurmiom ulriusque auctorem fuisse salis ostendant :
tametsi auctoris nomen nullum praeferat inscriptio, qu» his verbis ibi concepta est : Deda-
ratio consulum, ex quo primum ordinati sunt. Procedunt porro hi Fasti ad secunduiV, usqoo
Anlhemii consulatum, id est ad ea tempora, quibus vixit Idalius, cum decessisse legatiir
Leone Magno imperante, in qu® cadit secundus Anthemii consulatus, qui est annus Christi
vulgairis gdlxyui, quo etiam, vel certe sequenti, ejusdem Idalii Chronicum finilur. Adde
i|uod Hispanum fuisse Fastorum i^lorum scriptorem, vel ex eo colligitur, (juod a*r® H'spa-
nicfflab ejus initio in marginibus perpetuo lis ascribantur, quas etiam inlerdum adhibet
Idalius in Chronico. Horum autem editionem a Labbeo confectam cum ei>dem quo usus est
podice, quem vir doctissimus Joannes Harduinus nobis communicavit, coululimus, et
(a) Pag. 326.
Gr.imlamicii? in ChvonoL Chrht. parte in,
p. CO. 104,
(c) Cod. nis. Pclav. el Coibo rteii? ^'^rt'vrrrvi.
(d) Vide SyiKell-.iin, p. Γ>12.
S3 FR^EFATIO. 64
quamplura exeo omenddvimus, cum essent pariuii liJa vel ai:cura!a manu descripta : qui-
bus etiam varias lectiones ejusdem laterculi consularis, (jiiefn edidit Arnaldiis Pontacus
]>ost Chronicon Eusebii ex codd. Fuxensi et Fr. Pitlimi, qui quidem in annura diinlaxat
Ctiristi L desinit, addidimus, tametsi in plerisque mendosas. Hos autem vcl similes Fastos,
a quibus suos hausit Idatius, vidisse aut secutuui fuisse Epiphanium, atque ut mox dixi-
mus, auctorem Paschalii, vel inde docemur, quod iu consulibus recensendis, fero sornper
cum iis concinant, adeo ut Idatius et idem scriptor quosdam cx consulibus insititiis recen-
seant, quod subinde in notis indicamus, eosdemque etiam omittant consules : sed ct quod
in nomenclatura consulum Romanorum sub annum iii Olympiadis lxtlwtl, scriptor Chro-
nici tradat eo anno ·Άρχοντας 'Ρωμαίους tum primum appellari coepisse (a), quod ipsummcl [>er
▼pcem proceres, exponitur in Fastis, quos Idaliauos appellamus, et in Pithooanis spu Arnaldi
Puntaci, idque apud nullos alio*?, quod sciam, rerum Romanarum scriptores reperiatur.
Quinetiam uhi de morte Neronis, itaail: His coss.Nero non comparuity quodsimili locutionis
formula in Chronico paschali habetur : έπ\ τούτων τών ύπάτων άφανής έγένετο Νέρων,ϋΙ locos ali-
quot alios praeteream, prmsertim ubi ulerquo scriptor attigit tempora Christianorum impe-
ratorum. Sed an Idatius ipse, si quidem horum auctor haberi debeat, a Graecis vel Latinis
quibusdam scriptoribus suos hauserit, haud promptum est definire : id tantum conslal,
LJalianos, ut ct Fastos paschalis Chronici pessime interdum esse descriptos. At cum Idalia-
iios longe fere aliter quam in laudato codice ediderit Labbeus, ipsos liic rursum damus
))rout jacent, hoc est cum naevis ipsis, quos ad examen revocare, et emendare cuivis lihe-
nim erit. Neque enim omnibus usquequaque probatur, ea quam sibi arrogant immutandi
licentia in veterum scriptorum editionibus viri eruditi, quas tura primum in lucem emit-
hint : cum ex prava ista, uti putant, antiquariorum scriptura sanum aliud quidpiam eruere
doctioribus persaepe contingat, nolaque sit [XXX.VI] ea Pythagorae lex apud Synesium :
Ό νόμος ουκ τοίς ριβλίοις έπιτεοιεΤν, άλλα βούλεται μένειν αύτά ίη\ τής πρώτης χειρΛς, δπως ποτέ
ίτχζ τύχης ή τ^νης. Unde longe satius videtur conjecturas vel emendationes marginibus ascri-
bere, quam intextum ipsum, temere saepe, immitiore, donec aliud emendatius occurrat
exemplar, ex quo castigatior tandem editio prodeat, fiam cum liocce quod recudimus Cliro-
iiicon ijon modo paschale dici debeat, sedet consulare appellari possit, quod universam
Fastorum consularium seriem complectatur, quidquid in iis illnstrandis conferre potest,
hiiie conjungendum duximus,, atque io primis Fastos illos Graecos quos supra laudatus
ihxiwciius publicavit.
XLI. De Fastorum conditoribus. — Certe alios ab iis exstitisse consulares Fastos, a qui-
bus suos haurire potuerit scriptor Chronici, dubitare non licet. Auctor est enim Theo-
jihilos lib. 111 ad Autolycum, i^b) Fastos conscripsisse Chryseroteni nomenclatorem, ac Marci
Antonini Veri imperatoris liberinm, quos ille ab U. C. ad Veri fiairoiii sui mortem por-
fJuiit, dcscrifdis nominibus consulum, et annis U. C. Ita enira Theophili locum pridem
emendarunt Casnulmnus, Scali^er, Meiirsius, Pelavius, olc. Sed et a compluribus aliis
Fastos consulares fuisse conscrifdos palam est. Capitolinorum , quorum auctorem Marcum
Valerium Flaccum ex Suetonio in Grammaticis illustribus opinatur P.invinius, fragmenta
pridem edita in manibus omnium versantur. Eusebiurn in Chronico suo seriem consulum
descripsisse sat validis argumentis probat Scaliger (c) ; ex quo suos male diges os forlean
exscripserit auctor Chronici qu«.d Alexandrinum appellamus. Hanc seriem consulum a se, ut
opinor, contextam Chronico Graeco ejusdem Eusebii inseruit idem Scaliger usque ad con-
sulatum Constantini Caesaris v et Basilii. Integri ex anonymo ms. ad Gotthornm tempora
per quadriennia digesti laudantur non semel a Cuspiniano. Ausonius annos ab U. C. consii-
lunoque seriem ad suam usque consulatum descripserat, at(]uc, ut videtur, per lustra Ju-
liana digestam, quam eamdem esse vult Scaliger (juam Eusebius Chronico suo inseruerat.
Senator seu Cassiodorus Fastos usque ad sua tempora pariter perduxit, quos a Livio ct Au-
fidio Basso partim se hausisse ait, parlim ex paschalibus (unde jintet omnino in paschales
illatos consulares Fastos, nli monuimus), uterque Prosper, Marius Avenliccnsis , Victor
Tunnunensis, Marcellinus ; praeterea Victorius, anonymus de prmfectis Urbi, auctor Pascha-
lis laterculi a Constantino ad Theodosium, auctor dc Pontificibus Romanis a Bueberio editi,
laterculus denique Fastorum consularium ab Ausonii et Olibrii consulatu ad xvii consula-
tuui Basilii ex cod. Petri Pitlioei qui asservatur in bibliotheca Colberlea cod. 1398,
i lem qui editus ab Arnoldo Ponlaco, et alii forsitan Fastorum duntaxal partem tradidere.
t'onsularia quibus incerlao subinde res historica?, laudantur a Gregorio Turonensi epi-
scopo (d) : 'Γπατάριαίη Chronico paschali annovii Phoc®.
[XXXVII.] XLII. De Fastis Dodwellanis et aliis,— Fastos Grrocos ab anno Christi vulgari
cxxxviii ad annum cgclxxii, ac rursum alios ab anno ccxxxii ad annum dgxxx, ulrosquc!
cum annis Alexandri, Augusti et I>iocleliani, et τετραετηρίβων, ex mss. codicibus eruit et
edidit supra nominatus H. Dodwellus. Priores Savillianos appellamus, quod ex Savillii
c ulice eruti sint, qui quidem, ut diximus, initium ducunt a primo Antonini Pii anno.
Fastos integros deinde exaravit Marianus ScoUus : ab Augusto voro ad Justinianum
Florentius Wigorniensis. Fastos nutem consulares jam tum ilorcnlis reipublie® tem-
poribus mendosissimos ac parum inter se consentaneos fuisse IVomanonuu hislorico-
( f) Vide notas a<l p. I6a,
{h) P. 157.
(f) lii Not. ad Chvoii. p. 9. ri 99,
(d) Lib. II i:. 9
55 * PILEFATIO. 56
rum mominjenla confirmant (a). Si^pius eaim ex diversis annalium scriptoribus diversa
consulum paria eosdem in annos injiciuntur, tum nonnulli omiUuntiir quos Dionysius alii-
que commemorant, et omnino multi hac ui f)arle Fasti discrepant, <|uod ex Capitolinis, Cas-
siodoreis, ac Paschalis nostri, et si qui sint antiqui vel rerentiores consulum laterculi,
perspicuum est. Tanti quippe errores implicant temporum^ imbuit Livius (6), aliter apud
alios ordinatis magistratibus ^ ut nec qui consules secundum quosdam^ nec quid quoque anno
actum sit, in lanta vetustate^ non rerum modoy sed etiam auctorum digerere possis : quam
quidem opinionum varietatem Marlianus, Cuspinianus, Sigonius, Panvinius, Glareonus,
Contius, Keplerus, Petavius, Norisius, Pagius, et alii, vel ex professo, vel prout sese res
obtulit, accuratissime examinarunt. Nos vero, omissis isliusmodi disquisitionibus, quibus
enucleandis inanis ac supervacanea poneretur opera, re jam peracta, Fastos in lioccluo-
iiico exaratos cum Matianis praesertim ante Caesares contulimus, quod hosce aut similes, ut
attigimus, vidisse illius auctorem, atque adeo secutum esse mihi vero simiilimum visuni
sit : ila tamen ut qiim a mutatione reipuhlicae, ab iis, quorum meminimus, in Fastorum
consularium comparatione enodantur difficultates et salet»rae brevi interdum annolalioiio
indicentur, quo lectori, si tanti sibi visum sit, hos consulere liceat.
XMII. Quid in hnc Chronici editione prcestitum sit. — Hisce igitur in antecessum prae-
missis de scriptoris paschalis Chronici [>atria vel nomine, quae (luidem etiamnum incerta
manent, atque adeo de ea qua in rebus pertractandis utitur ratione ved rnetliodo, superesl
ut quid in hac editione Regia a nobis utcunque praestitura sit, lector paucis admoneatur.
Priusquam igitur illustrandum hoc Chronicoii aggrederemur, visum est operae compendium,
ut Vaticanum exemplar fex quo forte Augustanum exscriptum fuerit, et ex eo ulraqne
iirodierit editio), vclut aulnenticum et singulare exemplar consuleretur. Cura vero RR. PP.
oannes Mabilionius, ct Michael Germanus Benedictini, viri eruditissimi, Romae nujtcr
versarentur, quo aRege Chrislianissimo conquirendorum cum editorum tum manuscripio-
riim codicum gratia missi fuerant, quibus locupletaretur ditissima alias Regia bibliotheca,
ii una cum Claudio Stephanotio ejusdem ordinis, viro perinde doctissimo, qui Romae su»
congregationis procuratoris generalis officio fungitur, qua sunt erga nos humanitate et
benevolentia, ac in liberales omnos disciplinas propensione, id in se ullro oneris rece-
jiere. In Vaticanam quippe bibliothecam aditu sibi permisso a viro singularis pariter eru-
ditionis Emraanuele SchelestratoS.T. D.,ejusdemque bibliothecae fXXXVIIl] praefecto, co-
dicem inspexere, membraneum illum ac nolae optimae, et ab annis dcg, quantum conjicere
licuit, scriptum : eodem titulo, quoad Chronicou, et cum iisdem lacunis quibus deturpa-
tur Raderiana editio, iU ut dubitare non licpat, si non ex eo, sallora ex simili codice ex-
scriptum fuisse Augustanum exemplar, luitio autem ejusdem codicis Vaticani, qui nu-
mero notatur 19M , haecce leguntur vcrl)a : Messanae emptum a Georgio CP. vi A7.
Octob. MDLi. Quisquis porro Georgius isto fuerit, is videtur ex quo deinde comparatus fuit
codex ab Hieronymo Surita, qui poslmodum, curante Antonio Auguslino, in Valic.mam
bibliothecam illatus fuit. In illo vero codice praoiiguntur instar praefationis, uti jam antea
monuimus, excerpta quaedam de Paschale ex aliquot SS. Patribus, quorum primus laudatur
Petrus AlexanJriao episcopus et martyr, cujus ideo nomine prodiit e lilid Raderiana, quod
qui Augustanum exemplar descripserat, solo duntaxal ejusdem Petri Alexandrini nomine
inscripto, caotcra ejusdem Praefationis omiserit, praUer extremas quatuor lineas, quae
eidem editioni praofigiinlnr.
XLIV. De auctoris Chronici Preufatione. — In ea Praefatione, post allatas Patrum de
Paschate auctoritates, alia ex suo penii auctor promit de eodem argumento, ubi qua ra-
tione investigandi singulis annis paschalis festi dies pluribus disquirit, ut et de cyclis de-
cemiiovennali et viginlio.derinali, ac do cyclo dxxxii annorum agit, ad quos exigendos
dies paschales contendit : tum de solis epactis, de solis ct luna) cyclis, de epactis luna), de
quartadecima lunae, et aliis hujusmodi, quorum ouinium methodum piOsc({uiiur. In cujus
argumentum ac elucidalioiiem binas proponit tabulas, quas Rolas vocat, quarum prima
continet cyclum vigintioclennalis solis in seipsura semper recurrentis, quo denotantur
quovis anno epadaa : altera rationem inveniendi Paschalis legalis complectitur. Inter ha)c,
methodos in loto subinde opere daturum se deinceps pollicetur, atque ex iisdem cyclis
ostensurum se, supradiclis omnibus patefactis ac declaratis, quibus eorumdem cyclorum
annis singulao Dominicffl festivitates, seu ΔίσποτιχαΙ έορταί, contigerint, additis qui a mundi
conditu effluxere annis. Tum tractatum alium subdit de legali Paschale ‘et lunis, quibus
utrumqiie Pascha celebrari debeat. Quibus exactis, consilium suum aperit, de (oniionda
annorum ab Adamo, seu a mundi exordio brevi historia, qui Scripturae sacrae et SS. Patri-
bus, ac rite hactenus celebratis in sancta Dei et catholica Ecclesia concinant. £x quibus
palet omnino Chronicon istud non esso al ud quam Ιΐασχάλιον, brevi rerum gestarum ad
annos singulos narratione subinde adornatum, tum ne j»ror^iis nudum prodiret, tum etiam,
quemadmodum attigimus, ut i)erpeluus in Christiana) religionis antiquitate ac continua-
tione scriptorum consensus ejusmodi d(*scriplione firmaretur. Hujus autem synlagmatis
cum pleraque fuissent a Petavio edita in Uranologio ex schedis Andrem Scholli Rcnnae antea
descriptis, quro cx iis deerant ex Vaticano codice nobis describi curarunt viri iidem su-
(a) Pclav. !. ix, c. 40; ct in nol. at! Cpipli. {0) Lih. ii.
57 PR*£FATIO· 58
pradicti eru|lili; nequo liaac aiodo, sed et tabulas lunas alias, seu rotas, qua? ei eodem
ms. codice inseruntur, pag. 197 editionis itegia', (ΧΧΧΙΧ) et pag. 288; post annum scili-
cet primum Olympiadis cglxxxi, ut el aliquot varias lectiones, de quibus a me con-
sulti fuerant, cum Raderianam integram editioneiri cum ipso Vaticano exemplari conferre
maj«rris fuisset otii et laboris. Unde hisce contentus, dum mrle alius hanc sibi operam pro-
ponat, caeteraquffi in utraque editione forsitan occurrunt σφάλματα, ex ingenio seu conjectura
ila emendavimus, ut non nisi monito prius lectore id proastiterimus, quo divinalicues no-
stras in examen ad arbitrium velit adducere.
\LY , De· Latina ver sione, — Cum porro Latina Raderi versio, viri cfiBleroquin eruditi,
et cui litteras multum debent, quibusvis haud arrideret, ut qui in plerisque auctoris men-
tem non videretur assecutus, quod alii ante nos monuerunt, tum quod codex quo usus
fuerat, pluribus scateret mendis, nec esset probe scriptus, tum etiam quia extremam ver-
sioni manum apponere, atque adeo eam recensere, per otium non licuisset, aliam utcun-
que adornavimus, quae fortasse eliam cultioribus minus placeat, sed quae, nisi fallor, ad
scriptionis genium propius accedat, ubi vertimus, ut sonant, verba, cum auctor pleraipie
stylo humiliori ac plebeio exaraverit, unde scriptor idiota dicitur Scaligero, seu ipsemet
sua suis, vei aliena alienis veritis ita reddiderit : quanquam, ut verum fateamur, principio
noo tam novam, quam interpolatam interpretationem dare propositum nobis erat, sicquo
io locis aliquot usi sumus. Verum cum auctori» verba alitor saepe quam eruditus inter-,
pres reddiderimus, asserend(e nostrae vel illius confutandae versioiii immorari debere aii-
oime censuimus, tum quod sensus allata diversitas sententiam nostram, si non firmat,
saltem prodat, de utraque Judicandi relicto lectori arbitrio : tum cliarii quod cx alienis
erratis, si quae occurrant, quod fecere viri aliquot doctissimi, qui toti fere sunt in iis no-
tandis in aliorum versionibus, gloriam aucupari procul absit a moribus nostris. Id autem
in primis praestitimus, in iis quae ex sacris Libris excerpta sunt, veterum Patrum ulriusque
Jinguae excrn|iJo, ubi versiones receptas, quantum licuit, sumus secuti, non omissa etiam
scribendi apud Hebraeos usitata ratione in nominibus appellativis reddendis, qui, ut ait
Josephus, Iv αύτών αχήμα, xsX τβλευτήν μίαν semper servant, coiitra quam Gi^aeci ac Latini, qui
ea atA xb τής γραφής ευπρεπές, suis linguis accommodaiit. Adde quod, quando Latinae linguae
lepores et munditias plus quam par est seciatur interpres, vertendo saepe evertat, ut censet
Hieronymus : cum praeterea τής Ερμηνείας μόνη άρετή sil σαφήνεια, ut ait Galenus (α). In quam
sententiam praeclare Clemens Alexandrinus (6), ή μ^ν λέξις οΓον έσΟής έστι σώματος, τά ζϊ
ττοάγματα, σάρχ:ς είσΐ χαΐ νεΟρα. ϋύ χρή τοίνυν τής έσΟήτος πρ6 τής του σώματος σωτηρίας
χήβεσΟαι. dictw vetuti vestis est corporis. Res autem ipsee^ carnes sunt et nervi^ non igitur
frtr corporis salute vestium habenda cura.
XLVI. De notationibus. Quoad vero notas, quas illustrando utcunque scriptori nostro
subjecimus, in eo argumento ita sumus versati, ut loci qui lucem aliquam expetere vide-
rentur, brevi duntaxat dilucidarentur adnotatione : aut si ab aliis vel ex professo, aut alia
qualibet occasione res de qua agitur esset pertractata, lectori tantum [XL] indicaretur,
ne actum dicamur agere, vel aliorum observationibus nostras infarcire : cum alias minime
persequi eorum potius sit qui ne satis multa, quam qui ne salis utilia scribant verentur ;
ac denique aliud sit notas, aliud commentarios scribere. Undo smpo ad Scaligerianas iu
CbroiiicoQ £usebii, ex quo pleraque vd certe plurima hausit scriptor, lectorem amanda-
mus, cum in iis explicandis vir omniscius nihil omiserit, quibus etiam eas addere lector
poterit quas Arnaldus Pontacus ejusdem Eusebii Chronico subdidit; ut et ad Petavium,
Saiianum, cmlerosque ejusmodi rerum cbronologicarum eruditos et accuratos scrutatores,
ex quibus si quid nmvi aut dubii suboleat, illius enodationem haurire quivis facile pos-
sit. Scriptores quippe qui univers&lem liistoriam aliquatenus complectuntur, cujusmodi
sunt cbronologi, qui prolixioribus commentariis adornare aggrederetur, supervacaneam
ac inaneiii, vel certe importunam luderet operam, uti nuper monuimus in Praefatione ad
Joannis Zonarm Annales, cum quite ii in tanta rerum varietate levi manu attigere, pluri-
bos tonge verbis enucleare necesse haberet, et commentariorum mole lectorem, cujus fa-
stidiis potius quam aliorum tarditati occurrendum in hoc genere est, penitus obrueret.
Eapropter multa preBtermisimus ex iis qu^e fortasse potuissent illustrari, ut sunt quae sa-
cros Libros spectant, atque in primis annales illos ecr.lesiaslicos ex Veteri Testamento,
quod id argumenti mulla cum eruditione pridem pertractatum .'‘it ab eruditis illius in-
terpretibus, iisque qui data ojiera historiam sacram ab ipso mundi conditu per annorum
seriem, vel aliter sunt persecuti, qui nihil fere intactum vel iiUenlalum reliqueie Al> lis
vero quae descriptionem urbis Conslanlinoj)o!ilanaD, vel illius aeJes ac regionos spoi:lanl ;
lique adeo a Graccobarbaris, aut insolentis notionis vocaLiilis, quibus passim liocce in-
spergitiir Chronicon, illustrandis vel enodandis consulto abstinuimus, cum aliud niliil no-
bis occurreret, quod in Constantinopoli Christiana^ et in Glossario meiiim el infimae Graa-
citatis a nobis hactenus editis illustratum vel explicatum non fuerit, rerum ac verborum
duntaxat eonfecto indice, quae in uiraqne lucubratione plene, opinor, pertractata lector
reperiet. Nolis nostris varias lectiones ei cmjecturas eruditissimi Holstenii, ({uarum supra
memifiimus, subinde inseruiuius, quo nifiil pra3teriretur ex iis quibus bocco Chronicon
possit illustrari. Clironologicis vero calculis, qui crebrius in eo oecurruul expendendis,
(e) Cakn. 1. IX De simpl. medie,, p. 121.
{b) Lib. 1 Strom,
59 PRiEFATIO. β»
interduQi et prout sese obtulit occasio institimus, nec tamen semper,.tuni quod Iimc majus
otium ac diligens examen efilagiteiit, quibus examinandis immorari minime debere visum
est, cum satis esse arbitraremur si quae ab aliis subinde essent in hanc rem adnotala dun-
taxat indicarentur, via caeteroquin aliis. relicta, quo ignota o suis loculis proterant, ac iis
pradsertim qui in hisce studiis operam suam collocarunt. Sed et neque, ut fateamur quod
res est, numeros toties passimque descriptos scrupulosius ad calculos revocavimus, vei an
in his auctor vel antiquarius peccaverit, eiaminavimus, utraque duntaxat editione recen-.
sita, ac invicem quantalibet cum fide collata et exhibita.
[XLI.] XLVII. De annis amundo condito^ ab U. C. et a Christi Natali Chronico additis. — -
Ut porro temporum certiores essent notae, in consulum Fastis annos ab U. C. a Palilibus*
Varronianis ad Christi nativitatem, deinde a nativitate annos Dionjsianos singulis pari-
bus consulum, annos etiam mundi juxta Graecos, in marginibus subindo ascripsimus,,
prout hos suo codici edito ascripserat Antonius Alienus vir doctissimus. In recensendis-
vero regum vel imperatorum annis, cura in editione Raderiana indictionibus ii subjice-
rentur, in Scaligeriana vero (nescio an etiam in ms. codice) praeponerentur, in hoc ul'
commodiorem Scaligerianam sumus secuti. Cum denique lectorem nosse intorsit, qu»
apud artis istius computislicae scriptores recepta methodo ac ratione usus sit idem auctor
Paschalis, nt quae apud illos varia sit, nec proinde unica, tum in putandis mundi con-
diti, vel Christi annis ac indictionibus, vel in inveniendis epactis, noviluniis, paschalibus
aliisque festis, quae in id argumentum observata sunt a Petavio praesertim, qui ejusdem
auctoris Chronici paschalis computos ad censuram et examen saepe adduxit, in selectis
subjicienda duximus. Neque haec duntaxat, sed et viri doctissimi observationes quasdam
chronologicasad idem Chronicon quae serius in manus nostras pervenerunt, huic Praefationi
subdidimus. Ex illorum enim et aliorum chronologorum scriptis, veluti fontibus, omnium
qui deinceps in istis controversiis versati sunt disputationes et commentarii profluxerunt :
cum nihil fere post illos sit allatum, quod non inde promptum ac derivatura fuerit, ut qui
ea quae illi attigerunt legerit, istorum omnium ut et nostram industriam non magnopere
desideret. Sed et addidimus Selecta aliquot quaa ad Chronici illustrationem aliquatenus
necessaria visa sunt, partim ex editis, parlim ex mss. codicibus eruta, vei cum iis collata,
de quibus fere omnibus actum est vel in hac nostra Praefatione, vel in notis ad idem Ghro-
uicon paschale. Hisce denique laterculum mensium Macedonicorum adjunximus, quibus
perpetuo auctor Chronici utitur, quos fere semper cum mensibus a Latinis receptis com-
parare solet, adjectis Idibus, Nonis, et Ralendis. Atque hos quidero menses Macedonicos
inediae vetustatis scriptores, praesertim Christiani, cum Syromacedonicis, quos et Asiano-
rum menses appellant, ut plurimum confundunt (a), cum apud priscos scriptores, Syro-
inacedonum, seu Antiochenorum, seu denique Συροβλλήνων, quos et ^Ελληνας interdum nude
vocant, mensium alius in anno situs quam Macedonicorum fuerit, non modo veterum,
quos lunares fuisse opinatur Petavius (i), atque adeo recenliorum ac fixorum, ut obser-
vatum pridem a viris eruditis (c). Sed et alii adnotarunt Scaligeruni menses Macedonicos el
Syromacedonicos perperam existimasse semper fuisse Julianos, cum, antequam haec aequatio
f.icta esset, mensis Macedonicus aliqua sui parte menses duos Julianos attingeret, ac deinde
ad eum mensem totus accommodatus sit, quem longe maxima ejus pars antea occupabat.
(a) Goncil., Socrat., Evagr.. Suid. (e) Joan. Pearsonius Disseri, 2 de annis priorum
(b) Pclav. ad Epipban. p. 13^, 138, 139. Roma episcop,, cap. 18.
ANALYSIS CHRONOLOGICA
AD CHRONICON PASCHALE
E\ob$ervalionibusJoannis’BaplislaB ΙΙαοτιμι regii in prxfectura Parisiensi consiliarii, viri longe doHissimi,
ac in rc cbronologica pne casieris versalissimi, quas mccuni communicavit v. c. cx lilio ne|K>s.
[XLll.] In hoc Chronico non eadem semper et ubique observatur supputatio an-
norum mundi. Nam verbi gratia Augusti mors, sive finis 56 ejus annorum, inferri
videtur anno mundi 5521, pag. 189 (ed. Reg.) Poslea tamen ejusdem Augusti annus 39
comparatur cum anno M. 5506, p. 534. Quo fit nl annus ejusdem 56, sive ultimus,
tinem liabeat in anno M. tum 5523, uon 521 ; et sic ubique semper in annis col-
lectis est melachronismus biennii, cum in annis expansis sit proebronismus ejusdem.
Notandum autem quod ab eodem anno 5523, in quo mortem Augusti constituit, etsi
is vulgo putetur 6 menses prmter 56 annos imperasse, Tiberii tum primum etiam
inchoat. Nam annum Tiberii 15 comparat cum anno M. 5337, p. 20D. Quod ut flat
61 PILEFATIO. 62
DGcesse fuerit primum Tiberii annum com.pararo cum anno M. 5323. Imo comparat 18,
et p. 211, a, cum anno M. 5536. Jam dicendum est Augusti mortem eum consti-
tuere in illo primo anno qui notatus erat 5521, ot Tiberii initium in 5522, sicque nul-
lus erit metachronismus deinceps, qui deprehensus est tum in Christi Natali, ut dixi.
El Tero legendum esse 5536, non 5537, apparet ex supputatione annorum infra, p. 215.
Deinde secundum eamdem supputationem comparat annum 19 Tiberii cum anno M.
55M, p, 220 d, el 221, etsi id referat sub anno tum 18 ejusdem Tiberii, p. 217 d.
Ideoque annum ejus 20 bis numerat, p. 225 et 229. Caligulm tum mortem, quao secundum
hanc supputationem incidebat tum in anno M. 5547, refert anno M. 5548, p. 230 6, indici. 8,
sict|ue est metachronismus hujus anni et continuus , sed annos Galb^ el t)[rannoruni
confundit cum ultimo Neronis usque ad finem : itaque Censendus in hoc Chronico Tiberii
annus 23 non 22, ut dico infra.
£ustimatur in hoc Chronico Christus natus anno 16 cycli lunaris 1, p. 199 c. Nam etsi
ibi dubiam lectionem notavi, hme tamen lectio coniirmatur ex eo quod p. 215 c., an-
nus Cbristi 32 compaiatur cum cyclo lunari 9, sequitur enim indo primum annum
comparari deberi cum cyclo 16, non 15.
Existimatur item Christus natus cyclo solari 19 ; nara annus Christi 32 compara-
tur cum cyclo solari 22, ibid. p. 216 a. Illius autem cycli anno 32, retro ante
fuit 19.
Etsi non exprimitur in hoc Chronico qui sint anui bissextiles, colligi tamen potest ex
methodo qua in eoferim inveniuntur : iia.m anno cujus feria indagatur, tot adduntur dies
quot bissexta transierunt, quod vocatur qunrla pars anni qumsiti. Cum igitur ah illo anno
Suaria parte exacta eximi potest, sic ut nullus numerus supersit, cujus quarta pars de-
uci iiOQ potest, ilio anno bissexlum est, ut in anno Chr. 31, qui est annus mundi 5536,
quarta pars illius numeri 5536 est 1384, qum est integra et solida pars qunrta Illius nu-
meri 5536. De eo enim numero 5536 nitiii amplius dividendum superest, sed quatuor nu-
meri 1384 conGciunt exacte illum numerum 5536. Itaque ille annus procul dubio bis-
sexiilis esi. Quoties vero integra quaru i^ars anni qumsili eximi nequit, eide illo anno
quiesito aliquis numerus superest, qui in quatuor dividi non potest, tunc ille annus non
est bissextiiis , et numerus indivisibilis indicat .quotus ille annus sit a bissexto; si
f enim superest unum, datur intelligi illum annum primum esse a bissexto, lioc est
proxime sequentem [XLllI] bissexlum, si duo supersunt, esse secundum, si tria, ler-
tiumy nunquam vero quatuor supersunt, quia quatuor in quatuor per unitatem dividi
possunt, tuneque est bissexlum. Verbi gratia post illum annum 5536, qui est bissexti-
lis, sequitur annus mundi 5537, cujus quarta pars est item 1384, ut erat anni 5536.
Sed de 37 superest unus numerus, qui in quatuor dividi non potest, et ideo indicat
illum annum primum esse a bissexto. Sic anni sequesitis 5538, quarta pars itera est
1384 ; sed de 38 duo supersunt indivisibilia, quee iii iicant illum annum esse secun-
dum a bissexto, sicut amii 5539. Quarta item [)ars est 1384, sed do 39 sdpc.rsunt
tria, qu» indicant illum annum esse tertium a bissexto, et ita etiam vocatur hic, paj.
Kl, τρίτου Ιτους ίντος μετά τ6 ρΐΐΐξτον. Triuus autcm ille numerus indicat etiam diei qua-
drantes praecessisse, sic ut in anno sequenti quadrans ultimus cum tribus illis praeteritis
conGciat unum diem, cujus causa ille annus est bissexiilis, cura ille dies numere-
tur bis sexto Kalendas Martias. Ergo quarti qui(|ue anni a comiitu raundi Idssexli-
les sunt, hi nempe 4, 8, 12, verhi gratia, quod el contirmal Isaac Argyrus in com-
pulo paschali cap. 2, pag. 10, cum ad bissextiles annos esso (piarlum , octavum, el
t consequentes, el cum ait 16, c. 1, p. 4, pritnum nempo diem a primo seplimauiB dio
ujopisse, secundum a secundo, teriiuin a lerlio, quartum a quarto, quintum autem
Don a quinio, sed quia quartus annus (pii bissexiilis, a sexto septimana3 die incoe-
pisse.
AiJiii mundi hujus Chronici initium sumunt a die 21 Martii, nl hic pag· 72. Ergo
primus iriundi annus per decem primos ab orbe condito menses currens in die de-
mum 20 mensis tertii anni sequentis, hoc est mensis Martii anni secundi desinit.
Ilaque hic et Christus dicitur conceptus vni Kal. Apriles anno mundi 5507, pag. 199
c., el in lempl·» susceptus a Simcoiie die 2 Febr. anni sccjuenlis, qui tura erat idem
annus mundi 5507, pa^. 205 c. Repugnat tamen quod bic scribitur sub annum mundi
3^9, p. 75 c. Auctor enim hujusce Chronici illum annum ait fuisse mundi 3838;
a die vero 21 Martii inchoatum esso annum mundi 3839, qund si est, sequitur an-
num mundi primum per duos tantum menses durasse et dies 20, nempe a die pri-
mo Januarii ad diem 21 Martii. Nec dicendum est illum annum ideo numiipalum
esse 3838, quia de eo cujus 10 menses [)raetertluxerant anno praecedente, supererant
adbac illi diio menses, vel pene tres usque ad 21 Martii. Sic enim a minori parte
annus denominaretur, el aliud absurdum sc(|iieretur, quod serundiis onundi annus
primus nuncupandus esset, secundus vero tertius, et sic deinceps , decem vero primi
menses nulli omnino anno attribui possent, siquidem primus annus is tum voca-
reiur qui a Janu:irio post decem illos primos exactos mensos inciperet. At vero usi-
tatius est primum annum illum vocari qui constat primis illis decem mensibus, se-
cundum qui decem ultimis mensibus anui sci]iicnlis, ita illum aniiuni a cujus die
21 Martii exordium sumitur anui mundi magis expedit 3839 ap[iellaro, (piam 3838, quia
i
63 PR.EFATIO. 64\
non in annomunJi 3333 incidit 3S33 soii 3838 annus desinit in 3839, ul secundus an-
nus mundi non habuit ortum in primo, sed primus annus potius finem [;osuil in se-
cundo. Aliud dicendum osl do annis Christi, quia ii non ortum habent a se ut anni
rnuhdi, sed ab ipsis mundi annis deducuntur et originem sumunt, ut in anno Christi
619, p. 388 6, dicitur inchoatus jam esse annus Christi 620, quia in hoc Chronico
non is primus [mtatiir annus Christi quo vel conceptus vel natus esi, sict|ue non a se
ΟΓΐ,υιη habent anni Christi, sed illo tantum qui primus [)Ost nativitatem Christi, coe-
pit et numerari et nominari, ut in hoc Chronico Chrislfis putatur natus 25 Decembr.
anno mundi 5506 qui est mihi 5505, non is tamen primus annus Christi vocatur, sed
sequens tum ortum habens a Januario proximo sequenti, nempe anmis 5507. Ergo,
et secundus Chrisii ortum habebit in eodem anno mundi 5507, nempe a dio 25 De-
eembr. ejusdem anni 5507. Sic et annns Christi 5620 ortum habet a die 25 Decembr..
anni mundi 6125, qui est milii 612λ, in quo et desinit annus Christi 619.
Sed his omissis, aliud oritur dubium solutu difficilius de anno qui sensim et sine^
sensa in hoc Chronico irrepsit. Etenim per deductionem annorum ab ipso mundi ex‘»r-,
dio, annum quo Christi natales signantur reperio incidero in annum mundi 5505^
p. 196. Hic tamen is annus iiiiiicupatftr 5507, ibid. 199, c., (juasi duo anni deside-
rentur, qui sive per imprudeniiam omissi sunt, sive fidilie additi, certe ab hoc Chro-
nico penitus absunt. Seiiuens autem annus itidem nuncupatur 5507, p. 205 c., qufc
mihi est tantum 5506 : sic|ue unus duntaxal annus desiderari videtur. Tamen, pa^. 209 c. ,
et 210 d, annunj. mundi nominat 5536, qui mihi quoque idem est, sicque vere is est; Chri-.
.stum quotiuo natum esse anno mundi 5506 necesse est, qu» est Cedreni sententia et
Nicelffi apud Paulo de Mildeburgo lib. iv De die passionis Domini, p. 381, non aatesu.
anno mundi 5507. Sed auctor hujus Chronici variat; nam paulo post eumdeni annum,
quem dixit esse 5536, nominat 5537, p. 215 c., et sequentem 5538, et sic deincepS;
usque ad finem anno uno semper praecurrit. Quod ideo forte facium est, quia Tibe-.
rii anni tantum 22 putantur, cum sex menses praeterea imperavit, qui juncti sex men-.
sibus (jui Augusto [XLIV] quoque competunt, praeter 56 annos, quorumque nulla hic
habetur ratio, conficiunt unum annum solidum, ita ul Tiberius dici possit 23 annis^
imperasse. Quod si ille annus 23, qui bic notatus non est, admittitur, recte Caligulas' ^
caedes incidet in annum mundi 5548; alias unus annus in Caligulae imperio abundaret, ut,
alibi dixi. Quia igitur annus qui hic deest fini tamen Tiberii addendus est, ideo dicen-.
dum Christum natum die 25 Decembr. anno mundi 5505 ; primumquo Christi vulgo dici et·
numerari annum 5506, baptizalum autem anno mundi *5536, cruci affixum anno mundi
5539. Tiberium vero imperatorem mortem oppetiisse anno mundi 5544, non ul hle j
5543 ; sic(pie Cali.gulae caedem recte incidere in annum mundi 5548, ut hic nolalaest, et *
sequentes proplerea anni usque ail finem recte notati erunt. Annum tamen Constantini 20;
ait anetor secundum priorem supputationem esso M. 5833, p. 283 c. : cum si primulL
annus Tiberii 33 admittatur, sit 5834. Sed nunc tandem deprcliendi illum annupf^
vere esse 5833, non 5834 : cpiod [latct ex cyclis solaribus 5, ex feriis hebdomada-* ■
rum quao infra notantur, ut in anno mundi quem, spripsi 5839 p. 285 a: cum diasi
2 Maii dicatur esso feria secunda, id non hoc anno contigit, sed prscedenti, nempaj
mundi 5838, ut et notavi, idemque postea ubique praestiti, cum cyclus solaris essel*^ ;
14 : et littera Dominicalis D; item anno mundi 5846, p. 286 d, : ubi dies 22 Maii di^
cius est esse feria i et Pentecoste, verius est el scribi debuit 5845, quo cyclus solarit^.'
erat 21 et littera Dominicalis B, ut et infra anno mundi qui notatus est 6118, pa§.
381 c : quo dicitur Aprilis dies 1 fuisse .feria 3, sursum retrahendus est ad annuoni
juaecedentem, nempe mundi 6117. Illo enim tum anno 6117 cyclus sedaris fuit 13 et
littera Dominicalis E qiiao indicat diem primum Aprilis iiolatuui littera G esse fe- .
riam 3 seu diem Martis, el sic in sequentibus. Ergo ab anno mundi 5588, pag, 2ίΑ^
ci, ubi monui emendandos esse hos numeros, uiinsquis jue annus mundi vel cycli luJ
naris solarisque minuendus est una unitate usque a 1 fiiieui Chronici. Feria item recl^
notata est in anno M, 5490, p. 193 c, ubi dies 8 Septembris dicitur esse dies lunaaSi
cyclus enim solis erat 2, el littera Dominicalis E. Sed licec regula feriarum non in om^
nibus procedit, aut sibi constat, sed plerumque fallit. Nam p. 307 d, annus miiud»
5912, cum cyclus solis est 4, littera Doiiiinicalis B, dios vi Kal. Jul. sive 26 Junii di^
cilur esse feria hebdomadis 2, cum tamen sit prima : qui error culpa librariorum ad^
missus est. Nam in eodem anno dies pridie Nnnas Oclobr. sive 6 Oolobr. recte dict4
tur feria 5; ibidemque dies iv Idus, sive 12 Octubr. recte dicitur feria 4; recte
ibidem indici. 13 p. 309 6., dies m Kal. Aug. sive 30 Julii dicitur esse foria 6 cycU^
solis 15, littera Douiinicali G et dios viii Kal. Octobr. sive 24 Sepi, feria 6. t6iiK
Unde discitur litteram Dominicalcm sive cyclum solis non mulari in initio SeplembrS
quod tamen putat Scaliger 1. vii De emendat, temp. p. 711 a. Sed nomen mensis
terdum aliud pro alio ponitur μηΛ Γορτιιαίφ πρ·> r' ίοών Ό/.τωβρίων ήμίρχ Κυριακϊί, ΟΙΙοΗ
ΓορπιαΓος sit September, non October. Feria tamen recte notata est secundum Oct^S
brem, et videtur hic auctor ubique ΓορτϊίαΙον pro Octobri accipere : verbi causa,
p. 310 b. μτ,νι Γορπ'.αίω Tzoh r’, Νοννών ϋί-τίμβρί(«)ν ήμ£ρα ; ΠΓΠη in Septembri niilfttf^
est dies vi Nonas Sepiembris, in Octobri voro vi Nonas, sive 2 dies est feria 7 illor
anno solis 15. AI p. 313 c, in J. 4, Γορτ:ιαΤο; i»n» Seidembri accipitur, cl secunduid
α
L
Γ_
C PR.EFATIO. 56
rpcte nolalnr frria ii, vni M. ?o|ilcml)r., ryclo solis 21, liltora Doininira:i B. Sod
lUiileiii error esi, cum <]ies vi M, Jnl. sive 10 Jn*ii dicihir feria 7: erat enim Dom·-
nkn : nisi cyclus nnUeliir ante Septembrem, et pro 3, 21, sil «idimc 20, iit dixi supra
ex Scftligero: luuc enim cum sit littera Dominir/dis C dies 10 Julii fuit feria 7. Se«<
non puto, ul dixi supra, mulalioneni cycli nisi in men^e Januarii fieri, quod ρίφΟτ
exemplum supra citatum aj>parct in ind. Vk p. 310 6. et ind. 2, p. 310 c, a|?parel etiam
p. b. ini. 15. Nam cnm ibi et dies 3 Maii recte dicatur fuisse feria 4 : ct. dies 13
Augusti feria 1, cyclo solis 16, littera Dominicali A : ita et post mensem Seplembr. ser-
vatur, eadem liilera Dorninicalis idemqne cycius, cum dies 5 Decembris dicitur fuisse
ferin -j. Itaque loco citato ex pag, 313 c, magis puto mendum esse ul vi Idus Jul. scri-
ptuu) sil, pro v«i Idus. Nam pluribus aliis in locis feri® mendose corrupIflB sunt, ul pa^r,
313 c/ , ind. 6, VII Id. Apnl. sive 7 April. dicitur fuisse feria 2, cum fuerit 7, littera
(i, : el ind. 3, p. 319 b, dies 25 Auj^usti dicitur fuisse feria 5, cura fuerit 6, cyclo
solis 22; liili*ra Dominica A et p, 322, ind, 3, dies 2 Sepi., dicitur feria 4, cum sit 5, cy-
ftosolrs9, littera Dominic. C Etp. 385 6. ind, 2, dies 28, Octobr. dicitur feria 7, curn
sit 2, cyclo solis 18, liilera F.; et p. 390 a, ind. 9, dies 5 Junii dicitur foria 1, cum
sit 6, cyclo solis 25, liilera D. Et quia hoc in Chronico frequenter anni initium consli-
Uiiltir in die 21 Martii, quo ©quinootium a Patribus stabilitum, ut infra p. 72 b, ubi
oAiniao sciendum neque post 21 Martii cycli solaris vel littera? mutationem lieri, ut
piilel p. 382 6, ind. 13, ubi dies 20 Martii recte d:cilur feria 6, cyclo solis ik, littera D,
et consequenter dies 22 dicitur 16 feria 1, et consequenter item dies 3 Oclobr.,
feris 7, ila ul eo anno a 20 Martii usque ad 3 Oclobr. eadem procul dubio sil lilicru
Dorninicalis. Initium enirn anni secundum Romanos est a Januario, ul patet ex pag, 379.
Cycli tamen· solares el lunares pene omnes nno anno [XLV.] ante scribuntur quam
oriantur, ut in anno mundi 550'i, p. 19i c, dicitur esse cyclus 14, cum sit lanium 13,
quia nimirum putatur esse annus 5505, non 5504. Sic el anno mundi 5505, cycius
lunaris dicitur csse»16, cum sit tantUm 14 ; quia videlicet exislimiilur esse annus M.
5507. non 5505, png. 199 c. Sic et pag. 215 h, annus M. 5537, cyclus lunaris diciiur
9, e^ solaris 22, quia existimatur esse annus M. 5533, cum sit tantum 5537, el Cy-
clus lunae 8, et solis 21; el annus M. 5539, pag, 220 d, cum sit annus 10 lunatis, diciiur
quidem esse φύσει decimus, θέσει vero undecimus, quod nondum capio; et conse-
queuter annus mundi 5540, p. 229 c, diciiur esse cyclus lunaris 11, χατά φύσιν, cum se-
cundum consequentiam preec^enlium debuerit esse 12, sed θέσει lanium videlicet.
Cbristi ortum secundum hoc Chfonicon deducendum esso ab anno tTiundi 5507, ut dixi*
non 5506, ex eo confirmatur primum, quod annus qui mihi est Christi 619, de quo supra illi
est procul dubio 620. Deinde annus Herodis 35, quo dicit Christum natum p. 191 b,
exacte incidit in annum mundi 5507, quia annos Herodis deducit ah anno mundi 5473.
Itaque primum annum Christi comparabo in meo dironologio cuin anno mundi 5507, noii
«l in hoc Chronico, cum anno mundi 5506. Vere enim hujus Chronici haec mens est Chri-
ftum natum esse 25 Decembr. anno mundi 5506 [trimumque annum Christi componendum
€βαι anno mundi 5507.
C(ff4erum adjunjrerai codicis sui Raderiani marginibus vir eruditissimus seriem accuratam
aaA modo annorum a mundo condito, sed et a Christi nativitate et a resurrectione, atque adeo
Antiochenorum, additis preeterea uniuscujusque anni cyclis lunce et solis : qiice quidem alias
fOJtstm habentur apud ejusmodi Annalium et Ephemeridum scriptores,
I 5r£i ei subinde iisdem marginibus notas quasdam breviores, ac locorum collationes
]^ucripserai, ex quibus aliquot excerpsimus, quas hic exhibemus, ne his lector fraudetur.
p 65 B. Μετά h\ -zk; ήαέρας] Imo est primus. Nam Exodus contigit anno Moysis 81, pag. 91 B,aiino 2 ;
[diu sentit 'ipse pag. 72 B. t)i*go liic caput ii Exodi notat.
Pag. 158 B. 'H ταγή] Quasi τεταγμένον δψον, ut ap. Pliitarch.in Lycurgo lom, I, pag. 82 d.
Pag. 142 A. Sequentium regum Romanorum, nempe Servii Tullii cl Tarquinii Superbi, nec nomina ncc
~mi eipniDuntur. Sed el plnsquam 60 consulatus deliciunt. Itaque suflicict deinceps annos U. C. anno-
ta et nomemro consulatuum, ubi cos attigerimus.
1^ D. Τωμαΐοι Άρχοντες] Intellgil tribunos militum qiii creari coepti anu. U. C. 510, olvmpindis
4.. an. I. Censores etiam tunc creati an. 11. C. 511. Oniiphr. de tribunis. Vide Sigon. Fuhios, pag. 40 c,
tl. C. 509. (Atqui hoc cadit in an. U, C. 265, quo proceres Romam dicti hic leguntur.)
^ g. 166 B. Ξέρξης] Pertinet ad primum Xerxciii. Mox, isie Sogdianiis iiieiisibus lautum, non annis
m regnavit, et alio loco hic ponitur, cuni successeiii non Dario Notho, sed Xerxi 11, filio Arlaxer-
I Longimano fratri suo.
170 B. ΆραΙοχος] Legendum Άρσής *Όχου.
Pii^. 171 D. Ττ^ψΙζονται, elc.] Infra pag. 520 A.
BhI. ΆίΜμέων] Nam tres Apameas coiididit Seleucus, a cujus anno primo creditur h:rc epocha de-
App. iii Sjrnacis, pag. 66 et 12, anno regni sui condidisse notat Syncellus, qni est illi duodecimus a
ritt Alexandri.
, Pig. 180 A *Έτη λ'.] Legendum λγ',υΐ infra pag. 188 C.
182 D. ΤωάνΟης] Aiii omnes habent Ίο^άννής. Eusebius tamen unico tantum in loco Jonatbam vo<
«a. 1915. pag. 149. (IV cd.)
183 D. Ό νέο;] Chronie. Soalig. bnrbarolat.pag. 2S5 c, ct Diodorus Siculus lib. ii Bihliotb.liut. pag,
«·, el Velleius Paterculus, De Antonjo, pag. 47 ; et Ailiemciis lib. iv, pag 148. d.
hf. 187 A. Πρώτης Ιπινεμήσβως] Infra ead. pag. C.
G7 CHUOMCON PASCIiAl.E. 88
Pn^. ISS P. Χρυτο\ Poiitinccs] Imo ab oclavo anno Darii Hystaspis, supra cad. pag. a. ct p. 272, i.,
qui est 8e<Miii()us Olympiadis 183.
Pag. 189 B. Scil templi instauratio [permissa Judaeis a Cyro, siimilque libertas iis reddita anno ipsius
Cyri primo, supra pag, 142 R. Sed incursatiqnibus viciuaruui goniiuni prohibiti Judxi templi instauratio*
nem absolvere nequiverunt nisi post 46 annos. Supra pag. 145 (i. ct 1i4 D; } nempe illo 8 an. DariL
ibid.eipag. 146 A. Iliam autem instaurationem seno tandem aggressi sunt an. 2 ejusdem Darii, ibid, et
οαα. 145 C, 144 Det 145 D.
rXLVI] Pag. 199 C. Έννεακαιοΐχαετηρίδος Ετος] At siip. p. 194 C. dixit anno praecedenti qui estM·
5506. Cyclum fuisse tantum 14, sup. pag, 75 D.
Pag. 203 C. Semel tantum in hoc Chronico mentio fitanni a Nativitate Christi 619. i. in an. ab Ascen-
sione 586, pag. 588 B C.
Pag. 208 C. Έτη υπτ/] Imo 599. nb A. M. 1936 ad 5535 ; imo non a Cyro sed a Dario putandum. Vide
pag. 188.
Pag. 200 B. Έτους ,αψ'.] Ab Lxfxlo, supra pag. 64 ; est enim annus 5836.
Ibid. C. ,εφλς'.] Reprehendit F.t>iptianiiis haeresi 5t, p.ig. 196. είχο^τψ, imo 30, sup. p. 560, et in
hoc Chronico manifeste annus M. 5.j07, concurrit cum nnuo42 Augusti.
Pag. 229 D. Τετάρτηι] Legendum τ:έμπτω ut sequeutia indicant.
Pag. 218 D. Sequeutes numeri pro uno minus accipiendi sunt ut pro Cyclo lunari 2 scribendum i, pro sola-
ri 16 scribendum 15, pro anno M. 5588 scribendum 5587, el rationem annorum M. dixi in Caligula usqne
ad linem. Id denique praestiti, nam omnia emendavi, itaque nunc nihil est amplius mutandum,
Pag. 276 D. Scaliger inCan. isag. p. 1280, 1, edit legit, αύγούστων.
Pag. 281 B. A consulatu Yolusiani ct Aniani, i, pag. 374 A. anno ccxcy. Reparatur error qui supra
p. 275 C,
l^g. 501 B. Reparatur error qui sup. p. 284 D.
T
CHRONICON PASCHALE.
AD
EXEMPLAR VATICANUM
HECESSlilT
LUDOVIGUS DINDORFIUS.
(Ronnae , impensis Ed. Weberi MDCCCXXXII).
'i
PR^IFATIO.
— ' s
Clironici hujus (iiieo ante nosiram editiones prodieram, allora Mailhmi Raderi Monacht
0. IGlo, altera septuaginta Irihiis annis post Ducangii Luielim, repetita Venctiis a. ITS
Qiiffi quant|uam ex eodem amba) ducebantur codice Augustano, jam Monacetisi, scrif
Jlcrdroa. 1573, libro ut rccenlissimo, ila mendis el lacunis foedato tot lantisqiic qnotpa
Sfiii icnda apud nos seripturro varielalo animadverti licel, aliquantum tamen prmslaliat I
risina. Ducangius enim cum suaple doclrina ittfinilum quantum decessori suo anlecell
rei, Itim adliibendis freqtienler praeclari codicis Vaticani excerptis manca et depravata rea
luendi egregiam sibi faculiaiem pararal. Cmlerum cum excerpta illa f^acla essent ad lot
casu magis quam consilio delerios, neque ea tum diligentia quam hodie expetimus, fiic
mslimari poterat quanti rerorret talem librum denuo loiuin exculi. Quod mihi obli
Chronici edendi munere cum primum agendum vidissem, et slalim persuasissem Nieb
rio, A. Maius, vir iliuslris atque celebLu rimus, qui pro felicissima sagacitate sua bc
quoque s. riploris, ut lol aliorum, quorum vel nomina dicere longum est, particulas, c
(ludum in perditis numerabantur, ex liluO Vaticano in lucem olirn revocaverat ipse,
nobis ila favit ut codicis varielales ab idoneo homine accurate excerpta) reddi mox ml
possent. Quarum ope jam lanium huic libro medeim allatum est, ut qui dcpravatissil ^
terretur, nunc librariorum peccatis purior habenliir quam mulli vel optimorum srrii
rurn, ncc qui emcnilando ei operam in posterum imjiendal, vereri debeat ne Graecule
infim® celatis negligenlia ludificetur.
Ksi autem liber > alicanus, qui in bibliotheca Pontificia numeratur 19V1, vetustate i
Γ9 CimONlCON PASCHALE. 70
ac Loniiiile insignis, quippe judice Maio Novcb collect. Val, vol. I, [). li, p. 222, circa sa5-
irulum decimum in membranis scriplus satis diligenter, qunnquam vocalium ratione foro
inversa ad hunc modum, ίχουση, σφζρωιδζϊ ούρανόν · cujus generis paucissima memoravimus.
Recentiori manu scholia qumdain in margine posita sunt, nonnulla etiam in icmixi correcta.
Perierunt medio opere aliquot folia, nec prima et extrema integra sunt. £x hoc libro
Monacensis (apud HarJtiuin vol. V, p. 416) fluxit sic nt defectus omnes curo Vaticano
rommunes, propriam habeat largam vitiorum cot>iam, paucis quibusdam locis veriorem
scripturam praestet, scholia textui pleraque intulerit. Descriptum tamen a Vaticano Mona-
censem non aflirroaverim, cum propter ipsam mendarum multitudinem tum propter omis-
sas ab initio et p. 570, 655, s. particulas insignes, quae in Vaticano supersunt ad legendum
expeditae, in libro vero quem ante oculos babuit Darmarius aut non comparuisse aut legi
non potuisse videntur.
Interpretationem Latinam Ducangii refingere non fuit mearum partium. Nec magis at-'
tigi libellos quos Chronico subjecit Ducongius, nisi quod Dorolheura antiqui codicis Lei-
densis varietatibus auxi beneficio eruditissimi et amicissimi Ceclii.
Scribebam Lipsiae viii Kal. Decembres MDCCCXXXl.
I
CHRONICON PASCHALE.
... γραφ. . . A
ΦίΛωτος τον Λορ* *Ε6ραΙοις σοφον (1).
Ττ;ν άρχήν της έαρινης Ισημερίας πρώτον άνα-
γράφει μήνα ΜωΟτης έν ταΐς των ένιαυτών περί-
όδςι^· άναθεις, ούχ ώτπερ !vtot, χρ5νψ τά πρεσβεία
μάλλον ή ταίς της φύσεως χάρισκν, λς άviτεtλ£v άν-
Ιρώτηις ' χατά γάρ ταύτην τά μίν σπέρματα (2) ή
βναγχαίχ τροφή τελεσιουργεϊται * ό των δένδρων
χχρπλς ή6ώντων άρτι γεννάται, δεύτερα ν έχων τά-
ξτν· 6βεν χαΐ δψίγονδς έστιν άε\ γάρ έν τή φύσει
ΐά μή λίαν όναγχαια των σφδδρα άναγχαίων δεύ-
τερα. Χφ^ρα μέν ουν άναγχαια πυροί τε χαΐ χριΟαι
νλ δββ SXka είδη τροφής, ών άνευ ζήν ούχ Ιστιν ·
Uatov Λ χαΐ οίνος χα\ άχρδδρυα ούχΙ των άναγ-
χαιων, έπε\ δίχα τούτων άχρι μακροτάτου γήρους (5)
παρατείνοντες είς πολυετίαν βιουσιν άνθρωποι, Τψ Ι
Philonis ex Uebreeis philosophi.
Moses primum anni mensem facit cnni qui in
vernum xqiiinoctium incidit, non sicut quidam qui
prnccedenlibus id honoris tribuunt, non observato
natiirx beneficio : tunc enim maturescunt segetes
ad victum necessariae; arborum vero fetus pubescunt
recens editi, secundis mensis inserendi. Sine tritico,
hordeo c;ctcri$que similibus frugibus non vivitur;
sine vino cl oleo fructibusque arboreis quaedam
gentes aetatem producunt in annos plurimos. B^jus
mensis dic quarta decima, sub ipsum tempus quo
luna suum orbem solet complere lumine, celebra-
tur migrationis publica festivitas quam Chaldaice
Pascha nominant.
μηνί τούτψ περ\ ιδ* ή μέραν μέλλοντος τού σελη-
νιαχοΰ χύκλου γίνεσθαι πλησιφαοΟς άγεται ^τά διαβατήρια, δημοφαής (4) έορτή, τδ Χαλδαιστ\ λεγδ-
pcvGv Πάσχα.
Ταύτ» μέν δ Φίλων. *Ότι δέ άπλανώς τάττων την Β
Ι it το« πρ€οτου μηνδς τής σελήνης ό Ισραηλίτης λαδς
[ΐΒτελε? τήν τού Πάσ/α έορτήν ού μόνον μίχρι
I Κυριάκού πάθους ,. αλλά χα\ έως τής άλώσεως
1HV Ιεροσολύμων τής γενομένης έπ\ Ούεσπασιανού
Tb|w(a0V ββσιλέως , μαρτυρούσι χα\ οΐ θεοφδροι
ΐΙ^ Έαχλησίας ποιμένες χα\ διδάσκαλοι, έξ ών όλί-
'Κ έχ πολλών ενταύθα παροίσε. . . Πέτρος τής
Ι^Ιεξανβρέων Έχχλησίας έπίσχοττος έν τφ Περί
9 Πάετχα λβγφ, δν Τρικεντίφ (5) τινί γράφει, ού-
llaec quidem Philo. Quod autem Judaei, non rccle
statuentes diem decimam quartani primi mensis
lunae, ea dic Paschae festivitatem celebraverint non
solum usque ad Dominicam Passionem, sed etiam
iis(|uc ad Ilierosolymac excidium Vespasiano,
Romanoriini imperatore, testantur dciferi Ec-
clesiae pastores doctorcsqiic, ex quorum testimoniis
pauca hic adducam... Petrus Alexandrinae Ecclesi:e
episcopus in libro De Pascha quem Tricenlio ciii-
daiu inscribit et cujus magnus Athanasius, ejusdem
NOT/E.
ala opere De Mose, lib. in, cd. Mangcy t. ΙΪ, C (·">) Ed. γήοης. Maius.
I. MaiCS. (i) Ed. δημοφανής. Maius,
^ I:i codice lacunoso legitur tantummodo... (.'>) dotemus hiine hominem, de quo nihil sive in
Λ, id quod ego malui dicere σπέρματα, quam Cangii sive in Pclavii editione fr^igmeuloriim Petri,
• editis libris σπαρ:ά. Mails. Maius. ^
67 CHUONICON PASCIIAI.E. 6S '
Γηρ;. ISS l>. Xputo\ Pomificcs] Imo ab oclavo anno Darii Ilysinspis, supra cad. pag. a. ct p. 273, i.,
qui est seniiulus Olympiadis 185.
Pag. 189 B. Sed "templi instauratio [permissa Judaeis a Cyro, siimil<|;io libertas iis reddita anno ipsioi
Cyri primo, supra pag. 142 R. Sed incursatiqnibus viciuarum gciilitim prohibiti Judaei templi instai*raUo*
nem absolvere nequiverunt nisi post 46 annos. Supra pag, 145 («. et 144 D; } nempe illo 8 an. Dtrii·
ibid,eipag. 146 A. Illam autem instaurationem seno tandem aggressi sunt an. 2 ejusdem Darii, ibid^ el
oafl. 145 C, 144 Det 143 D.
[XLVI] Pag. 199 Ιλ Έννεαχαιδ·χ2£τηρίοος Ιτος] At sup. p. 194 C. dixit anno praecedenti qui estll·
5506. Cydtiin fuisse tantum 14, sup. palj. 75 D.
Pag. 205 C. Semel tantum in hoc Chronico mentio fitanni a Nativitate Christi 619. i. in an. ab Aaoea-
sione 586, pag. 588 B C.
Pag. 208 C. Έτη υπη'] Imo 599. ab A. M. 4956 ad 5555 ; imo non a Cyro sed a Dario putandum. Tkl·
pag. 188.
Pag. 209 B. Έτουτ ,αψ’.] Ab Kxo<lo, supra pag. 64; csl enim annus 5836.
Ibid. C. ,εφλς'.] Reprehendit F.piphaniiis h:ercsi 5t, pag. 196. είχοτεψ, imo 50, sup. p. 560, el&l
hoc Chronico manifeste annus M. 5507, concurrit cum anno 42 Augusti.
Pag. 229 D. Τετάρτψ] l.cgendum τιέμπτω ut sequentia indicant.
Pag. 248 D. Sequentes numeri pro uno minus accipiendi sunt ut pro Cyclo lunari 2 scribendum i, pro sola-
ri 16 scribendum 15, pro anno M. 5588 scribendum 5587, et raiionem annorum M. dixi in Caligula usqae
ad linein. Id denique prxslili, nam omnia emendavi, itaque nunc nihil est amplius mutandum.
Pag. 276 D. Scaliger in Can. Isag. p. 1280, 1, edit legit, αύγούστων.
Pag. 281 B. A cousulaiii Yulusiani ct Aniani, i, pag. 574 A. anno ccxcv. Reparatur error qoi supra
p. 275 C,
l*ag. 504 B. Reparatur error qui sup. p. 284 D.
T
CHRONICON PASCHALE.
AD
EXEMPLAR VATICANUM
RECESSU IT
LUOOVIGUS D1NDORFIU8.
(llonnae , impensis Ed, Weberl MDCCCXXXII).
PR^FATIO.
Ciironlci hujns ilu® ante nosirnm editiones prodierant, allora Maillia); Radcri Monachii
0. 1G15, altera septiiaginla Irihiis annis post Ducan^ii Liilelim, rcpcliia V^^enctiis a. 1729.
Ouffi quanquam ex eodeni arnbm ducebantur codice Augustano, jam Monaceiisi, scrifUo
llcrdma. 1373, libro ut rcccnlissjmo, ila mendis et lacunis foedato tot lanlisqiic qnol per-
spicienda apud nos scriplurco varielalo animadverti licet, aliquantum tamen prffislahal Pa-
nsina. Ducangius enim cum suaple doctrina innnitum quantum decessori suo antecellc-
rel, tnm adbiliendis freqnenler prieclari codicis Vaticani excerptis manca etdepravata resti-
tuendi egregiam sibi faculiaiem pararat. Cmterum cum excerpta illa facla essent ad locos
casu i!»agis quam consilio delerlos, neque ea tum diligentia quam hodie expetimus, facile
iBslimnri poterat quanti referret talem librum demio loiuin exciiti. Quod mihi oblato
Chronici edendi munere cum primum agendum vidissem, et sialim persuasissem Niebuh- '
rio, A. .Maius, vir iliuslris abjue celeberrimus, qui pro felicissima sagacitate sua hujus i
quoque scriptoris, ut lot aliorum, quorum vel nomina <iiccre longum est, particulas, qua
(ludum io perditis numerabantur, ex liino Vaticano in lucem olim revocaverat ipse, idem
nobis ita favit ut codicis varietates ab idoneo homine accurate excerpi® reddi mox mihi
possent. Quarum ope jam lanium Imic libro mede*® aliatum est, ut qui dejiravatissimus
lerrelur, nunc librariorum peccatis purior habeatur quam multi vel optimorum scripto-
rum, ncc qui emendando ei operam in posterum impendat, vereri debeat ne Graculorum ^
iniim® alatis nogli^enlin hidificolur. ·
Ksi autem liber Vaticanus, qui in bibliotheca Pontificia numeratur 19V1, vetustate aque ^
t9 CIIRONICOX PASCHALE. 70
ac boniitile insignis, quippe judice Mnio Novcb coHect, Yal, vol. I, p. li, p. 222, circa su-
culum decimum in membranis scriptus satis diligenter, qunnepiam vocalium ratione foro
inversa ad hunc modum, έχουση, σφζρωιδ^ί ουρανόν · cujus generis paucissima memoravimus.
Recemiori manu scbolia qumrJam in margine posita sunt, nonnulla etiam in correcta.
Perierunt medio opere aliquot folia, nec prima et extrema integra sunt. Ex hoc libro
Honacensis (apud Hardtium vol. V, p. 416) fluxit sic nt defectus omnes curo Vaticano
communes, propriam habeat largam vitiorum copiam, paucis quibusdam locis veriorem
scripturam praestet, scbolia textui pleraque intulerit. Descriptum tamen a Vaticano Mona-
censem non affirmaverim, cum propter ipsam mendarum multitudinem tum propter omis-
sas ab initio et p. 570, 655, s. particulas insignes, quae in Vaticano supersunt ad legendum
expeditae, in libro vero quem ante oculos habuit Darraarius aut non comparuisse aut legi
noD potuisse videntur.
interpretationem Latinam Ducangii refingere non fuit mearum partium. Nec magis at-
tigi libellos quos Chronico subjecit Ducangius, nisi quod Dorolbeura antiqui codicis Lei-
densis varietatibus auxi beneficio eruditissimi et amicissimi Geelii.
Scribebam Lipsiae viii Kal. Decembres MDCCCXXXI.
CHRONICON PASCHALE.
... γραφ. . . A
ΦίΛωνος τον Λορ" *Εβραίοις σορον (Ι).
Την άρχήν της έαρινης Ισημερίας πρί^τον άνα-
γρά^ει μήνα ΜωΟσης έν ταΧς των ένιαυτών περί-
άναθείς, ούχ ώσπερ Svtot, χρόν«ρ τά πρεσβεία
μάλλον ή ταΓς της φύσεως χάρισιν, λς άνέτειλεν άν-
δρώτΓοις * κατά γάρ ταύτην τά μίν σπέρματα (2) ή
άναγχαία τροφή τελεσιουργειται · ό των δένδρων
χαρπλς ήβώντων Λρτι γεννίται, δευτέραν έχων τά-
ξιν δθεν κα\ όψίγονός έστιν άεΐ γάρ έν τή φύσει
τά μή λίαν ά^^γχαια των σφόδρα άναγχαίων δεύ-
τερα. Σφόδρα μέν ουν άναγχαια πυροί τε χα\ χριθαι
χα\ δσα άλλα είδη τροφής, ών δνευ ζήν ούχ I στιν ·
ίλαιον Sk χαΐ οίνος χαΐ άχρόδρυα ούχ\ των άναγ-
εαίων, έπε\ δίχα τούτων &χρι μακροτάτου γήρους (5)
Ταΰτα μ*ν ό Φίλων. *Οτι δέ άπλανώς τάττων την Β
ί& τοϋ πρ€οτου μηνδς τής σελήνης ό Ισραηλίτης λα^ς
έπιτελει τήν του Πάσχα έορτήν ου μόνον μέχρι
τού Κυριαχοϋ πάθους , άλλα κα\ έως τής άλώσεως
τών Ιεροσολύμων τής γενομένης έπ\ Ούεσπασιανού
Τωμαίιιΐν ββσιλέως , μαρτυρουσι χαΐ οΐ Οεοφόροι
τής Έχχλησίας ποιμένες χα\ διδάσκαλοι, έζ ών όλί-
γχς Ιχ πολλών ένταΰΟα παροίσε. . . Πέτρος τής
Αλεξανδρέων Εκκλησίας έπίσχοπος έν τφ Περί
τον Πάσχα λόγφ, δν Τρικεντίφ (5) τιν\ γράφει, οΰ-
Philonis ex Hebreeis philosophi.
Moses primum anni mensem facit cum qni in
vernum scquinoclium incidit, non sicut quidam qnl
prnccedcntibus id honoris tribuunt, non observato
naturae beneficio : tunc enim maturescunt segetes
ad vicium necessariae; arborum vero fetus pubescunt
recens editi, secundis mensis inserendi. Sine tritico,
bordeo cielcrisque similibus frugibus non vivitur ;
sine vino et oleo fructibusque arboreis quaedam
gentes aetatem producunt in annos plurimos. Ejus
mensis dic quarta decima, sub ipsum tempus qiio
luna suum orbem solet complere lumine, celebra-
tur migrationis publica festivitas quam Chaldaice
Pascha nominant.
τού σελη-
δημοφαής (A) έορτή , τδ Χολδαιστ\ λεγό-
llaec quidem Philo. Quod autem Judaei, non rccle
statuentes diem decimam quartam primi mensis
lunae, ea dic Paschae feslivilatem celehravcrinl non
solum usque ad Dominicam Passionem, sed eliam
usque ad Ilierosolymae excidium «oV Vespasiano,
Romanorum imperatore, testantur deiferi Ec-
clesiae paslorcs doclorcsqiie, ex quorum testimoniis
pauca hic adducam... Petrus Alexandrinae Ecclesi:e
episcopus iii lihro De Pascha quem Tricenlio cui-
dam inscribit et cujus magnus Athanasius, ejusdem
ταρατείνοντες είς πολυετίαν βιοΰσιν άνθρωποι. Τψ δέ μηνί τούτψ περ\ ιδ* ήμέραν μέλλοντος
νιαχοΰ κύκλου γίνεσθαι πλησιφαοΟς άγεται ^τά διαβατήρια,
ρτ#ον Πάσχα.
N0TJ·:.
(1) Ιη opere De Mote, lib. iii, ed. Mangev t. II, G
p. 169. Maics.
(2) l:i codice lacunoso legitur tantummodo...
ματα, iil quod ego malui dicere σπέρματα, quam
cciQ editis libris σπαριά. Maius.
(5) Ed. γήρης. Maics.
(i) Ed. δημοφανής. Maics.
(.')) iNoiemtis hunc hominem, de quo nihil sive in
Cangii sive in Pclavii editione fragmentorum Petri.
Maics.
71 CHRONICON PASCHALE. 72
Ecclesiae arcliirpiscopiis iii [epistola] ad Epi- A τίνος λόγου και ό μεγας Αθανάσιος τ?,ς αυτής Έχ-
phanium episcopum.... sic ait : κλησίας γενόμινος άρχιεπίσκοπος τη τ:ρ^ς
ΈτΓΐφάνιον εττίσκοπον (0) [ επιστολή ] ωδέ
πως*
Quandoiiuidcni magna esi ubique Dei misericordia, j » ·β-, . . ΙΧεος τοΰ θεοΰ · έν. . . παν. . ,
liunc benedicamus, et quod spiriliiin verilalis nobis εύ/αριστοΟμεν αύτώ, xa\ οτι rb ΠνεΟμα της άλη-
miseril, deducens nos in omnem veritatem. Ideoquip- θείας χατεπεμψεν ήμΖν, όδηγήσας ήμας είς την άλή-
pe mensis novorum a lege inductus, mensium exor- Ostav πασαν. Διά γάρ τούτο καΐ ό νενομοθετημένος
dium, ac primus inter anni menses nobis notus factus μην τιον νέ^ον, άρχή μηνών κα\ πρώτος έν τοϊς μηβ^
est: et ab antiquis scriptoribus, qui ante, et a poste- τοΟ ενιαυτού, εγνωρισΟη ήμΓν, xat ύπδ των παλαιών
rioribus, qui post Hierosolymorum excidium vixere, συγγραφόιον τών πρδ της άλώσεως της Ιερουσαλήμ
sincerissimum ac evidentissimum habere terminum και ύπδ τών νέων τών μετά άλωσιν έδεΐ}(0τ) όροΟβ-
demonstratum est : praisertim. quod nova interdum σίαν έχειν είλικρινεστάτην 2 χα\ καταφανεστάτην,
quibusdam in locis prajverti : interdum etiam deflet, διά τδ μάλιστα ΙσΟ* δτε μέν τά νέα 6ν τισι τόποις
vel serius fleri prscocia contingat, quomodo erat in προλαμβάνειν, έσθ ’δτε dk ύστερειν τψ· ποτέ πρώιμβ
ipso ante Pascha legislationis initio : juxta quod seri- ® ποτέ δψιμα γενέσθαι, ώσπερ ουν κα\ κατ’ αύτήν
pium est. Triticum autem et far non sunt Icesa, quia άρχήν τής r.pb του Πάσ/α νομοθεσίας έγινετο,
serotina erant. Unde recte a lege praescriptura est, καθώς γέγραπται · *0 δέ πνρός καΐ i) δΛνρα ούχ
ut a verno aiquinoclio, in quamcunque hebdomadem έ.^Λήγη· δψψα γ^ρ ην*. "ϋΟεν καλώς νενομοΟέ-
incidal decimaquarla primi mensis, in illa Pascha τηται άπδ τής έαρινής Ισημερίας , είς όποίαν 6’ άν
agatur, sumptis prius ad illud celebrandum de- έβδομάδα έμπέση ή τεσσαρισκαιδεκαταία^ τοΰ πρώ-
centibus ac consentaneis encomiis. Primus enim^ του μηνδς, έν αύτ^ έπιτελείν τδ Πάσχα μετά του
inquit, Itic mensis principium mensium in mensibus κα\ έγκώμια πρεπωδέστατα κα\ άρμοστιχίοτατα είς
anni scriptus est : cum sol scilicet aestivo tempore τούτο παρειληφέναι. Πρώτος γότρ, φησ\ν, οδτος
plura longe lumina et clariora emittit : dies vero μ'ην νμ7ν, . . καϊ άρχ}} μηνώτ kr τοϊς μησϊγ τού
producitur, filque major, dura nox contrahitur ac irtavrov γέγραπται ■, δτε ό μέν ήλιος έν θέρει γε·
minuitur : nova porro semina cum floruerint, per- νόμενος τά φώτα πλείονα κα\ λαμπρότερα άποδίδω-
purganlur et ad areas deferuntur. Neque tamen ista σιν, ή δέ ήμέρα έπεκτεινομένη μεγεθύνεται, της νυ-
duntaxal, sed et universa pullulant arbusta, et in κτδς ύποστελλομενης κα\ μειουμένης , τά δέ νέα
flores evadunt. Slatim igitur varios di versosque ς, σπέρματα έπανΟήσαντα διακαθαίρεται είς τους άλώ-
fructus allernatim emittere deprehenduntur, ita iil νας συγκομιζόμενα. Οΰ μην αλλά χα\ πάντα τά
interdum botrus, interdum fructus alius uno co- άκρόδρυα βλαστάνε·. κα\ έπανΟεΙ έπιχωρήσ. . · έπ-
deinque tempore rcperialur, quemadmodum ait αγόμενα. Εύθέω; γοΟν έπικαταλαμβάνονται έν παρ-
legislalor : Et dies veris praecursores 6otrt, quando αλλαγή διαφόρων κα\ ποικίλων καρπών, ώς χα\
misit qui specularentur terram, attulerunt ingentem σταφυλήν ποτέ εύρίσκεσΟαι κατ* αυτόν xbv χαερδν»
botrum in vectibus, de malis quoque granatis et de χαθ03ς κα\ ό νομοθέτης φησ\, Καϊ αΐ ήμέραι
fleubus. Tum enim, ut ait conditor, universorum- έαρος, πρόδρομοι στα^νΛης*, ήνίκα άπέσΜίλιν
que opifex Deus noster jelernus, omnia confert ad τους κατασκοπεύσοντας τήν γην, ήνεγχαν τδν μέγαν
ea quee elegii: Germinet terra herbam virentem et βότρυν έν άναφορεΰσι, και άπδ τών ^οών κα\ άπδ
faciens semen juxta yenus suum et similitudinem τών συκών. Τότε γάρ, ώς φ α σι, χα\ ό κτίστης χα\
suam, et Uijnum fructiferum faciens fructum, cujus δημιουργδς^ τών άπάντιον θεδς ήμών αίώνιος τά
semen in seipio sit super terram. Tum subdit : Et πάντα συνεστήσατο, είς άπερ κατέλεξεν ΒΛασττι^
actum est ita : et vidit Deus quod esset bonum. Quin- σάτω* ή γΐ( βοτάημ· χόρτου · σπεΤροτ σπέρμα
fliam Obtendit primum c;ui apud Hebraeos lege in- xarh γένος καϊ καθ' όμο/ότητα καϊ ζνΛον κάρπι-
ductus csl mensem, quem observatum fuisse a Ju- D jior ποιονν καρπόν, ον τδ σπέρμα αντον κατά
VARIif: LECTIONES.
* Editio nostra ubi a Parisina (P) discedit, recepta scriptura debetur codici Vaticano (V), nisi alia ex eo
alTcrlur. Anio ώς P ponit inscriptionem Πέτρου επισκόπου Άλεξανδρείας χαΐ μάρτυρος , δτι άπλανώς έτα-
ξαν οί Εδρ;ϊοι τήν ιδ' του α μηνδς τής σελήνης έως τής άλιυσεως τών Ιεροσολύμων. Εχ Petro AlexandritB
episcopo et martyre, de eo quod decimam quartam primi mensis lunai usque ad Hierosolymorum excidium non
recte statuerint liebreei, · τό P. * 6 -- ήν. Exod. ix , 52. ^ τεσσαρισκαιδεκατ. V constanter, τβσσαρεσ-
καιδεχατ. P. ■ πρώτος — γέγραπται. Exod. xii , 2. Luciina expleri potest addito έστιν. · κα\ — στα-
φυλής. Nuin. XIII, 21. Addidi alterum ήμέραι. ' ό δημιουργός P. " ^λιστησάτω — δικαίως. Genes, ι, U.
ΝΟΤ.Ε
(G) En cur apud Cnngium p. 4, dicatur έν τή apud Cangium p. 2, expleri nequeunt a cariosis C(H
μνημονευΟείση επιστολή; quia scilicet chronici au- dicis memoraiiis, nisi quod D. v. 5, legitur in COOICO
elor bocb>oo.‘ qui dt esl apud Cangium, episiolam είς ευστμον. Mvits.
illam jam laiidaveral. Porro iU c lacbuic, quaesunt
Τ3 Cn:aONlCON PASCHALE. 7 i
•Ι-έτος i:zl rijc p7c· έτ:ήνεγκεν ·, δτι Α’ί/Ι A daeis novimus usque lul iiicrosolymovum cxcidiiun,
ίγένετο ονεως, καϊ μάΛα καλώς καϊ δικαίως. quia id maxime sic Hebraeis traditum est. Post
’Κςέφ^νε τδν «αρ* Έβραίοις νομοΟετηθέντα •πρώτοΊ excidium vero idem ludibrio esi habitus ex qua-
μ^να, δν δγνωμεν πεφυλαγμένον ?rapi Ίουδαίοις dam cordis obduratione, quem nos legitime ac siii-
μέχρί της άλώσεως Ίερουσ»λΙ]μ, διά τδ μάλκττα cere obsen'antes recepimus, et in hoc juxta
Έ6ρα:οις οδτω παραδεδωκέναι, μετά δ* τΙ]ν άλωσιν verbum, cum ait diem sanctae festivitatis
λ;ληρτμένον κατά τινα χαΐ έν τούτω πώρωτιν ‘· · nostrae, quem electio consecuta est: caeteri vero
δ'ΛΓίρ ήμείς ένΟέσμως xa\ είλιχρινώς έητηροΰντες occalluerunt, quemadmodum dixit Scriptura.
ταρελάδομεν. Κα\ έν τούτφ κατά. .... |5ητδν, λέγων δι^ομένην είς εΟσημον “ ήμέραν τής άγΐβς
έορτης ήμόιν, ήνπερ ή έκλογή έπέτυχεν, οΐ δέ λοιπο\ έπωρώθησαν, χαΟώς εΤπεν ή Γραφή**.
ΚαΙ μεΟ" ετερα” Κα\ ταΰτα γάρ φησι'*· Πάντα Εί post α/ία: Hxc quippe ait: Omnia facient vobis
^c ,}rcrr,r είς ύμας, δτι ούκ έγνωσαν τόν (propter nomen meum) quoniam ηοη cognoverunt qui
/«£. Ei δέ καΐ τδν** πέμψαντα καΐ τδν misit me. Si autem et cum qui misit, et qui missus
ι:ιμφ(ΐέ^τα ήγνδησαν, ούχ έστιν άμφιβάλλειν οτι κα\ ^ est nescierunt, dubitare haud licet, quin Pascha a lege
τής νομοθεσίας τοΰ ίίάσχα τήν άγνωσίαν έσχοααν, ώς praeceptum ignoraverint, ut non in loci electione dun-
μή μόνον τής χατ* έκλογήν τοποθεσίας έκπεσείν, laxat, sed etiam in mensis, qui primus est inter
ολλΛ χαίτης άρχής των μηνών τοΰ πρώτου έν τοΤς anni menses, exordio erraverint, cujus decima-
μη σ\ τοΰ ένιαυτοΰ, οΰ την 3 τεσσαρισχαιδεχαταίαν quarta sincere observata, post aequinoctium Pascha
01 τ:άλαι ειλικρινώς έπιτηροΰντες μετά τήν Ισημε- veteres celebrarunt juxU divinum praeceptum, cum
μίαν ΙΟυον τδ Πάσχα κατά τήν θείαν παραγγελίαν, illud hodie ante aequinoctium nunc peragant, ac
Ui γάρ νΰν πρδ Ισημερίας αύτδ ποιοΰσι πάνυ άμε· negligenter quidem et erronee omnino; ignorantes
λώς κα\ χατεσφαλμένως άγνοοΰντες, ώσπερ οΰν καΐ quemadmodum sua ii tempestate fecerunt, ut ipse-
έπ’ έτος έποίησαν, ώς κα\ αύτδς συνομολογών έν met fatetur qui in istis descriptus est.
τούτοις γράφει;**.
ΕΓτε ούν σφαλλόμενοι Ιουδαίοι κατά τδν σελήνια- Sive igitur errantes Judaei juxta lunarem cursum
xov δρόμον 7χ>τέ μεν Φαμενώθ άγουσι τδ έαυτών mense Phamenolh suum interdum agant Pascha, sive
Πάσχα, είτε χατά τδν έμβόλιμον ** μήνα κατά τρι- juxta mensem intercalarem unoquoque triennio
ετιαν τψ ΦαρμουΟΙ, ούδέν ήμϊν διαφέρει · πρόκειται mense Pharmulhi, nostra non interesl. Nihil quippe
γάρ ήμιν ούδέν*’ έτερον ή τήν άνάμνησιν τοΰ πάθους C aliud nobis propositum est, quam ut ejus passionis
αύτοΰ ποιεισθαι, χα\ χατά τούτον τδν χαιρδν, ώς οΐ άπ’ memoriam agamus,, atque adeo hoc ipso tempore,
άρχής αύτόπται παραδεδώχασι, πρ\ν Αίγυτττίους** quomodo qui suis ipsi oculis spectavere tradide-
«ιστεΰσαι. Ού γάρ νΰν πρώτον έπιτηροΰντες τδν σε- runl, priusquam iEgyplii crederent. Neque enim
λι^νιαχδν δρόμον άγουσιν αύτδ έξ άνάγχης δις *· μέν observato lunari cursu illud necessario peragunt xvi
•Φ Φαμ£νώθ, άπαξ δέ χατά τριετίαν τψ Φαρμουθί* diePbamenolh, semel vero quolibet triennio mense
άπ* άρχής γάρ χα\ πρδ τής Χρίστου παρουσίας πάν- Pharmulhi : ab initio quippe et ante Christi incar-
τοτ· (Λτω ποιήσαντες φαίνονται. "Οθεν χα\ αΐτιώ- nationem ita videntur egisse. Unde cum illos arguit
μτνος αύτους ό θεδς διά τοΰ προφήτου έλεγεν Καϊ Dominus per Prophetam, ait : Et dixi : Semper hi er-
είΛΟΥ* Άεϊ ΛΛανώνται r|j[ καρδίςι* ώς ώμοαα έν rant corde, et juravi in ira mea si introibunt in re-
TQ δργ^ μον, εΐ εΙσεΛενσοτται είς ri}r κατάχαν- quiem meam,
cir μον **.
^Οπερ, ώς δρδς, καΐ έν τούτφ φαίνει τά μεγάλα Quod quidem, ut vides, vel in eo etiam maximo
ψευίηγόρών ού μόνον χατά άνθρώπων, άλλά χαΐ mentiri apparet, non in homines modo, sed etiam
χατά τού βεοϋ , πρώτον piv έ«ε\ ούβέπω είς τούτο ·" Deum ; ac primo, cum in lioc nunquam errave-
Ιπλανώντο ΊουίαΤοί, ήνίχα συνήσαν αύτοίς οΐ άπ’ ® rint Judsei, ut qui cum iis qui suis ipsi oculis vide-
&ρχτ[ς αύτόπται χαίόπηρέται, κολλώδη μάλλον **οΰδέ runt, et ministri fuerunt, conversabantur, multo
άπ’ άρχής πρδ τής Χρίστου παρουσίας. Ούδέ γάρ διά magis neque ab initio antequam Christus nascere-
τήν νομοθεσίαν τοΰ Πάσχα λέγει αύτους ό θεδς άει lur. Neque enim propter legis de Paschale prse-
πλανωμένους τή χαρδία, ώσπερ σΰ Ιγραψας**, άλλά ceptum illos ail Deus semper corde errasse, quem-
διά τε τήν άλλην πάσαν παρακοήν χα\ διά τά πο- admodum scripsisti, sed propter aliam inobedien-
νηρά χα\ άηδή·· αΟτών έργα, άτε ·δή όρων αύτους liam, et propter mala ac turpia eorum opera, cum
VARliE LECTIONES.
• έπίνεγχεν V, έπένεγχεν P. *· πόρωσιν PV : semel autem moneo me codicem Vaticanum ad ed. Pa-
risinam exactam, ubi dissensum ab ea nullum notatum vidi, pro consentiente afferre. ** εύσημον ... ον
P : conf. Psal. lxxx, i. *· ή Γραφή. Rom. xi, 7. ** φησι. Joan. xv, 21, ubi h«c aliter habentur, m.ar-
go P- ** δέ κα\ τόν. δέ τόν Ρ. *· γραφείς PV. *· έμδολισμόν PV. *’ ούδέν έτερον, ούδέν οιη. Ρ.
·· Αιγύπτιοι Ρ. *· δίς. δεις Υ, ις' Ρ. ·* κα\ — μου. Psal. xcxiv, iO. ** διά ora. Ρ. ** ώσπερ συν-
έγραψας PV. ** άειδή Ρ.
Patrol. Gn. XCII. 3
Λ
55 CIIUOMCON
Scilicet ad idolorum cultum el ad fornicationes scse
tllos convertisse adverteret.
Kt post pauca : Vel in hoc mullum, muliiimqnc
omnino, si quidem dormitabas, te ipsum l^^clcsia-
slx flagellis excitasti, memor prxsertim loci illius,
ubi ait. Lapsus a terra vel a lingua. Quippe, ut rur-
sum vides, objectum a te crimen in illorum duces
reflectitur : quinetiam magnum subsequens pericu-
lum licet suspicari, utpote cum audiamus lapidem
quem quis in altum projecerit in illius caput reci-
dere. Multo magis temerarius est, qui in hoc Moy-
sen, talem Dei servum, audet criminari, vel qui ei
successit Jesum (ilium Nave, vel qui exinde lios
recte sunt sectati, vel qui ipsimet incoepere, judices,
inquam, ac reges, vel quos Spiritus sanctus inspi-
ravit prophetas, illosque qui inter summos pontifi-
ces inculpati exstitere, quique traditiones secuti ni-
hil immutarunt, verum in opportuna Paschalis ob-
servatione, ut et in aliis suis festivitatibus consen-
forunt.
Et post alia : Sed ct tutius suaviusque longe ma-
gis currendum erat, non vero temere ac perperam
scribendum, ab initio et semper circa Pascha er-
rasse videri, cum id minime possis ostendere, quid-
quid ingerere velis iis qui nunc cum plurimo errore
a legis prsecepto de Paschale et aliis aberrant. Vi-
dentur enim veteres illud egisse post vernum aequi-
noctium, quod nosse tibi licebit libros veteres le-
genti, illosque maxime qui a sapientibus Hebr.*eis
Kunt conscripti. Atbanasius vero ingens Alexandri-
nae Ecclesiae lumen, in memorata ad Epiphanium
episcopum epistola, hisce verbis illud docet : Nun-
quid ut simul pugnasti, ita et simul laetatus es? Sic
desiste criminari, quin potius precare, ut finnam in
posterum pacem habeat Ecclesia : tum vero cessa-
bunt nefarii propositi studia ac consilia : desistent
etiam a disputationibus suis qui invenerunt sibi
quaestiones salutaris quidem specie Pasebatis, reapse
vero suae praesertim contentionis gratia, qui cum ex
nostris esse videantur, et Christiani gestiant nun-
cupari, ipsos imitantur Judaeos qui Christum tradi-
derunt. Qualis enim iis probabilisque erit responsio?
quandoquidem scriptum est : Et primo die Azymo·
rum quando Pascha immolabant. Atqui illud tum
recte agebatur, nunc vero« uti scriptum est : Sem-
per hi errant corde.
Hactenus igitur usque ad Dominicam passionem,
atque adeo in postremo HierosolymiUno excidio,
quod sub Vespasiano Romanorum imperatore con-
tigit, populum Israelitam xiv primi mensis lunae
recte statuU, legale celebrasse Pascha breviter de-
PASCHALE. %
i έν είοωλολατρείαις και ·ηορνιΙαις άναστρεφομ^-
νους.
ΚαΙ μετ’" όΛίγα· "Ωστε και έν τούτφ ι»λυ. καί
τιάνυ γε ιτολυ, έπε\ καθύτ:νωσα;, 6ιέγε*ρον σεαυτδν*·
τοίς τοΰ Έκκλησιαστοΰ ^ουκέντροις ··, μεμνημένο;
μάλιστα του λέγοντας · ΌΛΙσθτ\μα άπό έδάφους
μάΛΛον'* ή άΛ0 γΛώσσης. ΚαΙ γάρ, ώς πάλιν
όρ^ς, έπ\ του; καθηγησαμένους αύτών φθάνει th έπ-
ενεχθέν ύπ6 σου Ιγκλημα · και έστιν ύφοράσΟαι τ6ν
παρακολουΟοΟντα μέγαν κίνδυ^^ν, άτε άκουάντων
ήμών δτι ό βάλλων λίθον εις ύψος έπ\ κεφαλήν αύτοΰ
βάλλει. Εύχερής δέ μάλλον·^ και πάς δστιςτολμφ έν
τούτφ κα\ ΜωΟσέα*’ τδν τηλικοΰτον θεράποντα του
θεοΟ αίτιάσθαι ή τδν διαδεξάμενον αύτδν Ίησουν τδν
του Ναυή ή τους καθεξής τους εύ παρηκολουθηκδτας
^ αυτών χαΐ άρξαντας, λέγω δή*· τους κριτάς κα\ τους
φαινομένους βασιλέας, ή κα\ τους πνευματοφδρους
ττροφήτας, και έτι τους γενομένους Ιν αύτοίς άμέμ-
πτους άρχιερέας, οΓς εΐ ·® κα\ μή... σιν έπδμενοι, άλλ*
ούν γε4 εν Πάσχα εύκαιριμωτάτη παραφυ-
λαχή συνεφώνουν, ώς έν ταις άλλαις αύτών έορταις.
ΚαΙ μεβ* ετερα· "Ωστε έπΙ τδ άχινδυνότερον μάλ-
λον κα\ εύφτ^ιδτερον έχρήν χαταδραμεΐν, κα\ μή fi·
ψοχινδύνως χα\ δυσφήμως γράφειν δτι άπ* άρχής
κα\ άε\ φαίνονται περ\ τδ Πάσχα πλανώμενοι · δπερ
ούκ έχεις δεΤξαι, ότιδσα κάν θέλεις δημηγορείν τοΓς
νυν\ κατά πολλήν πλάνι^ν τής τε νομοθεσίας του Πά-
σχα χαΐ των άλλων έκπεπτωκδσι. Φαίνονται γάρ οΐ
πάλαι μετά έαρινήν 1στ;μερίαν αύτδ ποιουντες · δπερ
1 δύνασαι γνώναι έντυχών συγγράμμασιν άρχαίοις οΤς
μάλιστα άνεγράψαντο οΐ παρ’ 'Εβραίοι; σοφοί. Κα\
'Αθανάσιος δέ ό μέγας τής Άλεξανδρέων Εκκλησίας
(;ωστήρ έν τή μνημονευθείση πρδς Έπιφάνιον έ«ί-
σκοτΛν έπι στολή διδάσκει λέγων ούτως · Ούκοΰν 6α-
περ συνήΟ/ησας κα\ συνεχάρης, ούτω καΐτου μέμ·
φεσθαι παύσαι, κα\ μάλλον εΟχου Γνα του λοιτιοΟ ή
μέν Εκκλησία βεβαίαν τήν ειρήνην έχη , χα\ παύ-
σονται αΐ οΙρέσεις τής μιαιφόνου προαιρέσεως, παύ-
σονται δέ κα\ ουτοι φιλονεικοΰντες , οΐ έφευρδντες
έαυτοίς ζητήματα , προφάσει μέν του σωτηριώδους
Πάσχα, έργψ δέ τής Ιδίας έριδος χάριν μάλιστα, δτι
έξ ήμών είναι δοκοΰντες κα\ Χριοτιανο\ αύχοΰντες
λέγεσθαι ζηλουσι τά των προδεδωκότοίν Ιουδαίων·
^ 'Οποία γάρ αύτοϊς κα\ πιθανή άπολογία γένοιτ’ άν
άρα, έπειδή γέγραπται ·· · Γή δέ ηρώτχι τώτ Άζι)-
μωτ καϊ ir έδει θύειτ τό Πάσχα. Άλλ’ έγίνετο
τότε καλώς, νυν δέ·* κατά τδ γεγραμμένον ’ΔβΙ
πΛατώτται τή καρδίφ.
"Οτι μέν ούν ου μδνον *· μέχρι τού Κυριάκου πά-
θους, άλλά κα\ έως*· τής ύστάτης άλώσεως Ίερραο-
λύμων τής γενομένης έπ\ Ούεσπασιανου βασιλέοις
'Ρωμαίων άπλανώς τάττων τήν ιδ' τού πρώτου μη-
νδς τής σελήνης ό Ισραηλίτης λαδς τδ νομικδν Ιδρ-
YARliE LECTIONES.
ik qI αύτον Υ, έαυτδν Ρ. ίδιά. Έκκλησιαστού. Eccli. ** βουκέτρ^
μάλλον. έκΧοΊ Ρ. ·· Μωύσέα. ΜωΟση Ρ. *· δή. έτι Ρ. ibid. ή. ή [δέ] Ρ.
άλλ’ ούν. άλλοιούν Ρ. ** ζηλούσι ταύτων Ρ. ** γέγραπται. Mare, χιν, 12.
ν;γραμμένον. Psal. xciv, 10. *· ου μδνον om. Ρ. ** έως. έπί Ρ.
ης Υ. ·· μάλλον om. Ρ.
. ·· οίς εΐ. οΓσει ΡΥ. Οξιά.
Μ νύν δέ. νυνί Ρ. ·· τδ
I
ττ
CHRONICON pascuale.
78
τβζβ Πάη(β, Ι(ι3ι τούτων ουντύμως άτϊοδέδειχχαι. Των Α roonstralum esi. Sacris ergo prophetis onoibusquc,
_ . . · m t elm.al A* iiicIa ίπ Iaato Πηηιιηΐ vnra«itk_
Ιερών τοΙνυν -προφητών χα\ πάντων, ώς Ιφην, 6μοΰ
τών όβΙο#ς χαι διχαίως έν τφ νύμψ Κυρίου ποΑίτευ-
σαριένων ουν mtvxi τφ λαφ τ6 τυπικήν χολ οχιώβες
Βάοχα έορταζόντων, ό πά(ΐης άοράτου κα\ άρατής
χτίοεως Δημιουργός κα> Δεσπότης, 6 μονογενής Υ16ς
χ«ι Λόγος, 6 τφ Πατρ\ χα\ τφ άγίω Πνεύματι συν-
ΔΙ$ιος xa\ όμοούσιος χατά τήν θεότητα,, ό Κύριος
ήμών χα\ Θε6ς Ιησούς ό Χριστές, έπ\ συντελείφ τών
αιώνων κατά σάρχα τεχθε\ς εκ τής άγίας ένδόξου
δεσποίνης ήμών Θεοτόκου χα\ άειπαρθένου χα\ κατά
αλήθειαν Θεοτόκου Μαρ(ας , χα\ 1π\ της γης 6φθε\ς,
χα\ τοίς όμοουσ(οις κατά τήν άνθρωπότητα άνθρώ-
ποις ώς άνθρωπος άληθώς συναναστραφε\ς, κα\ αύ- .
τδς συν τφ λαφ έν τοΤς ίτεσι τοΤς πρ6 τού 5 β
ματος καΐ τοις έν τφ κηρύγματι τ6 νομικόν χα\
βκιώδες Πάσχα έπετέλεσεν, έσθίων τ0ν τυπικόν
άμνόν*^. Ονκ ^ΧΘογ γάρ καταΧΰσαι rdr τόμον ^
τοϋς χρορήτας , άΧΛά αΛηρώσαι^ αυτός έν Εύαγ-
γελίοις εΓρηχεν δ Σωτήρ. Έπε\ 0έ έχήρυξεν , οδχ
Ιψαγζ τόν άμνόν, άλλ' αύτός έπαθεν ώς άληθινός
Αμνός έν τή τού Πάσχα έορτή , καθώς διδάσκει δ
Φαολόγος καΐ ευαγγελιστής Ιωάννης” έν τφ κατ’
αύτόν ΕύαγγελΙψ, λέγων ούτως · ’Άγουσιν οΰτ τόν
'^Ιτίσονν άχό τον Καϊάφα 6ΐς τό χραιτώριον * i^v
χρωΐα **, Tud αύτοί ούχ εΙστχΛΘον εΙς τό χραι·^
τώριστ^ Τνα μή μιανθώσιν^ άΛΧ Ινα φάγωα τό
Πάσχα. Κα\ μετ* δλίγα^* * *0 οί^ΠιΛάτος άκούσοζ
€θυτοτ τόν Λόγον ήγαγεν Ιξω τόν ’ΙησΌντ, καϊ
kxddurev
Αίθάστρωτον^ ΈβραϊστΧ dk Γα66αθά, ^Ην δέ
Βτφασκβνίι τού Πάσχα· ωρα ^ν ώσεί τρίτιγ
καθώς τά άχριβή βιβλία περιέχει, αυτό τε τό Ιδιό-
χεερον του εδαγγελιστού, δπερ μέχρι τού νύν πεφύ-
λαχται χάριτι Θεού έν τή Έφεσίων άγιωτάτη έχκλη-
•(φ, χαΧ ύπό τών πιστών έχείσε προσχυνεΐται. Κα\
«άλεν δ αύτός εύαγγελιστής φησιν ” · ΟΙ ούν Ίον·
δάίοι, Ινα μή μείνχ( έχϊ τον στανρον τά σώματα όν
τφ Σαβδάτφ^ ixel Παρασχενϊ{ f(V (^ν γάρ μεγάΛτι
ί^^μέρα έκεΐνον^^ του Σαβεάτον)^ ήρώτησαν τόν
ΠιΛάτον Ινα κατεαγώσιν αύτών τά σχέΛη καϊ
άράώσιν, Έν αύτή ούν τή ήμέρφ,έν ή ήμελλον” οΐ
Ιουδαίοι πρός έσπέραν έσθίειν τό Πάσχα, έσταυρώθη
δ Κύριος ήμών χαΐ Σωτήρ δ ” Χριστός, θύμα γενό-
μενος τοίς ριέλλουσι μεταλήψεσθαι τής π^στεως τού
κατ’ αυτόν μυστηρίου, κατά τό γεγραμμένον τφ μα-
χαρ(φ ΙΙαύλψ”· Καϊ γάρ τό Πάσχα ήμών ύχέρ
ήμών έτύθτι Χριστός· κα\ ούχ ώς τινες άμαθίφ^^
φερόμενοι βιαόεβαιούνταίι ώς φαγών τό Πάσχα παρ-
εόέθη* οπερ ούτε παρά τών άγιων Εδαγγελίων με-
μαΟήχαμεν, ούτε τις τών μακαρίων ήμίν άποστόλων
τε τοιουτον” παραδέδωχεν. Έν φ ούν χαιρφ Ιπαθεν
ύπέρ ήμών κατά σάρκα δ Κύριος ήμών κα\ Θεός
1ΐ|αούς ό Χριστός, τό κατά νόμον ούκ έφαγε. Πάσχα,
υΐ dixi, sancte simul et juslc in lege Domini vcrsan*
Itbus, cum universo populo, typicum et umbratile
Pascha celebrantibus, invisibilis et visibilis omnis
creaturae Conditor, ac Dominus unigenitus Filius, et
Verbum Patri et Spiritui sancto coaeternum, ejus-
demque secundum deitatem substantiae, Dominas
noster et Deus Jesus Christus in saeculorum con*
summatione secundum carnem natus; ex sancta
gloriosa Domina nostra Dei Genitrice et semper
Virgine, ac revera Dei Genitrice Maria, et in terra
visus, et ejusdem substantiae secundum humanita-
tem cum hominibus, ut homo, vere conversatus,
ipseque cum populo annis ante praedicationem, et
in praedicatione legale et typicum Pascha celebra-
vit, comedens agnum typicum : neque enim se ve-
nisse ut legem solveret vel prophetas, sed ut adim-
pleret, ipsemet in Evangeliis dixit Salvator. Post-
quam vero praedicavit, non comedit agnum, sed ipse
passus est ut verus agnus in paschali festivitate,
quemadmodum docet theologus et evangelista
Joannes in Evangelio abs se conscripto, ubi sic ait :
Adducunt ergo Jesum ad Caipham in pr^torium.
Erat autem mane, et ipsi nou introierunt prieiorium,
ut non contaminarentur, sed ut manducarent Pascha.
Et post pauca : Pilatus autem, cum audisset hos ser·
mones, adduxit foras Jesum, et sedit pro tribunali in
loco qui dicitur Lithostrotos, Hebraice autem Gabba·
tha. Erat autem Parasceue hora quasi tertia, ut ac-
curata libri praeferunt, ipsumque evaiigelistae manu
i*l βήματος^' είς τό»οτ exemplar, quod divina gralia ad bmc
usque tempora in sanctissima Ephesiorum ecclesia
asservatur, et a fidelibus ibi colitur. Rursum porro
ait idem evangelista : Jutkei ergo, quoniam Para·
sceve erat, ut non remanerent in cruce corpora, erat
enim magnus ille dies Sabbati , rogaverunt Pilatum
ut frangerentur eorum crura et tollerentur. Isto igitur
die quo Judaei manducaturi erant Pascha, crucifixus
est Dominus noster et Salvator Jesus Christus, ho-
stia factus iis, qui sumpturi erant fidei secundum
illum mysterium, juxta quod scriptum est a beato
Paulo : Pascha enim nostrum pro nobis immolatus
est Christus, non vero, uti qui prae ignorantia la-
buiitur, asserunt, cum Pascha manducaret traditus
D est : quod neque ex sanctis Evangeliis didicimus,
neque quisquam ex beatis apostolis nobis tradidit.
Quo igitur tempore passus est pro nobis secundum
carnem Dominus noster et Deus Jesus Christus, le-
gale non manducavit Pascha, sed, ut dixi, ipse ut
verus agnus immolatus est pro nobis in umbratilis
Paschalis festivitate, die Parasceves, xiv primi
mensis lunae. Desiit ergo typicum Pascha, vero prae-
sente Paschate : Pascha enim nostrum pro nobis im^·
molatus est Christus, ut superius dictum est, docet-
que vas electionis Paulus apostolus.
VARliE LECTIONES.
” seq. άμνόν PV. ibid. ούκ ήλθον. Mattb. v, Π. ” 'Ιωάννης, xv, 28
15. ** έπ\ τού βήματος P. φησιν εύαγγελιστής Ρ. χιχ, δΙ.
Ιτ. Παύλφ. I ίίοΓ. 5, 7. ” άμαΟείφ Ρν. *· τι τοιούτον om. Ρ
S9
πρωΐΡ. μιτ' δλίγα. XIX,
φησιν εύαγελιστής Ρ. χιχ, δΙ. ”έχείνη Ρ. έμελχον V, ” δ Ιησού;
εο
79 ' CHRONICON PASCHALE. 80
άλλ*, ώς Ιφην, αύτδς ώς άληθής άμν^ έτύΟη ύπ^ρ ήμών έν xfS του σχ'.ώδους Πάσχα έορτζ έν ήμέρςι
Παρ<χσχευ|1, xfj td' του* «ρώτου μηνδς τής σελήνης. ΙΗρας ουν άπ^Γ/.ηφε τ6 τυπικδν Πάσχα του άληθιν^.υ
Πάσχα ΤΜίραγενομένου · Τό γάρ Ιίάσχα ήμών ύηέρ ιψών έτνθη Χριστές , ώς πρόκειτας χα\ διδάσκει
τδ σχεΰος· ‘εήζ Ιχλογής ό άπδστολος Παύλος.
Quod Tero, quo passtis est tempore, legalem cl A "Οτι δέ ϊί ψ χαιρψ Επαθεν ό Σωτήρ τδν νομιχδτ
umbratilem agnum non manducarit Salvator, ex xa\ σχιώδη ούχ ξφαγεν άμνδν χαι διά των εΙρημε*
laudatis evangelislis et ex Patrum doctrinis palet νων εύαγγελιχών χα\ ‘χατριχών διδαγμάτων δήλον
omnino. Si enim recte statuta hisce temporibus xiv γεγένηται. Ei γάρ άπλανώς τάττων ό λαδς χατ*
primi mensis lunae legale peregit Pascha, hac autem έχείνους τους χρδνους τήν ιδ' του πρώτου μην^ς τής
Paschalis die, seu χιν primi mensis, cura Parasceve σελήνης τδ νομιχδν έπετέλει Πάσχα, έν αυτή δέ τή
esset, Christum cruciflxerunt Judaei et tunc Pascha τοΟ Πάσχα ήμέρα, ήτοι τή ιδ' του πρώτου μηνός, Πα-
manducaverunt, juxta Evangelia ct sanctorum Pa- ρασχευής ούσης έσταύρωσαν 0 τδν Κύριον οΐ Ίου-
irum doctrinam, evidens est agnum legalem die illa δα?οι, χα\ τύτε τδ Πάσχα Ιφαγον, κατά τήν των Εύαν.
ηοη manducasse Dominum, sed ipsum passum esse γεΧΙων χαι των θεοφδρων ΙΙατέρο)ν διδασκαλίαν, φα-
ut Yerum agnum. At cum multa hac de re exstent νερδν έστιν δτι ούχ έφαγεν τδν νομιχδν άμνδν έν
cum demonstratione sanctorum Ecclesiae doctorum έκείνη τή ήμερα ό Κύριος, άλλ’ αύτδς έπαθεν ώ^
testimonia, quae paucis verbis dixere consulto hic άληΟή; άμνδς. Πολλής δέ οΰσης τής περ\ τούτου συν
omittimus, ubi perspicue aiunt, quo tempore pas- άποδείςει μαρτυρίας των άγίων τής Εκκλησίας ίι·
SUS est. Dominum legalem agnum non manducasse, δασχάλων, όλίγας αυτών φωνάς^* ένταυθα παροίσο-
Β μεν, έν αΤς σαφώς λέγουσιν δτι έν ψ χαιρφ έτταβεν
ό Κύριος τδν νομιχδν ούχ Ιφαγεν άμνδν.
Hippolytus igitur pietatis martyr, Portus juxta Ίππδλυτος τοίνυν ό τής εύσεβείας μάρτυς·®, έπ£-
Romaiii episcopus, in libro quem adversus omnes σχοπος γεγονώς του χαλουμένου Πδρτου πλησίον τή^
hncreses confecit, hacc ita verbo tenus scripsit : Vi- Τώμης , έν τψ πρδς άπάσας τάς αίρέσεις συντάγ-
ileo ergo in quo dissidium consistat : sic enim ait : μάτι Εγραψεν έπ\ λέξεως ούτως- Όρώ μέν ουν δτε
Fecit Pascha Christus hac die (qua passus est), ideo φιλονειχίας τδ Εργον. Λέγει γάρ ούτως * Έποίησε τ6
iiecesse est uteodem modo faciam quo fecit Dominus. Πάσχα δ Χριστδς τδτε τή ήμέρα χα\ Επαθεν · διδ
Verum fallitur, cum non advertat, illo quo passus est χάμέ δε? δν τρδπον δ Κύριος έποίησεν, ούτω ποιείν.
tempore, ηοη manducasse Christum legale Pascha. Πεπλάνηται δέ μή γινώσχων δτι φ·* χαιρψ Εττασχεν
Erat enim ipse Pascha, quod praenuntiatum fuerat, δ Χριστδς ούχ Εφαγε τδ κατά νδμον Πάσχα, ϋύτος #
ac hora statuta completum fuit. Πάσχα τδ προχεχηρυγμένον κα\ τδ τελειού-
μενον ·· τή ώρισμένη ήμέρα.
Et rursum, iii libro primo de sancto Pasebate, πάλιν δ αύτδς έν τψ πρώτφ λδγο) του τ»ρ\ του
sic loquitur : Neque in primis neque in postremis q Πάσχα συγγράμματος είρηχεν ούτως· ΟύΛ Ιν
falsum esse perspicuum est : nam qui olim praedixit, πρώτοις, ούδέ έν τοΐς έσχάτοις ώς ούχ έψεύσατο
quia ηση adhuc manduco Pascha , verisimiliter eoe- πρόδηλον, δτι δ πάλαι προειπων, δτι Ούκέτι ψάγο·
nam coenavit ante Pascha : Pascha vero non man- Πάσχα, είχδτως τδ μέν δειτινον έδείπνησεν
diicavit, sed passus est : neque enim manducatio- τδ δέ Πάσχα oCx Εφαγεν, άλλ’ Επα-
♦ nis illius erat tempus. Βεν. Ούδέ γάρ χαιρδς ήν τής βρώσεως αύτσυ.
Εχ Apollinario Η icrapoteos episcopo, quod eo tempore *'"ΑποΛΛινορΙον^^ έαισκοΛου ^ΙεραπόΛεως ^ δη
quo passus est Dominus, non comedit typicum Pa·· έτ φ κα/ρφ ό Κύριος δααΘεν^οϋκ Ιφαγεν τό rv-
6cha, χικόν Πάσχα,
Et Apollinarius sanctissimus llierapoleos Asiae ΚαΙ Άπολλινάριος δέ δ δσιώτατος έπίσχοπος Ίε-
episcopus, qui apostolicis temporibus proximus fuit, ραπδλεως τής Ασίας, δ έγγυς τών άποστολιχών χρδ-
in libro quem de Paschale conscripsit, consentanea νων γεγονώς, έν τψ περί του Πάσχα λδγψ τά παρα-
docuit, hisce verbis : Quidam igitur sunt qui cx πλήσια έδίδαξε, λέγων ούτως* ΕίσΙ τοίνυν οΐ 6ι*
ignorantia de hisce excitant contentiones, rem ve- άγνοιαν φιλονειχοΰσι περ\ τούτων, συγγνωστδνπράγ-
nia dignam passi (neque enim accusationem admit- μα πεπονΟδτες * άγνοια*® γάρ ού κατηγορίαν άναδέ·
tit ignonuitia, sed eget doctrina) aiuntque xiv ^ χεται , άλλά διδαχής προσδειται* χα\ λέγουσιν δτε
agnum cum discipulis manducasse Dominum , ma- τή ιδ' τδ πρδβατον μετά τών μαθητών Εφαγεν ό Κύ-
gna vero azymorum die passum esse , atque ita di- ριος, τή δέ μεγάλη ήμέρα τών άζυμων αύτδς έπαθεν,
cere Mattlueum, uti illupi intelligunt : unde legi χαι διηγούνται Ματθαίον ούτω λέγει v ώς νενοήχασιν*
contraria est eorum interpretatio, iisque adversari δθεν άσύμφωνδς** τε νδμψ ή νδησις αύτών χαλ στα-
vidciilur Evangelia. σιάζειν δοχε? κατ' αυτούς τά Εύαγγέλια.
Diirsum in eodem libro sic ille scripsit : Decima Και πάλιν δ αύτδς έν τιρ αύτψ λδγιρ γέγραφεν
SkMJE LECTIONES.
φωνάς αύτών Ρ. ·® μάρτυρΡ. ** ψ primitus V, nunc ώ, τιρ Ρ. ** τδ τελειούμενον. τδ om. Ρ.
τοΰ Α.Ρ.ιδίί/. Άπολιναρίου Ρν hiccl 10. άγνοια V. ·· άσυμφώ'/ως ΡΥ.
CHRONICON PASCHALE· 8»
ο^τΐιΐς· Ή ti' τδ άληΟιν^ν·· του Κυρίου Πάσχα, ή Α quarta veri Pascliatis Domini, sacrincium inagnuiii,
θυαέα ή μ£γάλη, ό άντί του άμνου παίς Θβοΰ, ό δε- pro agno Dei Filius , qui vinctus fortem vinxit cl
6 δήσας τδν Ισχυρδν, κα\ ό χριθείς κριτή; ζών- qui judicatus est , judex est vivorum cl mortuo·
των xat νεκρών, xa\ ό παραδοθβΙς είς χείρας 7 άμαρ* rum, et qui traditus csl in manus peccatorum ut
τΐϋλών, Γνα σταυρωθώ, δ υψωθείς έπΙ χεράτων μονο- crucifigeretur, qui super cornua unicornis osl exal-
κέρωτος, κα\ ό τήν άγίαν πλευράν έχχεντηθείς, δ tiis, et qui in sacro latere percussus est, qui ex
ίχχέας έκ της πλευράς αύτοΰ τά δύο πάλιν καθάρσια, latere suo duo fudit purgatoria, aquam et sangui-
ύδωρ και αίμα, λδγον κα\ πνεύμα, κα\ δ ταφείς έν nem, verbum et spiritum, et qui Pascliatis dic sc-
ήμέρφ Tj τοΰ Πάσχα, έπιτεθέντος τφ μνήματι του pullos est, lapide monumento imposito,
λίθου.
*Αλλά καΐ Κλήμης δ δσιώτατος τής Άλεξανδρέων SCd et Clemens sanctissimus Alexandrinas Ecdc-
Έχχλησίας γεγονως Ιερευς, άνήρ άρχαιδτατος κα\ οδ sise presbyter, vir antiquissimus, cl qui non mul-
μακράν των άποστολιχών γενδμενος χρόνων, έντψ·’ tum abfbit ab apostolicis temporibus, in libro dc
περί του Πάσχα λδγψ τά παραπλήσια διδάσκει, γρά- Paschale consimilia docet, ita seribens : Praeieritis
φων ούτως* Το7ς μίν ουν παρεληλυθόσιν Ιτεσι τδ ergo temporibus immolatum a Judaeis Pascha, fe*
θυδμενον πρδς Ιουδαίων ήσθιεν έορτάζων δ Κύριος ^ stum agens , manducavit Dominus· Sed postquam
Πάσχα- έπεί Sk έχήρυξεν αύτδς ών τδ Πάσχα, δ praedicavit, ipse qui erat Pascha Agnus Dei, ut ovis
άμνδς τού Θεού, ώς πρόβατον έπ\ σφαγήν άγδμενος, ad occisionem ductus, discipulos statim edocuit
αύτικα έδιδαξε μέν τους μαΟητάς τού τύπου τδ μυ- figurae mysterium. decima tertia, qua etiam illum
ατήριον τή ιγ*, έν ή κα\ πυνθάνονται αύτοΰ* Πον rogarunt : ΙΙύί vis fHiremus tibi Pascha mandacaref
έζοίμάσω^ιένσοιτό Πάσχα ξραγ8Τν*^;Ύαύ- Hac igitur die, et sanctificatio azymorum et festi'
τ|ΐ οΰν τή ήμερα καΐ ό άγιασμδς των άζύμων κα\ ή pitcparatio facta est. Unde Joannes ubi hac dic rito
τιροετοιμασία τής έορτής έγίνετο.Όθεν δ 'Ιωάννης έν paratis jam discipulis, quo a Domino abluerentur,
χαΰτν^ τή ήμέρφ είχδτως ώ; άν προετοιμαζομένους ** scripsit, subdit: Passus est sequenti die Dominus
doovf^aaOai τούς πόδας πρδς του Κυρίου τούς noster cum ipse esset Pascha^ immolatus a Judoiis.
μαΟητάς άναγράφει * Πέχοτθετ δέ rfj έπιούση ό Et post alia : Post heee ergo' decimaquarta , quando
Soiitiip ήμωr, αύζός ώτ τό Πάσχα, κα,ΙΖιερηθεΙς passus est, ipso mane ad palatium adducto, pontifices
ύχό ^ίονδαΐωτ, Κα\ μεθ* Ιτερα * ΆκοΛούθως άρα et Scribas non introierunt prastorium, ut fton conia·
r j iS', Ste καί έχαβετ, εωθεν αυτόν οΐ άρχιερεΤς minarentur , sed ut vespere Ubere manducarent Ρα·
scal ol Γραμματείς τφ ΠιΛάτφ χροσαγαγόντες q scha. Huic dierum accurationi Scripturae omnes con>
cvx εΙσηΛθον είς τό χραηώριον. Ira /ιή μιανθω- sentiunt, atque adeo Evangelia sibi invicem conscii-
rtr , άΧΓ άκωΛύτως έσχίρας τό Πάσχα φάγω· lanea. Quinetiam idipsum testatur resurrectio :
ert**· Ταύτη των ήμερων τή άχριβείφ και αΐ ΓραφαΙ tertia enim die resurrexit, quae esi in prima heb*
πάβαι συμφωνοΟσι καΐ τά Εύαγγέλια συνφδά. Έπι- domade messis, qua et manipulum deferre pontifex
μαρτυρεί δέ κα\ ή άνάστασις- τή γοΰν τρίτη άνέστη a lege pradpllur. »
ήμερφ, ήτις ήν πρώτη·· των έβδομάδων του θερισμού, έν ή χαΐτδδράγμα νενομοΟέτητο προτ5ν£γκεΤν*·
τδν Ιερέα.
'Οτι μέν ουν έν φ καιρφ πέπονθεν δ Κύριος ήμων Quod igitur, co qiio passus est tempore, Dominus
xa\ Σωτήρούκ έφαγε τδν νομικδνκα\ σκιώδη άμνδν, noster et Salvator legalem et umbratilem agniim
άλλ’αύτδς ώς άληθής άμνδς έτύθη ύπέρ ήμών έν ηοη manducavit, sed ipse ιιΐ verus agnus immola-
ήμίρα παρασκευή τή ιδ" τού πρώτου μηνδς τής σε- tus est pro nobis dic Parasceves, xiv primi mensis
>ήνης, %a\ διά τούτων δήλον γεγένηται. ΠαΟόντος lunae, ex iis perspicuum fit. Passo ergo, ut dixiniuR,
tofvuv, ώς εΓπομεν, κατά σάρκα τοΰ Κυρίου ήμών secundum carnem Domino nostro et Deo Jesu
xal Θεού -Ιησού Χριστού τδ έκούσιον χα\ ζωοποιδν Christo voluntariam cl νίνίΟο.Ίΐη passionem , in Ic^
πάθος έν τή τοΰ νομικού Πάσχα έορτή, τουτέστιν D galis Paschalis festo, hoc est xiv, primi mensis
τζ ιδ' τοΰ πρώτου μηνδς τής σελήνης, κα\ άναστάν- lunae , et resurgente tertia ilie , secundum Serr-
τοςτή τρίτη ήμέρα, χατά τάς Γραφάς, τή μι^ των pluras, una Sabbati, qux* est Dominica, xvi primi
Σαββάτων, ήτις έστ\ν Κυριακή, ις' τού πρώτου μη- mensis lunae, qua cl manipulum ofierre pontificem
νδς της σελήνης, έν ή καί τδ δράγμα νενομοθέτητο Ιοχ praecipit, finem accepit typicum Pascha, cum
προσφέρειν τδν Ιερέα, πέρας άπείληφε τδ τυπιχδν Pascha verum adfuit.
Πάσχα, τού άληθινού Πάσχα παραγενομένου.
Τότε ουν παυθέντος ήγουν πληρωθέντος του τυ- Tunc ergo cessato seu adimpleto typico et umbra-
πιχοΰ χα\ σχιώδους Πάσχα ήρξατο τδ άληθινδν τής lico Paschale, verum sanctae Dei catholicae cl Λρο~
άγίας τού Θεού καθολικής χα\ άποστολιχής Έκκλη- siolicae Ecclesiae Pascha incepit, in cujus. memo-
VAUliE LECTIONES.
·· τού άληθινού P. τω. ω V, ni fjillor. M;itlh. xwi, 17. παρίτοιμσ.;. V. ·» ?,
JiMn. XTiii, 28. ·· έν ποώ:η V. νο;ΛθΟετείτο προενεγχΞίν Ρ, :νο;Λ'.θ£τ£Ϊτν V.
83 CHRONICON PASCHALE. 81
riam sanctum Paschalis festum quotannis Ecclesia A οΐας Πάσχα* o^icsp ε!ς άνάμνησιν χαΟΊχαστον ένιαυ·
Dei celebrat, recte observata xiv primi mensis τ^ν ή του Θεού Έχχλησία τήν άγίαν του Πάσχα έορ-
lun», qua legale Pascha peragere praeceptum est, τήν έπιτελει, άπλανώς τηρούσα τήν tS' του πρώτοο
post ascensum diei, qua vernum aequinoctium Geri μην^ς της σελήνην, 8 έν fj τ6 νομιχ6ν έπιτελε?σΟαι
Spiritus sanctus edocuit : ct si inventa illa fuerit προστέταχται Πάσχα, μετά έπίβασιν της ήμέρας, έν
(decima quarta, inquam, primi mensis lunae) die Do- f! τήν έαρινήν Ισημερίαν γίνεσθαι τό ΠνεΟμα τ&
ininica, sequenti Dominica sanctum Christi Dei άγιον έβίδαξεν * χαι εί μέν εύρεΟείη αύτη, λέγω βέ ή
nostri ex mortuis resurrectionis festum peragere, ιβ* του πρώτου μην^ς τής σελήνης, ένήμέρα Κυρία·
Eniinvero, si secunda, tertia, quarta aut quinta x|J, είς τήν έξης Κυριαχήν τήν άγίαν τής έχ νεχρών
feria, Parasceve, vel Sabbato ipsainel occurrat, cum άναστάσεως Χριστού τού Θεού ήμών έορτήν άγειν.
hanc Paschalis dissonantiam componere non potnis- EI ίΐέ έν $ευτέρςι ή τρίτη ή τετράδι ή πέμπτη ή
sent Ecclesiae discipuli , post prostratos Ecclesiae Παρασχευή ή Σα66άτφ, τού Πάσχα διαφο>νίαν ούχ
hostes, magnum revera ac in Gde constantissimum ίσχυσαν ol τής Έχχλησίας βιάάσχαλοι, άλλ' ή * θεία
imperatorem Constantinum Dei gratia excitavit , χάρις τους πολεμίους τής Έχχλησίας χαταβαλούσα
qui res Christianorum , maximis plurimisque editis τ^ν μέγαν ώς άληθώς χα\ πιστάτατον βασιλέα Κων-
pro Ecclesia Deo acceptis facinoribus, in splendo- B βταντίνον άνέστησεν, δς έπ\ πλεΤον τά Χριστιανών
rem et gloriam non modice provexit. Is enim cum είς φαιβρ^τητα χα\ δόξαν ήγαγεν διά μεγίστων χα\
tantam in sanctis Dei Ecclesiis esse dissensionem πολλών ύπέρ τής Έχχλησίας θεαρέστων χατορθω·
animadverteret, in iisque impium Arium, ejusque μάτων. Ούτος εύρών τήν τοιαύτην διαφωνίαν έν ταΤς
sequaces rectam et inculpatam Gdem acriter inver· άγίαις τού Θεού Έχχλησίαις , χα\ πρ6ς ταύταις
tere conari, plurimo in Dei Ecclesiis excitato tu· Άρειον ** τδν δυσσεβή χα\ τούς άμφ* αύτδν σφοδρώς
niultu, divino motus zelo, ad pacem et concordiam, τήν δρθήν χα\ άμώμητον πίστιν άνασχευάσαι σπου-
ac pietatis dogmatum integritatem , sanctam, ma- βάζοντας χα\ πολλήν ταραχήν ταΤς τού Θεού Έχ-
gnam, et oecumenicam cccxviii sanctorum Patrum χλησίαις έμποιούντας , τψ. Οείω ζήλφ χινούμενος
synodum Ktesex coegit, qui cum Spiritu sancto ibi πρδς ειρήνην χα\ όμδνοιαν χα\ τήν τών δογμάτων
convenientes, damnata Arii et ejus asseclarum ve- τής εύσεβείας όρθδτητα τήν άγίαν χα\ μεγάλην χαλ
sania, Adeique exposito symbolo, de sancto et vivi- οΐχουμενιχήν σύνοδον τών τιη' όσιων Πατέρων έπΙ
fico Paschale, assensu unanimi deGnitionem uni- τής Νιχαέων ·· συνήΟροισεν · οΓτινες συν τψ Πνεύ-
\ersi confecere : adeo ut qui ex Coelesyria erant, μάτι τψάγίψ·’ έκείσβ συνελθόντες, χα\ τήν Άρείου
omnesque omnino qui apostolicum et evangelicum ^ xa\ τών άμφ* αύτόν μανίαν διελέγξαντες, τδ τής
orthodoxae fidei sanum observant sermonem , vele- ^ πίστεως σύμβολον έξέθεντο, δρον τε Ιθηχαν 'συμφώ-
rero Romanae ac Alexandrinae Ecclesiae , plurima- νως άπαντες περ\ τού άγιου χαΐ ζωοποιού Πάσχα·
rumque sanctarum Dei Ecclesiarum morem in uni- ώστε χα\ τούς άπδ τής Κοίλης Συρίας χα\ πάντας
verso terrarum orbe secuti sint, concordi terque uno άπλώς τούς τδν άποστολιχδν χα\ ευαγγελικόν τής
eodemque die sanctum prorsus et viviGcum Pascha όρθοδόξου πίστεως λόγον ύγιή διασώζοντοις τψ άρ-
celebrarint. Ilis unanimiter a sancta synodo sic de- χαίψ έΟει τής τε 'Ρωμαίων Έχχλησίας χα\ τής
finitis ac promulgatis , pius ac Christi amans Con- Άλεξανδρέων χα\ τών πλείστων άγιων τού Θεού
stantinus imperator. Sacris suis ubique emissis , Εκκλησιών τών άνά πάσαν τήν οικουμένην κάτοχο -
sacerdotii principes , ut omnes prorsus pietatis λουθεΐν, χα\ συμφώνως άπαντας έν μι^ χαΐ τή
alumni pacem invicem colerent, est adhortatus : αύτή ήμέρφ έορτάζειν τδ πανάγιον χαΐ ζωοποιόν
iitque de recta et inculpata fide , et salutari ac vivi- Πάσχα. Τούτων συμφώνως ύπδ τής άγιας όρισθέντων
Geo Paschale, a sancta illa ct oecumenica synodo συνόδου, ό ευσεβής χα\ φιλόχριστος βασιλεύς Κων
sancitis insisterent : cpii vero contra agerent , a σταντίνος δι* οίχείων αυτού γραμμάτων τούς άπα*;-
Gommunione pellerentur, ex torresque essenX a sancta ταχόσε τής Ιερωσύνης άρχηγούς χα\ πάντας άπλώς
Dei catholica ct apostolica Ecclesia praecepit, in D τούς τής εύσεβείας τροφίμους εΙρηνεύειν προέτρετυβ
hisce consentientibus universis qui inculpate san-· xa\ τοίς όοισθείσιν έμμένειν περί τε τής όρθής κα\
Ciis Christi Ecclesiis erant praepositi sanctis Patri- ^ άμωμήτου πίστεως χα\ τού σωτηριώδους χαΐ ζωο-
bus ac doctoribus. Quo facto, unusquisque sanctorum ποιού Πάσχα ύπδ τής άγιας έχείνης χα\ οΐχουμενι-
Patrum qui Nicaeae versabantur, et convenerant ad χής συνόδου · τούς δέ μή τούτο ποιοΰντας άτ^κηρύ-
sanctam synodum, urbem suam repetiit. κτους είναι χαΐ άλλοτρίους τής άγιας τού Θεού καθ-
ολικής χα\ άποστολιχής Εκκλησίας προσέταττε , συμφωνούντων αύτψ έν τούτοις άπασι χα\ τών άτ:αν-
ταχόσε άνεπιλήπτως προεστώτων τών άγιων τού Θεού ” Εκκλησιών όσιων Πατέριον χα\ διδασκάλων,
ϋύ γενομένου έκβΤστος τών θεοφόρων Πατέρων τών έν τή Νιχαέων ·· συνεληλυθότων άγίφ συνόδψ τήν
Ιδίαν χατελάμβανε πόλιν.
VARLE LECTIONES.
εΐ. ή \. ·· Άριον V. *· έπ\ τής Νιχαέων. έν Νίκαια Ρ. τψ άγίψ. άγίψ Ρ. τήν — ιών.
τήν — τόν V , τών — τήν Ρ. ·· Θεού. Χριστού Ρ. ·· Νικαίων Ρ.
87 CHRONICON PASCUALE* 88
tbolica necessariis e\cilali rationibus, inepUun nane A Εκκλησίας διεγεοΟέντες δι’ άναγκαίακι/ λδγων τήν
et absurdam eorum qui memoratum cyclum xcv an> τοιαύτην άλλδχοτον κα\ 97?αίδ£υτον των συνταξίντων
norum, confecerant arguere sententiam, probavere- τδν είρημένον κύκλον των ένενήχοντα πέντε έτών
que istum * vigintioctennalem cyclum, qui annos διήλεγξαν γνώμην, υπέδειξαν δ^ τδν άληθή κα\τοίς ”
colligit ηχχχιι , verum esse, rebusque consonum, πράγμασι σύμφωνον κύκλον τον τών χη' μέν έν«
Cyclus enim ille ( is, inquam, nxxxii annorum ) in νεακαιδεκαετηρίδων, lO' δ& δκτωκαιεικοσαετηρί-
seipsum semper recurrens, non solum indicat juxta δων, αιπερ συνάγουσιν έτών άριΟμδν φλβ'. Ο^οςγάρ
bos dies binorum mensium solarium, Martii, in- ό κύκλος, λέγω δ1^ δ τών φλβ* έτών, άε\ είς έαυτδν
quam et Aprilis, quando incidat xiv mensis luna:, άνακυκλού μένος δείκνυσιν ού μύνον κατά τάς αύτάς
sed et juxta dies eosdem hebdomadis, et juxta eum- ήμέρας τών δύο ήλιακών μηνών, Μαρτίου λέγω κα\
dem annum quadriennii bissexti, et juxta eumdem 'Απριλίου, έμπίπτουσαν την ιδ* τοΟ πριυτου μηνδς
decemnovcnnalis, atque adeo ipsum viginlioctenna- τής σελήνης, άλλά καΐ κατά τάς αΰτάς ήμέρας τής
lis cycli annum. Absolvitur enim praedictus cyclus έβδομάδος κα\ κατά τb αύτδ Ετος τής τετραετηρίδος
annorum dxxxii, et in xix, et in xxviii, et in iv, et του βισσέξτου κα\ κατά τ6 αύτδ Ετος ’· τής έννεα-
ίη ν>ι partitus. · καιδεκαετηρίδος, άλλά δη καΙ κατά τδ αύτδ Ετος
τής δκτωκαιεικοσαετηρίδος. Απαρτίζεται γάρ ό προειρημένος κύκλος τών φλβ' έτών χα\ παρά τδν ιδ'
χα\ παρά τδν κη' κα\ παρά τδν τέσσαρα κα\ παρά τδν έπτά μεριζδμενος.
Hoc cognito, paschales cyclos annorum dxxxii ]
inulti descripsere mistoque cum veritate mendacio,
scandali ac turbae occasiones praebuere simplicio-
ribus. Quippe qui primi mensis lunae quartas deci-
mas immobiles esse non adverterunt, juxta dies in
decemnovennali cyclo a dei feris Patribus proposito
descriptos, sed proprios decemnovennales cyclos
confecere illi contrarios qui, ab inspiratis a Deo do-
ctoribus sunt expositi ; sicque cyclos dxxxii annorum
composuerunt. Quibus quidam fidem adhibentes,
regulam ignorantes ecclesiasticam, frustra de salu-
tari Paschate turbas saepius excitarunt, cum in San-
ta Dei Ecclesia vivificum Pascha erronee celebrari
sibi in animum inducerent.
Alii vero quartas decimas primi mensis lunae im-
mobiles observarunt juxta descriptos duorum men-
sium dies, Martii et Aprilis, in decemnovennali cy-
clo ab praeclaris Ecclesiae doctoribua exposito, atque
sic in seinet redeuntem dxxxii cyclum constitue-
runt. Et sane circa paschalem sanctam festivitatem
sanctae reguhe consentire sunt deprehensi; secun-
dum quem vivificum Pascha celebravit, celebrat,
et celebrabit Dei Ecclesia. In cyclo porro dxxxii an-
norum, a mundo condito annos praeterea apposue-
re, et ab incarnatione magni Dei cl Servatoris
Jesu Christi, et ab ejus a 'mortuis resurrectione,
qui a Deo inspiratae Scripturae, ct ecclesiaslicae re-
gulae, ac rerum naturae minime consonant; cui dura
quidam adhaerent, quoad sanctum Paschatis festum
non falluntur quidem, imo catholicae Ecclesiae
consentiunt; verum quoad alias festivitates quae in
ea celebrantur plurimum aherrant : vcluti in Chri-
sti Nativitate, quam recte prorsus celebrat sancta
Dei Ecclesia xxv die mensis secundum Romanos
Decembris. Ita perinde in Annuntiatione sanctae
gloriosae Domime nostne Dei Genitricis et semper
Τούτου γνωσθέντος πολλοί κύκλους Ανέγραψαν έορ-
ταστικούς έτών φλβ', χαταμίξαντες δέ τή άληθεία
τδ ψεύδος σκανδάλου χα\ ταραχής άφορμάς τοίς
άπλουστέροις παρέσχόντο, Οί μ^ν γάρ τάς τεσσαρισ-
καιδεκαταίας τού πρώτου μηνδς τής σελήνης
Ακινήτους ούκ έφύλαξαν κατά τάς ήμέρας τάς άνα-
γεγραμμένας έν τή έκτεθείση έννεακαιδεκαετηρίδί
ύπδ τών θεοφδρων Πατέρων, άλλ’ ίδίας έννεακαιδε-
καετηρίδας συνέταξαν Εναντίας τή έκτεθείση ύπδ
τών θεοπνεύστων τής Εκκλησίας διδασκάλων, κα\
ούτω κύκλους φλβ' έτών συντεθείχασιν. ΟΤς προσ-
έχοντές τινες και άγνοούντες τδν έκκλησιαστικδν κα-
νό’/α περί τού σωτηρίου Πάσχα μάτην πολλάκις τα-
ράττονται, οίδμενοι πεπλανημένως έορτάζεσΟαι- τδ
ζωοποιδν Πάσχα έν τή άγία τού Θεού Εκκλησία,
"Ετεροι δέ τάς μέν τεσσαρισκαιδεκιταίας τού
πρώτου μηνδς τής σελήνης Ακινήτους ^φύλαξαν κατά
τάς άναγεγραμμένας ήμέρας τών δύο μηνών Μαρ-
τίου καΐ Απριλίου έντή έκτεθείση έννεακαιοεκαετη-
ρίδι ύπδ τών πανευφήμων τής Εκκλησίας διδασκά-
λων, χαΐ ούτω τδν κύκλον ·· τών φλβ' έτών άνετα -
ξαν. Κα\ περί μέν *** τήν άγίαν τού Πάσχα Εορτήν
σύμφωνοι ηύρέθησαν ** τφ έκχλησιαστικώ κανόνι,
καθ’ δν έπετέλεσεν χα\ έπιτελεϊ κα\ έπιτελέσει τδ
ζωοποιδν Πάσχα ή τού θεού Εκκλησία · χρόνους δέ
παρέθεντο έν τψ χύκλφ τών φ)β' έτών τούς τε άπδ
κτίσεως κόσμου, τούς τε άπδ τής ένανΟρωπήσεως τού
μεγάλου θεού και Σιυτήροςήμών 'Ιησού Χριστού, τούς
τε άπδ τής έκ νεκρών αύτού άναστάσεο^ς άσυμφώνους
τή τε Οεοπνεύστη) Γραφή κα\ τώ έκχλησιαστικώ κα-
νόνι κα\ τή τών H πραγμάτων φύσει * ψ τινες
προσέχοντες περ\ μέν τήν άγίαν τού Πάσχα Εορτήν
ού διασφάλλονται, άλλά συμφω'^οΰσι τή καθολική
Εκκλησία, περ\ δέ τάς άλλας έορτάς τάς τελουμέ-
νας έν αύτή σφόδρα πεπλάνηνται, οΓον Χριστού Γε-
νέθλιαν, δπερ άπλανώς λίαν Εορτάζει ή τού Θεού
άγία Εκκλησία τή είκάδι πέμπτη τού κατά *Ρω-
VARliE LECTIONES.
έννενήχοντα Ρ. τοις om. Ρ. έννεακαιδ. — όκτοο οιη. Ρ. τής οιη. Ρ. Ετος οηι. Ρ.
■'* τών bis Ρ. τδν τέσσαρα. τδν B' Ρ. χαΐ κ. Ρ. χαταμείξαντες V. *® τεσσαρεσκαιδεκατέας Ρ.
τεσσαρεσχ. Ρ. ·* κύκλφΥ. *** μέν om. Γ. εύρέθησανΡ. ^
tu' CHRONICON PASCHALE. 0»
ραέ&υς Δεκεμβρίου μην^, tk χα\ τ^ν Εύαγγελι- Λ Virginis llariae quam et tpsam incutpaie celebrat
της άγιας ένβ^ξου Δεστη»(νης ήμών βοοτ<$χου Dei Ecclesia χχν die mensis secundum Romanos
χα\ 'ΑειτεαρΟένου Μαρίας, δν χα\ α6τ6ν άνεπιλή- Martii : praeterea in Nativitate sancti Joaiinis prc«
πτως έ7%€τ£λεΙ ή του βεοΟ Έχχληαία xfj είχάβι πέμ- cursoris ci Baptistae, quam recte Dei Ecclesia xxiv.
του χατάΤωμαίους Μαρτίου μην6ς, Ιτι μήνχαίτά mensis juxta Romanos Junii celebrat. Praeterea in
Γενέθλιαν του άγιου Ίωάννου του προβράμου χα\ sancto Servatoris nostri Det et Domini Jesu Cliri*
Βαιτειοτου, δκερ έττιτελε? δρΟώς ή του βεου Έχχλη- sti Occursu, cum in ulnis eum excepit justus Si-
σία εΙχάβι τετάρτη του χατά 'Ρωμαίους Ιουνίου * meon , quem recte celebrat Dei Ecclesia ii men->
μηνδς, κρ6ς τούτοις Sk xa\ τήν άγίαν άπάντησιν sis juxta Romanos Februarii. Ab iisce igitur descri-
τοΰ Σωτηρος ήμών Θεού χα\ Κυρίου ΊησοΟ Χρίστου, pium ac sic compactum dxxxii annorum cyclum qui-
Gzs ύκεδέξατο αύτ^ν εν ταις άγχάλαις δ δίχαιος Συ- dam ex simplicioribus secuti, ac veritati consontiiii
μεών, ήν Ιορτάζει άσφολώς ή του Θεού Έχχλησία illum esse arbitrati, audacter nimis ac temere san-
τή δευτέρα του χατά Τωμαίους Φεβρουάριου ctas ubique Ecclesias, a quibus praedictis diebus
μηνδς. Το?ς ουν άναγραψαμένοις τδν οΟτω χατα- memoratae peraguntur festivitates, reprebendunt
σχευασΟέντα χύχλον των φλβ' έτών χαταχολουθουντές«τινες των χουφοτέρων, χα\ άληθεύειν τούτους οΐύμε.
νοι, λίαν τολμηρώς χα\ προπετώς χαταμέμφονται τάς άπανταχύσε άγιας του Θεού Εκκλησίας έν ταΐς εί·
ρτ^μεναες ήμέραις τάς μνημονευθείσας ** έπιτελουντας έορτάς.
ΈκεΙ ουν ούχ ηδρομεν ύπδ τίνος άναγραφέντα Β Quandoquidem igitur nullum baetentis invenimus
έορταβτιχδν χύχλον των φλβ' έτών διά πάντων συμ- a quopiam descriptum axxxii annorum pascbalenx
φϋνούντα τή θεοπνεύστφ Γραφή χα\ ταΐς άνεπιλή- cyclum, qui a Deo inspiratae Scripturae tn omnibus
ητως τβλουμεναις έορταίς έν τή άγίφ του Θεού χαΟ- concinat, ac festis quae in sancta Dei catholica ei
«Atxfj xa\ άποστολιχή Έχχλησίφ,άλλ' έγνωμενέν μι^ aposlolica Ecclesia inculpate celebrantur, imo in
^ xal iv πλείοσιν ή χα\ έν πάσαις ταις έορταις τής uno, vel in pluribus, vel etiam in omnibus festis,
άγιας τού Θεού Έχχλησίας άσυμςώνους χαΐ έναν- sanctae Det Ecclesiae minime esse consentaneos, in-
τεους τυγχάνοντας, χαΐ ταραχάς χα\ σκάνδαλα τοίς terdum etiam contrarios advertimus, paschalesque
τής εύσεβείας τροφίμοις έμποιοΰντβς τούς ύπδ τι- a quibusdam compactos cyclos ttimulinuiii ac scan-
νων άναγραφέντας έορταστιχούς κύκλους* άναγχαίον dalorum ansam praebete pietatis alumnis operae
ήγησάμεθα άναγράψαι χύχλον έορταστιχδν έτών φλβ' pretium duximus cyclum describere nxxxii anno*
&Je πάντων συνάντα ταις Οεοπνεύστοις ΓραφαΙς rum a Deo inspiratis Scripturis in omnibus consen-
xal ταις άχλανώς μέν παραδοβείσαις ύπδ των θεο- laneum , ei festivitatibus quae recte a deiferis Pa-
φδριαν Πατέρων, όρθώς δέ τελουμέναις έορταις έν tribus traditae sunt, et in sanctis Dei Ecclesiis recto
ταις άπανταχδσε άγίαις τού Θεού Έχχλησίαις, προς ubique celebrantur, tuni ad nostram ipsorum, tum
τε ήμών αύτώνχαΙ τών έντευξομένων ώφέλειαν xaV ad eorum qui haecce legeut utilitatem ac pacem, et
ειρήνην χα\ δμδνοιαν τών άγιων τού Θεού Έχχλη- ad sanctarum praeterea Dei Ecclesiarum concor-
σιών, φΐιηίζοντος ήμάς τφ φωτΙ τής γνώσεως χαΐ diam ; illuminante nos lumine cognitionis, et vc-
παρέχοντος ήμιν λδγον άληΟείας έν άνοίξει τού rum nobis praebente sermonem tn apertione ons
στδματος ήμών πρδς οικοδομήν της άγιας Έχχλη- nostri ad lediOcationem sancta· Ecclesiae magno
σ(ας τού μεγάλου θεού χαΐ Σωτήρος ήμών 'Ιησού Deo et Servatore nostro Jesu Christo, a <|uo omne
Χριστού, παρ’ ού πάσα δδσις αγαθή χαΙπάν δώρημα donum bonum, et omne munus perfeci imi datur iis
τέ>^ιον δίδοταιπάσι τοΤςπιστώς προσχυνούσιν αυτόν, omnibus qui cum fide eum adorant.
U Προτάξομεν δέ τού έορταστικού κύκλου τών Praefigemus porro annorum dxxxii paschali cyclo
φλ^' έτώ·; τήνχατά φύσιν δκτωχαιειχοσαετηρίδα τού naturalem solis viginlioctennalcm cyclum, qui sum-
ήλίου, ήτιςσυναρξαμένητή τών γενέσει φωστήρων, είς pto una cum liiminarium orlii exordio in scuicl-
έαυτήν διά πβντδς άναχυχλουμένη δηλοϊ τάς έν έχά- ipsum semper rcfleclitiir, et singulis annis cpaclas
στιρ Ιτει έηαχτάς τού ήλιου, άποχαταστατιχή τυγ- solis indicat, emn apocatastatice sil diei mensis so-
χά*/ουσα ήμέρας μηνδς ήλιαχού χαΐ ήμέρας έβδομά- laris, ac dici hebdomadis et anni quadriennii bis·
δος xal Ιτους τετραετηρίδος βισσέξτου. "Ετι δέ χαΐ Q sexti. Praeterea proponemus naturalem dccciniioveii-
τήν ΕχΟεσιν τής χατά φύσιν έννεαχαιδεχαετηρίδος τής nalem cyclum lunae , qui et ipse una cum ortu liiini-
σελήνης δηλώσομεν, ήτις χαΐ αύτή συναρξαμένη τή narium ιη semel semper recurrens, singulis annis
γενέσειτών φωστήρων, εΙςέαυτήν διά παντύς άναχυ- decimam quartam primi mensis lunae, juxta cede-
xi ου μένη δηλοί έν έκάστο) έτει τήνχατά τύν έχχλη σια- siasticam regulam, qua legale fcslum celebrari
στιχδν κανόνα τεσσαρισκαιδεκάτην*® τού πρώτου μηνδς praeceptum est, indicat : quolaeque singulis annis
f ιής σελήνης, έν ή τόνομιχύνέπιτελεΤσΟαιπροστέτακται sunt lunae cpacta*, quaeve deccmnovennalis apoca-
Πάσχα, καΐ πόσαι είσίν έν έχάστιρ έτει έπαχταί τής tastalicc csl dici mensis solaris, et dici mensis lu-
σελήνης, ήτις έννεαχαιδεχαετηρίδος άποχαταστατιχή naris. Annonim cliain a mundi conditi exordio dc-
YAULE LECTIONES.
ήμών om. P. ·· Φευρουαρίου PV. *· έπιτελούντας. Conf. περιττευόντων ωρών in circulo, fi.
” άληθή P. *· τεσσαρεσχ. P.
91 CHRONICON PASCHALE. 91
cursum exsequemur : methodum vero ac rationem A τυγχάνει ήμέρας μην^ ήλιαχου χα\ ήμ^μας σελήνην
trademus, sumptis annis mundi, qua nosse quivis » μηνός* έπιδρομήν τε των χρόνων των άιΛ άρχης
poterit, quovis quaesito anno, quotus est annus de- χτίοεως χόσμου ποιησόμεΟα· μέθοδόν τε·*«αραδώσο-
cemnovennaYis cycli solis. Methodum praeterea al- μεν τά Ιτη του χόσμου χαραλαμβάνοντε^, δι’ ής
teram indicabimus, sumptis annis mundi, qua nosse γινώσχειν δυνήσεταί·· τις· καθ’ έκαστον έπιζητούμενον
quivis poterit in quaesitis singulis annis, quotae sunt ένιαυτδν πόστον έτος έστ\ν της όχτωχαιεικοσαετηρί-'
solis epactae. Methodum rursum aliam docebimus, δος του ήλίου* μέθοδόν τε έτέραν δηλώσομεν τά έτη
qua nosse quivis poterit, quoto hebdomadis die iu- του κόσμου παραλαμβάνοντες, δι’ ής δυνήσεταί τις
venitur unusquisque quaesiti cujusvis mensis dies, γινώσχεινχαθ’ έκαστον έπιζητούμενονέν ιαυτδν πόσα i
Rursum aliam metbodum describemus, sumptis ε1σ\ν al του ήλΙου έπακτα(* μέθοδόν τε αύθις άλλην
mundi annis, qua quivis nosse poterit singulis quae- γνωρίσομεν, δι’ ής δυνήσεταί τις γινώσχειν έν πόστη
sitis annis quot sunt lunae epactae. Metbodum ad- ήμέρ9ΐ της έβδομάδος εύρΙσχεται έχάστη έπιζητου-
hiic aliam indicabimus, qua quivis nosse poterit μένη οίουδήποτε μηνδς ήμέρα. Πάλιν άλλην μέθοδον
singulis quaesitis annis quoto Martii aut Aprilis die γράψομεν τά έτη του χόσμου παραλαμβάνοντες, δι’
invenitur juxta regulam ecclesiasticam decima όυνήσεταί τις γινώσχειν καθ’ έκαστον έπιζητού-
quarta primi mensis lunae. Hisce praedictis omnibus " μενον ένιαυτδν πόσαι ε1σ\ν αΐ τής σελήνης έπαχταΐ.
praeindicatis, sic perspicue demonstrabimus quoto *Έτι μέθοδον άλλην δηλώσομεν, δι’ ής δυνήσεταί τις
miindi anno, vigintloctennalis cycli et decemaoven- γινώσχειν καθ’ έκαστον έπιζητούμενον ένιαυτδν
naiis (primus in iEgypto celebratum est Pascha (νπόστη ήμέρςιτοΰ Μαρτίου ή του Απριλίου εύρίσχε-
quoto mundi anno, vigintioctennalis cycli et decemno- ^ai ή κατά τδν έκκλησιαστικδν κανόνα ιδ» του πρώτου
vcnnalis) fuit annuntiatio sancto Zacbariae de Praecur- μηνδς τής στλήνης. Τούτων γάρ πάντων προδήλου-
soris et Baptistae Joannis conceptione, ut et annun- μένων, οΟτω σαφώς άποδείξομεν Ιν πόστηι μέν έτεε
liatio sanctae gloriosae semper Yirgini et Dei του κόσμου, ένπόστωδέέτει** τής όκτωχαιειχοσαετη-
genitrici Mariae facu, ut et magni Dei et Servatoris ρίδος του ήλίου χα\ έν πόστψ έτει τής έννεακαι-
nostri Jesu Christi secundum carnem conceptio; δεκαετή ρίδος τής σελήνης τδ πρώτον έν ΑΙγύπτιρ·
qii:e sine semine et intaminate facta est. Deinde quo- Ιπετελέσθη Πάσχα, έν πόστφ δέ έτει του χόσμου
to mundi et vigintioctennalis cycli anno in Jorda- χα\ τής όχτωχαιειχοσαετηρίδος χα\ τής έννεαχαι-
ncm ad Joannem veniens baptizatus est Dominus δεκαετηρίδος γέγονεν δ εύαγγελισμδς ό πρδς τον
noster Jesus Christus : quoto etiam mundi, et vi- άγιον Ζαχαρίαν περ\ τής συλλήψεως τοΰ προδρό-
gintioctennalis, et decemnoveniialis cycli anno G μου κα\ Βαπτιστού Ίωάννου, έτι μήν κα\ ό εύαγ-
rrucifixus est pro nobis, et spoliato inferno ex mor- γελισμδς ό πρδς τήν άγίαν ένδοξον Αειπάρθενου κ*\
luis resurrexit. Atque sic deinceps sumpto exordio Θεοτόκον Μαρίαν γενόμενος χαΐ ή κατά σάρκα σύλ-
paschalis cycli, ab illo anno quo vivificam mortem ληψις του μεγάλου Θεού κα\ Σωτήροςήμών Ίησοΰ
tulit came pro nobis Christus verus Deus noster Χρίστου άσπόρως xaV άφθάρτως γεγένηται * έυ
tertia die ex mortuis resurrexit, quo mundi anno πόστφ τε*' έτει του χόσμου χα\ τής όκτωχαιεικοσα-
completus est primus paschalis cyclus annorum ετηρίδος έπ\ τδν Ίορδάνην πρδς τδν Ίωάννην έλθών
ηχχχιι ecclesiastici Pascbatis, pt unde initium sumit έβαπτίσθη ό Κύριος ήμών Ίησοϋς δ Χριστός · έν
secundus cyclus sancti et vivifici Pascbatis, additis πόσ^τε" έτει τού χόσμου και τής οχτωκαιεικοσα-
qui a mundi conditu videntur effluxisse annis, cura ετηρίδος κα\ τής έννεαχαιδεκαετη ρίδος έσταυρώθη ··
quantalibet veritatis inquisitione demonstrabimus, ύπέρ ήμών χαι σχυλεύσας τδν ξιδην άνέστη έχ
Haec enim omnia ubi quivis intellexerit, tum ut su- νεκρών **. ΚαΙ οΟτω λοιπδν άρχόμενοι τού έορτα·
pra memoratas festivitates recte ac inculpate cele- στικού κύκλου άπδ τού έτους έκείνου ένφ τδν ζωο-
brel sancta Dei catholica et apostolica Ecclesia ποιδν θάνατον ύπομείνας σαρκΐ ύπέρ ήμών Χριστδς
statim percipiet. δ άληθινδς 13 ίμων άνέστη έχ νεκρών τή
τρίτη ήμέρα, παραστήσομεν έν πόστω τε έτει τού χόσμου έπληρώθη " δ πρώτος έορταστιχδς κύκλος
τών φλρ' έτών τού έκκλησιαστιχού Πάσχα κα\ πόθεν άρχεται δ δεύτερος κύκλος τού άγίου και ζωοποιού
Πάσχα, προστιθέντες τούς χρόνους τούς άπδ κτίσεως χόσμου φανέντας μετά πλείστης δσης τής έξετάσεως
άληθείας έχεσθαι ··. Ταύτα γάρ πάντα γινώσκων τις εύρήσει ώς δρθώς χα\ άνεπιλήπτως τάς μνημονευ-
θείσας μιχρψ πρόσθεν έορτάς έπιτελεΖ ή άγία τού Θεού καθολική κα\ άποστολική Εκκλησία.
/
YARLE LECTIONES.
" τε. δέ Ρ. ·· δυνήσηται PV. »* έν πόστφ δέ έτει. ·* τΛ κόσμου om. Ρ. " τε om. Ρ. " δ om.
Ρ» " τε οηι. Ρ. ·· άνεσταυρώθη Ρ. ·’ έκ τών νεκρών Ρ. " πληρωθήΡ. ·· έχεταιΡ.
k
93
CHRDNICON PASCHALE.
Κύχλος της ΑχτωχαΐΕΐχοσοκτηρίβο; του ήλιου είς έαυτ^ν άναχυκλούμβνος, ι:άντοτε σημα(ν·ύν τάς · 4ν
έχάττφ 4x8 f έπβίχτ3ις τού ήλ(ου.
>C ^ Th μΐ¥ Ιξωθεν
Χτ τον τροχού ^ηλοϋα^ίυ
%h πίίοι χυχλοι cldv, \
y χα\ €islv tlxOiTioxXiii. xa.\ τά γ
f Ι^ωΟεν τοΰ τροχοϋ ΐηλοΰϊίν τ& είς
ττοίαν ήμίραν έμβα£νε& 0 μάρτΐος
μήν. xoiV οπού έ(ττ\ν ΙττιγμοτιομΙ -
υον Ρ" ■* δηλοί χδ ρίοτεχτον , οπερ γίνίτιι
χατλ xiioopa^ χυχ/ους, ήτοι χρΐνους, cCtp^otu Tfip
τδ αΰτδ ρίοαεχτον είς ^ χύχ5.ον ’ χα\ είς η' χαΐ
ίΐς tp*, %α\ χαθεςής χοτά ^ χύχλου; *,
ι ώς όμου βίοοΐχτα χη* χύχλων ζ,
\ Κατά γάρ τήν τοιαΐίτην τετραετίαν J
Α Εχεις χα\ ίφευρεΤν ήμίρας xQ' Λ
έκ τής ονϊν1ξε<ι>ς τών κατ’ / ^
έτος ττεριττευίντεα^ *’
X. >
«aa
wS
an
i
B
r^l
i
B
s
a
■■
9
Ctfcius viyiiUioeiennalis sola tn seipsum semper recurrens, denotans quovis anno solis epactas.
Qum extra rotam sunt, indicant auot sint cycli : sunt autem xxviii. Qufc vero intra rotam sunt, quoto die
ingreditur Martius denotant. Et ubi B describitur punctatus, bissextum indicat qui fit singulis iv cyclis, seu
anms. Invenies enim ipsum bissextum in iv cyclo, et in viii et in xn, et sic deinceps secundum iv cyclos : ita
ut xxxiii cyclo, vii bissexti occurrant. Quippe juxta ejusmodi quadriennium poteris invenire dies xxix, ex
korarum trium, qua annis singula supersunt, collectione.
14 Ίστέον ώς έν τή γβνέσει τών φωστήρων,
ήγουν iv άρχή τής του χδσμου συστάσεως, τ6 πρώτον
Ιτος τής χατά φύσιν όχτωχαιειχοσαετηρίβος* του
ήλιου έπαχτάς ούχ Εχει. Αί γάρ 4παχτα\ μετά συμ-
πΐ-ήρωαιντών νβ' Εβδομάδων έχάστου ήγουμένου Ενιαυ-
τού έχ τής’ ύπολειπομένης του ήλιαχοΟ Ενιαυτού
μ<^ ττρδς τψ τετάρτφ ήμέρας λαμβάνονται, χα\
ίχάττψ Εττομένφ Ενιαυτφ έπιφέρονται. Πώς ουν Εν
τή Αρχή τής του χδσμου γενέσεως δυνατόν Εστιν *
έπαχτχς λαβεΕν ; Καταγέλαστον γάρ τούτο · λέγω δή
τ^ λαβείν Εν τή άρχή τής τού χόσμου συστάσεως
Ιπαχτάς ή Επακτήν ή λεπτά Επακτών. Μετά δΕ τδ
πληρεοβήναι τήν πρώτην όκταρεαιεικοσαετηρίδα του
ή'/ ίου τήν συναρξαμένην · τή γενέσει τού κόσμου, τδ
πρώτον Ετος τής δευτέρας όχτωκαιειχοσαετηρίδος
Notandum porro in ortu liiminariiim, seu in initio
mundi compositionis, primum naturalis cycli vi-
gintioctennalis solis annum epactas non Itabere :
epacl£ quippe post completas lii hebdomades unius-
cujusque primi anni, ex die cum quadrante sumun-
tur, et singulis sequentibus annis inieruntur. Qui
ergo fleri potest, ut mundi conditi iniiio potuerint
epactae occurrere ? Istud enim perridiculum est, ut,
inquam, initio mundi compositionis epactae, vel
epacta, atque adeo occurrant epactarum minuta.
Postquam autem primus vigiiUiocteniialis cyclus
solis completus fuerit, ille scilicet qui in mundi ortu
inceperit , primus secundi vigintioctennalis cycli
solis annus epactas habet lx. Si vero excedant lx.
sed ablatis a lx una vel duabus, et nir-
VAKIiE LECTIONES.
* τάς oro. V. * β"] βη'ΙΙΥ. · κύκλου PV. ^ κατεξείς PV. · κύκλους PV. »’ βισέκτι., xq
κύκλω C* PV. ·* περιττευόντων Hoc non mutandum. · όκτωκαιεικοσαετηρίδος. η' χα\ κ’ ετηρίδος* pV.
Sic et II, 12, 15, 17, 20. ’ έκ τής — ένιαυτού οιη. Ρ. · έστιν. μέν Ρ.
95 eHRONICON PASCHALE. 96
8iim lisqne ad l\ Secundus vero ac tertius vigin-
tioctcnnalis cycli annus, prout reliqui illius anni,
similiter epactas habent, quemadmodum habentur
in primo viginlioctennali cyclo, et in secundo, et
pari modo in reliquis omnibus.
Istud etiam hoc loco observandum, unumquem-
que naturalis vigintioctennalis cycli solis annum
habere initium xxi die mensis juxta Romanos Mar-
tii, quo vernum (leri aequinoctium per deiferos Pa-
ties docuit Spiritus sanctus. Enim vero superest ut
hic describatur expositio naturalis 15 decemno-
^vennalis cycli lunae.
του ήλΙου έπαχτάς Ιχβι C* ei Sk ύπερβώσι τίν ζ'
ούχέτι λοιπ6ν η' ή θ' “ λέγονται άλλ’ άφαιρου-
μένων των ζ' *· μία ή δύο κα\ πάλιν ίως των ζ'
Τ6 δΐ Ρ' χα\ γ' Ιτο; τής δχτωκαιειχοσαετηρίδος κα\
τά λοιπά αυτής Ιτη ώσαύτως Ιχει κα\ έν τή πρώττ^
δχτωχαΐ€ΐχοααετηρίδι χαΐ έν τή δευτέρ^ι χα\ έν πά«
σαις όμοίως ταΐς λοιπαΐς.
Ενταύθα δέ σημειωτέου χα\ τούτο, 6τι έκαστον
Ιτος τής χατά φύσιν όχτωχαιειχοσαετηρίδος τού
ήλίου τήν άρχήν Ιχει τήν xaf τού κατά 'Ρωμαίους
Μαρτίου μηνδς, έν ή τήν έαρινήν Ισημερίαν γίνεσΟαι
τδ' Πνεύμα τδ &γιον διά τών θεοφύρων έδίδαξε Πατέ-
ρων Έχχείσθω λοιπδν κα\ ή οχθεσις τής χατά
φύσιν έννεαχαιδεκαετηρίδος ‘••‘•τής σελήνης-
/ Ti μίν Ιξωθεν
/ τού τριίχού βηλούσιν \
y τδ πύσοι κύκλοι εΐσίν·
! κα\ είσίν ιΟ'. Τά 5έ Ισωθεν \
δηλούίί τδ είς iroiov μηνά έστιν τδ '
Πάσχα τδ νομικύν. Κα\ ΐ τ' τροχδ; βηλο!
τδ εις ΐΐύσας τού μηνδς έστιν τδ νομικόν. '0 £έ
δλον ένδότερος δηλοϊ καί αυτδς πίσας όφείλει Ιχειν
τδ φέγγος τού άγιου Βασιλείου είς τήν πρώ-
την τού ίανουαρΐου *■ μηνύς. Είς δέ τδν
δτϊΐσΰεν '■ τροχδν εύ ρήσεις καΐ τά
V πιρ\ ήλίου άξαντα. Κα\ ούτως J
συνίστανται τά Πάσχα τα
\ Ιως τής συντε- /
λείας, X ν .
t
}
l 1
ts
i
\ ^ 1
Γ3
H
^
\
Qu<b extra rotam exscribuntur, indicant quot sunt cycli : sunt autem xxix. Qua vero itUerlus, quo mense
^legale Pascha incidat, denoiant. Tertia vero rota, quoto mensis die idem iejfale Pascha celebratur edocet.
Qua vero omnino interior est, ostendit φιοΐοα habere debet dies luna S» BasiUi, primo Januarii mensis die.
2n ea vero qua a tergo est rota, invenies omnia qua de sole sunt. Sic porro constant Paschata usque ad con^
summationem.
VAELG IJECTIONES.
• συναρξαμένην. ούν άρξα;χένην PV. *· f. f P. ibid. τδν ζ'. τδ νξ Ρ. “ ή θ', ή θ' PV. “* λήγοντϊΐ
Ρ., λίγονται V. ‘* f· s Ρ· ** Ρ. πατέρων έδίδαξε Ρ. ιΟ' ετηρίδος PV.
άπριλλ. ubique Ρ. ** Ίαννουαρίου PV. ** δπισθεν PV.
1Π CHRONICON PASCHALE. 9S
15 Berl τον κατά tdr dslor νόμον γιγνομένον A sancto ac saltitari anni cujuslibet legali Paschate^
xaz' ένιαντόν άγιον καϊ σωτι\ρ ιώδους*^ ΙΙά- ac de gucesiionibus αά iilud spectantibus^ brctis cum
σχα καΙζών τούτου ζητΊΐμάτων σύντομος μειά
άχοδείξεως άπόΛνσις,
Tb μέν άγιον χα\ μακάριον Πάατχα του θεού δια^-
demoHst ratione solutio.
^ήδην ύπογράφει ό νδμο;, όμοΰ κα\ τδν μήνα δηλών
καθ’ δν δεΤ τοϋτο ποιείν, χα\ τήν ή μέραν χελεύων
διατηρείσθαι μετά «ολλής τής άχριβείας. θεοΰ“ γάρ
έστιν εν αΰτψ φωνή φερομένη τφ νόμω, φυλάξαι τδν
μήνα των νέων* Καϊ αοιήσεις τό ΙΙάσχα Κιφίφ
τφ Θεφ σον τεσσαρισκαιδεκάτχι ** ApiptUt τον
:τρώτον μτινός. Μήνα δέ νέον λέγει δν χα\ πρώτον
χαλει έν φ τεθηλδτες ·· οΐ καρπο\ τήν γενομένην των
παλαιών προττ,μαίνουσι κατάπαυσιν. Έν δ^ τή
τεαααριτχαιδεχάττ^ ήμέρφ του μηνδς του πρώτου
ίπιττρείιθαι τδ Πάσχα συνέταξεν, ούκ άλλου τούτο g
Sanclum ac bcalum Dei P»sc1ia perspicue om·
nino lex prxscribit , siniulquc quo Heri illud debet
mensem indicat, et quo die jubetur observari, id-
que cum plurima accuratione. Vox quippe Dei in
legem illapsa est, qua praecipitur observari mensis
novorum ; Et facies Pascha Domino tuo quartade-
cima die primi mensis. Mensem vero novum dicit,
quem et primum vocat, in quo germinantes fructu»
veterum prannuntiant cessationem. Quartadccim»
autem primi mensis nulla alia ratione observari
Pascha praecipit, nisi ut luminis instar lunae ple-
num suum habentis circulum , nos perinde plenum
χάριν ή ίνα κατά μίμησιν του τής σελήνης φωτδς
πλήρη *· τον Γδιβν κύκλον έχούσης, τδν μίν τής δια-
νοίις φίυττήρα ήμεϊς τέλειον έχοντες έν σχύτφ τής
άμαριίας μή διατρίβωμεν , Οάλλοντες δέ που παντο-
δαπέσιν άρεταις χα\ τοΖς τούτων πετάλοις οΤα τερπνά
φυτά σχετιύμενοι ληΐων δ^χην φαιδρο\ διαμεΐνωμεν^
Τεσσαρισχαιδεχάτην ·® δδ του μηνδς λέγει ού κατά
τον ήλιακδν κύκλον, άλλά κατά τήν σελήνην. Εβραίων
γάρ παϊδες ούκ έκ του ήλιακοΟ δρόμου, άλλ’ έκ του
τής σελήνης κύκλου τδν μήνα ποιεΓν έπαιδεύθησαν,
έπειδή κα\ ό μήν κατά τδ δνομα τής σελήνης λέγε-
ται· μήνη γάρ αυτή όνομάζεται Έλλάδι τή φωνή.
Αιγύπτιο: γοΰν πρώτοι διά τδ τδν τής σελήνης δρό-
μον εξιάτατον είναι, κα\ έκ τούτου συμβαίνειν πλά
νην των ήμερών παρά τισι γίνεσθαι, έξ ήλιου τάς
τού μηνδς ήμέρας έπενόησαν ψηφίζεσθαι, βραχύτερον
τοΟ τής σελήνης κατά τδν έαυτοΰ δρόμον κινουμένου,
ώς κα\ ουναμένου τούτου καταλαμβάνεσΟαι.
Τούτων τοίνυν ούτως δντων, πολλοί κα\ τδν πρώτον
μήνα του ενιαυτού συντέλειαν όντα τής χειμερινής
τροπής, ώς πρώτον διόλου τάχτουσι. Τούτο δΐ ποιού-
CIV άγνοούντες ότι τής έαρινής τροτιής άρχομένης
άπδ*’ τής πρδ ιβ' Καλανδών, *Απριλ£ων*’* τυγχάνει,
δ έστι Φαμενώθ χε\ κατά δά Σύρους Άντιοχέας καΐ
Μαχεδόνας δύστρου μιά χα\ εΙκάδι κατά τδν ήλιακδν
δρόμον, ήν έπιτηρεΙν προσήκει μάλιστα , μή πως
ταύτης** κατωτέρω πε πλάνη μένως·** τις τήν τεσσα-
ρισκαιδεκαταίαν κατά σελήνην τάξας διαμάρτη τού
habentes mentis luminare, in peccati tenebris non
immoremur : quinimo omnis g*meris florentes vir-
tutibus, earumque foliis, jucundae veluti plan-
tae , operti , segetum instar venusti permaneamus.
Quartamdecimam vero mensis ait, non secundumi
solarem cyclum, sed juxta lunarem. Hebraeorum
enim fllii non ex solari, sed ex lunari cursu men-
sem compingere sunt edocti, cum mensis ex lunae
nomine dicatur : Mene quippe Graeca lingua iUa ap-
pellatur. Primi igitur ilLgyptii propterea quod lunae
cursus extimus est, eoque contingit a quibusdam
in diebus peccari, mensis dies ex sole putari adin-
venerunt, brevius luna secundum cursum suum sc
movente, cum id facilius queat 'comprehendi. His
' Q igitur ita se habentibus primum mensem, qui hi-
bernum solstitium absolvit, ut primum omnino sta-
tuunt complures : in quo quidem ita versantur :
quod eum exsistere ignorent verno solstitio, quod
initium sumit abante dfem xii Kalendas Aprilis,
quod est Pbamenoth xxv, secundum vero Syros,
Antiochenos, et Macedones, dystri xxi juxta cur-
sum solarem. Idque maxime observare convenit, ne
quis deceptus, iufra illud quartadecima lunae posita,
in Paschate erret : ut qui primi mensis illam esse
existimet. Neque enim, ut biiperius dixi, si in duo-
decimo mense exsistat hibernum solstitium, mensis
novorum recte statuitur, quo fructum novi non-
dum conficiunt, neque falx in iiiesscm immitti po-
test : istud enim signum priini mensis divina lex
ΙΙάσχα, ό^ς τού πρώτου μηνδς νομίζων είναι ταύτην. d statuit. Sed cum accidat, ut prx^extu dccimaequartae
Ού γάρ έν τώ δωδεκάτω μην\ χειμερινής τροπής, ώς
προειπον, οΟσης, δ των νέων τάττεται μήν, οΟπω τδν
καρπδν τών νέων πεπονημένων 10Ί7 δυνα-
μένου δρεπάνου έν άμητψ πέμπεσθαι* τούτο γάρ
μάλιστα σημείον τού πρώτου μηνδς ό θεΖος Ιταξεν
νόμος. Άλλ’ έπει συμβαίνει προφάσει τής τεσσαρισ-
καιδεκαταίας*· κατά σελήνην τού αύτού πρώτου
lunae mensis primi, in errorem quidam inducti oc-
currente illa die Dominica vel Sabbato, jejunia sol-
vant, et tertia decima lunae tum inventa , contra le-
gem agant, investigandum omnino, an quarta de-
cima illa lunae occurrat die Dominica : tum enim
potius est ut in bebdomadem sequentem differatur,
hisce duabus potissimum de causis.
μη'/δς είς πλάνην έμπίπτοντάς τινας , άπαντώσης αυτής έν Κυριακή ή έν Σαββάτω, περιλύειν τάς νη-
στείας, τρεισκαιδεκάτης εύρισκομένης τότε κατά σελήνην, ώς ξένα τού νόμου πράττειν, τούτο σκοπεΖν
!
VARIi® LFXTIONES.
*’·*· σωτηοιώδου V. ** θεού. Num. ιχ, ό. ** τεσσαρεσκ. Ρ. ** τεΟηλώτες PV. δε τεσσαρεσκ. Ρ.
·· πλήρης V. *· et scq. τεσσαρεσκ. Ρ. άπό. ήτης supra versum Υ. ά'ττρΟύ.Ιων Γ.
ταύτης PV. ΐ6ΐ(/. πεπλανημένος Ρ. *· τεσσαρεσκ. F.
89 ' CHRONICON PASCHALE, ΚΛ
Kpo^iixttt δτιπ^ρ eI συμβ^ την αύτήν τεσσαρίσχαιδεχαταίαν τϋ}ς σελήνης Ιν RuptaxJ} εύρ{σχΕσθ«(, εΙς
τήν έξης έβδομάδα 5μεινον ύπερτ^θεσθαι δύο τούτων ένεχα.
Ac primum quidem, ut lertiadecima lunae die A Πρώτον μέν, Γνα μή τρεισχαιδεχαταίας ** χατΑ
Sabbato occurrente jejunia non solvamus, cum id σελήνην Σαββάτου τύτε εύρισχομένου περιλύσωμεν
minime legi consentaneum sit, istud non praeci- τάς νηστείας* δπερ ούχ άχόλουθον, του νόμου τοΟτο
pienti, quando luminare lunae circa circulum suum μή προστάξαντος , άλλά χα>. του φωστήρος της σ»·
adhuc imperfectum est. Deinde ut si Dominica cum λήνης έτιπερ άτελούς περί τδν χύχλον τδν έαυτον
quarta decima lunae concurrat, jejunare, ac rem δντος * έπειτα fva μή χαΐ Κυριαχής οβσης χα\ τεσσα*
agere indecoram non cogamur, cum id proprium sit ρισχαιδεχαταίας χατά σελήνην ύπαρχούσης άναγχα-
Msnichxoruin. Quandoquidem igitur, neque, quarta- σθώμεν νηστεύειν, άπρεπές πράγμα ποιοΰντες · Μα-
decima lunae in diem Dominicam incidente, non est νιχαίων γάρ έστιν Γδιον πράγμα τδ τοιουτον. Ούχουν,
jejunandum, ut nec perinde terliadecima Sabbato έπειδή οΟτε“ της τεσσαρισχαιδεχαταίας κατά σελή-
occurrente, jejunia solvenda, necesse est ut differa- νην έν Ruptax^J εύρισχομένης νηστεύειν δεΓ, ούτε
lur in sequentem Dominicam, prout paulo ante άχόλουθον έν Σαββάτφ τρισχαιδεχάτης άπζντώση;
dictum est, non soluto jejunio Paschalis die propter- περιλύειν τάς νηστείας , άναγχαία ή ύπέρθεσις είς
ea quod dilatum sit , sed quemadmodum decimus *5ήν έξης έβδομάδα, ώς όλίγψ πρόσθεν εΓρηται, ού
numerus noveni complectitur, sic quarta decima παραλύσεως γιγνομένης έν τψ Πάσχα διά τής ύπερ-
lunae in diem Dominicam incidente, quia in illa non B θέσεως, άλλ* ώσττερ δ δέχατος** άριθμδς περιλαμ-
est jejunandum , in sequentem hebdomadem ne- βάνει τδν έννέα, ούτως ή τεσσαρισχαιδεχαταία τής
cessario differri debet , nulla exinde quoad Pascha σελήνης έν Rupiax^ εύρισχομένη διά τδ μή δείν Ιν
facta imminutione, sex dilatis diebus alios compre- ταύτη νηστεύειν είς τήν έξής έβδομάδα ή ύπέρθεσις
hendentibus. Caelerum cum Salvator noster tertia γίγνοιτο, ού του Πάσχα έλάττωσιν ποιούσα των έξ
decima traditus, boc est quinta Sabbati, quartade- ήμερων ή ύπέρθεσις περιλαμβανουσών χα\ τάς &λ-
cima cruci Qxus sit, ac post tres dies resurrexerit, λας. *Άλλως τε έπειδή δ Σωτήρ ήμών τή μέν τρισ-
hoc est sextadecima lunae, quae inventa est in Do- χαιδεχαταί^ παρεδδθη , τουτέστι τή πέμπτη τού
minica, ut praefert Evangeliorum observatio, in recte Σαββάτου, τή δέ τεσσαρισχαιδεχαταίςι έσταυρώθη,
peragendo Paschate, et si necessario differatur. Ii- έν τριημέρω άναστάς, τουτέστι τή έξχαιδεχάτη
ccat iiosmetipsos solari. Sed * et si quartadecinia χατά σελήνην, ήτις ηύρέθη τδτε έν Κυριακή, ώς
Paschatis incurrat in Sabbatum , vel pridie Sab» ή των Εύαγγελίων έχει παρατήρησις, Ιχωμεν παρα-
bati, c^eterisque hebdomadis diebus , firme id ob- μύθιον του καλώς ποιεΐν τδ Πάσχα, χάν ύπέρθεσις
servare convenit. Si vero die Dominica occurrat γένηται διά τήν χαταλαβουσαν άνάγχην. "Αν μέν ούν
decima quarta lunae primi mensis, differendum om- . ή τεσσαρισχαιδεχάτη τού άγίου Πάσχα έρχηται έν
ηΐηο in sequentem hebdomadem ; Dominica quippe ^ Σαββάτφ ή πρδ τού Σαββάτου, έν ταΓς άλλαις της
dies est primus hebdomadis, ut supra dictum est. έβδομάδος ήμέραις άραρδτως τούτο τεοιεΤν προσήχει*
έάν δέ έν Κυριακή άπαντήση·^ ή τεσσαρισχαιδεχαταία τής σελήνης τού πρώτου μηνδς, ύπερθετέον
πάντως είς τήν έξής έβδομάδα* ή γάρ Κυριακή πρώτη ήμέρα τής έβδομάδος έστ\ν, ώς προείρηταί·
Hinc deinceps annorum ab Adam primo horni- Εντεύθεν** λοιπδν τών χρόνων τώνάπδ *Αδάμ***
num a Deo formato, seu a mundi «conditi exordio, τού πρωτοπλάστου άνθρώττου**, ήγουν άπ* άρχής
brevem historiam necesse est fieri, qui quam Deus κτίσεως κόσμου, έπιτομήν άναγχαίον ποιήσασθαι
inspiravit Scripturae, atque adeo inculpate tradiHs τών συναδόντων τή θεοπνεύστφ Γραφή χα\ 18 ταΓς
a sanctis ac deiferis Patribus , et rite celebratis festis ύτιδ τών θεοφόρων Πατέρων άνεπιλήπτως παραδοθεί·
in sancu Dei catholica et aposlolica Ecclesia con- σαις χα\ τελουμέναις δρθώς έορταΓς έν τή άγίφ τού
ciniint. Θεού χαθολιχή χα\ άτεοστολιχή Έχχλησίφ.
VARliE LECTIONES.
*· τρισχ. Ρ. ** ούδέ PV. *· δέκατος. Fort. δέκα. ** έχχαιδ. *** εύρέθη Ρ. *^ άπαντήσει Ρ.
** Πέτρος Άλεξανδρείας superscribit editio Raderi ( R ) , cujus curo Parisina consensum semper omisi·
dissensum plerumque notavi. *** άπδ τού Άδάμ Ρ· ** άνθρώπου om. R. *^ χα\ άποστολιχή om. R.
1^1
CHRONICON PASCHALE
iOS
ΕΠΙΤΟΜΗ ΧΡΟΝΩΝ ΤΩΝ ΑΠΟ ΑΔΑΜ
Tor IIFDTOIIAAXTOr ΑΝΘΡΟΠΟΤ
ΕΟΣ Κ' ΕΤΟΥΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΤΟΥ ΕΥΣΕΒΕΣΤΑΤΟΥ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΥΠΑΤΕΙΑΝ ΕΤΟΥΣ
Ιθ' ΚΑΙ ΙΗ' ΕΤΟΥΣ ΤΗΣ ΒΑΣΙΛΕΙΑΣ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ ΝΕΟΥ ΚύΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ ΥΙΟΥ*· 1ΝΔ1ΚΤΙΟΝΟΣ Γ.
BREVIARIUM ANNORUM AB ADAM
PRIMO HOMINUM A DEO FORMATO
AO XX ARNUM IMPERII HERAail PHSSIMI, AC POST CONSULATUM ANNUM XIX ET IMPERII HERA·
an, NOVI CONSTANTINI, ILLIUS FILII, ANNUM XYIII, INDICI. III.
19A84;i πρώτος άνθρώπων πλα9θε\ς άπ6 του ,
ΘεοΖ έγέννησεν δύο υΙους, τ6ν 'Άβελ χα\ τ^ν Katv.
ΕΤτα μετά τούτους έγέννησε χα\ tbv Σήθ, ζήσας Ιως
©5 τούτον έγέννησεν ·· 2τη σλ'.
Άδάμ^· έιτέζησεν όμοΰ (1)
EiC τόν *Αδάμ.
Ο^ος 6 πρωτόπλαστος *Α6άμ , ώς ήξιώθη εΙπεΙν
τηρί τε έαυτοϋ ** κα\ τής Ιδίας γυναικδς ώς εξ εύλο-
^ίας βεοΰ διά τής συναφείας είς σάρχα μίαν άμφό-
τεροι βυνάιΓΓονται. *Οπερ χα\ ό Κύριος 20 μαρ'^^-
ρεϊ iv Εύαγγελίοις λέγων τδν Θεδν αυτά είρηχέναι
διά στόματος του Άδάμ, δς χα\ νυμφαγωγδς αύτοΰ
Ιγένετο. *(Ι Sk άπόστοΧος Παύλος^* χατεχρήσατο
τούτφ τψ παραδείγματι μυστιχώτερον έπΙ τοΰ Αε-
σπότου Χριστούς έχλαβών αύτδ κα\ τής Εκκλησίας,
λέγων ^ · Τό μνστήριοτ τοντο μέγα έστίτ · έγύ) W
έΐς Χριστόν καΐ είς τήν "^ΕχΗΛΎΐσΙαν, Κα\
γάρ ώσπερ ή κεφαλή έστιν ό *Αδάμ πάντων των άν-
θρώτααν έν τούτφ τφ χύσμφ, ώς αΓτιος αύτών^* ών
χαΐ πατήρ , ούτω χα\ δ Δεστιύτης Χριστδς κατά
σάρχα ^ς Εκκλησίας κεφαλή έστι χα\ πατήρ του
μέ^ύ^^ντος αΙώνος. Ουτος πάλιν ήξιώθη βίχών Θεού
Adam primus hominum a Deo formatus duos
procreavit filios , Abel et Cain. Deinde genuit Seth ,
cum annorum esset ccxxi quando ille in lucem est
editus (Anni a mundo condito 230).
Vixit praeterea Adam alios annos dcc, qui quidem
anni simul collecti conficiunt annos dccccxxx.
De Adam.
Iste est primus a Deo formatus Adam, qui de so
et uxore sua dicere meruit, ambos Dei benedictione
per conjunctionem in unam carnem esse conjunctos.
Quod et ipse testatur Dominus in Evangelio, dum
ait idipsum dixisse Deum per os Adam, qui et illius
paranymphus fuit. Paulus vero apostolus hoc exem-
plo usus est mystico quodam sensu ad Dominum
Christum et Ecclesiam accommodato, cum dicit :
Sacramentum hoc magnum est : ego autem dico in
Christo et Ecclesia. Quemadmodum enim Adam om-
nium hominum est caput, cum horum ipse auctor
et pater sit, ita et Dominus Christus secundum
carnem Ecclesis caput est, et pater futuri saeculi.
Ille rursum meruit imago Dei appellari. Id vero in
Dominum Christum verius convenit, sicut Aposto-
lus ait : Qui est imago Dei invisibilis. Iste solus ho-
DUGANGII NOTiE.
(I) *Ομον. Occurrit haec vox crebrius in hoc
Chronico, pro collectione temporum exactorum,
quam άρίθμτ.σιν χρόνων κα\ όμάδα, seu summam^
vocant Graeci computatores, ut Eusebius in Chro-
nico, et ex eo Georgius Syncellus, qua ca temporum
designantur intervalla in quibus quicquid per annos
expansos, qui iisdem Graecis άπλά έτη dicuntur,
supra digestum est, unico numero colligitur, ut
pluribus observant Josephus Scaliger lib. vii De
Emendat, tenrp. statim initio, et in Animadversioni-
bus ad eumdem Eusebium, pag. 10, 2, edit, quam
hic sequimur, Petavius in Auctario librorum De
Doctrina temporum lib. viii, cap. 1, et alii. Obser-
vandum tamen Holstcnium hanc όμάδα, seu vocem
όμοΰ ascribere duntaxat annis vel aetatum, vcl im-
perii aut regni cujusvis, cum iis qui annos mundi
conditi designant, vocem κόσμου, pro όμοΰ ascribat,
non quod codex quejii vidit ita praeferat, sed, ni
fallor, ex ingenio, uti mox, ubi de filiis Noe agitur.
Minor enim numerus horum natalem, alter mortis
tempus a mundo condito indicat : nihil tamen mu-
tandum duximus ab editione, salis esse de hisce
monuisse lectorem arbitrati.
VARliE LECTIONES.
Inscr. υίοΰ αύτοΰ P. ·· Άδάμ post έγέννησεν addit P sola. Άδάμ. Άδάμ σλ' R. om. P. εαυ-
τού RV. , αύτοΰ P. *· έν Εύαγγελίοις. Matth. xix , 5; Mare, x , 8 ; I Cor. vi, 16. Παύλος ou\. P·
^ λέγων. Ephes. v, 32. αύτων om. P.
m CIIRONICON PASCHALE. 104
minum primus ex latere suo, Dei virtute, feminam A κληΟήναι. Έπ\ tk του Ac σπ<5του Χρίστου χυριώτερον
absque semine protulit. Dominus autem Christus έχ6έ6ηχ3ν, χαθώ; xa\ 6^® ’Λττβστολος λέγει -Ός^στ/κ
solus absque semine, ut vir ex femina, procreatus, elx^y τον Θεόν τονάοράτον,Ο^τος μόνος ^i^f^pώ‘xω^
naturae aequalitatem ac debitum adimplevit. πρώτος έχ πλευρΑς διΑ του θεοΟ προήνεγχε
τ6 θήλυ άσπέρως. Ό δέ Δεσπδτης Χριστδς χβτά σάρχα μδνος άσπδρω; Α^^εν^· έκ του Οήλεος®· παρ-
ήχΟη, την ισοτιμίαν χα\ τδ χρέος τής φυσεως άναπληρώσας.
Hic primus hominum a diabolo deceptus pecca- Ο^τος πρώτος Ανθρώπων Απατηθε\ς ύπδ του δια-
vit. Dominus Christus pro hoc debitum exsolvit, €δλου ήμαρτεν.Ό δεσπότης Χριστός ύπδρ τούτου tA
discisso sapienter chirographo, hosteque devicto. χρέος άπέτισεν, σχίσας εύλόγως τδ χειρόγραφον καΐ
χαταπαλαίσας τδν έχθρόν.
De AbeL
Hic Abcl justus, qui primus ex hominibus injusta
morte sublatus, infirma esse mortis fundamenta
ostendit. Quamobrem licet mortuus adhuc loquitur,
praenuntians mortuorum resurrectionem, quam Do-
minus Christus primus omnium in seipso demon-
stravit, quando mortis, quam habere videbatur, po-
testatem destruxit. Hic est Abel, qui in aenigmate
Christi passionis imitator exstitit, qui ex bonorum
operum invidia a fratre injuste interfectus est : de
quo et apostolus Paulus in Epistola ad Hebraeos ait :
Sed accessistis ad Sion montem^ et civitatem Dei vt-
ventis Jerusalem coelestem, et multorum millium an·
gelorum frequentiam, et Ecclesiam primitivorum, qui
conscripti sunt in caelis, et judicem omnium Deum, et
spiritum justorum perfectorum, et testamenti novi
mediatorem Jesum, et sanguinem aspersionis melius
loquentem quam Abcl.
Είς rdr ^Α(?εΛ.
Ουτος Άβελ ό δίκαιος, δς Αδίκως Αποθανών πριο-
τος πάντων Ανθρώπων έδειξεν®** σαθρά είναι του
θανάτου τά θεμέλια. Διά τούτο χα\ Αποθανών έτι
® λαλεΖ, προμηνύων τήν των νεκρών Ανάστασιν, ήν ό
Δεσπότης Χριστός πρώτος πάντων έν έαυτψ δείξας
κατέλυσεν του θανάτου τδ δοχοΟν χράτο;. Ουτός έστιν
*Ά6ελ ό ώς αΐνιγματι μιμητής του πάθους του Χρι-
στού υπάρχων, δς διά φθόνον Αγαθών έργων υπό τού
Αδελφού Αδίκως Απεχτάνθη * περ\ ού χαΐ ό Απόστολος
Παύλος έν τή πρδς Εβραίους ·® Επιστολή φησιν
ΆΛΑά προσεΑηΛύΟατε Σιώτ δρει καί ΛόΛει Θεού
(ωτΓος ΊερονσαΛίιμ έπονρανίφ καί μνριάσιτ Αγ-
γλων, πανηγύρει καί ΈχχΛησίςί χρωτοτόκωτ
άπογεγραμμέτωτ ir οϋρατφ^^, καί κριτχΐ θεφ
χάντων καί ανεύμασι δικαΐωτ τετεΛειωμένων
καί διαθήκης νέας μεσίτη ’/ησού** καί αΊματι
φαντισμον κρείχτον ΧαΛονντι xapii τδν 'ΆδεΛ.
{k. a Μ. C. 251.) Seth 205. Colliguntur anni 455. G
Supervixit 707. coli. an. 912.
( — 456.) Enos 190. coli. an. 625.
Supervixit 715. coli. an. 905.
( — 626.) CainaiilTU. coli. an. 795.
Supervixit 740. coli. an. 910.
( — 796.) Malaleel 165. coli. an. 960.
Supervixit 750. coli. an. 895.
( — 961.) Jerad 162. coli. an. 1122.
Supervixit 800. coli. an. 962.
( — 1125.) Enoch 165. coli. an. 1287.
Supervixit 200. coli. an. 565.
•
De prophetia Enoch.
Hic prophetavit, dicens : Ecce Dominus venit in
sanctis millibus suis facere judicium contra omnes, et
argut re impius de omnibus malis quos locuti sunt ad
eos peccatores impii.
Σήθ σε',
έπέζησεν ψζ',
Ένώς pV,
έπέζησεν ψιε',
Καινάν ρο*,
έπέζησεν ψμ%
Μαλελεήλ·· ρξε',
έτϋέζησεν ψλ',
21 Ίαρέδ·^ρξβ',
έτεέζησεν ω',
Ένώχ ρξε',
έπέζησεν σ',
όμού υλε'.
όμού ^ιβ'.
όμού χχε'.
όμού ξε'.
όμού ψΐνε'.
,όμού ^ι'.
όμού ^ξ'.
όμού ωΐ^ε,.
όμού ,αρχβ'·
όμού ^ξβ'.
όμού ασπζ'.
όμού τςε'.
Περί της ΛροφητεΙας Ένώχ (2).
Οδτος προεφήτευσεν, λέγων®·* Ιδού Κύριος Αρ-
χεται έν άγίαις μνριάσιν αϋτον χοιήσαι χρίσιν
κατά πάντων καί έΛέγζαι τούς άσεδείς περί πάν-
των των πονηρών ών έ.ΙάΛησαν πρδς αϋτονς
D άμαρτωΛοΙ άσεδεις.
Iste est Enoch, in quem mortis sententia non Ούτός έστιν Ένώχ πρδς δν ούτε ή Απόφασις τού
praevaluit ; translatus est enim a Deo, ne videret θανάτου έχρΑτησεν* μετετέθη γάρ ύπδ τού Θεού τού
mortem, ut sacrae Litterae testantur, quomodo et μή Ιδειν θάνατον, χαθά τή θείφ Γραφή δοχει, δπως
nobis per illum signiGcatum est : Mors in homines xai διΑ τούτου προμηνυθή ήμΖν, ώς Οϋ κρατήσει έπϊ
ηοη prwvalebit, sed exceptionem habebunt quot in illos τώνάνθρώπων ό θάνατος, άΧΛάΛύσινδέζεται*^ τά
DUCANGII NOTiE.
(2) Περί της προφητείας Ένώχ. Libro scilicet de quo Salianus anno nccccLxxxvii, n. 14, et alii^
apocrypho, cujus prae caeleris meminit Georgius quos is laudat.
Synceilus in Chron., uhl de angelis έγρηγόροις, et
VARIAE LECTIONES.
^® 6 om. P. χσί om. P. άσπόρως ώς ΑΑβεν PV. θήλεως Ρ. ®·* έδειξεν. Εδειξε τά Ρ.
*® 'Εβραίους, χιιι, 22. ** έν ούρανοις άττογ. Ρ. ·· Ιησού, θεού Ρν. ·· Μαλαλεήλ Ρ., Μελελεήλ ηι. Κ.
Ίεράδ Ρ. ·* λέγων. Jud. Epist. 14. ·® δέξηται R.
105 CHRONICON PASCHALE. I(j6
xat' αύτών, ώβικρ χα\ γέγονεν έπΙ του Δεσπότου Α decreta sunt^ quemadmodum in Domino Christo acci·
Χρίστου, χαταλυθέντος αύτου του κράτους·
ΟΙτός ioTCv Ένώχ 6 μετατεθε\ς είς ζωήν είς Μ·
γμα της του Θεού όυνάμ£θ)ς ταΐς μετά ταυτα γενεαΙς
της ^υναμόνης όιατηρήσαι τοΟς θνητούς μή άποθα-
vclv, άλλά ζώντας τήν έπΙ τ6 χρεΖττον άλλαγήν ύπο-
μόνείν.
Θυτός έστιν ό &μα τψ ’Ηλία έν έσχάταις ήμέραις
Αντικαθιστάμενος τψ *Αντιχρ(στψ κα\ έλέγχων τήν
πλάνην αύτου κατά τήν της Εκκλησίας παράθοσιν.
Ουτός έστιν ό διά πίστεως χα\ εύαρεστήσεως έκ-
φυγών τήν όδδν του θανάτου.
Μαθουσάλα (3) ρπζ'
έπέζησεν ψξβ*,
Αάμεχ ρπη%
έπέζησεν φξε',
Νώε φ', .... -.
Νώε έσχεντρεΖς υΙους, τδν Σήμ, τδνΧ'άμ, τδν’ίάφεθ··,
Χήμ (/, όμοΰ (4).
Έν τφ έχατοστψ έτει τού Σήμ , έξαχοσιοστψ θέ
του Νώε χα\ ,βσξβ' Ιτει γενέσεως κόσμου έγένετο ό
καταχλυσμδς έπ\ της γης · τοσαύτα δέ μέχρι τδν έν-
ταϋβα χα\ δ 'Αφρικανός συνήγαγεν **, έπειδή κα\ τά
άκριτη της Γενέσεως βιβλία ρπζ' φαίνει του Μαθου-
βαλά Ιτη , χα\ ούτως αύτόν γεννησαι τδν Αάμεχ.
Έγέτετο W ό χατακΛν<τμός έδδόμη χαΐ είχάδι
τσυ μτ^τός τον δευτέρου έχϊ τής γης τεσσαρά·
κοττα ήμέρας χαΐ τεσσαράχοττα n/xroct μΧ
ήJUιττorovτo τδ ϋδωρ μετά πεττήχοττα χαΐ έχα·
τδτ ήμέρας, χαΐ έχάθισετ ή κιβωτός ir μηνϊ τφ
έβδδ^ίφ έδδόμχι χαΧ εΙχάδι τον μηνός έκΐ τά δρη
δμού ,αυοδ'.
όμοΰ ” ^μθ'.
όμοΰ ,αχξβ'.
όμοΰ Φνγ*.
όμου ,βρξβ'.
dit, destructo illius imperio.
Hic est Enoch ad vitam translatus, in Dei virtutis
specimen venturis generationibus , qux prohibere
potest ne homines moriantur, ut dum superstites
sunt, mutationem in melius eispeclent.
Hic est qui una cum Elia ultimis temporibus An-
tichristo obsistet, illiusque redarguet impostune,
secundum Ecclesiae traditionem.
Hic est qui per fidem et placabilitatem mortis se-
mitam devitavit.
(A. a M. G. 1288.) Mathusala 187. Collig. an. 1474.
Supervixit 762. coli. an. 949.
( — 1475.) Laroech 188. coli. an. 1662.
Supervixit 565. coli. an. 753.
B ( — 2163.) Noe 500. coli. an. 2162.
Habuit Noe tres filios, Sem, Cham et Japhet.
Sem 100. coU. an. 2262.
Anno Sem centesimo, Noe sexcentesimo, et a
mundo condito iim.cclxii diluvium in terra exstitit :
tot annos ad illud usque numeravit Africanus, si-
quidem accurati Geneseos libri clxxxvii annum Ma-
thusala attigisse ostendunt, cum Lamech generavit .
Factum vero est diluvium septimo et vicesimo die
mensis secundi in terra ^ quod quadraginta duravit dies
et noctes : et minuebatur aqua post centum et quin-
quaginta dies, et sedit arca, in mense septimo, septi-
ma ei vicesima die mensis, super montes Ararat. Et
decrescebat aqua usque ad decimum mensem. In de-
cimo vero mense, primo die mensis, apparuerunt ver-
τά 'Αραράτ, Καί έΧαττογοντο τδ ϋδωρ έως τον G tices montium ; et post quadraginta dies, aperuit Noe
δεχάτον μητός, 'Er δέ τφ έτδεχάτφ*^ μηνί τή
χρώτη τον 22 Ι*^^ές (αφθησατ αΐ χεραΛαΙ τώτ
δρέωτ. Καϊ μετά τεσσαράχοττα ήμέρας ήνέφξετ
Νώε τήτ &vpar τής χιδωτον, χαϊ άχέστειΛετ τδτ
κόρακα τον Ιδεΐτ εΐ χεχόχαχετ τδ ϋδωρ. Καί έτ
fenestram arca, et emisit corvum, ut videret an defe-
cissent aqua. Et in primo et sexcentesimo anno vita
Noe primi mensis; prima die mensis, defecit aqua de
terra. Altero vero mense, septimo et vicesimo mensis
siccata est terra.
τφ αρώτφ χαϊ έξαχοσιοστφ iret έτ τή ζωή τον Νώε τον χρώτου μητδς μιφ τον μητδς έζέΛίχετ**
τδ ϋδωρ άχδ τής γης, Έτ δέ τφ μητϊ τφ δεντέρφ έβδόμη χαϊ εΙχάδι μητδς έξηράτΟη ή γή.
Είσϊτ άχδ Άδάμ έως Νώε γετεαϊ V,
Τά προχείμενα εΙπόντες διδάξομεν κα\ διά ποίαν
αΙτίαν ό κατακλυσμός έγενήθη κα\ διά τίνας, ?να μή
τινες τόν Θεόν της φθοράς αΓτιον*· είσηγήσωνται ··*,
εί κα\ έν άλλοις χρονογ ράφοις ού δηλοΰται ούτε περ\
τούτου ούτε περ\ τής πυργοποιίας * Γσως γάρ πολλο\ ^
διαπο^ΰσι * δείξομεν οΰν έκ της θείας Γραφής. Φη-
σ\ν ή. Γένεσις · Καϊ έ^έτετο, ήτίχα ήρξαττο οΐ
δτθρωχοι χο,ΙΛοϊ γετέσθαι έχϊ τής γής χαϊ θυ-
γατέρες έγεττήθησατ αύτοις, Ίδόττες δέ οΐ Αγ-
Ab Adam usque ad Noe, X sunt generationes.
Proposito insistentes argumento doceamus qua de
causa, et propter quos factum est diluvium, ne
quidam exstent qui corruptionis auctorem Deum
existiment. Tametsi porro apud alios chronogra-
phos, nec de eo, nec de turris aedificatione quidquam
dicatur, cum de iis subdubitent complures, idipsum
ex sacra Scriptura demonstrabimus. Sic igitur liber
Geneseos : Et facium est, cum capissent homines
multiplicari super terram, et filias procreassent, vt-
DUCANGIl miJE,
(5) ΜαθονσαΛά, Vide Petavium lib. ix De doctr.
iemv,, cap. 8.
(i) Kai βσξβ. LXX Seniorum epocham xx an-
nis ampliorem epocha Africani , Nicepbori Patr.
Consiantinopoliuni, Honorii Augustod. et aliorum
hic observat Scaliger lib. y' De emendat, temp. quem
consule, ut et Petavium 'lib. ix De doetr. temp.
cap. 10 et 11, ubi multa de diluvii epocha; de qua
sic Joannes Antiochenus, έτη άτΛ Αδάμ έως κατα-
κλυσμού, ,βφνβ'. nisi mendum sit in cod. Reg.
VARliE LECTIONES.
»» όμοΰ in m. supplet. R. ·· xa\ τόν 'I. P. ·· έπήγαγεν P. ·· ένδεχάτψ. δεκάτω Raderu^ el P
κεκοκίαχεΡ. sola. ·· έξέλειπεν V. ·* αίτιον. αΓτιος R. m. αίτιον. ··* ήγήσονται P. ΓάΝεβις,
VI, 1.
Patrol. Gr. XCII. a
107 CHRONICON PASCHALE. ^ 108
dentes angeli Dei filias hominum^ φιοά essent puickr se ^ A γ^Λοι tov 0eov τ&ς Θν}χη4ρας τώτ άτθρώχωτ δη
aeceperunt sibi uxores ex omnibus quas ^έ^οταηί^ κοΛαΙ elary ίΛαβοτ έΛντοΊς^ yvyalna^ dixb ««-
dixUque Dens: Non permanebit spiritus meus in ko· σώτ** ων έξεΧέξαττο. Kalelxer ό Βεός· Ob μίι
minibus istis in a^ernut.i, quia caro sunt. Erunt ini- καταμείτγι td χτανμά μου ir τοΐς άνθρώπας
tem dies annorum ipsorum centum viginti anni. χούτοις είς rdr αΙώτα διά tb eirai αύτοϋς σάρ·
κας.*Έσοττω. δέ cU ήμ(ρ<Η αύτώτ έχατότ εϊηοσιν
δΤΎ}.
Quos vocavil angelos Dei, non ii intelliguntur qui ϋΟς άγγέλους ώνόμασεν·® (5) θεού, oug(\ έχ των
e cticlis sunt : absit, sed intellectuales et incorporei ούρανών, Ατςαγε * έχεινοι γάρ νοεροί χα\ άσώματοι
angeli : hos quippe famosos homines,, et carnales Αγγελοι* τούτους bh Ανθρώπους καλέ? όνομαστοΰς
mortales voeaU dum ait, quia caro sunt. Atque id σαρκικούς χα\ θνητούς* φησί γάρ* Αιά τό ο7-
nonnulli interpretes recte docuerunt ac tradiderunt. rat αύτονς σάρκας. Τινές δέ των έρ μηνέων έπ’
Selectam \’cro Selh progeniem angelos Dei a Moyse άληθεΐας διδάσκοντες έξέβωχαν δτι τδ έχλεχτδν γέ-
esse appellatam, ipsa docebit Genesis. Cum enim νος του Σήθ άγγελοι του θεού παρά του Μωυσέως
caedis ex invidia faetne, et fraterni odii ac Dei abdi- ώνομάσθησαν. Αύτή ή Γένεσις®· διδάξει, έπειδή φθο-
cationis rei essent qui erant ex Cain tribu, primi ex R νοχτονίας χα\ μισαδελ^ίας χα\ άρνησοθεΐας έχ της
tribu Seth coeperunt Domini nomen invocare, quod est Katv έτηκρατούσης πρώτοι ot του ΣηΟ
angelicus hymnus. Scribitur enim in Genesi ; Se/Λ vero ζρξαντο έπικαλείσθαι τδ όνομα Κυρίου, οπερ έστίν
natus est filius ; vocavit autem nomen ejus Enos. Hic άγγελιχδς Ομνος. Φησ\ γάρ ή Γένεσις * Τφ δέ Σηθ
coepit invocare nomen Domini Dei. Haec Genesis. έ'^'ετνήβη νΙός· έχωτόμασε δέ ζό δνομα αϋτον
'£rώc. Οδτος Ι^ρζατο έπίχαΛεΐσθαι ζό δκομα Κυ-
ρίου τον θεόν. Ταυτα ή Γένεσις,
Ili ergo filii Scth angelis similes facti, et angeli- Ουτοι ουν oi τού Σήθ ** άγγέλοις δριοιωθέντες χα\
cum hymnum invocantes, damnatis illis ex Cain άγγελιχδν ύμνον έπιχαλεσάμενοι έχείνοις τοις άπο-
prognatis adhapscrunl. Deusque in iram conversus δλήτοις τού Katv συνήφθησαν,χαι τδ θειον ώργίσθη.
est. Ait enim Genesis : Non permanebit spiritus meus γάρ ή Γένεσις * Ού /ιή καταμείνχι ζό χνεν^ιά
in hominibus istis in eeternumf eo quod caro sunt. μου έν ζοις άνθρώχας ζούζοις είς ζόγ cUwya διά
ζό εΊναι αίτοϋς σάρκας.
Isti igdur illis copulati, procreatis ingentis statu- ΣυναφΟέντες (6) ουν οδτοι έχείνοις^® xal®‘ τέκνα
rae liberis, hos gigantas appellavit Scriptura. Audi ποιήσαντες’* τήν ήλιχίαν μεγίστους, γίγαντας αύ·
Genesim dicentem : Gigantes autem erant super ter- C τους έχάλεσεν ή θεία’® Γραφή. Άκουσον τής Γενέ-
ram in diebus illis. Postquam enim ingressi sunt filii σεως’* λεγούσης · 0/ δέ γίγατζες^σατ έχΐ ζής γης
Dei ad filias hominum, illa que genuerunt, isti sunt έτ ζαΐς ζ\μέραις έκείναις ’®. Ώ<· άκ είσεηορεύοτζο
^potentes α sceculo, viri famosi. Quos supra angelos ol vlol zov θεόν χρός ζάς Θυγατέρας ζών άνθρώ-
Dei, nomen Domini Dei invocantes, hos et filiosiDei hic χων καϊ έγεττωσατ έανζοις'^, έκεΐτοι 23
appellat. Atque haec quiJem Scriptura. Hi praeterea ol γίγαντες ol άχ* αΙωνος, ol drOpo^xot ol άτομα·
angeli a quibusdam dii vocati sunt. Apud Chaldaeos czoL * οΟς άνω Αγγέλους θεού ώνδμασεν, τούς έπι-
priimis iis imperavit Alorus, et post ilium Alaprus, χαλουμένους τδ όνομα Κυρίου τού θεού, τούτους κα\
et qui iis successere. Hos indicavit Scriptura, di- υΙούς θεού ένταύθα προσηγόρευσεν. Ταυτα μέν ή
eens : Gigantes a saeculo homines nominali. Γραφή. Έπε\ δέ ούτοι ol άγγελοι παρά τισι 6εο\
ίί.νομάσΟησαν χα\ προσεχυνήθησαν”, παρά μέν Χαλδαίοις πρώτος 6 άρξας αυτών Άλωρος χαΐ μετ’ αύτδν
•Αλαπρος (7) χα\ οΐ λοιποέ οΐ άρξαντες ’® αύτών. Τούτους ήνίξατο ή Γραφή λέγουσα * 01 γίγατζες οΐ
ολ’ αΙώτος, οΐ άτΘρωχοι οΐ ότομασζοί.
£t haec quidem scriptis mandarunt, qui res eorum Ka\ ταυτα μέν, ώς έδίοαςαν ol τά αύτών άναγρά*
sunt prosecuti. Derosus scilicet, et qui post illum 0 ψαντες Βήρωσοςχα\οΙ μετ* αύτδν ’* έξ ών Τώσηπος®®
scripsere : ex quibas occasionem arripuit Josephus άφορμάς έλαβεν περ\ τούτων άναγράψασθαι. Μαρτυ
DOCANGH NOTiE.
(5) Ούς ώκδ/ιασεν. Filios illos Dei, qui filias ho· (6) ΣνταφΘέτζες. Vide Cotelcrium ad lib. y
iniuum adamasse dicuntur Gen. vi, corporeos esse * Recogn., cap. 29 ; et Stephanuin Le Moine, t. II Fa-
persuasum habuisse plcrosque, ut inter caeteros nor. Sacror., pag. G50 et seqq.
Augustinum, observant pariter idem Peiavius ad (1)*Α.Χωρος, καΐ fter* αύζότ’ΆΜίχρος. Georgius
£piphanium haer. GA, ii. 2i, Saiianus n. 1, A2, et Syncellus, pag. 18 Άλασπρος habet. Vide Sahmiuiu
;il'i, in schoHts ad an. mxlii.
VARLE LECTIONES.
·· πασών, πάντων PV. ·· ώνδμασεν Αγγέλους P. ®’ τών om. P. ®® Γένεσις, iv, 26. ®· του Σήθ
om. V. ’® έχείναις P. sola. χαί ante τέκνα om., ponit ante γίγαντας P. sola. ®’® έποίησαν P. sola.
θεία om. P. Γενέσεως, vi, 4. έχείναις. καΐ jxex' έκεινο addit Genesis. ’· αύτοίς P. xa\
προσεχυνήΟησαν om. P. ’® λοιποί άρξαντες P. ’· αύτων PV, ·· Τώσηππος,Ρ. sola.
m CHRONICON PASCHALE 110
ρύνγ&ρα{ηφ έντψ^ΐΓ^τφ λόγΐ|>χωνΐ(6ρ\&ρχαιολο- A de iis conscribendi · Hunc enim testem
γ(ας a^ou Ιφη λέγων* ι Βήρωσος (%)^ άνήρ ΧαλβαΙος laadans in primo Antiquitatum libro, hmc ait : c Be«
μέν τφ γίνει γνώριμος 6έ τοίς περ\ ΐΜΐιβείαν** rosus vir genere quidem Chaldaeus, iis notus qui
άναστρεφομίνοις , έπειδή·^ περ\ Αστρονομίας χα\ eruditioni student, ut qui de astronomia et Cbal-
ηρ\**τών καρά*** Χαλδαίοις φίλοσοιρουμένων αύτδς daeorum philosophia libros Graece ediderit, i Et ista
είς τους ^Ελληνας έξήνεγχε τάς συγγραφάς. · Κα\ quidem Josephus. Enim vero quid mihi opus est in
ταυτα μέν Ίώσηπος. ΚαΙ τί με βεΙ (9) λέγειν εύ- testes advocare scriptores gentiles et profanos, cum
%έως (x των έξωθεν μαρτυρίας λαβδντα, όπότε χαΐ ex catholica nostra Ecclesia Epiphanius Cypri #pi«>
ό της χαθολιχης ήμών Έχχλησίας Έπιφάνιος*· 6 scopus in Panariis suis scribat : t Traditio ejusmodi
Κόπρου ia το?ς Παναρίοις αδτου γράφει * c *Η βέ est quae ad nos pervenit. Hinc in mundo coepit
παράδοαις ή είς*^ ήμάς έλθουσα, ήρξατο ή χαχομη- esse improbitas : et ab initio quidem per Adami in-
γανία iv χόσμω γίνεσθαι, χαΐ άπ' άρχης μίν βιά της obedientiam, deinde per Gaini parricidium, et fra-
του Άδάμ παραχοης , έπειτα δέ διά της τοΰ Rdtv tris interfectionem : exinde temporibus iared, et
άιδελφοχτονίας* εΤτα δέ έν χρδνοις του Τάρεδ χα\ deinceps, veneficia, lasciviae et injustitia regna-
έπέχεινα φαρμαχείαι χα\ μαγεΤαι** χα\ άσέλγειαι vere, ι Quinetiam nonnulli Adam, Evam et serpen-
xa\ άδιχία έχρημάτισεν **. ι 'Αλλά χαί τινες τδν ^ tem deos appellarunt, atque adeo Cain et Setb.
Άδάμ συν τ^ EO^ χα\ τδν δφίν γενέσΟαι ·· προηγδ-
ρευβαν ·», άλλά μήν χα\ τδν Katv χαι τ6ν Σήθ.
ΈπεΙ ουν τοιαυτα είχον οΐ Ανθρωποι θεοϋς όνομά- Cum igitur ita se gererent mortales, ut deos ap-
σαι xaV προαχονησαι όμοίους αυτών Ανθρώπους, τδν pellarent colerentque sibi similes, veri autem Dei
Αληθινόν Θεόν έπιλαθέσθαι, πάλιν ή Γένεσις*** obliviscerentur, rursum liber Geneseos haec ait:
Viddir dA Κύριος d ^€0ς Ιτι έχΛηθύτβησίχτ al «α- Vidcfu autem Deus quod multa malitia esset hominum
scisu ζώτ dr^pώxωr ixl της γης, διετοήβη ό Θεός super terram, cogitavit Deus delere hominem. Et post
dxaJUi^ai rtr Ατθρωχοτ, ΚαΙ μεθ' έτερα * ΚαΧ alia : Dixtt Deus ad Noe : Ecce ego disperdam eos
elxsr ό Θεός χρός Νώε· Ίδοϋ όγώ χατα^δείρω eum terra. Facias tibi arcam. Et haec quidem liber
αύτσύς xal τήν γηχ· xoiqcor σεανζφ*^ χιβωζότ. Geneseos. Unde et Petrus apostolos Clementi ex-
K«l ταΟτα μέν ή Γενεα).ογία.*Οθεν χα\ Πέτρος ό ponit, dicens : c Uni cuidam viro justo Noe, cum
άτιόατολος άφηγεΓται Κλημίφ (19) λέγων ιΈνί·^ liberis, eorumque uxoribus, in arca salvari praenun-
wvi (II) διχαίφ μετά των έξ αύτοΰ (12) Νώε·· συν liavil, ita ut, impiis peremptis, purificationem mun-
τοίς έξ αύτοΰ (13) έν λάρναχι διασώζεσθαι προαγ- Q dus acciperet, et in ipsa arca reservatus ad posle-
γείλας·· όδωρ είς χαταχλυσμόν έπήγαγεν, Γνα πάν- ritatem generis, purus redderetur : sed his omnibus
τΐιΐυ τώνάχαθάρτων··όλοθρευθέντων όχόσμος χαθα- gestis rursus homines impie agere coeperunt. ·
ρισθ^, έν αύτΙ) τ^ λάρναχι διασωθείς είς δευτέρου ττεριουσίαν χαθαρός·· άποδοθ^. "Ομως χα\ τούτων
γενομένων οί Ανθρωποι Ι^ρξαντο άσεδε?ν. ·
24 ΕΙς ζότ Νώε. De Noe.
Νώε δίχαιος τέλειος ών έν τ|} γενε^ αύτοΰ, ό Αχού- Noe justus et perfectus in generatione sua, cum
aiov μέθην Οπομείνας χα\ θεωρήσας έν αύτΐ) μυστή- imprudens nolensque in ebrietatem incidisset, ar-
pca. Φησ\ γάρή ΓραψΊ]^,Εξέτηψετ δέ Λωβ* άχό cana quaedam mysteria ίη ea vidit; ait enim Scri-
rov olrov, xal δγτω δσα έχοΙζ\σετ αύζφ ό νΙός ptura : Evigilavit autem Noe ex vino, et cogriovit qum-~
ttAzov ό · τεώζερος. ΚαΙ μετά τδ αύτφ προειπεΙν ώς cunque fecisset ei filius suus minor. Et postquam
DUCANGll MOTiE.
(8) Βήρωσος. Ea verba desumpta sun^ ex Jo- D secuti.
sephi lib. i Contra Apionem, pag. 1043, quae hic (11) Eri zirt.hs emendavimus ex laudata ho·
restituimus, non vero ex lib. i Antiq. milia, cum έν τινι editum esset.
(9) Kal zi με δει. Haec absunt a Cod. Holstenii (12) Μετά ζών έξ αύτοΰ. Clementin. 8. Μετά
usque ad voces, χα\ τδν Σήθ. τώνέξ αύτοΰ τριών, συν ταίςαύτώνγυναιςίν. Proinde
(10) ΚΛημΙφ. Leg. Κλήμεντι, uti restituimus, hic legendum, συν ταις γυναιξίν αύτών. ita rursum
vel είς τά Κλημέντια, ut infra» Locus exstat in lib. i liecojfn. n. 23.
Recognit. lib. iv, n. 12, 13, et in Clementin., bomil. (13) Νωε cvr το7ς έξ αύτοΰ. Haec delet Ilolste-
8, n. 27. Hic vero Rufiini versionem fere sumus nius.
VARliE LECTIONES»
·· έν τψ Tfpioxtp τών περί Αρχαιολογίας. Imo c. Apion, i, 19. ■· xh γένος P. ·* παιδεία; R. ·^ έπειδή
iosephus, έν τ?) RV. ·■ περί, περί τε Ρ. sola. ··' παρά ora. Ρ. sola. ■· Έπιφάνιος, ι, 4. ρ. 4,
eJ. Petav. ·· ή είς Ρ. sola. *· χαΐ 'μαγεϊαι om. Ρ. ·· άδιχίαι έχρη μάτισαν Ρ. sola. ·· γενέσθαι. (θεούς)
ndd. Ρ. ·* προσηγόρευσαν [Ρ. sola. ·■ Γένεσις, νι, 5. ·* σεαυτψ. δέ αύτώ Ρ. ·^ έν\ Ducangius, έν
Κν. ·* Νώε συν τοίς έξ αύτοΰ delet Holstenius, τριών συν ταΤ; αύτών γυναιςίν Clemens homii. vm, 17,
ρ. 678 ed. Cotel. ·· προαγγείλας restitui ex Clemente. προανηγγέλη V.. προχνήγγελεν R. ι τιροανήγ'·
γειλεν Ρ. Οδωρ — έπήγαγεν om. Ρ. ·· Ακαθάρτων Ducangius, άχαίρων RV. ·· χαθαρύς Oncaia·
gius, χαθαρώς ΒΥ. ·· γρα?4· Gen. ιχ, 24· ‘ Νώε om. R. · ό alterum om.
CHRONICON PASCHALE. liS
illum esi aLocutus, imprecaiionis, aliis vero bene- a έν τάξει χατάρβς (14) τά μέλλοντα λέγει χα\ το7ς άλ-
dictionis vice, futura ac eventura prsedicit, dum λοις ώς έν τάξει εύλογίας τα έοβμενα, χαΐ φηοιν ·
ait : Benedietm Diu$ Sem. Neque enim primo quo- ΕύΛογητός Κύριος d θ80ς τον Σήμ. Τράπον γάρ
dammodo imprecatus est, neque huic benedixit, sed τινα ούτε τψ νρώτφ χατηράοατο οΟτε τούτους ηύλό-
mysleriorum praedictionem est effatus, quae per Do- γη^εν , άλλά ΐϋρ<5^[&ησιν έξείπε μυστηρίων διά του
minum Christum adimpleta sunt : nam filii Ghanaan Δεσπότου Χριστού έχτελουμένων* οΟτε γάρ ποτ<
Xralribus suis nunquam servierunt, quin potius illi έδούλευσαν τοΓςάδελφοΖς αυτών οΐ τού Χαναάν, άλλά
Ιίβ servierunt in i£gypto. Sed et neque Oabaonilae, μάλλον έχεΖνοι τούτοις Ιδούλευσαν έν ΑΙγύπτψ, άλλ*
uti suspicati sunt quidam, iis servierunt, sed Deo : ούτε οΙ· ΓαβαωνΙται, ώς τινες ύπενόησαν, έδούλευ-
iignaiores enim et aquarios templo Dei illos impo- σαν αύτοις, αλλά τφ θεφ έδούλευον * ξυλοφόρους γάρ
siierimt, non vero sibi. Quid igitur aliud est, quam xa\ ύδροφόρους τψ ναψ του Θεού αύτούς χατεστή-
inera praedictio, illos ipsos qui ex Sem secundum σαντο· ού γάρ έαυτοΓς. Τί ούνέστιν ή πάντως πρό^-
carnem nasciturus erat Domino servituros? Illud au- ^βίς έστιν, ώς τψ Κυρίφ δουλεύσουσι χα\ αύτοί τψ
lein : Benediciui Dominus Deus Sem. Quid haec ad ix τού Σήμ ύπάρχοντι χατά σάρκα; τ6 δέ» ΕύΧογη·
Sem, si Deus est benedictus? sed infert : Dilatet ζύς Κύριος^ ό θεός τον Σήμ, τΐ τά πρδς τδν Σήμ,
Deus Japliet, et habitet veluti Deus tn tabernaculis ® εΐ 6 Θεδς εύλογητός έστιν; Άλλ’ έπιφέρει · ΠΛατν·
Sem. Deinde : Dilata^Deus Japhet. Nam et Japhet et rai^ ό Θεός τφ Ίάρβθ^ καί κατοικησάτο) ώσανεί
Chnnaan dilatavit, ac rursum uterque Christo, qui d θεός ir τοΤς cut{roipaci rov Λοιπόν * ΠΛά·
ex Sem natus est, servivit. Omnes enim habitationes rdrm d θβός τφ Ίάρεβ. Κα\ γάρ χα\ τψ Ίάφεθ χα\
iquas apud homines fecit Deus, particulatim quidem τψ Χαναάμ * έπλάτυνεν * χαΐ πάλιν άμφότεροι τψ
in prophetis, perfecte autem et indiscrete ac uni- Χριστψ δουλεύουσιν τψ έχ τού Σήμ ύπάρχοντι. 11ά-
verse in Domino Christo secundum carnem suis ex σας γάρ τάς χατοιχίας αύτού δ Θεδς, &ς πρδς τούς
‘Sem descendentibus factae jsunt : quemadmodum de Ανθρώπους έποιήσατο, μεριχως μέν έν το?ς προφή-
Domino Christo scriptum est secundum carnem : /n ταις, δλοτελώς δέ χα\ άδιασπάστως χαΥ χαθολιχώς
quo habitat plenitudo Divinitatis corporaliter. His έν τψ Δεσπότη Χριστψ χατά σάρχα πεποίηται τοίς
ergo visionibus et ipse praenuntiare dignatus est έχ τού Σήμ ύπάρχουσι, χαθάπερ έπ\ τού Δεσπότου
quae ad procurandam generis humani salutem a Χριστού γέγραπται * χατά σάρχα, έτ φ κατοικεί
Christo peracta sunt. fcdr τό αΧήρωμα τής θεότητος σωματικώς. Τού-
των οδν των δτιτασιών χα\ αύτδς ήξιώθη προειπεΙν των*· χατά τήν οΐχονομίαν τού Δεσπότου Χρίστου
έχτελουμένων.
Sectarum porro omnium matres ac praecipuae, et C ‘^ων (15) αΙρέσεων πασών μητέρες τε χα\ πρό-
cclebres, eae sunt : Barbarismus, Scythismus, Graeci- χριτοι χαΐ όνομασταί είσιν αύται· Βαρβαρισμδς, Σχυ-
«mus, Judaismus, ex quibus caelerae sunt natae hae- θισμδς, Έλληνισμδς, Ιουδαϊσμός · έξ ών μητέρων χα\
reses. άλλαι έφύησαν αΙρέσεις.
Barbarismus est quaedam ad arbitrium vivendi ra- 25 Βαρβαρισμδς ούν, ήτις χαθ’ έαυτήν έστιν δι-
.lio, cujusmodi exstitit abAdam per decem genera- αρχέσασα άπδ τού Άδάμ έπ\ δέχα γενεάς έως του
.lioues usque ad Noe diluvium. Barbarismus autem κατακλυσμού Νώε. Βαρβαρισμδς δέ χέχληται άπδ
•vocatur, quod nullum ducem haberent homines, ne- τού τούς ανθρώπους μή έχειν τινά άρχηγδν ή μίαν
.que invicem convenirent ac consentirent, sed quis- συμφωνίαν, άλλ' δτι πάς τις έαυτψ έστοίχει χα\ νό-
que quod liberet sequeretur, ac sua singulis volun- μος έαυτψ χατά τήν προτίμησιν τού Ιδίου βουλήμα-
Xi\s pro lege esset. τος έγένετο.
Ex praeallatis igitur colligere licet propter quos Έχ τών*^ προχειμένων (16) δέδειχται δι’ ούς ό
diluvium factum sit. Nunc quae post diluvium eve- χαταχλυσμδς γέγονεν. ΕΓπωμεν δέ λοιπδν χα\ τάάπδ
nerim dicamus. ^ τού κατακλυσμού.
DDCANG11 NOTiE.
(14) Tr τάξει κατάρας. NoUnda haec locutio, D (16) Εκ τώτ Λροκειμέτωτ , elc. Post hanc perio-
έν τάξει, qua rursum auctor utitur infra. chen, sequitur alia in cod. Holslenii : Ai των αίρέ-
(15) AI δέ τώκ, etc. Ex Epiphanio, haer. 1, n. 4, σεων, usque ad vocem, άπέθανεν · deinde, είς τδν
ex quo caeteri qui de haeresibus scripserunt. Vide Νώε, etc. Et post vocem έχτελου μένα, aha hoc
Scaligerum ad Graeca Eusebii, pag. 411. Caeterura initio, τά δέ μετά τδν καταχλυσμδν, elc. Atque ito
haec omnia Epiphanii delet codex Holstenil , ut ad- edidimus , cura haec praepostero omnino ordine
dililia, usque ad vocem έγένετο. essent descripta.
VABIjE lectones.
• oi om. P. ^ Κύριος om. P. · πλάτυνενΚ., πλατύναι m. · τψ Χαναάμ. τψ om. Ρ., Χαναάν R.
έχ τού. έαυτου R. · γέγραπτα». Coloss. ι, 19. ‘· τών — έχτελουμένων. τά — έπιτελούμ·>« Ρ. sola.
έχ τών προειρημένων δέδειχται διά ους ό χαταχλυσμδς γέγονεν post 40, 20, ήρξαντο άσεβεΓν, illa autem
9, αΐ ^ τών αΙρέσεων.
1?3 CHRONICON PASCHALE. II4
*Εζηβ« Νώι μίτά τ^ν χαταχλυσμδν Ιτη tV * χα\ Α Vixit Noe post diluvium annos cccl, et facli siiut
έγέ^ντο icAoat al ήμέρακ Νώι Ιτή χαΐ άπέθα- dies omnes Noe anni dccccl, et mortuus esi.
vev··.
Td dk μχτά τ6ν χαταχλυσμ&ν Ετη Εως τής ιευρ«
γαιοοιίας χα\ συγχύ«£ως των γλωσσών τής γής
cEotv Ετη χνθ'.
Άρφαξάδ** ρλ?/, όμου
έπέζησεν τλ\ όμου υξε'.
Καΐνάν (17) ρλ', όμου «βφχζ*.
έχέζησεν τλ', όμου υ? .
Σάλα ρλ% . όμου ιΡχνζ* .
έπέςηβεντν', όμου uif.
Def Ετει του Σάλβκ Νώε άπέθανεν.
^6ερ ρλδ', όμου «βψΐ^α'·
έιήίςησεν σ(/, όμου υό'.
Φάλεγ pV, όμου ,β^χα'.
έηέζησεν σΟ', όμου τλθ'.
Έν τβΙς ήμΕραις του Φάλεγ όιεμερίσΟη ή γή · 0ιό
χα\ αημαίνεται Φάλεγ τή Εβραίων φωνή μερισμός.
Κατά Toinov ή ιη^ργοποιία συνέστη, χα\ άπό μιάς
τής πάλαι διαλέχτου πολυφωνία γέγονε χα\ ή χαθ *
Ιχαοτον των γλωσσών διαφορά, ώς μέμνηται τούτων
ή βεία Γραφή *·, λέγουσα · Καί ijr χάσα ή γη χει-
Λος ir χαΐ φωΗι μία πάσι. Καί έγέτετο ‘· έτ τφ
Μϋτησοί αύτοϋς άχό άτατοΛώτ, ηίροτ πεόΐοτ έτ
Τί Σετταάρ καί καεφκησατ έκει. Καί έΐχετ
άτθρωχος χρός τότ χΛησίοτ αϋτον · Δεντε χΛιτ~
Anni vero post diluvium usque ad turris aedifi-
cationem, linguarumque terrae confusionem, sunt
DCLIX.
^ Arphaxad 135. Colliguntur anni 3397.
Supervixit 330. coli. an. 465.
Cainan 130. coli. an. 3537.
Supervixit 330. coli. an. 460.
Sala 130. coli. an. 3657.
[A.aM.C. 3538.]
Supervixit 350. coli. an. 480.
Anno Lxxxv Sala, Noe mortuus est»
Heber 134. coli. an. 3791. 3658;
Supervixit 370. coli. an. 404.
'Phaleg 130. coli. an. 3931.
Supervixit 309. coli. an. 339.
In diebus Phaleg, terra partita est : unde Plialog
Hebraeorum lingua est partitio. Ejusdem tempestate,
facta est turris aediOcatio, et ab uno quod olim obti ·
nderat idiomale, mulla linguarum genera conflata-
sunt, singulaeque ab invicem diversae, uti Lorum
meminit sacra Scriptura, ubi ait : Et erat omnit
terta tabium unurh^ et vox una omnibus. Et facium
est eum moverentur ipsi ab oriente, invenerunt eam··
pum in terra Senaar, et habitaverunt ibi. Et dixit
homo proximo suo : Venite, taterifieemus lateres, et
ΰεόσωμετ χΜτθους καί όχτήσωμετ αύτάς χνρΐ, coquamus eos igni. Et factus est Ulis later in lapi·
Kal έγέτετο αίηοίς ή χΛΙτθος είς Λίθοτ καί άσφοΛ· dem, et bitumen fuit iliis lutum. Et dixerunt : Venite,
roc*· ήτ αύτοις ό χηΛός. Καί εϊχατ· Δεντε καϊ aedificemus nobis civitatem et turrim, cujus erit capui
οίκοόομήσωμετ έαντοΊς χόΛιτ καί χύργοτ, οΰ q usque ad calum : et faciamus nobis nomen, antequam
κεροΛ^ι ίσται έως τον ούρατον, καί χοιήσωμετ dispergamur in universa terra. Et descendit Dominum
έσντόΐς όνομα xpb τον διασχαρηται ήμάς έχϊ Deus, ut videret civitatem, et turrim, quam aedifica»
χάσης τής γης. Καί κατέδη ‘· Κύριος ό θεός ΙδεΤτ runt filii hominum. Et dixit Dominus Deus : Eces
τήτ ΧόΛιτ καί τότ χύργοτ, 0τ φκοδόμησαν οΐ νΙοΧ genus unum, et labium unum omnibus : et eaeperuni
τώτ άτΘρώχωτ. Καί είχε Κύριος ό θεός · Ιδού hoc facere, et nunc non deficient ab eis omnia, quae·
χεΤΛος ir καί ^ωτή μία χάσιτ. Καί TovTo ήρξαττο cunque aggressi sunt facere. Venite et descendentes
χοιήσαι, καί τντ ούκ έκΛείψει έξ αϋτώτ χάττα confundamus ibi linguas ipsorum, ut non audiant
δσα άτ έχιθώτται χοιειτ. Δεντε, καί καταβάττες unusquisque vocem proximi sui. Et dispersit Dominus
σνγχέωμετ έκει αύτώτ γΛώσσατ ··, ϊτα μή άκού· Deus ipsos super faciem terrae , et cessaverunt aedi fi· ,
σωσιτ έκαστος τήτ ραοτήτ τον χΛησΙοτ αύτον, cantes civitatem et turrim. Propter hoc vocatum est
Kal δίέσχεφετ αύτούς Κύριος ό θεός έκεΐθετ έχϊ nomen ejus Confusio : quia ibi confudit Dominus ia·
xpocrcoxov τής γής, καί έχαύσαττο οίκοδομοντ· bia universae terrae , et inde dispersit eos Dominus
τες τήτ χόΛιτ καί τότ χύργοτ. Διά τοντο έκΛήδη Deus super faciem universae tsrrop.
τό όνομα αύτής Σύγχνσις, ότι έκει σντέχεετ Κύριος τά χείΛη χάατης τής γής, κάκεΐθετ διέσχει·
ρετ αύτούς Κύριος ό θεός έχϊ χρόσωχοτ χάσης τής γής
Έπε\ ουν (18) τούτων Εμνημονεύσαμεν, διά τήν Quia ergo horum a nobis facta est mentio, res
προχειμένην χρονογραφίαν·· δέον έπιμνημονεΰσαι postulat, uti propter susceptum operis argumentum.
DUCANGII NOT.E.
(17)^ ΚαΧτάν. Hunc Cainan contra fidem Hebraici d quos iidem Seniores illi ascribunt, contendunt, ui»
OkIicis taro Jiidxorum quam Samaritanorum inter recta ab Adamo ad Christum v. mccclxx annoruia
Arphaxad et Sela insertum a LXX Senioribus ob- constet epoeba. Hos adeat qui hac accuratius ex-
a^rvatuin ab Eusebio, et Scaligero in Prolegomenis pendere volet.
ad enradem, qui inde expungendos cxxx annos, (18) Έχεί οΰτ. Hac et sequentia us<{ue ad pag.
VARIiE LECTIONES.
1· χαταχλυσμός γέγονεν posuerat Ducangiiis. *· Άρφονσάδ V. Ετει m. H., Ετη PY.
tf **» ,** ^Τ^νετο om. P. Σεναάρ P. κα\ ή άσφαλτος PV. Correxi ex Genesi.
χ^εβη^. 00 σιοματιχώς συγκατέβη Κύριος ό Θεός margo PV. ·· τάς γλώσσα; Ρ. ·· προιώπου
^ης Ρ. ■■ όρθογραφίαν Ρ.
1Ϊ5 CHRONICON PASCHALE, 116
de Iisdem ex Epiphanio Cypri episcopo, et aliquot A παχυμιρώ( τά xet* «ύτους Ia ts των 8ι8β«χαλιών
ali!^ Suintnatim agamus. Qui rero Ii fuerint, et quas
partes a se invicem divisi incoluerint, exponit in
Xncorato suo idem Epiphanius ex Genesi.
c Japbet tertio Noe filio nascuntur filK, et filio-
rum filii XIV. Et Cham secundo filio Noe nascuntur
filii, et filiorum filii xxxi. Et Sem primogenito Noe
nascuntur filii, et filiorum filii xxvii. i Quibus di-
ctis, sic prosequitur :
. c Caeterum quinta post diluvium aetate (hoc est
ab Arphaxad usque ad Phaleg) cum a tribus Noe
filiis propagari genus hominum coepisset, continuata
sobolis successione, duo ac septuaginta numero ve-
Έπιφανίου του Κύπρου έξ έτέρων τινών. Κα\
xlvcc ?ίσαν χλ\ κατά ποιους τύπους μερισθέντβς οΓ·
χησαν·* λέγει είς τλν Ίγχυρωτδν·^ αύτοΰ (19) 1κ
της Γενέσεως ··.
2β * ** τρίτφ υΐφ του Νώε γίνοντβι παΤβες
χα\ πα(ύων τεαΤύβς ι&· Κα\ τψ Χάμ ύευτέρφ υ1^ το*ϊ
Νώε χα\ αύτφ γίνονται παΙΙες χαΐ πα{δων παΤύες λα'.
Κα\ τφ Σήμ πρώτφ υΐψ του Νώε γίνονται παΤβες
χα\ πα($ΐχ>ν παέδες χ^· » Κα\ ταυτα εΙπών
μνημονεύει*
C Πέμπτη (20) τοΙνυν γενεά μετά τδν χαταχ>υ-
σμ6ν, τουτέ^ν (21) άπ6 του Άρφαξάβ Ιως του Φα-
λέγ, πληΟυνύντων άρτι τών άνθρώπων άπδ τών τριών
υΙών τού Νώε χατά διαδοχήν παίδων, χα\ τούτων
lut principes ac stirpis capita prodierunt. Ii cuin ® παΖδες γεγύνασιν (22) οβ' ΐδν άριΟμδν έν χύσμω άρ-
longius processissent, et a monte Lubar, Arme-
niaeque finibus, hoc est regione Ararat, ulteriora
pbragrassent, in campum Senaar delati sunt, quem
locum sibi ipsi delegerunt. i Atque hic primum ho-
mines habitarunt post diluvium^ ibique plantato vi-
neto^ Noe propheta isto in loco sedem fixit. Caeterum
Senaar hodie in Persarum regione jacet, quam olim
Assyrii tenuerant. Igitur cum in eo loco compactum
fecissent, habito invicem consilio, de turri urbeque
illic exstruenda, turrim et Babylonem exstruunt. Sed
de insana illa molitione Deo displicuit. Idcoque dis-
sipatis-illorum consiliis, ex una lingua septuaginta
duas fecit, pro hominum numero, qui illo tempore
χηγέται χα\ χεφαλαιωταΐ. Έπεχτεινύμενοι δέ χαΐ
πρύσω βαίνοντες τού Λουβάρ ** (25) δρους χα\ όρ''ων
τής *Αρμεν(ας, τουτέστιν *Αραράτ (24) τής χώρας,
γίνονται έν πεδίφ Σενναάρ ·® (25), ένθα που έπελέ-
ξαντο “ (26). Έχεΐσβ Jtpojror ή ·· χαΓοίκησ/ς γί·
rorat μετά τότ κατακΛνσμότ τώτ άνθρώαωτ· χά·
χεΤ^τεύσαζ άμχεΛώτα Νώε ό προζρήτης οΙχήτοφ
γίνεται τον τόηου. ΚεΤται δέ αύτη ή Σενναάρ
νυν\ έν τή Περαών χώρα, ήν δέ πάλαι Άσσυρίων.
ΈχεΙαε τοίνυν συνδυάσαντες (27) χα\ συμβούλιου
ποιησάμενοι (28) μετ’ άλλήλων πύργον χαι πύλιν οΐ-
χοδομήσαι, κτίζουσι τήν πυργοποιίαν χαι οίχοδο·
μούσι (29) τήν Βαβυλώνα. Κα\ ούχ ηύδύχησεν ό βεδς
reperti sunt ; unde et Meropes a vocis divisione r τφ έργφ “τήζ αύτών άνομίας (S0), Διεσχέδασε
η ..Μ .ϊ 1 * . .f , ^ S6 Λ<ιτλ
sunt nuncupati. » Atque haec Epiphanius de turris
a^ificatione, et lxxii linguis : quod quidem ad haec
usque tempora velut ignoratum ab hominibus quae-
ritur. Operae vero pretium est modo exponere, ubi
horum singuli habilarint post divisionem, quaeque
ex iis ortae sint nationes.
γάρ αύτών τάς γλώσσας *· χα\ άπύ μιας (51) γλώσ-
σης (52) είς οβ' διένειμεν χατά τδν άριθμδν τών τότε
άνδρών εύρεθέντων (53)* δθεν χα\ μέροπες αύτο\
χέχληνται διά τήν μεμερισμένην φωνήν. · ΚαΙ
ταύτα Έπιφάνιος περ\ τής πυργοποιίας χα\ περ\
τών og' γλωσσών, δ κα\ μεχρλ νύν παρά τοις άν-
DUCANGIl NOTiE.
1 10 ct voces, έβασίλευσαν ΑΙγύπτιοιοί λοιπο\, desunt
1π Codice Holstenii : proinde quae subinde in hoc
Chronico interseruntur, sunt continuaturis.
(19) ΕΙς rdr Άγκνμωτόν αύτον. N. lU et 115,
et haeres. 66, n. 85.
(20) Πέμπττ}. Haec Epiphanii ex Prologo ad Pa-
narium paulo diversa sunt in edit. Petaviana : ac
primum, pro πέμτττη γενεά, legitur, πέμτττη τοίνυν
γενε^
(21) Τουτέστιν. Haec sunt chronici scriptoris.
(22) Γεγόνασιν. Edit, έγεγόνασιν.
ί25) Αονβάμ. Petavinsad Epiphan., pag. 5.
24) 'Αραράτ. Ibid. Petavius, ubi de hoc monte.
25) Σεναάρ. Idem Petavius, et Salianus an.
MDCCccix, n. 17.
J2G) ΈχεΛέ^αττο. Quae sequuntur absunt ab
edito : ‘έχεΖσε πρώτον χατοίχησις γίνεται μετά τδν
χαταχλυσμδν τών άνθρώπων * χάχεί φυτεύσας άμπε-
λώνα Νώε ό Προφήτης, οίχήτωρ τόπου γίνετα:.
quae etiam, cum chronici continuaturis videantur,
parenthesi claudenda.
(27) Συνενάσαντες. Ita Kader. συνδοιάσαντες,
emendavimus (de qua voce vide Gloss. med.* Grae-
cit.) ex codice Vaticano, in quo legitur συνδυάσαν-
τες * sed in hoc cod. υ passim pro oi poni observare
est. ^ ,
(28) Ποιησάμενοι. Edit, λαμβανόμενοι.
(29) ΟΙχοδομησαι. Sequuntur in edito, άπο δε
του κλίματος τού τρδς Εύρώττην είς Ασίαν χεχλι-
χότος, έπωνομάσθησαν πάντες χατά τήν χρόνου
έπίχλησιν Σχύθαι. Deinde, κτίζουσι δέ, eic.
(30) Άνομίας. Edit, άνοίας.
(51) Άχό μιας. Vide Pclaviuin ad hunc locum,
pag, 6. ^
(52) Γνώμας. Edit, γλώσσας. Vide eumdem Pc-
iavium.
(55) Εύρεθέντων εύρεθέντα.
VABliC: LECTIONES.
** ώκησαν P ex correctione Hoescbelii in ni. B. Άγχυρωτόν. cxiv seq. p. 116, cd. Pelav. Γενο-
σεως, x. ·· Ίάφετ V. ταύτα. εΐτα P. *· χα\ τούτων uncis includit P., ad quod nihil notatur cx \ .
Αουβάρ — όρίων. Αουβάρ χα\ όρέοιν V. *· Σεναάρ Ρ. ** έπεξελέξαντο Ρ. ·* πρώτον ή. πρώτ^ Ρ.
" Σεναάρ PV. συνευάσαντες. R, συνδοιάσαντες Ducangius. ” γλώσσας Epiphanius, γνώμας ΡΥ·
117 CHRONICON PASCHALE. 1 18
8ρώποιςι!< Αγνοούμβναν Ιπι^^^τεΙται. Δέον Sk μνημονεΰσαι (34) χα\ icou χατοίχηοαν Ιχαστος αύτών
μετΔ τήν μέρισιν χα\ τΔ έξ αύτών Ιθνη.
Τψ μίν ΙάφεΟ ** τρίτφ υίφ του Νώ< χαταχληροΰ- Α Japhet igitur tertio Noe filio obvenit, quidquid a
ται ^ Δπύ Μηδ(ας Ιως Γαδαρινών (35) χα\ &ic6 Tc- Media usque ad^Cadarinos pertinet, et a lUiinoco-
νοχορούρων ** τά κρύς βο^()Δν, οΤτινβς 1π\ τ6 ** τή; ruris quidquid aquilonem spectat : quam quidem in
Εύρώτεης χλΤμα νενευχδτες τψ τής ΣχυθΙας μέρει Europa regionem, quidam versus Scylbi» pariet
χοές έαυτών έθεαι προαεχρίθηααν progressi, sibi in sedem delegerunt.
1TIq\ ΊΔφεΟ τρίτου υΙού Νώε φυλα\ όμου ιδ*. Filii vero Japhel, terlii Noe filii, xiv fuere, ei qui·
bus totidem ortae tribus.
ΓΔμε^, έξο3 ΚελταΤοι (36). Gamer, ex quo Ccllaei.
Μαγωγ, έξ ού Άχυρτανοί. ΤινέςΙχ του Μα- Magog, eimio Aquitani. Quidam aiuntexMa·
γώγ (37) τούς Γδθους )έγουαι χα\ τούς gog ortos Gotthos, ut et Sarmatas et Scythat*
Σαρμϊτας χα\ τούς Σχύθας γεγενήαΟαι.
Μαδάι (38), έξ ού Βρετανοί. Madai, ex quo Britanni.
*1ωύά (39), έξ ού Σπανοί οΐ χα\ Τυράν- Jova, ex quo Hispani qui et Tyrannii.
νιος (40).
Έλισά (41), έξ o3 Μαύρος. Elisa, ex quo Mauri.
βο64λ(44), έξ ού Μαχουαχοί (43). Thobel, ex quo Macuaci.
Μοσδχ (44), έξ ού Γετουλοι. Mosoch. ex quo Geluli.
ΘηρΔς (45), έξ ού *Άφροι. Β Theras, ex quo Afri.
DUGANGll NOTiE.
(34) Ai^ 84 μτημοτΒνσαί. De hae terrarum et gentium potuerint reperire. Quapropter variantci
orbis partium inter filios Noe divisione agunt pas- quasdam, ubi occurrent, lectiones duntaxat indir:H
tim Annales sacri, qui in plerisque invicem minime bimus, ut et scriptores a quibus istius partitionis
consentiunt. Aliter enim Hs eorumque posteris po- loci sunt illustrati, ut ex iis lucem lector queat liau-
pnlos ac regiones attribuunt Josepbus lib. i Antiq. rire. Omnes enim persequi, et notis onerare, res
Jmdaic., cap. 8; Africanus, seu quivis alius apud operosa nimium foret, ac fortasse supervacanea,
G*'org.^ Syncell. pag. 45, ex quo descripsit Scaliger cum tota fere in conjecturis et divinationibus consi-
2uae Eusebii Graecis inseruit, auctor Chronici de stat.
ivisionibus gentium, quod Hippolyto ascribendum (35) Έως Fa^apiriar, Ecloge ms. άπύ Μηδΐίας
duximus; Hieronymus in Traditionibus ffebraicii; έως Γάδε ίρων.
Arnobius in psal. civ; Farrago Alexandrina Scali- (36) Γαμερ έζ οδ ΚεΛτάΐοι, Auctor Eclnges,
geriaiia. quam Chronici Alexandrini nomine cum άπύ μέν του Γάμερ, οΐ νυν Γαλάται. Ita Gamer
Cujacio donamus; Eptpbanius in AncoratOj n. 115, Hippolyto et Eusebio, qui Syncello et aliis Gomer.
ct ha^resi 66, n. 43; Cedreiius, pag. 12; et Cbro- Κελταΐόι autem iidem qui Κέλται, Galli. Vide Sa-
nica mss. Georgii Harmatoli et Symeouis LogotlieUe : liamim an. mdcccclxxi, et Zonane Aniia/es, lib. i,
fliiibus addenda ecloge bistoriarum ros. boc titulo : G n. 5. Porro filiis Gomer diversas omnino gentes tri-
^ΕκΛογη Ιστοριώτ άαό τής Μωσέως βίβΛου καϊ buit idem Hippolytus.
τώκ έξω Ιστοριογραφτ\σάντωτ έχισήμωτ drdpoir^ (37) Μαγώγ, Bocliartus in Phalec, seu Geographia
xal τής Θείας Γραφής, τόμος δίερχομέτη μέχρι tarra,lib. ιιι, cap. 13.
τής ΆταστασΙου βασιΛε ας. At in cod. Heg. ^8) ΜαδάΤ. Auctor Eclog. άπδ Μάδω, Μήδο»·
ii.xcnxxxi, desinit duntaxat in tempora Abraami. έχοέ Ίώνος, Ίώνες, χα\ ol λοιπο\ Έλληνες. Vide Sa-
Neque porro dubium est quin ex iis quidam ab ali- lianum anno laudato, n. 24.
quo primaevo fonte sua hauserint, ut auctor Chro- (39) Ιωνά. Syncell. Ιωυάν. Idem Salianus n.
niri paschalis, qui ex Epiphanio quse hoc loco 25.
inseruit se descripsisse testatur, nunnullis, ut idem (40) Tvpdyrioi. Hippolyt. Hiberi qui et Tyrreni.
profitetur, ex aliis scriptoribus subinde mutuatis, (41) *ΕΛισσά. Idem Saiian. n. 26, in Schol.
ex Hippolyto lorte et Chronico isto Alexandrino, (42) Afaxovaxo/. Macula urbem iElliiopiae habet
quibus in* inultis concinit, ita ut hosce vidisse Plinius.
siTiplores pro eerto haberi debeat. Ip iis autem (43) θόδεΛ. Ecloge ms. έχ δέ τού θδβελ, Θοβη-
f<''iipulosius exponendis immorari debere haud λο\, ol vOv Ίβηρες · άπδ δέ Μελχώ, Μελχηνο), διύ
censiiitiiiis, tum quod res pridem acta vel tenlaia xa\ Μάζαχα ή παο* αυτοΓς αητρδπολις * άπδ δέ
ab Annalium ecclesiasticorum conditoribus, Tor- Θήρα Θρ5κες, άπδ δε θάρσεις, οΐ νυν Κί-
uiello in primis, Saliano et aliis chroiiologis, sacra*- λςχες, άφ* ού χα\ Τάραος χα\ ή παρά Κίλιξι άξιολο-
que Scripiur® recenlioribus interpretibus, et quod γωτάτη γενομένη τή^σδε τήςδηλωΰείσης διανεμήσεως·
G>:iriis ad Syncellum divisionem hanc, quam habet D Vide ^lianum n. 26.
Chronicon paschale, cum ea qujeapnd eumdem Syn- (44) Μόσοχ. Idem Saiian. n. 27, et in Scholiis,
ci-ilum legitur contulerit : prsesertiin etiam quod, ubi ille Gelulos absurde iii Chronico a Mosocho
IU ait Augustinus lib. xvi De civitate Dei, cap. ll, ortos ait, curo Africa, inquit, filiis Japbeti tributa
iliarum gentium, quarum apud hosce sciiplores sit.
meiiiio fit. vocabula, si qiinedam hodie maneant, nl (45)Pa9.46,19.e72pdc.IdeinSalian. n.30. PostThe-
appareat unde fuerint derivata, complura alia ras, qui octavus filius Japhel luit, sequilurapud Syn-
temporis vetustate sic mutata sinf, ut vix homi- cellnm, Χετταλείμ, έξ ού Μχχεδδνες. Post quem Haec
nes di>ccissiini antiquissimas historias perserit- scribuntur : οΙυΙοέΓάμερ, τού υΙοΟΊαφέθ. Άσχανάς,
luiites, nec omnium, sed aliquarum ex istis origines ΡιχΔΟ, et θόργαμα. Deinde, ol υΙο\ Ίωυάν, Έλισσέ,
VABliC LECTIONES.
·· ^Ιάφζτ V. καταχληρούται om. V. ·· Τινοκούρων R , 'Ρινοκουρούρων P. *· έπ\ τδ. έπΙ Ρ.
προαεχριθηααν m. R. προεχρίΟησαν PV. Conf. ad ρ. 49 R. όμου οιη. V. οΐ otn. V.
Sic et ρ. 32 Β. Verum nomen eslBacuatet. Vid. Wesscliiig. ad Antonin., p 2.
ΙΙ9
CHRONICON PASCHALE.
ISA
Archanatb» ex qao Mazices. j
Riphat, ex quo TarameiUes exteriores.
Thosmagar,*ex quo Borades.
Ilerca, ex quo Veltiones.
Tharsis, ex quo Taramantes citeriores.
Rhodii, ex quo Romani, seu Latini.
Sunt autem ct Graeci» nationes omnes ex his
conflatae, iis eo postmodum migrantibus : cujusmodi
sunt Saitarum, qui celeberrimam apud Graecos ur-
bem Athenas incoluerunt; praeterea Thebas, -cum
Sidoniorum sint coloni, ex Cadmo Agenoris filio
prognati. Sed et Carthaginensis Tyrenniorum sunt
coloni, ac caeteri qui in Graeciam commigrarunt.
Gentes vero a Japhet ortae, a Media ad Hesperium
usque Oceanum, dispersae, quae aquilonem spectant.
27 Ά σχανάθ έξ oi Μάζιχες (4β).
'Ριφαθ έξ ol· Ταράμαντες (47) Ιξώτεροι·
Θ<$ργαρμα (48), έξ ol· Βοράβες(49).
*Έρχα, έξ οζ Βελτίονες.
ΘαοΦείς, έξ ol· Ταράμαντες έσώτεροι.
Το4ιθ(, έξ ol· ’ΡωμαΓοι οΐ χα\ Λατίνοι.
Έατιν δέ χα\ τά τ9)ς Ελλάδος Εθνη ιτάντα έξ αύ-
τών των μετψχηχδτων Οστερον έχεΤσε, οΤον Σαϊ-
τών (50), οϊ χατφχησαν τήν παρ’ Έλληαιν τιμωμέ-
νην τεδλιν τήν χαλουμένην Αθήνας, Ετι δέ χα\ τkς
Θήβας, δτι ^ Σιδονίων ε1σ\ν Ατιοιχοι, έχ Κάδμου
του Άγήνορος. Καλ οΐ Καρχηδδνιοι δέ Τυρην-
νΐων ε1σ\ν άποιχοι χα\ οΓτινες άλλοι είς τήν Ελλάδα
μετφχησαν.
Ε1σ\ν δέ τά του Ίάφεθ (51) Εθνη άπδ Μηδίας
Εως του έσπερίου χατεσπαρμένα Όχεανου βλέτη>ντα
sunt istae : Medi, Graeci, Albani, Venni, Armenii, B τά πρδς βοββάν οΟτως* Μήδοι, Έλληνες, Άλβα-
Diiuni, Corzeni, Hippici, Paphlagones, Iberi, qui et
Tyrannii, Cbalyces, Celtaei, Sauromatae, Galli, Tau-
rii, Basantes, Illyrii, Vaccaei, Ligures, Japyges, Ga-
geiii, Latini, qui et Romani, Amaxones, Legestani,
Dennageni, Acytini, Mariandeni, Cyrtiani, Mossi-
naeci, Connil, Maeotae, Calabri, Thraces, Galli, qui et
Celtiberi, Macedones, Illyrici, Istri, Lusitani^ Errei,
Britanni, Coli·
vo(, Ούεννοί (52), Αρμένιοι, ΔαυνεΙς (53), Κορξη-
νο( (54), Ίππιχοΐ (55), Παφλαγδνες, Ιβηρες οί χα\
Γυράννιοι, Χάλυβες ** (56), ΚελταΙοι, Σαυρομάται,
Γάλλοι, Ταύριοι (57), Βάσαντες (58), Ίλλυριοί, Οΰ-
αχχαΤοι ··, ΑΙγυρες, ’Ιάπυγες, Γαγηνοί (59), Λατίνοι
οΐ χα\ 'Ρωμαίοι, ΆμαζονεΙς ·*(60), Αιγυατανοί (61),
Δενναγηνοί ** (62), Άχύτινοι (63), Μαριανδυνοί (64),
Κυρτιανο( (65), Μοσσυνοιχοι , Κάννιοι , Μαιώται,
Καλαβροί, Θρ^χες, Γάλλοι οΐ χα\ Κελτίβηρες ’*, Μαχεδδνες , Ίλλυριχοΐ , Ιατροί (66), Αυσιτάνιοι (67)·
Έββεοί (68), Βρεττανοί ·’ (69), Κώλοι (70).
OUGANGU NOTiE.
ΘαραεΤς, KlTioe,'et Τόδιοι, seu, ut praefert Chronicon C in ’ΟπιχοΙ.
■ ~ (56) XiUvxec· Χάλυβες, Syncellos et Logotheta.
(57) Ταύριοι. Qui Epiphanio, Syncello, et Logo-
thetae Ταύροι.
(58) ΒάσαγτΒς. Ita S3rncell. et Cedren. Bazantii^
in Chron. Alexandr. Epiphan. Βενεαγηνοΐ.
ms. Symconis Logotlietae, Κίτιος et 'Ρουδιος, a uui-
Afri-
bus ortas alias ac diversas sentes scribit idem Afri
canus, et ex eo alii. Proinde in hisce nominibus ap-
pellativis non omnino invicem conveniunt.
(46) Μάζικβς. De quibus Ammianus.
(47j Ταράματτες. Sic etiam cod. Vatie. Forte
Γαραμαντες^ inquit Raderus : Sauromatas ex Eu-
sebid mavult Salianus.
(48) θοσμαγάρ, Cod. Vatie. Θδργαρμα. Θορμα-
γάς, aliis. Idem Salian. n. 32, in Scbol.
(49) Βοράδες. Vide Bochartum in PAaiec, iib. iii,
cap. 11, initio.
(50) Σαϊτών. Saitas Susianae populos memorat
Plinius. Sed aliter hanc perioeben effert Hippolytus
ms. Sunt autem ex ipsis etiam gentes quoe sunt in
Etiada (Ellada) prester eos qui postmodum advene·
runt ibi, reges qui habitaverunt civitatem^ qum apud
Greeeos honoratur, Athenas, et Thebeorum, quoniam
Sidoniorum sunt inhabitatores ^ et quicunque sunt D
Atii similiter postheee apud HaUadam transmigrave-
runt, eic.
(51) Ekrlr di τά τοΰ'Ιάφετ. Vide anonym. Ra-
vennat., lib. iv, sect. 1.
(52) ΟϋεννοΙ. Ita Syncellus, ubi ΟΟννους ad
marginem reposuit Goarus : Ούενοσ(, Logothetae;
Ούερνοί, Cedreno.
(53) άαννεϊς. Ita Syncell. et Cedren. Δανεϊς, Lo-
golheta.
(54) Κορζτ\νοΙ. Corzini, In Chron. Alexandr.
(55) ΐΛΛίκοΙ. Cod. Vatie. Ίππηχοΐ. Όππιχοΐ,
Syncello et in Chron. Alexandr. Vide Stephanum
(59) Γατηνοί. Syncell. Logotb. Cedren. Γαρ-
γηνο\, vel Γαργανοΐ.·
(60) *Αμαζωνεϊς. Άμαζωνείς in cod. Vatie. *Αμά-
ζονες, Epiphan.
(61) Arir^crtarol. Chron. Alexandr. Ugiitini·
Epiphan. Αιβυατιχοί.
(62) ΑηνναγηνοΙ. Δεννανγηνο\, Cod. Vatie. Δεν-
ναγινοί, Syncellus, Logotb. Denitad. Chron. Alexan-
drinum.
(63) Αχύτινοι. Epiphan. Syncell. Cedr. Άχουϊ-
τανοί,
(64) ΜαριανδηνοΙ. Epiphan. Μαριανδυνοί.
(65) Κνρτιατοί. Epiphan. Καρτανο£. Syncell. Lo-
gotheta* et Cedren. Κυρτανοΐ. Chron. Alexandr.
Cyrtanii.
(66) ΊστροΙ. lorpioC, Syncello et aliis.
(67) Αυσιτάνιοι. Epiphan. Αυαιτανοί, cod. Vatie·
Λισιτάνιοι.
(68) *£/l/)eo/.Ita Symeon Logotheta : Epiphan.
Άββεοΐ. At Cedrenus hoc loco habet, Ούαχχαίοι,
VaccatL
(69) Βρεττανοί. Epiphan. Βριταννιχοΐ.
(70) ΚώΛοι. Ita LogotheU, et Chron. Alexandri-
num : Κολλοί, Syncellus et Cedrenus. Κολχοΐ, le-
gendum censent Raderus et Goarus.
VAUIiE LECTIONES.
Άρχανάθ P. Τυφαθ P. θοαμαγάρ P. έξ αυτών τών. τά έξ αυτών Ρ. *· δτι έχ ΣΡ. V.
*· Καλχηδόνιοι RV., Καρχηδδνιοι m. R. Μηδείας PV. ·* τά πρδ;. Imo πρδς. ·* Χάλυχες PV.
·· Ούαχχαοί V. Άμαξωνείς Ρ^ tbid. Ληγηατανοί ΡΥ. Δηνναγηνοί Ρ. ·· Κεντίβηρες Ρ.
Βρεττανοί PV.
121 CHRONICON PASCHALE. ' lii
01 8έ Ιπιβτάμ<νοι (7i) αύτών γ/^μματά είσιν A Qai vero suas norunt litteras, bi sunt : Cappa-
ouTOi · Καππάδοχες, Πβηρες (72) οΐ κα\ Tupdwioi, doces, Iberi qui et Tyrannii, Tabarini, Latini, qni-
Ταβαρινοί (75), Aaxlvot, οΓς χρώνται οΐ ΤωμαΤοι, biis utuntur Romani, Sarmatae, Hispani, Scythae,
ΣαρμΑται, Σπανοί, Σχύθες (7i), Έλληνες, Βασταρ· Graeci, Bastarini, Medi, Armenii.
voC “ (75), Μήδο&, 'Αρμένιοι.
ΊΕστιν βέ χατά μήχος ** τά δρια αύτών &π6 Μη« Sunt autem horum fines secundum longitudinem,
δίας Ιως Γαδε£ρων ** βλέποντα πρδς βοββόίν, εύρος a Media usque ad Gaderenos aquilonem spectantes:
δέ &iA Ποταμίδος (76) ποταμού Ιως ΜαστουσΙας (77) latitudo vero a Potamide fluvio ad Mastusiam quae
της χαθ’ ήλιον (78). AI δε χώραι αύτών είσι χατά orientem spectat. Regiones porro illorum secundum
τλς φυλάς αύτών αύται· ή Αυχνίτις, Μηδία, Άδρια- tribus sunt istae : Lychnites, Media, Adriace, a qua
χή ·* (79), άφ'ής τδ Άδριαχδν ®· (80) πέλαγος, *Αλ- mare Adriaticum, Albania, Gallia, Amazonis, Italia,
6αν£α, Γαλλία, Άμαζονίς, Ιταλία, Αρμενία μιχρά Armenia major et minor, Thuscene, Cappadocia,
τε χα\ μεγάλη, βουσχηνή (81), Καππαδοκία, Αυσι- Lusitania, Paphlagonia, Messalia, Galatia, Cellis,
τανία, Παφλαγονία, Μεσσαλία, Γαλατία, Κελτίς, Κολ- Golcbis, Hispanogallia, India, Iberia , Achaia, Hi-
χίς “ (82), Σπανογαλλία (85) , Ίνδιχή , Ίβηρία, spania magna, Bosporini, Maeotis, Derris, Sarmatia,
Αχαία, Σπανία ή μεγάλη, Βοοπορηνή ·*, Μαιώ- Β Taurianna, Bastamia, Scythia, Thracia, Macedonia,
τις (84), Δέββις, Σαρματές, ΤαυριαννΙς (85), Βασταρ- Delmatia, Colchis, Thessalia, Locris, Boeolia, AElo-
νές, Σχυθία, Θράχη, Μαχεδονιά, Δελματία, Κολχίς, lia, Attica, Achaia, Peloponnesus, Acarnania, Epi-
θεττβιλές, Αοχρίς, Βοιωτία ··, Αίτωλία, Αττική ··, rus, Illyris.
*Αχαΐα, Πελοπδννησος(86), ’Αχαρνία(87),Ήπειρώτις,
Ίλλυρές.
Ενταύθα καταλήγει τά δρια τού Ίάφεθ Ιως Βριτ- Hic finis est limitum seu regionum Japhet usque
τανιχων νήσων 28 τά πρδς βοββάν βλέτιοντα. ad Britannicas insulas, quae omnes ad aquilonem
ΕΙσΙν Sk αύτοίς χα\ νήσοι αύται * Σιχελέα, Εύβοια, vergunt. Sed et eorum sunt insulae istae : Sicilia,
Τάδος, Χίος, Λέσβος, Κύθηρα (88), Ζάκυνθος, Eubcea, Rhodus, Chius, Lesbus, Cyphera, Zacyn-
Κεφαληνία, Ιθάκη, Κύρσυρα (89) χα\ αί Κυκλάδες thus, Cephalenia, Ithaca, Corura, et Cyclades, et
ma\ μέρος τής 'Ασίας, τδ χαλονμενον 'Ιωνία. Ποτά- pars Asiae, dicta Ionia. Eorum est etiam fluvius Ti-
μδς δέ έστιν αύτοΓς Τίγρις, 6 διορίζων Μηδίαν χαΐ gris, qui Mediam a Babylonia distinguit· Hi sunt
Βαβυλίιινίαν. Ταύτά έστιν τά δρια του Ίάφεθ τού fines Japhet, tertii Noe filii,
τρίτον οΐού τού Νώε.
DUCANGil NOTiC.
(71) οι δέ έΛίσζάμΒτοι, etc. Haec ita effert Syn- C Cedrenus, apud quem perperam legitur, κατά Τλιον,
ceUiis : 01 δέ έξ αύτών είδδτες γρά(&ματα. Hippo- tametsi ita videatur legisse Hippolytus. [MaituiadU·
Ijtos, Qui autem eorum sunt^lxiieratt. /ton, pro Maslusa ad Ilion.
(72) Ίδτφβς. Cod. Vatie. *Ίβιρες. i79) Άδρ/άβη. Emendavimus Άδριαχή, ut habent
(73) Ταδαρητοί. Tabarini, Cbron. Alexandrinum : cod. Vatie. Hippolytus, Syncellus, Auctor Ecloges,
Τεβαρηνοί, Epipbanius : Ταβιεννοί, Cedr. . et Logolh. Adria, Chron. Aloxand.
(74) IxvBec· Σχύθαι, Syncell. Logoth. Cedr. (80) 'ABpranxSr. Cod. Vatie. Άδριαχδν.
^5) Bacrapirol. Bastarnoi^ qui in Chronico (81) θουσηηνή. Ita Logolhela : Syncell. βου?-
Alexandrino Ba$tami dicuntur. κινή, Thuscia.
(76) Ποταμίδος. Ταναΐδος, hoc loco habet Syn- (82) ΚοΛχίς. Cod. Vatie. Κολχοί.
cellas. Hippiolytus : Sunt autem fines eorum ad (85) ΣΛαγογαΛΛΙα. Celtiberia. Anonymus Raven-
Borram usque Gadiran, a Potameda fluvio usque nas seu Langobardus iii Geographia nuper edita,
Mastueadilion. In Ecloge ms. Λιβύη ή άπδ Ποτά- Spanovasconiee non semel miminit.
μειος παρεχτείνουσα μέχρις άχροις Συρτεως. Sic (84) Βοσποριγοϊ, Μαιωτις. Haec nomina depra-
norro regiones Japhet. recenset idem auctor Eclo- vata leguntur apud Hippolytum : Bosphorma^ IJe-
ges : Μηδία, 'Αλβανία, Άμαζονις/Αρμενία τε μικρά diaerris.
χαΐ μεγάλη, Καππαδοκία, Παφλαγονία, Γαλατία, (85) ΤανριαντΙς. Hippol. Tauriana.
Κολχίς, Βνσπόρη, Μαιώτις, ΛερβΙς, Σαρματΐς, Ταυ- (86) Καϊ ΒοιωτΙς. Desunt in cod. Vatie,
ριανΐς, ΒασταρνΙς, ΣκυΟία, θρφκη, Μακεδονία, Δαλ- (87.) 'Axapria. Ita Hippolytus, Syncellus et Lo-
^ατία, ΜολοσαΙς, Θεσσαλία, Λοκρ\ς, Βοιωτία, Αίτω- |) gotheta : sed leg. 'Ακαρνανία, ut est apud Cedre-
Αία, Αττική, Άχαΐα, ΠελΧήνη, ή καλού μίνη Πελοπ^ύν- num.
νήσος. 'Αρκαδία, Ηπειρώτις, Ίλλυρλ;, Αυχνίτις, (88) ΚνίΡηρα. Κύθηρα, anclor Ecloges : ΚύΟειρα
*Αδμιαχή, &φ' ής τδ Άβραΐχύν. Sic etiam Georgius Hippolytus, Syncellus, Logotheta, et Cedrenus le-
monachus in Cbron. ms; gunt.
(77) ΜαστονσΙα. Ita Syncell. Logoth. Cedren. (89) Κόρονρα. Κέρκυρα legit auctor Ecloges:
Ortel. in 'Jfaiiistiim· Κέρκυρα Hippolytus et Chonicon Alexandri nn ni.
(78) Kaff "HUior. Sic legunt Syncellus, Logolh. Hanc alii omittunt·
et Chron. Alexandrinum. Ex quibus emendandus
VARMS LECTIONES.
·· Βασταρινοί P. ·· κατά μήκος om. V. ·· Γαδηρών RV. Γαδηρηνιυν P. ®‘ Άδριακή. Άδριάβη R.
·* Άδριατικδν P, ** Κολχίς. Κολχοί V. Βοσττορινοί PV. ·· Β^ηωτία καΐ Βοιώτις Ρ· ®® Άττιχή.
Έττική V. Κύφηρα PV. ·· Κέρουρα RY
123 CHROmCON PASCHALE. K*
Chani autem 9ecundo'Noe fiUo, a Rhinocururis
ad Gadarenos usque, iEgyptiis, et omnia austrum
spectantia, quae aestu fervere omnino putantur,
subjecta sunt.
£x Cbam secundo Noe filio prognatae tribus xxxi.
Clius ex quo iCthiopes,
Mesraim, ex quo /Egyptii.
Hic est Mesraim iEgyptius, qui postmodum versus
^orientis plagas habitavit, Bactra deinde incoluit, et
citeriorem Persidem Asoa majoris Indiae appel-
lavit.
Hinc deinceps terrarum orbem invasit impietas.
Ilie enim pravae disciplinae repertor fuit, astrologiae
scilicet ac magiae : quem et Graeci Zoroastrem ap-
pellarunt. Hunc Petrus designavit, cum ait, Post di-
luvium homines impie agere cceperunt,
Plnid, ex quo Troglodytae.
Chanaan, ex quo Afri et Phoenices.
Filii Chus iEthiopis, ex Cham secundo Noe filio
orti, hi sunt :
Saba, ex quo Itabeni.
Evilat, ex quo Ichthyophagi.
Sabaiha, ex quo Ellani.
Rhegma, ex quo iE^ptii.
Sabacatha, ex quo i£lliiopes Libyci.
Filii Rhegma, filii Chus, filii Cham :
Saba, ex quo Marmarides.
Dadan, ex quo Cari et
Nenibrod venator et gigas, ^tbiops, ex quo
Mysi. AU enim Scriptura : Et Chus genuit Nembrod
venatorem et giganlem jEthiopem, Ilie est Nembrod
gigas et venator coram Domino. Huic Nernbrod re-
gnum Babylonis post diluvium ascribit sacra Scri-
ptura. Ait enim Scriptura: Principium regni ejusBa·
bijlon. Narrat porro Petrus apostolus in Clemcntinis,
Χάμ bk (90) τψ ίευτέρψ υΐψ του Νώβ άτΛ ·· *Ptvo-
χορούρων €ως Γοιδαρηνών ΑΓγυπτος^· χαΐ πάντ*
τά πpbς νότον ύπέιζεσαν, ηάνυ όοχουντα χαυματινΑ
ύπάρχειν.
Tto\ Χάμ του δευτέρου υΙου Νώε φυλα\ λα' (91).
Χού;, έξ οϋ ΑΙΒΙοπες (92).
Με<τραείμ, έξ ο& Αιγύπτιοι.
Ουτος Μεσραε\μ (95) ό ΑΙγύπτιος μετέπειτα έπ\
τά άνατοΧιχά μέρη οΙχήοας οΙχήτωρ γίνεται Βά-
χτρων, την έαωτέραν Περσ^βος λέγει Άσοα των με-
γάλων Ινδών.
Εντεύθεν τά χατά τήν γην παρά^^ομα διανενέμη-
ται. Έφευρετής γάρ ο^τος έγένετο χαχής διακο-
νίας (94), άατρολογίας χα\ μαγείας ’·, δν χα\ Ζωρο·
άστρην (95) οΐ "Ελληνες έχάλεσαν. Τούτον ήνί-
ξατο (96) Πέτρος είπιον δτι, Λίετά rdr xaraxUv-
σμότ ::άΛίν οΐ άνθρωχοι dcreesir ήρξαττο.
Φούδ, έξ οΖ Τρωγλοδυται.
Χαναάν, έξ οΖ "Αφροι (97) χα\ Φοίνικες.
ΥΙοι Χους του ΑΙΘίοπος του γενομένου έκ του Χάμ,
δευτέρου υΙοΰ τού Νώε.
Σαβά (98), έξ ου Τταβηνοί.
Εύειλατ, έξ ού ’ΚΟυοφάγοι.
Σαβαθά, έξ οΖ '^λανοί.
Τέγμα, έξ οζ ΑΙγύπτιοι,
χα\ Σαδαχαθά ^*, έξ οΖ ΑίΟίοπες Λίβυβς.
Τ1ο\ Τέγμα υΙού Χούς τού υίού Χάμ.
Σαβά, έξ ού Μοφμαρίδες (09).
Δάδάν (1), έξ ου Κάροι,
χαι Νεβρώδ (2) ό κυνηγδς χαΐγίγας, δ ΑΙ-
ΘΙοψ, έξ ού Μυ σοί.
Λέγει γάρ ή Γραφή Καϊ Χους έγέντησε τότ
Νεβρόύδ T0r κυyηJδr καϊ γίγαντα ΑΙΟίοχα. Οδτός
έστιν Νεβρίύδ ό γίγας καϊ κυνηγι^ς ένα>'τίον
Κυρίου. Τούτψ τφ Νεβρώδ τήν βασιλείαν Βαβυλώνος
μετά τδν χατακλυτμδν ή Θεία Γραφή άνατ'θηαι.
Φηα\ γάρ ή Γραφή* Αρχή τής βαοτΛεΙας αϋτού
DUCANGII ΝΟΤΑΕ.
(90) Κάμ δέ, efc. Ha'c'perioche^ abest ab Epi-
plianio, qui rursum incipit ab his vocibus, υ1ο\
Κάμ, etc.. ubi tamen qiumiam alia scriptor Chro-
nici intermiscet Ecloge ms. Ιως Γαδείρων τά πρδς
νύτον.
(91) ΦνΛαϊ Λα\ ΧΧΧΙΙ habent Eusebius cl Epi-
pbaiiius.
(92) Έξ οδ ΑΪΟίοηες. Zonaras : έχ μέν Χούς
Κουααιοι * ΑΙΘιοπες ούτοί είσι.
(93) Ουτος ό Μεσραίμ. De quo Cotelerius ad
iib. IV Recognit.. cap. 27. Zonarae Μεσρε\ν dicitur.
(94) Αιακονοίας. Cod. Yatic. έγένετο κακής δια-
αιονίας. Videtur legendum διανοίας, vel διχονοίας.
(95) "Or καϊ Ζωροάστρην. De quo consulendi
Tetrus Daniel Huetius V. C. in Praaparat. evangel.,
firopos. 4, cap. 5; Cotelerius, loco laudato, et
Troius, ad Origeiu, p. 30, ut alios pnetercam.
(9b) Τούτον ‘(γνίξατο. Kb. iv Recogn. S. Clement.
ti. 15 inilio.
(97) Έξ οδ Άρροί, etc. Hactenus in tribus aliis
iiliis Cham Africano et caeteris consensit Chroni-
con : in Clianaam vero dissentit, a quo Chananaeos
ii deducunt, quibusque Symeon Logothela in Cbron.
ms. aplat locum Pro‘'4)pii lib. ii Vamlalic.^ cap. 10,
ubi de Maurusiorniii gente agit.
(98) Σάΰα. Alii Σαβάτ, έξ ού Σαβάτ, vcl Σάβα.
Sabadii, apud Euseb. ubi haec addit : Ab ista terra
regina venit audire sapientiam Salomonis. Lude
Ίταβηνοί, legendum forte hoc Chronici loco Σαβα-
τηνοί* nisi quis malit ΣαβΓνοι, quos cacl eri Sabatha
ascribunt, ut Ichtyophagos Rhegma. Qui vero ex
Sabacata populi prodierint, ii silent. Vide Saba-
num anno laudato, n. 52.
(99) Μαρμοφίδες. Abi Μαρμαριται.
(1) Ααδάν. Abi Ίουδαδάν, εξ ου Φοίνικες.
(2) Καϊ Νεβρώδ. Nescio cur is filiis Rhegma
accenscalur apud Syncellum, Cedrenum. hicque in
Chronico, cum staliiu cx Genesi Illius Chus dica-
tur, (|uoniodo recte habetur apud Symeoneni Logo-
thetain, et in Chronico Alexandrino, ubi duo dun-
taxal filii Rhegma dicuntur Saba et Judadad.
YARIyE LECTIONES.
0LTt6. ύτιό P. ’· Τινοκουροΰρο)ν P. Αίγυπτος P., Αίγυπτον RV. ''· κακής, τής χαχής P,
μαγίας PV. Πέτρος. Supra pag. 23 D. xa\ Σαβ. V., Σαβ. P. έξ ού P. , ούτοι RV. ’· ή Γραφή«
Cicij. X, 8, 9.
125
CHR(»iICON PASCHALE.
Βα^υΛώτ, Αίχ%% ittp\ τούτου Πέτρος ό άπύττολο; A ut ille in Babylone regnaverit» com in iEgynfo sor-
<Ις τά Κλημέντια ^ (3) πως ήρξεν είς Βαβυλώνα έν
Αίγύιτηρ κληρωθείς * φησ\ yhp Πέτρος (4) * c Ουτος
ΝεβρΙιδ μετοικήσας άπβ Αίγυπτου είς ΑσαυρΙους»
κα\ οΙχήοας είς Νίνον (5) πάλιν, ήν έχτισεν Άσ-
βουρ«^ χα\ χτ^αας τήν πάλιν, Ι^τις 29 Βαβυλώ-
νας, πράς zh (6) βνομα τής πάλεως έχάλεαεν. Αύτάν
Nivov τάν Νεβρωδ οΐ Άσαύριοι προαηγάρευσαν. OS·^
τοςβιδΑαχει Άααυρ^ους οέβειν τδ Πυρ (7). Ένθεν χα\
tem suam accepisset : ait enim Petrus : c Hic Nem-
brod cum ex iEgyplo ad Assyrios demigrasset, ur-
bemque Ninum, quam Assur condiderat, habi lasset,
aedificata urbe, quae erat Babylonis, ex eo civiUli
nomen imposuit. Ipsum vero Nembrod Ninum As-
syrii appellarunt. Hic Assyrios ignem adorare do-
cuit : unde primus ab iis post diluvium rex creatus,
ar mutato nomine Ninus est appellatus, i
πρώτον «ύτόν βασιλέα μετά τδν χαταχλυσμδν έποάησαν οι Άσσύριοι τούτον, βν μετωνάμασαν Ntvov, ι
Ταύτχ Πέτρος περί τούτου.
Αιγυπτίων πατρια\ συν ΜεσραεΙμ τφ πατρ\ αύτών ^gyptiorum gentes cum Mcsraiin horum parenta
δχτώ. Λέγει γάρ ούτως * ΚαΙ ΜεσραεΙμ έγέτττισβ sunt octo : sic enim Scriptura : Et Uesraim genuit
τούς Αου^ίεΙμ,
Αουδιείμ, έξ ού Αυβοί (8).
Αίνε^ιετιείμ (fi) έξ ού Πάμφυλοι.
Λαβιείμ, έξ ού Αίβυετ.
Νεψθαλιείμ, έξ ού Φρύγες (iO).
Πατ^σονιείμ, έξ ού Κρήτες*· (11),
ΧασΑωνιείμ (12), έξ ού Λύχιοι.
Φυλιστιείμ, έξ ού Μαριανβυνοι ··.
Χαφθοριείμ·« (13), έχ ού Κίλιχες (U).
Χαναναίων hi είσι πατριαΐ συν Χαναάν τψ πατρί
αύτών ιβ'. Αέγει “ γάρ · Jaradr έγέττνισε τότ
Σιδώτα χρωτότοχογ,
Σιδώνα. έξ ού Μυσοί.
ΧετταΖον (15), έξ ού άάρβανοι.
Ίεβουσαΐον, έξ ού Ίεβουσαιοι.
*Αμο^βαιον έξ ού Γερμανοί.
Γεργεσαίον, έξ ού Σαρμάται*
Εύαίον, έξ ού Παννώνιοι.
*Αρουχαιον (16), έξ ού Παίονες ·\
*Ασενναιον (17), έξ ού Δελμάται··.
Άράάιον, έξ ού 'Ρωμαίοι οΐ χαΐ ΚιτιαΙοι ** (18).
ΣαμαραΓον. έξ ού Αίγυρε^.
*Αβαθή (19), έξ ού 'Αμαθούσιοι.
0 Ludiim.
Liidiim, ex quo Lydi.
iEnenietiin, ex quo Pamphyli.
Labiiiii, ex quo Libyes.
Nephihaliim, ex quo Phryges.
^ Patrosoiiiim, ex quo Cretes.
Cliasloiiiim, cx quo Lycii.
Philistiim, ex quo Mariaiidini.
Capbthoriim, ex quo Cilices.
Charianaeorum vero cum Chanaan eorum patro
nationes sunt xii. Scriptura enim dicit : Chanaan
genuit Sidonem primogenitum·
Sidonem, ex quo Mysi.
Chett‘eum, ex quo Dardani,
Jebusaeum, ex quo Jebiisaei.
Amorrlneum, ex quo Germani.
Gergesaeum, ex quo Sarmatae.
F.vaeum, ex quo Pannonii.
Λ Arucaeum, ex quo Paeones.
^ A^eniiaeum, ex quo Dalmatae.
Aradium, ex quo Romani, qui et Citiaei, Latini,
Samaraeiim, ex quo Ligures.
Abatbe, ex quo Amathusii.
DUGANGIl NOTi£
(3) ΕΙς τά Κ4ημέττια, Hic porro colligit eruditus
Cotelerius ex istis ab auctore ex Clemeniinis, tum
etiam ex aliis a Daipasceno et Maximo laudatis,
bosce libros fuisse interpolatos.
U) ^σΐ γάρ Πέτρος· Lib. ι Recognit. Clem.
n. et lib. iv, n. 29.
(.^) ΕΙς Niror. ita rursum infra, pro Νινεύι.
Eosib. Ninu$ condidit civitatem Ninum tn remone
Assgriifrum^ quam Uebrcei vocant Niniven. Apud Jo-
sephuni, Assur, a quo Assyrii, condidisse urbem
N&vov dicitur.
(6) Πρός xb. Censet idem Cotelerius has voces
positas pro π^ τούτο, quae locutionis ratio crebrius
•Krcorrit apud Graecos recentiores, ita ut ex eo, do
nomine Babylonis regiouis, urbi Babylonis nomen
is imposuerit.
(7) Σέβειγ xb rcvp. De igne Zoroastreo, passim
scriptores , quorum locos collegere alii, atque in
primis Brissonius De regno Persar. et idem Cotele-
nas ad Recogn. Clement., pag. 576.
(8) *Εζ ob AvdoL Gentes et nationes ex filiis
H^raim ortae desunt apud Syncellum, Logothetam
et Cedrenum, apud anos apponitur nota defectus:
sed habentur tum in hoc chronico, tum in Alexan-
drino, et apud Hippolytum.
(9) ΑΙτεμχτιεΙμ. Hippolyt. Enemim : Syncell. et
Logoth. Νεμεστιείμ. In his vero Mesraim recensen-
dis (iliis peccat non semel auctor Chronici Alexan-
drini. Vide Salian. an. laudato,^ n. 66.
(10) Φρύγες. Cod. Vatie. Φρύγαις.
(H) Kplxmq. Epiplian. Κρητες.
(12) ΧασΛωηείμ. Salian. anno laudato, n. 67.
(15) ΧαφΟοριεΙμ. Syncell. et Cedren. Χαφθο-
μιείμ * Logotheta ΧαφΟιριείμ.
(14) ΚήΑικες. Leg. Καιχες· Cilicii, in Chronico
Alexandrino.
(15) Χετταίογ. Supplendi Syncellus et Cedrenus
ex Chronico paschali, έξ ού Δάρδανοι. Sed perpe-
ram uterque habet Χατταίον · in reliquis filiis L ha—
naam, quoad gentes, cum eodem Chronico ii non
consentiunt.
(16) ΆρονκαΊογ. itaeseteri : Hippolytus Aracenm:
solus Cedreniis Άρούκον, ut infra, Άραδον pro^
Ά ρόδιον habet : quo loco Symeon Logotheta perpe-
ram legit, Άράβιος. έξ ού Άράβιοι. Vide Salian· -
anno laudato n. 80.
(17) Άσεγγαίογ. Idem Salian. n. 79.
(18) *Ρωμα7οι, ol καΐ Kixiulot. Citicei dicti έξ"
Κίτιος filio Jovan. Vide Snidam in Λατίνοι.
(19) 'Adddt}. Syncellus et alii Αμαθείς· Hippolytus:
Amathi,
VARliE LECTIONES.
^ τά Κλημέντια. Conf. Recognit. iv, 29, p. 540. ’· λέγει. Gen. x, 13. Κρίταις PV., Κρήτε^ m.
R. "· Μαριανδινοί PV. Καφθ. P. sola. ” λέγει. Gen. x, 15. ·· Άμμορ. V. Παίωνες PN’.:
Ααλμάται P. ■· Post Κιτιαίοι addit Λατίνοι P*
127 CHRONICON
Η! (fuidein ab ^gypto usque ad australem Ocea-
num regiones oblinent. Qui vero litteras suas no-
runt, sunt Phoenices, Pamphyli, Phryges.
Fines filiorum Cbam protenduntur a regione Rbi-
nocorurorum, quae Syriam, et i£gyptum, eliElhio-
piam usque ad Gades versus austrum disterminat.
Nomina vero regionum Cbam ea sunt : iEgyptus
cum adjacentibus nationibus, i£thiopia,/quae Indos
spectat, et altera iEtbiopia, ex qua oritur i£(hio-
pum fluvius Nilus appellatus, qui et Geon, Thebais,
Libya quae ad Cyrenem protenditur, MarmariS cum
regionibus contiguis, Syrtis quae tribus constat po-
pulis, Nassamonibus, Macis et Tautamaeis, Libya
altera, quae a Lepti ad Herculis columnas e regione
Gadium porrigitur.
Habet vero in partibus ad septentrionem perli-
nentibus maritimas regiones, Ciliciam, Lygdoniam,
Cariam, Bithyniam, Pamphyliam, Phrygiam, Lydiam
veterem, Pisidiam, Camiliam, Troada, Phrygiam,
Mysiam, Lyciam, iEoliam.
Sunt et illis communes insulae hae : Corcyra ,
Taurianna , Astypalaea, Cous, Lampadusa , Galale ,
Chius, Cnidus, Gausus, Gorseya, Lesbu8,Nisy-
rus, Melita , Creta, Tenedos, MegisU, Cercina,
Gaulorete , Imbros , Cyprus , Meninx , Thera , Jas-
PASCHALE. 12J
OCtoi χατέχουΦίν ΑΙγΰητου Εως τοΰ vottaCou
Ώχεανου. ΟΙ βέ έπιστάμ^νοι αύτών γράμματα Φοί-
νικες, ΑΙγύτΓΤίοι ·% Πάμφυλοκ, Φρύγες.
Κα\ ** τά μϊν δρια των υΙών τοΰ Χάμ (20) είσιν
'Ρινοχορούρων τής δριζούσης Συρίαν χα\ ΑΓγυ-
1TCOV χα\ Αιθιοπίαν ίως Γαδείρων** τά πρδς νδτον.
Τά Sk όνόματα των χωρών τοΰ Χάμ έστι ταΰτα * Αί-
γυπτος συν τοΤς περ\ αύτήν πάσιν, Αιθιοπία ή βλέ-
πουσα κατά Τνδους, κα\ έτΙρα ΑΙΘιοπία (21), δθιν
έχπορεύεται δ των ΑΙΘιδττων ποταμδς δ καλούμενος
Νείλος, δ χα\ Γήων (22), Θηβαΐς, Αιβύη ή παρεχτεί-
νουσα μέχρι Κυρήνης ·· (25), ΜαρμαρΙς χαΐ τά περ\
αύτήν πάντα, Σύρτις Ιχουσα Εθνη τρία, Νασαμώ-
νας ·*, Μάχας ·· (24) , Ταυταμαίους , Αι6ύη έτέρα
ή άπδ Αέπτεως παρεχτείνουσα μέχρις ** Έραχλεω-
^ τιχών στηλών κατέναντι Γαδείρων (25).
Έχει δέ χα\ έν το7ς κατά βοββάν μέρεσιν τάς
παραθαλασσίας, 30 Κιλικίαν, Αυγδονίαν (26), Κα-
ρίαν. Βιθυνίαν, Παμφυλίαν, Φρυγίαν, Αυδίαν τήν άρ-
χαίαν, Ηισιδίαν, Καμιλίαν ·· (27), Τ ρωάδα ··, Φρυ-
γίαν (28), Μυσίαν, Αυχίαν, ΑΙολίαν ··*.
Ε1σ\ δλ αύτοίς χα\ νήσοι έπίχοινοι αδται· Κδρ-
συρα (29), Ταυριανίς (50), 'Αστυπάλαια, Κώος (31),
Ααμπαδοΰσα, Γαλάτη, ΧΤος·^, Κνίδος, Γαΰδος ·· (52)>
Γδρσυνα··, Αέσβος, Νίσυρος (55), Μελίτη, Κρήτη,
Τένεδος, Μεγίστη (54), Κέρχινα (35), Γαυλορήτη(56),
DUCANGH NOTiE.
(20) Τά μέτ δρια των νΙώτ τον Χάμ, Vide ano- ι
nymum itavennatem, lib. iii, scct. 12.
(21) Kal έτέρα ΑΙΘιοπία, Utramque hanc iEthio-
piam sic indicat Georgius Monach. in Chron. ros.
ΑΙΘιοπία ή ^λέπουσα κατά 'Ινδούς * έτέρα ΑΙΘιοπία
δθβν έχπορεύεται δ ποταμδς τών ΑΙΘιδτηυν. Sed de
duplici iElhiopia consulendus Pelavius ad Epi-
pbaniiim, p^. 571, pneterea anonymus Ravennas,
qui plures iEthiopias recenset.
(22) Kal Γήων, Addit auctor Ecloges : 'Ερυθρά
ή ρέπουσα κατά άνατολάς, Ηηβαίς, Αιβύη ή παρεχ-
τείνουσα μέχρι Κυρήνης, Μαομαρις, Σύρτις, Αιβύη
ή άπδ Ποταμέως, παοεχτείνουσα ^χρις άχ^>ας
Σύρτεως, Νουμηδία, ΜασσουρΙς, Σύρτις, Αιβύη,
Mαυf>ιταvία παρεχτείνουσα μέχρις Ίιραχλεωτιχών
στηλών κατέναντι Γαδείρων.
(25) ΚορχυρΙνης, Leg. ut in Ecloge, et apud Lo-
gotb. Κυρήνης. Atque ita emendavimus.
(24) Νασσαμωνας^ Μάκονς, Syncellus et Cedre-
nus, Μασαμώνας χαΐ Μάχωνας. Simeon Logothela
Μάχας. Macoi, ]^pulos circa Aracosiam memorat
Plinius.
(28) Φρυγίαν, Τήν άρχαίαν Φρυγίαν, ΑΙωλίδα,
auctor Eclog. et Logolh.
(29) Κορσύρα. Κδρσουλαν legunt Syncellus, au-
ctor Chronici Alexandrini, Logolheta et Cedreniis,
qui tres έπισήμους insulas hoc loco praemittunt,
Sardum, Cretam et Cyprum : reliquas έπιχοίνους,
seu, ut praefert Logolheta, έπιχοινοΰ, vel ut Cedre-
nus, έπιχοινο?, inter quas primum locum obtinet
Conula, Infra autem communes fuisse Chamo et
Japheto dicuntur. Vide praeterea anonyinum Ra-
vennatem, lib. V, sect. 22.
(50) Τανριαννίς, Chron. Alex. Taurana, Hippol.
Tauriana, An Tauriana, de qua Strabo, lib. vi.
(51) Χωος, Χίος cod. Vatican. Apud Epipbaiiium
haec vox male jungitur sequenti, Κορχουλαπάδουσα,
Chronie. Alexandr. Conula, Lampadusa.
(52) Γανσος. Γαΰδος codex Vaticanus, Sacel-
lus et alii : Gaulus Hippolyt. Gaulu in Chron. Alexan-
drino. Vide Ortel. in Gaulos,
(55) Γόρσκνα, Γορρτύνα Epiphan. Κορσύρα
Syncellus : Γορσύνα cod. Vatie. Hippolytus, Logo-
theta, Cedreniis et Chron. Alexandrinum.
(25) Γαδείων, Syncell. et alii, Γαδείρων.
(2^ Αυγδονίαν, Αυχαονίαν legunt auctor Eclo-
ges, Syncellus, et alii.
(27) ΚαμιΛίαν, Καμηλίαν cod. Vatie. Καββα-
λίαν Syncellus : Καβαλίαν Cedrenus : Καμβαλίαν
Logotlieta : Καααλίαν Georgius Monachus, Haroar-
tolus, auctor Ecloges, et Logolheta.
(541 Νίσυρος, Νίσουρος Epipbanitis : Νήσσουρος
Syncellus : Νήσουρος cod. ms. Cedreni : Νίσυρις,
Editus ; iVisyra, Chron. Alexandrinum.
(55) Μεγίστη, Ita Hippolytus elEpiphanius. Lydas
insula Ptolemaeo et Stephano nota.
Epiphan. Κέρχυραι. Vide NoU ad
(56) Κερκίνα,
pag. 35 c.
VARLE LECTIONES.
” ΑΙγύτΓΓ.οι oro. P. “ καί om. P. t6td· Τινβχουρούρων P. ·· Γαδίρων P. ·· Κυρήνης Ducangius,
Κορχυρίνης RV. ·* Νασσαμώνας PV. ·· Μάχους P. Conf. Schurzfleisch. Nolit. Bibh Viiiar. , pag. 62
” μέχρι P. *^^Γαδύρων., Γάδε ίων R., Γοδείνω P. ·· Καμηλίαν V. ·· Τροάδα P. ··* Αιωλ/αν PV.
Χίος. Χώς Ρ. ·· Γαΰσος Ρ. ·* Γδρσχυα Ρ.
129
CHRONICOfi PASCHALE.
1^10
Ίμβρος, Κύπρος, Μήνιξ (57), Θήρα, Ίασος * (58),
ΕαρβανΙς (39), Κάρπαθος *, Σάμος.
Alkac αΐ νηαοι έπ£χο(νοι μεταξύ τοΟ Χάμ χα\ του
ΊάφεΟ. Τά χατά θάλασσαν γίνονται όμοΰ νήσοι
xc'*l40).
Έχει θλ τά 5ρια του Χάμ χα\ έτέρας νήσους, Σαρ*
δαν£αν, Κρήτην, Κύπρον.
^χει ποταμ&ν (41) Γηών τβν κα\ παχυβάτορα
χβλουμενον ΝεΖλον, χα\ χρυσοράαν, χυχλοΰντα πάσαν
γην Αίγυπτου χα\ ΑΙΘιοπ£ας. Όρ£ζβι 6έ μεταξύ του
Χάμ χα\ του ΊάφεΟ τ6 στόμα τής έσπερινής θαλάσ-
σης. Αβτη ^ του Χάμ ή γενεαλογία , δευτέρου υΙου
του Νώε. *
είτα πάλιν Έπιφάνιος (42) * Τφ θέ Σήμ πρώτφ
υΐφ του Νώε ύπέπεσεν ό χλήρος δ άπδ Περσίθος χα\
Bdxrpcjv εως Ινδιχής (45). Μήχος του χλήρου Ιως
Τινοχορούρων *. ΚεΙται (44) 6έ αύτη ή 'Ρινοχορού-
pm · άνά μέσον Αίγυπτου χα\ Παλαιστίνης τής άν*-
τιχρί) χειμένης τής έρυθράς θαλάσσης.
ΤΙο\ Σήμ του πρωτοτόχου υΙου Νώε, φυλα\ χζ* (45).
ΑΙλάμ (46), έξ οΐ οΐ Έλαμΐται (47).
*Ασσούο, έξ ο5 οΐ Άσσύριοι.
^ΑρψαξάΒ^ (48), έξ ο5 οΓ ΧαλδαΤοι.
Λούδ, ίξ Λ οΐ ΒΙαζώνες (49), χα\ Μήδοι, χα\
Πέρσαι.
Άράμ, έξ οΖ οΐ Έχταί · (50).
Εθηλά, έξ ο5 * Γυμνοσοφισταί.
Καΐνάα (51 ), έξ 6ϋ 'Αραβες.
Ίωβάο, έξ οΖ ΦοΝιχες.
Ίΐς, έξ ού ΜαβιναΙοι (52).
Οδλ, έξ οδ οΐ Αυ^ί ··.
Γαθέρ, έξ οδ Γασφηνοί (55). ,
Μοσίή( έξ οδ 'Αλασσηνοί (54).
*Αρφαξάβ έγέννησε τδν Καΐνάν.
Καΐνάν, έξ οδ ο( Σαρμάται
Χαλά, έξ ου Σαλαθιαιοι.
SUS, Sardania, Cariathus, Samus.
Hae sunt insulae Cham et Japhet communes. In-
sulae maritimae simul sunt xxvi.
Habet praeterea regio Cham alias Insulas , Sar-
diniam , Cretam et Cyprum.
Habet etiam fluvium Geon, Nilum appellatum,
coenum volventem, et auriferum, qui universam
ambit iEgyptum, et iEthiopiam. Cham vero et Ja-
piiet regiones Hesperii maris ostia disterminant.
Atque haec est genealogia Cham secundi Noe
filii.
Rursum deinde Epipbanius * Sem primo Noe
filio sors obtigit a Perside et Bactris usque ad In-
diam. Sortis longitudo usque ad Rhinocoruros
porrigitur. Rhinocoriirorum'vero regio inter i£gy-
ptum et Palaestinam mari Erythrae obversam sita
est. '
Filii Sem primogeniti Noe filii , ex quo ortae tri-
bus XX VII ·
iElam, ex quo Elamitae.
Assur, ex quo Assyrii.
Arpbaxad , ex quo Chaldaei.
Lud , ex quo Mazone^, et Medi , et Persae.
Aram , ex quo Ectae.
Hevila , ex quo Gymnosophistae.
Caiiiam , ex quo Arabes.
Jobab , ex quo Phoenices.
Hos , ex quo Madinaei.
Hui, ex quo Lydi.
Gather, ex quo GarpbenI.
Mosoch , ex quo Alasseni.
Arpbaxad Cainan genuit.
Cainan , ex quo Sarmatae.·
Sala , ex quo Salatbiaei.
DUCANGII NOTiE.
(37) ΓανΛορήτη, Γαυλορίδης, Syncellus, Logo-
iheta et Cedrenus ; Gauloroda Chronicon Alexan-
drinom. Γαυλος Ρήδη Epiphan. distinctis vocibus :
Hippolyt. CreliF, Gaulus. Anonymus Ravennas, Gau·
iametm^ forte pro Gauloretin, inter insulas Lam-
p^osae vicinas pariter recenset, lib. v, secl. 23.
^38) Μήηξ. Μήνη Epipbanius : Μίνη Syncellus,
L^ogoibeu et Cedrenus : Minua Chronicon Alexandr.
Mems Hippoinus. Victor in Epit. In insula Meninge^
fwus nunc Girba dicitur,
(39) Ίάσσος. Θάσσος Syncellus et Logotbeta :
Θάσος Cedrenus : Jasa Chron. Alexandr. Ιάσος
Epiphan.
(40) Σαρδατίς. Epiphan. Σαρδάνη, eadem insula
qnae niox Σαρδανία dicitur, Sardinia.
(41) Ποταμόν, Sic emendavimus ex Cedreno,
enm ποταμός editum esset : Ποταμδν δέ διορίζοντα
τδν Νείλον, δς χα\ Γεών χα\ Χρυσο^^όας λέγεται,
ha etiam Chron. Alexandrinum.
(42) Έχιράτιος. In Ancorato n. 114.
(45) "Εως Ίτδιχής, Addit Chron. Reg. xa\ 'Pi-
νοχορούρων.
(44) Keitcu δέ αϋτ^ι ή Ψινοκούρονρα. Epiphan.
ή 'Ρινοχουρούρων* atque sic emendavimus.
(45) ΦνΛαΙ xC- Euseb. Logoth., etc. χε'.
(46) ΆϊΛάμ. Euseb. et Cedren. Αλάμ* Syncell.
Logoth. Έλάμ.
(47) "ΕΛαμιται, Syncell. et Cedren. Έλυμαίοι ·
Logoth. Έλαμένοι.
(kX) Άρφαξάδ. Αρφασάδ, Cod. Vatie. Salian.
anno laudato n. 93.
(49) Έί οδ οΐ Μάζωνες, etc. Alii άφ’ οδ Αυδοί.
Chron. Alexandr. Eluaonii.
(50) οι ^ΕκταΙ. Cod. Vatie, οΐ ΑΓχται. Quoad
gentes variant omnino scriptores in filiis Aram et
Arpbaxad. Epipbanius hic legit Ένόται, ubi Pelavius
monet in cod. Reg. haberi ένται. Hippolyt. unde
Ethes.
(51 1 KaXvdv. Salian. anno laudato n. 97.
(52) ΜαδιναΊοι. Ephipban. Μαδιηναίοι.
(55) Γαρ^ηνοΙ, Cod. Va.tic. Epiphan. Syncell.
Logoth. Cedren. Γασφηνοί. Gosphini in Chron.
Alexandr.
(54) ΆΛασσηνοΙ. Epiphan. Έλαμασηνοί.
t
VARLE LECTIONES.
• Ίασσος PV. · Καριαθός PV. · χς\ χε' V : nuod conveniret fortasse, si praecedentia mendis mi-
nus foedata essent. ^ αυτή P. **Ρινοχουρούρων P. ois, 'Ριχονούρων R. * 'Ρινοχούρουρα R. ’ Αρφαιχάδ
V et 14 RV. · ΑΙχταί V. · ol Γυμν. P. *· Αυδβί. Αυδοί P. ·» Γαρφηνοί P. ol Σαρμ. Σαρμ. W
i
131 CHRONICON
£ber, ex quo Albanf.
Phaleg , ex quo genus Abrabam progeni-
toris ortum est. .
Jeclan , ex quo i£lhiopes.
Eliiiodad, ex quo Indi.
Saleph , ex quo Bactriani.
Sariiiot, ex quo Arabes.
Jar.i< ii , « \ i|ut> Cuiiipiii , qui et Cbananaei.
Otlorra , ex quo Arriaiii ei Plierexaei.
iEzel, ex quo Hyrcani, qui el Eviei.
Deela, ex quo Cedrusii , qui el Aniorrhxi.
Abiiiieel,ex quo bcvlbx, qui el Gergesaei.
Sabau , ex quo Arabes interiores.
Opliir, ex quo Armenii.
flaclciius hi omnes Glii Sem primogeniti Noe
filii. Omnium vero Gliorum Sem habitatio a Ba-
ctris usque ad Rbinocururorum regionem , quse
iEgyptum et Syriam, et mare Erytraeum a faucibus
cirai Arsenoileii iiidiae exstantibus disterminat,
‘protenditur.
Ha; sunt gentes ex illo orix. i. Hebrsei , qui et
Judaei, II. Pers.^e, iii. Assyrii secundi, iv. Hxly-
maei , v. Chaldaei, vi. Aramossyni, vii. Arabes se-
cundi, vili. Medi, IX. Hyrcani, x. Marcadi,xi.
Gossaei , xii. Scylh», xiii. Salalbiaei, xiv. Gymno-
sophistae , XV. Paeones , xvi. Indi prinii , xvii. Par-
thi, xviii. Arabes antiqui, xix. Carmclii,xx. Ba-
ctriani, XXI. Arriani, xxii· indi secundi, xxiii.
Germani, xxiv. Cedrusii, xxv. Garpbeni, xxvi.
Hermaei.
Qui suas vero norunt litteras, Hebraei, qui el
Judaei, Persae, Medi , Chaldaei, ludi , Assyrii.
Porro Gliorum Sem babitatio secundum longi-
tudinem quidem ab India usque ad Rtiinocoruros :
'Secundum vero latitudinem a Perside et Bactris
usque ad .£tbiopiam el Ciliciam porrigitur.
PASCHALE. 13i
i -Έβερ (55), έξ οδ Αλβανοί.
- Φάλεγ (56), έξ οδ κατάγεται τ^ γένυς
προπάτορας *· (571.
Ίεκτάν, έξ οδ Αίθίοπες.
31 Έλμωδάδ, έξ οδ·οΙ Ινδοί,
ϊαλέφ, έξ ού Βαχτριανοΐ.
Σαρμώθ (58), έξ οδ "Αραβες.
Ίαράχ, έξ οδ Κάμπλιοι \59) οί χα\ ΧαναναΤοι,
’Οώρ^α, έξ οδ ΆρρίΛΊολ ^60) κα\ ΦερεζαΤοι.
ΑΙζήλ, έξ οδ Ύρκανο\ ο1 χα\ Εύαίοι.
Δέχλα, έξ οδ Κεδρούσιοι οΐ κα\ Άμο(^(&αΙοε·
*Αβιμεήλ, έξ ου ΣχΰΟαι ot χαΐ Γερ^εοαιοι.
ΣαβαΟ (61), έξ οδ "Αραβες έαώτεροι.
Ούφε^ρ (Qi) ‘·, έξ οδ 'Αρμένιοι.
Οδτοι πάντες (65) υΙο\ Σήμ του πρωτοτόκου υΙοΰ
Νώε. Πάντων δέ των υΙών του Σημ ή κατοικία έστιν
άπδ Βάκτρων έως 'Ρινοκορούρων ‘· τής δριζούαης
Συρίαν καΐ ΑΓγυτττον κα\ τήν Έρυθράν θάλασσαν άπδ
I στόματος του κατά ’ΑρσενοΙτην τής Ινδικής.
Ταΰτα δέ είσιν τά έξ αύτου γενόμενα ΙΟνη · of
Εβραίοι οΐ κα\ Ιουδαίοι , β' Πέρσαι , γ' Άσσύριοι
δεύτεροι (64), δ* ΑΙλυμαΓοι , ε' ΧαλδαΙοι, ς' Άραμοσ-
συνοί, ζ' "Αραβες οΐ δεύτεροι, η' Μήδοι, 0' Ύρκανοί,
ι' Μακαρδοί, ια' ΚοσσαΙοι, ιβ' Σκύθαι (65), ιγ* Σαλα-
θιαΤοι, ιδ' Γυμνοσοφισταί, ιε' Παιονες *·, ις' ΊνδοΙ
πρώτοι, C Πάρθοι, ιη' 'Άρκβες Αρχαίοι, ι^ Καρμή-
λιοι, κ* Βακτριανοί, κα' Ά^βιανοί , κβ» *Ινδο\ δεύτε-
ροι, κγ* Γερμανοί (66), χδ^ Κεδρούσιοι κι' Γασφη-
νοί *·, κς* Έρμαχοι.
οι δέ έπιστάμενοι αύτών γράμματα Εβραίοι οΐ
χα\ Ιουδαίοι, Πέρσαι, Μήδοι, Χαλδαίοι, Ινδοί, Άσ-
σύριοι.
"Εστι δέ ή κατοικία*τών υΙών Σήμ παρεχτείνουσα
κατά μήκος μέν άπδ τής Ινδικής έως Τινβκορού-
ρων, πλάτος δέ &π6 Περσίδος κα\ Βάκτρων (68)
έως τής Αιθιοπίας χα\ τής Κιλικίας.
DUCANG11 NOTiE.
(55) ^E6Ff. Salian. anno laudato n. 99.
(56} ΦαΛέγ. Idem Salianus, n. 100.
(57) Ιΐροαάτορος, Abest a cod. Vatie. Sed in
margine scriptum est, προπάτωρ 'Αβραάμ.
(58) ΣαρμωΘ. Hippolyt. Atarmot^ de quo Arabes
priores,
(59) XdpjtAioi. Epiplian. Καμήλιοι, ii forte qui
infra Καρμήλιοι.
(60) 'A/5/5iaro/. Ephiphan.'Apiavoi.Chr. Alexandr.
Arrianii. Hippolyt. JOcrra, de quo Mardi, et Ezei, de
quo Arrianii.
. (6ί)2>αβαι). Leg. Σαβάτ, ut apud caeteros. Sabai
iegit Chron. Alexandr. Hippolytus, SabaL unde
Arabi primi.
(62) 'O^eip, Cod. Vatie. Ούφείρ* Syncell. et Ce-
4lreii. Ούείρ* Logolh. Ούάρ* Chron. Alexandr. Uuir :
iiippolyt. Vfir. Vide Salian. an. loccccxxxi, n. 6.
(65) Ojroi χάντες, ita etiam Syncellus, Cedre-
sius, et alii i^riochen hanc efferunt.
(64) 'Ασσύριοι δεύτ^οι. Sic infra, "Αραβες πρώ-
“τοι χα\ δεύτεροι, Ίνδοι πρώτοι, ΊνδοΙ δεύτεροι, Μα-
8τ)ναΐοι πρώτοι κα\ δεύτεροι, etc. Camdenus in Bri-
tannia, pag. 94, edit, iii, recte observat Romanos
eas provincias semper primas vocasse, quae Roma»
fuerant proximiores, seu qui Roma discedentibus
primw occurrebant, ut Germaniam primam^ Belgf·
cam primam, Lugdunensem primam, Aquitaniam
primam, Pannoniam primam, quae omnes Romae
propiores erant, quam quae secundes iiominautur : el
nas primas ab eiegantioribus superiores, secundas
inferiores dictas fuisse, vel interiores, ut apud Sena-
torem in Severo. Έσωτέροις in boc chronico non se-
R mei opponuntur έξώτεροι. Ha; vero regiones prim;e
vel secundee dictae sunt respectu patriae cujusvis
scriptoris.
(65) ΣκνθαΙ. Cod. Vatie. Σχύθε.
(66) Γερμανοί. Sic Hippolyt. Epipban. et Chron.
Alexandr. ubi Petavius Καρμανολ legendum putaL
(67) ΓαρφΊ\νοί. Cod. Vatie. Γασφηνοί, de quibus
supra.
(68) Βάκτρου, Leg. Βάκτρων, ut supra : atque
sic edidimus. Hippolyt. Bactris. Ecloge ms. εΓσι δέ
αΐ λαχοϋσαι J(ώgαι χατ* δνομα τψ Σήμ τω πρώτο·
τόκφ υΐφ του Νωε, αΐ δέ, ΠερσΙς, Βαδιανή,ΤρχανΓχ,
Βαβυλωνία, Κορδύνη, 'Ασσυρία, Μεσοποταμία, Αραβία
ή Άρχαέα,ΈλυμαΙς, Ινδική, 'Αραβία εύδαίμων, Κοιλή
VARI^ LECTIONES.
»· ’προπάτορος. προπάτορ 'Αβραάμ margo V· ** οΐ om. Ρ. '·
Γ, hic et infra. οί om. V. ·· Παίωνες Ρ. »· Κερδούσιοι Ρ.
fcxil Ducangius.
Ούφείρ ν.,'Οφείρ
·· ΓαρφηνοίΡ.
Ρ.
Τινοχουρ;θΜΐν
Βάκτρου RV. Ger»
1« CHRONICON PASCHALE. 13i
Tk 9k ΜμΛτα χωρών των υΙών τού Σήμ, Α Regionum autem filiorum Sem primogeniU Noe
«ρωτοτ^χου ulou ΙΙώβ, έστιν ταυτα - α' Dsp?!; , filii nomina sunt baec : u Persis, ii. Bactriane, in.
P* Βακτριανή, γ Ύρχανια, δ' Βαβυλωνία, e' Κορ· Hyrcania , ιν. Babylonia , ν. Cordylia, τι. Assyria,
β^αία ** (βΡ), ς* 'Ασσυρία, ζ Μεσοποταμία (70), η τιι. Mesopotamia, τιιι. India, ιχ· Arabia Felix, χ.
Ινδική·*, [ς^ Έλυμαΐς, ζ' 'Αραβία ή άρχαία] 6' Coelesyria , χι. Commagene , χιι. Phoenicia , altera
*Αρα6ία ή εύδαίμων, ι' Κοίλη Συρία (71), ια' Κομ- Syria.
ΜΤΠ^ή, ip ^(νίχη Συρία ή έξωτέρα ” ^7i).
ΤΑ βέ έθνη & διέσπειρε Κύριος 6 Θε6ς 1π\ τής γης Populi vero quos Dominus Deus super terram
μετά τ6ν χαταχλυσμδν έν ταίς ήμέραις Ψαλέγ καΐ 'post diluvium dispersil in diebus Plialeg et Jectan
Ιεκτάν τού Αδελφού αυτού έν τή πυργοττοιίφ , δτε fratris ipsius in turris Sbdificatione , cum confusas
συνεχύθησαν αΐ γλώσσαι αύτών, έστ\ν 32 ‘^αύτα * sunt eorum liiigux, bi sunt : i. llebrxi , ii. Assy-
o' Εβραίοι (73) ol xai Ιουδαίοι·®*, β' Άσσύριοι, rii , iii. Chaldsei , iv. Medi, v. Persa, vi. Arabes‘
y Καλδαιοι, δ'Μήδοι, ε'Πέρσαι, ς' Άραβες πρώτοι primi et secundi, vii. Madinai, viii. Madinai se-
xal Άραβες ·· δεύτεροι, ζ' Μαδιναίοι, η' Μαδιναίοι eundi, ιχ. Taiani, χ. Alamosini , χι. Saraceni,
δεύτεροι, θ 'Ταϊανοί ”, ι ’Αλαμοσυνοι (74), ια' Σαρα- χιι. Magi, χιιι. Caspii, χιν. Albani, χν. Indi
χηνοί, ip Μάγοι, ιγ' Κάσπιοι, ιδ' 'Αλβανοί, ιε' Ίνδο\ Β primi , Indi secundi, χνι. iElhiopes primi, ifltbio-
πρώτοι, Ίνδολ δεύτεροι, ις[ Αίθίοπες πρώτοι, ΑΙ- pes secundi, xvn. iLgyptii et Thebani, xvni. Ly-
Οίοπες δεύτεροι, ιζ'Αίγύπτιοι χα\ Θηβαίοι, ιη'Αί- byes primi, et Libyes secundi, xix. Chellai , xx.
βυες πρώτοι, Αίβυες®· δεύτεροι, ιθ' Χετταίοι (75), Chananai , χχι. Pberezai, χχιι. Evai, xxiii. Ainor-
X* ΧαναναΙοι, χα' Φερεζαίοι, χβ' εΟαίοι, χγ' Άμοβ- rhai, ixiv. Gergesai, χχν. Jebusai, χχνι. Idu-
βαίοι, χδ' Γεργεσαίοι·· (76) , xe' Ίεβουσαίοι ®· (77), niai, χχνη. Samiata, χχνιιι. Phoenices, χχιχ.
χς·' Ίδουμαίοι, xj Σαμαραίοι ·* (78;, χτ/ Φοίνικες, Syri,xxx. Cilices, χχχι. Cappadoces, χχχιι. Ar-
xfi* Σύροι, λ' Κίλιχες (79), λα' Καππάδοχες, λβ' Άρ- menii, χχχιιι. Iberes , χχχιν. Bebrani , χχχν.
μένιοι, λγ"Ιβηρες, λδ' Βεβρανοί,λε' Σχύθες··, λς' Scytha, χχχνι. Colchi, χχχνιι. Sannii, χχχνιιΐ.
Κδλχοι, λζ* Σάννιοι, λη' Βοσποριανοί, λθ' 'Ασιανοί, Bosporiani, χχχιχ. Asiani, xl. Isauri, xli. Ly-
μ* Ίσαυροι, μα' Αυχάονες··, μβ' Πισίδαι, μγ Γα- caones, xtii. Pisida, xliii. Calata, XLiv. Papk^.a-
λάται, μδ' Παφλαγδνες ·® (80), με' Φρίγες, μς^ Έλ- gones, XLV. Phryges, xlvi. Graci, qui et Acliai,
ληνες ol xa\ 'Αχαιοί ” (81), μζ' θετταλοί, μη' Μαχε· xlvii. Thessali, xlviii. Macedones, xlix. Thraces,
δδνες, ριθ' ^ρ|χες, ν' Μυσοί, να' Βέσσοι, νβ' Δάρδανοι, L. Mysi, Li. Bessi, lii. Dardani, uii. Sarniala, liv.
νγ* Σαρμάται, νδ' Γερμανοί, νε' Παννώνιοι ο1 χα\ Germani, lv. Pannonii, qui est Paones, Lvi.
ΟαΙονες ··, νς' Νώριχοι, vf Δελμάται, νη' 'Ρωμαίοι ^ Norici, Lvii. Delmata, lviii. Romani, qui Ciliaii, ux.
ol χολ Κίτιοι ” (82), νθΆίγυρες, ξ' Γάλλοι οΐ χα\ Ligures, Lx. Galli, qui et Cellai, lxi. Aquitani,
Κελταίοι (83) , ξα' Άχυρτανοί, ξβ' Βρεττανοί ··, ξγ* lxh. Britanni, Liiii. Hispani, qui Tirannii, lxit.
Σπανολ (84 oi xaX Τυράννιοι, ξδ' Μαύροι, ξε' Μα« Mauri, lxt. Macuaci,Lxvi. Geluli, lxvii. Afri, lxvim*
χουαχοΙ, ξς* Γετούλοι, ξζ Άφροι, ξη' Μάνικες πρώ- Mazices primi, Mazices secundi, Lxix. Garamantes
Tot, Μάςιχες δεύτεροι, ςΟ' Ταράμαντες ®· έζώτεροι, exteriores, Lxx. Borades^ qui et Macores, Lx\u
DDCANGIl NOTiE.
X-jpi%9 Ιίομμαγηνή, χαλ Φοινίκη πάσα. Symeon Lo- (76) ΓεργεσάΤοι, Cod. Vatie. Γεργεσετοί.
gotb. pro ΒΜίανή, habet Βακτριανή, pro Κορδύνη, (77) Ίε€ουσα7οι. Idem cod. Τεβουσσαίοι.
Κ,ορδήνη. (78) Σαρμάται. Cod. Vatie. Σαυιαραίοι. Chron.
(69) KofSvMa, Hippolyt. Corbulia, Alexandr. Samarei : atque sic videtur legendum,
(70) Μεσοποτ<ψία, AddKcod. νβΙίΓΗΙΐ.'Ελυμαείς. nam n. 55, Sarmatae orcurrunl.
{^.Αραβία ή Αρχαία, ί Κυλισυρία. ιβ' Φοινίκη, Συρία (70) ΚίΜκες» Cod. Val. Κήλιχες. Mox , Ίβερείς·
ή έξΜέρα. Ρ Σχύθες.
(71) ΚνΛισνρΙα. Chron. Alexandr. CylUuria^ pro (80) Παμ^Λαγώτες. Pan^phlagonet habet etiam
CetU^yrios Ita infra Συρία κύλη pro κοίλη. Hippolyt. idem Chron. Alex. cod. Vatie. Ηαφλαγώνες.
Ceiestprtn. (81) Ol καϊ "Αχαιοί. Cod. Vai. 'Αρχαίοι
(7:2) Συρία tripa. Cod. Vatie, ή έξωτέρα. (82) Ol καΐ Τ'ιοι. Cod. Vat. ol xa\ Κίτιοι. Chron.
(75| "E^pckioi. Addit cod. Vatican. ol και Ιουδαίοι. Alexandr. Romeei qui et Citiei. Hippolyt. Romani qui
Ita etiam Chron. Alexandr. quod in recensendis ei Latini.
t.xxii uatienihus Chronico paschali consentit, tametsi (85) Ol καΐ ΚεΛταΤοι, Hippolyt. qui et Cektr^
earum nomina paulo aliter interdum descriliantur Aquitani, etc. Mox, pro Τυράννιοι, Tyrreni.
ab bonine utrius«|ue linguse .pene imperito. {Si) Ladroi. Ita passiiu scriptores. Galenus lib,
(7A) "Α.ΙαμοσντοΙ. Hippolyt. Alamoienni. u de alimeiit. τά χατά τήν Τβηρίαν τε και Σπανίαν
(75) Χετταίοι. I Machab. Χεττείμ, pro tota (^cia όνομαζομένην.
Munilor.
VARliE LECTIONES.
« Κορδυλία PV. »» Ινδική, addit V. ς' Έλυμαεις, ζ' 'Αραβία ή Αρχαία. Φοινιχία Ρ. ·· ή έξω-
τέρα V., έτέρα Ρ. ··* οΙ xaV Ιουδαίοι om. Ρ. *· Άραβες alterum om. Ρ. ” Ταϊνοί V. ·® χολ
Αίβυες Ρ. ·· Γεργεσέοι V. ·· Ίεββυσσαίοι V. ·* Σαμαραίοι Ρ. ·* Σχύθαι Ρ. ·· Αυχάωνες ΡΥ.
·* Οαμφλαγώνες Ρ. ** Αρχαίο; V. ·· Παιώνες ΡΥ. Κιτιοι V., Τίοι Ρ. ·® Βριταννοί Ρ. ·* Γ»ρ-
έμαντες Ρ.
ι
135 CHRONICON
CelUones.qai et Sporades, Lxxii. Nausibi, quii
el NaboUe, .et usque ad iOtbiopiam porrigun-
tur.
Hae sunt gentes quas dispersit Dominos Deus
super faciem terne secundum lxxii proprias eo-
rum linguas.
Operae pretium videtur etiam exponere gentium
colonias, earumque nomina, ac ignotorum populo-
rum, quomodo babitent, quique plus aliis terras
possideant. Scribere porro aggrediar ab Oriente,
usque ad Occidentem, et ut quique babitent, ordine
servato.
Persarum et Medorum coloni sunt Parlbi, et po-
puli qui circa Cyrenem circumjacent usque ad Coe-
lesryriaro. ^
Arabum coloni sunt Arabes Felices : boc enim
nomine Arabia Felix nuncupatur.
Cbaldaporiim coloni exsistere Mesopotamitae.
Madineorum coloni fuere Gendocolpitae, et Tro-
glodytae et Icbtbyopbagi.
Graecorum populi et nomina v. i. Jones, ii. Ar-
cades, 111. Boeoti, iv. iEoli, v. Lacones.
Horum coloni fuere : i. PoiUici, ii. Bitbyni, iii.
Troes, iv. Adiani, v. Cares, vi. Lycii, vii. Pampbyli,
viii. et Cyrenaei.
Sunt et insulae plurimae, ex quibus eae, quae vo-
cantur Cyclades xi : i. Andros, ii. Tinos, iii. Tio, ^
IV. Naxus, V. Cea, vi. Curos, vii. Delus, viii.
Sepbnus, ix. Nerea, x. Cyrnus, xi. Maratbon.
Sunt et aliae majores insulae xii, quae plures ci-
vitates babent, Sporades appellatae, in quibus habi-
tant Graecorum coloni. Sunt autem bae, i. Euboea,
11. Creta, iii. Scilia, iv. Cyprus, v. Cous, vi. Sa-
mus, VII. Rliodus, VIII. Cbius, ix. Tbasus, x. Lem
nos, XI. Lesbus, xii. Samothrace.
Sunt etiam Boeotorum (coloniae) Euboea, quemad-
PASCUALE. ΕΛ
^ o' Βοράδες ol xa\ Μάχορες (85) , oa’ Κελτίονες ol
xa\ Σποράδες, of/ Ναυ^θοΙ (8G) ol xa\ Ναβώται Ιως
νής Αιθιοπίας έχτεΐνουσιν.
Ταυτά έστιν (87) τά 2θνη & βιέαπειρεν Κύριος ό
ΒίΙς έπ\ προσώπου τΙ)ς γης κατά τάς^' Ιδίας γλώσ-
σας αύτών οβ'.
ΆναγχαΙον χα\ τάς &ποιχ Ιας των έθνών χα\ τάς
προσηγορίας αύτών δηλώσαι χα\ τά χλΙματα Αγνώ-
στων έθνών πώς οίκουσι κα\ τΙς πλείον^· τίνος. Άρ-
ξομαι δέ διαγράφειν^’ άπδ τής Ανατολής χα\ μέχρι
δύσεως, πώς οΐχοΰσι χατΑ τΑξιν.
Περσών χα\ Μήδων Αποιχοι γεγύνασι ΠΑρθοι χα\
τΑ πέριξ έθνη τής ΕΙρήνης (88) έως τής Κοίλης
^ Συρίας.
ΆρΑβων Αποιχοι γεγύνασιν Άραβες οΐ Εύδαίμο-
νες * τούτφ γΑρ τφ δνύματι προσαγορεύεται Αραβία
Εύδαίμων.
Χαλδαίων Αποιχοι γεγύνασιν οΐ ΜεσοποταμΤται.
Μαδιηναίων *· (89) Αποιχοι γεγύνασιν οΐ Κιναιδο-
χολπίται^* (90) χα\ οΐ Τρωγλοδΰται χα\ οΐ ΊχθυοφΑ
γοι.
33 Ελλήνων έθνη χαι προσηγορίαι β' · af Ίω-
νες, Ρ' ΆρχΑδες, γ' Βοιωτο\, δ' ΑΙολεις^^ ε' ΑΑχι»-
νες.
Τούτων δέ Αποιχοι γεγύνασι α' Ποντικοί, Ρ' Βιθυ-
νο\, γ Τρώες, δ^ 'Ασιανοί *· (91), ε' ΚΑρες, r' Αύ-
χιοι (92), C ΠΑμφυλοι, η' ΚυρηναΖοι. Κα\ νήσοι δέ
πλεΖσται, έξ ών αΐ χαλούμεναι ΚυχλΑδες ια', α' Άν-
; δρος, Ρ' TήvoςW(93),rTlω,δ'NAξoς,ε'Kέως··(94).
C' Κούρος·*, ζ Δήλος, η' Σίφνος, Τήναια··',
ι' Κύρνος, ια' Μαραθών··, ύμού ια' (95).
Ε1σ\ δέ χα\ έτεραι νήσοι μείζονες ip'» αΖτινες χαΐ
πύλεις έχουσι πλείστας·· (96), αΐ χαλούμεναι Σπορά-
δες, έν αΤς Απψχίσθησαν Έλληνες. Ε1σ\ δέ αδται -
a' Εύβοια, Ρ' Κρήτη, γ Σικελία, δ^ Κύπρος, ε* Κώος,
ς· Σάμος, ζ Τύά>ς, η' Χίος, θ' Θάσος (97), ι' Λή-
μνος·^, ια' Λέσβος, ip' Σαμοθράκη.
Ε1σ\ δέ Απδ τών Βοιωτών Εύβοια, ώσπερ Απδ τών
DUCANGll NOTifi.
(85) οι καί Μάκορες, Cod. Vatie. ΜΑχαρες. Haec
desunt in Chron. Alexandr. ut et quae mox sequun-
tur, ol xa\ Σποράδις. Vide Scymnum Chium p. 581.
(86) Νανσθοϊ^ etc. Aliter lxxii nationes exhibet
Cbronicoii Alexandr. Taramantii extenores^ qui ut*
que in JEihtopia extendunt : ubi legendum Gara-
mantii, ut paulo ante : Garamantii exteriores.
(87) Ταντά έστιτ. Haec et sequentia habentui
etiam in eodem Chronico Alexandrino.
(88) Της Εψήνης. Sic legit Cbron. Alexandr.
Sed videtur scribendum Κυρήνης, ut supra.
(89) Μοίύιγέωτ. Hippolyt. Madianensium.
(90) Kηrδo9coΛπhaι· Chron. Alexandr. et Hippo-
lyt. Cinedocolpita.
(91) 'Adtaroi. Cod. Vatie. 'Ασιανοί Sic pariter
Hippolytus et Chronie. Alexandr. Asianos inter lxxii
nationes supra nominavit etiam Chronicon Pa-
schale.
(92) Αύκιοι* Hippolyt. Legit.
(95) Τίνος. Hippolyt. Ms. Tenoencteo; sed voces
divellendae.
(94) ΚαΙως. Hippolyt. Geos, Ggarus^ Delos, Fi·
mti, Renea.
(95) *Ομον uf. Addit Cbron. Alexandr. Cyclades
undecim, aui Myrtium pelagum habent.
(96) ΠΛεΊσται. Leg. πλείστας , ex Hippolyto, at-
que ita edidimus.
(97; Θάσος. Hippol. Thapsus.
VARliE LECTIONES.
·· Μάχαρεςν. τάς V., τής P. ·· πλεΖον. Fort, πλησίον. ·· γρΑφειν Ρ. ΕΙρήνης. Κυρήνης
m· R. ·· Μαδινέων Ρ. ·· ΚηναιδοχολπεΖται V., ΚηνδοχολπΖται Ρ. ” ΑΙωλεΖς PV. ^Αδιανεί Ρ.
·· ΤΖνος PV. ·· Καίως*Ρν. “Κούρος. Σχύρος, ut videtur. ·** Τήναια, Νηραία PV. ·· Μαραθών. Imo
λίαραθούσσα. ·· τιλείστας m. RV.. πλεισται Ρ. Αίμνος Ρ. V.
137
GilRONICON PASCHALE.
138
Ίώνων Ίωνίδες" πδλεις ις'·* όνομαστα£· ε1σ\ δ1 ,
αυται* α' ΚλαζομεναΙ , β* Μιτυλήνη, γ Φώκαια,
δ' Πριήνη”, ε' Έρυθρα\, -7' Σάμος, ζ' Τέως, η' Χ(ος,
θ' Κολοφών, ι' *Έφε5ος, ια' Σμύρνα, ιβ' Πέρινθος,
ιγ' Χαλκηδών, ιδ' Βυζάντιον, ts' ΙΙύντος, ις^ *Άμισ-
σο; (98).
Τωμαίων των κα\ Κιτιαίων ·· ήτοι Αατίνων κε-
κλημένων Ιθνη κα\ άποιχίαι ε1σ\ τέσααρες, α' Του-
σκοι, Ρ' Άβηλλήσιοι·» (99), γ Κάλαβροι··, θ' Αου-
χανοί ·®·.
Άφρώ?·* έθνη (1) χα\ άποικ(αι ε1σ\ πέντε* α' Νε-
6δηνο\, Ρ' Ενηθοι (2), Υ Νουμίδες, δ' Νασαμώνες,
ε' Σαιο{.
Εΐσ\ δέ αύτοΤς χα\ νήσοι πέντε, αέτινες πύλεις
Ιχουσιν. ΕίσΙ Ιϊ α^ται· α' Σαρδανία, Ρ' Κύρσικα,
γ Γήρβα (3) ή νυν καλουμένη Μήνιγγα ·*, δ' Κέρ-
χινα (4), ε' Γά).ατοι.
Μαύρων έθνη κα\ άποιχίαι (5) ε1σ\ν τρείς * α' Μω-
σσ^δαμο\*® (6j, Ρ' Τησπιτανο\ ·®, Σαρίνσης··.
Σπανών των κα\ ·· Τυρινίων, χαλουμένων δέ Tap-
Ραχονησίων·^ (7), έθνη χαΐ άποιχ(αι είσίν ε' · α' Αυ-
9κτανο\, Ρ' Βαιτιχο\ (8), γ* Αύτρίγονοι, & Βάσκονες*·,
ε' ΚαλλαΙχοΙ** (9) οΐ καλούμενοι 'Άστορες’·.
Γάλλων^* δέ των καΐ Ναρβουσίων^· (10) χαλουμέ-
νων έθνη χα\ άποιχιαι ε1σ\ν δ', α' Λουγδουνο\, Ρ' Βε-
λιχοι (11), γ Σικανο\, θ' Έδνοί’» (12).
Γερμανών έθνη χα\ άποιχίαι ε1σ\ν ε' * α' Mapxda
μαλοι (13), p' Βαρδουλο\, γ Κουαδρο\, δ' Βεριδο\,
ε· Έρμοελο{·® (U).
modum et Ionum Ionia. Civitates celebriores xvi.
hae sunt : i. Clazomenae, ii. Mitylene, tii. «PLocaca»
IV. Priene, v. Erythree, vu Samus, vii. Teos, viii.
Chius, IX. Colophon, x. Ephesus, xi. Smyrna, xii.
Perinthus, xiii. Chalcedon, xiv. Bysaniium, xv.
Ponius, XVI. Amissus.
Romanorum vero et Cileaeorum, seu eorum qui
Latini appellantur, populi et coloniae sunt iv» i.
Tusci, II. Apulieiises, iii. Calabri, iv. Lucani.
Afrorum populi et coloniae sunt v. i. Nebdeni, ii.
Cneihi, iii. Numides, iv. Nasamones, v. Saei.
Sunt et iis insulae v. quae urbes habent ; eae au-
tem sunt : I. Sardinia, ii. Corsica, in. Gerba, qua:
’ hodie Meninx appellator, iv. Cercina, v. Galati.
Maurorum gentes et coloniae iii. sunt : i. Mosu-
lami, II. Tigsitani, iii. Sarinei.
Hispanorum Tyriniorum, qui Tarraconenses ap^
pellantur, populi et coloniae sunt v. i. Lusitani, ii.
Baetici, iii. Autrigoni, iv. Vascones, y. Gallaeci, qui
vocantur Astures.
Aliorum vero Narbonensium appellatorum po-
puli et coloniae sunt rv. i. Lugduni, ii. Yelici, iii.
Sicani, iv. Iledui.
Germanorum nationes et coloniae v. sunt, i. Mar-
comali, ii. Varduli, iii. Quadri, iv. Veridi, v. Her-
moeli.
DUCANGII NOTiE.
(9S) ^Αμισσος, Ghron. Alexandr. Amissus Eleu~
ihra^ pro "Αμισος έλευθέρα, quomodo indigitatur in
veteribus nummis apud virum doctissimum Joan.
llarduinum in Nummis antiq. illustrat. Vide Scym-
num Chium p. 384.
(99) ^ΑμηΛΛήαοί. Chron. Alexandr. Emillisui ,
5fVfifit, Campani, ApuUiiii, Calabrii, Lucani, ex quo
emendandum Cbronicon Paschale, ubi Ιος. *Ατ:υλλή-
mot, Καλαβ^ί, ΑουχανοΊ. Ita etiam Hippolytus :
ApuUenses, Lucani,
(1) Αφρων ξθνη, Sic emendavimus ex Hippolyto,
cum prave editum esset άφ' ών.
(2) Κιτηθοι, etc. Hippolyt. Cinti^ Numidee, Nasa~
mones, Saci.
(5) Γήρβα. Chron. Alex. Girba. Hippolyt. Girda,
quse et Benigga Cercina et Galata. Vide Orteliuin in
Lotophagites, et supra notata ad pag. 30.
(4) ΚερκΙτα. Chron. Alexandr. Cercinia, Galata,
Cercina estAfrici maris insula. Galata est insula Gaulo
vicina, Plinio et Melae : in cod. Vatie. Γαλάτι. Vide
Anonymum Ravennatem lib. v, sect. 25.
(5) ^Αχοίκίαι, *Αποχε?αι. Sic semper in cod.
Valic,
(6) Μουσουβαμοϊ, etc. Τησπιτανοί in cod. Vatie.
Hippolyt. MfUtt/ant, Tingitam, Ccesanienses, Chron.
Alex. Mosulami, Tigzitami, et Sarinei. Atque inde
licet emendare Chronicoh Paschale, Μαυσουλανοί,
Τηχζητανοί, καί Σαρ(νεοι. Sunt autem Musulani
Numidiae gens apud Tacitum : Tingitani vero Mau-
ritaniae populi : Sarinei denique, lidem forte cum
SariancB provinciae Africae incolis.
(7) Παραποντησίων. Chron. Alexandr. Pararon-
nisii. Sed leg. uti edidimus, Ταραχοννησίων. Hip-
polyt. Hispanorum autem gentes et inhabitationes hee
sunt, Tiranni et Turrenorum, qui et Tarraconenses.
(8) Βαυτιχοί. Leg. Βαιτιχοΐ. Hippolyt. Bctici, Au-
triconi, etc. Chron. Alex. Beticii, Baeticam Hispa-
niae regionem esse nemo ignorat.
(9) KoXlMixo/. Rectius Chron. Alex. Ca//atrt, seu
Gallceci Hispani, Hippolyt. Calleci qui et Astures.
Atque hinc emendanda vox άσπορας* aUpie ita emeii
davimus.
(10) ΚενοφβονσΙωτ. Leg. xa\ Ναρβωνουσίων, at-
que sic edidimus.
(11) ΒεΛιχοΙ. Chron. Alex. Bilici.
(12) 'Edroi. Ednii in eodem Chron. Sed videtur
leg. Έδουο\, Hedui, quomodo edidimus.
D (13) ΜαρκόμαΛοι, Sic legit pariter Chron. Ale-
xandr. Marcomalli , Bardunii , Cuadrii , Berdilii,
Ermunduri; ubi legendum Marcomanni, Quadi, Her·
munduri, populi Germaniae, de oiiibus copiose Clu-
verius in German. antiq. Vardulos in Hispania sta-
tuunt geograpbi. Veridi, qui sint, ignotum.
(14) ΈρμοεΛοί, Cod. Vatie. Έρμοεολοΐ.
VARliE LECTIONES.
»» Ίωνήίες V., ’Των(* P. ” ις· ro. RPV., tixx R. ·’ ΠρΛνη PV. *· Κητηα'ων PV. ·· ’A6iiUi.aioi V.,
Άμηλλήσιοι R., Άπη)λήσιοι P. Κώλαβροι RY. ··* Αουχιανοί PV. ·* Άφ* ών eraso p V , Άφ'
ών R. *· Μένηγγα PV. ** Μωσουλαμοί'Ρ. ·* Τησπιτανοί· Τηγζητανοί P. ·· Σαρίνσης. Σαρίνεοι Ρ.
·· xalom. Ρ. Ταρακον. \., Παραχον. R. Βάσχονις V. ·· Καλλιαχοΐ RV. 'Ασπορες RV.
Γάλλω/. τ* άλλων V., άλλων Ρ. χα\ Ναρβουσίων Ducangius, Κεναρθουσίων RV. ΈδνοΙ. ’Ε^ουοΙ
Ρ. eoia. Έρμοεολοί V.
Patrol. Gb. XCII. &
139 CHRONICON
Sarmatarum populi et colouiae sunt ii. i. Hamaxo-
bii, II. Grxcosarmatae.
Ignotarum etiam gentium pnestat nosse regiones,
cejebresque montes, et insignes fluvios. De populis
porro scribere aggrediar, ducto ab Oriente usque
ad Occidentem, prout habitant, initio.
Adiabeni et Tajani ultra Arabes habitant.
Sacceni ultra Taianos.
Albani ultra Caspias portae habitant.
Madianitae majores, qui a Moyse devicti sunt, cis
mare Erythraeum degunt.
Minor vero Madiam ultra mare Erythraeum jacet,
juxta iEgyptum, Rbaguel Moysis socer regnavit.
Ultra Cappadoces ad dextram habitant Armenii,
et Iberes, et Berrani, et Scythae, et Colchi, et Bos-
poriani. Qui vero dieunuir Salli, qui et Sanitae vo-
cantur. ad Pontum usque protenduntur, ubi sunt
castra Asparus, et Seba&tepolis, et Boessi portus,
Phasisque fluvius : usque ad Trapezuntem gentes
illae porriguntur.
Sunt vero xii montes celebriores, i. Libanus in
Syria, ii. Caucasus in Scythia, iii. Taurus in Cili-
cia, IV. Atlas in Libya secunda, v. Parnassus in
Phocide, vi. Cithaeron in Boeotia, vii. Helicon in
Telmisso, viii. Parthenius in Thracia, ix. Nyssus,
Sina in Arabia, x. Lycabitus in Chio, xi. Appen-
PASCHALE. UO
II Σαρματών έθνη χα\ άποιχίαι βύο * a} Άμαξ^.
6(01, β' Γραιχοοαρμάται^*.
34 Δέον γνώνχι χαΐ τΔ κλίματα των άγνωστων
Ιθνών κα\ τά όνομαστά δρη κα\ τους έπισήμους
ποταμούς. Άρξομακ βιαγρά:ρ£(ν^^ τ,ερΧ των έθνών
άπ^ τ!)ς Ανατολής χα\ μέχρι βύσεως δπως otxoO-
σιν.
Άδιαβηνο\^· (15) κα\ Ταιανοί (16) πέραν οΐχουσι
των 'Αράβων.
Άλαμοσσυνοι ίσώτεροί είσι των 'Αράβων.
ΣαχχηνοΙ πέραν των Ταιανών·® (17).
'Αλβανοί πέραν των Κασπιανών πυλών οΐχοΰσιν.
ΜαδιανισταΙ·^ ο1 με(ζονες, οί πολεμηθέντες ύπδ
ΜωΟσέως, έντδς τής Έρυθράς θαλάσσης ο!χοΟσιν.
Ή μικρά dh Μαβιάμ** (18) πέραν έστιν τής Έρυ-
^ θράς θαλάσσης, πλησίον Αίγυπτου, βπου έβασίλευσε
'Ραγουήλ ό πενθερδς ΜωΟσέως.
Βέραν των Καππαβοκών είς τά 6εξ·ά οΐχοΰσιν 'Αρ-
μένιοι κα\ *Ίβηρες (19) κα\ ΒεββανοΙ (20) κα\ Σχύ-
0ες κα\ Κάλχοι κα\ Βοσποριανοί. 01 δϊ καλούμενοι
Σάλλοι, οΐ κα\ Σανΐται κεκλημένοι, οΐ Ιως τοΟ Πόν-
του έκτείνοντες,δπου έστίν ή παρεμβολή "Αψαρος (21)
κα\ Σεβαστόπολις κα\ ό Ισσού λιμήν (22) χα\ Φα-
σις τιοταμδς, Ιως του Τραπεζουντος έχτείνει τά 10 νή
ταΰτα (2δ).
"Ορη δέ είσιν όνομαστά (24) ιβ' · α* Λίβανος έν Συ-
pi(f (25), β' Καυχάσιον έν Σκυθί^, γ' Ταύρος έν Κι-
λικία, δ' "Ατλας έν τή Λιβύη τή έξωτέρα (26),
ε' Παρνασδς έν Φωκίδι, ς* Κιθαιρών έν Βοιωτί^,
, ζ' Έλιχών έν Τελμισσψ, η' Παρθένιον έν τή ” θρ<^-
^ κη ί27), θ' Νύσσος (28) τδ·· Σινά έν τή·’ 'Αραβία,
DUCANGII NOTJE.
(15) *Adu6rirol. Leg. Άδιαβηνοί, ex Hippolyto et
Cliron. Alex, de quibus geographi.
(16) Taiaroi. Cod. Vatie. Ταινοί. Hippolyt. Taieni
contra Arabiam, Saraceni, Saraceni alti a Talenoe
contra Arabiam.
ί17) Tcuarwr. Cod. Vatie, των Ταηίνων^
18) οι μικρά Μαδιάμ. Cod. Vatie, ή.
iO) "Ίδηρες. Cod. Vat. "Ιβερες.
(20) ΚαΙ Befidaroi. Hippolyt. Ms. Biberii, Irrani,
Sc^tB, Colchi, Botforani, Sani qui appellantur San·
nices usque Pontum exiendentes.
(21)*ΌΛου έστίν ΛαρεμδοΛ^ Άψαρος. Hippolyt.
ubi est accessus Absarus, forte pro aggesttis. No-
mina XII apostolorum, ubi de S. Andrea : Σχύθαις
και ΣογδιανοΓς καΐ Σάχαις έκήρυξε τδ Εύαγγέλιον
τού Κυρίου ήμών Ιησού Χριστού, χα\ έν πύλει τή
μεγάλη, δπου ή παρεμβολή "Αψαρος, χαΐ Φάσις πο-
ταμός * et in S. Malthia : Ι^ήσκει δέ έν ΑΙΘιοπί^ τή
έξω, δπου ή παρεμβολή "Αψαρος , έχεί κηρύξας τδ
Εύαγγέλιον. Congregationem πάρε μβολήν ver ti t Chron .
Alexaiidr. Graecis interjectum vel castra signifleat.
Favorinus Camerg : παρεμβολή, ή 'ϊχηνή» χάστρον,
στρατόπεδον. Glossae Basiiic. in ιρόσα. ΐ(Μφος ( Τά-
φρος) ήως (?) παρεμβολή. Sunt igitur παρεμβολαΐ ca-
stra, sed illa proprie, quibus oliin regni vel imperii
limites muniri soluisse observat Casaubonus ad
Spartianum. Vide Genesin cap. xxxii. Aliter sonat
apud Tacticos, et apud iElianum in Taciic. cap. 50,
et Suidara. Παρεμβολής vero nomine aliquot urbes
occurrunt apud geograpbos, ab ejusmodi forte ca-
stris, ut παρεμβολών έπίσκοπος, in Vita ms. S. Eu-
thymii n. 12.
(22) "Οΐσσον Λιμήτ. Chron. Alexandr. legit Καυ-
σολιμήν. Hippolyt. JUssilimen, quod est portus, ct Pa-
stus flumen.
(25) Ταντα. Post hanc vocem addit Chron. Alex.
In l(Ova autem parte Piauschi et Labooti, voces cor-
ruptae.
(24) ννομαστά iff. Addit idem Chron. in terra
excepto illum Deo spiratum montem, id est, preeter
θεόττνευστον montem Sina.
(25) 'Er Συρίφ. Addit idem Chron. inter Biblo et
Birutho.
(26) TU δεύτερφ. Abest haec vox in Chronico
Alex.
(27) 'Er θρφτχρ. Έν τή βρ^χη, cod. Vatie. Chr.
Alex, in Eubia, seu Euboea, in qua urbs hac nomen-
elatura nominatur a Stephano. Sed mons hic in-
nuitur in Thracia , seu promontorium in Taurica
Chersoneso, de quo Ptolemaeus et Plinius.
(28) Νύσσος. Hippolyt. Nysa. Chron. Alex. Ngs·
seus in Arabia. At cod. \alic. habet Νύσαας , τδ
Σίνα. Nysam supra montem excelsum iu Arabia
Felici ex Diodoro Siculo habet Ortelius.
VARIAE LECTIONES.
Γρεκοσ. ΡΥ. χα\ τά. τά Ρ. ” διαγράφειν. δέ γράφειν Ρ., δέ διαγράφειν m. R. Άδαβη-
νοι V. Ταϊνοί V. ·· Ταιανών. Ταηινίύν V. ·* Μαδιανιταί Ρ. sola. ®Η>1 Ρ. Οίσσου PV. ·' έξω-
τέρφ V., δευτέρα Ρ. τή ο ιι. Ρ. ·· τύ om. Ρ. ·’ τή ο:ιι. Ρ.
143 CHRONICON PASCHALE. U i
lY. Qiiarli climalis, Coele-Syrlae, Auliochia, Arca, A Δ'. Κλίματος τετάρτου Συρίας κοίλης /Αντιόχεια,
Hierapolis Selcucia, Apamia, iEmisa , Samosata,
Palmyra, Arabes, Reliopolis, Damascus, Zeugma.
Arabiae BLesopotamiae, Nesibis, Seleucia, Babylonis,
Jabylona. Assyriae Ninus , Arbela , Clesipbon, Su-
sianae, Susa. Mediae Ecbatana, Arsacia.
V. Quinti climatis urbes insigniores. Ualias, Nea-
polis, Roma. Siciliae, Messana. Thraciae, iEnus,
Philippopolis, Adrianopolis, Trajanopolis, Abdera,
Proconesus, Perinthus, Thasus insula, Samothrace
insula, Cherroiiesus, Cyla, Sestus. Macedoniae , Dyr-
rachium , Thessalonice , Amphipolis , Heraclea ,
Edessa, Pella, Philippi, Gassandria, Larissa, Apollo-
niae, Hadrianopolis, Dalmatiae , Epidaurus, Helladis,
Άρχα (45), Τεράτϊολις, Σελεύκεια, Άπάμεια *·,Έμι-
σα (46), Σαμόσατα*·, Πάλμυρα,Άραβες (47),Τ1λιού-
πολις, Δαμασκ6ς, Ζεύγμα * Αραβίας Μεσοποταμίας
Νίσιβι*’ (48), Σελεύκεια · Βαβυλώνος Βαβυλώνα* 'Ασ-
συρίας Νίνος, Ά;λβηλα, Κτησιφών · Σουσιανής Σου-
σα * Μηδίας** Έ/βάτανα (49), Άρσακία.
Ε'. Κλίματος πέμπτου (50) πόλεις έπίσημοι 'Ιτα-
λίας Νεάπολις, *Ρώμη, Ποτίολοι *® · Σινελίας Μεσ-
σήνη * βροχής Αίνος, Φιλιππούπολις, Άδριανούττο-
λις, Τραιανούπολις,Άβδηρα, Προκόνησος*^, Πείριν-
θος··, Θάσος·· νήσος, Σαμοθράκη νήσος, Χερόνησος,
Κοίλα·' (51)* Σηστός··* Μακεδονίας Δυράχιον··,
Θεσσαλονίκη, Άμφίπολις, Ήράκλεις,*Έδεσα, ΙΙέλλα
Φίλιππο*., Κασάνδρεια , Αάρισσα , Άπολλωνιάς ··,
....... , » » ρ , ............ ^ ,
Argos. Bithyniae, Nicomedia, Apamea, Juliopolis, " Άδριανούπολις* Δαλματίας Επίδαυρος * Ελλάδος
Nicaea. Asiae majoris, Cizycus, Alexandria, Troas,
Lampsacus, Pergamus, Smyrna, Tenediis, Ezali,
Ancyra, Sardis, Hierapolis, Apamia, Gebyra, Mity-
lene insula, Chios insula. Galatiae, Sinope, Pom-
peiopolis, Antiochia, Pisidia, Ancyra, Germia, Tau-
nium, Pessinus, Lystra. Pamphyliae Hypepa. Cappa-
dociae Comana, Amasia, Caesarea, Mezaca, Melitene
Jconium, Nicopolis, Neocaesarea , Salala. Armeniae
majoris, Colchis.
YJ. Sexli climatis, Lugdunum. Dalmatiae, Salo-
jiae. Cappadociae Trapezus. Italiae, Bavenna , Aqui-
Άργος · Βιθυνίας Νικομήδεια, Άπάμεια, Τουλιούπο-
λις, Νίκαια * 'Ασίας μεγάλης Κύζικος, 'Αλεξάνδρεια
Τρίϋάς , Αάμψαχος , Πέργαμος, Σμύρνα, Τένεδος,
Έζαλοι, Άγκυρα, Σάρδη,Ίεράπολις, Άπάμεια, Κι-
βύρα ··, Μιτυλήνη νήσος, Χίος νήσος * Γαλατίας ··
Σινώπη, Πομπηίού πόλις, 'Αντιόχεια, Πισιδία·· Άγ-
κυρα, Γέρμια, Ταύνιον, ΠισσινοΟντα, Λύστρα * Ηαμ-
φυλίας "Υπαιπα ·· * Καππαδοκίας Κώμανα, Άμά-
σεια··, Καισάρεια , Μάζακα, Μηλιτίνη, Είκόνιον,
Νικόπολις, Νεοκαισάρεια, Σάταλα * Αρμενίας μβγά-
λης Κολχίς»'.
Cp. Κλίματος έκτου Λογδοΰνος, Δαλματίας Σα-
λώναι * Καππαδοκίας Τραπεζοΰντα * 'Ιταλίας *Ρά-
leia. Mysiae inferioris, Odyssus, Dorostolus. Thra- q 6εννα··, Άκυληία* Μυσίας τής κάτω Όδησσδς^
ciae, Apollonias, Anchialus, Byzantium. Chersonesi,
Eleus, Calchedon, Heraclea, Amastra. Asiae mino-
ris, Tenedus. Galatiae, Amisus.
YH. Climatis septimi, per Borysthenem.
De astronomia.
fis temporibus, quibus turris condebatur, qui-
Δορόστολος ·’ * Θράκης Άπολλωνιάς, Άγχίαλος, Βυ-
ζάντιον* Χερσονήσου Έλα ιούς ··, Καλχηδών (55),
'Ηράκλεια, Άμαστρα * Ασίας μικράς Τένεδος· Γα-
λατίας Άμισός.
Ζ\ Κλίματος έβδόμου (55) του *· διά ΒορυσΟέ-
νους.
36 ΗβρΙ άστρογομΙοίς (54).
Έν τοίς χρόνοις τής τιυργοποιίας Ικ του γένους
DUCANGll NOTiE.
(0) Άρπα. Re qua urbe Scaliger ad Eusebium
pa^555, coi. 2. Casaubonus ad Lampridium in
Alexandro Severo p. i 58, 2 edit, et Salmasius ad
eumdem Lampridium p. 573.
(46) Αϊμισα. lu alibi in hoc Chron. Έαισα Ste-
phano : "Εμεσα Herodiano : Έμίσσα Ptolemaeo et
(47) Αραβίας. Cod. Yatic. Άραβείας.
(48) Nt(Ci6i. Seu potius Νήσιβις * nam ita semel
ic iterum haec vox effertur, quam urbem lex v.
Cod. Th'; De exaction. et scriptores fere omnes
Νίσιβιν Vocant *. numini vero Νέσιβιν, ut monent
Holstenius et Y. C. Jo. Harduinus.
(49) Έκβάτατα. Zonaras, lib. iii, Annnl. num 14.
Bochartus in Phaieeo^ lib. iii, cap. 14, etc.
(50) ΚΛΙματος χέμχτον. Cod. ms. τδ δέ πέμ-
πτον κλίμα 4στ\ δι' Ελλησπόντου, ή διά βορειότερον
τής θαλάσσης κα\ τής μεσογαίας του πω (?) ’Οψικίου
χαλουμένου, των Βουκελάτων, καί των Άρ^^νίων.
(51) ΚύΛα. Κοίλα legendum monet Henric. Va-
lesius ad lib. xxii Ammiani, pag. 515, 1, edit. Sed
in cod. Yatic. υ pro oi promiscue ponitury ut Κυ-
λησυρία. Εύβύα, etc.
(ύ) ΚαΛχηδών. lla etiam haec vox scribitur in
D Chronico ms. Symeonis LogotheUc, quomodo prae-
ferunt veteres numini, ut observatum a Sirmondo,
\Spanhemio, Harduino, et aliis. Yide Sirmondum ad
Sidonium in panegyr. Anthemii, v. 49.
(53) ΚΛΙματος έδδόμον. Cod. ms. τδ δέ έβδομον
κλίμα έστί τδ διά Βορυσθένους, κα\ του Δαννούβε,
κα\ των βορειοτέρων, δπου κατοιχοΟσιν Φράγγοι κα\
Χάζαροι έγγίζοντες τφ Όκεανω.
(54) Περί Αστρονομίας. Exactis gentium ac po-
pulorum divisionibus, deorum historiam fere sem-
VARIiE LECTIONES.
·■ Άπαμία PY. Σαμώσατα PY. ” Νήσιβι PV. *· Μηδείας PV. ·· Ποτίολοι ora. P. Μερσίνη P.
·· Προικόνησος P. ·· Πήρινθος Y, Πέρινθος P. ·· θάσσος PV., θάσσης R. •'Κύλα PV. ·· Σειστό: P,,
Σιστός Y. ** Δυβ(5άχιον P. sola. Πέλα P. ·· Άπωλονίας PY. ·· Κηβύρα PV. ·· Γαλατείβς PY.
·* Πισσηδία PY. ** "Τπεπα PV. ·· Άμασία , Κεσσάρεια P V. »' Κόλχης PY. ·· Τάβαινα PY. »· ’Οβυσ.
σόςΡΥ, *^Δωρόστολος Ρ· ·· Ελέους ΡΥ. ·· του om. Ρ. Post Βορυσθένους indicavi lucunam.
U5 ttiAviiiCOX PASCHALE. UC
τοΟΆρφαξάί*· Λνήρτίί ’lv6is-«vs94vi) βοφός άβτρο- A dam Indus exstilit, ex slirpe Ar|>tiaxad, sapientia
vd^tK· ίνίμοτι Άνδουβάριος (5Λ), δς κα\ βυνεγράψατο laude, et astronomia cognitione clarus, nomine An-
ΐτρό>το{ ΊνδοΖς Αστρονομίαν. dubarius, qui primus apud Indos de astronomica
disciplina libros conscripsit.
Έγεννήθη κα\ άλλος έκ τής φυλής τοΟΣημ (56), Natus est praeterea alius ex tribu Sem, Cluis a p-
Χους όν<5ματι, ό Α10ισ|, δστις έγέννησεν τ6ν Νεβρώδ pelktus, genere iEthiops, ex quo progenitus Nem-
γίγαντα τδν τήν Βαβυλωνίαν (o7) κτίσαντα, δν λέ- brod gigas, Babylonis conditor, quem aiunt Persae
γουαιν ol Πέρσακ άποθεωΟέντα κα\ γενόιιενον έν τοϊς inter deos fuisse relatum, ac inter ccelestia astra
άατροις του ούρα'^ου, δντινα καλοΰσιν Ώρίωνα. Οδ- conspici, buncque Orionem nuncupant. Hic Ncm-
τος όΝεβρωδ πρώτος κατέδειξε τδ κυνηγεΙν κα\ χορ- brod ferarum ad escam venationem primus docuit,
ηγείν ** πααι θηρία είς βρώσιν κα\ έπρώτευε Περσών. Persisque primus imperavit.
• *Έκ di τής αύτής φυλής του Σήμ τής κρατησάσης Εχ eadem tribu Sem, primogeniti Noe filii , in
Συρίαν κα\ τήν Περαίδα χα\ τά λοιπά μέρη*· τής Syria ac Perside, caeterisque regionibus ortum
άνατολής του πρώτου υΙου του Νώε έγεννήθη κ«\ spectantibus regnante, ex gigantum prosapia pro-
άνεφάνη άνθρωπος γιγαντογενής, όνόματι Κρόνος, creatus vir floruit, Chronus seu Saturnus appella-
έπιχληθείς (58) ύπδ Δάμνου*· του Ιδίου πατρδς είς ^ tus, cui id nominis a Domno patre inditum de erran-
τήν έπωνυμίαν του πλάνητος άστέρος. Έγένετο δέ tis astri nomenclatura. Hic porro eum esset ad-
δ-υνατδς οδτος, δατις πρώτος κατέδειξε** τδ βασι- modum potens, regnandi ac imperandi, homines*
λεΰειν ήτοι άρχειν κα\ κρατειν τών άλλων άνΟρώπων* que sibi alios subjiciendi artem primus edocuit .
xa\ έβασίλευσεν αύτδς πρώτος τής Άστυρίας £τη ipseque primos annos multos in Assyria regnavit,
πολλά, κα\ ύπέιαξε πάσαν τήν γήν Περσίδος άπδ τής tota deinde Perside, initio ab Assyriis facto, impe-
*Ασσυρίων άρξάμενος/Ην δέ φόβον έχων πρδς πάν- rio suo subjecta , curo ab omnibus ut hostis et ty-
τας, ώς πολέμιος κα\ άναιρών πάντας· δστις είχε rannus terrori esset. Huic uxor fuit Semiramis,
γυναίκα τήν Σεμίραμιν*· τήν κα\ 'Ρέαν καλουμένην quam ob illius fastum et arrogantiam Rheam vocant
παρά Άσσυρίοις διά τδ κα\*· αύτήν είναι ύπερήφα- Assyrii : ipsa perinde ex tribu Sem Noe filii oriunda,
vov xol άλαζόνα *^’^flv δέ κα\ αυτή έκ τής φυλής του Saturno vero filius fuit Picus, qui a parentibus Jupi-
Σήμ του utoO Νώε.Έσχεν δέ υίδν ό Κρόνος όνόματι ter nuncupatus est, de nomine pariter errantis
Πικον, δστις άπδ τών γονέων έκλήθη Ζευς είς βνομα astri. Habuit et alterum filium Saturnus, cui Ninus
xai αύτδς του πλανήτου άστέρος. Έσχε δέ καΙ άλλον nomen fuit, et filiam, Junonem appellatam, quam
υίδν δ αύτδς Κρόνος όνόματι Νίνον * έσχε δέ κα\ θυ- ^ Nemesin jugalem quidam vocarunt, quod bona esset
γατέρα** όνόματι Ήραν.Έλαβεν*· δέ γυναίκα Πίχος et quod justa omnia vellet. Ex ea filium habuit Pi-
ό και Ζευς τήν Ιδίαν αύτοΟ άδελφήν τήν "Ηραν, ήν cus, seu Jupiter, quem Belum nominavit, quod pe-
xa\ ΖυγίηνΛ'έμεσιν έχάλουν τινές εύχαριστουντες dum celeritate praestaret. Saturnus vero avus, per·
αυτή ώς άγαθή κα\ δίκαια πάντα Οελούση* έξ ής missa Jovi seu Pico filio Assyria, et relicta cum filio
Εσχεν υΐδν Πίχος*· 6 κα\*' Ζευς, δν ώνόμασε Βήλον Pico seu Jove uxore sua Rhea seu Semiramide,
βιά τδ*· όξυτατον είναι τδν παίδα (59). '0 δέ προπά- magnisquecopiarum ac generosorum virorum compa*
DUCANGII NOTiE.
per aggrediuntur veteres chronologi Christiani, quo Marciano Capellae, et aliis, pars Mesopotamiae et
fion revera deos, sed homines illos fuisse demon- Assyriae ita appellatur ; quam Berosus, ut auctor
etrent, ipsosque esse longe posteriores veteribus est Alexander Polyhistor apud GeorgiumSyncellum,
istis Patribus, quorum sacra meminit Scriptura. Ua κείσθαι έπ\ του Τίγριδος κα\ Εύφράτου ποταμού
Georgius Syncellus, qui statiin subjunsit Θεών βα- αέσην scribit. Cacterum Babylonis conditorem Nem-
οιλείαν ex veteri Chronico, Symeon Logothela et DFOdum agnoscunt etiam Augustinus lib. xvi De
Cedrenos ex aliis scriptoribus. Auctor denique -v civitate Dei; Orosius, lib. ii, cap. 6; Severus SulpU
Chronici Paschalis fusiorem quam caeteri hanc ipsam ^ tius, lib. ii, Hist., etc.
numinum paganorum historiam persequitur, cui (581 ΈπικΛηθείς. Ύπδ τού πατρός. Ecloge hist.
illustrandae unus forte suffecerit Joannes Antioche- /59) Tdr Λαιδα, Legendum forte τδν πόδα, ut
iius, cujus excerpta habentur in codice Regio, in- reteratur ad vocis βέλος etymon, nam όξύς dicitur
terim dum totus ille prodeat. celevt pernix^ quemadmodum notant grammatici : ut
(55) Άνδονδάριος, Symeon Logoth. Cedren , apud Homerum, όξύς "Αρτις, ό ταχύς vulgo interpre*
pag. 14, etc. tantur. Joannes Antiocnenus, διά το όξύτατον
(56) 'Έκ τής ρνΛής του Σήμ, Ita Logotheta et είναι * Cedrenus vero et Logothela, διά τδ όξοκίνη-
Cedrenus : at Raderus legendum censet τού Χάμ, τος είναι, habent, quomodo hic emendandum cen-
cujus Chus filius fuit. sebat Seldenus in ii syntagmate. De dk Syrii, cap. i,
(57) Τήν Βα€νΛωνίαν. Cedrenos et Logotheta, ubi Grseculorum ejusmodi originationes in vocibus·
τήν Βαβυλώνα. Nam Babylonia Ptolemaeo, Plinio, Poenicis perstringit.
VARliE LECTIONES.
*· Άρφαχσάδ V., Άρφασάδ R. xal χορηγείν om. P. ** μέρη Auonymus ante Malalam p. 17,
Π, ed. Bonn., μέχρι P., μέχρις V. *· Δόμνου P. sola, Ούρανού Anon. χατεδείξατο β. P. **
ριμήν PV, plerumque. *· το καί. καί τό Ρ. άλαζώνα PV. ** θυγατέρα, θυγατέραν ΡΥ.
βεν — "Ηραν om. Ρ. ·· Πίχος ιη. R., Νίνος PV. ·* ό καί. καί ό Ρ. ·· τό οηι. Ρ.
117 CimuNICON PASCHALE. - U3
ral'S auxiliis, in regiones occidentales, quae a nullos τωρ Κρόνος έάσβς τ^ν έαυτοΟ υ16ν Πϊκον έν xfj *Ασ-
tiim rege obtinebantur, profectus has sibi asseruit,
in Assyria deinceps non visus : annisque compluri-
bus universo Occidenti imperavit. Uxorem duxit
nomine Pbeaurain, ex qua (ilium alterum procreavit,
Apliranm appellatum, cui terras versus Libyam re-
gendas tradidit : ubi cum is imperaret, Astynomen
ex Laccria insula oriundam sibi in conjugem ascl-
xit, ex eaque filiam genuit, quam de errantis coeles-
tis astri .Yencris nomine Venerem appellavit, quae
pbilosopliiae studia inprimis coluit. Illa autem Ado-
nidi Atheniensi, Cinyrae filio, et ipsi philosopho,
nuptui tradita est, cum uterque in magna vitae mo-
destia usque ad mortem pbilosophise operam una
contulisset. Suscepit Saturnus ex Pheaura filium
συρίφ κα\ τήν έαυτοΰ γυναίκα Τέαν τήν καΐ·· Σιμί-
ραμιν μετά του Πίκου του κα\ ΔΛς υΙοΟ αύτου* χα\
λαβών πολλήν βοήθειαν δχλου Ανθρώπων γενναίων
άπήλΟεν έπ\ τήν Δύσιν άβασίλευτον ουααν, μή χρα-
τουμένην ύπό τίνος βασιλεΟοντο; · χα\ έχράτησεν τίυν
δυτικών μερών, άφανής έκ τής Συρία; γενόμενος
κα\ εμεινεν κρατών καΐ βασιλεύων τής Δύσεως πάτης
έπΙ Ιτη πολλά, και Ισχεν (60) έχει γυναίκα όνόματι
Φιλύραν·· (61), έξ ής “σχεν άλλον υΐδν όνόματι
■Άφραον, ώτινι Ιδωχε τήν πρδ» Λιβύην γην. Κα\
έκράτει τών 37 βασιλεύουν ό *Άφραος, οστις
έγημε τήν Άστυνόμην»· έκ τής Λακερίας νήσου, κα\
έγέννησεν θυγατέρα , ήν έκάλεσεν ‘Αφροοίτην είς
δνομα κα\ αύτήν του πλάνητος άστέρος τής ουρανίας
alium Chironem nuncupatum, ei ipsum pbiloso- ^ Αφροδίτης, φιλόσοφον γενομένην, δστις·^ έγαμήΟη
Άδώνιδι τώ υΙώ του Κινύρου, Άθηναίω, κα\ αύτώ
φιλοσόφο.), χα\ έμειναν όμου φιλοσοφουντες σωφρό-
νως άχρι θανάτου. Έσχεν δέ έκ τής αυτής Φιλύ-
ρας·· ό Κρόνος και άλλον υΐδν τδν λεγόμενον Χεί-
ρωνα, φιλόσοφον κα\ αύτόν. Μετά δε τδ βασιλεΰσαι
τδν Πίκον τδν κα\ Δία τής Ασσυρίας έτη τρίάκοντα,
έάσας και αύτδ; τήν έαυτοΰ μητέρα κα\ τήν "Ηραν
τήν έαυτου Αδελφήν χα\ γυναίκα , κα\ ποιήσας τδν
έαυτου υΐδν Βήλον βασιλέα τής Ασσυρίας, Απήλθεν
έπ\ τήν Δύσιν πρδς*τδν έαυτοΰ πατέρα τδν Κρόνον.
Ό δέ Βήλος έβασίλέυσεν τών Άσσυρίων έτη δύο, κα\
τελευτφ, δντινα οΐ Πέρσαι Απεθέωσαν. Ό δέ Κρόνος
έωρακώς τδν έαυτοΰ υίδν Πίκον τδν και Δία έλθόντα
luidem in uxorem duxit : unde Persis ex lege Indui- q πρδς αύτδν έν τή Δύσει, παρεχώρησεν αύτώ τήν βα-
tum, ut matres et sorores ducere in conjuges liceret, σιλείαν τής Δύσεως* ήν γάρ γεγηρακώς κα\ ταλαι-
cum et Picus sororem Junonem matrimonio sibi, πωρήσας ό αύτδς Κρόνος. Κα\ έβασΟ,ευσεν τής Δυ-
pariter copulasset : quemadmodum et doctissimus σεως, ήγουν τής Ιταλίας, ΠΓκοςόκα\ Ζευς δλα έτη ξβ'·
Homerus ait : τής δέ Ασσυρίας μετά τδν Βήλον έβασίλευσεν Νί·
νος (62) δ άλλος υΐδς Κρόνου, δστις κα\ τήν έαυτοΰ μητέρα τήν Σεμίραμιν έλαβεν γυναίκα * έξ ονί Πέρ-
σαις νόμος γαμείν τάς έαυτών μητέρας κα\ τάς Αδελφάς, διά τδ και τόν Πίκον λαβεΤν τήν έαυτοΟ
Αδελφήν τήν "ΙΙραν γυναίκα, χαθά·* κα\ ό σοφώτατος "Ομηρος·® έχτίθεται*
Junonem sororem uxoremque sic fan4o adortus est. Ήρην®* ΛροσεΤπε κασιγτΊ\τητ άΛοχόν τε.
Saturno exstincto, Assyriae regno politus Ninus, Και τελευτή ό Κρόνος. Ο δέ Νίνος έπικρατής γενό-
phiae addictum. Picus vero seu Jupiter, cum Assy-
riorum regnum annis xxx administrasset, relicta et
ille matre sua, et Junone sorore simul et uxore,
filioque Belo Assyriae rege constituto, ipse ad Sa-
turnum parentem In Occidentem concessit. Belus
ergo cum Assyriis biennio imperasset, obiit, a Per-
sis in deorum coetum relatus. At Saturnus cum Pi-
cum seu Jovem ad se venientem in Occidentem
comperisset, regno Occidentis ultro ei cessit, cum
senio ac aegritudine laboraret. Picus igitur qui ct
Jupiter in Occidente seu in Italia regnavit annos
totds txii. Assyriae vero post Belum imperavit Ni-
nus, Saturni alius filius, qui matrem suam Semira-
ac Ninive urbe exaedificata, in ea primus Assyriis
imperavit, una cum Semiramide seu Rhea matre,
eademque et uxore.
μένος τής Ασσυρίας χτίζει τήν Νινευή (63) “κόλιν
Άσσυρίοις, χα\ βασιλεύει πρώτος έν αυτή, έχων τήν
Σεμίραμιν τήν κα\ *Ρέαν·* τήν έαυτοΰ μητέρα χα>
γυναίκα μεθ’ έαυτοΰ^
DUCANGII NOTiE.
(60) ΚαΙ έσχετ. Haec paulo aliter babentur iii j
Eaoge hist. Ισχε δά Κρόνος χα\ έτερον υΐδν όνόματι
"Αφρων, ί|) Απεχλήρωσε τήν πρδς Λιβύην γήν, δς
έγημε τήν ‘Αστυνόμην, γεννήσας έξ αυτής θυγατέρα,
ήν έχΑλεσεν Άφροδίτην. Ita etiam Cbron. ms. Logo-
thetae, et Joannes Antioch.
(61) Φηαύραν. Φιλύραν Joannes Antioeb. et in-
fra.
(62) Νίκος. Salian. an. mdccccxxxi, n. 55, 56,
Κ(ύ ίσχεν. Haec paulo aliter babentur in D et an. seq. n. 5. ri.r^n
• - ^ ^ - .. . , Νιγεύϊ{. tuseb. lib. i Chron.
Ninus condii chitatem Ninum in repione Assyriorum^
quam Hebroei vocant Ninivem. Vide Scaligerum in
Nolis ad fragmenta Griecorum scriptor, pag. 43, ct
Henricum Valesium ad lib. i Ammiani, Bochartiim
in ΡΛα/cco lib. i, cap. 1, et lib. ii, cap. 20; Salia-
iiuiu, et alios passim.
VARliE LECTIONES.
·· καί alterum om. P. Αφανής έν τή ‘Ασσυρία γενόμενος Ρ. ®· Φηαι
’Λστυέμην R., Άστυώμην V. δστις. ητις m. R. ·’· έκ τής αύτής. έξ
,βτηαύρας Ρ. ·* καθά. κατά PV. "Ομηρος. 11. π, ν. 452; σ, ν. ."*56. “ \
• ΦηαύρανΡ. ·® Αστυνόμην ηι. RP.,
5./. hc ψτ,' Ρ ■· ΦιαύοαΓ V. .
αύτής τής Ρ.
ίΐριν V., "Ηραν Ρ.
Φιαύρας V. ,
·· Ταίαν PV.
149 L,a.ru.NiCON PASCHALE. 1ό<>·
'Εξ βύτοΰ ouv τού γένοοί έγίννήθη χα'. 6 Ζωρ4α- Α Εχ illius igitur genere natus est Znroastres, cele-
στρος·· ό άτυρον^μο; ίίερβών ό·^ ΐϋερι^ητο;, δστις bris apud Persas aslronomus, qut morti proximus,
μ^>λων τελευτάν ηδχετο ύίϊδ πυρδζ άναλωΟήναι ού- precatus est, ul coelesti igne consumeretur, Persas
px^Cou, εΙπών τοίς Πέρ^αι^·, δτι ι Έάν καύ<ιη·· με τδ sic allocutus : « Cum ignis me combusserit, ex com-
πΟρ, Ix ιών χαίομένων μου όο^έων έπήριτε χαΐ bustis meis ossibus, cineres tollite et servate : re-
φυλάξατε, xa\ ojx έχλείψει ·* τδ βασίλείον έχ. της gnum enim a vestra regione non auferetur, quandiu
ύμών χώρας δσον χρόνον φολάττετε τά έμά όττέα. » servabitis ossa mea. » Invocato deinde Orione, aerio
K.a\ εύξάμενος τδν Ώρίωνα άιΛ ΓΡ^ρδς άερίου άνηλώθη. jgne consumptus est. Pers» vero quod ille imperarat
Ki\ ino(Q7xv oE Qlpjju χαθώ; είπεν αΟτο?ς χα\ exsecuti, illius reliquias in cineres redactas usque
εχουαι φυλάττοντες t6 λεΕψανον αύτοΰ τεφρωΟέν hodie servant.
Ιως νυν·
Μετά Ιϊ Νίνον έβααίλευαεν ΆσσυρΕων θού^^ας Post Ninum in Assyria regnavit Thurras appclla-
(64> όνόματι, δντινα μετωνόμασεν ό τούτου πατήρ tus, cui Zames paicr, et Rheae frater, de errantis
Ζάμης (65) ό τής *Ρεας άβελφδ^ *Άρεα εΙς δνομα astri nomine, Martis cognomen indidit. Hic acerrl-
τοΰ πλάνητος άστέρος. Οίτος έγένετο πιχρδς πόλε- mus fuit bellator, qui expeditione versus Aquilonis
μιατής, δατις έττολέμησεν έπ\ τά άρκτψα μέρη, έπελ- ® plages suscepta, Caucasum, et ipsum de tribu vel
6ών κα\ 38 ·* τιν\··* κα\ αύτω δυνατφ ·· genere Japhet, Alii Noe, ortum , bello aggressus, eo
όνθρώπφ γιγαντογενεί χα\ πολεμιχφ, χαταχθέντι interfecto, regnum illius invasit , progressusque in
έκ τής φυλής του ΙάφεΟ του υίοϋ του Νώε, κα\ τ»- Thraciam, ibi exstinctus jacet : cui quidem Marti
«^εμήαας τδν Καύχααον έφόνευαε χα\ παρέλαβε τήν tum primum statuam erexere Assyrii, a quibua
χώραν αύτου. Και έλΟών έν τή Θράκη (66) έκεΤ τε- exinde pro deo cultus est, quemque ad haec usque
λευτήσας χεΤται · φτινι Άρει άνέατησαν πρώτον tempora Persica lingua Baal deum vocant, quod
··* (07) στήλην ol *Ασσύριοι xaV ώς θεδν προσεχύνουν Graece Idem valet ac Mars, bellorum deus. Illiua
αύτδν, xa\ Ιως τής νυν χαλοΟσι 11ερσιστ\ τδν Βαάλ meminit in prophetiarum libro Daniel, cum ait tres
θεδν, δ έστι μεθερμηνευόμενον "Αρης, πολέμων pueros illum adoraure coactos fuisse. Post Martis ex-
Οεδς. Τούτου μνημονεύει ή προφητική Γραφή τού cessum, Lames regnavit : post Lamem Assyriis im-
Δανιήλ ’· χα\ τών τριών παίδων δτι ήναγχά^οντο peravit magnus ille Sardanapalus, quem Perseus
προσκυνεΐν αύτφ. Κα\ μετά τήν τελευτήν Άρεως Danaes 6lius interfecit. Is ablato ab Assyriis regno,
εβασίλευσεν ό Αάμης. Κα\ μετά Λάμην έβασίλευσεν Assyriorum rex constitutus, de suo nomine Persae
*ΑσσυρΕων Σαρδανάπαλλος 6 μέγας, δντινα Περ- q illos appellavit, quemadmodum Semeronius Persa
σεύς 6 Δανάης έφόνευσεν χα\ άφε Ελατο τήν βασι- litteris consignavit. Nini vero frater Picus, qui et
λείαν άπδ Άσσυρίων, χα\ βασιλεύσας αυτών εΕς τδ Jupiter, Italiae regnum obtinuit,
βιον αύτού δνομα έπεκάλεσεν αύ'τούς Πέρσας· άτινα συνεγράψατο Σεμηρώνιος ό Βαβυλώνιος Πέρ-
σης. ’ϋ δλ άδελφδς τού ΝΕνου ΠΤκος δ κα\ Ζευς βασιλεύων τής Ιταλίας έπέμβινεν.
Έν δΙ τοΤς αύτο?ς χρδνοις ούτε πόλις ούτε δίοΕκησίς Hisce temporibus nulla erat civitas, nullaque
πιςήν έντήΔύαει,&λλ'άπλώς ψκειτοποΐσα ή γήέχείνη provincia iii Occidente, sed simpliciter habita balu
άτώ τών μετοιχησάντων έχε? έχ τής φυλής του Ίάφεθ terra illa ab iis qui huc transmigra rant ex tribu Ja«
υιού Νώε. phet ΠΙϋ Noe.
Έζησεν δέ ΠΙχος ό χα\ Ζευ; ίτη ρ/, κρατών τήν Vixit Picus , qui et Jupiter appellatus, annos cxx
Δΰσιν χα\ βασιλεύων αύτής * καί έσχεν υΙούς πολλούς cum Occidenti ac Italiae imperasset, multis ntrius-
xo\ θυγατέρα; άπδτών εΟπρεπών γυναικών. Έσχεν δέ que sexus ex praestantibus forma feminis susceptis
6’· αύτδς Ιΐιχος ό και Ζεύςυίδν όνόματιΦαύνον, δνκα\ liberis. Exstitit eidem Pico seu Jovi Olius Faunus,
Έρμήν έχάλεσεν εΕς δνομα τού πλάνητος άστέρος. quem de errantis astri nomine Mercurium nuiicu-
Ό ^·*αύτδς ΠΤκος ό κα\ Ζευς έσχε μετά τδν Έρμήν pavit. Habuit praeterea idem Picus, seu Jupiter,
xa\ Ήραχλέα, χα\ μετ' έχεΤνον άλλον υΕ6ν τδν Περ« post Mercurium , Herculem : et post illum filium al-
DUCANGH NOTiE.
(Gi) θούριας, Salmasius in Plinium, pag. 1235· D esset πρώτην, ut et apud Cedrenum, apud quem si
.Bochart. in Phaleco, lib. n, cap. 3, et alii. legit Xylander interpres, et Seldenus, in syiitagm. ii
(65) Ζάμης. Ζάμος ό τής Ρέας άδελφός. Joan. De dis SyriSy p. 123. Sed cum Badero erravit Sel-
Anifoch. ^ ^ denus, dura στήλην columnam vertit : quae quidem
(66) *ΕΛΘώτ tr τη Θρφκη. Lib. x Recognii. Clem., vox apud Graecos recentiores vulgo statuam sonat,
eap. 21. ^ ul recte vertit Xylander, et quemadmodum in
(€7) Πρωτοτ. Sic emendavimus, cum editum Gioss. med. GraeciL docemus.
VAltliE LECTIONES.
·· Ζοροάστρης P. ·* ό om. P. ·* καύση, έχχαύσει P.. χεκαύσει RV. ·· λείί/ει P. ‘^ήμων χώρας
χώρας ήμών Ρ. ό τής. έχ τής Ρ. *· Καυσάσψ R., χαύσας V. ··' τινί. ψ τινι PV. ·· δυνατή
— π^μtxφom. Ρ. *·· πρώτον Ducangiiis cum Αηοη.,ρ. 19, 3, πρώτην RV. ’· Δανιήλ, χιι. ^‘Σαρδα
ναπαλός Ρ hic et infra. ’*άφεΕλετοΡ. ’** δνομα αύτού Ρ. ^ δ prius om. Ρ. δ prius οιη. I
M)b. V (?).
181 CHRONICON PASCRALE. I5i
terum Persea ex elegantis formoe femina Danae ap- A σέα ευπρεπούς γυναιχ6ς όν^ματι Δανάης, θυγα-
pcUata, Acrisii ex Argivorum regione oriundi sorore, τρδς του Άχρισίου του χαταγομένου έχ της *Αρ-
quam doctissimus finxit Euripides, in ea quam illius γε^ων χώρας, περ\ ής έμυθολόγησεν Ευριπίδης 6
nomine inscripsit tragoedia, in arcam quamdam in> σοφώτατος έν τ!) συντάξει του αύτοΰ δράματος, έν
elusam , in mare deinde dejectam , quod a Jove in χ:6ωτφ τινι βληθεισαν τήν Δανάην βληθήναι κατά
aurum iransformato fuisset corrupta. At doctissi- θάλαασαν, ώς φΟαρείσαν ύπδ Δι6ς μεταβληθέντος είς
mus Brutius historicus et chronographus tradit, χρυσόν. Ό δέ σοφώτατος Βρούττιος ό Ιστοριχδς
Danaem , cum in cubiculo, quod mare spectabat, χα\ χρονογράφος έξέΟετο ώς δ αύτδς ΙΚχοςόχα\
conclusa esset, multo auro suasisse Picum seu Jo- Ζευς ουσαν ταύτην έν κουβουχλείφ παραχειμένφ
vem ut ex co educeretur , raptainque ut forma θαλάσση πολλψ χρυσΙφ πε(σας ήδυνήθη προτρε ·
praestantissimam corrupisse, ac ex ea procreasse Π- ψάμενος. έχβαλεΤν, ήντινα άρπάσας ώς πάνυ εύπρεπη
lium Perseum nomine, cujus meminimus : quem Εφθειρεν, χα\ έξ αύτής έσχεν υΐδν όνόματι Περσία
quidem alatum vulgo ideo effingunt, quod a puero, τδν προειρημένον * δντινα πτερωτόν γράφουσιν διά
acri ac versatili esset ingefiio ; unde et illius pater τό έχ παιδόθεν περιγοργον εΐναι τόν παίδα. "Οθεν
Picus, seu Jupiter, magicis exsecrandi clypei arli> χα\ 6 τουτόυ πατήρ ΠΓχος 6 χα\ Ζευς έδΙδαξεν αύ-
bus illum instruxit , oiniiiaque illius arcana et im- ^ πράττειν χα\ τελεΐν τήν μαγείαν του μυσαροϋ
μία mysteria ac fallacias edocuit, cum haec illi dice- σχύφου (69), διδάξας αυτόν πάντα τά περ\ αύτοΰ
rei : c Omnes hostes tuos ac inimicos quolquotque μυστιχά χα\ δυσσεβή πλανήματα, λέγων αύτφ, δτι
tibi adversabuntur, cum isto clypeo superabis : ita c Νιχ^ς πάντας τους πολεμίους έξ αύτοΰ χαΐ τούς
ut quicunque in eo Gorgonis caput respicient, coii> 39 έχθρούς σου χα\ πάντα άνθρωπον έναντίον χα\
festi m occaecati , veluti exanimes, et a te interfecti πάντας τούς βλέποντας έν αύτω τφ πpoσώπq) τής
permaneant. > Hisce a parente Pico , scu Jove , di- Γοργόνης (70) τυφλουμένους χα\ μένοντας ώσε\ ve-
ctis confisus Perseus poslroodum eo exstincto, cum χρούς χαΐ χατασφαζομένους ύπό σοΰ. ι Κα\ λοι-
adolevisset perfectaeque esset aetatis, regnum Assy- τΛν ό Περσεύς πεισθείς τψ Ιδίω πατρλ Πίχψ τφ κα\
riorum affectavit , cum a Nini patrui, parentis sui ΔΛ είς τόν μετά ταΰτα χρόνον μετά τελευτήν τοΰ
fratris, filiis aegre ferret, illud possideri. Consulto- αύτοΰ πατρός Πίχου τοΰ χα\ Διός τελείας ήλιχίας
que oraculo, dum versus Libyam proficiscitur, oc- γενόμενος έπεθύμησε της των Άσσυρίων βασιλείας,
currit illi adultae aetatis puella virgo, rustica, capii- διαφθονού μένος τοις τέκνοις τοΰ Νίνου τοΰ θείου αύ-
lis et oculis feritatem quamdam praeferens: cumque τοΰ τοΰ άδελφοΰ τοΰ πατρός αύτοΰ. Κα\ χρηματι-
oonstitisset, hanc ita est affatus: f Quod libi nomon c σθε\ςάπήλθεν έν τή χώρα τής Λιβύης, χα\χατά τήν
ott? > Illa vero confidenter respondit, «Medusa. I Tum χώραν ύπήντησεν τφ αύτφ Περσει μία παρθένος
ille arreptis capitis capillis, quo accinctus erat, falcato χόρη τελεία χωρική, άγρίας Εχουσα τάς τρίχας χα\
gladio, caput illius dissecuit, quam Perseus acce- όφΟαλμούς. Και στήσας έπηρώτησεν αύτήν λέγων
ptam magicis incantationibus initiavit, qiieniadmo- « Τί σου τόδνομα; » Ή δέ είπεν μετά παββησίας ·
dum a parente Pico scu Jove edoctus fuerat, eam- «Μέδουσα ’**.> Καλ χρατήσας αύτής τάς τρίχας τής
que contra hostes omnes ac inimicos auxilio sibi κεφαλής φ έβάσταζεν λογχοδρεπάνο) ” (7i) ξίφει
fuluram detulit, quo suae eos subjiceret potestati, άπέτεμεν αύτής τήν κεφαλήν. Κα\ λαβών αύτός ό
vel interficeret. Caput vero , propter auxilii cclerita- Περσεύς εύθέο)ς έτέλεσε τήν κάραν μυστιχώς, χα-
tem, et vim contra hostes, Gorgonem appellavit. θώς έδιδάχθη ύπό τοΰ Ιδίου πατρός Πίχου τοΰ χαΐ
Διός · ήντινα έβάαταζεν είς ίδιαν βοήθειαν πρός πάντας έχθρούς χα\ πολεμίους είς τό ύποτάσσειν κα\
άναιρεϊν. Τήν δέ ” κάραν έχάλεσε Γοργό'/ην διά τόόξύ τοΰ βοηθήματος χα\ διά” τό ένεργές ” (71/
Τϊρός τούς εναντίους.
DLCANGU NOTiE.
(68) BfovttcQ, Scriptorem hunc laudant pariter
Eusebiu« in Cliron. lib. 1, p. 44. Georgius Syncel-
Ius. p. 544. Auctor Chronici rursum infra, p. 250.
Quis ille porro, disquirunt Scaliger ad Euseb.,
pag 205, et Baroniiis in Anna/, eccl., an. 11.
(69) Μαγείαν τον μνσαρον σκύλου. Infra de
eodem Perseo : έδίδαξε δέ κα\ τούς Πέρσας τήν
τελετήν τοΰ μυσαροΰ χα\ άθεμίιου σχύφου. Addunt
Logoihcta et Cedrenus, τής Μεδούσης · ubi Xylander :
f^idoque Medium scypho de Persis, quos maxime dili-
gebat, arcanis magicis initians, etc. Poculum vertit
Baderus, qui haec ad λεχανομαντείαν refert. Sed
cum ti®o clypeum Medus» imagine vel capile in-
slruclum specienl, videtur βκύφος hoc loco ι«««»ι
seu clupeum sonare. Joannes Antiochenus ista sic
effert : έδίδαξε δέ χα\ πολλού? των Περαων χΛς
Γοργόνος τελετάς.
(70) Γοργόνης. De qua Euseb. ιη Chron., p. w.
(71) Αόγγφ δρεΛάνφ. Forte λογχοδρεπάνω unica
voce, quomodo edidimus : ita ut hic innuatur lan^
falcaui, quam ξίφος λογχοδρέπανον appella
Hero vero δορυδρέπανον. Locus habetur in oioss.
med. Gr»cit. At cod. Vatican. h.ibct ut Raderus.
(72) Kal τό ert/iitoc. διά τδ ενεργές. s*ic
VARLt LECTIONES.
κληθήναι R. ’** Βρούτιος
δοΰσα PV. ” λογχοδρεπάνω p.
διά. και P. ·® ένεργώς R.
P. ” παρακειμένων R. ”·'τόν αύτόν P. ” κατασφαξομένους P.
, λογ/ίοδρεπάνω V., λόγχφ δρεπάνφ U. ” δέ οιη. Ρ . ” χάρην R.
Μη-
” χα\
153 CHRONICON.PASCHALE. IW
Κ&χεΤΟβν περάσαις Υ^λθεν έπ\ τήν Αιθιοπίαν χοπ Α Profecliis inde, in iElhioptam concessit, cui tuni
pav. f^τις έβααιλεύετο ύπ6 του Κηφέως, χα\ εύρη- Cepheus imperabat, nbi repertum Neptuni tem-
xd>t kxtl Up^v Ποσειδωνος είσήλθεν έν αύτφ, χαΐ pium ingressus , in eo manentem et a Cepbeo pa·
eISev έν τφ Ιερψ παραμένουσαν χόρην χατά τάγμα renle huic addictam \irginem conspexit, nomino
τοΰ Ιθίου αύτης πατρύς Κηφέως έχδοθεΤσαν (75) χα\ Andromedam : quam e templo abstractam, quod
λεγομένην 'Ανδρομέδαν ·· παρθένον. Κα\ ταύτην eximia esset forma , corruptam primo , in uxorem
άπέσπααεν άπ6 του Ιεροΰ, χα\ φθείρας αυτήν ώς εύ- sibi postea ascivit. Istinc deinde solvens, discessit,
πρέπη Ιλαβεν είς γυναιχα. Κα\ χαταπλεύαας άνεχώ· profectusqne versus Assyrios, in Lycaoniam venit :
ρηαεν έχ της χώρας έχείνης, χα\ έρχδμενος χατά cujus adventu percepto, hunc bello aggressi sunl
γην Άσαυρίων κατήντησεν έν τή χώρφ της Αυχαο- Lycaones. Is vero Gorgonis capitis usus ope , ho-
νίας. ·· Κα\ γνδντες οΐ Αυχάονες άντιστάντες έτεολέ- rum victor statim exstitit, reperto vico Amandra ap-
μηααν αύτφ · χα\ χρησάμενος τ|) βοηθείφ τής χά- pellato,ex eo civitatem confecit, et suam ipsius sta-
ρας της Γοργδνης ένίχησεν τούς Αυχάονας. Κα\ εύ- tuam, Gorgonis caput deferentem, extra portaS' ere-
ρηχώς χώμην λεγομένην'Άμανδραν, έτεοίηαεν αύτήν xil,peractisque sacrificiis, urbis Fortunam de suono-
πόλιν, χα\ Ιατησεν τήν έαυτου στήλην ίξω τών πυ- mine Persidem nuncupavit: quae quidem statua ad
λών βαστάζουσαν τύ άντειχδνισμα της Γοργδνης ® nostra usque tempora perstitit. Urbem vere Iconium
xa\ θυσίαν ποιήσας έχάλεσε τήν τύχην (74) τής πδ- appellavit, quod per Gorgonis imaginem ac figuram
Ιζως Περαίδα είς τύ ίδιον αύτου δνομα * ήτις στήλη victoriam ibi esset consecutus. Subjecit sibi postea
Ιω; του παρδντος έχεισε Γσταται * ήντινα πδλιν έχά- multas alias provincias , nemine obsistente. Exinde
λεσεν Elxdvcov, διδτι ·* πρδ τής νίχης ·· είχδνατήν Ιη Isauriam et Ciliciam profectus , hostibus illius
τής Γοργδνης έχεί έλαβεν. Υπέταξε Βϊ χαΐ τάς άλ- transitum cum copiis impedientibus, hocce oracu-
λας χώρας μηδενδς άνθισταμένου. Ερχόμενος δέ Ium accepit : c Ex equo cum desilieris, calcem pe-
έπ\ τήν Ισαυρίαν χα\ Κιλιχίαν, χα\ άντιστάσεως dis in terram si defigas, potieris victoria, ι ‘ Cumque
γενομένης αύτφ πολεμίων, έχρηματίσθη, δτι ι *Απδ ex equo descendisset in vico Andraso dicto, pedis
του ίππου άποβάς τύν σδν ταρσδν του ποδδς είς calcem ibi defixit : et Gorgonis ope victor factus, ex
τήν χθδνα πήξας νίχην λάβοις. ι Κα\ χατελθών έχ vico urbem confecit , quam ex edito de suo pede
του Ιδίου ·· ίππου έντήλεγομένη χώ μη Άνδρασφ έχεΤ oraculo Tarsum vocavit , ad urbis expiationem sa-
τύν ταρσδν του ποδδς Ιπηξεν. 40 Κα\ νιχήσας τή crificata innupta puella , Parthenope appellata. Gra-
χρήσέι τής Γοργδνης Ιποίησε τήν αύτήν χώμην πδ- tiis persolutis , inde per Argeum montem contra
λ:ν, ήντινα έχάλεσε Ταρσόν (75) έχ του χρησμού του Assyrios perrexit , iisque debellatis , ac interfecto
Ιδίαυ αύτού ποδός, θυσιάσας χδρην άδαή (*76) δνδματι eorum rege Sardanapalo , qui ex illius genere or-
Παρθενδπην είς άτΰοχαθαρισμόν τής πδλεως. Κα\ tum ducebat, bos ditioni su£ subdidit, quibus im-
εύχαριστήσας ώρμησεν έχείθεν διά τού Άργαίου ** peravit annos lv, et de suo nomine Persas nuncu-
δρους χατά 'Ασσυρίων* χα\ νιχήσας αυτούς χα\ φο· pavit, abolito Assyriorum et regno et nomine. Sevit
νεύσας τδν βασιλέα αύτών Σαρδανάπαλον τόν έχ τού et arbores, quas Persicas vocavit, nec ibi solum ,
γένους αύτού (77) χαταγδμενον ύπέταξεν αύτούς χα\ sed et easdem Persicas in sui memoriam plantavit.
DUCANGll NOTiE.
praefert, cod. Vatie, atque ita emendavimus, tum immolaUe virginis, lit infra narratur. De Iconio,
etiam cx Symeone Logotheta et Cedreno, p. 22. vide Glycam, p. 140.
ioan. Antiochenu*s, διά τήν δξύτητα τής ένεργείας. (75) Ίαρσόν. Aliter de Tarsi nomine Ghron. ms,
(75) "ΕκδοΘεισαν, Quo templi sacerdos esset. Lo- Symeonis Logotlictac : Xph είδέναι δτι Ταρσός ώνδ-
gotlieta elCedrenιls,xαUέpειαvoύσαvάpπάσας, etc., μασται τή του Βελλερέφοντος πτώσει έχεί φοιτήσαν-
idque νοχ παραμένουσαν indicat, id est sacerdotem τος, και χατά τόν ταρσόν πληγή τελευτήσαντος · ή
vel aedituam, νεωχδρον, quomodo aedituos suos παρα- τερσός, άπό τού Ταύρου βρους, και Τερσίαν χαλείσθα^
μοναρίους vocarunt Christiani, uti docemus in utro- D χήν χώραν τό πρ\ν, οιά τό πρώτον άνιχμωθήναι του
que Glossario, lla Cassandram in Apollinis aede apud κατακλυσμού, έξυδατωθείσης τής γής. Τέρσαι γάρ
Argos, Callithiam Piranthi, Hyperinnestram Danai, τό άναξηράναι λέγεται. Chronico Paschali concinunt
et Athamantam Eurystei filias sacerdotio functas Cedrenus, pag. 22, v. Joannes Antiochenus, Zona-
scribunt Eusebios in Chronico, Georg. Syncellus, ras lib. i, n. 5, ct Glycas. Tarsum a Tarso filio
et alti. Apud Capitolinum in Pio, Sacerdos femina Javanis conditum scribit Josephus.
7ra//i« legitur, infra in hoc Chronico de Silvia, Ιερά (76) Κόρηγ d^arj. Hcsychiiis : Άδά, άπειρος*
ουσα τού "Αρεως. Vetus inscriptio : Severin^e. Sa- ubi forte άδαή leg. itera Άδά, ή δνδματι Παρθενδπη.
CEROOTJ. υ\\Μ MARCIAN.E. Apud Dionys. Halicam. (77) Tdr έχ τον γένους αύτον, etc. Aliter hunc
lib. VIII, aedis FortunsB muliebris θεραπεία data ταίς locum scribant Logotheta ct Cedrenus ^Kat τόν
νεογάμοις dicitur. Exstant exempla alia. Σαρδανάπαλου, χα\ τούς τού γένους αύτού άπεχτο*
(74) Τήν τύχην, etc. lla Agenor condita Gortyna, νιος, etc.
urbis fortunam Καλλινίχην vocavit de nomine a se
VAKIiC LECTIONES.
·* Γδεν PV. ·* Άνδρομήδαν PV. *·. Αυκαωνίας — Λυκάωνες — Αυχάωνας PV. Γοργδνης V. a
correctore, Γοργονίας P. διδτι ni. BPV., διά τί l\. ·'* προπης νίκης είχδνα σύν τή Γοργδνη Bialalas,
ρ. 56, 19, προ τής νίκης είκδνα σύν τής Γοργδνης IW. σδ/ οιη. Ρ. ‘'"τού ίδίου. ίζίον Ρ. ”ΆργέουΡ\·
ΐΓ5 CfmONICOiX PASCHALE. 156
Docuit pnclcre· Persas nefandi ac exsecrandi cly- χ έβασίΧευσεν αύτών 2ςη νγ', κα\ έπ όνίματι αύτοϋ
pci islius sacra et incantationes, regionemque il έκάλεσεν αύτους Πέρσας, άφδλών άπ6 Άτσυρίων
lam Mediani appellavit. Perseus porro cum mullos τήν βασιλείαν χτΧ xb δνομα. Κα\ έφύτευσεν δένδρα
■ annos Persis imperassel, atque accepisset lonilas ex χα\ έχάλεσεν περσίας. Ού μδνον 6k έχει, άλλά
. Argivis oriundos in Syria versari, profectus ad Sil- χα\ έν τοίς ΑΙγυτϋτιαχοΙς μέρεσιν (78) έφντευσεν τάς
pium montem, venit in Syriam , tanquam ad co- περσίας εις μνήμην αΟτοΰ. Έδίδαξε δέ κα\ τους
gnatos et gentiles suos, a quibus cum ingenti gaudio Πέρσας τήν τελετήν του μυσαροΰ χα\ άθεμίτου σχύ>
exceptus est et cultus. Argivi quippe lopolitx φου, κα\ έχάλεσεν τήν χώραν Μήδο^ν (79). Ό bi αύ-
Persenm ex Argivis genus ducere certiores facti, τδς Περσευς μετά τδ βασιλεΟααι της Περσικής χώ<
hunc summis ultro laudibus celebrarunt. Tempe- ρας Ετη ^λλά μαθών οτι έν τή Συρίςι διάγουσιν έχ
state vero ingruente, ac adjacente lonitarum civi* τοΟ Άργους Ίωνίται, ήλΙεν έπΙ τήν Συρίαν πρδς
tati fluvio Dracone, quem nunc Orisen seu Orien· αύτους είς τδ Σίλπιον (80) δρος, ώς πρδς Ιδίους
tem vocat, exundante, monuit lonitas ut preces fun- συγγενείς · οίτινες δεξάμενοι αυτδν μετά πάσης τι-
derent : quibus doprccantibus , ignis fulminei μής ®‘ προσεκύνησαν, Γνδντες αυτδν ot αύτο\ ’Αρ-
globulus e coelo delapsus , tempestatem continuo γειοι Ίωτιολίται δτι κα\ αύτδς έχ του γένους των
sedavit , fluroinisque fluctus exundantes coercuit. B Άργίών κατάγεται, χαρέντες άνύμνησαν αύτόν. Χει-
Qua re attonitus Perseus, cx illo igne protinus ignem μώνος δέ γενομένου, χα\ πλημμυρήσαντος πολύ του
accendit, solliciteque apud se conservavit : quem παρακειμένου τ^ταμοΟ τή Τωνιτών πδλει του λεγο-
reversus in Persidem in palatium detulit, docuit- μένου Δράκοντος (81), νυν! δδ Όρέντου ** χαλουμέ-
qne Persas ignem illum colere , quem aiebat e coelo νου, ήτησεν τους Ίωνίτας εΟξασθαι * χα\ έν τφ εΟ-
SC vidente delapsum ; quem quidem ignem ad baecce χεσΟαι αύτους χα\ μυσταγωγειν κατηνέχθη ^
usque tempora Persae ut divinum colunt. Idem vero σφαίρα πυρδς κεραυνού έκ τού ούρανού, ήτις έποίησε
Perseus lopolitis fanum excitavit, cui ignis imroor- παυθήναι τδν χειμώνα χα\ τά τού ποταμού έιησχε-
talis appellationem indidit. Similiter quoque in θήναι βειθρα. ΚαΙ θαυμάσας έπΙ τφ γεγονδτι δ Περ-
Perside templum exstruxit igni sacrum , cui mi- σεύς έξ έχείνου τού πυρδς άνήψεν εύθέως πυρ, χα\
nistrando religiosos quosdam viros praefecit , quos εΤχε φυλαττομένον μεθ' Εαυτού. "Οττερ πυρ έβάστα-
Magos appellavit. Haec Pausanias doctissimus chro- σεν άπιών έπ\ τά Περσικά μέρη είς τά βασίλεια, χα\
nographus litteris tradidit. ^ έδίδαξεν αυτούς τιμάν Εκείνο τδ πύρ, δπερ Ελεγε ν
αύτοίς έωρακέναι έχ τού ούρανού χατενεχθήναι * δπερ πυρ και Εως τού παρόντος έν τιμή ΕχουσινοΙ Πέρσαι
ώς θειον. Ό δέ αύτδς Περσευς Εχτισεν τοΤς Ιωπολίταις Ιερδν, δ έπωνδμασεν Πυρδς άθανάτου. 'Ομοίως δέ
χαΐ είς τά Περσικά Εχτισεν Ιερδν πυρδς, χαταστήσας έχει διακονείν αύτφ άνδρας εύλαβείς, ούστινας
έχάλεσεν μάγους. Ταύτα Παυσανίας (82) δ σοφώτατος χρονογράφος συνεγράψατο.
ITaud mullo post temporis ex Ailthiopia profectus c Ka\ μετά χαιρδν έλθών δ Κηφεύς βασιλεύς κατ'
rex Cepheus, Andromedae paler, bellum illi intulit : αΟτού έκ τής Αιθιοπίας, δ πατήρ τής 'Ανδρομέδας*·,
erat autem ex senio Cepheus oculis captus. Perseus έπολέμησεν αύτφ* ήν δέ δ Κηφεύς έχ τού γήρους
autem cum intellexisset se a Cepheo bello peti , in- μή βλέπων. Κα\·* άχούσας δ Περσεύς δτι τ^ιλεμεί
genti correptus ira, contra illum profectus caput αύτφ, όργισθεις πάνυ έξήλθεν κατ' αύτού 41 β®"
(Gorgonis) secum tulit, illique obvertit : sed Ce- στάζων τήν κάραν, χα\ ύπέδειξεν αύτφ αύτήν χα\
pheus luminibus captus equo vectus in illum irruit, δ Κηφεύς μή βλέπων έπέβαινεν έπ’ αύτδν Εφιππος.
Perseus ignarus Cepheum oculis orbatum , ratus Ό δέ Περσεύς, άγνοών δτι ού σύνορά, έλογί-
DUCANGIl NOTiE.
(78) Έν τϋϊς ΧΙγυΛζιακόΙς μέρεαν. Circa Ni- Ανατολικόν. Quod vero addit auctor Chronici Oron-
lum, ubi persiese illius aquis gaudent. Pausanias tem nunc^Opiosv appellari, spectare videtur eorum
lib. I Heliac. Τδ δένδρον δέ η περσεία μόνου χαίρει sententiam, qui Ortentent etiam dictum volunt, in
τού Νείλου τφ υδατι. quibus est Hegesippus lib. iii, et Isidqrus lib. xiii,
(79) Mr\dlar, Sic emendavimus ex Cedreno, pro ^ cap. 21, unde facilis hic emendatio, si ex "Ορισεν
Μήδων. conficiatur "Οριενς, quomodo appellatur a Lactantio
(80) ΣΙΛπιοτ. Logotbeta "Ηλπιον. Auctor infra, lib. De mortih. persec.^ n. 60. Orontem olim Ophi-
Σήλπιον. tcin dictum, de nomine fllii Cambysis regis Persa-
(81) Tov Λεγο^ιέτου Αράχοντος. Cedren. Όβδόν- rum in eo submersi cognominatura scribit Zonaras
του. Logotbeta, "ϋροντος. Orontem Draconem eliaiii in Constantio.
appellatum testatur Euslatliius in Dionys :Άλλοι δέ (82) Παυσανίας. De Pausania, apud auem hic
^ασιν δτι Καίσαρ Τιβέριος έκ Δράκοντος αύτδν revera ηοη habentur, silent Logotbeta et Cedrenus.
Ορόντην μετωνόμασεν, δ σημαίνει 'ΡωμαίστΙ τδν
YARliE LECTIONES.
*· δέ om. Ρ. *· τιμής m. RV., χαράς Ρ. *· Όρέντου.*Όρεν τού V., "Ορισεν τού Ρ. De forma Όρεντης
diximus ad Malafam , ρ. 266 , 3. *· αύτους κο\ μυσταγωγείν om. Ρ. κατηνέχθη post ούρανού ponit Ρ.
*· τάππι. Ρ. *· Άνδρομήδας Ρ. Sic et postea. καί οιη. Ρ.
157 CHRONICON
σβτο ·· (8δ) μηχέτι ένεργεΤν τήν χάραν ής χατεΤχε ϋ
Γοργ4νης •·,χβ\ στρέψας αύτήν έφ’ έαυτδν προσέσχεν
ο6τ!5 , xa\ τυφλωθείς Ιμεινεν ώσε\ νεχρ^ς χα\ άν-
τ^ρ^θη . Κλ\ έβασΟ,ευσεν Περσών ό υΙ?>ς αύτου του
Περ-έως xat της Ανδρομέδας Μέρος (84) , ττροβλη-
θε\ς έκ του Ιδίου αΟτοΰ πάτΜϋου του Κηφέως του
Ρατ.λέως ΑΕ0*.ο«{ας, δατις έχέλευαεν·, χα\ έκαύθη ή
μυταρά χεφαλί] τής Γοργόνης, κα\ άνεχώρη«ν έπΙ
την ίδίαν αύτοΰ -χώραν · χα\ έμεινεν λοιπδν τδ γένος
τού Περαέως βααιλεύον τής Βαβυλωνίων χώρας.
Έν δ^ τοίς προειρημένοις χρβνοις τού Πίχου Διδς
έτ:\ τά δυτκχΔ μέρη άναφαίνεταί τις έκ τής φυλής
τού Ίάφεθ έν τή χώρφ των Άργείων δνόματι "Ιναχος·
οττις τερώτος έβααίλευσεν έν τή χώρα έχείνη , χα\
χτίζει πδλιν εκεί είς δνομα τής Σελήνης (έτίμα γαρ
άΐ/τήν), ήνέχάλεσεν Ίώπολιν (8δ)· οΐ γάρ ΆργεΤοι ^
μυατιχώς τδ δνομα τής Σελήνης τδ άπδχρυφον ’Ιώ
λέγουτιν εω; άρτι. Έστηαε δέ χα\ έν τή πδλει Ιερδν
τη Σελήνη, άναστήσας αυτή στήλην χαλκήν, έν ή έπ-
έγραψεν · Ίώ μάχαιρα λαμπαδηφδρε ·.
'0 δΙ αύτδς "Ιναχος ήγάγετο γυναίκα Μελίαν όνδ-
ματι, ές ής έσχεν παίδας τρεις, Κάσον · χα\ Βήλον,
κα\ θυγατέρα^ ήν έπωνδμασεν Ίώ είς δνομα τής
Σελήνης · ήν δέ ή * χδρη εύπρεπεστάτη 'ττάνυ. Τδτε ό
ΙΚκος ό καΐ Ζευς άκούσας περί τού Ινάχου δτι έχει
θυγατέρα παρθένον εύπρεπεστάτην, ό βασιλεύς των
δυτικών μερών πέμψας ήρττασεν τήν Ίώ, θυγατέρα
τού Ινάχου, καΐ ταύτην φθείρει, χα\ έγκυον ποιήσας
ε:χεν έξ αυτής θυγατέρα, ήντινα έκάλεσε Λιβύην. Ή
δέ Ίώ έπαχθώς έφερεν έπ\ τώ συμβάντι αυτή, κα\ μή (
Ιέλουσα συνειναι τφ Πίχιρ Ait, διαλαθούσα αύτδν*
και Ήάντας και τήν θυγατέρα έαυτής έάσασα χαΐ τδν
πατέρα αυτής Ίναχον, αίσχυνομένη εφυγεν είς ΑΓ-
γυiTτov χαταπλεύσασα * )ςα\ είσελθούσα έν τή χώρφ
τής ΑίγΟτττου ή Ίώ έχει διήγεν. Κα\ μαθούσα μετά
χρόνον δτ; Ερμής βασιλεύει τής Αίγύπτου ό υΐδς Πί-
κου Αιδς, χα\ φοβηθεισα τδν αύτδν Έρμήν, φεύγει
έχειθεν είς τδ Σίλπιον δρος, είς δπερ Σέλευκος^ δ
Νιχάτωρ ό Μακεδών έχτι σεν πόλιν μετά χρόνους χαΐ
έκά/.εσεν είς δνομα τού ίδιου αύτού* υίού 'Αντιόχειαν
τήν μεγάλην. Άπελθούσα δέ είς τήν Συρίαν έχείνη
ή Ίώ εκεί ετελεύτησεν, ώς Θεόφιλος (86) ό σοφώτα-
τος συνεγράψατο. "Ετεροι δέ έξέθεντο δτι έν τή ΑΙ-
γύπτιρ τελευτά Ίώ.
42 '0 δέ Ίναχος (87) ό αύτής πατήρ είς άναζή-
τησιν αύτής έπεμψεν τούς άδελφούς αύτής, κα\ τούς
συγγενείς, χα\ τδν Τριπτόλεμον®, κα\ Άργείους·®
PASCHALE. 158
viro nullam amplius Inesse Gorgonis capiti , Illud in
se convertit ; quod dum contemplatur, occiecatus ,
ac veluti exanimis manet , statiroque interficitur.
Perseo exstincto , Persarum regnum excepit illius ex
Andromeda filius Meros , ab avo Cepheo ^thioplie
rege proclamatus, et ab eo in regem constitutus. Ce-
pheo deinde post concrematum Gorgonis nefandum
caput in euuin regnum reverso, Persei deinceps ge-
nus Babylonicx provinciae imperavit.
Praedictis autem Pici Jovis temporibus , in occi-
duis plagis, quidam exstitit ex tribu Japhet , in Ar-
givorum regione, nomine Inachiis, qui in hisce oris
primus regnavit, urbemque ibi condidit , quam de
lunae nomine , cui impensius erat addictus , lopo-
lim appellavit. Argivi quippe mystica quadam ac
abstrusa significatione ita lunae nomen ctlamnum ef-
ferunt, haneque lo vocitant. In ea porro urbe fa-
num lunae sacrum aedificavit, erecta illius statua
a*rca , cum hac inscriptione , lo beata lucifera.
Inachus autem ipse Meliam uxorem duxit, ex
qua tres liberos genuit, Jasonem , Belum , et filiam,
quam de lunae nomine Io nuncupavit : puellam cae-
tcrum forma pereleganti. Picus vero, seu Jupiter,
cura inaudissct esse Inacho filiam virginem ad-
modum formosam, ipse tum rex Occidentis, per
emissarios raptam Inachi filiam, compressit, cx eo-
que illa gravida facta lo, filiam procreavit, cui Li-
byae nomen dedit. Verum illatam sibi injuriam lo
1 indigne ferens, Picique Jovis aversata concubitum,
clam eo cjeterisque omnibus , suaque relicta prcle ,
clam etiam ipso parente Inadio , quem verebatur,
gemebunda in iEgyptum fugit : quo cum navigio
pervenisset, ibi sedem fixit. Verum cum post ali-
quod tempus accepisset Mercurium Pici Jovis filium
iEgypto imperare , hunc metuens , inde fuga in Si-
pilum montem evasit , ubi Seleucus Nicator Macedo
urbem postea condidit, quam de filii nomine Antio-
chiam magnam nuncupavit. Profecta deinde eadem
lo in Syriam, ibi exstincta est quemadmodum scripsit
doctissimusTheophilus. Alii contra tradiderunt eam
in iEgypto defunctam.
^ Inachus autem Ius paler ad eam inquirendam il-
lius fratres el propinquos, necnon et Triptolemum,
et cum illis Argivos misit : qui ubique vesliganlea
DUCANGIi NOTiE.
(85) Kal ΛογΙσαηο. Έλογίσατο, restituimus ex
Cedreno.
(84) Μέρος. Μέρως, Logotlietse el Cedreno.
Μέβ^ς, Joanni Antiocheno.
(85) ΊώΛοΛιτ. Logutli. et Cedrenus, p. 21, haec
el sequentia aliis verbis narrant. ,
(86) 'fle ΘεόίρίΛος. Delo silelTheophilus in libris
editis ad Autolycum.
(87) 'O δέ Ίναχος. Cedren., p. 21, el Symeon
Logotbeta. ^
VAIUiE LECTIONES.
•® έλογίσατο. κα\ έλογίσατο P., κα\ λογίσατο R. ·· Γοργόνη^. Τής Γοργόνης Ρ. * έκέλευσεν Mala-
las,p. 59, β,έβασίλευσενΡΥ. *λαμπαδηφόρα R., λαμπαδηφόρος Ρ. · Κάσον Malalas, ρ. 28, 10. Ίάσον^^,
Ίάσονα Ρ. * θυγατέραν R. · ή οηι. Ρ. · αύτιΤ) Ρ. ’ Σέλευχος ό. ό Σέλευκος Ρ. · έαυτου Ρ.
* Τριπόλεμον V. ** Άργεϊοι αυτοί Ρ.
ΐΓι9 CHRONICON
iilam non repererunl. Posteaquam autem didicere A
Argivi lopoliUe in Syria mortuam, illuc profecti,
aliquandiu ibi haeserunt, singulas domos pulsantes,
dicentes^iue : Hic salva sit anima Ius. Accepto post-
modum per speciem quamdam visionis oraculo,
visi sunt videre buculam humana voce sibi b<ec di-
centem : Hic ego sum Io. £ somno excitati ii , su-
per vi somnii mansere attoniti : tum vero sibi in
animum induxere eam jacere in monte Sipilo, con-
ditoque in illius nomen templo , ibi sedes fixerunt,
urbemque aedificarunt, lopoleos indita appellatione:
cujus cives hodieque a Syris lonitae nuncupantur. Ab
eo igitur tempore ex quo Io quaeritantes Argivi ad-
venerant, ad rei testandam memoriam, Syri An-
tiocheni, stato tempore, quotannis Graecorum aedes
p ilsant. Atque ex ea causa Argivi in Syria conse- ®
derunt. Haec enim iii mandatis ex Argivorum re-
gione soluturi acceperant ab Inacho : c Nisi filiam
ineam lo ad me reduxeritis, in Argivorum regionem
ne revertimini, i Condiderunt ergo ibi iidem lonitae
in monte Sipilo fanum Jovi Saturnio,
ψητβ έπ\ τήν 'Αρχείων χώραν, ι Έκτισαν ουν έχει
δροζ.
Nupsit autem Libya , Pici Jovis et Ius filia, cui-
dam Neptuno appellato, ex quibus tres nati filii,
Agenor, Belus et Enyalius seu Mavors. Agenor et
Belus in Syriam pervenere , quo inquirerent an lo
viveret, et an illius fratres essent superstites (cum
iis quippe affinitas intercedebat), neminequeex illis
reperto reversi sunt. Ac Belus quidem in iEgyptum
se contulit, ibiqiie ducta in uxorem Sida, binos pro-
creavit filios, iCgyptum et Danaum. Agenor vero
profectus in Phoenicen, Tyron accepit in conjugem,
urbemque condidit, quam de uxoris nomine Tyrum
nuncepavit. Istic ergo regnavit ^ ac filium ex Tyro
suscepit., Cadmum, Phoenicem, praeterea Syrum et
Cilicem, ac filiam quam Europam appellavit. In is-
tis porro regionibus regnavit Agenor an. lxiii. Ve-
rum Europam Phoenicis, Agenoris regis filii natam
faciunt poetae : qua in re cum chronographis con-
sentiunt.
Taurus deinde Cretae rex in urbem Tyrum irru-
ptionem fecit, commissoque navali proelio hanc sub
vesperum expugnavit , eaque ' castigata , magnam
captivorum copiam abduxit, quos inter exstitit Eu-
ropa regis Agenoris filia. Agenor vero cum filiis in
regni limitibus bellum gerebat : quod ubi Oetae rex
Taurus accepit , repentino incursu per mare regio-
nem invasit : cujus quidem vesperi memoriam Ty-
PASCHALE. 160
μετ’ αυτών * οϊτινες πανταχοΟ ζητήσαντες ούχ ευρον
αύτήν. Γνίντες δέ ο1 αύτο\ ΆργεΓοι Ίωιτολίται δτι
έτελεύτησεν είς τήν Συρίαν ή Ίώ, Ιλθόντες Ιμειναν
έχε? πρ6ς μιχρδν, χρούοντες ίχαστον οΤχον χα\ λέ-
χοντες αύτοΰ* Ψυχή ή Ίώ σωζέσΘω. ΚαΙ έν όρά-
ματι χρηματισθέντες εΐδον “ δάμαλιν λέγουσαν αύ-
τοίς άνθρωπίν^ φων^), δτι Έντανθά είμι έγώ ή Ίώ.
Κα\ διυπνισθέντες ίμειναν θαυμάζοντες τήν τοΟ δρά-
ματος δυναμιν , χα\ λογισάμενοι δτι έν τψ βρει
αύτφ χε?ται ή Τώ, χτίσαντες αύτ|) Ιερδν ofxq-
σαν ·· έχει είς τδ Σίλπιον δρος, χτίσαντες χα\ πδλιν
έαυτοΐς, ήν έχάλεσαν Ίώπολιν* οιτινες έχλήθησαν
παρά τοις αύτοΤς Σύροις Ίων?ται έως νυν. ΟΙ οδν
Σύροι ΆντιοχεΤς έξ έχείνου του χρόνου άφ’ Λ οΐ
ΆργεΙοι έλθόντες έζήτησαν τήν Ίώ, ποιοΰσι τ^ν μνή-
μην, χρούοντες τψ χαιρψ αύτφ χατ’ έτος τους Ελλή-
νων οΓχους Ιως άρτι. Διά τοΟτο δέ οί ΆργεΙοι έμει-
ναν αύτοί έχεί είς τήν Συρίαν, έπειδή έχελεύσθησαν
άπολυδμενοι άπδ τής 'Αρχείων χώρας ύπδ του βασι-
λέως αυτών Ινάχου του πατρδς τής Ίώ, δτι c Εί μή
άγάγητέ*® μοι τήν θυγατέρα μου Ίώ, μή ύποστρέ-
οΐ αύτο\ Ίωνίται ίερδν Κρονίωνος είς τδ Σίλπιον
Ή δέ Αιβύη, Ουγάτηρ τής Ίώ χα\ τού Πίχου Διδς,
έγαμήΟη τιν\ δνδματι Ποσειδώνι* έξ ών έτέχθη δ
Άγήνωρ χα\ Βήλος χα\ Ένυάλιος, παίδες τρεΙς. Ό
δέ Άγήνωρ χα\ Βήλος χατέλαβον τήν Συρίαν χα\ αδ-
το\ είς άναζήτησιν τής Ίώ, εί έτι ζή, χα\ τών Αδελ-
φών αύτής, εΓπερ είσίν*·* ήσαν·’ γάρ αύτών*·συγ-
• γενεις. Κα\ μηδένα εύρηχδτες ύπέστρεψαν. Κα\ δ μέν
Βήλος έπ\ τήν*· Αίγυπτον άπήλθεν, χάχεί γαμήσας
τήν Σίδαν έσχεν υΙους δύο, Αίγυπτον χα\ Δαναδν. Ό
δέ Άγήνωρ έπ\ τήν Φοινίχην έλθών ήγάγετο τήν
Τυρώ · χα\ χτίζει πδλιν, ήν έχάλεσεν Τόρον είς δνομα
τής αύτοΰ γαμετής.’Εβασίλευσεν ουν έχει, χα\ Ισχεν
υίδν έχ τής Τυρώ τδν Κάδμον, τδν Φοίνιχα, χα\ τδν
Σύρον χα\ τδν Κίλιχα*®, χα\ θυγατέρα, ήν έχάλε-
σεν“ (88) Εύρώπην. Και βασιλεύει δ Άγήνωρ τών
μερών έχείνων έτη ξγ'. Τήν δέ Εύρώπην οί ποιήταί
έξέθεντο θυγατέρα είναι τού Φοίνιχος τού υίού τού
Άγήνορος βασιλέώς, μή *· δμοφωνήσαντες τοίς χρο-
νογράφοις.
Έπιβδίψας δέ τή πδλει Τύρω Ταύρος δ τής Κρή-
της βασιλεύς , ναυμαχίφ πολεμήσας παρέλαβε τήν
^ αυτήν Τύρον τ«5λιν έσπέρας, χαΐ πραιδεύσας *· αύτήν
έλαβεν έξ αύτής αιχμαλώτους 4^ πολλούς* έν οΤς
έλαβεν χα\ τήν αύτήν Εύρώτπ|ν τήν θυγατέρα τού
βασιλέως Άγήνορος. Ό οέ Άγήνωρ χα\·οΙ υΙο\ αυ-
τού έπολέμουν έπΙ τδ λίμιτον*·. Κα\ γνούς δ Ταύρος
δ τής Κρήτης βασιλεύς, έξαίφνης έπέ^βιψεν τή
DUCANG1I NOTiE.
(88) Ήκ έΰασιΛενσεν. Leg. forte έχάλεσεν.
YABLE LECTIONES.
ιδον PV. ζ^κησαν P. *· Σήλπιον PV. saepius. *·* τού om P. δέ om. P. ·· άγάγετε PV.
Verum habet Malalas, p. 30, 1. Fort, εί περίεισιν. είσαν PV. ·* αύτώ P. ‘· τήν. τδν Ρ.
·® Κήλιχα PV. ·* έχάλεσεν. έβασίλευσεν Ρ. ·* μή. χαί Ρ. *· πραιδεύσας Malalas, ρ. 30, 21, παιδευ-
σας PV. οΐ οηι. V. λίμητον PV.
lei CHRONICON PASCHALE. 161
6iA θαλάσσης, ήστινος έσπέρας μνήμην τκ)ΐου- Α πί hodieque celebrant, dicentesj Et ibi uro sapit,
σιν ol TOpiot Ιως της νυν , λέγοντες · Κακή όψί·
τή ·· (89).
Άπήγαγεν δέ την Εύρώττην είς τήν Ιδίαν πατρίδα Taurus Europam in patriam abduxit, eamque sibi
ό Ταύρος, ήντινα κα\ γυναΤκα βλαβεν ουσαν παρθέ- conjugio sociavit, cuni virgo esset et admodum for-
vov καΐ εύπρεπή , κα\ έκάλεσε τά μέρη έκ'εϊνα είς mosa, vocavitque regiones illas de illius nomine
δνομα αύτης Εύρώττεία. Έξ ής Ισχεν υΐδν τδν Μί- Europaeas. Εχ hac suscepit Minoen, quemadmodua
νων*^, καθώς Εύριπίδης ό σοφώτατος ποιητής συν- scripsit doctissimus poeta Euripides, cum ait:
εγράψατο, δς ·® φησι ·
Ζε^ς μετα6Χτ{Θεϊς είς Τανροτ τήτ ΕύρώΛτιτ Jupiter in Taurum transformatus Europam rapuit.
'ήρΛασεν.
Έκτισε δέ Iv τή αύτξ νήσψ τής·* Κρήτης ό αύτδς Condidit vero in Ipsa insula urbem magnam ,
Ταύρος βασιλεύς πδλιν μεγάλην, ήν έκάλεσεν·* Γόρ- quam de matris Pici , Jovis neptis, nomine Gorty-
τυναν (90) είς δνομα της αύτου μητρδς τής έκγδνου nam nuncupavit. Urbis vero fortunam Callinicen
Πίκου Διδς.Τήν δέ τής αύτης πδλεως τύχην έκάλεσεν appellavit , de virginis a se hic immolatae nomine.
Καλλινίκην είς δνομα τής παρ’ αύτου σφαγιασθείσης β
Ό δέ'Άγήνωρ βασιλεύς έλθών έκ του πολέμου έν Porro rex Agenor cum ab expeditione Tyrnm ve-
τή Τύρφ, κα\ μαθών τήν γενομένην παρ’ αύτου έξ· nisset, audissetque subitam Tauri irruptionem,
αίφνης έφοδόν τε καΙ Αρπαγήν, εύθέως έξέπεμψεν abactamque ab eo prodam, statim Cadmum cum
τδν Κάδμον διά τήν Εύρώπην (91) μετά χρημάτων multa pecunia militaribosque copiis propter Euro-
πολλών καΙ στρατού. Μέλλων δδ τελευτάν δ αύτδς pam misit. Tandem rex Agenor moriturus, statuit,
βασιλεύς Άγήνωρ διετάξατο πάσαν ήν ύπέταξε ·■ ut universa quam subegerat regio inter tres suos
γην μερίσασθαι τούς τρείς αύτου υίούς. Κα\ έλαβεν filios divideretur. Ac Phoenix quidem Tyrum et
ό Φοένιξ τήν Τύρον καί τήν αύτής ένορίαν ··, καλέσας circumjacentes oras in sortem habuit, quam de suo
τήν ύπ’ αύτδν γενομένην γήν Φοινίκην. Όμοίως δδ nomine Phoenicen appellavit. Syrus pariter quam
καΐ 6 Σύρος είς τδ Ιδιον δνομα τήν Τπιλα^ούσαν αύτφ sortitus est provinciam a suo nomine Syriam , quem-
χώραν έκάλεσεν Συρίαν. Ωσαύτως δδ κα\ ό Κίλιξτδ admodum Cilix suam a suo quoque Ciliciam nun-
έπιλαχδν ** αύτφ κλίμα έκάλεσεν Κιλικίαν είς τδ Γδιον cupavit.
αύτου βνομα.
Έν δδ τοΓς χρόνοις τής βασιλείας του Φοίνικος ήν ^ Ea tempestate qua Phoenix regnabat, vixit llcr-
Έρακλής (92) 6 φιλόσοφος 6 λεγόμενος Τύριος, δστις cules philosophus, Tyrius cognominatos, qui pri-
έφεΰρε τήν κογχύλην. Έωριζό μένος γάρ έπΙ τδ παρά- mos purpuram invenit. Cum enim circa maritima
λιον μέρος τής Τύρου πόλεως είδε ·· ποιμενικδν κύνα Tyri littora spatiaretur, pastorium vidit canem ,
Ισθίοντα τήν λεγομένην κογχύλην, δπερ έστ\ μικρδν qui ostreum , quod conchylion dicitur, parvumque
είδος θαλάσσιον κογχυλιώδες”, κα\ ποιμένα νομί- genus est conchae marinae, mandebat, ac pastorem
ζοντα αΙμάσσειν τδν κύνα λαβόντα άτιδ προβάτου πό- qui sanguinem emittentem canem observarat , ar-
κον έρέας καΙ καταμάσσοντα τδ καταφερόμενον έκ repto ex ove vellere, quod ab ore canis profluebat
τού στόματος τοΰ κυνδς κα\ βάπτοντα τδν πόκον. Ό extersit, ipso ex eo lincto vellere. Cum id non san-
δδ Ηρακλής προσεσχηκως μή είναι αύτδ αίμα, άλλά guinem, sed peregrini alicujus liquoris virtutem
βάμματος παραξένου άρετήν, έθαύμασεν * και γνούς esse animadvertisset Hercules, (rt)Stupuit, statimqua
δτι δκ τής κογχύλης έστ\ τδ κατιδν ·® βάμμα του πό- acceptam a pasture lanam, quam succo illo con-
χου, είληφώς έκ τοΰ ποιμένος τδν πόκον, ώς μέγα chylii tinctam noverat, ad ^b(£nicero Tyri regem,
δώρον τούτον προσήγαγβ τφ βασιλεΐ τής Τύρου Φοί- magni loco muneris, detulit : qui et ipse attonitus
VIXI. Ka\ δκπλαγε\ς κα\ αύτδς έπΐ τή θέφ της ξένης novi et insoliti coloris tinc.turae aspectu, illiusque
χροιάς του βάμματος, θαυμάζων τήν αύτου εΟρεσιν, ^ inventionem demiratus , conchylii liquore lanas in-
έκέλευσεν έξ αύτου τοΰ βάμματος τής κογχύλης βα- fici praecepit, et ex iis regiam sibi vestem confici,
φήναι έρέαν, κα\ γενέσθαι αύτφ περιβόλαιον βασι- sicque primus purpureum vestimentum gestavit,
DUCANGIl NOTiE.
(89) ΚαχεΤ όψινη. Videtur legendum ^ivoT. τέρα Εύρώπην.
(90) Γορτύτατ. vide Stephanum in Γόρτυν, ei (92) "ΗραχΛής, elc. Joannes Antiochenus et
ibi Uolstenium. Cedren.. n. 18, hic conferendi.
(91) Διάτήτ Εύρώχητ. Cedren. πρδς τήν θυγα- '
VARIAE LECTIONES.
·· κάκεΓόψινή PV. Conf. Malalas, pae. 31, 5. Μήνον PV. ·· δς m. R., ώς PV. *· τής βασι-
λεύς om. P. ήν δδ έκάλεσεν P. ·* βασιλεύς δ αυτός Ρ. ·· έπέταξε R. ■·· συνορίαν Ρ. αυτών ΡΥ.
“ έχιλαχών PV. ·· Γδε PV. κοχλιωδες Ρ. ·· κατιόν om. Ρ,
163 CHRONICON PASCHALE.
adeo u( ad regiam vestem , tanquam ad inusitatum λ λιχ6ν, χα\ 44 αύτ^ς πρώτος περι64).αιον
hactenus spectaculum universi obstupescerent. Ab έχ πορφύρας, «α\ πάντε; έθαύμαααν τήν αδτί;ν·»
eo tempore rei Phoenix edicto cavit, ne quisi^uam βασιλιχί^ν έοθήτα, ώς ξένην θέαν. KaV έ’ξ έχείνου
ex suae ditioni subjectis magnificum hujusmodi e έχέλευσεν ό βασιλεύς Φοΐνιξ μηβένα ύπ^.τήν αυτού ^
terra inarique collatum cultum deferret , praeter ip- 6ντα βασιλείαν τολμάν φορείν τήν αύτήν ένάρετον έχ
sum, ac Phoeniciae reges. Unde hactenus ab exer- *)[ής χαΐ θαλάσσης ούσαν φορεσιάν, εΐ μήτι αύτ^^ χα\
' citu et populo universo ex admirando isto et inso- τούς μετ' αυτύν βασιλεύοντας Φοινίκης, διά τύ γινώ·
lito gestamine rex dignoscitur. Antea quippe colori- σχεσΟαι τδν βασιλέα τψ στρατφ χα\ παντ\ τφ πλή·
bus vestes inficere minime noverant homines , sed θει έχ της θαυμαστής χαΐ παραξένού φορεσιάς *
ex ovium vellere, qualiacunque erant, has conft- πρώην γάρ ούκ έγίνωσκον οι άνθρωποι βάπτειν
ciebant, atque deferebant , ita ut aegre principes a χρύας ιματίων, αλλά τάς των προβάτων έρέας, οΓαι
subjecta plebe secernerentur. Verum deinceps neque xa\ ήσαν, έποίουν Ιμάτια χα\ έφύρουν, χα\ οΐ βασι·
imperatores vel reges aut toparchae huicce legi pa- λεις** δά τάς αύτάς χρύας τής τυχούσης έρέας Ιμά-
ruere : quorum alii indumenta, alii fibulatas vestes, τια έφόρουν, χα\ ούχ εύχερώς έγνωρίζοντο τφ ύπ-
ct pallia sibi confecere coloris purpurei vel russei, ηχώρ πλήθει οΐ βασιλείς. Αοιπύν οΐ ^ κατά τον τόπον
ex herbarum scilicet succis expresso eodem colore, B βασιλείς ήτοι*· βήγες χαι τοπάρχαι άχηχοότες τοΰ-
eaque gestarunt, quo a propriis subditis dignosce- το**, oi μέν περιβόλαια, οΐ δέ φίβλας χρυσάς*· χαλ
rentur, ut tradidit doctissimus Palaephatus. μαντία*· έπενόησαν έαυτοις πορφύρεα*^ ή βουσεα*·,
βάπτοντες αύτά άπδ βότανών, κα\ έφόρουν διά τδ γινώσχεσθαι τψ ΙδΙψ πλήθει, χαθώς Παλαίφατος (9δ|
6 σοφώτατος έξέθετο.
De corpore PicL Περί τον σώματος τον Πίκου.
Cum moriturus esset Picus, seu Jupiter, corpus Έν ψ χρένψ Πιχος ό χα\ Ζευς έτελεύτα, έχέλευ-
suum in Creta insula sepeliri jussit, ubi ia illius σεν τδ λείψα'^ν αυτού ταφέν τεθήναι ** έν τή Κρ^^τη
nomen condito a filiis templo, in eo depositum ja- νήσφ, χαΐ χτίσαντες αυτφ ναδν ο1 αύτού παϊδες έθη-
cet : ubi ad hoc usque tempus sepulcrum illius vi- χαν αύτον έκεΐ έν τή Κρήτη νήσω·* έν μνήματι,
situr, cum hacce inscriptione : Hic jacet mortuus δπερ μνήμα έστιν έν τή αυτή Κρήτη κείμενον έως
Picus , qui et Jupiter, quem Jovem etiam vocant, τού παρόντος, έν φ έπιγέγραπται * c Ενθάδε (U4)
De quo conscripsit Diodorus doctissimus chrono- χειται θανών ΠΓκος ό χα\ Ζεύς , δν χα\ Αία χαλού-
grapbus, qui in contextu libri sui De diis, haec ait : σιν. » Περ\ ού συνεγράψατο Διόδωρος·^ ό σοφώτατος
€ Jupiter Saturni filius in Creta jacet. » C χρονογράφος, δς καΐ έν τή εκθέσει τού συγγράμμα-
τος αύτού τού Περϊ ®· Oeuir είπεν δτι c Ζεύς 6 τού
Κρόνου υίδς έν τή Κρήτη χειται. >
De Fauno rege Italice, qui primus aurum repent. ΠερΙ Φαύνου βασιΛέως τψ ΊταΜας, δστις πρώ^
τος έ^ενρε τον χρυσόν.
Exstincto eodem Pico, qui ct Jupiter dictus est, Μετά την τελευτήν τού αύτού Πίχου τού·· χαΐ
regnavit in Italia filius ejus Faunus, qui et Mercu- Διδς, έβασίλευσεν 6 αύτού υ1δς**Φαύνος ό χα\ Έρμης
rius appellatus, annos χχχν. Erat ille vir callidus et τής Ιταλίας έτη τριάκοντα πέντε , δς ήν άνήρ πα-
mathematicus, qui primus in Occidente auri me- νούργος χα\ μαθηματικδς, δστις έφεύρεν τδ μέταλλον
talium, ejusque conflandi rationem adinvenit. Is τού χρυσίου έν τή Δύσει πρώτος κα\ τδ χωνεύειν.'
cum intelligeret se magna apud fratres suos , quos Γνούς δέ δτι διαφθονούνται αύτφ ο1 άδελφολ αύτού οί
Picus, seu Jupiter, pater suus ex variis uxoribus άπδ τών γυναικών ών Ισχεν ΠΤχος ό χα\ Ζεύς ό αύ-
susceperat, invidia flagrare, ejusque occidendi con- τού πατήρ (ήβούλοντο γάρ αύτδν φονεύσαι,ώς δντες
Silium iniisse, ut qui essent haud pauci prseter- πολλοί, περί που έβδομήκοντα· μετά γάρ πολλών
propter lxx. Jupiter quippe cum multis feminis συμμιγνύμενος γυναικών έτεχνοποίησενό-Ζεύς), πολύ
habita consuetudine , multos procrcarat liberos) R χρυσιον έγχολπωσάμενος είς ύπερβολήν άνεχώρησεν,
convasato ingenti admodum auri pondere, in iEgy- xaV Απέρχεται 45 τήν Αίγυπτον πρδς τήν φυλήν
DUCANGIl NOTiE.
(05) ΠαΛαίφατος. An alius ab fabularum inter- (94) "Ενθάδε. Hoc epitaphium Jovis paulo aliter
prete, apud quem nihil tale reperitur, et an Palae- describit Chrysoslomus Comment. in Epist. ad Ti-
pliatus, qui de Incredibilibus scripsit, qui ab Eu- nwn : ΕΝΤΑΥΘΑ ZAN KEITAI ON ΛΙΑ ΚΙΚΑΙΣ-·
sebio laudatur in Chronico, lib. i, p. 18, 19, vel is ΚΟΥΣ1. Joann. Antloch. ΕΝΘΑ KElTAl ΘΑΝΩΝ
qui Τρωικά scripsit, quem laudat Stephanus? Sed Π1ΚΟΣ ON ΚΑΙΛΙ A ΚΑΑΟΥΣΙ.
ae Palaephalis scriptoribus consulendus Suidas.
YARI.E LECTIONES.
*!· αύτήν om. P. Hoc reddendum Malalc, p. 52, 16, pro αυτού. *· ύπδτήν αύτού. τα^δττδ τού V. *· χα\
οΐ — έφόρουν addidi exMalala, pag. 55, 5. *· οΐ. ού Ρ. *· είτοι ΡΥ. ** τούτψ PV. *· χρυσάς om. Ρ.
*· μαντεία ΡΥ. *^ πορφυραία Ι*Υ. *· βούσαια Υ., βουσσαία Ρ. *· τεΟεϊναι ΡΥ. ·® νήσψ — Κρή-
τη οιη. Ρ. ®* Διόδωρος. ιιι, 60. ·· τού περί, περί Ρ. ·· Πίκου τού. τού ΙΙήχου Ρ. '* υΐδς αύτού Ρ.
165 CHRONICON PASCHALE. 166
του Χάμ υΙου Νώε, οΓτινες έ^ξαντο αύτ^ν έν τιμζ.
Κ*1 διέτριβεν έχεί ύπερη φανών πάντας, χαι φορών
χρυσήν··-·· έφιλοσόφει παρά τοΐς ΑΙγυπτίοι;,
λέγων αύτο?ς μαντείας μελλόντων · ήν γάρ φύσει
σφόόρα λογικός · χα\ προσεχύνουν αυτόν λόγοντες
θεόν Έρμήν, ώς λέγοντα τά μέλλοντα χαΐ διαχονοΰντα
αΰτοίς έχ τοΟ θεού τών μελλόντων τήν άπόχρισιν κα\
παρέχοντα αύτοίς χρήματα , δντινα κα\ πλουτοδότην
έχά).ουν, ώς τόν χρυσόν θεόν νομίζοντβς ··. "Οτε ούν
ό ·· αυτός Έρμης είς τήν ΑΓγυτττον ήλθεν, έβασ£λευ-
σεν·* τών ΑΙγυπτίων τότε έχ του γένους του Χάμ ό
ΜεστροΙμ··· οδτινος τελευτήσαντος έποίησαν οΐ ΑΙ-
γύπτιοι τ^ν Έρμήν βασιλέα · καΐ έβασ£λευσε τών ΑΙ-
7 υπτίων έτη λθ’ έν ύπερηφανίφ. Και μετ' αύτόν έβα·
σ0.τασβ.τών Αιγυπτίων ό "Ηφαιστος ήμέρας ,αχπ' (9ο),
ώς γενέσβαι I τη δ*, μ!}νας έπτά τρίτον *·. ϋύχ {δει-
σαν γάρ τότε ένιαυτους μετρεΙν οί Αίγύτιτιοι , άλλά
τί^ν περίοδον της ήμέρας ένιαυτους έλεγον. Τόν δέ
αύτδν "Ηφαιστον θεόν έχάλουν * ήν γάρ πολεμιστής
χα\ μυστικός. "Οστις έξελθών·’ είς πόλεμον συνέπε-
σεν συν τψ 7ππψ αύτου, χα\ πληγείς έμενε χωλεύων.
Ό δέ αότός "Ηφαιστος νόμον έθηχεν τάς Αίγυπτίας
γυναιχας μονανδρεΙν χα\ σωφρόνως διάγειν, τάς δέ
έπ\ μοιχείφ·· εύρισχομένας τιμωρείσθαι * χα\ ηύχα-
ρίστησαν οΐ ΑΙγύπτιοι , διότι πρώτον νόμον σωφρο·
σύνης τούτον έδέζαντο.
piam ad iribuni Cham filii Noe se contulit, a qua
perhonorifice exceptus est. Ille cum ibi degeret, pro
nibilo emeteris habitis, aurea indutus veste, philoso-
phabatur apud iEgyplios, quibus ventura praedice-
bat : a natura enim acri admodum valebat ingenio :
unde ab iis adorabatur, cum illum esse dicerent
deum Mercurium , ut qui futura praediceret , ipsis-
que rerum venturarum a Deo accepta responsa
subministraret, opesque praeberet : quem ideo di-
vitiarum largitorem vocitabant, cum aurum deum
appellarent. Cum porro idem Mercurius in /£gy-
ptuln venit, apud iEgyptios regnabat Mestrem, ex
genere Cham : quo fatis functo, Mercurium regem
renuntiarunt iEgyptii, quibus ille annos xxxix ma-
gni 6ce imperavit. Post hunc regnavit apud i£gy-
ptios Vulcanus dies mdclxxx, qui annos iv conficiunt,
menses vii et dies iii. Neque enim tum annos me-
tiri norant iEgyptii, sed dierum cursus annos dice-
bant. Vulcanudi porro Deum vocabant : erat enim
vir bellicosus, quique arcana qua;vis intelligeret,
qui dum in proelio pugnat, cum equo lapsus, acce-
pto vulnere, exinde claudicavit. Idem vero Vulca-
nus lege sanxit, uti iEgypliae feminae uno contentae
viro caste vitam agerent : quae vero deprehenderen-
tur in stupro, punirentur. LndeVulcano gratias egere
ifigyptii , quod tum primum continentiae legem ac-
cepissent.
JO^pl σιδήρου^ τΙς χρωζος έφενρετ.
Ό δέ αύτός "Ηφαιστος άπό μυστικής τίνος εύχής
τήνόξυλάδην έδέξατοέχ τού άέρος είςτό χατασχευά-
ζειν έχ σιδήρου δπλα. "Οθεν κα\ έπιχρατής σιδήρου
ηύρέθη είς τους πολέμους. Άπεθέωσαν ούν αύτόν
ώς σωφροσύνην νομοθετήσαντα, χα\ τροφήν άνθρώ-
ποις διά κατασκευής οπλών εύρηχότα, χα\ έν τοϊς
πολέμοις δύναμιν χα\ σωτηρίαν ποιήσαντα * πρό γάρ
αύτού ^οπάλοις χαΐ λίθοις έπολέμουν. Μετά δέ τήν ·*
τελευτήν Ηφαίστου έβασίλευσεν Αιγυπτίων δ υΙός
αυτού όνόματι "Ηλιος ήμέρας, ,δυοζ' , ώς είναι έτη
ιβ\ μήνας τ', ήμέρας δ'. Ού γάρ ήδεισανοί ΑΙγύπτιοι
τότε ή άλλοι τινές ·· άριθμόν έν τφ ψηφίζειν, άλλά
τάς περιόδους τών ήρερών είς έτη έψήφιζον. Οί γάρ
τών ιβ* μηνών άριθμολ μετά 4β ^^^ΰτα έπενοήθησαν,
έξότε έvoμίσ^ ·* υποτελείς είναι τούς άνθρώπους
τοί; βασιλεύσιν. δέ αυτός "Ηλιος βασιλεύς ό υίός
De ferrOy et quie ptimus illud invenerit.
Idem porro Vulcanus edita quadam mystica ac
secreta precatione, forcipem ex aere accepit, quo
ex ferro arma posset conflare : unde et ferri ad
belli usus repertor habitus est. Hunc ergo In deos
retulere, tum propter latam de continentia legem,
tum etiam quod armorum fabrica, victus parandi
rationis, in bellis autem roboris salutisque homini-
bus auctor exstiterit : ante illum quippe clavis et
saxis pugnabant. Exstincto Vulcano, iEgypiio-
rum regnum excepit sol, illius filius, iiludque rexit
dicsiVMCDLXXVii, qui annos conficiunt xii. menses
111, dies iv. Alius enim omnis numerandi modus
tunc temporis ab iEgyptiis ignorabatur, cum singu-
las dierum periodos pro tot annis putarent. Duo-
decim enim mensium numerari tum primum deinde
inventi, ex quo decretum est homines regibus fieri
DUGANGIl NOTiE.
(9o) /ιχΛ'. Excerpta mss. Joannis Antiocheni in αυτούς έψήφιζον, δέ τάς περιόδους τή; ήμέρας ·
cod. Keg. Έβασίλευσεν Αιγυπτίων ό υΙός αύτού "Ηλιος οί γάρ των ιβ' μηνών άριθμο. μετά ταυτα έπενοήΟη-
ήμέρας ώς εΐναι έτη ιβ*, χα\ ήμέρας Ι^ζ'. Ούτε σαν, έξ δ.ου έπενοήθη τό υτ»τελεις είναι τους άν-
γάρ είδησαν τότε ΑΙγύπτιοι, ή άλλοι τινές ένιαυτόν θρωπους τοις βασιλεύσιν.
ψηφίσαι * άλλ* οΐ μέν τάς τιεριόδους τής σελήνης ένι-
VARliE LECTIONES.
····· τήν χρυσήν στολήν Ρ. ·· όνομάζοντες Ρ. ·· ό om. Ρ. χαΐ έβασίλευσεν Ρ. ·· Μεστρέμ PV.
·· έπτά τρίτον, ζ', “Ημέρας γ Ρ. cum R : sed Raderus mutatam ab se scripturam fatetur in margine : tta
legendus Idc locus. Annum definit ut nos diebus 3G5 pro mense dies 31 hic putandi. Quae sane computatio
obtinet p. seq. v. 14. Sed hic menses intclligendi triginta dierum cum horis septem et hore parte icriia.
Dictum autem hoc ut εικοσιεννέα τέταρτον ήμερων scbol. Platon , p. 454, B. έλθων P. μοιχείαν P.
ςήν ora. Psola. ·· άλλον τινά P. ·* ένομίίΟη P, όνομά^Οη U\.
167 CHRONICON PASCHALE. m
vectigales. Enimvero rex Sol, Vulcani filius, insi-
gnis admodum exstitit philosophus, qui cum ex ali-
quo esse quamdam feminam comperisset, cx iis
quae opuin copia ac dignitate apud iEgyptios piae-
stabant, quae viri cujusdam amore capta pravam
cum eo consuetudinem exerceret , coram omnem
adhibuit, ut eam perquireret, caperetque, quo Vul-
cani parentis leges impune minime violarentur
Lectis igitur ex castris aliquot militibus, ac obser-
vato quo per noctem adulterium committere sole-
bat tempore , dum vir abesset , in aedes irrupit,
illamque cum amasio jacentem oflendit : qua con-
festim abrepta, ac per universam iEgyptum traducta,
graviter in illam animadvertit, ex quo rite observata
est deinceps apud iEgyptios castimonia, adultero
insuper morte multato, unde a subditis gratiam iniit.
Id poetico more narrat Homerus poeta , dum ait,
Venerem cum Marte noctu cubantem a Sole fuisse
deprehensam. Venerem autem appellavit moechandi
libidinem, quam Sol rex prodiderit. Hujus porro
bistori», quemadmodum supra relata est, veritatem
descripsit doctissimus Palaephatus.
Post Solis regis, Vulcani filii, excessum, regnavit
apud iEgyptios Sosis , cui successit Osiris ; Osiridi
Orus ; Oro Thulis , qui cum aliquot copiis terram
omnem usque ad Oceanum occupavit : et dum re-
verteretur, in regiones Africae cum pompa venit,
consulturus oraculum; peractoque sacrificio, ita
illud sciscitatus est: i Dic mihi, ignipotens, veridice,
beate, qui coeli cursum moderaris, quis antequam
regnarem potuit sibi subjicere omnia : aut quis pote-
rit post me? » Datumque est illi ejusmodi oracu-
lum :
Jpse Deus primum, detn, juncto flamine, Verbum :
Hanc tamen exsistunt simul omnia, et omnia in unum
Distinctim veniunt : cujus sine flne potestas :
Tu certo incertum vitee pede dirige callem.
Egressusque confestim ex oraculo , insidiis a suis
appetitus, interfectus est in Africa. Has autem ve-
teres et antiquas iEgyptiorum regum historias Ma-
neibo conscripsit. Sed et in illius commentariis
aliter efferri proditur quinque planetarum astro-
rum nomina. Astrum enim Saturnum appellatum
Lampontem ; Jovem Phaethontem , Martem Pyro-
A Ήφαιστου·* φιλόσοφο; δυνατός, δστις Ιδιδάχθη
παρά τίνος ώ; γυνή τις ΑΙγυπτΙα των έν εύπορίφ
κα\ ·· άξίφ ·· ούσών παρ’ αύτοίς έρώσά τίνος έμοι-
χεύετο 6π’ αύτοΰ. Κα\ άχούσα; ό ·*■ "Ηλιος έζήτησεν
αύτήν πιάσαι διά τήν του πατρός αύτοΰ Ήφαίοτου
νομοθεσίαν, ίνα μή λυθή. ΚαΙ λαβών στρατιώτα; έκ
του ίδίου στρατού, μαΟών τόν καιρόν τής μοιχείας
αυτή; δτι γίνεσΟαι Ιμελλεν νυκτό;, έπι^^δίψαςαυτή,
του άνδρός αύτή; μή δντος αύτόθι, εύρεν αυτήν μετ’
άλλου καθεύδουσαν του έρωμένου ηαρ’ αυτής. "ΙΙντινα
εύθέως καταγαγών έπόμπευσεν έν πάση τή χώρ^
τή; Αίγυπτου, τιμωρησάμενο; αύτήν. Κα’ι γέγονε
σωφροσύνη μεγάλη έν τή γή τής Αίγυπτου. Κάκεινον
δέ τόν μοιχόν άνεΐλεν, και ηύχαριστήθη · περ\ οΰ
Ιστορεί ποιητικώ; "Ομηρο; ποιητής, ώ; Ό "Ηλιος,
Β φησ\ν,. ήλεγξεν τήν Άφροδίτην συμμιγνυμένην νυ-
χτός "Αρει. Άφροδίτην δέ έκάλεσεν τήν έπιθυμίαν
τής πορνείας άπδ του Ήλίου βασιλέω; έλεγχθεισαν
τδ δέ άληΟέ;, ώ; προγέγραπται, Παλαίφατο; (90) ά
σοφώτατος συνεγράψατο.
Μετά δέ τήν τελευτήν Ήλίου του βασιλέως υΙοΰ
Ηφαίστου έβασίλευσεν Αιγυπτίων Σώσις ·· * κα\
μετά τήν βασιλείαν αύτοΰ έβασίλευσεν "Οσιρι; * χα\
μετά "ϋσιριν έβασίλευσεν Ήρος · χα\ μετά ^fipov ·*
έβασίλευσεν θουλις (98), δστι; παρέλαβεν μετάδυνά-
μεώς τίνος πάσαν τήν γήν έως τοΰ Ωκεανού · κα\
έν τψ ύποστρέφειν ήλθεν έπι τήν Αφρικήν χώραν
εί; τδ μαντεϊον έν ύπερηφανίφ, χα\ θυσιάσας έπυν-
C Οάνετο λέγων ι Φράσον μοι, πυρισθενές, άψ ευδές,
μάκαρ, ό τδν αΙθέριον μετεγκλίνων ·· δρόμον, τί;
πρδ τής έμής βασιλείας ήδυνήθη ύποτάξαι πάντα, ή
τις μετ’ έμέ ; * Κα\ έδόθη αύτψ χρησμδ; οΰτος *
Πρώτα θεός, μετέπειτα λόγος, καί Πνεύμα συν
[αύτοΊς.
Ταντα δέ (99) σύμφυτα χάντα καϊ έττομον^'
[είς έν Ιόντα,
Οδ κράτος αΙώηον *·· όρΘοΙς Λοσϊ βάδιζε θνητέ^',
*λδηΛον δίαννων^* (1) βίον.
Κα\ εύθέως έξελθών έκ τοΰ μαντείου συσκευασθεις
ύπδ των Ιδίων έσφάγη έν τή Αφρική χώρα. Ταΰτα δέ
τά^· άρχα?α κα\ παλαιά βασίλεια των Αίγυτιτίω>
Μανέθων^ συνεγράψατο. Κα\ έν τοί; συγγράμμασι\
αύτοΰ έμφέρεται άλλω; λέγεσθάι τάς έπωνυμίας των
^ πέντε πλανητών αστέρων. Τδν γάρ λεγόμενον Κρό-
νον 47 ά<ττέρα έκάλουν τδν Αάμποντα, τδν δέ Διδ;
DUCANGll xNOTiE.
(9t> ϊΠαΛαΙφατες. Laudatur etiam hoc loco apud
Joannem Antioch. Verum neque hicc habentur apud
Palaephatum editum.
(97) Χίόσεις. Σώσης. Joann. Antioch.
(98) θονΜς. Symeon Logotbeta et Gedren. βου-
λής. Joann. Antioch. Θουάχης.
(99) Ταύτα δέ. Haec aliter habentur apud Joan-
nem Antioch. Σύμφυτα πάντα καΐ είς έν Ιόντα, ού
κράτος αιώνιον. 1η Chronico vero ms. Logoth. σύμ-
?υτα δ’ είσ\ ταΰτα, ών κράτος αιώνιον* ,ώκέοι ποσι
άδιζε, θνητέ, άδηλον διανύων βίον.
(1) Αιανοιών. Gedren. et Logoth. διανύων.
VARliE LECTIONES.
·· τοΰ Ηφαίστου Ρ. *· χαί. έν χαΐ Ρ sola ·^ έξία R. ·· ό om. Ρ. ·· Σώσις m. R, Σώσεις PV
·* μετά τδν "Ορον Ρ. ·· μετεχκλίνων V. ·· έντομον ιΓοη intellectum omiserunt qui hajc repetierunt Ma-
lalas, Cedrenus, Suidas. αιώνων P. d0vaovLobeckius Aglaoph.p. 4£i9. θνητέ, βάδιζε Ρ. διανοιών
Ρ. ·· τά om Ρ, Μενεθώ Ρ .
189 CimuMOlX
f iv ΦαέΟοντΛ, τ^ν δε “Αρεως τίν ίΐυρώδτ/». τδν δΙ ^
*Α^|&οδ:της τδν Κάλλίστον, τδν δε 'Κρμοΰ τ6ν ΣτΓα-
ίοντα.
Έν τοίς *· μετά ταυτα χρδνο'.^ έβιτίλευσεν των
Α'τυτττίων ι:ρώτος έχ τής φυλής τοΟ Χάμ Σ^σω-
στρις (i), δστις διτλιτάμενος έπολέμησεν Άσσυρίοις
xat 'j^iTaJsv αύτοΰς xa\ τους Χαλδαίους xat Πέρτας
έίϋίς Βαβυλώνος. 'Ομοίως δε O-i^iTaS: καΐ την
'Ajiav π5σαν xai την Κυρώ-ην χα: την ΣχυΟίαν χαι
τήν Μυσίαν. Ka\ έν τω ύτ^στρέφειν αύτδν έτ:\ την
ΑΓγυατον έκ τής χώρας τής ΣχυΟίας έπελέξατο
Ανδρών νεανίσκων τ:ολε μιστών χιλιάδας δεκαπέντε,
ουστινας μετανάστας (5) τκ)ΐήσας έκέλευσεν αύ-
τοΰς οΙχεΙν έν τή Περσίδι, δοΰς αύτοίί χώραν έχεϊ
ήν έπελέςαντο. Και έμειναν έν Ιίερσίδι οά αυτοί
Σχύθαι έξ έχεινου έως τής νυν, οϊτινες έκλήθησαν
παρά τών Περσών Παρθυαίοι *®, δ έστιν ΙΙερσιχή·*
γλώσσ|) Σκυθες, ο! καΐ τήν φορεσιάν και τήν λαλιάν
κα\ τους νδμους ΣχυΟών έχουσιν Ιως τής νυν, καΐ
το; (1) ό σοφώτατο; ταΟτα συνεγράψατο.
Έν τοίς χρδνοις τής βασιλείας Σεσώστριο; ήν
Έρμης ό Τρισμέγιστος 6 ΑΙγύπτιος, άνήρ φοβερδς
Ιν σοφίφ * δστις Εφρασεν τρεις μεγίστας δυνάμεις
είναι τδ του ά^δήτου κα\ δημιουργού θεού δνομα,
μίαν δ* ■· θεότητα είπεν είναι. Διδ κα\ έκλήθη άτΛ
τών ΑΙγυπτίων Τρισμέγιστος Ερμής. Έμφέρεται
γάρ Εν διαφόροις αύτοΰ λόγοις πρδ; Ασκληπιόν εΙ·
ρηχώς περ\ θεοΰ φύσεως ταΰτα * ι Εί μή πρόνοιά
τις ήν του πάντων Κυρίου ώστε μοι ** τδν λόγον
τοντον ·* άποκαλύψαι, ουδέ υμάς τοιοΟτος Ερως χατ- (
αέχεν, Ινα περ\ τουτου ζη*ή®η"£ Ού γάρ έφικτόν
Εβτιν είς άμυήτους τοιαΰτα μυστήρια πσρέχεσΟαι,
άλλά τφ vot άκούοατε. "Εν μόνον ήν φώς (5) νοερόν
πρδ φοιτδς νοερού, και ήν άεέ νους (0) νους φωτει-
νές ··. χα\ οΰδέν έτερον ήν ή ή τουτου ένότης, άε\
OlCA.NGII
PASCHALE. ί:(ϊ
L dcni ; Venerem Calliiitum : McrcuriOro dci.;(i.:e
Siilbonlein vocabant.
liis posthacc tcnipofibus .primus apud i£g)'pli<>a
regnavit cx tribu Chnm Sesostris, qui inslriiciis
copiis bellum intulit kssynis, eosque subegit, ut et
Cbaldxos ot Persas usque ad Babrlonera. Subegit
pariter universam Asiani, Europam , $c\lhiani, el
Mysiam : cumque in iflgyptuin reverteretur ex
Scylhiie regionibus, delegit juvenum bellatorem·
quindecim millia, quos in Persidem traduxit, Jbique
habitare jussit , concessa illis quam delegissent re-
gione. Ex eo(|ue idiiporc Scytlue illi in Perside
manserunt, qui a Persis Parihidli nuncupati sunt,
quod ΡβΓΛίοη lingua Scythas sonat , qui cl habitum
^ et idionia ac leges Seytharum usque nunc servant,
maximeqiie virtute bellica praestant , quemadmo-
dum haec tradit doctissimus Herodotus.
είσ\ μαχτμώτατοι έν τοΥς πολέμοις, καθώς Ήρόδο-
Duni regnaret Sesostris, exstitit Hermes Trisme-
gistus iCgyptius, vir sapientia suspiciendus, qui
tres maximas esse potentias asserebat, nomen in-
enarrabilis ct opificis Dei unam deitatem esse dixit.
Propterea appellatus est ab i£gyptiis Trismegistu.s
Mercurius. Reperitur enim in variis ejus libris ad
iCsculapium haec de Deo dixisse : f Nisi providenti i
quaedam sit omnium Domini, quae mihi hunc ser-
monem aperuisset, haud vos hujusmodi cupido in-
cessisset, ut de eo quaestionem institueretis, neque
enim fas est profanis haec arcana committere :
verum mente haec duntaxal attendite. Erat lux in-
tclligens ante lucem intcliigeiitem, cratque semper
mens quae menti causa essei, neque quidquain eraC
aliud quam hujus mentis unitas. Ea mens ciinv
ΝΟΤΛ.
- 2; Σέ<Τω(Ττρις, De quo prae caeteris copiose agit
Marsbamus in Chronico canone iEgyptiaco, ^
Ϊ'. i59. 252 et seqq. Σώστρις habet hoc loco et infra
inii. Antioch.
(5) Μεταναστάς, Aut legendum μετανιστάσαι,
aut delenda vox ποιήσας. Vide Henr. Valesium ad
Aitimian., p. 4ld, 1« ed t.
(4) ΊΕρόΰοτος. A Sesostri devictos Scythas habet
IJerodolos, libr. ii. Dc caceris quae hic narrantur
silet. ^ ^
(5) ‘^Hr φως. Haec eadem verba descripsere Sy-
mcon Logoiheta in Chroii. ms. et ex eo Ceiircnus
etSuidas in v. Έρμης, post S. Cyi illum : qmc cum
in edit. Radcri depravala^haberenliir, ea einend ivi-
mus uti babentur apiid eosdem Joaiinem Anlio-
t henum, Logoilret. et Cedreiniiii, liie diimaxat ob-
^^rvalis vatiis lectionibus, (ieseiipla prius veteri
ifiscriplrone, qiiae priiini Ti tmegislr verba uK*Mn.|uc
et tat, ex CiHlice Regio, iic posicriiali per at. —
Έν έτει κγ«, Ίνδικτ. η', Μαρτίου κΰ' ή.'·2ρφι
yariai: υ
Παρασκευή μεγάλη, ήλθεν ό βασιλεύς δ μακαρίτης
κύριος Μανουήλ έν τώ λιμένι τών Κεγχρεών, χαΐ τή
κ' Άπριλλίου ήρςατο άναχαΟαίρειν κα\ άνοικοδομειν
τό *Εξαμίλιον, δπερ Ινι τό μήκος ούργηές γ«. Άν-
έστησε δέ πυργους έπ' αύτώ ρνγ'. ΕύρέΟησαν xaV
γράμματα έν μαρμάρω λαξευτά κατά τό μέ^ς τό έν
τή Έ/λάδι λέγοντα ούτως· ΦΩΣ. ΕΚ. ΦΩΤΟΣ. ΘΕοΣ.
ΑΛΗΘΗΝΟΣ. ΕΚ. ΘΕΟΥ. ΑΛΗΘΗΝΟΤ. ΦΓΛΑδΗ.
ΤΟΝ. AVTOKPATOPA. ΙΟΥΣΤΙΝΙΑΝΟΝ. ΚΛΙ. ΤΟΝ.
ΠΙΣΤΟΝ. ΑΥΤΟΥ. ΔΟΥΛΟΝ. ΒΙΚΊΌΡΙΝΟΝ. ΚΑΙ.
ΠΑΝΤΑΣ. ΤΟΥΣ. ΕΝ. ΕΛΑ ΑΛΙ. ΟΙΚΟΥΝΤΑΣ. ΤΟΥΣ.
ΕΝ. 6E1J. ΖΩΝΤΑΣ. Hisce sequentia subduntur :
Έν lici ,ru ve« Ίνδικτ. i' κατά μή^α Δεκέμβριον
έχαλάσΟη τό Έςαμίλιον παρά του ’Αμηρά του Μου-
ράτπεκη, δπερ άνφκοδομήΟη πρό χρόνων τριών παρά
του εν βασιλεΟσι μακαρίτου κυρίου Κωνσταντίνου
Δεσπότου 0ντο; έκείνου τότε. H:ec obiter.
(β) Κηϊ ηκ άεϊ νους, Radenis addit, κα\ νοός
φωτεινό;. Suillas vero νοός expungit. Ccdreniis, και
ήν άει νους νοϋ αίτιον, χα\ ούοέν έτερον ήν ή τοΰ:ου
:t.ones.
” πυρόιύδη V. τοΓς. το'τοι; Ρ. δέ οιη. Ρ. ** Οπε!
Ιίδιοι Ρν. ΠαρΟηνοΙ η>. U. τή Ιίερσ/ζή Ρ. Σ-:σωστρι
«η. Ρ. ήν toO Malalas ρ. 15, ή “ων TV. μοι. με
*· τοιοΰτ ονΡ. ”ζητή:εταιΡ. και ι;ω:εινόε. νε·υ αίτιο;
Patrol. Gci. XCII.
λέξατοΡ. ‘^ετανασΟάσαι Ρ. sola. IIjo-
ό; \ . Σεσωστρ^ς Ρ. Σεσωστρι; ος R. δέ
1'vritliis Γ. Juliammi I, ρ. οίΐ. ί^ρηηΐι. Γ»5, C.
Ρ. so:a. ( orrcxiexCyriilo. ή om, V. ή R,
Q
171 r.HRONlCON PASCHALE. \\
sempcr ia seipsa sit, scmpcr sua ipsius nieale, \ έν έαυτφ «· ών άύ τΓυ έαυτοΟ ··* vct χα\ φωτ\ γαΐ
luce, atque spiritu universa continet. Extra cani ττνεύματι &παντα « τΛριέχει. Έχτί^ς τούτου οΟ ··
; mentem· neque Deus est, neque angelus, neque d;c- βε^ς, ουχ άγγελος, ού δαίμων, ούχ ούοία τ£ς άλλη,
ηιοη, neque alia natura ; omnium enim Dominus Πάντων γάρ Κύριος ·» χα\ πατήρ xaV Θεδς, χάί
Deus et Paler est, sitb ipso et in ipso omnia sunL πάντα έν αύτψ κα\ ύπ’ αύτύν «^έ^ιν. Ό γάρ λόγος
Sermo enim ipsius qui perfectus omnibus modis αύτοΰ προελθών παντέλβιος ών χαΐ γόνιμος χο\ δη.
est , et fecundus ac opifex ab ipsa progressus μιουργδς, έν γονίμφ φύσει πεσών έν γονίμψ δδατι
mente, inque aquam, cujus esi fecunda na lura, έγκυον τδ Οδωρ έποίησεν ·■. »
incidens, fetam aquam reddidit, i
Hicc fatus Hermes, sic precatus est : i Adjuro te, Ka\ ταυτα εΙρηκώς (7) ηΟξατο λέγων · ι Ούρανδν
coelum, Dei magni sapiens opus, propitiare. Adjuro όρχίζω σε, Θεού μεγάλου σοφδν Ιργον , Γλεως Ισο.
te vocem Patris, quam tum primam effatus est, Όρχίζω σε φωνήν Πατρδς , ήν έφΟέγξατο πρώτην,
quando mundum unhrersum consilio flrinavll , vo- ήνίχα κόσμον άπαντα έστηρίξατο βουλή· φωνήν Πα-
cem Patris, quam primam protulit, unigenitum τρδς, ήν έφθέγξατο πρώτην ·· τδν μονογενή Λόγον
Verbum 'suum. > αύτου. »
llxc etiam in iis quae a sanctissimo Cyrillo ad- B ΤαΟτα xa\ έν τοΓςχατά ΊουλιανοΟ βασιλέως*^
versus Julianum imperatorem collecta sunt, refe- 0?c6 τού όσιωτάτου Κυρίλλου συνταχθ&ιαιν ** έμφέ-
runtur, ut evidenter ostenderet Mercurium Trisroe- ρεται πρδς άτιόδειξιν σαφεστέραν δτι χα\ ό Τρισμέ-
gistum futurarum rerum inscium, unam Trinitatis γΐ(ΐτος 'Ερμής άγνοων τδ μέλλον Τριάδα όμοούσιον
essentiam confessum esse. ώμολόγησεν.
Sesostris vero rex, parta victoria, reversus in '0 δέ Σέσωστρις βασιλεύς μετά τήν νίκην καταλα·
.£gyptum moritur : et post illum regnavit in Αίγυπτον τελευτά, χα\ έβασίλευσεν μετ’ αύ-
iEgypti regione Pharao, qui et Nachor dictos est, νδντήςτώνΛΙγυπτίωνχώρας Φαραώ 6 κα\Νά/ωρ(8)
ex ejusque stirpe caeteri apud iEgyptios regna- καλούμενος, κα\ έκ τού αύτοΰ γένους Ιβασίλευσαν
runt, Αίγυπτίων ot λοιποί·
Rhagau, 132. Colliguntur anui 3055. *Ραγαΰ ρλβ', όμοΰ,γνγ'.
Supervixit 207. coli. an. 53U. έπέζησεν σζ', δμού τλθ' (V).
Seruch, 150. coli. an. 3183. Ιερούχ ρλ', όμοΰ ,γρπγ'.
Supervixit 230. coli. an. 300. έπέζησεν σλ', όμου τ'.
Nachor, 79. coli. an. 3262. Νάχωρ οΟ', όμοΰ .τ»5Ρ'·
Supervexit 129. coli. an. 208. έπέζησεν ρχθ' (10), όμου ση'.
Thara, 70. coli. an. 3332. C βάρα (II) ο', 0jk»0 γτλβ'i
Supervixit 205. coli. an. 275. έπέζησεν σε', όμου σοε\
Graecismus teinpesUile Seruch coepit per idolola- Ελληνισμός (12) άπδ των χρόνων Σερούχ *· (13)
triain, cum sua quisque superstitione quadam du- έναρξάμενος διά τοι τής είδωλολατρείας, χα\ ώς
ctoe, genus humanum ad politicam potissimum έστοίχουν τδ τηνικαυτα έκαστος κατά τινα δεισι-
vivendi rationem, et usum seu consuetudines, cui- δαιμονίαν έπ\ τδ μάλλον πολιτιχώτερον ” έπ\ έθη
tumque idolorum informaret : quos tum secuti, κα\ έπ\ θεσμούς ειδώλων τάττεσθαι τά των άνθριυ-
magislratus et tyrannos, ant duces, aut si quid aevo πων γένη. ΟΤς τότε στοιχήσαντες έποίουν διά χρωμά«
DUCANGII NOTiE.
ένότης. Joannes Aniioch. καΐ ούδέ έστι έτερον πλήν πάντα ‘κόσμον έστηρίςατο · όρχίζω σε κατά τού μο-
ή, eic., quae postrema verba perperam scripta erant νογενοΟς Λόγου, καΐ τού πατρ^ τού περιέχοντας
apud Haderum, ή τούτου έν ψ τής άε\ έν έαυτφ ών. πάντας · ίλεως, ^εως έσο. Joannes Antioeb. αύτοΰ
Deinde, κα\ τινεύματι πάντα περιέχει. Rader. Λόγου, κα\ τού πνεύματος τού περιέχοντας πάντα,
άπαντα περιέχει* uterque perperam. Mox, κα\ πάντα ρ (8) Λ'άχωρ. Joan. Aniioch. ό και Καραχώ.
ύπ' αύτού χαΧ έν έαυτφ * ita Logotli. et Cedren. (9) τΛβ'. Sic emendavit Haderus, cum Scaligeri
Joannes vero Antiocli. και πάντα ύπ’ αύτδν καΐ έν editio perperam praeferre! τξβ'.
τούτφ έστί. Raderus, κα\ πάντα έν αύτψ κα\ ύπ’ {\0) ρχΟ'. Emendat vir doctus, ρΙ·.α*· etpro ση',
αύτόν έστιν. Apud Suidam pro πεσών, male παίς ών σο% ex ρ. 40, C. quo loco scribitur Nachor vixisse
editum est. Rursum, τδ ύδωρ έποίησεν ita Rader. annos cclxx.
Cedr. et Suid. At Logolh. habet έπεδειξεν. (11) θάρα, θάββα, Epiphan. et Suidas.
(7) Καί ταυτα εΙρηκώς. Aliter etiam haec haben- (l2) ΈΛΛί\ησμός. Haec, qua^ descripta sunt ex
tur apud Logoth. et Cedren. : Ούτως εΙπών 6 Ερμής, Epiphanio baer. 1, usque advoces. Ιουδαϊσμός
ηΟξατο · Όρκίζω σε, ουρανού μεγάλου έργάτα, τδν μετέπειτα, desunt in cod. Holstenii.
[λονογενή Λόγον αύτού, ϊλεως έσο. Suidas : 'Ορκίζω (15) Σερούχ· Vide Petavium ad hunc locum Epi-
σε, ουρανέ Θεού μεγάλου σοφόν έργον * όρχίςω σε phanii, η. 6.
φωνήν πατρδς, ήν έφθέγξατο πρώτην, ήνίκα τδν
YARliE LECTIONES.
·® έαυτφ. αύτφ Ρ. sola. ··* τφ έαυτοΰ. έν τω αύτψ Ρ. sola. ·* πάντα Ρ. sola. ·· ού Ρ. sola. ·* ό κύ-
ριος Ρ. sola. πάντα ύπ’ αύτού και έν αύτφΡ, sola. ·· έπέδειξεν Ρ. sola. ·· ί^κυτίοτην Ρ. Caetenim
' post αύτοΰ addendum φησί ex Cyrillo. ·’ του β. Ρ. sola. ·· συναχθεϊσιν Ρ. ·· τού Σερούχ Ρ. διάτοι
</ΐη. V. έστοιχούντο τηνικχύτα PV. Correxi ex Epiphanio loco mox indicando. ’· πολιτιχώτερον έπ\
τδ μάλλον Υ.
.175 niRONICON PASCHALE. 1’6
I, II, ni, IV, V, VI, vii, viii, ix, x, xi, xn, xm, χ a\ γ', ε\ ς\ ζ% r/, θ', t', ιλ\ ιβ\
XIV, XV, XVI, XVII, XVHI, XIX, XX, XXI, XXII, χχιιι ιε\ ir\ ίζ\ ΙΤ)', ι8', χ', κα', χβ', χγ', χδ», χε', χς']
XXIV, XXV, XXVI, XXVII, χχνιιι, XXIX, XXX, XXXI, χζ', χη', χΟ', V, λα', λβ', λγ', λδ', λε*, λς^, λ?, λη',
XXXII, XXXIII, XXXIV, XXXV, XXXVI, XX1VII, XXXVIII, λ6', μ', μα', μβ', μγ', μδ', μί', μς\ μζ\ μη', μθ', ν',
XXXIX, XL , XLI , XLI1 , LXIII , XLIV, XLV, XLVI , XLVIJ , va', νβ', νγ', νδ', V6', νς', νξΤ, νη', νθ' (16).
X1.VHI, XLIX, L, LI, LII , Lllf, LIV, LV, I.VI, LVII, LVIII,
LIX.
Naciior avus Abraham moritor , cum vixisset Νάχωρ ηροπάτωρ Ά6ραάμ τελευτή £τη
CCVIII. ση' ··.
LX, LXI, LXU, LX1II, LXIV, LXV, LXVI, LXVII, LXVIH, ξ' ®*, ξα', ξβ', ξγ', ξδ', ξε', ξς·', ξη'* ξΟ', θ', οα\
LXIX, LXX, LXXI, LXXII, LXXIII, LXXIV, WXXV. Colligu»- οβ', ογ\·®.
tur anni iii. mcdvii.
DE MELCUISEDEC. Περϊ ΜεΛχισβδέκ ·■ ( 1 7) .
Senex quidam hsec de Me.cliisedec narrabat , 50 Διηγήσατό τις γέρων περ\ τοΰ Με/χισεδΙχ
aiiirinabatque, hisce verbis : c Vir est ex tribu B διαβεβαιού μένος χαΐ λέγων, δτι c "Ανθρωπός έστιν
Gliam, qui sanctus in sua tribu inventus fetus, έχ φυλής του Χάμ. Εύρε6ε\ς δβ έν τή φυλή αύ*
placuit Deo ; iiluinque transtulit Deus ex terra sua τοΰ &γιον γέννημα εύηρέστηαεν τω Θέφ * χαι μετ-
trans Jordanem, quemadmodum Abraham ex re- έθηχεν αύτδν 6 θεδς έχ τής Ιδίας αΰτοΰ γής είς τδ
gione Chaldaeorum transtulit. Cum autem vir ille πέραν τοΰ Ιορδάνου, χαΟ* δν τρόπον μετέθηχε τδν
sanctus esset ac justus, factus est pontifex Dei ai- 'Αβραάμ έχ τής χώρας των Χαλδαίων. "ύν δέ Αγιος
tissimi, panem et vinum , sanctasque orationes of- έχεΤνος ό Ανθρωττος χα\ διχαιο^ έγένετο ίερεΰς τοϋ
ferens Deo altissimo. Precatus esi pro sua tribu , θεοΰ τοΰ ·* ύψίστου. Αρτον χα\ οΤνον χα\ λιτάς Αγίας
dicens : Domine , transtulisti me ex tribu mea , Ά προσφέρων τφ Θεφ τψ ύψίατψ. Έδεήθη δέ περ\
misertus es mei , miserere etiam eorum. Dixit ver· τής φυλής αύτοΰ λέγων - KvfilB, μετέθηκάς με έκ
illi Dominiis : Ego illos salvabo , cum ex jEgypto της ^νΛής μου καί έΛέησάς με· έΛέησοτ χαΧ αό-
vocavero Filium meum. Hanc promissionem dedit τούς. Είπε δέ αΰτφ ό Κύριος* Έγώ αύτούς σώσω,
Deus Melchisedec. ι Memorabat praeterea senex drc^r έξ ΑΙχύπτου χαΛέσω r0y Yldr μον. Ταύτην
ille, dicens : c Contigit hisce temporibus ut Lot ex τήν έπαγγελίαν Ιδωχεν ό Θεδς τφ Μελχιοεδέχ. ι
Sodomorum terra captivus abduceretur ab iis qui ^ Έμνημόνευσεν οΰν ό γέρων έχεΤνες, λέγων, δτι
ex Gothologomor tribu erant : quos insecutus ^ c Κατά τους Ιιαιροΰς τούτου; συνέβη τδν Αώτ
Abraham delevit , universis captivis , ipsoque αίχμαλωτισθήναι έχ γης Σοδόμων έχ των περί των
Lot filio fratris sui Aram ex eorum manibus ΓοΟωλλογομωρ, και έπιδιώξαι τδν 'Αβραάμ όπίσω
ereptis. αυτών, χα\ ήττησεν αύτοΰ; καΐ άπέστρεψεν Απ' αύτών
πάσαν τήν αΙχμαλωσιαν χα\ τδν Αώτ τδν υΐδν τοΰ
Αδελφού αύτοΰ Άράν.
« Oixii porro Abraham intra se : Domine, silem- Έλεγεν o5v iv ίαυ-.φ 6 Αβραάμ · Κύ/>ιε, si tr
pore dierum meorum miseris angelum luum in χρότφ τώ*· ήμε/:ώκ μου άΛοστε.Ιεΐς rir άγ-
terram, fac ut videam hunc diem. Diiil illi Deus : T^^0r σου έ.-tl νή; γϊ}ς, ^βΛέχω riiy iu^pay
Uinime, sed ostendo tibi figuram diei istius: descen- ixstrnr; Etitev bi αύτφ 6 βεός· ΟνχΙ, άΛΛά 6ei-
de, et transi Jordanem fluvium, et videbis figuram Χ^ύω cot tbr τύΛον ·· rijc ήμέρας έκεΐνης- *df-
diei illius. πέρασαν tbr 'lopbdr)\r xovapbr, xal
δψει tdr TvJtor τής ήμέρας έκείνί\ς·
Trajecit ergo Abraham Jordanem fluvium cum Έπέρασεν δέ Αβραάμ τδν Ίορδάνην ποταμδν
suis, et egressus est Melchisedec in occursum illius, μετά τής δυνάμεως αύτοΰ · χα\ έξήλθεν Μελχισεδέχ
a Spiritu sancto adductus, habens in manibus suis είς άπάντησιν αύτοΰ ύπΰτοΰ Αγίου Πνεύματος φερό-
DUCANGII ΝΟΤΛ:. (
ί
(16) rff. Numeros qui hunc in editione Raderiana sedec similia fere habentur apud Epiphanium in
excipiunt, post ea qu® Nachor avum Abrah» spe- h®resi Melchisedecianorum, n, 1, in Tractatu apo-
clanl, reposuimus etemendavimus ex cod. Holstenii. crypho, qui A thanasio perperam ascribitur, apud
(17) Περί ΜεΛχμσεδέχ, Qu» hic describuntur de Symeonem Logothetam in Uiron. ms. Cedrenum,
Melchisedec, usque ad verba Αγαθών μηνυτής, Glvcam, Suidam, et alios. Vide qu® de illo con-
desunt in codice Holstenii : de quo quidem Melchi- gessit Salianus anno mundi h.mcxviii.
VARliE LECTIONES.
” στ', το' R. ς' — ογ' ante Περ\ Μελχισεδέχ ponunt PV., ante Νάχωρ R. Post ογ* addit P.
sola oi', ύμοΟ ^υζ'. ** νδ' (οό' R.) τοΰ Αβραάμ margo P. ·· οδ' om. P. μετέθτκεν po6i Χαλ-
δαίων ponil V, ” του oiii. P. τώ om. P. τύπον m. K. τύπ'.ν ΓΥ.
irr CHROxicoN PAsciiALr:; m
μ£νο^, ίχων έν χερσ\υ αύτου 5ρτον ευχαριστίας χα\ Α panem grallarum actionis, el calicem Lcncdielio-
Γοτήριον εύλογίας. Ούχ είδεν ζϊ 'Αβραάμ τδν Μελ- iiis. Νοπ vidit Abrabam Melcliisedec nisi posliiiiani
XtoeSIx, μή πρώτον διέβη τ>^ν Ίορβάνην, τουτέστιν transivit Jordanem, id est symbolum baptismatis,
τημεΐον του βαπτίσματος. *Ιδών δέ 'Αβραάμ τδν Videns vero Abrabam Melcbisedec venientem in
)Ιελχ(αεδέχ έρχδμενον είς άτιάντησιν αύτψ ·* ίχοντα occursum sui, babenlem panem gratiarum aclio-
;δν ·· Αρτον της ευχαριστίας xaV τδ ποτήριον τής·· nis, el calicem benedictionis, Abrabam in faciem
:ύλογίας, πεσών 'Αβραάμ, έπι πρβσωπον αυτοΟ έπ\ biimi procumbens, adoravit, quoniam vidit diem
:ήν γην προσεχύνησεν, 5ic είδεντήν ήμέραν Κυρίου, Domini, et Isetatus est. iluic autem occurrens Mel-
/al έχάρη. Άπαντή σας δέ αύτψ Μελχισεδέχ 6 βασι- cbisedec rex Salem, pontifex Dei aitissimi, bene-
λεύς Ιερουσαλήμ ·\ ίερεύς ών του θεού του ·· ύψί- dixit Abrabam, et dixit *: Benedictus Abraham Deo
στου, ηύλδγησε τδν 'Αβραάμ χα\ εΤπεν · ΕύΛογητός altissimo^ qui condidit coelum et terram : benedicius
Ά€ρ{Μάμτφ&€φτφύψίστφ^ δςίκτισετύτ οίφατέν Deus ollissimus qui tradidit inimicos tuos in manus
nat rf}r γτ\τ^ καί εΰΛογητός d θεός ό ϋ]Ιηστος^ tuas, ac tibi subdidit. Et dedit illi Abraham decimam
δς xctfiduixo τονς έγ Ορούς σου ύχοχεφίονς σου. ex omnibus.
ΚαΙ ^δωκετ αύΓφ ΆΟραΙιμ δεκάτην άχό πάντων.
Έττιν ούν ό Μελχισεδέχ άνθρωτεος έχ τής φυλής β Est ergo Melcbisedec bomo ex tribu Gbami Iraiis-
τοΰ Χάμ, μετατεθείς έκ τής φυλής αύτοΰ έκ τής lates ex sua tribu, ex regione Cbananxorum, in
χώρας των Χαναναίων είς τό πέραν του Ίορδάνου terram ultra Jordanem, in urbem Salem, cujus
είς Σαλήμ πδλιν (18), ού xal τήν κώμην έθεασά- etiam vicum spectavimus,
μην »·.
Έγένετοδέ Ιερεύς του θεού τού ύψίστου, κατά τήν Fuit el sacerdos Dei aitissimi, juxta Scripturam,
1'ραφήν, άπάτωρ, άμήτωρ, άγενεαλόγητος. ΜετετέΟη sine matre, sine patre, sine genealogia. Translatus
βέ είς Σαλήμ χώμην, ήτις έρμηνεύεται εΙρήντι. Περ\ est in Salem vicum, qui interpretatus pacem sonat,
cu μέμνηται ό άττδστολος Παύλος 51 Έβραίοις·· Cujus meminit apostolus Paulus ad llebrxos seri·
έπιστέλλων · ’Ώμοσετ Κύριος, καϊ οϋ μετσρεΛη- bens : Juravit Dominus, ei non poenitebit eum, tu es
ΰήσεται· ub είς Ιερενς είς*^ tdr αΙώνα** κατά sacerdos in ivlernum secundum ordinem Melchisedec:
τήν τάξιν ΜεΛχισεδέκ. · περ\ ού πολύς ήμιν ό λό- dc quo mulla a nobis baclcnus dicta, veraque sunt
γος χα\ άληθή έλέχθη ύπδ τού γέροντος. qux a sene illo sunt enarrata.
'Επίγραμμα. InscripticK
Ουτδς έστιν ό Μελχισεδέχ δ πηλίκος ό ίερεύς τού q Hic est magnus itie Melcl;isedec, sacerdos Del
θεόν τού ύψίστου, ό τούς κατά νδμονΜωυσέως Ιερείς aitissimi, qui a sacerdotibus secuiuliini legem Moy-
ά-οδεχατών. Ούτδς έστιν ό βασιλεύς τής είρήνης sis, decimas accepit.. Ilie est rex pacis el jusliliu»,
xa\ τής δικαιοσύνης αμα χα\ ίερεύς τού θεού τού· simul cl pontifex Dei aitissimi, similis factus Filio
ύ-γίατου, δ * άφωμοιωμένος τω Τίφ τού θεού, 6 τήν Dei, qui sacerdotium neque ex aliorum sacerdotum
Ιερωσύνην μήτε έκ διαδοχής έτέρωνίερέων παραλαβών, successione accepit, neque ad alios sacerdotes
μήτε έτέροις ίερεύσι παραπέμψας. Ούτδς έστιν ό μή transmisit. Hic esi qni non secundum legem Moysis
κατά νδμονΜωύσεωςτάς λατρείας έπ:τελών,άλλ’έτέ- sacrificia peregit, sed aliis melioribus symbolis sa*
ροιςκρειττοσι συ μβύλοις Ιερουργών. Ουτδς έστιν ό τέν crifieavil. llic est qui patriarcbam Abraham bene-
πατριάρχην 'Αβραάμ εύλογήσας, ό άπάτωρ , κα\ dixit, siiic patre, sine matre et sine genealogia :
άμήτωρ, χα\ μή γενεαλογούμενος έξ αυτών, 6 μδνος pontifex cl rex, similis factus Filio Dei, et
ίερεύς χαι βασιλεύς ό άφωμοιωμένος τφ Υίφ τού ipse dignatus esse tantorum bonorum nuntius,
θεού κα\ αύτδς άςιωθείς τοσούτων άγαθών μηνυ-
*η>·
οε*. I.XXV.
Τούτΐρ τψΙτειτού 'Αβραάμ· θάραό πατήρ αυτού D Λ. a Μ. C. 3407. — lloc anno Abrabam, Tbara
άπΐΟα'/εν ζήσας έτη σμε'^Έν τώ αύτψ χρδνφ είπε* illius paler mortuus est, cum vixisset annos ccxlv.
Κύριος π μύς Αβραάμ* ΈξεΛΟε έκ τής γης σου, Elodem anno, dixit Dominus ad Abrabam : Egredere
nui k.K τής συγγένειας σου, καϊ έκ τού οίκου τον de terra lua, ei de cognatione tua, cl de domo patris
xarpcc σου, καί δεύρο είς τήν γήν ήν άν σοι lui, et veni in terram, quam tibi monslvabo:et faciam
DUCANGIl NOT.E.
(18) Είς ΣαΛήμ πόΛιν. De qua Cfycas, p. 151, templa constructa, et quidem principes gentium ta;i·
et idem Salianus an. ii.iiccxr.viii, n. 3. — Kal άπει- quam Dii sunt adorati,
ηάζονζες. Beda in Cbrun. Ilis temporilms primtinl·^
VABLE LLCTItXNLS.
·* αυτού Γ. soKi. ·· τον o;n. P. τής om. t^. Ίλήμ H. Σαλήμ P. τού oiu.P.^ ** έβεα-
σιίμην V. Έβραίοις έπιστέλ/ων vn. ζΙζ οιη. ί*. ?.!ς τ?·ν αιώνα V. ' τού uiu. Ρ-»
•-δΟΗλ. Ρ. ·Άβράμ V. ' zp.i. ρμε' V. · εΤπ: tien. xu, 1.
170 ' CHHONICU.N PASCUALE. ISO
ie in (jentem magnam, et benedicam te, et magnifi· A tslξω, καϊ αοιήσω σε είς έθνος μέγα^ κα\ εύΛο·
ca6o nomen tuum, et eris benedicius. Et benedicam γ7]σω σε, xal μεγαΛννώ τό δνομά σον, χαΐ δσα
benedicentes te, et maledicentes te maledicam, et be· ενΛογτ\μένος*, καΐ εύΛογήσω τοϋς εϋΛογονττάς
ncdicenturin te omnes tribus terrat. El abiit Abraliam σε, καϊ τούς καταρωμ&τονς σε καταράσομαι, καΐ
sicut loeulus est ei Domitius, et ivit cum eo Lot. έr6vJoγηβήσorr€uir σοΙ:τάσαιαΙζρνΛαΙτήςγης,
Abraliain autem erat annorum lxxv quando coeleste Και έπο(>£ύθη 'Αβραάμ ^ χαθάπερ έλάληαεν αύτψ
accepit oraculum, divinaniquc hanc repromission^^ni. Κύριος, χα\ ψχετομετ' αύτοΟ Λώτ. Αβραάμ * βά
Kt egressus est ex Charan, venitque in Cbanaan, έτών πέντε χα\ έββομήχοντα *, δτε θείου χρησμού
ubi XXV annos alios (traduxit). χαταξιουται χα\της πρ6ς αΟτδν γενομένης^* έπαγ-
γελιας, ΚαΙ έξήλΟεν εχ ΧΛ^όάν “ είς γην Χαναάν · βιέτριψεν ·■ βέ 'Αβραάμ είς γην Χαναιάν Ιτερα Ιτη κε'.
floc anno lxxv, Abrabam, curo sol occumberet, Τούτφτψέββομηχοατφπέμπτφ έτει^* του 'Αβραάμ
sopor irruit super illum, et horror magnus et tene- περ\ ήλίου*^ βυσμάς Εχοτασις έπέπεσεν έπ' αύτέν *
hrosus invasit eum : dii tumque est ad Abrabam : xal Ιβου φόβος σχοτεινδς μέγας Ιπιπίπτει αύτψ, χαΐ
Scito pranoscens quod peregrinum futurum sit semen ^ έ^^έθη πρ6ς 'Αβραάμ ' Γινώσκων γνώση δτι χάρ·
tuum in terra non sua, et subjicient eos servituti, et οίκον έσται τδ σπέρμα σου έν γη ούκ ΙδΙφ * καΐ
affligent quadringentis annis. Verumtamen gentem δονΛώσονσιν αύτοϋς xal κακύπτονσιν αύτούς te~
cui servituri sunt ego judicabo, et post heee egredien· τρακόσια καϊ τριάκοντα έτη' τό δέ έθνος φ
tur cum magna substantia. Tu autem ibis ad patres δον.ίενσο>σι κρίνω Μετά δέ ταντα έξεΛεύ·
tuos in pace, sepultus in senectute bona : quarta au* σονται όοδε μετά άποσκενής ποΛΛης * σϋ δέ
tem generatione revertentur huc. άπεΛεύση χρύς τους πατέρας σου, τραπείς *·
μετ^ εΙρήνης έν γήρει κοΛφ · τετάρτη δέ γενεφ
άποστρα^ήσονται ώδε ·®.
Moyses vero in Exodo his convenit, dum aH : Ka\ Μο)υτής έν Έξόδψ ** συνφδει λέγων · Ή
Habitatio autem filiorum Israel qui manserunt in δέ κατοίκησις των νΙών ΎσραήΛ, ήν κατφκησαν
jEgypto et in terra Chanaam, ipsi et patres eorum, έν ΑΙγύπτφ καϊ έν γη Χαναάν αύτοί καϊ οΐ πα*
anni quadringenti et triginta, τέρες αύτών έτη νΛ\
Abrabam an. 25. Colliguntur anni 5132. Αβραάμ Ιτερα Ιτη χε% όμου ,γυλρ'.
Supervixit 75. coli. an. 175. έπέζησεν οε', όμοΰ ροε'.
C -
Primus hic annus repromissionis Dei facUe 52 Πρώτον Ετος της τοΰ θεού πρδς τδν 'Αβραάμ
Abrabam, ab anno lxxvi ad annum aetatis ipsius Ιπαγγελίας, άττδ ο<ς' Ιτους χα\ αύτοΰ 'Αβραάμ*® έπ\
Lxxxi; et usque ad profectionem Hebraeorum ex ΜωΟσέα, ήγουν πα' Ιτος τής έχείνου ήλιχίας χα\ τήν
iOgypto, sunt anni cdxxx, quorum meminit Paulus Ιξ Αίγυπτου πορείαν τοΰ Εβραίων ΙΟνους, Ιτη τυγ-
ad Galatas scribens : Testamentum autem praedica* χάνει υλ' * ών μέμνηται Παΰλος Γαλάταις έπιατέλ-
tum α Deo de Christo, lex quae post quadringentos et λων ' c Αιαθήκην προκεκηρυγ^ιένην ύπό τοΰ θεόν
triginta annos facta est, non irritum facit ad eva* είς Χριστόν ό μετά έτη νΧ γεγονώς νόμος ούκ
cuandam promissionem. άκνροΤ. ι
LXXV1I, LXXV11I, LXX1X, LXXX, LXXXI, LXXXII, οζ', οη', οθ', π', πα', πβ', πγ', πδ', πε'.
LXXXIII, LXXXIV, LXXXV. Hoc auno Abrabam, cum TouTqi αΰτοΟ τω ** Ιτει 'Αβραάμ, λιμού μεγίστου
apud Cbanan-^os ingens fames grassaretur, descen· γενομένου έν τη χώρφ των Χαναναίων, χάτεισιν είς
dit in iEgyplum. Αίγυπτον.
(A. a Η. C. 5418.) — Decimus annus repromis- Δέκατον Ιτος τής άπδ τοΰ θεοΰ πρδς τδν 'Αβραάμ
sionis a Deo factae Abrabam. έπαγγελίχς.
Lxxxvi. Hoc anno Abrabam pepcril ex Agar an- Τούτω τ«ρ Ιτει τοΰ Αβραάμ Ιτεχεν αδτψ Αγάρ ή
cilia Ismad, a quo Israieliiarum gens est orta, li Π παιδίσκη τδν Ισμαήλ, άφ' οΰ xb των 'Ισμαηλιτών
) vero sunt Agareni, qui et Saraceni appellantur. γένος· ol δ' αύτοί είσιν*· Άγαρηνο\ οί κα\ Σαραχηνολ
• καλούμενοι.
* —
LXXXVII, ΐΛΧΧνπι, LXXX1X, XC, XC1, XCII, XCIII, πη', π6% ν, Ι^α', Ι.β', Ι^δ', Ι^ε', χ* Ιτος
XCIV, XCV, XCVI, XCVII, xcvin, XCIX. Iloc Abrabam τής επαγγελίας
anno, Deus Verbum illi apparuit ad quercum in Τούτοι τψ Ιτει ·* 'Αβραάμ ώφΟη αύτψ ό θεύς Λόγος
valle Nambre, et angeli duo cum illo, qui in taber- πρδς τή δρυι τή Μαμβρή, χα\ δύο άγγελοι aOvra0Tij
naculum ab eo recepti sunt. El dixit illi : Ego sum oi καΐ ύποδεχθέντες έν τή σκηνή. Κα\ είπεν αύτψ ·
ΥΑΚΙ.Ε LECTIONES.
• εύλογημένος margo V. ευλογητός. * Άβράμ Ρ· · Άβράμ PV. · έβδομήκοντα πέντε Ρ. γενομέ-
ν^ς om. Ρ. “ Καράν Ρ.. Χαράν !1. ** διέτριψεν — Χαναάν οιη. Ρ. *·’1τει ante έβδομηκοστψ ponit· Ρ.
' περ\ ήλίου Gen. χν, 12. ** ‘· κα\ τριάκοντα^ τριάκοντα R, utriimque om. Ρ. ” xh δέ. xaV τ6 Ρ.
σκευής R. ·· ταφείς Ρ. *® Post ώδε addit Ι·. sola διέτριψεν δέ Αβραάμ είς Χαναάν Ιτερα Ιτη χε'*
ΐΜΐιΐ ponit illa ρ. seq. ν. 5 'Αβραάμ II. άκυροι. ** Έξόδω. χπ, 40 ** ος·' οιη. Ρ. ** Ά^ραμ V.
Γαλάταις έπιστέλλων ιιι, 17. ** τώ οιη. R. *® είσίν. ειεν V., ιη. R. χ'. . . Επαγγελίας υηι. Ρ·
Gen. «1, 1.
iSl CHRONICON PASCHALE: 1S2
Έγώ είμι 6 θεός σου * εύαρέστει irtbjttdr μον Α Beus tuus : complace coram me, et esto irreprehen·
Mal γίίΓου άμεμχτος, καί Θήσομαι ·* riir διαθήχητ sibilis^ et ponam foedus meum inter me et inter te, ei
μου άτά μέσοτ έμού xcd άτάμέσοτ cov καί χΛη· multiplicabo te valde. Et cecidit Abraham pronus in
θντώ σε σφόδρα. Καί έπεσετ 'Αβραάμ έπϊ χρύσ· faciem, et locutus est ei Deus, dicens : Et ecce foeaus
iuMor αύτον. Kal έΛάΛησετ αύτφ ό Θεός Λέγωτ· meum tecum, et eris pater multitudinis gentium; ei
Έγόί idov ή διαθήκη μον μετά ccy, Kal xcl·· non vocabitur ultra nomen tuum Abram, sed erit
tiip χΛήβους έθτάτ, καί οϋ κΛηθήσεται in τό nomen tuum Abraham, qma patrem multarum gen·
δτομά σου Άβράμ, άΛΧ icrai τό δτομά σου tium constitui te, et faciam te crescere vehementis·
'Αβραάμ^ δτι χατέρα ΧοΛΛώγ έθνών τέθειχά ·· sime. Et statuam pactum meum inter me, et inter
σε, xai αύβανώ σε σφόδρα, xuX θι\σω trir δια· semen tuum post te in generationes suas, El post
δήκψξκ μου άτά μέσοτ έμον ·* χαΐ άνά ^ιέσοτ τον alia :
σχέρματός σου μετά σέ είς τάς γενεάς αύΗότ,
Κα\ μ£θ* Ιτερα*
Kai εϊχειτ ό θεός χρός 'Αβραάμ · Σάρα ή γντί\ Et dixit Deus Abraham : Sara, uxor tua, non voca·
σου, ού χΛηθήσεται τό δτομα αυτής Σάρα, άΛΛά bitur nomen ejus ultra Sara, sed Sarra erit nomen
Σάρφα έσται τό δτομα αύττ\ς. Καί εύΛογήσω αύ· Β rjus. Benedicam autem ei, et dabo tibi ex ea filium,
τήτ, xal δώσω σοι έξ αύτής τέκτοτ, χαϊ έσται et benedicam ei, et erit in gentes, et reges gentium ex
COI €ic δθτη xal βασιΛεΐς έθτώτ έξ αύτον έξ· iUo erunt. Et cecidit Abraham in faciem suam, et
εΧενσοτττα.ΚάΧέπεσετ^^'^^έχϊ πρόσωχοτχάί έγέ· risit, et ait in mente, dicens : An centenario nasce-
Λασετ έτ T^ διατοΙφ αύτον Λέγωτ · El τφ έχατοτ- tur filius? et an Sarra nonaginta annorum pariet?
ταετεΐ γεττήσεται νΙός xal εΐ ή Σά^^^ι έτετή- Dixit autem Abraham ad Deum : Ismael hic vivat co-
χοττα** έτώτ ονσα** τέξεται ; Είχε δέ 'Αβραάμ ram te. Dixit autem Deus ad Abraham: Ecce Sarra uxor
χρός θεόν Ίσμαή,Ι οΰτος ζήτω έταττΙοτ σου, tua pariet tibi filium, et vocabis nomen ejus Isaac, et
Είχε δέ ό θεός τφ *· 'Αβραάμ · Ίδον Σά/^fia ή ponam pactum meum ad eum in foedus sempiternum
T‘ (Τον τέξεται 53 (τοι ··, καΐ χαΛέσεις et semini ejus post eum. De Ismael autem eccc exau-
Tc δτομα αύτον 'Ισαάκ, xal στήσω τήτ δια- divi te: ecce benedicam ei,et augebo eum, et multiplicabo
DijxTfT μου χρό^ς αύτότ είς διαθήκην αιώνιον, eum valde. Duodecim gentes generabit, et dabo illum in
eirai αύζφ θεός χαΐτφ^' σχέρματι αύτον μετ gentem magnam, Αΐ pactum meum statuam ad Isaac,
αυτόν. Περί δέ Ίσμαή,Ι Ιδού έχήκουσά σου· qnem pariet tibi Sarra in tempore hoc, in αηηο altero.
Ιδσν ηύΛό^·ησα^* αύτότ χαϊ αύξανώ αύτότ χαΐ χΛηΟυι-ώ σντόν σκόδρα · δώδεκα έθνη 'ΐ'εη^ήσει*
καΙ δώσω αύτότ είς έθνος μέγα. Την δέ διαθήκην μου στι\σω ^ρός Ίσαόικ, 0τ τέξεται σοΙ Σά^^α
f!c τότ καιρόν τούτον έν τφ ένιαντφτφ έτέρω.
*υτ€ έτών Αβραάμ^ χεριετμήθη χαϊ ΊσμαήΛ C Abraham aetatis anno XCIX circumcisus est cum filio
έτών ιδ*. suo Ismael quatuor decenni,
Τοΰτω*^* τψ Ι^θ' Ιτει της αύτοΰ ήλικίας^ *Αβρα3^μ Hoc anno xcix aetatis Abraham circumcisus est
τ:εριετ;χήθη την σάρκα τής άχροβυστ(αςαύτοΰ,χα\’!σ- carnem praeputii sui, et ismael quatuordecciinis,
μαήλών έτώνιδ', καΐ πάντες ο1 οίκογενείς αύτοΰ, κα\ et omnes viri domus ejus, et emplitii. Post haic
πάντες ol Αργυρώνητοι, καΐ πίν άρσεν των άνδρών apparuit ei Deus ad quercum Mambre , sedente ipso
των cv τψ οΓχψ 'Αβραάμ. Μετάταΰτα δ}^θη·αύτφ ό in ostio tabernaculi sui in meridie. Suspiciens autem
Θεός χρός τή δρνί τή Μαμβρή, χάθτ\μένον αύτον oculis suis , vidit ; et ecce tres angeli steterunt super
ixi τής θνρας της σκηνής αύτον μεστψβρίας. eum, et videns cucurrit in occursum eis, de ostio ta-
ΆναβΛέ\[τας δέ τοΐς όρθαΛμοϊς^' εΊδεν, xal Ιδού bernaculi sui : et adoravit super terra, et dixit: Do-
τρεις άγγελοι είστήχεισαν έχάνω αύτον, καΐ mine, si utique inveni gratiam coram te, ne transeas
Ιδώτ χροσέδραμεν είς σννάντησιν αύτοίς άχό servum tuum. Accipiatur aqua, et lavent pedes vestros,
τής θνρας τής σκηνής αύτον, χαϊ χροσεκννησεν el refrigerate sub arbore. Et accipiam panem, et co-
Ι.τΙ την γήν, xal είχεν Κύριε, εΐ αρα ηύρον^^ medi lis : et post hoc transibitis in viam veslram;
χάριν έναντίον σου, μή χαρέΑ^ης τύν χαίδά cujus causa declinastis ad servum vestrum. Et dixit:
ccv. Αη^Οήτω δή ύδωρ χαϊ νι^άτωσαν τούς πό- D Sic fac, sicut dixisti. Et festinavit Abraham ad ta-
δας νμών, xal κατακλύξατε ύχό τό δένδρον, xal bernaculum ad Sarram, et dixit ei: Accelera, et com-
λή^-ομαι άρτον, χαϊ ^άγεσΟε · xal μετά τούτο misce tres mensuras similae, el fac subcinericios. Et
χαρεΛεύσεσθε είς την οδόν ύμών οδ εΐνεκετ ad boves cucurrit Abraham, et tulit vitulum tciicrum,
έξεχλίνατε χρός τόν χαίδα ύμών. ΚαΙ είχαν et bonum ; el dedit puero , et festinavit facere illum.
VAlUiE LECTIONES.
·· θήσω P. ·· τέθηχά P. ·· έμοΰ. μου P. θήσω σε είς δΟνη* χα\ Βασιλείς έκ σου έξελεύσονται. Κα\
στήσω τήν διαθ^.κην αου άνά μέσον σου κα\ άνά μέσον του σπ. Genesis. **·” κα\ δπεσ-ν Αβραάμ ίτύ. τ:ρ5σ-
•JTOV αύτοΰ και έγέλασεν χα\ εΙτ:εν έν τή διανοία λέγων Ρ. υ16ς et ή οιη. V. έννενήχοντχ Ρ.
·· οΰσα om. Ρ. ·’ ένώπιον Ρ. ·· τώ. πρδς Ρ. ” σοι υΐδν Ρ. Οήσω Ρ. τψ οηι. Ρ. ιδού, είδε V.
h. e. Γδε. ευλογήσω Ρ. τούτω. έν τούτο) Ρ. αύτοΰ om. Ρ. δφΟαλμ,Λης αύτοΰ Ρ. Itovu
om. R. εΰρον ί\ ένεκχ Ρ.
GHRONICON PASCHALE. 184
Accepif nutem butyrum el lac, et vitulum quem fecit, A Οΰζω ποίησο^' καΟά'^^ ε1^ϊτ\κας, Καϊ icnavcev
el apposuit eis, et comederunt, ipse autem aatabal eis
sub arbore. Dixit autem ad eum: Cbi Sarra uxor
tua? Ule autem respondens dixit : Ecce in taberna^
culo. Dixit autem : Revertens veniam ad te secundum
tempus hoc in horas; et habebit fitiumSarra uxor tua.
Sarra autem audivit ad ostium tabernaculi exsistens
post eum. Abraham autem et Sarra provecti erant
ftiebus. Desierant autem Sarra fieri muliebria. Risit
autem Sarra in seipsa, dicens : Nondum quidem mihi
fuit usque nunc: at dominus meus senex. Ait autem
Dominus ad Abraham , dicens : Quare risit Sarra in
seipsa dicens : Num vere pariam ? ego consenui. Nun·
quid impossibile erit apud Dominum verbum ? in tem”
pus hoc in horas revertar ad te : et erit Sarra filius.
i.tl rr/K σκηνην πρδς καΐ
eljter αντχ\ * Σ^ενσον καϊ ζρύρασυκ τρία μέτρα
σεμιδάΛεως, καϊ ΛοΙησον έγκρνρίας . Καϊ είς τάς
βόας έδραμεν 'Αβραάμ, καϊ ίΛαβε μοσγάριοτ άπα·
Λδν καϊ κοΛόν, καϊ έδωκε τφ ηαιδϊ καϊ έτάχιητε
toD Λοιησαι αυτό. ΈΛαβε δέ βοΰτυρογ καϊ
καϊ τό ^ίοσχάριηκ 6 έχοίησε^^, καϊ χαρέΰτ[χεγ
αΰτοΤς, καϊ έ^αγογ. Αϋτός δέ χαρειστήκει ·* αύ·
τοις νπδ τό δένδροκ. Είχε δέ χρός αύτόκ* Πον
Edfifia 7} γντι\ σου; Ό δέ άχοκριΟεϊς εΊχεκ ·
Ίδοϋ έν rfi σκηνχχ. Είχε δέ· Έχαταστρέρων
τ\ζω χρός σέ κατά τόν καιρόν είς ώραζ, καϊ
τέξεζαι ■* νΙόν Σά^βα ή γνντί\ σου. Σάρβα δέ ήκονσε
χρύς rfi Θυρφ ·· τής σκτ\νής οδσα δχισθεν αύτοϋ.
Negavit autem Sarra dicens: Non lisi : timuit enim. B Αβραάμ δέ καϊ Σάββα χρεσβύτεροι χροβε€χ\κό^
Et ait illi: Non, risisti, τες ήμερων ΈξέΛιχεν^^ δέ Σάββα γίνεσθΜ
τά γυναικεία. Έ^έ.Ιασε δέ Σάββα έν έαυτή .Χέγουσα* Οΰχω μέν μοι γέγονεν έως τον νυν* ό δέ
κύριός μου χρεσβύτερος. Καϊ εΤχε Κύριος χρίς Αβραάμ*’’· ΤΙ δτι έγέ.Ιασεν Σάββα έν έαντή Λέ^
γουσα· Αρά 7’β ά.ϊηΟώς τέξομαι ; δέ γεγήρακα. Μή άδυνατεί** χαρά τφ** θεφ βήμα; ΕΙς
τόν καιρόν τούτον έχιστρέί'ω χρός σέ εις ώρας**, καϊ §σται τή Σάββφ νΙός. Έρνήσατο δέ Σάββτί^
Μγουσα, δτι Ούκ έγέΛασα · έροβήβτι γάρ. Καϊ είχεν · Ούχϊ, άΛΧ έγέΛασας.
Eversis autem Sodoma et Gomorrlia, visitavit Do* 54 Ka\ μετά τ6 Σόδομα χα\ Γόμορρα χαταστρα·
minus Sarram, sicut dixit . Et fecit Dominus Sarren, φηναι Κύριος έπεσκ^ψατο τήν Σάρκαν, καΟά εΐπεν ·
sicut locutus est, [et concipiens peperit Abrahamo Sarra
filium in senectute in tempus, sicut locutus est ei Do·
minus.
Abraham erat annorum c, cum natus est Isaac.
II0C anno c. Abraham, nascitur illi fliius germanus
Isaac, cui supervixit annos lxxv.
Abraham, primo inter prophetas. Dei Verbum C
humana spccic apparens, gentium vocationem pro-
mulgat , quam Christi Verbum nostris temporibus
adimplevit, evangelica doctrina per omnes nationes
praedicata.
(A. a M. C. 549:2.) Isaac, 60. coli. an. 5492.
Supervixit, 120. coli. an. 180.
Vocavit nomen filii sui, quem peperit illi Sarra,
Isaac. Circumcidit autem Abraham Isaac dic vm,
hicut praecepit ei Dominus.
Annus xxx Repromissionis.
VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, xni, xiv, xv.
XL Repromissionis.
»V , XVII, XVIll, XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV, D
L Repromissionis.
XXVI, XXVll, XXVIII, XXIX, XVX, XXXI, XXXII, XXXIll,
XXXIV, XXXV.
Annus lx Repromissionis.
Hoc anno quinto ct tricesimo Isaac, et centesimo
tricesimo quinto Abraham, tenlavii Deus Abraliam,
Kal έχοίησε Κύριος τή Σάββφ καθά έΛάΛί\σεν. Καϊ
σνΛΛαβούσα έτεκε Σάββα τφ Αβραάμ ιάίνεΐςτό
γήρας είς τόν καιρόν καΟά έΛάΛτ\σεν αύτφ Κύριος·
*Ότι ρ* έτών ύχήρχεν Αβραάμ ντε έτέχθτι *Ισαάκ,
Τούτιρ τω Ιχατοστω Ιτει του Αβραάμ γίνεται
αύτω τταΐς γνήσιος Ισαάκ, ψ έιτέζησεν 8τη οε' ·*.
Πρώτιρ “Προφητών βντι τίρ 'Αβραάμ & του θεού
Λόγος φανε\ς έν άνΟρώπου σχήματι τήν των έθνών
κλήσιν θεσπίζει, ήν καθ’ ήμάς 6 τοΟ Χριστού λόγος
ει; πέρας ήγαγεν 5ιά της είς πάντα τά έθνη ευαγγε-
λικής διδασκαλίας.
Ισαάκ ξ', όμού ,γυΐβ'
έπέζησεν ρκ', όμού ρπ'.
Έκάλεσεν Αβραάμ ·* τό δνομα τού υΙού αυτού τού
γενομένου αύτφ, δν έτεκεν αύτφ Σάββα, Ισαάκ.
Περιέτεμεν δέ Αβραάμ τόν Ισαάκ τή ήμέρα τή όγδόη,
καΟά ένετείλ’ατο αύτφ ό θεός
V έτος τής επαγγελίας.
α', β', r, δ', ζ', η’, 0S ι'. tα^ ιβ, 1^.
ιδ'. ιε'.
μ' έτος ** τής Επαγγελία:.
ιτ'» ΐν » ‘η'· y-a'»
ν' έτος τής επαγγελίας,
κς·', κζ*, κη', κΟ', λ', λα', λβ', λγ', λδ', λε'.
ξ' έτος τής επαγγελίας
Τούτιρ τφ τρια/.οστφ π-μπτω έτει ** τού Ίσχάχ
κα\ ρλε' τού Αβραάμ έπείρασε τον 'Αβραάμ ό θεός,
VARI^: LECTIONES.
** κατά PV ** ό Άβραάιχ Ρ. *· δ έποίησε om. V. παριστήκει V. παρεστήκει Ρ. ·* τέξεται. Ιξει Ρ.
•τηνΟύραν Γ. πρεσόύτ^ροι οιη. Ρ. ήσαν ήμεροί Ρ. « έξέλειπεν Υ. ” Αβραάμ λέγουν · Ρ.
» άδυνατϋ Ρ. παρά ικυρίιρ) τφ I». εί; ώρας αναστρέψω πρός σέ Ρ. ειπεν αυτή Ρ. Post
®· αδύνατή Ρ. r/ - ...
οε' ponit Ρ. Τό κ' έτος τής έπαγγελίας. Άβραΐμ οηι. I .
•a ld. m. R.V. ' “ " ’
r Γ,
" ί'.ο;. peti l*. hii· el Γ>, 5. ·' έ:;«νγ5λ!»; Sw; I*.
ό θίί.-. Κϋ(/!θ,· Ρ. α’ . . . . ε' οιη.· Ρ._,
• έτει. τφ έτ:·.
ρ:^κθ7τω
1% CimONICON PASCHALE. j8G
χ/ιε'πίν aOx(V 'ACj anjj, Wcpadjt. Ό δέ ·» εΪΛεν A cl dixit «i : Abraham . Abruham^ ille auti>m Jixil :
Ίδοϋ έ'ΐ'ώ, Καϊ είπε*' · λύνε xhr υΙόν σου zdr ecce ego. Et dixit : Accipe fiHum tuum dilectum »
dr ή)άπησας, T()r Ίσαάκ^ xal χορεύ- quem dilexisli haac , et vade in terram excelsam^
&r\ri είς r?ir γίμ· ri\y καϊ άrdγaγe et offer eum ibi in holocaustum super unum mon*
arrcT έκει είς όΛοκάρπωοΊν έρ* ty των ώτ iium, quos dixero tibi,
idr cot εϊ.χω.
Άκαοτύς "Αβραάμ τό χρωΐ έπέσαξεγ την Surgens autem Abraham mane, stravit asinum
Srov αΰτου, παρέΛαβε δέ μεΟ* έαυτοΰ δύο παΐδας suum. Assumpsit autem secum duos pueros , et Isaae
xai Ισαάκ τδτ Mr αντου. Καϊ σχίσας ξν,Ζα είς filium suum , et scindens ligna in halocaustum, sur-·
οΛοκά^ Λωσιν άναστάς έπυρεύθη· καϊ ^ΛΟεν ’· gens abiit, et venerunCin locum, quem dixit ei Deus,
ixl rdr zdxor δν είπεν αύτφ ό θεός τη ήμέρςί τη die tertia. Et respiciens Abraham oculis suis , vidit
τρίτη. Καϊ άναβ.1έ]!τ(τς "Αβραάμ τοΤς όρθα.ΧμοΤς locum α longe,
είδαν τόν τόπον άπό μακρόθεν.
Κα> είπεν "Αβραάμ τοίς παισϊν αυτού· ΚαΟίσα^ Εΐ dixit Abraham pueris suis : Sedete hic cum ««-
T€ αυτού μετά τής όνον · kyia δό καϊ τό παιδά· ηο : ego autem et puer transibimus usque huc, et posl·
fiov πορευσόμεθα εως ωδε, καϊ προσκννή· ® quam adoraverimus, revertemur ad vos.
σαντες dracrpi^ojiev 55 ^ρός ύμΐις,
’Έ.Ιαβε dk' Αβραάμ τά ξύ.Ια τής ό.Ιοκαρπώσεως Accepit autem Abraham ligna holocausti , et im·
teal txiJqxer "Ισαάκ τφ νίφ αυτού. '‘ΕΛαβεν δέ posuit Isaae filio suo. Accepit autem et ignem in
μετάγεϊρας τό πύρ καϊ τήν μάγαιραν, καϊ έπο· manibus et gladium: et abierunt duo simul. Ait au-
ρεύθησαν ol δύο άμα. Είπε δέ Ισαάκ πρός tem Isaae ad Abraham patrem suum : Pater : Ille au·
"Αβραάμ τόν πατέρα αύτού * Πάτερ. "Ο δέ είπεν· um dixit : Quid est , fili ? Dixit autem : Ecee ignis et
Ti έστι, τέκνον ; Είπε δέ · "Ιδού τό πύρ καϊ Ugna ? ubi est ovis in holocaustum ? Dixit autem Abra·
τά ζύΛα· πού έστι τό πρόβατον τό είς τήν ham: Deus providebit sihi ovem in holocaustum, fili.
όΛοκάρπωσιν ; Είπε δέ "Αβραάμ · Ό θεός δ^ε· Pergentes autem uterque pariter, venerunt in locum,
Tcu έαντφ πρόβατον είς όΛοκάρπωσιν. τέκνον. quem dixit ei Deus , et aedificavit Abraham altare,
Ποοευθεντες δέ Δμφότεροι &μα ήλθον έπΙ τδν τόπον et imposuit ligna , et cum coHigasset Isaae filium
ov είπεν αύχψ 6 θεό;. Καϊ φκοδόμησεν έκει suum, imposuit cum in altare super ligna.
"Αβραάμ Θυσιαστήριον, καϊ έπέθηκεν τά ξύΛα, καϊ σνμποδίσας ·* "Ισαάκ τόν υΙόν αύτού έπέΘί\·
κεν αυτόν έπϊ τό ΟυσιαστΥψιον έπάνω των ξύΛων.
Κα\ έξ*τεινεν Άβραόιμ τήν χεϊρα αΟτου λαβεΙν G Et extendit Abraham manum suam ad accipien-
μχχαιραν σφάςαι τ6ν υΐ^ν αύτοΟ. Και έχϋλεσεν dum gladium, ut jugularet filium suum. Et vocavit
αδτ^ν ίγγελο; Κυρίου έχ τοΟοΟρανοΟ, χαΐ έΤπεν αύ- eum angelus Domini de ccelo, et dixit ei: Abraham,
τφ * "Αβραάμ, "Αβραάμ. Ό δέ είπεν* "Ιδού έ^·ώ. Κα\ Abraham. Ille autem dixit : Ecce ego. Et dixit : Ke
είπεν * Μή έπιβάΛης τήν χείρά σου έπϊ τό παι· injicias manum tuam super puerum, neque facias ei
δάριον. μηδέ ποιήσης αύτφ μηδέν. Κύτ ')·άρ quidquam. Kunc enim cognovi , quod limes tu Deum :
έ^νων ®· δτι ζροβή τόν θεόν συ ®· καϊ ούκ έρείσω et non pepercisti filio tuo dilecto propter me. Et aspi-
τού νΙού σου τού άγαπητού δι" έμέ. Και άνέβΙε- ciens Abraham oculis suis, vidit : et ecce aries unus
ψεν 'Αβραάμ τοΓ; δφθαλμοΓ; αύτοΰ χα\ είδεν ®^. Κα\ detentus in planta Sabec ex cornibus : et abiit Abra-
Ιδνυ κρ'.δ; εΤ; κατεχόμενο; έν φυτφ Σαβέχ των κε- ham, el accepit arietem, et obtulit eum in holocau-
^άτων ®* · xai έπορεόΟη Αβραάμ, και έλαβε τδν xpibv, stum, pro filio suo Isaae.
xii άνήνεγκεναΰτδνεί; όλοκάρπωαιν άντ\ 'Ισαάκ του
u:oj αύτοΰ.
Καιέχάλεσεν Αβραάμ τδ δνοματοΰ τόπου έκείνου, Et vocavit Abraham nomen loci illius , Dominus
Κύριος είδεν, ινα εΓπωσιν σήμερον* "Εν τφ δρει vidit, ut dicant hodie. In monte. Dominus visus est.
Κύριος ώρθη. ΚαΙ έκάλεσεν άγγελο; Κυρίου τδν Ρ Et vocavit angelus Domini Abraham secundo de '
'Αβραάμ έκ τοΰ δευτέρου ®· έχ του ούρανοΰ, λέγων* cielo dicens: Per memetipsum juravi, dicit Dominus:
Κατ" έμαυτού ώμοσα. Λέγει Κύριος, οδ είνεκεν ·® propterea quod fecisti verbum hoc , et non pepercisti
έποιησας τό ρήμα τούτο καϊ ούκ έ^εισω τού υΙού filio tuo dilecto propter me : profecto benedicens bene·
σον τού άγαπητού δι" έμέ. *ίΙ μήν εύ.Ιογών εύ· dicam te , et multiplicans multiplicabo semen tuum,
\AHLE LECTIONES.
®· δ δέ. καί P. άνένεγκε P. έάν. άν P. ήλΟον εΐ; τόν P. όφθαλμοι; αύτοΰ είδε Ρ,
ναθήσατε PV. Hic margo PV : Ταΰτα είπεν λογισάμενο; δτι καΐ έκ νεκρών έγείρειν δύναται ό θεό;*
βύ γάρ εψ^ΰσατο. διελευσόμεθα Ρ. έω; om. Ρ. sola. ” έλαβε δέ |κα\ τδ πΰρ μετά χείρα; Ρ. ^·*1η
iiiargine ponit Ρ : δ',ά τί ούκ ε»πεν. μάχα.ρα; πόθΐν πρόβατον έζήτει, κα\ ού μόσχον ή άλλο τι των κα-
θαρών; είπε δ·. λέγων V. τήν οιιι. Ρ. είπε — όλοκάρπωσ'.ν, τέκνον οηι. V. Supplevit lladerus
Ceu. XMi, 8. έκεί om. P. συμποδήσα; PV. ®^ επιβάλλεις V. ®® vOv γάρ έγνων. άντ\ τοΰ νΰν
Ιδηςα; rn. ItV. ®® τδν Θεόν Ρ. ®· ϊόεν PV. ‘*® έκ των κ. Ρ. *® έκ τοΰ δευτέρου, δεύτερο; ρ.
Ινεκεν Ρ.
187 ' CHRONICON PASCHALE. t88
sicui stellas coeli, et sicut arenam juxta labium ma· A Λoγl^σiύ ce xa\ πΛηΰύη^ν ΛΛηΟυνώ τό ^ΓΛέρμα
ris. Et hofrediiabit semen tuum civitates adversario· σου ώς τους άστέρας του oxjparov χαΐ ως T^r
rum. Et benedicentur in semine tuo omnes gentes άμμον ri^r παρά τό χείΛος τ/)ς θα^ίάσσης, Kui
terrae, quia obedisti voci miae. κΛτ\ρονομι\σα zd σπέρμα σου τάς πόΛεις των
ύπεναντίων , καϊ έrευΛoγr\9i(σoyτat ·* έν ζφ σπέρματί σου πάντα τά έθνη τής γής άνΟ'ωτ
νπήκουσας τής έμής ^ωτ'ής ·*.
Reyersos est autem ALrabnra ad pueros suos, ei ΎπΙστίδεψεν δέ 'Αβραάμ πρ^; του; τ,χΧζτζ αυτου.
surgenles abierunt simul ad Puteum juramenti, et xx\ άναστάντζς έπορεύΟηταν άμα ίτΛ zb φρέαρ
habitavit Abrabam super Puteum juramenli. τοΟ δρχου, καΐ xgt-φχη σε v Αβραάμ Ιτύ zh φρέαρ του >
δρκου. . *
IMc est magnus ille patriarcha Abraham. qui cum ^ ^
primus hominum, patriam, proximos, et gentem ** ^ ^««•ριάρχη; Αβραάμ δ πρώτος
suam reliquisset , credidissetque Deo, eapropter Ανθρώπων 5β χβταλείψας πατρίδα, χαι γένος, καΐ
promissiones quas* illis fecit Deus accepit. Qui ex έθνος, xa\ πιστεύσας τψ θεφ και βιχα^είς^ διά
moribundo corpore, et moribunda vulva, multa ho- κα\ τάς έπαγγελίας έλαβεν ·· τοΰ θεού, άς
minum millia confecit. Qui fructum benedictum ve- ® αύτδν έποιήσατο ό θεδς, δ έχ νενεχρωμένου
luta radice mundo edidit, per quem mundusbenedid- σώματος χα\ ν^νεχρωμένης μήτρας μυριάδας συστη-
tur et instauratur. Qui per opera, et per promissa, an- σάμενος, δ τδν εύλογημένον καρπδν ώς άπδ φΐζτ^ς
nuntiat mundo ex mortuis resurrectionem, ac per φυςτω χδαμφ, δι’ ου κδτμος ευλογειται χα\ άναχτί-
promissa quidem, ut hisce verbis: Benedicentur in δ δι' έργων και δι έπαγγελιών μηνύων τφ χδ-
te, et in semine tuo omnes gentes. Quemadmodum νεκρών άνάστααιν, δι' έπαγγελιών μέν^
etiam clamat Apostolus : Abraham autem dictae sunt ΈνευΛογηΟήσονται έν σοΙ ual έν τφ
promissiones, et semini ejus qui est Christus. Per ope- σπέρματί σου πάντα τά έάνη · χαθάπερ κα\ δ
ra vero, quando unigenitum Filium in sacriGcium Άπδατολος ** ροά· Τφ δέ Αβραάμ έ^ρέβησαν αΐ
obtulit. Sic enim ait Dominus : i46ra/iam pater no· έπαγγε.Ιίαι xal τφ σπέρματί αυτού, δς έστιν
ster exsultavit ut videret diem meum , et vidit et ga- Χριστός. AC έργων δέ, δτε τδν μονογενή ΤΙδν είς
visus est. Paulus vero apostolus clamat : Fide ob· θυσίαν προσήνβγχεν. Ουτω γάρ λέγει ·· δ Κύριος*
tulit Abraham Isaac cum lentaretur ; et unigenitum 'Αβραάμ ό π ατίφ ύμών ή^αΙΛιάσατο Ιδείν rqr
offerebat, in quo susceperat repromissiones, ad quem ήμέραν τήν έμήν, καϊ είδεν ·· καϊ έχάρ>η. Ο δά
dictum est : Quia in Isaac vocabitur tibi semen : ar- άπδστολος ΙΙαΰλος ‘ βοά · Πίστει προσήνεγκεν
bitrans quia et a mortuis suscitare potens est Deus: * Αβραάμ τόν 'IccUtx πεΐ[)αζ}με%·ος, καϊ τόν μονο·
unde cum et in parabolam accepit. Rursum enim ad χενή προσέ^ερεν ό τάς έπαγγε.Ιίας άναδεξάμε·
Romanos clamat Paulus : Sicut scriptum est, Patrem Λτρός δν έ.1α.1ήθη δτι έν Ισαάκ ηΛηθήσεταΙ
multarum gentium posui te ante Deum, cui credidisti, σοι σπέρμα, Λογισάμενος δτι καϊ έκ νεκρών έγεϊ·
qui vivificat mortuos, et vocat ea qure non sunt, tan- f>o,i * δυνατι^ς ό θεός· δβεν αυτόν καΧ έν παρα·
quam ea quae sunt : qui contra spem credidit, ut fie* βο.Ιή έκομίσατο. Πάλιν γάρ χα\ Ιν τή πρδς Ρω-
rct pater multarum gentium secundum quod dictum μαίους · Καθώς γέγραπται, πατέρα ποΙΛων
est ei: Sic erit semen tuum sicut stellx coeli et are- έθνών τέθεικά σε, κατέναντι οδ έπΙστευσεν θεού
na maris Ο et non infirmatus est in fide, nec consi· τού ζωογονούντος ‘ τούς νεκρούς καί καΧούντος
deravit corpus suum emortuum, cum jam fere centum τά μή δντα ώς δντα, δς παρ' έΛπίδα έπ' έΛπΙδι
DUCANGH ΝΟΤΛ:.
(*) 1η ms desiderantur» a librario forte omissa.
YARliE LECTIONES.
εύλογηθήσονται P. ·■ Ejeci quod post φωνής inferebatur ΣχόΛίον, *Ότι τά τέκνα τοί
'Αβραάμ τΓεριγίνεται των παρά θεοδδχοις λδγων κα\ (hoc om. P. ) ύποχείρια ποιεί έχείνα έαυτοις,
κληρονομεί τδ σπέρμα τοΰ 'Αβραάμ τάς πόλεις των ύπεναντίων. Scboliuro : Propterea quod li
beti Abraham longe ceeteris prwstaut, qui verbum a Deo acceperunt, ideo illos sibimet subditos
facit, mittitque semen Abraham in heereditatem civitatum adversariorum. De^ quo Ducangius notat C(^
dicem Holstenii omittere scholium δτι — του δρχου : quasi ύπέστρεψεν — τού ορχου, quae sunt Genesis
verba, ad scholium illud pertineant. Ex V. ita notatum : Σχόλιον. in margine. ·· Ante ουτος ponit vo-
cem Σχόλιον P.. ac si quje sequuntur scholion sint ; uuod nunc demum ex margine V.^ prodit ita ibi
scripturo : . . . ερι δ έπλανάτο φρέαρ ή Άγαρ, έκεί χατώχησεν 'Αβραάμ, δ καλείται Έβραΐστ\ Βηρσαβεέ.
έστιΜ . . .τά πρώτα χα\ έντιμότατα δρια του λαού· διδ καΥ ή φυλή Ιούδα ώς βασιλική άχληρωτΙ λαμβάνει
τδν τόπον μετά !| . . . της Ιδίας μερίδος, κα\. πολλαχοΟ των Γραφών λέγεται άποδάν (scr. άπδ Δάν) ίως
σαβεέ* δπερ ίσον δύναται τφ άπδ τών δρίων || . . . Ίουδαίας έως τών πρώτων κα\ κυριωτάτων χα\ γάρ
εύρίσχεται έν τφ Ισραήλ δ μέν έβδομος χα\ έπ\ πάσι || χλωρού μένος τήν έαυτού γην* δ δέ Ίού^ς^ ου έστιν
ή Βηρσαβεέ, πρδ πάντων άκληρωτΙ λαμβά'/ων πέραν του || |’1ορ)δάνου τήν έπιβάλλουσαν αύτψ μερίδα.
^ έλαβεν addidit Raderns. ·* τό. Cen. χχιι, 18. ·* δ 'Απόστολος. Gal. ιιι , 16. ·' αΐ οιη. Ρ. ·· λέγει.
'Joan. νπι, 56. ®· Γδεν F*V. * Παύλος, flebr. χι, 17. * έκ νεκρών έγείραι. έκ έγείραι U. , Ιξεγείραι Ρ.
*έν τή πρδς 'Ρωμαίυυς. ιν, 17. ^ ζωογονούντο;, ζωοποιούντο; Ρ. cx cmciidationc Uaderi.
139 CURONICON PASCHALE. 190
i^tcrevctr είς τό γει έσΟαι avrdr aaxtpa · noX- A eucl annorum, et emortuam vulvam Sarrae. In re-
Sbur ίβτωττ κατά τό elft^ircr · Οΰτως §σται τ6 promissione etiam Dei non haesitavit difidentia^ sed
cxip^uA σου ·, καϊ άσθ6π\σας rjj ^ πίστει ού confortatus est fide, dans gloriam Deo, plenissime·
χατετότισε τό iavTOv σώμα ήδη νετεχρωμΑτοτ, sciens, quia quacatnque promisit, potens est et facere.
ΐΜοτοτΎαετής xov ύχάρχωτ, xal T^r νέχρωσητ Ideo et reputatum est illi ad justitiam. Non est au-
μήτρας Σάββας. ΕΙς δέ τήν έααγγεΧΙαν τον tem scriptum tantum propter ipsum, quia reputatum
θεού ού διεχρίθη τή άχιστί^, dU’ έχεδνταμώ&η est illi ad justitiam, sed et propter nos, φνόχΜ repu-
TQ χίσχει, δούς δόξαν τφ θεφ χαΐ χΛηροφομη- tabitur credentibus in enm qui suscitavit Jesum Do-
Μςδτι δ έχήγγεΧται δυνατός kazir καϊ χοιήσαι· minum nostrum a mortuis, qui trad\tus est propter
διό acal όΧογΙσθη αύζφ είς δικαιοσύνην. Ούχ delicta nostra, et resurrexit propter justificationem
έγρά§ρτ^ δέ δι* αυτόν μόνον δτι έΧογΙσθη αύτφ, mosiram. Quod autem profectus sit tres dies do·
άΧΧά xal δι* ήμάς , οίς μέΧ,Ιει ΧογΙζεσΟαι nec veniret ad lucum, quem monstravit illi Deus,
τοΐς χιστεόουσιν έχΐ τόν έγείραντα *Ιησονν ut offerret filium suum in sacrifleium, super unum
τύτ Κύριον ήμών ix νεκρών, Ις χαρεδόθη montem, sicut scriptum est. Et quod pro fllio pro-
τά χαραχτώματα ήμών xal ήγέρΟη διά prio et naturali ostenderet illi Deum arietem, quem
τήν δικαιοσύνην ήμών. Τ6 δέ πορευθήναι tps?^ Β offerret; hsec omnia sunt symbola et flgurae myste·
ήμέρας ίως oS φθάσει τδν τδτην δν έδειξεν αύ- rii Christi passionis et resurrectionis : tota enim
χφ δ Be6<, tva άνενέγχη τδν υιδν αύτου είς θυσίαν Scriptura ad liunc scopum respicit,
δφ* tv τώνδρέων, χαθως γέγραπται, χα\ τδ άντ\ του
γνησίου χαΐ φυσιχου υίου δείζαι αύτφ κριδν; ?va προσενέγχη, πάντα σύμβολα ήσαν χβ\. τύποι τού χατά
Χριστδν μμστηρίου 57 πάθους χαΐ τής άναστάσεως · πάσα γάρ ή Γραφή πρδς τούτον τδν σχοπδν όρ?.
λς'. XXXVI.
Τούτφ τφ τριαχοστφ έχτφ !τει τού *Ισαάχ Σά^όα Αηηο hoc tricesimo sexto Isaac , Sarra uxor
ή γυνή Αβραάμ άπέθανεν ζήσασα ίτη ρχζ*. Abraham decessit : cum vixisset annos cxxvii.
Kf λη', λθ', μ'. XXXVII, xxxviii, xxxix, xl.
Τούτφ τφ Ιτει τής αύτού ήλιχίας Ίσαάχ ίλαβε iloe anno aetatis Isaac uxorem duxit Rebeccaro,
γυναΤχα τήν Τεβέχχαν, βντος Αβραάμ τού πατρδς cum pater ejus Abraham esset annorum cxi.
αύτού έτών ρμ'.
μα', μβ', μδ', με'. xli. xlii, xliii, xliv, xlv.
0' Ιτος τής έπαγγελίας. i xx annus Uepromissiouis.
μς*. μΡ, μη', μθ', V, να', νβ', vf, νδ', νε'. C (^· ^ ^‘· M78),xlvi, xlvii, xlvih, xlix, l,li, lii,
Llil, uv,· LV.
π' έτος τής έπαγγελίας. i-xxx annus Repromissionis.
VT', Vf, νη', νθ', ξ'. LVI, LVII, LVIII, ux, LX.
Τούτφ τφ £t£c γίνονται τφ *Ισαάχ δύο παΤδες δί- Hoc anno nati sunt Isaac duo filii gemini ex Re-
δυμοι έχ τής Τεβέχχας, πρώτος Ήσαύ ό χα\ Έδώμ, becca : primos Esao, qui et Edom, a quo Idumxorum
άφ* ου τδ Ίδουμαίων έθνος , δεύτερος Ίαχώβ δ gens : alter Jacob, cognomento Israel, a quo Israeli-
μετονομασθείς Ισραήλ, άφ* ού 7σραηλίται οΐ χα\ tae ct Judaei promanarunt.
Ιουδαίοι.
Ίσαάχ προεφήτευσε περ\ Ίαχώβ, λέγων * * Αον· Isaac prophetavit de Jacob, dicens : Serviant tibi
Λενσάτωσάν σοι έθνη xal χροσχνχ^ι\σουσίν · gentes, et adorent te principes, et fias dominus fra-
σοι άρχοντες· xal γίνου κύριος τού άδεΧφοΰ σαν. tris tui.
Ουτος Ίσαάχ ό συγχληρονδμος των έπαγγελιών χα\ Hic est Isaac cohaeres pollicitationum et bene-
τών ευλογιών τού Θεού των γινομένων πρδς 'Αβραάμ dictionum, quas Deus fecit ad Abraham patrem
τδν αύτού πατέρα, δς τύπος έγένετο τής σφαγής τού suum : qui typus fuit et figura caedis Domini Chri-
Δεσπύτου Χριστού, τριημέρως βαδίσας έπ\ τδ θανείν sti, qui per tres dies exivit ad mortem, ct post haec
χί\ μετά ταύτα ζών ύποστρέψας, ό έν τοίς Ιδίοις ® vivus rediit. Qui propriis humeris ligna sui ipsius-
ώμοιςτά ξύλα τής έαυτού θυσίας βαστάξας *·, ώσπερ met sacrificii portavit, quemadmodum etiam DomU
xai 6 Αεσπύτης Χριστδς τδν έαυτού σταυρδν έπ\ nus Christus crucem humeris suis gestavit, quia ul^
τούς ώμους έβάσταξεν, δτι προαιρέσει θανών χαι tronce mortem csl passus, et a Deo in vitam revo^
'jtA τού Θεού ^ωωθείς, ούπερ άντάλλαγμα πρδβατον catus : cujus vice ovis occisa est. Et audivit a Deo
έσφάγη. Και ήχουσεν δ πατήρ παρά Θεού · "Οη ούκ pater ejus : Quia non pepercisti fiiio tuo dilecto,
έρείσω τον υΙον σου τού ά^αχητού. ΟΟτω χα\ Sic etiam de Christo Filio Dei dictum est : Qui proprio
έπ\ τού Χριστού τού ΤΙού τού Θεού λέλεχτα*. * Filio suo non pepercit, sed pro nobis omnibus tradi·
*Ος γβ τού Ιδιου Υιού ούκ έ^εΐσατο, iLLV ύ.τέρ dit illum. Ac caro quidem sola est qux data sit pro
VAIU^ LECTIONES.
• αύτδν τδν πατέρα P. · σου uiii. P. ’ τή om. P. · λέγων. Geii. xxvii, 29. · προσχυνησάτιοσαν P .
’· βαστάσ^ — Ιβάστασεν P., βνστάςας (iii. βόστάσας) — έβάσταξεν U. ** δ om. l*. . ** ιού om. P.
** Χριστού τού om. P. suiu. λέλεχται. Iium. vni. 5S.
m CHRONICON PASCHALE. 192
mundi viU), quandoquidem fieri non potest ut Divi- Λ Ί\μ<Λ>y Λάyτωr χαρέΒωκεν αυτόν. Και ή σάρξ μόνη
intas moriatur. Carne ergo oblata, proprium Filium
esse datum Scriptura ait, ut esset permutata illa
hostia, et exemplar filii, secundum beati Isaac Ggu>
ram : sic enim dixit Dominus : Abraham exsultavit
ut videret diem meum ; vidit et gavisus est. Ilie est
Isaac qui invitus promissam a Deo sibi et patri suo
benedictionem, Jacob tradidit, dicens : Serviant ti·
bi gentes^ el adorent te principes . et fias dominus
fratris tuif et adorent te filii patris tui. Qui maledi-
xerit tibiy sit ipse maledictus, et qui benedix&rit tibi,
sit et ipse benedictus. Ifxc omnia in Jacob non vide-
mus esse peracta : quin potius ipse septies proci-
dens in terram adoravit Esau. Et xxx reges regna-
runt ex Esau, antequam quisquam ex Israel regiia-
έατ\ν ή δοθεΐαα υπέρ τής του κόαμου ζωής, επειδή
άδύνατον τήν θεότητα θανεϊν. Τής σαρκδς διδομένης
τόν Γδιον Vli)v δεδόαθαι λέγει ή Γραφή, Αντάλλαγμα
κα\ άντίδειξιν ου σαν του ΤΙοΰ κατ4 τ6ν τύπον τοϋ
μακαρίου Ισαάκ. Ούτω γάρ εΐπεν ό Κύριος, δτι
\\€ραάμ ήγαΛΛιάσαζο Ιδειν τήν ήμέραν τήν
έμήν, καΐ sISev ‘· καΐ έχάρη. Ουτός έστιν Ίσαλχ
ό άκουσίως παραδούς τήν έπηγγελμένην αύτω κα>
τψ 7Μΐτρ\ αύτοΟ ευλογίαν ύπδ του Θεού τφ 'Ιακώβ,
φάσκων ‘·· ΑονΛενσάτωσάν σοι §Θνη κα) :ιροσ-
κυντισάτωσάν σοι άρχοντες· καϊ κύριος τον
άδεΛφού σον κα\ Λροσκννήσονσίν σοι οΐ νΙοΙ
του πατρός σον. 58 καταρώμενός σε έηικη-
τάρατος * ό δk εύΛογών σε εύΛογημένος. Ταύτα
rct, ita utistce benedictiones ad exspectatum ex il- ® δέ ‘· πάντα έπ\ τού 'Ιακώβ ούχ όρώμεν γενόμενα,
lis Dominum (Ibrislum transmittantur, ad quem άλλά κα\ μάλλον αυτός έπτάκις πεσών έπ\ τήν γήν
omnis saerx Scripturae scopus collineat. προσεκύνησε τω Ήσαύ. Κα\ τριάκοντα βασιλείς
έβασιλευσαν έκ του Ήσαύ, πριν ή βασιλεύσαι βασιλέα εν Ισραήλ, ώστε αΐ εύλογίαι 1π\ τόν προσ-
δοκώμενον έξ αυτών Δεσπότην Χριστόν παραπέμπουσι , πρός δν πάς δ σκοπός τής θείας Γραφής
άφορ^.
(Α. a Μ. C. 3ά03) Jacob, 83. Colliguntur anni 3375.
Ex Hebraeis Jacob usque ad Joseph filii principa-
tum in iEgypto, vixit annos cxxxvm, et postea alios
annos xvii, colliguntur anni cliv.
II, 111, iv, V, annus Repromissionis xc.
VI, vii, vm, IX, X, xi, xii, xm, nv, xv.
, c annus Repromissionis.
XVI, XVII, XVlll, XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV.
cx annus Repromissionis.
XXVI, XXVII, xxvni, xxix, xxx, xxxi, xxxii, xxxiii,
XXXIV, XXXV.
cxx annus Repromissionis.
XXXYl, XXXVll, XXXVllI, XXXIX, XL.
c annus Isaac.
XLI, XLll, XLIIl, XLIV, XLV.
cxxx annus Repromissionis.
XLVI, XLVH, XLVm, XLIX, L, Ll, Lll, LUI, LIV, LV.
exL annus Repromissionis.
LM, LVII, LVlll, LIX, LX.
' CXX annus Isaac.
LXI, LXll, LXlll. *
Hoc a2lalis suae anno Jacob descendit in Mesopo-
tamiam a'd Laban fratrem matris suae, et apud eum
annos xx, propter Liam et Racliel: natique sunt
illi ibi Glii iv, Ruben, Simeon, Levi et Judas.
LXIV, LXV.
CL annus Repromissionis.
LXVl, LXVII, LXVIII, LXIX, LXX, LXXI, LIXII, LXXIII,
LXXIV, LXXV.
CLX annus Repromissionis.
-(A. a. M. C. 3568.) lxxyi, lxxvii, lxxvjii, lxxix, lxxx.
Jacob anno aetatis suae lxxx procreat Ruben.
LXXXI.
Hoc anno Jacob procreat Simeon.
LXXXII, LXXXIlI.
Hoc anno Jacob genuit Levi.
Τακώβ πγ%
α'.
δμού ,γφοε'.
C
Έξ Εβραίων Ιακώβ μέχρι τής τού παιδός Ίο^-
σήφ άρχής τής έν ΑΙγύπτιρ Ιζησεν έτη ρλζ\ κα\ μετά
ταύτα έτερα £τη ιζ', δμού ρνδν
β', r.
έτος της έπαγγελίας
ς\ ζ\ η'. ια'. ιβ'.
ρ' έτος τής έπαγγελίας.
ιζ%
ρι', έτος τής έπαγγελίας.
χζ'ι xV' λ*'» *
ρκ' έτος τής έπαγγελίας.
λτ', λί, λθ\ μ'.
ρ* έτος του Ισαάκ,
μα', μ?’, μγ’, μ8·, μ»',
ρλ' έτος τής έπαγγελίας.
μς\ μζ', μη\ μθ^ ν',να\ νβΤ, νγ', νδ*, νε' .
ρμ' έτος τής έπαγγελίας.
vC, νη', νθ', ξ'.
ρκ' έτος Ισαάκ
Τούτψ τψ έτει τής αυτού ήλικίας Ιακώβ κάτεισιν
είς τήν Μεσοποταμίαν πρός Λάβαν τόν άδελφόν τής
μητρός αυτού, κα\ δουλεύει παρ' αυτω έτη κ*. χά-
ριν Αεέας κα\ 'Ραχήλ. Κα\ γίνονται αύτψ παιδες
έκεΐσε τέσσαρις **, 'Ρουβήν ·*, Συμεών, Αευί ·' καΐ
ί> Ιούδας.
ξδ^, ξε^ ^
ρν έτος τής έπαγγελίας.
59 ξΓ, ζη', θ', οα', οβ', ογ',οδ', os^
ρξ' έτος τής έπαγγελίας.
ος*'. οΓ, οη', οθ\ π'.
Ιακώβ όγδοηκοστψ έτει τής αύτου ηλικίας γεννφ
τόν 'Ρουβήν.
πα'.
Τούτψ τψ έτει Ιακώβ γέννα ** τόν Συμεών *·.
πβ'. πγ\
Τούτψ τψ έτει γεννφ Ιακώβ τόν Αευί,
VAIUAE I.ECTIONES.
*■ Γδεν PV. V. Joan. νιιι, 56. φάσκων. Gcn. 1. c. οι οιη. Ρ. '* δέ οιη. Ρ. *· post έκ^γ·
γτλίας ponit Ρ. τού 'Ισαάκ Ρ. ·* Αίας PV. ** τέτσαρες Ρ. ’Ρουβήμ, Σιμεών Ρ. ·' Λεύει PV bic
el post. *· γενν^ Ιακώβ Ρ. Σιμεών Ρ.
195*ί· ' CimOXICON
χνπ. A
Ifoc anno Levi, et c Jacob , anniim agebat Isaac
CLX.
XVllI.
Hoc anno xviii et ci aetatis suae Jacob , propheta-
vit, et dixit : Judd, te laudabunt fratres tui. Manus
tuas super tergum inimicorum tuorum. Adorabunt te
filii patris tui. Catulus leonis Juda. El caetera quae in
prophetia sapra posita habentur.
XIX, XX, XXI, XXII.
cxc annus Repromissionis.
ΧΧ1Π. Hoc anno xxiii Levi, et cvi Jacob, quae
Dinam spectant peracta sunt : et Benjamin natus
est. .
XXIV, XXV. B
Hoc anno xxv Levi, et cviii Jacob , Josepb ven-
ditur a fratribus, cum annum ageret xvii.
(A. a II. C. 5G0i.) Sequuntur deinde x tentatio-
nes Joseph.
XXVI, tum primum inviderunt ei fratres ejus.
XXVII, dein ilium accusarunt.
xxYiii, tum cogitarunt quomodo eum interficerent.
Deinde ilium in lacum demiserunt.
XXIX, postea venditus est Ismaeiilis. Deinde ven-
ditas est Peoiefre in iOgypto ab Ismaeiilis.
XXX, deinde illius domina coepit cum circumve-
nire, et coram illo corpus nudare , illumque provo-
care (f|d stuprum)?
XXXI , postea solum illum inveniens , et foribus
omnibus occlusis, nudam se illi praebuit, vimque
inferre est conata.
XXXII, cum vero ab co desperaret quidqiiam con-
sequi, illum ad dominum illius detulit. Postea in
carcerem detrusus est,
cc annus Repromissionis.
XXXIll, XXXIV, XXXY, XXXYl, XXXVII, XXXVIII.
Hoc anno xxxviii Levi , Joseph cum annum
ageret xxxviii solvit Pharaonis eunuchis, qui in
earcere detinebantur, somnia, tempore decimae
tenlationis.
Huc usque anni Jacob sunt
pxxi.
XXXIX. Hoc anno Levi, et cxxii anno Jaeob, Jo-
seph cum annum xxxt attigisset, sistitur Pharaoni
in iEgypto , illinsque somnia eidem interpretatur.
Et ab illo tempore factus est idem Joseph princeps
^gypii.
Joseph iEgyptiis praeest annos lxxx.
Primus annus procurationis Joseph , primusgue
rASCILVLE. 106
Τούτι;) tcTj 2τει του Λευΐ χα\ ρΐ του Ίχχώβ Ιτοζ
Ίταάχ ρξ\
ιη'.
Τούτφ τψ tr/ Ixet του Aeut χα\ paf τής αύτου
ήλιχίας Ίαχώβ προβφήτβυσεν, κα\ εΤπεν Ιούδα, σέ
alricaicar οΐ άδεΛφοΙ σου. ΑΙ χείρές σου έχϊ
ιτώτου των έχθρών σου. Ι^οσκυτήσουσίν σα οΐ
υΙοΙ του χατρός σου. Σκύμνος Χέοντος ^Ιούδα,
χα\ τά λοιηά τής προφητείας, ώς πρόκειται.
ιΟ', X', χα*, χρ».
pV Ιτος τής έπαγγελίας.
χγ*. Τούτφ τψ κγ' Ιτει του Αευί χα\ ρς* τοΟ
Ταχώβ τά περί τήν Δ(ναν έτελεΐτο χαΐ Βενιαμίν
ίτίχθη.
χδ\ χε'.
Τφ είχοατφ πέμπτφ £τει του Aeut χαι ρη* του
Ίαχώβ Ιωσήφ πιπράσχεται ύιτ6 των άδελφών ίχος
άγων ιζ'.
ΕΤτα οΐ χατ* αΟτδν ι' πειρασμοί (19).
χς'. Πρώτον έζήλωσαν αύτδν ο1 άδελφοι αύτοΰ.
γ.ζ\ Είτα κατηγόρησαν αύτου.
χη'. Είτα έλογίσαντο αύτδν άπ.χτεΐναι. Εΐτα έν-
έβαλον αύτδν ·’ είς τδν λάκκον.
χΟ', Ειτα πιπράσχεται τοΓς ΊσμοιηλΙταις. Ε!τα
έπράδη έν ΑΙγύπτφ ύτΑ των Ισμαηλιτών τώΠετε-
61 V. Είτα ήρξατο ή χυρία αύτου άπατφν αύτδν
χα\ γυμνοΰσΟαι ΙμπροσΟεν αύτου χα\ παραχαλεΖν
αυτόν.
λα'. Είτα μόνον αύτδν εύροΰσα , χα\ άποχλεΐσασα
πάσας τάς Ουράς , έπανέστη αύτφ γυμνή κα\ Ιβιά-
ζετο αύτόν.
λρ'. Είτα άπορήσασα αύτόϋ χατηγόρησεν αυτού
πρδ; τδν κύριον αύτού. Είτα Ιβλήθη έν τή εΙρχτή.
σ' Ιτος τής έπαγγελίας.
λγ*, λδ', λε*, λς', λζ', λη'.
Τούτη3 τφ λη' 6τει·* τού Αευΐ Ιωσήφ γενόμενος
έτών λ' λύει τοΖς εύνούχοις Φαραώ έν τή εΙρχτή τφ
χαιρφ τού δεχάτου πειρασμού τούς όνείρους.
*Έως ώδε τού Ίαχώβ είσιν £τη ρχα\
λΟ'.
Τούτφ TCO £τει τού Λευΐ χα\ ρχβ' έχει τού ΊαχώΦ
γενόμενος Ίο»σήφ ετών λα' παρέστη τφ Φαραώ έν ΑΙ-
γύτΓϊφ, χαΐ έχρινεν αύτώ τούς όνείρους αύτού. Καί
Ιχ τούτου τού χρόνου γέγονεν αύτδς Ιωσήφ ήγεμών
τήί ΑΙγύπτου.
Ιωσήφ Αιγυπτίων ήγείται Ιτη π'.
Πρώτον έτος ήγεμονίας Ιωσήφ, χα\ πρώτον τής
DUCANGI! NOTiE.
(19) Πειρασμοί. Vide Salaoium an. ii, ucccxix.
VARliE LECTiaNES.
^ τόν om. P. ·· Πεντεφρή P. ε-ιει >.t/ V.
|5t ' CHftONICON PASCnALi. li B
έν 4> τριακοστδν πρώτον δτο; ?ίγδ ':f^ς ήλι- Λ prospera fortunae, quo ipse agebat aetatis annum
χίας Ίωφήφ.
μ\ μα\ μ?',
σι' Ιτος τής έπαγγελίας
μγ'ι μδ', με', μς*'.
Τοΰτω τψ μς* ** 2τ« τοΟ Αευί πρώτον έτος του λι-
μού του Ιν Αίγύΐκτφ. Οί παίδες *Ιαχώ6 είς Αίγυπτον
κάτεισιν άποσταλέντες ύπ’ αύτου διά τδν λιμδν^
μζ*.
Ι'ουτιρ τψ μζ' ίτει** τού Aeut κα\ δευτίρψ τού
λιμού χα\ ένάτψ^ τής ήγεμβνίας Ιωσήφ κάτεισιν
*Ισχώβ είς Αίγυπτον, κα\ ίστη έναντίον Φαραώ·
Είπε δλ^· Φαραώ τψ Ίαχώ6· Πόσα §τη ήμερων τής
ζωής σου; Κα\ εΤπεν Ιακώβ τψ Φαραώ * Ήμέραι
τών έτων τής ζωής μου , άς :ναρο$χώ , ρΛ* έτη.
ΜίχραΙ καΐ χοτηραί γβγόνασιν αΐ ήμέραι τών g
έτών τής ζωής μου·
Κβάθ»· e, όμον ,γχπβ’.
α-, Ρ'. τ', e',
απ' έτος τής έπαγγελιας.
C', ιδ',
σλ' έτος τής έ^γγελ^ας.
Τούτψ τψ Ιτει έχατοστδν τεσσαρακοστήν έβδομον
έτος &γων02'^^^*δ>6 προφητεύει περ\ τού Κυρίου χα\
περ\ τής τών εθνών κλήσεως διά Χριστού, είπών^^ *
Οϋχ έκΛεΙ^ει &ρχωτ έξ Ιούδα ούδέ ήγούμενος έχ
τών μηρών avrov έως oi έΜη φ όίχόχείταί. Καϊ
ανζός έοται προσδοκία έθνών. άεσμεύων Λρδς
άμχεΛον τόν χώΛον αυτού χαΐ τή^* έΛιχι τόν
χωΛον τον δνον αύτον, ΠΛυνεϊ έτ οϊνφ τήν στο·
ι\χι.
XL, χΐΐ, XLII.
Anniis Itepromissionis ccx.
XLIII, XLIV, XLV, XLVI.
Hoc anno Levi primus annus fuit, quo coepit fames
in iEgyplo. Filii Jacob in iEgyptum veniunt, a
patre missi propter famem.
(A. a M. C. 5632.) xlvii.
Hoc anno xlvii Levi, qui fuit secundus annus
famis, et nonus principatus Joseph, descendit Jacob
in iOgyptum, et stetit coram Pharaone : qui ad Ja-
cob dixit : Quot sunt anni dierum vita tuaf Et dixit
Jacob : Dies annorum vitat mea qnibus peregrinor
centum et triginta anni^ pauci et mali fuerunt dies
annorum vita mete.
Caad, 60. Colliguntur anni 56S3.
1, II, III, IV, V.
ccxx annus Repromissionis.
VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, xm. xiv, xv.
ccxxx annus Repromissionis.
XVI, XVII.
Hoc anno, cum Jacob ageret annum cxlvii, de
Dominoi prophetat, deqiie gentium per Christum
vocatione , in hxc verba : Non deficiet princeps ^ex
JudOf neque dux a femoribus ejus^ donec veniat, cui
repositum est : et ipse erit exspectatio gentium. Lt-
gans ad vineam pullum suum. Lavabit in vino stolam
suam , et in sanguine uva pallium suum : PulehH
oculi ejus, et albi dentes, quam lac.
Λιιν αύτον xal έν αϊματι σταρνΛής τήν xepi€oJi;r αντον. Xapoxmol'^* οΐ όφθαΛμοΧ αυτού χάί Χεν^
χόί οί όδόντες ή γά,ία.
ιη', ιθ*, κ', xaf, κβ', κγ*. κδ', κε'. C χνιιι, χιχ, χχ, χχι, χχιι, χχιιι, χχιν, χχν
σμ' έτος τής ΙπαγγελΙας.
«Τ*! χη', Ρ, λα·, λβ', λγ', λδ', λε'.
T/ έτος τής έπαγγελίας.
λς', λ?, λη', λΟ’, μ', μβ’, μ?-, μγ*. μδ', μ*·.
0? Ετος τής Επαγγελίοις ·*.
μς*. μ?’, μη', μβ'. ν'.
π' έτος Ιωσήφ,
να', νβ', νγ', νί, νε'·
σ(/ έτος τής έπαγγελίας.
νς', νΓ, νη', νθ', ξ'.
Άμβράμ οε', δμού ,γψνγ'.
α', β'. γ'. δ», ε'.
απ' έτος τής έπαγγελίας.
Τ', C, η', δ', ι', ια', ιβ'.
Τοβτφ τψ Ιτει πα' έτος Αγων τής ήγεμονίβς Ίιυ-
#ήφ χλ\ ρια' τής αύτού ήλιχίας τελευτή τδν βίον.
Μετά θάνατον Ιωσήφ δουλεύουσιν Εβραίοι τοίς
ΑΙγυπτίοις Ιτερα έτη ρμδ'. Τά δέ πάντα τής έν ΑΙ-
γύπτψ διατριβής τών Ιουδαίων έτη τυγχάνει σιε',
άριθμούμενα άπδ τής καθδδου 'Ιακώβ χα\ τών τού-
του παίδων εΙς Αίγυτττον.
ιγ', ιδ', ιε'.
σν έτος τής έπαγγελίας ···-■·.
CCXL annus Repromissionis.
XXVI, ΧΧΥΙΙ, ΧΧ>Ι11, XXIX, XXX, XXXI, XXXII, ΧΧΧΜ^
ΧλΧΙν, XXXV.
CCL annus Repromissionis.
XXXVI, XXXVII, XXXVHI, XXXIX, XL, XLI, XI II, Xl.tll^
XLIV, XLV.
CCLX annus Repromissionis.
XLVI, XLVII, XLVllI, XLIX, L.
Lxxx annus Joseph.
Ll, Lll, LIII, L1V, LV.
CCLXX .nniius Repromissionis.
LVI , LMI, LVHl, Ll\, LX.
Ambram , 75. Colliguntur aniih 57fi5.
I, II, III, IV, V.
ccLxxx annus Repromissionis·
VI , VII, VIII, IX, X, XI, XII.
Hoc anno moritur Joseph,, anno sui principatua^
Lxxxi, aetatis vero cxi.
Post mortem Joseph , Hebraei serviunt i^gypliis
alios annos cxliv. Universum vero tempus quo
Judaei in iEgypio mansere, annorum init ccxv a
profectione' Jacob et illius librorum in i£g}'plum.
XUl , XtV, XV.
Annus Repromissionis ccxc.
VARL£ LECTIONES.
^ σι' post έπαγγελίας ponit P. μς' om. P. *· ύποσταλέντες P. ** έτει μζ^ P. έννάτω P\\
*■ εΤπε δέ. Gen. xlvii, 9. Καάδ P, εΙπών. Gen. xlix, 10. *· κα\ τή — αύτού om. P. ναροπχ^.Λ
— αύτού om. P·’ ·· σξ' post έπαγγελίας ponit P. ·»·»’ σΙ.' post έπαγ^^ελίάς ponit P, *
]!>&
CllUeNICOX PASC-llALli
SOO
SVII , *VIH, XIX , XX, XXI, XXU, XMII, XXIV. XXV. A
rcc annus Kcproinissior.is
XXVI, XXVII, xxvm, xxix, xxx.
I?', li'
tr/, '.C'
cTOiJ X
X'
.13
xi', χγ, κδ\ X6'.
:τ;ς 1-αγγελίας.
xr/, κΟ', V.
Levi paler Aiubram moritur ciiiii vixisscl annos
cxxxvn.
ΪΧΧΙ, xxxir, xxxiu, xxxiv, xxxv.
cccx aiiiiiis Repromissionis.
XXXVI, XXXVII, xxxvni, xxxix, xl, xm, xlu, xuil,
xi.iv, xi.v.
ceexx annus Repromissionis.
XLVI, XLYll, XLVIII, XLIX, L, Ll, Ltl. MII, LIV, LV.
cccxxx annus Repromissionis.
LVl, LVII, LVIII, LIX, I.X, LVI, LXII, LXIII, LXIV, LXV.
ceexL annus Repromissionis.
LXVI, LXVH, LWHi, LXIX, LXX, LXXl, LXXll.
Hoc anno lxxii stlatis suse Ambram procreat
Aaron ex Jochabeth.
ToO Άμβ^άν Λευί ό πατήρ αΰτου®^ άπέΟανεν ζήσας
?τη ρλ;\
λa^ λγ;, λδ', λ£'.
τι' έτος τής επαγγελίας.
63 >·τ'· aC, αγ;, λΟ', μ^ μα'. μΡ\ *μγ', μδ', με·.
τκ' Ιτος τής έπαγγελίας.
μς'4 μζ\ μη^ μΟ', y. να'. V?'. νγ', νδ', νε'.
τλ' έτος τής έπαγγελίας.
νζ\ νη', νΟ', ξ', ξα', ξ?', ξγ', ξδ', ξε'.
τμ' έτος ττς έπαγγελίας.
ζζ\ 5C» ίη’» θ', οα', oV*\
Τούτφ τφ οβ' έτει τής έαυτοΟ ήλικίας Ά;;6ρλν
γεννδ τ6ν *Ααρών έκ τής 'ίωχαβέΟ
LXXIII, LXXIV, Ι.ΧΧν.
Hoc ipsius anno Ambran ex eadem Jochabelb,
filia patris sui, generat Moy«ien.
rccL annus Repromissionis,
(A.aM.G. 5758.) Moyses, 80. Coiligiinl. an. 5857.
I. Primus annus Moysis in iCgypto educati.
ογ', οδ', οε'.
Τούτω αύτοΟ τ'ρ έτει γενν2 Άμβράν τδν Μωΰ-
αήν (40) έκ τής αυτής ΊωχαβέΟ, Ουγατρδς άδελφοδ
τοΟ πατρδς αδτοΟ.
τν' έτος επαγγελίας.
ΜωΟαής τ:', όμου /γωλζ'.
α'. Πρώτον έτος άνατρεφομένοο ΜωΟοή έν Αι-
Hoc anno Pharao rex iEgypll masculos Hebr?eo-
rnm filios jussit in fluvium abjici. Mullis vero regi-
bus tum regnantibus, Patmanotlies locis versus He-
llopolim silis imperabat. Is una cum caeleris regibus
Hebraeis infestus exstitit. Huicque Palinanotlii filia
fuit, nomine Merrhi, quam Chenebron, qui in locis
supra Memphin regnabat, dedit in uxorem. Ipsa
vero Merrhi cuin esset sterilis, Moysen , qui in flu-
vium projectus fucrai, ex co sublaturo, filii loco
educavit.
γυτηω.
Τούτω τφ έτει (21) Φαραώ βασιλεύς Αίγυπτου
έκέλευσεν τά Α^δενα των Εβραίων βρέφη εις τδν
ποταμδν βίπτεσθαι. Κα\ πολλών βασιλέων ήγουμέ-
νων ΠαλμανωΟής (22) έβασίλευσεν τών περ\ Ήλιού-
πολιν τύπων. Οδτος δέ μετά τών άλλων βασιλέων
φαύλως ** τοΤς Έβραίοις προσεφέρετο. ΚαΙ γεγύνει
τούτοί τφ Παλμανωθή ·* Ουγάτηρ δνύματι Μεβό\, ήν
έξέδοτο Χενεβρών βασιλευοντι τών ύπέρ Μέμφιν
τύπων. Αύτη δέ ή Με/>βΙ στείρα ουσα τδν Μωθ3ήν
βιφέντα είς τδν ποταμόν άνελομένη άνεΟρέψατο ε!ς
υΐύν.
II.
Secundo anno Moysis, lxxvii aetatis annum agens
Anhram, ex Jocabetb Mariam prophetissam pro-
creat.
III, IV, V. VI, VII, VIII, IX, X.
ccci.x annus Repromissionis.
XI, xii, XIII, XIV, XV, XVI, xvn, XVIll, XIX, XX.
ccci.xx annus Repromissionis.
XXI, xxii, ixiii, XXIV, XXV, XXVI, XXVII, xxvm,
XXIX, XXX.
CCCLXXX annus Repromissionis.
XXXI.
Hoc ipsius anno Moyses Hermopolim condit, et
COHI iEthiopibus bellum decennio -gessit.
Chenebron porro regionum ultra Memphin rege
P’.
Δευτέρ(}ΐ«έτει (25) ΜωΟσή οζ' έτος τής έαυτου ήλμ
χίας άγων Άμβράμ ** γενν^ έκ τής Τωχαβέθ Μα-
ριάμ τήν προφήτιν.
γ', δ', ε', ς', C, η', θ', ι'.
τξ' έτος έπαγγελίας.
ια', ιβ', ιγ', ιδ', ιε', ις\ ι?, ιη', ιθ'. χ'.
το' έτος τής έπαγγελίας.
κα', χβ', κγ', χδ', χε', χς', χζ*, κη', κθ', λ'.
τπ' έτος τής έπαγγελίας.
λα'.
Τούτψ αυτού τφ έτει ·* Μωυσής χτίζει τήν Έρ-
μούπολιν (24), χα\ ΑίΟίοψιν έπολέμησεν έπ\ έτη ι'.
64 Του 64 Χενεφρών ** βασιλέως τών υπέρ Μέμ·*
DIJCANG1I NOTiC.
(20) Tdr M(»}vur\r. Qua aetate vixerit Moyses dis-
quirit Joaii. Mavsliamiis in canone Chronico
pliaco, |). 4, praeier Saliamini, Ton>'clluiu, et alios.
(21; Τοντφτφ izet. Yidc Salianum au. ii.occxix,
n. 1.
(22) Ιϊα.1μανοθ7]ς, I>e quo idcoi Marshamiis,
p. 500; Salanius anno ii. xcdxxxviii, ci alii.
(23) Falli hoc loco auctorem Clifonici
con-eiidit klem Salianus anno ii. mcdlxx, n. 1.
(24) Κτίζει, zi^y 'Efjio^^o.hr. Vide eiimdetiiSa-
liaii. an. ii.mcdciv, et iii Scboliis, et Marsiiamum,
p. 156, ubi cliam dc lioc bello Mosis iCihiopico,
quod attigit prxtcrea Zonaras.
WIMM LECTIONES.
** έτος P. αυτού om. P. ** Posi o3' P. sola inferebat ογ', οδ% o:'. ·· ’ίιο'/εβιΟ R. έν P.
•• φαύλος P. ** ΠαλμανωΟεί R. 'Λμ«'>οαν P. *· αύτού post έτει ponit P. ·* λε.ε^/ρών P.
203
CimOMCON PASCHALE.
201
«10 ab ALraham, dala a Deo logo, dilalaliis : a Juda A φώ^, χαι έν τψ ΜωΟσ?ί έβδ(5|ΐω άτΛ Αβραάμ διά τοΰ
' δο0^ντο;ν(5μουά7:δτο0θ2θΰ πλατυνθε\;, άπδ δέ Ιούδα
τοΟ τετάρτου υΙου του Ιακώβ τοΰ έπικληΟέντο; Ία-
ραήλ δ:ά Δαβίδ τοΰ βατιλέω; πρώτου άπδ της αυτοΰ
τοΰ Ιουοα 9^λής τδ τέλειον τοΰ Ίουδαΐαμοΰ όνδματος
χεκληρωμένος, καθά οαφο)ς περ\ χοΰτιον τών α!ρέ·
αεων (32) ό άπάστολο; Παΰλος έπιατέλλων ’· Γλεγεν ·
Έν Χριστώ Ί^σοΰ ον βάρβαρος, ού ΣκύΟης , ονχ "^,ΙΙτιν, ούκ Ιουδαίος, άΛΛά xair}\
κτίσις.
vero quarlo filio iacob, qui el Israel cognoniinalus
csi, per David primum regem ex iribu Juda nominis
Judaismi perfectionem, adeptus est : quemadmodum
de bis secfis loquitur in Epistolis apostolus Paulus :
Nam in Christo Jesu neque Barbarus, neque Scytha,
neque Groecus, nec Judeeus, sed nova creatura.
Moyses in deserto, xl. Colliguntur anni iii.urccLXXvii.
(Λ. a M. C. 3i38.) lxxxi.
Post autem dies illos multos, mortuus est rex
ingemuerunt filii Israel propter opera, et
clamaverunt : ascendilque clamor eorum ad Deum ab
ΜωΟσής έν τ^ ερήμω (33) μ', όμοΰ γωο;^.
πα\
Μετά δέ Ύάς ήμέρας τάς ΛοΛΛάς έκείνας έτε·
Λεντησε)^ d βασιΛενς Αίγυπτον · χαΐ κατεστένα->
ξαν vloV** *Ισρατ}Λ ά^ό τώ»- ίργοιτ καϊ άνεβότι-
operibus, Εΐ audivit Deus gemitum eorum, et recor· β σαν, καΐ άτέβη ή βοϊ\ αυτών :τρός τόν Θεόν'^^
datus est Deus fasderis sui, quod pepigerat ad Abra
kam, et Isaac et Jacob. Et respexit Deus filios Is-
rael, et ab iis cognitus est.
καϊ είσήκονσεν'^* ό Θεός τότ στεναγμόν αίτΟ/ν,
καϊ έμνήσθτ} ό θεός τής διαθήκης αυτού τής
πρός 'Αβραάμ, καϊ Ισαάκ, καϊ Ιακώβ, καϊ έ^εΐ·
δεν"^* ό Θεός τους νΙους Ισραήλ, καί έγνώσβ^
αύτοΤς.
Et Moyses pascebat oves Jelhro soceri sui, sacer^
dotis Madian : et duxit oves in desertum : et venit ad
montem Dei Oreb. Apparuit autem ei angelus Dei in
flamma ignis ex rubo, el vidit quod rubus ardebat
igne : at rubus non comburebatur. Dixit autem
Moyses : Accedens videbo visionem hanc grandem,
quare non comburitur rubus. Postquam autem vidit
Dominus quod pergit ad videndum, vocavit eum Do-
minus, ex rubo, el dixit : Moyses, Moyses, Ille autem
dixit : Quid est ? At ille duvit : Non appropinques
huc. Solve calceamentum de pedibus tuis : etenim lo-
cus in quo stas, terra sancta vst. Et dixit ei : Ego
.sum Deus patris lui, Deus Abraham, et Deus Isaac,
et Deus Jacob. Avertit autem 3Ioyses faciem suam :
timuit enim aspicere contra Deum. Dixit autem Do-
minus ad Moysen : Videns vidi afflictionem populi mei,
qui est in JEgypto : et clamorem eorum audivi, prop-
ter operum praefectos : scio enim dolorem eorum. Et
descendi ut liberem eos ex terra illa, et inducam cos
in terram bonam et multam, in terram manantem lac
et mcl, in locum Chananccorum et Chetteeorum, et
Amorrheeorum, et Pherssaeorum, el Evasorum, et Ger-
gesceorum, et Jebusceorum. Et nunc ecce clamor filio-
rnin Israel venit ad me : et ego vidi afflictionem, qua
^gyptii opprimunt eos. Et nunc veni, mittam te ad
Pliaraonem regem jEgypti, et educes populum meum
filios Israel ex terra JSgyptl. Et dixit Moyses ad
Καϊ Μωϋσής ήν ποιμαΐνων τά ηρόβοχα ΊοΟώρ
τού γαμβρού·^ αυτού τον ίερέως Μαδιάμ^', κοΛ
ήγεν*^ τά χρόβατα υπό τήν** έρημον, καί ή.ΙΟετ
είς τό δρος Χωρήβ. 'Ώφθη δέαύτφ^'^ άγγελος Κυ·
ρΐον εν φλογϊ Λνρός έκ τούβάτου · καϊ όρφ δη ό
βάτος καιεται πνρϊ, ό δέ βάτος οϋ κατεχαίετο ···
Είπε δέ Μωϋσής' Παρε,ΧΟών 6'^‘opai τό όραμα τό
μέγα τούτο δτι *® ού παίεται ό βάτος, *Ως δέ είδεν
Κύριος δτι προσάγει ΙδεΙν , έκάλεσεν αυτόν
Κύριος έκ τον βάτον** λέγων · Μωϋση, Μωϋσή.
Ό δέ είπεν ΤΙ έστιν; Καϊ** εΪΛεν, Μή έγγίσης
ώδε, Αύσον** τό ύπόδημα έκ τών ποδών σον ·
ό 7vVp τόπος έν φ συ έστηκας γή άγια έστΙν. ΚαΙ
είπεν αύτφ * είμι ό θεός τον πατρός σον, ό
θεός Αβραάμ, καϊ θεός Ισαάκ, καϊ θβεύς ·* 'Ια-
κώβ. Απέστρεψε δέ Μωϋσής τό πρόσωπον αυ-
τού' ηΜαβεΐτο** γάρ κατεμβλέψαι** ενώπιον
τού θεού. Είπε δέ Κύριος πρός Μωϋσήν · 'ISorv
εϊδον τήν κάκωσιν τού λαού μου έν ΑΙγύπτφ,
καϊ τής κραυγής αύτών άκήκοα άπό τών έργο-
διωκτών · όϊδα γάρ τή%· ** όδύνην αυτών, Καϊ
κατέβηΐτ έζελέσβαι αύτονς έκ χειρός ΑΙγυπτΙων
καϊ έζαγαγείν αϋτούς έκ τής γής έκεΐνης καϊ είσ-
αγαγέΐν αύτονς** είς γήν άγαΟήν*’’ καϊ ποΧΧήν,
είς γί}ν φέουσαν γάλα καϊ μέλι , είς τόν τόπον
τώτ ΧαναταΙων, καϊ Χετταίων, καϊ Άμοφφαίων,
καϊ ΦερεζαΙων, καϊ Εναίων, καϊ Γεργεσοίων ··,
DUCANGI1 NOTiE.
^Γ>2) ΙΚρϊ τούτων τώτ αΙρέσεων, Vide Scalige* (33) 'Er τή έρτ\μω. Euseb. Moyses in deserto
runi ad OriGca Eubcbii, p. 411. preeest genti Judeeorum. Vide Syncelluiu, p. l22.
VAUliE LECTIONES.
έπιττέλλων. Gal. vi, 15. ol υΙοΙ P. θεδν. άπδ τών έργων de conjectura addunt PR cx Exod.
If, 23; m, 1 scq. ήκουτχν P. ’'* έφειδεν. Ιπίδεν P. ** πενΟεροΰ P. ®‘ Μαδίαν P. ** Ι^γαγεν P.
ύπδ τήν. εις P. *^ αυτφ oiii. P» ·® ούκ έχαίετοΡ. τοΰτο τι δτι ού κατακαίεται ή βάτος Ρ. ·’ προ-
άγει Ρ. αύτύν εκ τής βά;ου και είπεν Μ. Ρ. ** κα(. ό δέ Ρ. λΰσαι Ρ. κα\ ό βεδς — κα\ ό θ·δς
Ρ. εύλαβεϊτο Ρ. ·* κατεμβλέψαι, κατεβλίψαι V, καταβλέψαι Ρ. Γδον PV, τήν om. Ρ. ·* χατ
^Ιταναγειν αύτοΰς οηι. V. ·' τήν γήν άγάΟήν F. λ* κα\ Γεργεααίων οηι, V.
207 CimONICON
manu tua? Jlle autem dixit : Virga. F.t dixit : Projice
cfim in terram. Et projecit eam in terram, et facta
Cii coluber, et fugit Moyses ab eo. Et dixit Dominus
ad Moysen : Extende manum tuam, et apprehendi
caudam. Extendens igitur manum apprehendit cau-
dam, et facta est vhua in manu sua. Ut credant tibi,
quod apparuit tibi Dominus Deus suorum, Deus Abra-
ham, et Deus Isaac, et Deus Jacob. Dixit autem ei
Dominus rursus : Mitte manum tuam in sinum tuum :
et misit manum suam in sinum suum : et eduxit eam
de sinu suo, et facta est manus ejus leprosa sicut niv.
Ei dixit rursus : Mitte manum luam in sinum tuum :
Et misit manum in sinum suum, et eduxit eam de
sinu suo, et rursus restituta est in colorem carnis suae.
Si vero non crediderint tibi, neque audierint vocem
signi primi, credent tibi voce signi secundi. Et erit,
st non crediderint duobus signis his, neque audiverint
vocem tuam, accipies ab aqua fluminis, et effundes
super aridam, et erit aqua, quam accipies a flumine
sanguis super aridam. Dixit autem Moyses ad Domi-
num : Oro, Domine, non eloquens sum ante heri, neque
ante tertiam diem, neque ex quo coepisti loqui servo
tuo, gracili voce, et tarda lingua ego sum. Dixit au-
tem Dorpinus Moysi : Quis dedit os homini, et quis
fecit mutum et surdum, videntem et caecum? nonne
ego Dominus Deus? Et nunc vade, et ego aperiam os
tuum, et instruam te, quae debes loqui. Et dixit Moy-
ses : Obsecro, Domine, elige potentem alium, quem
mittes. Et iratus ira Dominus contra Moysen, dixit :
Non ecce Aaron frater tuus Levita? scio quod loquens
loquetur ipse tibi : et ecce ipse egredietur in occursum
tibi, et videns te laetabitur in seipso. Et dices ad eum,
et dabis verba mea in os ejus : et ego aperiam os
tuum, et os ejus, et instruam vos, quae facietis. Et ipse
loquetur, quae ad populum, et ipse erit os tuum : tu
vero illi eris qua: ad Deum. Et virgam hanc versam
in colubrum accipies in manu tua, in qua facies in ea
signa. Abiit autem Moyses, et reversus ad Jethro so-
cerum suum, et dicit : Ibo, et revertar ad fratres
meos, qui sunt in jEgypto, et videbo si adhuc vivunt.
Et dixi Jethro Moysi : Vade sanus. Post autem dies
multos illos mortuus est rex ^gypti. Dixit vero Do-
minus ad Moysen in terra Madian : Vade, profici-
scere in ^gyptum, mortui sunt enim omnes queerontes
animam tuam. Accipiens autem Moyses uxorem, et fi-
lios. imposuit eos super subjugalia, et reversus est in
^Egyptum. Accepit autem Moyses virgam, a Deo, in
manu sua. Dixit (uitem Dominus ad Moysen : Abeunte
te et revertente in jEgyptum, vide omnia portenta,
qu(B dedi in manu tua ; facies ea coram Pharaone.
Ego vero indurabo illius cor, et non dimittet popu-
VARI^ l
PASCHALE. 208
, τοντό kczi kr rj]·® yjetpl (Tov; Ό dk staer·
*Ρά€δος. Kal eJjter αύτφ*^ ’ ’Ρΐψο%^ αύτ^ιν kxl τήτ
γΤίν. Kal αντΙ\ν εΛΪ τηκ χαΐ kγέrετa
δ^ρίς, καΐ δ^νγε Μωϊ*σΓ\ς άΛ* αύτου. Καί ei^et^
αίχφ Q7 Evftoq^' * 'Έκτεινον την χεΤρά σου καί
ixiJaCov της κέρκου. Καϊ kκτείyaς** rqr χεΤρα
ixsJdCero της κέρκον, καΐ kpkrTTo ^>ά6δος kr τή
χειρί αυτόν. Ίνα :ιιστεύαυσί σοι δτι ώπταί cos
Κνρΐος 6 θεός τώ>· .Ίατέρ:ον αυτών, ό θεός Αβραίιμ,
καϊ Βενς'Ισαάκ, καϊ θεός 'Ιακώβ Εΐχε δό αντφ
Κύριος αάΛιν ΕΙσένεγκε την χεΤρά σου είς rdr
κόΛπον σον. Καϊ εΙσϊ\νεγκε τήκ γε7ρα είς ζόν
κόΛπον αυτόν, καϊ k^έιrεγκεr τ^τ χεΤρα αύτου
kx του κόΛχον αύτου, καϊ ύγένετο^* ή χεΙρ αυτόν
Λεπρώσα ώσεί χιών. Καϊ είπε ηάΛιν · ΕΙσόνεγκε
® τ^νχεΤρά σον είς τόν χό.ίΛον σον. Καϊ είσήνεγκε
Ti}r χεϊρα αύτου είς τόν κύ.Χπον αύτού, καϊ k^-
τ\νεγκε'ν την χεϊρα αύτου ku τού κόΛπον αύτου,
καϊ ΛάΧιν ά.^εκατεστάΟη slr τ\\ν χρόαν της σαρ·
κός αύτού. *Εάν dk χιστεύσωσΙ σοι μηδέ
είσακούσωσι τής φωνής τού σημείου τού πρώ-*
του, πιστεύσουσί σοι ** φωνής τού σημείου
τού δευτέρου *·. Καϊ ίσται kάv μή π/στεύσωσΙ
σοι ^' τοΤς δνσΙ σημείοις τούτοις μηδέ είσακού-
σωσι τής φωνής σον, Λή}1τη άαό τον ϋδατος tsw
Λοταμού καϊ kκγεεlς kn\ τό ξηρόν, καϊ έσται τό
ύδωρ, δ kdv Χάβης άχό τού ποταμού, αίμα όπΙ
τού ξηρού. Είπε δέ Μωύσής πρός Κύριον Aic-
μαι. Κύριε ονκ εύΧογός είμι χρό τής χθές
(;; ούδό πρό τής τρίτης ήμέρας , ούδέ άφ' οδ ήρξαι
Χα.1ήσαι^^ τφ θεράποντί σον, Ισχνόφωνος καϊ
βραδύγΧωσσος όγώ είμι. Είπε δό Κύριος πρός
ΜωΌσήν .Ιέγων^^· Τις δδωκε στόμα άνθρώπφ;
τις όποίησεν δύσκωφον καϊ κωφόν, βΧέποντα
καϊ τνφΧόν; Ούκ όγώ Κύριος ό θεός; Καϊ νύν
πορεύον, καϊ όγώ άνοίξω τό στόμα σον καϊ σνμ-
^βιβώ^* σε ά μέΧΧεις ΧαΧήσαι. Καϊ ειπεν Μωΰ-
σής *· · Δέομαι, Κύριε, ηροχε^ρισαι άΧΧον δννά-
μενον^^, δν άποστε.ΐεΐς. Καϊ θνμωθεϊς όργή Κύ-
ριος έπϊ ΜωΌσήν εΐπεν Ούκ Ιδού \\αρων ό
άδεΧφός σον ό Λευίτης ; Έπίσταμαι δτι ΧαΧών
.ΧαΧήσει αυτός σοι. Καϊ Ιδού** αυτός έξε.Ιεύσε^
ται είς σννάντησίν σοι, καϊ Ιδών σε χαρήσετατ
έν έαντίμ. Καϊ έρεις πρός αύτόν τους Χόγονς
τούτους**, και δώσεις τά ρήματά μου είς τό
στόμα αύτού. Καϊ έγω άνοίξω*^ τό στόμα σου
καϊ τό στόμα αύτού, καϊ συμβιβάσω ύμάς ά ποιή-
σετε **. ΚαΙ ΧαΧήσει αύτός ·* σοι πρός Χαόν, καϊ
αυτός δσται σον στόμα. Σύ δέ αντφ έση τό πρός
τόν θεόν καϊ την {>άβδον ταύτην τήν στραφεϊ-
CTIONES.
ί-ττι zh οηι. V. *® τξ οηι. Ρ. αύτφ om. Ρ. ** αυτφ Κύριος. Κύριος vph; τ^ν Μω0ο?(ν Ρ. ** κα\
έχ— 'να-, έκτείνάς ουν Ρ. * και ό θε?>ς Ισαάκ καΐ ό θεΚς Ιακώβ Ρ. ·* την χεΤρα αΰτοΟ. αυτήν Ρ. »· έγε-
ρ’ *^ )επο6- Ρ. ** αυτού om. Ρ. *® πιστεύσωσ( σοι Ρ, πιστβύσωσι V. δευτέρου, έσχατου m. PV,
έ -οαένόυ m Υ, έτιυμίου m. Ρ. σοι om. Ρ. ** &ν Ρ. δέομαι Κύριε om. V. ούχ Ρ. Ά. ούκ άντ.^-
όΐιατο-. Συ. ούκ εΟλαλος m. Ρ. "'· έχθές Ρ. ®· ήρξω λαλεϊν Ρ. πρδς.Μωυσήν λέγων. τφ Μωύση Ρ
^ κα\ τί- Ρ ** συμβιβάσω Ρ. Ά. φωτίσω σε. Συ. ύποδείξω σοι · quas varielales habel cUani m. Υ·
»0 Μιοΰστιΐ om Υ. ·* δυνάμενον άλλον Ρ. ** ίδού om. Ρ. ·* τούς λόγους τούτους ora. ®®*Α. φωτίσο). Ά.
6ποδη=ω m· Ρ. ** ά ποιήσετε. ka\ λαλήσετε Υ. .·« αύτδς σοΙ λαλήσει τά Ρ. Ιωθώρ se&pius Υ.
CllUOXlCON PASCHALE.
carelr δφιτ kr Tfi γεφί σον^ kr // Λοη\σεις A liim. Tu autem dices Pharnoni : Hcec dicit Dominus,
fr rtt*rg τά σημεία, 'ΕηορεύΟη δέ ΜωΌσης, καϊ Filius primogenitus meus Israel. Dixit autem tiCi,
α.τ/σΓβε^ε srpdc ΊοΟώρ r0r γαμδρότ αυτόν. Καί Dimitte populum mcum^ ut mihi serviat. Tu vero non
ίΊ:τεr·*aυτφ·Πcpeύσoμalfκa}d.Ίoστpέι^ω'^*Jtpό^* volebas dimittere ipsos, vide igitur, ego interficiam
τους άδεΛ^ούς μου τους έτ ΑΙγύχτφ, καϊ δ^'ομαι filium tuum primogenitum. Factum est autem in via,
tl STt ^swtr, Καϊ εΤ,χετ ΊοΘοφ τφ ΜωΌσεΙ*^ · Βά· in diversorio, occurrit illi angelus Domini, et qnoire^
διζε νγίαίπύτ. Μετά δέ τάς ήμέρας τάς χοΛΛάς bat interficere illum. Ei accipiens Sephura petram,
ίχείτας έτεΛεντησεν ό βασιΛεϋς ΑΙγύχτον. Είχε circumcidit preeputium filii sui, et procidit ad pedes
δέ Κύριος χρός ΜωΌσην ir γη Μαδιάμ ·· · Βά- suos, et di.xit : Stetit sanguis circumcisionis filii mei,
διζε, άχεΛθε είς Αϊγνχτογ· τεΘτήκασι 7'ύρ xdr· Et abiit ab eo angelus : quoniam di.vil : Stetit san·
τες ol ζητονττες τήν ^νχήγ σου. ΆτοΛαδωτ δέ guis circumcisionis filii mei. Dixit autem Dominus ad
ΜωΌσής τΙμτ γυναίκα καϊ τά χαιδία άνεδίδασεν Aaron : Abi in occursum Moysi in desertum. Et abiit,
αυτά έχϊ τά ύχοζνγια, καϊ άχέστρε^τετ ·· είς AU et obviavit illi in monte Dei, et osculati sunt invicem,
γυχτοτ. ^ΕΛαδε δέ Μωύσης τήν βάδδον τητ Et narravit Moyses Aaron omnes sermones Domini,
χαρά τον Θεού ir τη** χεφΙ αύτον. Είχε δέ Κι>- quos misit ad eum, et omnia signa qiue mandavit ei.
ριος χρός Μωϋσήγ· Πορενομέτον ^ autem Moyses et Aaron, et congregaverunt se·
άχοστρέ'ροττος είς ΑΊγυχτογ δρα χάντα τά τέ· niores filiorum Israel. Et locutus est Aaron omnia
para d έδωκα kr ταΊς χερσίτ ** σου, χαήσεις verba, qua: locutus est Dens ad Moysen, et fecit signa
αΰτά krarrior Φαραώ. 'Εγώ δέ σκΛηρννώ** T^r coram populo. Et credidit populus, et Icetatus est;
καρδΙατ αυτού**, καϊ ου μί} έξαχοστεΙ.Ιη τότ quod visitavit Domintu filios Israel, et quod vidit eo^
Λαόν. Σϋ δέ έρεΤς τφ Φαραώ · Τάδε Λέγει Κύριος* rum tribulationem. Inclinatus autem populus adora^
ΥΙός πρωτότοκός μου Ίσραή,Ι. Είχα δέ σοι * Έζ· verunt. Et post hive ingressus est Moyses et Aaron ad
βχόστειΛον τόν Λαόν μου, ΐνα μοι Λατρενση * Σύ Pharaonem, et dixerunt ei : Hcec dicit Dominus Deus
δέ οϋκ ήδον,Ιον έζαχοστειΛαι αύτόν "·. Israel : Dimitte populum, meum, ut festum agant in
cvr, έγώ άχοκτενώ ** τόν νΙόν σου τόν χρωτότο- deserto. Εΐ dixit Pharao : Quis est, cujus 'audiam
nor. ΊΕγένετο δέ έν τη όδφ έν τφ καταΛύματι , vocem ejus, ut dimittam filios Israel? non novi Do*
σντήντησεν αύτφ άγ-^*ε.Ιος Κυρίου, καϊ έζήτει minum ; et Israel ηοη dimittam. Et dicunt ei : Deus
άχοκτεΐναι αυτόν. Καϊ Λαδονσα Σε.τ^ώρα ^·ηρον Hebraeorum vocavit nos. Ibimus igitur viam trium
χετρίνητ'* χεριέτεμε την άκροδνστίαν του νΙού dierum in desertum, ut sacrificemus Deo nostro; no
αυτής, καϊ χροσέχεσε χρός τους χόδας αύτον forte occurrat nobis mors, vel caedes. Et dixit eis rex
καϊ έΐχεν Έστη τύ αίμα τής περιτομής τού ^ Aigypii : Cur Moyses et Aaron avertitis populum ah
χαιδίου μσυ^*. Καϊ άχήΛΟεν άχ' αυτού ό άγγε* operibus : recedite unusquisque vestrum ad opera sua.
Λες'**, διότι εΤχεν Έστη'^* τό αίμα τής περιτομής τού χαιδίου μου. Είχε δέ Κύριος χρός Άα*
ρών * ΠορεύΘητι είς σννάντησιν Μωϋσεϊ** είς την έρημον. Καϊ έχορενΰη , καϊ σννι^ντησεν
αντφ έν τφ δρει τού θεού, καϊ κατεφΙΛησαν ά.ΙΛι\Λονς. Καϊ άνήγ)'ειΛε ΜωΌσής Άαρών χάντας
τους Λό)·ονς Κυρίου οϋς άχέστει.Ιεν χρός αύτόν **, καϊ χάντα τά ση^ιεΤα ά ένετείΐατο αύτφ.
Έχερεύθη δέ Μωΰσής καϊ Άαρών, καϊ συνή’ΐι'αγον χάσαν"* τιμ· γερουσίαν των υΙών ΊσραήΛ,.
Καϊ έΛά,Ιησεν Άαρών χάντα τά βήματα ταύτα^* ά έΛάΛησεν ό θεός χρός Μωύσήν.^αϊ έχοίησε
τά σημεΤα έναντίον χαντός** τού ,Ιαον, Καϊ έχίστενσεν ό Λαός"** καϊ έχάρη, δτι έχεσκέ^ατο ό
θεός** τούς νΙούς ΊσραήΛ καϊ δτι εΊδεν αύτών τήν Ο.Χΐ^'ΐν. Κύ^ας δέ ό Λαός χροσεκύνησεν
Καϊ μετά ταύχα εΙσή,Ιθε Μωϋσής καϊ Άαρών** χρός Φαραόύ , καϊ είχαν** αύτφ· Τάδε Λέ^'ει Κύ-
ριος ό θεός ΊσραήΛ· ΕζαχόστειΛον τόν Λαόν μου, Ϊνα έορτάση** μοι έν τή έρήμφ. Καϊ εΊ.χε
Φαραώ· Τις έστιν ού είσακονσομαι** τής ^ωνής αύτού , ώστε έξαχοστεΤΛάι τούς υιούς ΊσραήΛ ;
Ούκ οιδα τόν Κύριον, καϊ τον Ίσραή,Χ ονκ έξαχοστεΛώ. Καί Λέγονσιν αντφ·Ό θεός των 'Εδραίων
χροσκέκΛηται ήμΰς. ΠορενσόμεΟα ούν όδόν τριών ήμερων είς την έρημον, δχως θύσωμεν ·
Κνρίφ ®· τφ θεφ ήμών, μήχοτε συναντήση ήμΐν θάνατος ή ^όνος. Καϊ εϊχεν αύτοΤς ό ** βασιΛενς
ΑΙγίχτου· Ίνατί**, Μωϋσή καϊ Άαρών, διαστρέφετε** τόν Λαόν άχό των έργων; ΆχέΛθατε**
έκαστος ύμων χρός τά έργα αυτού. ,
Kjtt |Λετά ?^χέα·*. Έώ^ψτ δέ οΐ γραμματείς [) Εΐ posl pauca. Videbant autem scribee filiorum
VxVIUiE LECTIONES.
» τ.ενθε{Λν αύτοΟ xa\ λέγει, Π. P. ύποίττρέψω V. ΜωΟσ^ P. ·» Μαδίαν P. έττέττρεψεν Ρ.
X ** σχληρυνώ. Ά. δνκί'/ύσω. Ά. θραίτύνω ιη. *· αύτοΟ τήν καρδίαν Ρ.
τ.&ουλου 1 ήπήθηαας ηι. Υ, Α. άνένευαας. Συ. ήπειθησας rn. Ρ. ** αύτους Ρ. ·* άποκτεινώ Ρ. ** Ά.
άκρότομον m. Ρ. κα^ έστη V. μου om. V. ’· ό Λγγελος — μου om. Υ.
Μωυοτ) ργ, προ^αυχ6ν om. ^· /^* πα^αν οιη. Ρ. ’’ ταΰτα οιη. Ρ. ** παντός οιιι. Ρ. ’·ό λαδςοιη.
r. ο εΟς. Κύριος Ρ. προσεκυνησιν Ρ.« ** κα\ Άαρών om. V. ** είπεν Υ. *^ έοοτάσοισιν Ρ, έορ-
τααει μοι V. ” ού είσακουσομαι. ούχ άκούσωμαι Υ. ·· Κυρίω οηι. Υ. ό om. Ρ. Ινατί om. Υ.
οιαατρ.φετε. Α. άποπετι^ετε. Σ. άποατρέψετε. θ. διασκεδάζετε m. Ρ. έπέλθατς V, άπέλθετε Ρ. ·'
Αρχή ΜωΟσέως χα\ Ααρών πρδς Φαραώ, αθέατα (άθεάττς Υ) οϊ Φαραώ χα\ |ιτΐτΙμιοι
CHRONICON PASCHALE. 212
hrael seipsos in malis dicentes : Non relinquetis a la· A τώτ νίών ΊσραηΛ έαντούς kr καχοΤς^ Λέγωττες·
Οϋχ άΛοΧεί^*ετε^^ ά:ι6 τής ΛΛινΟείας^* τό χα~
teritio qnod facilis , quod pertinet ad diem. Occurre~
rnnl autem Moijsi et Aaron venientibus in occursum
cis , exeuntibus iltis a Pharaone , el dixerunt eis '
Videat Devs vos , et judicet , quod abominati estis
odorem nostrum coram Pharaone^ et coram servis
eJvSf ut det gladium in manus ejus, ut occidat nos.
Conversus est autem Moyses ad Deum , et dixit : Do·
mine , quare afflixisti populum hunc ? et cur misisti
me? Et ex quo ingressus sum ad Pharaouem, ut lo^
quererin nomine tuo, afflixit populum hunc, et non
liberasti populum tuum. Et dixit Dominus ad Moy·
sen : Jam videbis quos faciam Pharaoni. /;i manu
enim valida , el in brachio excelso ejiciet eos de terra
sua. Locutus est autem Dominus ad Moysen, et dixit
Οήκον τή Συνήνΐ7\σαγ dt ΛίωΓΓεΓ·^ καϊ
Wapeor εργομένοις είς σννάνττχσιν αντοΤς, έκ-
Λορενομέτων αύτώτ άΛό Φαραώ, Καϊ είπαν "■
αύτοΤς- ΈρΙδοι ό θεός νμής καϊ xpirai, δη
έβδεΛνζατε^^ τήν όσμήν ήμών kvavxlov Φαραώ
χαΧ εναντίον τώ»' θεραπόντων αύτον, δούναι
.fiop^alat* είς τΐίς χεΤρας αυτού άποχτείναι
ήμας ·*. ΈΛtϋτpε^rε δέ ΜωΌσής rpbt. Κύριον
χαΐ είπε' 69 Κύριε, διά τί έχόκωσας τον Λαόν
σου τούτον, καϊ Ινατί άπεσταΛκάς με, καϊ
ού είσπεπόρενμαι πρδς Φαραώ Λα.Ιήναι έ.τΐ τφ
σφ όνόματι, έχάκωσε τόν ,Ιαόν τούτον, καϊ ούκ
ό^ίφυσω * τίν Λαόν σου, Καϊ είπε Κύριος πρός ·
ad eum : Ego Dominus. Et apparui adAbraham, et B Μωύσήν "Ηδη δχίτει d ποιήσω τφ Φαραώ. 'Έν
Isaac, et Jacob , Deus exsistens eorum. El nomen
meum Dominus non manifestavi eis. El constitui foe·
dus meum cum eis, ut darem eis terram Chananceo^
rum, terram quam habitaverunt in qua habitaverunt
in ea. Et ego audivi gemitum filiorum Israel , qua:
^Oyplii in servitutem redegerunt eos, et recordatus sum
foederis nui. Vade, loquere filiis Israel, dicens : Ego
Dominus, et educam vos a servitute jEgtjpiiorum, et
liberabo vos de potentia eorum , et redimam t‘o« i»
brachio excelso et judicio magno. Et accipiam vos
mihi in populum, et ero vester Deus : et cognoscetis
quod ego Dominus Deus vester, educens vos de poten-
tia jEgyptiorum. Et adducam vos in terram , iu
quam extendi manum meam, ut darem eam Abraham,
γάρ χειρί κραταιξί έξαποστεΛεϊ αυτούς, καϊ έν
βραχίοη ύ]Ι/'ηΛφ έκδα,Ιεΐ αυτούς έκ τής γης αυτού.
ΈΛάΛησε δέ ό θεός πρός Μωύσήν καϊ είπε πρός
αυτόν* Έγώ Κύριος, καϊ ώρΟην πρός \\.6ραάμ
καΧ Ισαάκ καϊ Ιακώβ , θεός ών αϋτών. Καϊ τό
δνομά μου Κύριος ούκ έδή.Ιωσα αύτοΤς. Καϊ έστησα
την διαθήκην ^ιου πρός αυτούς, ώστε δοχη'αι αύ·
τοίς τήνγήντών ΧαναναΙων,τήν γήν ήνπαρφχή-
κασιν καϊ παρφκησαν · έπ' αυτής. Καϊ ε\σ·
ήκονσα τόν στεναγμόν * τών νΙών Ίσραή.Ι, Ιν οΐ
Αίγύπτιοί καταδονΛούνται^ αυτούς, καϊ έμη)σΟην
τής διαθήκης ύμών*. Βάδιζε, εΤ.τον τοις νΙοις
ΊσραήΛ Λέγων"^* Έ^ώ Κύριος, καϊ έξάζω υμάς
από τής δυναστείας * τών Αίγυπτίοχν, καϊ βύσο·
isaac ei Jacob. Et dabo eam vobis in sorte : ego Do- C μαι ύμΓις έκ τής δουΛείας} αύτών, καϊ Λντριόσο-
minus, μαι υμάς έν βραχ,ίονι ύ^*ηΛώ καϊ χρίσει μεγάΛη^
καϊ Λήψομαι ύμάς είς ·1αόν έμαντφ'^, καϊ έσομαι ίψΰ>ν θεός, καϊ γιώσεσθε δτι Κύριος ό θεός
υμών ό έζαγαγών υμάς έκ γής Αίγυπτου '* καϊ έκ τής δυναστείας τών ΑΙγυπτίοΐν, Καϊ εΙσάζω ύμάς
είς την γήν εις ήν'* έξέτει%·α την χεΤρά μου δούναι αυτήν τφ Αβραάμ καϊ τφ Ισαάκ καϊ τφ Ια-
κώβ. Καϊ δώσω αυτήν ύμίν έν κΛήρω Κύριος.
Locutus est autem Mogsss sic filiis Israel : ct non ΈΛάΛησε δέ Μωύσής ούτω^^ το7ς νΙοΙς' ΙσραήΛ·
audiverunt Moysen prae pusillanimilale , et prx καϊ ούκ είσήκονσαν Μωύσή άπό τής όΛιγοψυχΙας
operibus duris. Ait autem Dominus ad Moysen , di-
cens : hujrcdere, loquere ad Pharaonem regem
/Egypti, ut dimittat filios Israel de terra sua. Locu-
tus est autem Moyses coram Domino, dicens : Ecce fi-
lii Israel non audiverunt me, et quomodo Pharao au-
diet mc? ego enim balbus sum. Dixit autem Dominus
καϊ άπό τών έργων τών σκΛηρών. Είπε δέ Κύριος
πρός Μωΰσήν Λέ^χον ΕϊσεΛΟε, Λά.Ιησον πρός
Φαραώ βασιΛέα Αίγυπτον, Ira έζαποστεί.Ιη τούς
νΙούς ΊσραήΛ έκ τής αϊτόν. ΈΛάΛησε δέ
Μωνσής έναντίον^^ Κνρίι ν Λέ)Χύν · Ιδού ei
νΐυΐ ΊσραήΛ ούκ είσήκονσάν μην* πώς'’’ εϊσ-
Γ.ίΙ Moysen el Aaron : et mandavit eis ad Pharaonem D α.κούσεζαΐ μου Φαραώ"*; Έ\ώ δέ άΛί^χίς'^ ttjii.
regent /Egypti. ηΐ educat filios Israel dc terra. Egypii.
El pObl
Εΐ.τε δέ livpicr πρός Μωύσήν καϊ \\αρών, και
σι^νέταζεν αύτοϊς .Ίρός Φαραόιβησ/Λέα Λ ι*^ύπτοι\
ώστε*^ έξαποσζεΤΛηι τούς υΙούς ΊσραήΛ έκ ‘p/Jc
Αϊγύπτον. Και μετ' ολίγα *
υλ;;κι: lectionks.
να\ τ:ρο(ΐΟή·/α; καχώσαι (ττροτΟήχ.η καχιότεο»; V) τοΰ Ίσριήλ κα'ι 3αρυλογεϊ (SapAovia V) του Ίτρατλ
Μωϋιην κα'ι 'Λαρών ιιι. ΡΥ. *** ύπολείψετε V. ·* πληνΟίας Ρ. Μωυττ) Ρ. ε!πον Ρ
Ρ, έφείέο: λ. ίβοέξατε V. αύτοΟ, του άττοκτείναι Ρ. Ομδς Ρ. ** Κύριον. τ6ν Ρ. * έρΰτω
1\ * τ6ν Μ. Ρ. · και π; έν f;“. Ρ. ^'τών στεναγμών V el cotlex Augustanus ‘. correxit Π. χλ-
τ-δουλουντο ηι. Ρ. * υμών, μου Ρ. ^ λ^·;ων οιιι. ® τής δυναστεία;, δουλείας Ρ. * δουλειά;, δυναστεία;
I'. έμαυτώ et; λαδν Ρ. γή; Αΐγύ-του και θΐη. εί; ήν. έφ' τ,ν Ρ. ** κα\ δ<ΰσ(·) — */.λτ;ρΐ;) οιη.
V. ** οϋτω; Ρ. *’ Ιναντι Γ. ** λ*γων d ci ο;π. τ.ώ;. και τ.ώς Ρ. ’’ Φαραώ anic εισακουσεται j*oiul
Γ. Φαραώ saj>ius V. *· άλογο;. *Α. άλογο; /είλεσιν. Σ. ουκ ειμ'ι καθαρός τώ φθεγματι. Θ. άπερίτμτ^τος τοί;
χείλεσιν. LXX m. Ρ. *® ινα έξαγάγτ] ώστε Ρ.
kl5 CURONICON PASCHALE. 21υ
ΑίγυΛτω^^. ΈχοΙησαν δέ οπταύΓως καΐ όΙ ίΛαοιδοΙ τώτ ΑΙγντττΙωτ ταις ^αρμακείαις αντώτ^ κα)
έσκΛηρννθτι ί\ καρδία Φαραώ , καΧ οϋχ είσήκονσεν αϋτώτ^ καβάχερ είχεν Κύριος. ^Επιστραφεϊς
δέ Φαραώ εlcηΛθεr’^^ είς τόν olxor αύτον^ καΙ οϋχ kjcicT7\os xbr γοντ αυτόν οϋδέ έΛΐ τοντο»
’Ώρνξ’χγδέ πάγτες οΐ ΑΙγύΛτιοι κύχΛφ τού Λοταμον^ ώστε ΛίεΙν ϋδωρ^ καϊ οϋχ ήδύγοτεο siielr
ϋδωρ άχο του Λεταμον. Καϊ άτεπΛηρώΟησαγ έπτά ήμέραι μετά τό Λατάξαι Κύριον τύν Λοτα-
μόν.
Dixit autem Dominus ad 3Joysen : Ingredere ad A Είπε δέ Κύριος χρός ΜωΌσην ΈΧσεΛΘε πρδς
Pkardonem^ et dices ad eum : Ucec dicit Dominus, Φαραώ, καϊ έρεΐς πρός αυτόν · Τάδε Λέγει Κύ-
Dimitte Oopulum meum , ut tmhi serviant. Si autem ριος· ΈξαΛόστειΛον τόν Λαόν μου, Ίνα μσι Λα·
ηοη volueris tu dimittere, ecce ego percutio omnes ter- τρενσωσιν, EI δέ μή βούΛει^* σϋ έξαποστειΛαι,
minos tuos ranis. Et eructabit fiuvius ranas, et ascen· Ιδον εγώ *· τύπτω πάντα τά όριά σου βατράχοις,
dentes ingredientur ί» domos tuas, et in penetralia καϊ έζερεύζεται ό ποταμός βατράχους , καϊ
cubiculorum tuorum , et in lectos tuos , et in’ massis άναδάντες εΙσεΛεύσονται είς τούς οϊχους 71
tuis, et in furnis tuis, et in te, et in populum tUum, σου, καϊ είς τά ταμεία των κοιτώνων σου, χαΐ
etjn servos tuos ascendent rance. Dixit autem Domi- έπϊ των χΛινών σου, καϊ είς τους οϊχους των Oe-
nus ad Mogsen : Dic Aaron fratri tuo : Et extende ραπόντων σου καϊ τον Λαόν σου, καί έν το7ς
manu tua virgam super fluvios, et super rivos, et su- φνράμασί σου, καϊ έν τοίς κΛιδάνοις σου, καϊ
per paludes, et educ ranas. Et extendit Aaron ma- έπϊ σέ, καϊ έπΙ τόν Λαόν σου, κα) έπϊ τούς θερά-
num super aquas jEgijpti , et eduxit ranas: et ascen- ποντάς σου άναδήσονται οΐ βάτραχοι. Είπε δέ
dit rana , et operuit totam terram ^gypti. Fecerunt Κύριος πρός Μωϋσην · ΕΊπον Άαρών τφ άδεΛρφ
autem similiter, et incantatores JEgyptiorum incanta- σου * 'Ύχτεινον rfj χειρί σου^^ τήν ράβδον σου^·
tionibus suis, et eduxerunt ranas super terram ® τοϋς ποταμούς, καϊ έπΙ τάς διώρυγας^, καΐ^
AJgypti. Et vocavit Pharao Moysen et Aaron , et έ.τϊ τά έΛη, καϊ άνάγαγε- τοϋς βατράχους. Καϊ
dixit : Orate ad Dominum, et auferat ranas a me, et έζέτεινεν ^ Ααρών την χεΤρα έπϊ τά ϋδατα ΑΙγύ·
α populo meo, et dimittam populum, et sacrificabunt πτον, xal άι*ήγαγε τους βατράχους, καϊ άνε€ι€ά·
Domino, Dixit autem Moyses ad Pharaonem : Con- σθη ό βάτραχος, καϊ έχάΛνφε την*' γην ΑΙγύ-
stitue ad me , quando orabo pro te, et pro servis tuis, 3Ττου. Έποίησαν δέ ωσαύτως καϊ οΐ έπαοιδοί των
et pro populo tuo, et ad delendum ranas a te, et a Al^vπτiωv ταΤς ^αρμαχείαις αυτών, καϊ άνήγα-
populotuo, et a domibus vestris: verumtamen in flu- yov τούς βατράχους έπϊ την '^*ην Αΐΐ’ύ.ττου. Καϊ
vio remanebunt. Ille autem dixit : Cras, Dixit igi- έχάΛεσε*^ Φαραώ Μωϋσην καϊ Aapcor, καιείπεν
tur : Ut dixisti, ut scias quia non est alius prccler Do- Εϋζασθε περί έμον πρός Κύριον**, καϊ περιεΛέτω
minum. Et auferentur rance a te, et a domibus ve- τούς βατράχους άπ' έμοΰ καϊ άπδ του έμον
siris, et a servis tuis , et a populo tuo : verumtamen Λαού κα\ έξαποστεΛώ τόν Λαόν, xal Θύσονσι**
in fluvio relinquentur. ΚυρΙφ. Είπε δέ ΜωΌσης πρός Φαραώ* Τάξαι πρός
με πότε εύχομαι περί σου καϊ περί των θεραπόντων σου καϊ περϊ τού Λαού σου άφανίσαι τοϋς
βατράχους άπό σού, καϊ άπό Λαού σου, και έχ ** των οίχιών υμών, πΛfιv έν ποταμφ ύπο.Ιει^θή-
σονται.ν δέ εϊπεν ΕΙς αϋριον. ΕΊπεν ούν *Ως εΐρηχας, ϊναείδης δτι οϋχ έστιν ά.Ι.Ιος πΛην Κυ-
ρίου. Καϊ περιαιρεθήσονται οΐ βάτραχοι άαό σού, καί άπό τών οίχιών ύμών, καϊ έχ τών έπαύ.Ιεων*"'*
καϊ άπό τών Θεραπόντων σου, καϊ άπό τού Λαού σου, πΛην έν τφ ποταμφ ύπόΛειρΟησονται.
Egressus est autem Moyses et Aaron a Pharaone :
et exclamavit Moyses ad Dominum pro finitione rana-
rum, sicut constituit Pharaoni. Fecit autem Dominus
sicut dixit Moyses, et mortuce sunt rana ex domibus,
et ex habitationibus , et ex agris: et congregaverunt
illas cumulos, cumulos, et computruit terra. Videns au-
tem Pharao, quod facta est requies, aggravatum est cor
ejus : et non audivit illos, sicut locutus est Dominus.
AEgyplios invasere deinde plagie aliai.
ΈζηΛΟε δέ Μωύσης καϊ Άαρών άπό Φαραώ.
Καϊ άνεδόησε Μωύσης πρός Κύριον περϊ τού όρι-
σμού τών βατράχων, ώς* έτάζατο Φαραώ. Έ ποίησε
δέ Κύριος καΟάπερ είπε ΜωΌσης, καϊ έτεΛεύτη-
σαν οΐ βάτραχ^οι έχ τών οίχιών, καϊ έχ τών έπ-
ανΛεων, καί έχ τών άγ^ών, καϊ συνήγαη*ον αύ·
τοϋς Θημωνιάς, Θημωνιάς **, καϊ έπώζεσεν ή γη,
Ίδών δέ Φαραώ δτι γέγονεν άνάφνζις**, έδαρύν-
βη ή καρδία 'αυτού, καϊ οϋχ είσήχουσεν αυτών,
καΘάπερ έΛάΛησεν Κύριος.
Εΐτα έπήλΟον τοΓς Αιγύπτιοι; κα\ άλλαι πληγα?.
VARLE I.ECTIONES.
'‘ϊ Αίγυπτου R. εΙσηλΟεν — αύτου cum lacuna om. V. ** βοΰλει m. Pr, βουλή PV.
*· ένώ*0Η«. τοίί β«ρ4χ<>«ί Ρ· ‘· βου om. Exod. VIII, 5. οπ>. Ρ. ·· διορυχάς V. «*σ»ν
Ρ *»· ya\ έκά)εσε δί V. ** εδξασθε πρ?>ς τ6ν Κύριον Ρ. *^ του λαού μου Ρ. θυσιηίτι V. εχ.
α'τΑ ρ >’ χα\ Ιχνών ίπαύλεων quse οηι. Γ. supra ν, 22 post υμών addit V, annectens χα\ άπδ νων
t 9ου. Ερ“ posui ubi Lod. νιιι, IL ·' βημιίνίας. ΛΙ. βειμωνίας. Ά. ϊ. χίρους m. Ρ.
άνάψ’υξι;. Θ. άνεαις ιη. Ρ.
217 CHRONICOX
τ'. Σχν^, ώς.άπροβλέπτοις χαι άνηχόοις χα\ άβια- Α
χρντοις χα\ άνομολ^γοις.
Κυν^μυια, ώς άχρώμοις χα\ dvaesQ^Totc·
ef. Θάνατος icdr/των των τετραπ^οων, διά τήν ττρδς
αύτά ιτβποίθηαιν.
ς*'. *Έλχη, διά τδ αδχείν έν εύρωστία ··.
ζ*. Χάλαγα χα\ πυρ, διά τδ αύχεΙν ώς έν εύΟηνιγ
d7a0f,.
η . *Αχρίς. Άβααίλευτδν έατιν άχρίς, ώς ού χυ-
ριεΰον·^. Τά γάρ άλλα χυριευουσιν έκατρατεύματι,
ένδς χελεύαματος ** εύτάχτως πρδς χάχωσιν ίχ·
ϋρων άποατελλάμενα.
β\ Σχότος,
72 ι'. Θάνατος πρωτοτόκων, διά τδ αύχεΤν έν πα-
ραμονζ ζωί;ς χα\ Ιτχύϊ χα\ δόζη. Β
ΠΛηγαϊ δέκα (5ά).
Ρ διά του 'Aap^iv έν τf^ (δάβδφ · αίμα, βάτραχος,
οχ·^!ψ.
ΚιΙ γ^διά έαοτου δ Θεός* Κυνόμυιαν, θάνατον (35),
Ι/.χΓ,
Και μ(αν διά χειρδς ΜωΟαέως, συνυπουργοΰντος
«υτώ του Άαρών.
ΚαΙ άλλαι τρεις διά Μωϋσέϋ>ς μόνου * μια διά τής ·*
βάθδου, χαΐ μία διά τής χειρδς αύτοΰ, χάλαγα, άχρ\;,
σχότος.
PASCHALE. 21»
III. Scinips, velut inconsultos, inobedientes, qui
verum ei falsum non discernerent, et impia medita-*
rcntur.
IV. Musca canina, velut impudentes ac slupiilos.
V. Btors omnium quadrupedum, quod in iis spem
poiicrent.
VI. Ulcera, quod dum essent sani, gloriarentur.
VII. Grando, et ignis, quod ex prospera fortuna
superbirent.
VIII. Ix)custa : a rege non gubernatur locusta ,
uti nec dominatur. Cxlera enim animalia velut in
castris aliis imperant, cum unius mandato compo-
site ad hostium exitium mittuntur.
IX. Tenebrae.
X. Mors primogenitorum, quod diuturnioris vita
spe, potentia pariter et gloria insolescerent·
Decem pUgee,
Tres per Aaronis virgam : Sanguis, rana, sci-
nips.
Tres Deus per seipsum , Cynomyiam [mortem]
ulcera.
Et una per manum Bloysi, adjuvante illum Aa-
ron.
Et aliae tres per solum Moysen : una per virgam,
lina per manum ipsius : grando, locusta, tene-
bne.
K2I μίαν , τήν των πρωτοτόκων , δι’ έαυτοΟ ό
Θιός.
Τοΰτω τω (56) ,γωλη' έτει γενέτεως κόσμου άρ/ήν
εί/.ηφότι άπδ χα' του μαρτίου μηνδ; και δευτέρ'ρ τής
έςοδου εΤπεν ό Κύριος πρδς ΜωΟσήν και ’Λαρών έν
γή Αιγύπτω·* λέγων · Οδζος ό μην άρχη μηί'ών
χρώτός έστιν ϋμίν ·* kr τοίς μησί τον ένιαντον.
Jd.lvcor πάσαν συναγωγήν νΙών Ίσρα^Λ
* Τη δεκάτη τον μηνός τούτον Λαδέτωσαν
έκαστος*^ πρύδατον κατ' οΐκονς πατριών, πρό·
δατον κατ' οΙκίαν,Έάν δέ όΛιγοστοϊ ώσιν οΐ έν
τη clxig^ ώστε μή Ικανούς είναι είς πρόδατον^
σν.ΙΛή}!τεται μεθ' έαντοϋ τόν γείτονα τόν πΛη·
σίον αύτον^ κατά άριΟμόν ^ι»χώκ έκαστος τό®·
άρκουν αύτφ σνναριΟμηΟήσεται είς πρόδατον,
Πρ*^ δατον τέΛειον άρσεν^** ένιαύσιον έσται ύμ"*ν'
άπδ των άμνών καί των έρΙρων Λήι^'εσΟε. Καϊ
ίσται ύμ7ν διατετηρημένον έως ιδ' τον μηνύς
xcvTcv, καΐ σράζονσιν αύτό'^ παν τό π.ΙηΟος
σνναγωγίις νΙών ΊσραηΛ πρδς έσπέραν, Καϊ Λή-
^•^ονται άπδ τον αίματος, κα\ Οησουσιν έπ) των
δύο σταθμών καΧ έπϊ τήν ρΛιάν έν τοΤς οϊκοις έν
Una Deus per se: primogenitorum caedem.
Hoc anno a mundi conditione 111, mdcccxxxvii ,
qui a xxi Martii mensis initium sumit, et secundus
est Exodi, dixit Dominus ad Moysen cl Aaron in
terra -^gypti : Mensa hic principium mensium , pri-
mus est vobis in mensibus anni. Loquere ad omnem
congregationem filiorum Israel , dicens : Decima
mensis hujus , accipiant unusquisque agnum per do·
mos familiarum , agnum per domum. Si autem
pauci fuerint , qui in domo , ut non sufficientes sint
ad agnum, assumet secum vicinum proximum suum:
juxta numerum animarum unusquisque quod sufficit
sibi connumerabitur in agnum. Agnus perfectus, ma·
•sculus, anniculus erit vobis: ab agnis et haedis acci·
pietis. Et erit vobis servatum usque ad quartam et de·
cimam mensis hujus. Et immolabunt eum omnis miii·
tiludo congregationis filiorum Israel ad vesperam. Ei
1 accipient de sanguine , et ponent in duobus postibus,
et super limen , in domibus in quibus comed<rint illos
in ipsis'. Et comedent carnes hac nocte assas igne, et
azgma cum herbis amaris comedent. Non comedeiis
DUCANGU NOT.E.
(34) ΠΛηγαϊ δέκα. Vide Glycie Annales, p. 151 ;
Theodorum Prodromum, et Nicephorum Xantliopu-
luiti in lib. Exodi.
(35) θάνατον. Hanc vocem delet cod. Ilolstenii,
et delendam docet numerus β' praefixus.
(56) Τϋύτφ τφ, elc. Πιιικ* locum expendit Po-
tavius in Auctario lib. via, c:ip. 4, cap. 5.
VAR1.E LECTIONES.
*· εϋροιστεία P. κυριεύοι PV ·* κελεύματος P. ** τή; om. P. a^/ εξόδου. aV “V Vzw·) \*.
” Α:γύ“τ:ου P, ·* ύμΐν. έν ύμ?ν P. ϊχαστος om, ** τδ. P. ^συναριΟμήτασΟς^?, K,
Γ. *·* άμωμον post αρσεν contra codicem addidit R· '® αυτό, αΰτω V.
Ά9- CflllOXICOX PASdlALE: 229
ab eis crudum , neque coctum in aqua, sed assa igne, A οίς άν ράγωσιν αυτά ir αντοΐς. Καϊ φάγονται
caput cum pedibus, et intestinis, Non relinquetur ex τά κρέα τχ\ ννκτϊ ταύτχχ ό,τχά Λνρ), καϊ άζυμα
ipsis usque ad mane : et os non confringetis ab eo. έ.τΐ τηκρίδωτ έδοίΎαι. Καϊ οϋκ iSecde djr’ αϋτών
At relicta ex eo usque ad mane, in igne comburetis, d>ptr otdk ·ίχψημέ^ον tr νδατι, dJLV ή όπτά
Sic autem comedetis illum. Lumbi vestri accincti, et ,%vp\, κεραΛην ovr τοΐς ποσΙ καϊ τοίς έτ·δο·
calceamenta in pedibnsvestrts , et baculi vestri in mani· σΟίοις. Ονκ άηο.Χεί'ζτεται άχ' abtcv είς td πρωΐ,
bvs vestris et comedetis eum cum festinatione: Pascha καϊ όστονν ού σν>·τρί]Ιτετε ά-τ* αϋτον, Τά δέ κα·
est Domini, Et transibo in terra jEgypti in hac nocte et ταΛείΛομετα άπ' ανζον’’'^ ίως’’^ πρωί ir ηνρϊ
percutiam omne primogenitum in terra Mggpli ab hO’· κατακανσετε · οντω δε ράγεσΟε αυτό, ΑΙ όσφύες
mine usque ad pecus : et in omnibus diis jEgyptio^ νμών περιεζωσμέ>·αι, καϊ τά ύποδήματα ύμώ%· έτ
rnm faciam ultionem, ego Dominus, Et erit sanguis Λοσϊν υμών, καϊ at βακτηρία* ύμών kr ταΐς
vobis in signo domibus , in quibus vos eritis illic: et yspclr ύμών, καϊ ίδεσΟε αυτό μετά σπονδής·
videbo sanguinem , et protegam vos : et non erit in Πάσχα έστϊν Kvpiq). Καϊ έ,Ιεύσομαι έτ γη ΑΙγύ^
vobis plaga ut deleamini , quando percussero in terra ταύτη, καϊ πατάξω παν πρωτό^
Aigypti, Et erit dies heee vobis in memoriale, et j. ΓΠ ΑΙγόπτφ άπό άτΘρώπον έως ττή-
lebrabitis eam festum Domino in generationes vestras, τονς, καϊ έτ πάσι ΟεοΊς ΑΊγνπτίωτ ποιήσω τήτ-
Legitimum sempiternum celebrate eam septem dies, έκδίκησιτ έγίο Κύριος. Καϊ έσται τό αίμα ύμΐτ έτ
Azyma comedetis : ab autem die prima expelletis fer- ση/ιείφ έπϊ τώτ οίκιώτ έτ αίς ύμεΐς έστε"^* έκεΐ,
mentum ex domibus vestris. Omnis qui comederit fer- δχ^τομαι τό αΤμα, καϊ σκεπάσω υμάς· καϊ οϋκ.
mentum, peribit anima illa ex Israel : a die prima, έσται έ>· ίψΊτ πΛηγή του έκτριδήται, δτατ παΙα>
usque ad diem septimam. Et dies prima vocabitur έτ γή ΑΐΊ·ύπτφ. Καϊ έσται ή ήμέρα αυτή ύμιΤ'
sancta, et dies septima vocata sancta erit vobis. Omne μτημόσυτοτ, καϊ έορτάσετε’^^ αύτήτ έορτήτ Κν·
opus servile non facietis in eis, preeier quee fient omni ρίφ είς τάς γενεάς ύμώτ. Νόμιμον αΙώτιοτ έορτά^
animee, hoc solum fiet vobis. Et custodietis mandatum σετε αυτήν, έπτά ήμέρας άζυμα έδεσΟε, άπό
hoc. Ιη enim hac die educam exercitum vestrumexterra δέ τής πρώτης ήμέρας άρατιεΤτε ζύμην έκ τώτ cl-
^gypti, et facietis diem hanc in generationes vestras te- κιώτ ϋμών. 73 έίάς ος άτ ράγη ζύμην, έξοΛοΟρεν—
gitimum sempiternum. Incipiente quarta decima die βήσεται ή ]!>·νχή έκείί'η έξ ΊσραήΧ,άπό τής ι)μέ-
mensis primi, α vespera comedetis azyma, usque addkm ρας τής πρώτης έως τής ήμέρας τής έΰδόμης. Kal·
unam et vigesimam mensis, usque ad vesperam. Sep· ή ήμέρα ή πρώτη κεκΧήσεται άγια, καϊ ή ήμέρα
tem dies fermentum non invenietur in domibus ve- q ή έΰδομη κΛητή άγια έσται ϋμΤτ. Παν έρ-^ΌΤ Λα·^
stris: omnis qui comederit fermentatum, peribit anima τρεντ07·οϋ ποιήσετε " έτ ανταΤς, π,Ιήτ δσα ποιη·
illa ex congregatione Israel, inque advenis, el in indige- θήσεται πάση ι^νχή· τούτο μόνον ποιηΟύχσεται
nis terree. Omne fermentatum ηοη comedetis : in omni νμΤτ, καϊ ρνΛάξεσΟε την έντοΛήτ ταύτην έτ
habitaculo vestro comedetis azyma. Et post pauca. γάρ τή ήμέρςί ταύτ\\ ίξάξω την δύναμιτ υμών έκ
γής ΑΙγύπτυν. Καϊ ποιήσετε τήτ ιχμέραν ταύτην είς γενεάς ϋμών νόμιμον αΐώγιοτ, Έταρχομένου**
τή τεσσαρισκαιδεκάτη^^ ήμέρφ τού μηνός τού πρώτον άρ*^* έσπέρας έδεσθε άζυμα έως ήμέρας
μιας καϊ εΙκάδος τού μηνός έως έσπέρας. Επτά ήμέρας ζνμή ονχ ενρεΟήσεται έτ ταΤς οΙκίαις
ύμώτ. Πας δς &τ ράγη ζυμωτόν, έξοΛοΘρευ θήσεται ή ·ζη^χ,ή έκεΐνη έκ σντα'ΐ'ωγήί;; υιών Ίσραή.Χ.
ίτ τε τοΐς γειώραις καϊ αϋτόγΟοσι τής '^•ής. Παν ζυμωτόν οϋκ έδεσΟε, έν παντί κατοικητηρίιμ
ύμώτ έδεσΟε άζυμα. Κα\ μετά ppa/ix *
Si autem ingressi fueritis in terram, quam Domi-φ Κάτ δέ εΙσέ.ΙΟητε εις τήν γήτ ήτ άτ δφ Κύ-
HUS dederit vobis, sicut loculus est, servabilis cultum ριος ύμΊτ, καθότι έ.Ιά.Ιησετ, ρνΛάξεσΟε τήτ Λα-
hunc. Et erit. Si direrinl ad vos filii vestri : Quis τρείαν ταύτην. Καϊ έσται έαν Λέγωσι πρός ύμάς
eultus hic? Et dicetis eis : Victima Pascha hoc Do- ol νίοϊ ύμώτ· τις ή Λατρεία αυτή ; καϊ έρείτε αύ-
mino, qui protexit domos filiorum Israel in jEggpio, ^ τοΤς' Ουσία τό Πάσχα τούτο ΚνρΙφ, δς έσκέ-
quando percussit yEgt/plios : at domos nostras libe- πασεν τους οϊκονς τών νΙώτ ΊσραήΛ έτ ΑΙγύ-
ravit. Kursiiin post alia : -ταρ. ήτίκα έπάταξε τούς ΑΙγνπτΙονς, τους δά
οίκους ήμώτ έρρύσατο. Κα\ μεΟ' ΐτζρχ *
Et locutus est Dominus ad Mogscn, dicens : Lo- Kal έΛάΛησεν Κύριος πρός Μωϋσήν Λέγων E7-
qnere filiis Israel, et dices ad eos : Quando ingressi πον τοΤς νίοΤς ΊσραήΛ, καϊ έρεΤς πρός αυτούς *
fueritis in terram, quam ego do vobis, et messueritis 'Όταν εΙσέΛΟητε είς τήν γήν ήν έ)·ώ διδωμι νμιτ^
tnessem ipsius, et feretis manipulos primitias messis καΐ ΟερΙζητε^ τόν θερισμόν αυτής, καϊ οίσετε
vcslrce ad sacerdotem. Kt offeret manipulum coram dpdyjia^t απαρχήν τού θερισμού ύμώτ πρός τότ
VAl\I.4i LECTIONES.
Ρ. ή. ή Υ, otn. Ρ sola. ’’ ύττοΑίίψιτϊΐ V, σττολιίύΐτϊ Π. br.\ το/ U. ζωζ. είτ τΗ
V, iixcr. LV. ‘ iof.TijaT- V. "* άζυμοι '^άγζσΟτ, άτ:6 δζ τr^ζ τρώτη: iu margine ponit
Ρ, omissis quae οΐ'πιηι Icco cx V rccopi. ’’ ττοιήσατε P. έναρ/ομέ;^η P. ®’ TioirytzY.. P. ·* d'/
άτ: V. « Ούχ. ούκ V. τούτο τφ Ρ, τοΟτιο Υ. μιΟ' ετερα. Lc\il. xxiu, 10. Οερίττ^τ: Ρ. δράγμβ
erasis τα V, ίράγματα Ρ.
m CHRONICON PASCHALE. 22J
ιερέα ^ καΙ drolcsi τό δράγμα irarzicr^* Κυρίου Λ Domino acceptahilc vobis^ crastina die a primo offeret
δεκτόν vpir^ tfi έ:ζαύριον τής :τρώτης άνοίσει illum sacerdos Fa facietis in die qua tuleritis mani·
αύτό ό Ιερεύς· Καϊ αοιήσετε ir τ\\ ήμέρ^ί £κ*· ή pulum, ovem immaculatam anniculam in holocaustum
ρέρητε τό δράγμα Λρύβατον άμωμον έπαύσιον Domino. Et sacrificium ejus dum dccimce similm con·
είς άΛοκαύζωμα τφ Κνρίφ. Kai τήν θυσίαν αυτόν fectee in oleo, sacrificium Domino ; in odorem suavi·
δύο δέκατα ·· σεμιδάΛεως άναπεποΐ7ΐμέντ\ς έν tatis Domino, et libationem ejus quartam partem hin
kXaUp, Θυσία**^ τφ Κνρίφ^ είς όσμήν εϋωδίχς Κυ· vini. Et paucm et tosta (arra nova non comedetis us~
ρΐφ χαϊ σαοτδήν αυτού τό*· τέταρτον τον οίνον que ad ipsam diem hanc; quoad obtuleritis dona Dei
καϊ άρτον χαϊ Λ,εφρνγμένα χίδρα νέα ού ^άγεσΟε vestri : legitimum sempiternum in generationes vestras
εως είς αυτήν τήν ήμέραν ταύτην**, εως άν in omni habitatione vestra. Et numerabitis vobis a
χροσενέγχητε ύμεΤς**^ τά δώρα τον θεόν ύμών^ postero die sabbatorum, a die qua obtuleritis manipu-
νόμιμον αΙώνιον είς τάς γενεάς νμών έν Λάσχι Itim impositionis, septem hebdomadas integras nume·
TUMToixlqL tjuliv, Καϊ άριβμήσετε ύμΤν ά.τό τής ^ rabis usque ad crastinum ultima! hebdomadis, nume·
iaavpiov των Σαδοάτων ύχδ τής ήμέρας ής άν rabis quinquaginta dies, et offeretis sacrificium novum
Λροσενέγχητε τό δράγμα τον έΛίθέματος, έ:ιτά Domino. Ab habitatione vestra offeretis panes imposi·
έδδομάδας ό.ΙοχΛήροίχ άριΟμ)[σεις*^ ^^έως τής ^ tionem, duos panes : ex duabus decimis similae erunt^
έπαύριον τής έσχατης έβδομάδος , άριΟμήσετε fermentati coquentur primiiiarum Domino. Et offeretis
Λεντήχοντα ήμέρας, χαϊ ΛροσοΙσετε Θυσίαν νέαν cum panibus, septem agnos immaculatos anniculos,
τφ KvpUp.Wad ιής κατοικίας υμών προσοίσετε^^ et vitulum unum cx bobus et arietes duos immacula·
άρτους έκίθεμα, δύο άρτους, έκ δύο δεκάτων*"^ tos, et erunt holocaustum Domino, ct sacrificia eo·
σειιιδάΛεως ίσονται **, έζυμωμένοι :ζε'ρθι\σο>ται rum, et libationes eorum sacrificium odor suavitatis
ίτρωτο’;'ενίη}μάτων τώ Κνρίφ. Ka\ προσάγετε μετά Domino. Et post alia :
των άρτων έκτά άμνονς ύμώμονς ένιανσίονς, χαϊ μόσχον ένα έκ βονκοΛίον, χαϊ κριούς δύο
άμώJ>o^fς, χαϊ έσωται είς*^ όΛοχαύτωμα τφ ΚχφΙφ, καϊ αΐ βυσίαι αυτών και αΐ σΛονδαϊ αύτών
Ονψία όσμή ευωδίας τφ Κνρίφ. Ka\ μεΟ’ &τερα*.
Καϊ έξαριΟμνισεις σεαντφ έπτά άνα.ταύσεις Et numerabis tibi ipsi septem requies annorum se·
έτών , έΛτά έτη έπτάκις, καϊ έσονταί σοι έ.ττά ptem annos septies : et erunt tibi septem hebdomades,
ένδομάδες ετών έτ·νέα καϊ τεσσαράκοντα έτη. annorum novem, et quadraginta anni. Et annuntia·
Καϊ δ;α^ΐ']·εΛειτε^ σάΛΛ^γος ^ωυή * έν :ιάση τή bitis tuba vocem in omni terra vestra, mense septimo,
γη νμών τφ μηνϊ τφ έβδύμφ τή δεκάτη τού μη· £ decima mensis. Die propitiationis (innunliubilis tuba
rt‘c, τή ή/ιέ· ζΐ τον έξιΑασμού δια^η^εΑε/τε σάΛ· in ojnni terra vestra : Et sanctificabitis annum quin·
Λίγγι er τιάση τή γή ύμών, καϊ άγιάσετε το έτος quagesimum, et clamabitis remissionem in terra, in
τό πεντηκοστόν, καϊ διαδοήσετε άρεσιν έ.τϊ τής omnibus habitantibus eam. Annus remissionis signi fi·
γής πάσι τοΊς καζοικονσιν αυτήν. "Ενιαυτός άρ- catio heee erit vobis. Et redibitis unusquisque in pos·
έσεως σημασία αυτή έσται νμίν. Καϊ άπε.ίεύσε· sessionem suam, et quilibet in familiam suam redibi·
tai * έκαστος είς τίμ* κτήσιν αυτού, καϊ έκαστος tis. Remissionis significatio heee erit vobis,
εις τήν πάτριάν αυτού άπεΛεύσεσΰε. "Αρέσεως
σημασία αντη έσται νμίν.
Καϊ έΑάΛησε^ Κνριος πρός Μω^σήν έν τή Kt locutus est Dominus ad Moysen in deserto Sinat,
έρήμφ Σινά τφ έτει τφ δευτέρφ έζε.ΙΟόντων ι;ι secundo egressorum eorum de terra /Eyypti,
αυτών έκ γής* ΑΙγύπτον έν τφ μηνϊ τφ πρώτωΦ |,| niense primo, dicens : Dic, et faciant filii Israel
Λέ]Χύν · ΕΙπον καϊ ποιείτωσαν^ νΙοΙ* Ίσραή.Ι τό Pascha juxta tempus suum. Quarta et decima die
Πάσχα xa€t ώραν αύτον τή τεσσαρισκαιδεκάτη · metisis primi ad vesperum facietis illud, juxta tempus
ήμ<ρτ^ τού μηνύς τού πρό)του Λρνς έσ.τεριιν suum, secundum legem ejus, et ju.vla comparationem
ποιήσετε αυτό κατόι καιρούς^*' κατά τόν νότιον D ejus facies illud.
aifTcD και κατά τήν'* σύγκρισιν αυτού ποιή-
σετε *· αυτό.
Καϊ έΑάΑησε Μωΰσής τοΤς υιοί η ΊσραήΛ .τοιή- Εί locutus csl }lotjscs filiis Israel fitctu Pascha, in·
cat τό ΙΙάσγα, έναρχομόνου τή τεσσαγ ισκαιδε- dpiente quarta decima die mensis in deserto Si na i ,
χάτη ήμέρφ τού μηνός τού πγώτου"^ έν τή sicut prccccpil Domimis Moysi, sic lecemnl filii Isriicl·
έρι\μφ Σινά'*, καΟά συνέζαζε Κύριος τφ Μο/ύ· Et venerunt viri, qiii erant immundi super auiinii ho·
YAllLE LECTIONES.
** IvavT' P. ^ ·* εν aliorum oin. P. δίκατ®. οεκατάς V. Ουρίαν V. oin. P. ταΰτην
®*n. V. ύμεΐί om. P. άριΟμήιεις om. Levil. ** προσοίσιτε οίσετε Y. οεκατί^ν Y. Ησον:®».
ijxa: ό άρτος ό εΤς V. εις οιη. I». * μεΟ’ 5:εοα, χχν, S. * o.ayysXr τονται V liic el * c^iovi ' P.
• απε/^ύιεαθε P.^ ® κα’’. εΛάλητε. Num. xi, I. ® έκ γ?,ς. ές V. ’ 'τ:ο[ήτ^!)ταν P. * οΐ υ:οι Ρ. ^ •ζζζτχο.ζ/.
Ρ. '* καιρού;, καιρν/ αυτού Ρ. “ ττ.ν οπι. Ρ. ΓνΟιήαεις Ρ. τεσταρεακ. Ρ. τού τρώτο^
oai. Ρ. τού Σινά Ρ. * . ί
223 CHRONICOX PASCHALE. 221
minis, et non potuerunt facere Pascha in die illa. Et A σέί^*, ούτως knofr\aa%‘Ziol ^"ΊίΤραήΛ. Ku\ παρεγέ·
accesserunt coram Moyse, et Aaron in illa die, Et dixe· rorto ol άντρες ot ))ear άκάβαρτοι επί ψνχϊΐ dr·
runt viri ad eob : iVos immundi sumus super anima Θρώπον, xal ούκ i[dvrarro Λοιήσαι xb Πάσχα tr
hominis i non igitur fraudemur ad offerendum donum rjJ bxelrig, Kal προστ\Λθον §rayzt *· ΑίωΙ>-
Domino juxta tempus suum, in medio filiorum Israel? (τεΤ (16) καϊ Άαρών kr έκεΐητ^ τη ήρέρςι. Καϊ εϊ^
Et dixit ad eos Moyses : State ibi, et audiemus quid nor ol άνδρες exslrot πρός αύτούς* Ήμεΐς άκά·
preecipiet de vobis Dominus, Et locutus est Dominus Θαρτοι ini ]!τνχη άτβρώηον, //ή οδτ ϋστερήσω·
ad Moyseny dicens Uomo, homo, qui fuerit immun^^ μετ *· ώστε ηροσενεγκεΊν rb δώρον Κυρίου κατά
dus super anima hominis, aut in via longe a vobis, καιρόν csvtov ir μέσφ υΙών ΊσραήΛ ; Καϊ ·· είηα
aut in generationibus vestris, et faciet Pascha Do· ΜωΌσής npbq αϋτούς· Στήτε αϋτοΰ, καϊ άκού^
mino, in mense secundo in quarta et decima die ad σομαι^^ τΐ έντεΛεΐται Κύριος** ηερϊ ύμών. Καϊ
vesperam facient illud : in azymis et herbis amaris έΛά,Ιησε Κύριος ηρός ΜοοΌσήν Λέγωτ* ΑάΛησον
comedent illud, Kon relinquent ex eo in mane, et os τοΤς υΙοις ΊσραΙ\Λ Χέγωτ· 'ΆνΘρωηος, άνθρωηος^
ηοη confringent ex eo : juxta legem Paschae facient δς kkv ** γένηται άκάθαρτος ini ψυχή άνθρώηον
illud. Et homo qui mundus fuerit, et in via longe non η ir όδφ μακράν ύμΤν** ir ταις γετεαΐς ύμ<ύτψ
0st, et fraudabitur facere Pascha, exterminabitur ^ xal nou\cei xb Πάσχα τφ ΚυρΙφ τφ ” μηνί τφβ^
anima illa de populo suo : quia donum Domino non ir τη ιδ* ήμέρφ^ ηρδς ianipar ηοιήσουσιν**
obtulit juxta tempus suum : peccatum accipiet homo αυτό, in" άζύμων καϊ ηικρίδων φάγοτται αύτό^
ille. Si vero accesserit ad vos advena in terra vestra, Ού καταΛείψουσιν άα" αϋτού είς xb ηρωΧ, καϊ
et faciei Pascha Domino juxta legem Paschae, et juxta όστονν ού 75 ο’υντρίψουσιν άη* αϋτοΰ, κατά
ordinem ejus, sic facient illud. Lex una erit vobis et rbr ν('μον του Πάσχα ποιήσονσιν αύτό, Καϊ Λν-
advence, et indigence terree, / θρωηος δς ihr ** καθαρδς “jj καϊ ir όδφ μακράν
ούκ ίστιν , καϊ ύστερήσει τον ·* ποιησαι xb Πάσχα , i^oXo6peodi\asTai ή ψνχΙ\ εκείνη ix τον
Λαού αυτής, δτι τύ δώρον Κνρίφ ού ηροσήνεγκεν κατά zbr καιρόν αυτού, άμαρτίαν αύτον ·* Λήψα
ται ό άνθρωπος έκεΤνος, Έάν δέ προσέΛθη πρός ϋμάς προσήλυτος εν τή γή ύμών, καϊ ποιήσει
Πάσχ^α Κνρίφ κατά τόν νόμον τον Πάσχα καϊ κατά την σύνταξιν αύτοΰ, ονζω ποιήσει** αύτό·
Κόμος είς έστω*' ύμιν καϊ τφ προσηΧύτφ καϊ τφ αύτόχΟονι τής γης,
Hcec festa Domini vocata sancta, quas vocabitis Avxai** al έορταϊτφ Κνρίφ κΧηταϊ άγιαι,άςκα^
ipsa in temporibus suis. In primo mense, in quarta Λέσετε αύτάς ir τοΤς καιροίς αύτών ir τφ πρώτφ
decima die mensis, inter vespertina P/iase Domino, ^ μ7}νϊ ir τή τεσσαρισκαιδεκάτη ** τού μηνός άνά
Et in quinta decima die mensis hujus, festum azymo· μέσον των έσπερινων ΙΙάσχα τφ Κνρίφ· καϊ iv
rum Domino, septem dies comedetis azyma. Et dies τή πεντεκαιδεκάτη ήμέρφ τον μηνός τούτον
prima vocata sancta erit vobis. Omne opus servile non icpTt\ των άζύμων * iπτά 7\μέρας άζυμα ράγεσΟε,
facietis. Et dies septima vocata sancta erit vobis : Καϊ ή ήμέρα ή πρώτη κΧητή άγία έσται ύμίν ·
omne opus servile non facietis. παν έργον Λατρευτόν ού ποιήσετε, Καϊ τ) ι\μέρα
ή ένδόμη κΧητή άγία έσται νμΐν · πάν έρ)χιν .Ια-
τρεντόν ού ποιήσετε.
Deinde si Yelinuis nosse, quando dccinia luna ΕΤτα βουλό^ενοι γνώναι τζόζ*** IcpOaorsv ή
primi mensis inciderit^ ponimus annos 3858, quos τοΰ πρώ^ιου μην6^, τίθεμεν xi ^γο)λη' δτη, χα\ μερί-
per 19 dividimus. 19 ducimus in 209 ct Aunt 5800· ζομεν ηίζρέι x6v lO' * ιθ' (f ytvovxau ,γω*, lO' a' γίνον-
Xovemdecim duc in monadem, flunl 19, reliiiquen- ται lO' * λοιτΛν Έχει rb χαζά φύσιν tC' ίζος
lur 19. Annus porro naturalis decimus nonus, habet έπακχάς λ'. Ταυται^ συνάτυχομεν ** χά; ιγ' ζάς πρ6
epactas dO. His addamus illas 13 ante luminaria et χών φωχτήρων χα\ irpoorsX^vou^ xal άτΑ χα' xai
septem aiitelunarcs : praeterea (undecim illas) a 21 αύχη; χοΰ μαρτίου μην6;, xaO' ήν ή ισημερία γνω-
Martii mensis, quo die aei^uinoctium designatur, et ρίζεχαι, ια' και άπριλίου θ', γινονχαι ο'.*Έχβα βλ',
novem insuper ex Aprili, fiunt septuaginta. Abjice γίνονχαι ξ'* λοιπδν i'. ΚαΙ δήλον ώς ι' χοΟ πρύχον
deinceps bis οΟ, liunt 60, remanebunt 10. Planum μηνδ^, καθ’ δ χ6 τιρώτον έν Αίγύπχΐρ Πάσχα** ίτζ·
ergo fit decimam lunam pi/ini mensis (qua primum εχελειχο, καΐ τ:ροσετάχΟησαν ol υίοι Ισραήλ λαβειν
in iEgypto Pascha celebrabatur, et jussi sunt filii x6 πρόβατον και διατηρήσαι, χή 0* εφΟασεν χοΰ άπρι-
Israel agnum accipere et servare) in nonum Aprilis λίου μηνός. Διά χί ok ^ωλη' εμερίσαμεν, χα\ ού/Ι
mensis incidisse. Sed cur partiti sumus annum 2v Ιξελόνχες χά ^ωλζ' έμερίσαμεν; Έτιειδή ^γωλη
mundi 5858, et non potius abjecto uno divisimus δτει γενέσεως κόσμου είσήλΟον πρδς Φαραώ
VARLE LECTIONES.
ΜωΟσή PV. ol υΙοΙ Ρ. ** ένανχίον Ρ. *· ύσχερήσομεν Ρ. *· χα\ om. Ρ et V (?). ·* άχοΰσομεν
Γ. ** Κύριος περί ύμών. περί ύμών Κύριος Ρ. ·* άν Ρ, ύμΐν. Ιν ύμίν V. ·* χώ. έν χφ Ρ. ·· ποι-
ήσου σι ν. ποιήσετε V. άν Ρ. *® χοΰ οηι Ρ. ·· αύτοΰ altorum om. Ρ. ·* όΰχο^ς ποιήσουσιν Ρ.
*'*δσχαι Ρ. *· ούχαι. Levit, χχιιι, Α. *' χεσσαρεσχ. Ρ. *^ πρώτη χαΐ δεκάτη Ρ. ** πόΟεν Ρ, πότεν Κ·
*· συνάπτωμεν PV. άπριλλίου Ρ. hic ct inira. ** πάσχον V.
225 ClIRONICON PASCHALE. 226
xa\ Άα(5ων, κα\ άπδ χα' κα\ αυτής τοΟ μαρτίου μη- ,
νός έπελάβετο τ^ ^ωλθ' 2τος του κίσμου. Κα\ είκ-^-
τως xi ,γωλτ/ μερί^ομεν παρά τ6ν tO'.
ΕΤτα Οέλοντες γνωναι κα\ τζότζ γέγονεν ή ιδ', χαΟ’
ήν έπετελέαθη tb Πάσχα, τίθεμεν τάς του φύσει ιΟ’
Ιτους έπαχτάς λ* χα\ πρδ των φωστήρων ιγ' προ-
σελήνους ζ' καΐ ια* τάς άπδ χα* μαρτιου χαι ιγ' άπρι-
λίου · γίνονται οδ'. "Εξελε β' λ' *·, γίνονται ξ' * λοιπδν
ιδ*. ΚβΙ Ιγνωμεν ώς ή ιδ' τής σελήνης χατά τδ πα-
ρόν έτος Ιφθασεν τή ιγ' του Απριλίου μηνός.
ΕΙτα Οίλοντες γνωναι χα\ ποια ήμΙρα'®τής έβδο-
μάδος ήν^ οτε τό πρώτον έν Αίγύπτω γέγονε Πάσχα,
τίθεμεν τά ,γωλη' Ιτη. 7β Τούτοις προσάπτομεν τό
τέταρτον, γίνονται ,δψΐ^ζ'· μέρισον έβδύμου ζ\ χ' γί-
νονται · βσζ π', γίνονται φξ' · ζ', ε', γίνονται λε' ·
λοιπόν β'. Ταύταις πρόσβαλε πρδ των φωστήρων γ',
γίνονται ε', χα\ ια' τάς άπδ χα' μαρτίου, γίνονται ις^.
Πρόσβαλε χα\ Απριλίου ιγ', γίνονται χΟ' · ταύτας είς
Ct C' ^ γίνονται κη' · λοιπόν α'. Κα\ έγνωμεν ώς ή
ιδ' του πριοτου μηνός τής σελήνης, καθ’ ήν πρώτον®*
τό έν Αίγύπτφ Πάσχα ®* έπετελέσθη, έφθασεν τή ιγ'
τοΟ Απριλίου μηνός καΐ έν ήμέρφ πρώτη τής έβδο-
μάδος.
Μετά τάς ι’ πληγάς ή χάλυψις τής θαλάσσης 1π\
Φαραώ χα\ έπ\ τους Αιγυπτίους ια'.
Τόν Μωϋσήν, μετά τό έπαγαγείν αυτόν τάς πλη-
γάς, οΐ Αίγύτϊτιβι Ψομ-θομ Φαν-ΧΟή (57j προσηγό-
ρ^υσαν, δ έρμηνεύεται, φ άπεχαΛν^(Η\ ζό^*μέΛ·
Xor,
Μωΰσής προεφήτευσεν λέγων Προφ'/(τΐ}Υ ύμΤγ
άταση]σει Κύριος 6 βεός, ώς· έμέ · αύτοϋ άκου·
σεσβε χατά χάγχα,
Άαρών προεφήτευσεν λέγων Μή μοι ύργίζου^
Κύριε · συ ®· γάρ οίδας τύ δρμΛ\μα τον Λαού τού·
τον· Λέγονσι γάρ μοι * Ποίησον ύ^μιγ θεούς,
y, θ', ε', ς'.
<7' έτει τής έξόδου τών υΙών Ισραήλ, χα\ πς·'
Μωϋ3έως,*Ααρών(58) ό Αδελφός αυτού πθ'ετος χατ-
άγων πρώτος Εβραίων Αρχιερεύς κατέστη.
ί>. Γ/, θ', ι', ία', ιβ', ly, ιδ', ιε', ις·', ιζ', ιη'.
Εβραίων τήν Αρχιερωσύνην δεύτερος διεδέξατο
Έλεάζαρος υιός "Ααρών,
ιθ% χ', κα', χβ', χγ', χδ', χε', χς', χζ', χη', χθ',
^ 3857? Quia Moyses cum Aaronc; anno mundi 3838,
ingressus esi ad Pharaonein; el a mensis Martii
inchoubal jam annus mundi 3839. Merito ergo 5838
dividimus per 19,
Porro si lubel scire quando 14 luna exslilcril, qua
Paseba celebratum esi : ponimus illas 50 epactas,
quas annus decemnovenualis nalura sua habet; cl
13 praeterea illas ante luminaria, ac 7 anlelunares,
illasque 11 a 21 MarlH, el 13 Aprilis ; fiunlque 74.
Abjice bis 30, el erunt 00, rclinqucnlurque 14. Ita
discimus quo pacto 11 luna praesentis anni in diem
13 mensis Aprilis inciderit
Insuper si wdimus etiam scire, quis ille dies heb-
domadis fuerit, quo die primum in .ilgyplo Paseba
^ institutum est ; numeramus annos 3838. Ilis quar-
tam adjicimus pariem, exsisluntque 4797. Due 7 in
600, prodibunt 4200. Duc 7 in 80, exstabunt 560.
Duc 5 in 7, nascentur 35; superant duo : kis adjice
tres ante luminaria, et erunt 5, undecimqiie a 21
Martii, erunt 16. Adde ex Aprili 13, erunt 29. Due
4 in 7, erunt 28, relinquitur unum, lutelligitiir ergo
quemadmodum 14 luna mensis primi, qua primum
in iEgypto Paseba celebratum est, in 13 diem Aprilis
inciderit, primaque hebdomadis die peractum sit.
Post X plagas secula est alia , qua Pbarao et
iEgypiii mari obruti, coque contecti perierunt.
Moysen, post inductas ab eo plagas, iEgvptii ap-
pellavere Psom-Thom-Pban-Chli, hoc est, cui futu·
ra revelata sunt,
C
Moyses prophetavit, dicens: Prophetam vobis sus-
citabit Deus sicuti me : ipsum in omnibus audietis.
Aaron quoque prophetavit dicens : Ne irascaris^
Domine^ mihi : non enim nosti impetum populi hujus.
Dicunt enim mihi : Fac nobis deos.
(A. a M. C. 5840.) iii, iv, v, vi.
Ifoc anno vi migrationis filiorum Israel , et anno
Lxxxvi, Aaron, fraier ejus, cum ageret annum
Lxxxix , primus Hebraeorum summus pontifex est
creatus.
vii, vni, IX, X, XI, xn, xm, xiv, xv, xvi, xvn, xvm.
Summum pontificatum Hcbrx‘orum excepit Elea-
sarus filius Aaron.
D XIX, XX, XXI, XXII, xxiii, XXIV, XXV, xx^i, xwn.
DUCANGII NOT/E.
(7p1) Ψογ·βομ ^αγθϊ\. Vide quae de hac voce at-
ligiiiHis in Notis ad Zonarje Annales^ pag. G. Prae-
terea Atlianasium Kirclierum in Prodromo Copto,
cap. 5. el Slepban.LcAiofne, toni. II Sacror, varior,
pag- 150.
(58) *Ααρώμ. Salianus an. ii. mdxlix. Mirum, in-
quit, hoc anno qui est sextus ab Exodo, in Chronico
Alexandrino poui primum annum ponlificaltis Aa-
reni<· qui est revera quintus. Idque non minus
absurdum est, quam LIeazarum decimo octavo
egressionis facium esse ponliiiccm, iii in eodem
Chronico habetur, uliijuc errore ulrobi(|iie in nu-
meros illapso. Nam Aanm, cui ille successit, xxxix
sui Pontilicatus e vivis abiit; exitus autem quin-
quagesimo. Sed quae de F^lcazaro anno Kxodi xviii,
hic. perperam intriisa erant, (msi ai.mim xl, ex
llolstenio, reposuimus.
VARIiE LECTIONES.
»* βν. λβ' V. ®® ποία ή ήμέρα Ρ. ®* πρώτος V, qui voluit fortasse πρώ.ω;. »· πάσ/ον V. τό om.
Ρ. ®® Κύριος om. Ρ. ®· συ. ού RV. Exod. xxii, 22. ®® τώ ς·' Ρ, ®’ προ/α-ξήγγελεν Ρ,' ττ^ς ulierum
wt, Ρ.
227
OIROXICON PASCHALE.
228
xxvin , XXIX, XXX, xwi, ixxn, xxxiii, \xxiv, xxxv, A
xxxvi, xxxvii, xxxvm, xxxix, xl, xli, xlii, xliii, xliv,
LIV, LV, LVl, LVM, LVIll, UX.
De
Ilie esi magnus jllc Moyses, mirandorum signorum
et prodigiorum patrator, qui -mundi creationem de~
scripsit : qui Christum verum nostrum Pastorem
adumbrare, et Deum videre meruit : qui verbis et
factis Christi dispensationem pramuntiavit : ac fac-
tis quidem, ut qui israclilas ab iEgyptioruin servi-
tute liberaverit. Pascha et elTiisionein sanguinis in-
stituerit: qui per maris facium transitum baptismum
expressit . qui per nubem praenuntians leges pro-
mulgationem, et vitam in eremo , Spiritus sancti et
Ecclesiae formam designavit . qui per serpentem
aereum in sublime erectum, Christi Domini per
λ , Xct , , Αγ , a6 , A£ , A<^\ Aij\ αΘ’,
XLV, XLVI, XLVn, XLVni, XLIX, L, Ll, LIl, LUI,
ΕΙς rdy Μωϊ)σϊ\ν,
Ουτ<5ς έστιν ό μέγας Μωυσής, ό των παραδόξων
σημείων xal τεράτων ποιητής, ό τής κτίσεως κοσμο-
γράφσς, δ σκιαΐς του άΧηΟινου ήμών Ποιμένας
Χριατου τετιμημένος, και προσώπιρ ύπδ θεοΟ δε-
δοςασμένος , ό Χδγοι; χολ εργοις προμηνύων τά
τής οικονομία; του Δεσπότου Χρίστου, ίργοις μίν
ώς τδν Ισραήλ έκ δουΧείσς Αιγυπτίων Χυτρώσασθαι,
τδ Πάσχα κα\ τήν πρδσχυ σιν του αίματος ποιησάμε-
νος τήν διάβασιν τής θαλάσσης ώς ίτζ\ ?απτίσματος·
διά τής νε'ρέΧης ΐτρομηνύων τήν οόσιν του νδμου, κα\
τήν τής έρήμου διαγωγήν, ώς έπ\ του άγίου Πνεύ-
ματος κα\ τής 77 'Εκκλησίας πρότυπού μένος, τδν
crucem passionem praedixit : qui ingressum in ter- β δφιν τδν χαλκοΟνέφ’ ύψηΧοΰ στήσας, τδ πάθος τδ διά
ram repromissionis, per Jesum filium Nave praemit-
tens, coeleste domicilium descripsit : cui supema-
turalis Mediatoris status per plura miracula descri-
ptus est. Quid porro de tabernaculo dicere attinet,
quod mundi totius exstitit (Igiira, in quoct propitia-
toriiim collocavit, quod Christi Domini vicem obti-
nuit? Verum ne diutius sermonem protrahamus,
eadem saepius iterantes, ad illius prophetiam quam
vcrliis' prodidit, deveniamus, bic igitur ait : Pro-
phetam suscitabit vobis Dominus Deus ex fratribus
vestris, sicuii the. Illum juxta omnia audietis quw-
eunque dixerit vobis. Erit autem omuis anima , qu(C
non audierit prophetam illum , exterminabitur de po-
pulo suo. Rursum ipse scribit , velut ab Abraham
του σταυρού τού Δεσπότου Χριστού προκατήγγειλεν
τήν είσοδον τής γής τής έπαγγελίας διά *Ιησού παρα-
πέμψας, τδ κατοικητήριον τδ έν τοίς ούρανοΓς προ·*
εγράφετο, ψ τάςις Μεσίτου ύπερφυής διά ηΧειόνων
θαυμάτων ίστορουμένη. Τί δΧ δε? λέγειν κα\ περ\ της
σκηνής τής οΟσης έκμαγε Ιον παντδς τού ** κόσμου, έν
ή καΐ τδ ίΧαστήριον έθετο, τάξιν έπέχον τού Δεσπό-
του Χριστού ; άΧλ’ Γνα μή μηκύνωμεν** τδν λόγον,
ποΧΧάκις αύτά προειρηκότες , έπ\ τήν προφητείαν
αυτού τήν διά των λόγων έΧθω;ίεν.
Λέγει τοίνυν ούτως · llpo^t\zr\r vp7r άνασζή-
σει Κύριος ό θεός έκ άδε.Ιρών ύρώ%' ·** ώς
έμέ. Χυτού άκι ύσεσθε κατά ndyra δσα Ur
χρός ύμάς. "Εσται δέ, πάσα ήτίς ούχ
dictum : Orietur stella exJaeob, et consurget homo de C άκούει τον προφύ^του έκείνον, έζοΛοθρενθι\σετα%
έκ τού Λαού αντης. Κα\ πάλιν αύτδς συγγράφει,
ως άπδ τού Βαλαάμ** είρημένον* ΆνατεΛεΊ άστροτ
έξ Ίακώδ, καΐ άναστήσεται άνθρωπος έζ ΊσραηΛ^
καϊ Ορανσει τούς άρχοντας Μωά€ καϊ ύποτάξει
πάντας τούς νΙούς ΣήΟ. ΥΙο\ δέ Σήθ δλος ό κόσμος
έστί · κα\ ουχ ·** άρμόζει τούτο, εί μή έπι τού Δε-
σπότου Χριστού, ’ϋ γάρ Σήθ θεμέλιος έρμηνεύε-
ται Επειδή ουν ό Καΐν καΐ τδ τούτου σπέρμα
έν τιΤ) κατακλυσαω δλον άπώλετο, *Άβελ δέ Δπαις
νεώτερος ετελευτησεν, τούτων 6 Σήθ μεταγενέστερος
έγένετο, ές ού κα\ ό Νώε κα\ πάς ό »· κόσμος κατά-
γεται, ώσπερ τις θεμέλιος των ανθρώπων διά τούτο
in quem omnis sacra spectat Scriptura. D εκ τής αΙτίας ένΟουσιασΟε'ς αύτδν ό *Αδάμ έπωνδ-
μασε ΣήΟ, Ινα είπη δλον τδν κόσμον. Τούτο οϊ έπι τού Χριστού κα\ μόνου άρμόςει, πρδς δν πασα ή
θ:ία Γρα^ή άγ^Ρ?·
Ιησούς Ν’αυή κζ', ομού ,γζδ'.
α', β', γ', δ', ε'.
Ήν άρχιερεύς (59) Έλεάζαρος, υίδς Άαρών.
Τούτψ τώ έτει τής έαυτού ήγ:μον!ας οιαγαγών
Israel, et percutiet duces 3Joab, et subjiciet sibi om-
nes filios Sclli. Nomine porro filiorum Seth , totus
mundus inlcUigilur : neque tamen in Seth id qua-
drat , sed in Christum Dominum. Seth enim idem
valet quod fundamentum. Nam cum Cain et omnis
illius posteritas in diluvio perierit, Abcl autem abs-
que liberis natu minor vitam finierit , his posterior
Seth erat , e\ quo et ex Noc et mundus universus
protKigatus est , factus viduli hominum fundamen-
lum : propterca divino aillalus spiritu Adain eum
Seth appellavit, ut isto nomine lotum mundum de-
signaret. Illud autem in unicum Clirisliim quadrat.
Jesus Nave, 'i7. CuHigiinlur anni 5901.
I, 11, Ili, -.V, v.
Lleazarus, Aaronis iilins, summus erat Pontifex.
VI, MI.
lloc anno priiicipalus sui Jesus filius Nave cum
DLCANGII NOT^
(59) 7/r όρχιερενς. Ifane. lineam delet cod. Ilolslenii·
VARLE LECTIONES.
τού oni. P. τδ om. P. μηκύνιομεν. μείνομεν P. των om P /ένει Dent vvin
*»· - - ’· "■ in s,>
fHROXICdN paschale.
’Ir,wJ νΐΐς Ναυή τονς ΰ'οϋς 'Ισραήλ είς γήν Χα- Α ·ι> CIiaiian;corum terrAn decima lucnsii per me»
dium Jordanem filios Israel deduceret, ac duo coeli
luminaria Dei iiulu stetissent, primamqiie uiiiem Je·
riclio , moenibus illius sponte ac sine \i humana
cadentibus, cepisset, PaliEslinorum terram Jud;cor uni
genti iributim sorte partitur : provinciis vii destru-
ctis, ac \x\\ regnis intra sexennium desolatis : qua
etiam icmpestaie terram Phoenic^cs obtinuit.
viiv δεκάτΓ^ του πρώτου μην^ς διά· μέσου τοΟ Ίορ-
Ι^νου στήσα; τους δυο φωττηρας Θίοΰ βουλήσει,
πρώτην τ* πίλιν την ·* Ιεριχώ, των τειχέων αυτής
πεπτωκδτων αυτομάτους άνευ ανθρώπινης καυχή-
οεως, την Παλαιστινών γην τω Ιουδαίων έΟνει δια-
νέμει προς χλήρον κατά φυλήν, κατασκάψσς έπάρ^
χίας έπτά κα\ έρημώσας βασιλείας κΟ' έν ίξ
δτεσιν · έν οΓς κα\ τής των Φοινίκων γής περιεκρά-
τησεν.
Προεφήτευσεν Ιησούς κα\ εΤπεν Κύρως ό
θεός ήμώ>· Κύριος εις έστιν tr ούριη^φ κάΙ
i:z\ τί(ς ^^Γω.
T/, 6% ι', ια\ ι?. if. ιδ^ ιε', ις\ ιζ\ ιθ', κ', κα', κβ%
κγ'. κδ', κε', κς^ κζ'.
Μετά τελευτήν Ίησοΰ έξήμαρτεν ό λαδς των υΙών ||
'Ισραήλ πρδς τδν θεδν · κα\ παρέδωκεν αύτους
Ιίΰριο; όβεδς τω Χουσαρσαθέμ βασιλεΐ τής Μεσο-
49:>>ταμίας, κα\ εδούλευσαν αύτω έτη η'.
Χουσαρσαθέμ η', όμοΰ
γ'. δ', 6', ς', C, η'.
Έβραίοιν τήν άρχιερωτΰνην τρίτος διεδέςατο Φι-
νεές.
Μετά τε)ευτήν του ΧουσαρσαΟέμ κρατοΰσιν Έ-
€ραίων *· άλλδφυλοι έτη η\ ά κα\ συνάπτεται τοΤς
του Γοθονιήλ κατά τάς Ιουδαίων παραδόσεις. ΚαΙ
κεχραςάν:ων των λαών προς τδν Θεδν άνέστησεν ®·
αΰτοΐς Κύριος ό θεδς ήγεμδνα τδν Γοθονιήλ, αδελφόν
Χαλεβ τδν νεώτερον, έκ φυλής Ίουδα. Ουτος πσρ-
ετάςατο τώ ΧουσαρσαΟέμ βασιλει τής Μεσοποτα-
Proplietavil quoque Jesus, et -iicil : Domimn
Deus noster Dominus unus est in coelo sursum , et in
terra deorsum,
Vni, IX, X, XI, XII, ΧΠΙ, XIV, XV, XVI, XVII, ΧΛΊΗ,
XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI, XXVII.
Defuncto Jesu , populus filiorum Israel peccavit
in Deum : eosque tradidit Dominus Ciiusarsatbem
regi Mesopolamiie, cui annos viii servierunt.
(Λ a M. C.5931.) Cliiisarsatlicm 8. Coli. an. 591i.
1, II, III, IV, V^ VI, VII, YIII.
Hebraeorum summum pontificatum tertius obtinuit
Phinees.
Post mortem Chusarsathem , Hebraeis, iis sub-
actis, imperarunt alienigenae annis viii qui annis Go-
tlioniel adjunguntur, juxta Hebraeorum traditiones
Clamantibus autem ad Deum populis, suscitavit illis
Dominus Deus GolbonieI, fratrem Chaleb natu mi-
norem , ex tribu Jnda. Hic cum Chusar.saibem rego
Mesopotamiio bello congressus, cum devicit,. ac illius
μίας είς πόλεμον, κα\ έκρινεν ·' αύτδν, κα\ τδν λαδν (] exercitum est depraedatus : et judicavit Gotboniel
αυτού προενόμευσεν, κα\ ήρςεν Γοθονιήλ κρίνων τδν
>αδν έτη λβ' (40). ’Ομοΰ ,γ^μδ'.
α', 6% r, δ', ε', C, η', θ', ι', ια', ιβ'. if, ιδ', ιε', ις',
ιη', ιΟ', κ', κα', κβ', χγ', κδ', κε', χΓ, κζ', κη', κΟ',
λ', λα', λβ'.
Κα\ πάλιν έξήμαρτεν ό λαδς των υΙών Ισραήλ
πρδς τδν θεόν. Κα\ παρέδωκεν ·* αύτους Κύριος ό
6 βίδς τψ Έγλώμ βασιλεΓ Μωαβιτών, και έδού-
ΐευσαν αύτφ οΐοΐ Ισραήλ έτη ιη', όμοΰ ,γζξβ'.
r, δ', ε'. ς', ζ', η', θ', ι', ια', ιβ', ιγ', ιδ', ιε', ις',
tf , ιη'.
Έπιστρεψάντων των υιών Ισραήλ πρδς τδν θεδν,
ένέστήσεν αύτοίς Κύριος ό θεός ήγεμόνα τδν Άώδ,
ίνδρα έχ φυλής Έφραΐμ* κα\ άπέκτεινε τδν Έγλώμ
βασι>έα ..Μωαβιτών, Κα\ ήρςεν τοΟ λαού Άώδ
φυλής Έφραtμ, χαι έδούλευσαν αυτω έτη ν<7'.
Άώδ νς·', όμου ,διη'.
θ', β', γ, ο\ ε', ς·', C, η', θ', ι% ια', ιβ', ιγ', ιδ', ιε', ις\
populum annis χχχιι. Colliguntur auiiiiii.uDCCccxLiv.
I, η, III, IV, V, VI, νη, νιιι, ιχ, χ, χι, χιι, χιιι, χιν,
XV, XVI, XVII, XVIII, XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV,
XXV, XXVI, XXVII, XV1I1, XXIX, XXX, XXXI, ΧΧΧΙΙ.
Et rursum peccavit populus filiorum Israel adver-
sus Deum : et tradidit illos Dominus Deus Egloni
Moabilarum regi , et servierunt ei filii Israel annis
xvni. Colliguntur anni ii. kdcccci.xh,
1, II, III, IV, V, M, vn, vni, ix, x, xi, xii, xiii, xiv,
XV, XM, XMI, xvni.
Revcr>is ad Dominum Deum fdiis Israel, suscita-
vit illis Dominus Deus ducem Aod, ex tribu Epbraiin,
qui occiso Eglom rege Moabilarum , imperavit po-
pulo Aod, ex tribu Epbraim, cui servierunt annos lvi.
)
Aod, 56. Colliguninr anni 4018.
I, II, lll, IV, V, VI, XII, VIII, IX, X, XI, xii, xiii, xiv,
DUCANGII NOTiE
(40) "Ern .1^'. Gotbonieli, seu Otbonieb xxii lan- illi viii servitutis sub rege Mesopotamia; annos de-
ism annos tribuit, cum Scriptura xl ascribat, quia trahit. Vide Sabanum an. ii.mdci, h. 2.
WIWJE LECTIONES.
I·· τε τήν πόλιν P. τής om. Γ. *· δουλεία πρώτη ·· δευτέρα δουλεία m. Ρ. κατά τού-
τους τούς II ρομηθεύς μυΟεύεται σοφές ών έν παιδεία, εν ή τους άνΟριυπους άπέ ίδιωτςίας μιτέπλαοεν.
Μ». Ρ. έκρινεν. ένίκισε^ Ρ sola, ** γ' δουλεία ιη
Jil CHRONICON
XV, XVI, xvn, xvni, xix, xx. xxi, xxu, χχιιΐΛ«»ν, A
XXV, XXVI, XXVII, XXVHI, XXIX, XXX, XXXI. XXXlli
XXXllI, XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII, XXXVIIl, XXXIX,
XL, XLI, XLII, XLIll, XLIV, XLV, XLVI, XLVII, XLVIII,
XI.IX, L, LI, LII, LUI, LIV, LV, LVI.
Summus Pontifex cral Abiud.
Post mortem Aod Judicis , illius filius Semcgar
populum filiorum Israel judicavit.
Semegar, ^<1. Colliguntur anni 4042.
(A. a M. C. 4019.) i, ii, iii, iv, v, vi, vii, vni, ix, x,
XI, Xll, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVm, XIX, XX, XXI,
xxu, XXIIl, XXIV.
Summus Pontifex erat Bocchi.
Postquam mortui sunt Aod et Semegar, peccavit
populus filiorum Israel coram Domijio Deo, et tra-
diti sunt a Domino Jabis regiChananaeorum, et ser-
vierunt illi annos xx. τ
PASCHALE. »2
ιΓ, ιη', κα', κβ', κγ', κδ', κ2', κr», χζ', κτ/, κΟ',
ν,λα , 79 λΤ'. λδ'.λε', λς^'. λζ', λη'. λ6», μ', μα:,
μΡ', μγ', μδ’, μί.’, μς', μζ', μη', μβ', ν’, να', ν^', νγ*,
νδ', v£', νς·'.
^Hv άρχιερενς Άβιουδ.
Μετά τβλευτί)ν Άώδ ·* του χριτοΰ Εχρινεν ό υΐδς
αυτοΟ Σεμεγάρ τδν λαδν των υΙών Ισραήλ.
Σεμεγάρ κδ\ δμοΟ ^δμβ'
α', r, δ', ε', ζ\ η', θ', ι', ια', ιβ\ ir, ιδ', ιε', ιτ',
ιζ', ιη', ιΟ', κ', κα', κβ', κγ', κδ'.
"•Ήν άρ/ιερευς Βοκχεί.
Μετά τδ άποθανειν Άώδ κα\ Σεμεγάρ έξήμαρ-
τεν δ λαδς των υιών Ίτραήλ Ιναντίον Κυρίου του
θεοΟ , κα\ παρεδδθησαν ύπδ Κυρίου τφ Ίαβεις
^ βασιλει των Χαναναίων, χα\ έδούλευσαν αύτώ έτη χ'.
Jabis, 20. Colliguntur anni 4062.
1, II, III, IV, V, VI, Vn, VIII, IX, x. XI, Xll, XUI, XIV,
XV, XVI, XMl, XVllI, XIX, XX.
Iisdem annis, prophetavit Deborra, uxor Lapliido,
ex tribu Ephraim , et dixit : Nunquid ecce Dominus
*€gredietur post /e, et expugnabit adversarios tuos?
4lliusque consilio Barach illius Aminoem , ex tribii
Nephthalim, exercitum populi eduxit, qui cumSisara
duce exercitus Jabis congressus, illum vicit, et im-
peravit iis Deborra, judicavilque annos xi..
Deborra, 40. Coltiguntur anni 4102« ^
I.
Deborra, ex tribu Ephraim, uxor Lapbido, et Ba-
•raeh, filius Aminoem, ex tribu Benjamin, Dei spiritu
deducti, et cum Sisara duce Jabis congressi , illum
cum ingenti alienigenarum multitudine interfece-
runt , et nongentos Sisarae currus ferreos ceperunt.
Hic Sisara, dum eum persequerentur Deborra et
Baracli, occiditur a Jael uxore Ader Cynaei, arrepto
illius clave, et in dormientis tempora adacto, ipso-
que clavo in terram usque defixo : lac enim biberat,
cum intoleranda premeretur siti.
U, 111, IV, V, VI, VII, Vlll, IX, X, XI, XII, XIII, XIV,
XV, XVI.
Hoc anno Ilium ab Hio conditum est : et iEscula-
pius medicinae scientiam profiielur.
XVn, XVm, XIX, XX, XXI, XXII, XXlll, XXIV. XXV, XXVI,
azvil,· XXVIll, XXIX, XXX, XXXI, XXXll, XXXlli, XXIV,
XXXV, XXXVI, XXXViI, xxavill, XXXIX , XL.
Ία6ε\ς κ', δμοΰ δςβ'.
a', β’, γ', δ', ε', ς", ζ", η', β', ι', ca', ιβ’, ιγ·, ιδ- tt' ις’,
ίζ', ιη-, ι6',
Έν τοΓς χρδνοις τούτυις προεφήτευσεν Δεββώ^
βα ··, γυνή Ααφιδώ έκ φυλή; Έφpαtμ, κα\ είπεν ·
Ούκ Ιδού Κύριος έζεΛεύσεται djticOir σου καϊ
αοΛεμι\σει τους άντιδίκους σου ; Κα\ δ;’ αύτή^
ήγήσατο τής στρατιά; τοΰ λαοΰ Βαράχ ·’ ό υΐδς
Άμινο&μ έκ φυλής ΝεφΟαλελμ, δς παραταζάμενος
τψ Σισάρςι τψ άρχοντι τής στρατιάς τοΰ ΊαβεΙς
ένίκησεν αυτδν, και ήρξεν αυτών Λε€6ώββα δια-
κρίνουσα έτη μ'.
Δεββώ^ βα ·* μ% δμοΰ βρβ\
α\
Δεβώ^βα έκ φυλής Έφραΐμ, γυνή Λαφιδώ, κα\ Βα-
ράχ ό τοΰ Άμι>«οέμ φυλής ΒενιαμΧν πνεύματι θεοΰ
χροαχθέντες κα\ παραταξάμενοι τφ Σισάρα στρατη-
. γω Ίαβε\ς, άπέκτειναν αύτδν συν πολλφ πλήθεχ
άλλοφΰλων, κα\ έννακόσια άρματα σιδηρά κατεδυνά-
στευσαν τοΰ Σισάρα. Οΰτος δέ διωκόμενος ύπδ Δε-
βώ^βας χα\ Βαράχ ό Σισάρα αναιρείται ύπδ Ίαήλ,
γυναικδς* Άδέρ τοΰ Κιναίου, πάσσαλον αύτής λαβού·
σης άπδ τοΰ τοίχου, κα\ κολλησάσης κατά τοΰ κρο·
τάφου αυτοΰ καθεύδοντος, κα\ διαδυέντος ’· είς τήν
γήν τοΰ αύτοΰ πασσάλου. ^Ην δέ ποτισθείς γάλαχτι,
συνεχόμενος άφορήτφ δίψει.
D β' Υ, ί*. ς*. ί'ι η', β'. ι’. ί«’. ‘Τ', ιδ', te', ις·,
Τούτιρ τψ έτει τδ Ιλιον (42) ύττδ Ιλίου έχτίσθη,
κα\ Άσκληπιδς τήν Ιατρικήν μετήει ’·,
tC, ιη'» ιβ', κ', κα , κβ', κγ\ κδ', κε', χς\ χζ'. κη',
κΟ', λ', λα', λβ', λ^, λδ', λε', λς^, λζ', λη', λθ', μ'·
DUCANGU NOTiE.
|4i) άεϋύί^βα. Aliis Debbora, Quippe varie hoc Judex Israelis fuerit, disiiuirilSalanius an. ii.mdccxxiii· ,
nomen cflerri observat Colelerius in Not. ad Con- (42) Td "ΙΛιον. Kx Eusebio, ubi Scaliger, ci ;
siitut, aposloL lib. vni, cap. 20. An vero illa revera Salian. an. ii. unccxxxvii.
VARIiE LECTIONES.
Άώδ om. R· δ' δουλεία m. P. ·· Δεβώ^βα V. ·· τοΰ om. P. ·’ Βαροΰχ P.' “ Δεβοψα V,
·· Δεββώρα V, Δεβώδόα P. οπέκτεινεν P, χατεδυνάοτησαν P. ’· καταδυέντος P. β'. α*, p Ρ· ^
και — μετήει om. V. μετίει P. 1ι
I
V
133 CimONICON
80 Μετά %b άποθανε?ν Δεββ<υ^όαν ’· χα\ Rapi/, χ
έξήμαρτεν ” πάλιν ό λα^ς έναντίον Κυρ(ου του
βεοΰ κα\ παρεδόθτ^σαν τψ 'βρτ,β xa\ Ζή6
τιΐς άρχουτι των Μαδιηναίων, χα\ Ιδούλευιαν αύτοϊς
Itr, ζ\
χαΐ Ζήβ ζ\ όμου ^δρΟ'.
Έπ\ τούτων έξινέττησεν ό θεδς τίν Γεδεών έχ
φυλής Μανασσή, έχοντα τριακοσίους άνδρας, κα\
άτΛ}\ΐΊΖ τδν ’βρήβ χα\ τδν Ζήβ τους άρχοντας
των Μαδιηνα(ων χα\ δώδεκα μυριάδας ** (43) των άλ-
λοφύλων, χα\ ήρξε Γεδεών του λαού τών υΙών Ισραήλ
ό ϊχ φυλής Μανασ^ή £τη μ\
Γεδεών μ'. όμου «δρμθ'.
Ρ'. r.
Κύζιχο; (44) Ελλησπόντου κα\ Ασίας μητρόπολις Β
ύτΛ Κυζίχου ·· έκτίσδη μετά λδ' Ιτη του τδ "Ιλιον
κτισΟήναι.
PASCHALi.
(Α. a Μ. C ) Postquam Dcborra et Raracb e τίΐ:ι
excessere, peccavit rursum populus advcrsue Domi-
num Deum , et traditi sunt Oreb cl Zcb ducibus
Madianitarum, et servierunt illis annos vii.
Oreb et Zeb, 7. Colliguntur anni 4109.
I, II, III, IV, V, VI, VII.
Ilis regnantibus, suscitavit Deus Gedeon ex tribu
Manasse, habentem trecentos viros , et exterroinar
vit Oreb et Zeb duces Madianitarum, et centum vi-
ginti millia alienigenarum , et regnavit Gedeon ex
tribu Manasse super populum (iliorum Israel annos
XL.
Gedeon, 40. Colliguntur anni 4149.
I, II, III.
Cyzicus. Hellesponti et Asiae metropolis, a Cyzico
condita est, postquam conditum est Ilium annis
xxxiv.
δ', ε',
Τυρός ·* (45) έχτίσθη πρδ τού έν Ίεροσολύμοις
νεώ δτεσι τριαχοσίοις πεντήχοντα χα\ ένί.
θ', ι', uz% ip», ir, ιδ', ιε', ις', ιζ», ιγ, ιΟ', χ\ χα’, xβ^
κγ', κδ*, κε', χς', κζ', κη', χθ% V, λα'.
Γεδεών χαΟελών τδ τού πατρδς αύτού θυσιαστή-
ριον τού Βαάλ τυγχάνον, Ηνεύμά τε Κυρίου λριβών
χλ\ πίστιν διά σημείων τού πόχου, 2χο)ν τετραχο-
σ(ους άνδρας έξέχοψε τών Μαδιηναίων δυοχαίδεχα
μυριάδας.
λβ\ λγ', λδ', λε', λτ'. λζ% λτ/, λθ', μ'.
IV, V, VI, VII, VIII.
Tyrus condita est aifte templum Hierosolymitanum
annis cccli.
IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI, XVII, XVIII, XIX, XX,
XXI, XXII, XXIII, XMV, XXV, XXVI, XXVll, XXVllI, XXIX,
XXX , XXXI.
Gedeon, everso quod Baali pater erexerat altari ,
Dominique accepto Spiritu, ac per velleris signa
spe erectus, cum trecentos duntaxat viros haberet,
Madianitarum centum viginti millia delevit.
XXXII, XXXIII, XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII, XXXVIII,
XXXIX , XL.
Μετά τελευτήν Γεδεών του χριτού, έκρινε τδν λαδν
ςών υΙών Ισραήλ Άβιμέλεχ δ έχ παλλαχής υΐδς
τού έτη τρία.
Άβιμέλεχ γ', όμού ,δρνβ'.
α'. γ'.
Ουτδς έστιν Άβιμέλεχ, ό φονεύσας τους έβδομή-
κοντα αδελφούς αύτού χα\ τυρα'/ννίδι έαυτδν βασιλέα
χαταστήσας χα\ τδν λαδν εΐ; τδν κατ’ άλλήλων πό-
λεμον χαταστήσας.
Μετά τελευτήν Άβιμέλεχ τού χριτού, ήρξεν Θωλά
κριτής υιδςΦιλά, τού έχ Καιββάν, έχ φυλής Έφραΐμ.
βωλά κγ', όμού ,δροέ'.
PS r. δ'.
Εβραίων άρχιερεύς Όζεί.
β'. ς*. D
81 Μεθ* δν οΐ έχ τού οΓχου Ίθάμαρ διεδέξαντο τήν
άρ/ΐ- ρωσύνην, πρώτου παραλαβόντο; αυτήν Ήλε\
τού χριτού.
Post mortem Gedeon judicis, Abiipelech , illius
ex concubina filius, populum filiorum Israel judi-
cavit annis iii.
(A. a M. C, 4150.) Abiipelech, 3. Colliguntur
anni 4152.
Hic est ille Abimelech, qui lxx fratres suos inter-
fecit, regemque seipsum per tyrannidem constituit,
et ut populus invicem bellum gereret effecit.
Post mortem Abimelech judicis , regnavit Thola
judex filius Phila, ex Charran, ex tribu Ephraiip.
Thola, 25. Colliguntur apni 4175.
I, II, III, IV.
Hebraeorum pontifex Ozi.
V, VI.
Post quem qui ex domo Ithamar erant pontiOc.i-
tum excepere, horum primo illum obtinente Hcli
judice.
DUCANGII NOTiC.
(45) Δώδεκα μνριάδϋΐς. Infra δυοχαίδεχα. (45) Τύρος. Ex eod. Eusebio, ubi Scali^er, qui
(44) Κνζιχος, Ex Eusebio, ubi idem Scaliger, locum sat pluribus expendit. Vide eiimdcm in Notis
p. 46 et 74. ad Fragmenta Graecor, scriptor., p. 29.
VARIiE LECTIONES.
Δεβώ^βαν P. e' δουλεία m. P. τού x. θεού P. ’· τόν om. P. μυριάδας, φκ' χιλιάδας m. P.
pi χιλιάδας m. V. ·* περ\ Κυζίχου praeflgit R. ·* Κυζικίου V. ·* περί πόλεως Τύρου praeAgit Η.
^ είς τόν om. R.
Patroi.. Gr. XCII 3
l
CHRONICON PASCHALE.
r\t
VII. VII!, iX, X, XI, XII, Xlll, XIV, XV. XVI, XVII, xvill,
XIX, XX, XXI, XXII, XXllI.
Posl Thola, rursum surrexil Jair Galaadiles, ex
cribu Mniiasse, et ipse judicavit Israel ann. xxii.
Jair, 23. Colliguntur anni 4197.
I, H, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV,
XV, XVI, XVIi, XVIll, XIX, XX, XXI, XXIU
Post hunc peccavit populus rursum coram Po·
mino Deo, et tradidit illos Dominus Deus .Ammani*
tis, et servierunt illis annis xviii. Colliguntur anni
4215.
I, U, lU, IV, V, VI , Vlf , VIII , IX , X, XI, XII, xni, XIV,
XV, XVI, XVII, XVIII.
Et clamante populo ad Deum, suscitavit illis Do>
minus Deos ducem iephihx Galaaditam, ex tribu
Manasse, qui debellavit alienigenae, et liberavit eos
ex senitute Ammanilarom, et judicavit populum
filiorum Israel ann. vi.
Jephthx, 6.
Colliguntur anni 4221.
A C* I ^ 9 » IS * 1^^ >
- XI», χβ*, κγ'.
Μετά θωλά πάλιν άνέστη Ίαειρ ό Γαλααδίτης έχ
φυλή; Μανασσή, χα\ αυτδς Sxpivs τδν Ισραήλ ^τη χβ'.
ΊαεΙρ ” χβ*, όμοΰ ίρΐ^ζ*.
α', β'. r. ε\ f , τ/, θ', ι', ια', ιβ', ιγ*, ιδ».
ις*· C, ιη', tO', X', χα', χβ'.
Μετά τούτον έξήμαρτεν δ λαός πάλιν έναντίον Κν·
ριου του θεού, χαΐ παρέδτοχεν αύτους Κύριος ό θεδς
τοις ΆμμχνΙταις, χα\ έβούλευσαν αύτοί; 2τη ιη',
όμου ,δσιε'·
α'. r. δ*, ε', τ', C', V, θ', ι', ια', ιβ', ιγ', ιδ',ιε',
in'·
Κα\ χεχράξαντος τοΟ λαού πρδς τδν θεδν άν-
έστησεν αύτο?ς|Κύριος όθεθςήγεμύνα τ6ν ΙεφθαΙ τ6ν
^ ΓαλααδΙτην έχ φυλής Μανασση, δς έξεπολέμησε τούς
αλλοφύλους, χα\ Ιββύσατο αύτους έχ τής δουλείας
των Άμμανιτών, χα\ Ιχρινε τδν λαδν των υΙών *Ια·
ραήλ έτη ς*,
Ίεφθαέ ς·', δμου ,δσχα'.
α'.
Hic Jepbthae, anno ι illius, bello aggressurus Am-
monitas, vovit si vinceret, primum sibi e domo sua
occurrentem Deo se in sacrificium oblaturum.
£oque victoriam adepto , occurrit ipsa filia unica,
quam post duos menses , ubi suam illa deplorasset
virginitatem, immolavit. In cujus symbolum ad hunc
usque diem Hebraeorum virgines , quotquot repe-
riuntur, quotannis luctum peragunt.
(A. a M. C. 4217.) ii, iii, iv, v, vi.
Post mortem Jephthse , imperavit filiis Israel
Essebon ex Bethleem^ ex tribu Jiida , et judicavit
Israel ann. \n.
Essebon, 7. Colliguntur anni 4228.
I, II, III, IV, V, VI, vn.
Post mortem Essebon, imperavit Israel iEalon
Zabulonites, ipseque judicavit Israel ann. x.
iEalon , 10. Colliguntur anni 4258.
I, It, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X.
Post mortem iEalon, imperavit filiis Israel Labdon
filiusiEtim,Pliaratbaonites, ex tribu Epbraim, et ipse
judicavit Israel annis viii.
Labdon, 8. Colliguntur anni 4246.
I, II, III.
Anno III Labdon, captum est Ilium.
IV, V, VI, VII, VIII.
Οζτος 6 ·· Ίεφθαέ κατά τδ πρώτον έτος αύτου μέλ-
λων ΆμμανΙταις πολεμεΐν ηδξατο, Ιάν ν.χήση, τδν
ύπαντήσανια αύτω πρώτον έχ τής οΙχίας αύτου
θυσίαν αύτδν προσενεγχεΤν τψ Θεψ. Κα\ νιχήσαντος
αύτου, συνήντησεν αύτφή μονογενής αύτου θυγάτηρ,
ήντινα, μετά δύο μήνας πενθήσασαν τήν έαυτής παρ-
θενίαν, έθυσεν. ΕΙς δν ·· τύπον είσέτι χα\ νυν αΙ τών
Εβραίων τταρθένοι, βσαι άν εύρεθώσι, κατ’ ένιαυτδν
τελοΰσι θρήνον,
β', γ'. δ', ε», C'.
Μετά τήν τελευτήν Ίεφθαέ ήρξεν τών υΙών Ισ-
ραήλ Έσσεβών έχ Βηθλεέμ ·· έχ φυλής Ιούδα, κα\
αύτδς έχρινεν τδν Ισραήλ έτη έπτά.
Έσσεβών C'* δμοΰ δσχτ/.
α', β', r. δ, ε', ς», f.
Μετά τελευτήν Έσσεβών (46), ήρξεν του Ισραήλ
Αίαλών ** δ Ζαβουλωνίτης, χα\ αύτδς έκρινε τδν Ισ-
ραήλ έτη ι'.
Αίαλών ι\ δμου ,δσλη'.
Λ'. β^T^ δ', ε', ς', C, η',θ',ι'.^
82 Μετά τήν τελευτήν Αίαλών, ήρξε τών υΙών
Ισραήλ Λαβδών (47) δ υίδς Άελήμ δ ΦαραΟωνίτης, έκ
φυλής ΈφραΤμ, χα\ αύτδς έκρινε τδν 'Ισραήλ έτη η'·
Λαβδών η', δμου ,δσμς^.
β » 7*·
Τρίτφ έτει του Λαβδών τδ Ίλιον ήλω (48)
θ', ε', C», η'.
DUCANG1I ΝΟΤ.Ε.
(46) Έσσεΰώτ, Idem nui Άβαισάν, vel Έβεσσάν,
m Yeteri Testamento dicitur, Άβαιθάν Clementi
Alexandr. Etebon EusebioinChron. E$bon, Mariano
et Nicephoro. Vide Scalig. ad Euseb. et Salianum
an. II. MDCCCLV.
(47) Ααβδώτ. Cod. Holstenii, ut et LXX Inter-
pretes, et Africanus apud Syncellum, Άβδών. Lab-
don Eusebius : Λαμβδών Nicephonis. V;de eumdem
Scaligerum, et Salianum anno ii.MDCCCLxxii, n. 1.
(48) Td "ΊΛιον ή,Ιω. Idem Scaliger, p. 53,
de anno excidii Tn>Jje agit, ut et in libris Dt
emendat, tempor. non uno loco ; praeterea Peta-
vius, Seldenus ad Marmora Arundcliana, Saliauus
an. ii.MpcccLxxi, et alii chronologi.
VAUIiE LECTIONES.
ξυλεία m. P. ·· δ om. P. ·’ ύπαντήσοντα V. εις δν. ής τδν RV. ·* έκ Β, έν Β. RV.
Αίαλών. Ίαλών hic et infra V.
OLto; ό Λάβρων Ισχεν υΙο2»ς τριάκοντα κα\ έκγό- Λ
νο'^ς τρ(άκο'/τα.
Μετά τελευτήν του Ααββων έξήμαρτεν πάλιν ** ό
λα^ς έναντίον Κυρίου του θεού, χα\ παρέδωκεν αν·
τους τοίς Φυλιατιε\μ, χα\ έβουλευσαν ** αύτοίς (πΐ
άτη μ'.
Hic Lnbdon habuii iUios xxi, el nepotes xxx.
Post mortem Labdon, peccavit rursum populus in
conspectu Domini Dei, et tradidit illos Pbilistiim,
et iis servierunt per annos \i.
CHRONICON PASCHALE.
ΦυλισταΙοι ·· ίτη μ'. όμον ,δτπς'.
r* fi'. τ', ζ', η', θ^ ι', ια\ ιβ',
»ς·'. ιΓ. ιη'. ιθ', χ*, xa'. X?'. χϊ% χδ'. χε'. χς\ χί'»
xt;', χΟ', l·, λα', λβ', Ιγ, λδ', λε', λ^', λζ^, λτ/, λΟ',
μ’·
Και έπιστρεψά'/των των υΙών Ίιραήλ πρδ; τδν
0stv. άνέστησεν αύτοίς ό θεδς ήγεμίνα τδν Σάμψο^ν
ulbv Μανωλ ix φυλής Δάν, βς έξεπολέμηαεν τους
Αλλοφύλους έν ίσχύϊ μεγάλ^Ο, χα\ αύ“εδς Ιχρινεν τδν
Ισραήλ Ιτη κ'.
Σαμψών χ', 6μοΰ ίττ*.
α% β', τ', fi*, Τ', η', θ'. ιβ', . ifi',
tT'· ιζ', tη', t0\ X'.
Tbv Σαμψών υΐδν Μανωλ έχ φυλής Δάν ΙαχύΙ διά·,
σημβν γεγονέναι φασ\ τδν πολεμήσαντα τους άλλο-
φΰλους, χα\ χαρά τιαι τάς πράξεις αύτου παραβάλ-
λχσ^; ταίς ·· του Έραχλέους *· φασί. βηράσας γάρ
άλώχεχχς τριαχοσίους, χα\ ταΐς χέρχοις αΟτων λαμ*
κάδος έξημμένας προσδήαας, Ινέπρησι των άλλοφύ-
λο»ν τους άμπελώνας χα\ απδριμα. 0( δέ άλλδφυλο^
Ιπιβτρατεύααντες τφ Ισραήλ Εχδοτον αύτδ*/ Ιξήτουν
γενέσθαι * συλλαβδμενοι δ^ αύτδν δέαμιον άπήγα-
γον. Ό δΙ διαβδήξας τά χώλα τών δεσμών, συντυχώτ
σιαγδνι ·· δνου, άπέχτεινεν αυτών χιλίους, χαΐ
δ'^αοιΟη. ΚαΙ διψήσας τ^^ν θεδν έπεχαλέσατο, χα\
διιρβήξας τδν έν τή σιαγδνι ** δλμον, άνέβλυσε πηγή.
ΕΙτχ έν Γάζη συγκλεισθέντα αυτδν, χμ\ άποχλει·
σχ^ων τήν πδλιντώνάλλοφύλων, έλπιζδντων τε Ιχειν
αυτ^ν έν φρουρά, τή νυχτ\ χεχλευμένων τών πυλών
δ'.αββήςας τά δεσμά έξήλθεν, συνήθειαν Εχων πρδς
τινα πόρνην ΔτλιδΔν όνόματι, χάκεΓσε γίνεται τοίς
σατράπαις τών άλλοφύλων, χα\ ή διά τής χόμης αύ-
τοΟ ίσχΰς φανερά τούτοις γίνεται κα\ ύπνώσαν-
τος αύτου χα\ ξυρηΟέντος · τήν κεφαλήν άπδ τής
Δαλιδάς, ή (σχύς αύτου ΙμαράνΟη. Συλλαβόμενοί τε
c: άΐλόφυλοι χα\ έχκόψαντες αύτου τούς όφθαλμούς,
χατήγαγον εις Γάϊαν, χαΐ πεδήσαντες αυτδν εις
μυλωνά καθείρξαν, ΕΤτα έορτάζοντες προήνεγκαν ·
αύτδν έμπαίζειν αύτώ. *0 δέ άξιώσας τδν χειραγω-
γδν αύτου συνάψαι αύτδν τοΓς χίοσιν, ώς χεκμηχότα,
συνηγμένων τών άλλοφύλων άμφί τούς εύξάμ:-
νος έκδίκησιν παρά θεού, έπεσπάσατο τούς κίονας,
κα: διεφΟάρη σύν το|ς άλλοφύλοις, πλείονας θανα-
τώαας τελευτών ήπερ ^ άποκτείνας ζών.
Μετά τελευτήν Σαμψών άναρχίας χα\ ειρήνης
μ', όμοΰ ,δτμς·'.
σί', β\ Τ', θ', Τ', C', η', θ', ι', w'. ιβ', ιγ', ιδ', ιε',
ιΤ*. ιΓ· tn'· ιθ', κ'. χα', χ3', χγ', χδ*. κε', χς·', χζ'
xrf, χΦ. V, λα', λβ'. λγ', λδ', λε', λς', λΓ, λη', λθ',
μ'·
Μείτά ταύτα Expivs τδν Ισραήλ Ί)λε\ ό μέγας 1ε<,
Philistaci, an. 40. Colliguntur anni 4286.
I, II, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX. X, XI, XII, XIII, XIV,
XV, XVI. XVII, XVIII, XJX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV,
XXV, XXVI, XXVII, XXVIII, XXIX, XXX, XXXI, XXXII, XXXIII,
XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXMI, xxxvni, XXXIX, XL.
Reversis filiis Israel ad Deum, suscitavit illis Deus
ducem Sampson, filium Manoe, cx tribu Dan, qui
alienigenas magna virtute debellavit, ipseque juJi-
cavit Israel annis xx.
^ Sampson , 20. Colliguntur anni 4306.
I, II, III, IV, V, VI, vn, vm, ix, x, xi, xii, xm, xiv,
XV, XVI, xvn, XVIII, xix, xx.
Sampson Mqnoe filium , ex tribu Dan, virium ro-
bore fuisse famosum ferunt, illum scilicet qui alie*
nigenas debellavit , adeo ut non desint, qui illius
facinora Herculis certaminibus aequiparsri dixerint.
Cum enim trecentas vulpes venando cepisset, earum
caudis alligatis facibus accensis , alienigenarum vi-
neas ac segetes combussit. Alienigenae vero, illato
Israelilis bello, sibi deditum, vinctum abduxere. Is
autem disruptis vinculorum nodis, cum in asini
maxillam incidisset, horum mille interfecit, saU
VQsque evasit. Porro cum sitiret , Deum invocavit,
confractoque in maxilla molari dente, fons scaturiit.
^ Postea Gaxae inclusus, urbis januis ab Allophylis
obseratis , cum illum in custodia habere se puta-
rent, disruptis clausarum forium repagulis, noctu
exivit, cum meretrice quadam cui Dalila nomen
erat, consuesse solens, ubi in alienigenarum prin-
cipum potestatem venit, cum totum in coma virium
illiuf robur esse accepissent. Eo quippe dormiente,
detonso a Dalila capite, robur ipsum emarcuit. Ab
Allophylis igitur comprehensus, oculis prius evulsis,
Gazam deductus, vinclusque in pistrino conclusus
est. Deinde eum diem festum ii agerent, quo ipsi illu-
derent, hunc adducendum curavere, qui , rogato du-
ctore suo ut se defessum ad columnas applicaret,
tribus alienigenarum millibus ibi collectis, implorata
D a Deo vindicia, columnas convulsit, et cum Alio-
pliylis interiit, pluribus moriendo, quam cum vive-
ret, ab co interemptis.
(A. a M. C. 4507.) Post mortem Sampson, inter-
regni et pacis , 40. Colliguntur anni 4446.
I. II, III, IV, V, VI, vn, viii, ix, x, xi, xii, xm, xiv,
XV, XVI, XVII, XVIII. XIX, XX, XXI, XXII, ΧΧΠΙ, XXIV,
XXV, XXVI, XXVlf, XXVIII, XXIX, XXX, XXXI, XXXII,
XXXIIl, XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII, XXXVIII, XXXIX, XI..
Post haec judicavit Israel Heli, magnus pontifex,
VARIAE LECTIONES.
ζ* δουλεία m. Γ. ·· έδούλευσεν V. ·* ΦυλιστηαΤοι V. ιΟ'.
Ρν. έξήτουν — αύτόν om. Ρ. *· σιαγώνι PV. ·· σιαγώνι Ρ.
σΟέντος Ρ. · προήνεγκεν — συμπαί^ειν Ρ. * εΓπερ PV.
ιη' V. ταις. τάς V. ·· Ήρακλέως
* ή om. Ρ. · ξυριθέντος V, ξνρν*
m CHRONICON PASCHALE.
quemadmodum primus Regnorum liber apud Ile·
biseos et Christianos narrat. Quippe post judices
principatum adeptus est Heli pontifex, et judicavit
Israel annos xl. Colliguntur anni 4386.
I. 11, III, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV,
XV, XVI, XVH, XVHl, XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV,
X\V, XXVI, XXVII, xxvni, XXIX, XXX, XXXI, xxxii,
xxxiii, xxxiv, XXXV, XXXVI, XXXV11, xxxvni, XXXIX,
XL.
Hebraeorum quarius pontificatum excepit Heli,
cujus filii Ophni et Phinees nefarii Deuro non co-
gnoverunt. Priusquam enim sacrificia quae Deo a
populo olTerebantur, afferrentur, ipsi sibi per viro
optima quaeque ex iis abstulere : qui quidem una
cademque die haud multo post in alienigenarum j
bello contriti perierunt. Isto vero Heli pontificatum
oblinente, nascitur sanctus Samuel ex Hclcana et
Anna, qui et pontificatum administrare coepit, vi-
sionibus a Deo dignatus.
Anna prophetavit et dixit : Domtnu$ ascendit in
coelos^ et tonuit : ipse judicabit fines terree, justus
exsistens, et sublimabit cornu Christi sui.
Post mortem Heli pontificis, judicavit Samuel
propheta filios Israel, reduxitque ab alienigenis arcam
testamenti Domini ; et introduxit eam in domum
Aminadab Cbettsei, et ibi mansit annis xx.
Samuel, 20. Colliguntur anni 4406.
I, II, III, IV, V, VI.
Hebraeorum pontifex Acbiinelcch. ^
VII , VUl , IX.
Samuel prophetavit : Testis Dominus, et testis Deus
hodie.
(A. a M. C. 4300.) x , xi, xii , xiii , xiv, xv, xvi,
xvn, xvni, XIX, XX.
Samuele in senium vergente , populoque rSgem
flagitante, ungitur juxta Dei praeceptum Saul in re-
gem Israel cl Juda.
Primus igitur repavit in Judaea Saul, filius Cis,
ex tribu Benjamin annis xx.
Saul , 20. Colliguntur anni 4426.
I, II.
Ex quibus secundum placitum Dei regnavit annis ii;
reliquis prxvaricatus est, quemadmodum ex iis quae ^
in primo Regnorum libro scribunlurcolligere licet.
III, IV, V, VI.
Summum pontificatum excepit Samuel , Rcthlee-
inila, filius Elcana et Annae.
ρεΰς, καθ' δν ή ::ρώ*η; των βαδίλειών irapi τοίς
Έβραίοις χαι Χριστιανοϊς Ιστορΐϊται. Μετά γάρ
τους κριτάς ήρςεν *Ηλε\δ ίερευ-,κα\ Ιχρινε τδν Ία-
ραΙ)Α 5τη μ'.
Ήλε\ ·δ Ιερευς μ', δμου βτπς*,
α'. r. δ', r/, θ', ι\ ια', ιγ, ιδ',
te', t?, ιη', ιθ', X', κα', χβ', κγ', χδ% χε', κς', xf ,
XT/, χ0\ V, λα», ψ, λδ', λε», λς', λζ', λη',
λθ', μ'.
Εβραίων τέταρτος τήν άρχιερωσύνην διεδέξατο
Έλεί· οΐ δέ τούτου υΙο\ Όφν\ κα\ Φινεές λοιμοί χα\
ούχ είδύτες τδν Κύριον. Πρδ γάρ τού τψ θεω προα-
ενεχθήναι τάς ύτΛ τού λαού προσφερομένας θυσίας
έαυτοΤς άπέσπων τά καλλιστεύοντα μετά βίας ·
χα\ συνετρίβησαν μετ’ ού πολύ έν πολέμφ · των Αλ-
λοφύλων έν ήμέρφ μι^. Έπ\ τούτου τού *Ι1λε\ ό
άγιος Σαμουήλ γεννάται άπδ Έλχανά χα\ Άννας, δς
χα\ Ιερατεύειν ήρ{ατο, δράσεων άξιωθείς παρά
τού θεού.
Άννα προεφήτευσεν χα\ εΤπεν · Κύριος άτέβτ\ είς
ovparoύς καϊ εβρότττχσε. Αύτός κρίνει άκρα pjc
δίκαιος ώτ, καϊ ύ·^*ώσει κέρ>ας Χριστού αυτού.
Μετά τελευτήν *Ηλε\ τού Ιερέως, έχρινε Σαμουήλ
δ προφήτης τους υΙούς Ισραήλ, έπιστρέψας άπδ των
Αλλοφύλων τήν χιβωτδν 04 βιαθήχης Κυρίου , χαι
είσήγαγεν αυτήν είς οίχον Άμιναδάβ τού Χετταίου,
χα\ έμεινεν έχει έτη χ'.
Σαμουήλ» (49) χ', δμού ,δυς'.
Ρ'. ϊ*. δ·, e'.
Εβραίων άρχιερεύς Άχιμέλεχ (50),
θ',
Προεφήτευσεν Σαμουήλ * Μαρτνς Κύριος καϊ μάρ·
τνς ό βεδς σήμερον.
ι', ια', ιβ', tf, ιδ*, ιε', ις^, tC', ιη', ιθ', χ'.
Γηράσαντος Σαμουήλ, χα\ τού λαού αίτήσαντος
βασιλέα, χρίεται χατά θειον πρόσταγμα έπΙ τδν 'Ισ-
ραήλ χαΐ Ιούδαν Σαούλ.
Πρώτος ούν έβασίλευσεν έντί) Ίουδαίχ Σαούλ, υΐδς
Κ\ς, φυλής Βενιαμ\ν · έτη χ'.
Σαούλ χ', δμού ,δυχτ'.
Ρ'·
Έξ ών θεαρέστως έβασίλευσεν έτη δύο. Τά δέ λοιπά
Ιν παραβάσει, χαθώς έστι τούτο λαβειν έκ των γε-
γραμμένων έν αυτή τή πρώτη των Βασιλειών,
γ'. δ», ε% ς».
Τήν άρχιερωσύνην διεδέξατο Σαμουήλ δ έκ Βηθλεέμ,
υΐδς Έλχανά χα\ Άννας,
DUCAHG11 NOTiE.
(49) ΣαμονήΛ. Hoc loco Samuel inter pontifices
pfferlur, ot et a Syncello, qui Achitabo successisse
eum vult. At Seldenus lib. i De success. in pontific.
Uebr., cap. 3, negat fuisse pontificem, sed et neque
I ontificatus capacem contendit. Hunc adi, si tanti
est , et Salianum an. ii. unccccxii , ii. mdgcccxl ,
II. MDCCCCLX.
(50) Άχιμε,Ιέχ. Qui Eusebio Abimelec, ubi con-
sulendiis Scaliger. Infra Abimelee etiam nominatur
ab auctore Chronici.
YARliE LECTIONES.
• Ί1λε\ — μ' ora. P. · έν τφ πολέμω P. » έτη x' P, · Βενιαμειν V, Βενιαμήν P,
CHRONICON PASCHALE. iU
ixxi, 11X11, XX3L11I, XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII,
XXXVUl , XXXIX , XL.
De Psalmis.
Quo pacto compositum est Psalterium.
Po»l Moysen, et illius successorem Jesum lilium
Nave, et post judices qui fueriiiu in Israel, Saul
regnum deinceps suscipiente, eoque postea abdicato,
excitavit illis Deus regem justum simul et prophe>
tam, qui inspirante Spiritu sancto librum centum
qiiinquaginU Psalmorum carmine composuit, ad
peculiares Hebraica Hnguse modulos, quos cum
rhyllimis variis«iue musicis instrumentis, sed et
cum saltatione et canticis, ipsemet suaviter cecinit:
citharam enim ipse tenebat. Quin et choros varios
luinorum prophetarum secum habebat (sic enim
eos qui manebant cum prophetis, iisque aderant,
saepe etiam lilios prophetarum vocabant, quorum
alii cymbala, alii tibias, alii tympana, tubas alii,
psalterium vel citharam alii tenebant; aderant et
cantores, quos vocales nuncupabant. Singulis por-
ro choris suus erat praefectus : quorum alius Asapli.
alius Judilhum, alii lilii Chore, alius Elham Israe-
lila, alius Moyses homo Dei dicebatur. Quando er-
go α Spiritu sancto afflabatur, ad vaticinandum iin-
pellebalur, seu de populi captivitate, vel illius reditu
. iiul de morum iiislilulione, vel de providentia, seu
de Christo Domino : tuiu vero Psalmum qui ad
unum perlineret argumentum certo carminis gene-
re componebat (unde Psalmorum prolixiores alii,
alii breviores), uuique choro tradebat concinendum,
prout cuique convenire censebat : ac primum qui-
dem in illo choro. Quippe interdum sub medium
ipsum psalmum quod reliquum erat, prout sibi vi-
debatur, choro alteri concinendum tradebat : qu£
quidem carminis seu rhythmi successio, diapsalma
Vocabatur· Ita ut quoliescunque cantoribus, vel vo-
calibus, circa medium psalmi, reliquum concinen-
dum traderet, tum illud Canticum diapsalmatis di-
ceretur, siquidem continuata serie reliquum psalmi
concinendum excipiebant caniores. Illud porro cui-
vis percipere Ikct ex iis qux scribuntur in libris
Paralipomenon, ubi haec habentur : Et cecinit can^
licum hoc in manu Asaph prophetee. Tradito in bunc
modum primo psalmo, singuli deinceps chori, tum
per se, tum simul et unanimi voce, cum exsulta-
'*ione et rhythmo, lii organis, isti vero allernatiin
cum similibus instrumentis concinentes, saltabundi
In Dei gloriam psalmum decaiUabaiil. Sed et id rur-
a3', ).v\ λδ', λε', Χς*, λη', λθ', μ'
ΠΕΡΙ ΤΩΝ ΨΑΛΜΩΝ.
Το πώς συνέστη ό ΨαΛτήρ (.54).
Μετά ΜωΟσέα καΐ τδν τούτου διάδοχον Τηρούν τδν
τοΟ Ναυή, χαΐ μετά τους γενομένους χριτάς εν τω*^
Ισραήλ , Ιπιλαβομένου λοίπδν τής βασιλείας του
Σαουλ κα\ άττοδοκιμασΟέντος, ήγειρεν αύτοΐς ό θεδς
βασιλέα ένάρετον *· δίκαιδν τβ χα\ τιροφήτην, δς συν-
έταξε βίβλον Ψαλμών pV έχ Πνεύματος άγίου κινού-
μενος έμμέτρως κατά τδ μέτρου τδ ίδιον τής Εβραίας
γλώττης, κα\ έμμελώς μετά βυΟμοΰ καί ύργάνων
διαφδρων κα\ όρχήσεων κα\ ψδών αύτους άδων ·
ήν γάρ αύτδς χατέχων κιθάραν. Είχε δέ κα\ χορούς
ύφ* έαυτδν διαφόρους μικρών προφητών (ουτω γάρ
έκάλουν τους παρα μένοντας τοϊς προφήταις, πολλά-
κις δέ κα\ υΙους προφητών αυτούς ώνόμαζον), έχόν-
των*® διάφορα δργανα, τού μέν κύμβαλα, τού δ^ αυ-
λούς, τού 6k τύμπανα, τού δδ σάλπιγγας, τού δέ ψαλ-
τήριον se Χ'·θάραν, τούς δδ ι·>δούς τούς λεγομέ-
νους βοκαλίους.*Έκαστος δδ χορδς έξαρχον είχεν · 6
μδν δλέγετο Άσάφ, άλλος Ίδιθούμ, Ιτεροι υίο\ Κορδ,
άλλος ΈΟάμ Ισραηλίτης, έτερος ΜωΟσής άνθριοπνς
τού Θεού.’ΙΙνίχα τόίνυν έχινεΓτο ύΛδ τού Πνεύμα-»
τος*' προειπείν τι ή περ\ τής αιχμαλωσίας τού λαού,
ή περ\ τής δπανόδου αυτών, ή πζρ\ ηθών διδασκα-
λικών, ή περ\ Προ';οίας, ή περ\ τού Δεσπότου Χρι-
στού, ουνετίθει έμμέτρως *· τδν ψαλμδν δχάστου εις
μίαν ύπόΟεσιν συντείνοντα · διά τούτο γάρ κα\ μεγά-
λοι καΐ μικρο\ ψαλμοί · καΐ παρεδίδου έν\ χορφ, ώς
δδοκίμαζεν ή ήρμοζεν παραδίδοσθαι, κα\·® ήδεν αύ-
τδν έν έκείνω πρώτον τφ χορφ. Εί δδ πάλιν έδοκί-
μασε κατά μέσον τού ψαλμού χα\ άλλφ χορφ πα-
ραδούναι τδ λοίπδν τού ψαλμού, τότε αότη ή διαδοχή
τού βυθμού έκαλείτο διάψαλμα, ώστε κα\ όταν ή τοΐς
λεγομένοις ψδο?ς ήτοι βοκαλίοις κατά μέσοθεν ψαλ-
μού ήθελεν παραδούναι, τότε έκαλείτο ψδή διαψάλ-
ματος, έπειδήπερ οΐ φδο\ έκ διαδοχής παρελάμβανον
τδ λοιπδν τού ψαλμού $δειν. Μαθείν δδ ίνεστιν τώ
βουλομένφ περ\ τούτου έν τφ γεγράφΟαι έν ταις Πα·
ραλειπομέναις (55) τών Βασιλειών ούτως * ΚαΙ ffreers
Ti\r fiidtiy ταΰττχν ir yjBipl τον προρήτον.
Μετά τδ παραδούναι δδ ούτω πρώτον τδν .ψαλμδν,
λοιπδν έκαστος χορδς κα\ καθ’ έαυτδν κα\ όμοθυμα-
δδν μετά τέρψεο>ν κα\ όυθμού, τών μεν τούτοις τοϊς
όργάνο'.ς, τών δε έν έχεί'^ις άντιφωνούντων, ήδοντδν
ψαλμδν μετ’ όρχήσεως εις δόξαν Θεού.Ένεστι δδ πά-
λιν κα\ περ\ -ούτου μαθείν ώς αύτδς δι’ έαυτου ό Δα-
DUCANGII ΝϋΙΑΕ.
(54) ϋώς σνΓέστη ό ΨίίΛτήρ. Vide Gioss. med.
Griccil.
(55) 'Er ταχ ΠεφαΛΒίπομέναις. Ita hanc vocem
feminino genere usurpat fragmentum ex Josepbo
Christiano editum a Coldcrio ad Canones aposlol.,
p. 359, quem praeterea consule, p. 538.— Έτωκ yr.
Sic Rufinus in versione edita Josephi, licet Graeca
editio praeferat. Vide eumdem Cotelerium ad
lib. II Constit. apostol., cap. 1, ubi in mss. codd.
ejusdem Rufflni, iaxx haberi annotat.
VARLC LECTIONES.
Post μ' addit P περ\ τών Ψαλμών. τώ om. P. ένάρετον P, *· αυτός P.
ϋνεύματος άγίου P. ·· ένμέτρως Υ. ** καί ora. P. μεν om. P.
*® έχοντας Γ,
245 CHRONICON PASCHALE. 24»
6Vd άναλαβων ix των άλλοφύλων τήν xeβωτ6v ώρχή- )
σατο Ιμπυροιθεν αυτής · χα\ όνειδισθείς ύπδ τής Ιδίας
γ%»ναιχδς Μελχδλ ** Εφη ·· · Παίζομαι καΐ γεΛάσομΜ
trarxlor Κυρίου. Ού μίνον γλρ έπαύσατο, αλλά κα\
^ττιτείνειν τά τοιαυτα έΛηγγείλατο. Τινές δ^ μή προι-
βαχηκδτες τή τάξει χαι τή άχριβεία ταύτη, μή θελή-
σαντες έκ τών είδδτων διδαχθηναι, είς άλληγορίας
Ιτράχησαν, μηδλ ιεάντας είναι του Δαβίδ του; ψαλ·
μοϋς άποφηνάμενοι, άλλά τών έχ τοΰ Δαβίδ παρα-
λαμβανδντων, φανερούς Ιξ αύτών ειρηκδτες, έπαγ-
γβλιαν γενομένην, δτι Ταύτην ό θεδ; έχπεπλί;ρωχε
^οίς τέχνοις ήμών, άνβστήαας Ίησοΰν, ώς χα\ έν τφ
ψζλμφ γέγραπται*^ τφ δευτέρφ* ΥΙός μου εί cb,
άγώ σήμεροτ γεγέτττικά σε · τήν γέννησιν έπι τής
άιναατάαεως έχλαβών χαΐ χυρώσας χαι αυτδς ώ; ** ό
β7 δεύτερος ψαλμδς είς αύτδν εΓρηται, χαθά χα\
ττάντες οΐ άτιδατολοι εΤπον. ΚαΙ ταΰτα μλν περί τή; ··
άνΟρωηότητος αύτοΰ* τδ γάρ irsp\ τής θεδτητος αύ-
WJ έν τούτψ τφ ψαλμφ είρη|Λένον έστ\ τούτο · /7οι-
ματεΤς αυτούς έ»· φάβδφ σιδηρφ^ και ώς σκεύιχ
κεραμέως σνττρίψεις αϋζούς · ώαανε\ τδ Ιαχυρδν
κα\ δυνατδν τής θεδτητος γνωριαας έν ταυτφ χα\ τδν
άναχαινιαμδν ήτοι άναπλααμδν ·· τών άνΟρώτΓων ση-
μάνας* τδ γάρ σχευος του κεραμέως συντριβδμενον
μήπω** «ροαομιλήααν πυρί δέχεται άναπλααμδν.
'Ομοίως κα\ τδν δγδοον είς αύτδν πάλιν εΓρηχεν, είς
τήν αύτοΟ θεότητα εΙπών τά πρώτα τοΰ ψαλμοΰ, χαθά
χα\ αύτδς δ Δεσπότης Χριστδς μαρτυρεί περ\ τούτου
έν τφ” Εύαγγελίφ, δταν μετά τών κλάδων έπευφήμουν
λέγοντες* "Ωσαντά τφ υΐφ άαβίδ· εύΛoγημέroς ό
έρχόμετος kr ότόματι Κυρίου. Κα\ έπειδή μή
ίσχΰο'^ς οΐ Ιουδαίοι επίτιμον τοΓς δχλοις χα\ τοίς
νηπίοις (ήν γάρ παράδοξα τά δρώμενα, παϊδες χαΐ
θηλάΐοντα χα\ νήπια, χα\ μαΟητα'· κα\ δχλοι έπευ·
φημοΰντες, κα\ τδν ύμνον άναχράζοντες αύτφ), έπ-
εχείρουν τήν πεΰσιν έπι,δ^δίπτειν χαί φασιν” πρδς
αυτόν 'Ακούεις τί οΰζοι Jk^x>uciy; Ό δ* 2τερο;··
ευαγγελιστής φησι* Tίrές έκ τού δχΛου iΛεγor
αύΓφ* Έχιτίμψτοτ τοις μαΟηταϊς σου , ώσατεϊ
δτι δυσρημεϊς^ καταδεχόμενος ύμνον, βς τφ θεφ
μόνφ άρμόζει· έχάτεροι τδν αυτδν νουν έχοντες * πρδς
οΰς ό Κύριός φησι*·, τοίς μέν · Καϊ, οϋδέχοτε dr-
iyys^nt' Ύκ στόματος ντχηίων καϊ ΘηΛαζοντων κατ·
ηρτίσω αίνον; Λια,δ^ήδην.φήσας τδν δγδοον είς αύτδν
είρήσθαι ψαλμόν. Έν ταυτφ καΙαίνιττόμενος,δτι Ονχ ”
d/ Λ0ίω *’· τά τφ βεφ χροσόντα · τούτο γάρ εϊμι ··,
χαθά χα\ δ Απόστολος” βο5· Ούχάρπαγμύν ήγή·
σατο τό είναι ίσα θεφ · d.U* έαντόν εκενωσε,
μορ'ρτγν δονΛου Λαδών τοις δέ πάλιν ειπών Μί\
Θαυμάζετε χερ) των νηπίων καϊ τώ*· μαθητών·
ον τα έάν σιωπήσωσιν, οΐ Λίθοι κεκράζονται Οι δε
είοότε; δτι γέγραπται, θεωροΰντες ίέ χα\ αύτοίς Ιρ·
γοις^* νήπια χα\ θηλάζοντα παραδόξως χράζοντα τδν
sum addiscere iicel, ul David ipse recepta ab alieni-
genis arca, coram illa saltaverit, et a Melchol oxo·
re sua reprehensus, lixc subintulerit : Ludam el
irridebor coram Domino. Non modo enim cessavit,
sed illa ipsa produci praecepit. Nonnulli vero, ordi-
nem hunc non secuti, iieglectaque hac accuratione,
ut qui ex obviis nollent edoceri, ad allegorias con-
fugerunt, cum Psalmos omnes Davidis esse nega-
rent, sed eorum duntaxat qui se bos accepisse n
Davide assererent : idque maxime constare dictita-
rent ex illis factam promissionem, quam tum de-
mum Gliis nostris praestitit Deus, eum Jesum a mor-
tuis excitavit, ut in secundo psalmo scribitur :
Filius meus es tu, ego hodie genui U, ubi generatio-
nem de resurrectione accipit. Idqiie firmat idem
secundus psalmus de eodem dictus, 4|uemadmo<iiiiii
aiunt omnes apostoli. Atque hacc quidem de illius
humanitate : quod enim dc ejus divinitate in eo-
dem psalmo dicitur, istud est : Pasces eos in virga
ferrea, et ut vas figuli confringes eos. Quibus ver-
bis veluti vim et potentiam Divinitatis tn eodem
indicat, hominuinqiie renovationem significat. Vas
enim coiiiniinutnm figuli, quod igni admotum nou
fuit, rursum innovatur. Sed et octavum pariter tu
eumdem rursum dixit , prima psalmi parte illius
Di>initati apUita, quemadmodum ipsemet Dominus
Christus de eo testatur in Evangelio quando cum
ramis acclamarunt, dicentes : Hosanna filio David,
benedictus qui venit in nomine Domini. Cum igitur
1 turbas ac pueros coercere et continere non pos-
sent Judxi (quse enim cernebantur niiranda puta-
bantur, quod scilicet pueri, et lactentes infantes,
discipuli pariter ac plebs laudes ei byιmιumφι«
acclamarent), accus.itionem adversus illum institue-
re sunt conati, cum dicerent : Audis quid hi dicunt?
Alter vero evangelista ait : Quidam ex turba dice-
bant illi: Increpa discipulos tuos : tu enim quasi blas-
phemas, cum hymnum admittis, qui soli Deo convenit
(uterque eadem sentiens). Quibus Dominus ait : Ita
sane, sed nunquam legistis. Ex ore infantium et lacten-
tium perfecisti /am/em 7 Quibus in se dictum esse psal-
mum ocuvum aperte profitebatur. Cum in eodem si-
mul innueret ; Non rapiam Deo quai Dei sunt, illud
enim sum : quemadmodum clamat Apostolus : Non
^ rapinam arbitratus se esse eequalem Deo : sed semetip-
sum exinanivit formam servi accipiens. .Aliis vero
dicebat : Ne miramini de infantibus et discipulisr ,
quoniam, si hi tacuerint, lapides clamabunt. Qui
cum scirent qnod scriptum erat, viderciilque reipsa
infantes et lactentes prrfler ordinem hymnum ac-
clamare, credidere fieri perinde posse, ut qui effi-
cit ut supra naturam infantes hymnum canant, Ha
et sensu carentia acclamare efficiat pudibundi cx-
VAlUifi LECTIONES.
·· Μελχίϋλ P. ••'Ιφτκ 11 Rcg. vf , 21. γέγραπται. Psal. u, 7. ” ώ; om. P. τή; om. Γ.
ήτοι άναπλασμόν oiii. Γ. ·* μή P. ** τφ om. P. Malih. x\i,0. ** έπιρίπτειν P. φασίν. Ihid. il.
' 6 δέ ?τερο·. liiic. xi\, 5!1. ” φησί. Matlh. x\i. Ut. οΰ/. V. bpr:dj(o P, άρπάξω ” foSfl
ε·μ\ addit P. (όμοούσισ;). ” δ ‘Αττοστολο;. Philip, ii, fi. '* ίσον P. κα\ αύτοί; *ρϊΉ; αυτοί; P.
24·? fcHRONlCON
daiiiaruiit : Pap<e, quatiu potentia Domini Christi! ^
Puptv, qualis clementia I Papa*, qua tanta tamque irti-
sjricors indulgentia ? Quomodo per doctrinam, qua
formam servi suscepit, suam tam mansuete dignatus
est ostendere Deitatem, suarumque creaturarum ex~
cipere opprobria, atque respondere, non iracunde;
sed placide ac clementer ? 0 patientia immensitas,
0 digna Davide, qui talia pradicere dignatus est ! Rur-
sum enim de illius bumaniUle iti eodem psalmo
ait ab eo loco : Quid est homo quod memor e.s ejus ?
tisquead finem. Quibus consentanea scribit divinis-
simus apostolus Paulus, cum sic ait : Hunc paulo
minus ab angelis minutum videmus proptef passionem
mortis, gloria et honore coronatum. El rursum : iVow .
enim angelis subjecit Deus orbem terra futurum, de
quo loquimur. Sed cui ipsum subjecit, o Paule? *
Addit: Testatus est in quodam loco quis dicens : Quid
est homo quod memor es ejus ? Huic illum subjecit.
Dum quippe omnia illi subjecit, inquit, nibil quod
uoii ei subditum sit reliquit. Sic cum ista Hebraeis
ot fidelis dixisset, eadem gentilibus dicit, aitque :
tempora quidem hujus ignorantia despiciens Deus,
nunc annuntiat omnibus hominibus, ut omnes ubique
panitentiam agant. Eo quod statuit diem in quo ju-
dicaturus est orbem in aquitate, in viro, in quo sta-
tim fidem prabens omnibus, suscitans eum a mor-
tuis. Similiter et Petrus : Quia ipse constitutus est a
Deo judex vivorum atque mortuorum. Similiter rur-
sum in ipsum xliv psalmum dixit David, in quo
iterum ct de ejus divinitate videtur loqui, et de bu- ^
inanitate» Quibus rursum asscnlilur beatus Paulus
in Epistola ad Hebraeos, ubi sic ait de Jesu : Thro-
nus tuus, Deus^ in saculum sacali ; virga aquitatis,
virga regni tui. Hoc cum de divinitate illius dixis-
set, stalim etiam subjungit de bumanitate, diciique :
Dilexisti justitiam , et odisti iniquitatem : propterea
unxit te Deus, Deus tuus oleo latitia pra consortibus
tuis. Neque enim divinitas, quod diligat justitiam
et iniquitatem odio habeat, ungitur : neque omnino
ungitur, neque Deum habet, cum unctio Deus sit,
sed ejus humanitas ungitur oleo exsultationis, ut
dicat Spiritus sanctus, Pra consortibus tuis, hoc est,
prae omnibus unctis. Divinitas quippe consortes
alios non babet : unus enim est Deus, Pater, et Fi-
lius, et Spiritus sanctus. Humanitas autem Christi
omnes homines, ac unctos praesertim, consortes
habet : hacque potissimum de causa, quia pr» om-
nibus uncta est Christi humanitas, uncta Spiritu
sancto el virtute, quod nulli alii contigit ex iis qui
uncti fuere, proindeque dixit, Pra omnibus consor·
tibus tuis. Totum vero eiiindem psaliuiim de Chri-
sto cl Ecclesia, cum eum veliiti in regem sponsum,
ct reginam sponsam confecibsei, absolvit. Similiter
PASCilALfe. 248
ύμνον · άναλόγιζ(5μίνο». ih ώ; δυνατήν χψ ποιήσαντι
vi νή-πια ύπέρ φύιιν άναχράξαι τδν ύμνον, δυνατδν
αύτω χα\ τά άψυχα ΛΟίήσαι χράξαι , ευφημοΰντο*·
αΙαχυνόμενοι· Βα€αΙ, δύναμις τού ΙεσΛότον Xpt-
στον ! βα€αΙ, φι.ΙανθρωπίαΙ βαβαΐ^σνγκατάβυ-ας
εύσχΛαγγνος! Πώς διά τής διδασκαΛίας ής 4*·-
έ.Ιαδε δούΛον μορφής ήζίωσε ηραέως την έαν-
τού θεότητα ύΛοδεΐξαι, δέχεσθα/ τε έταγωγάς
ύΛό τώτ Ιδίο)γ κησμάτωτ, καϊ άΛοκρΙτεσβαι oii
μετ* όργής, άΛΛά ίτραέως ηαϊ άτεξικάκως;
μακροΘνμίας gg ύΛtp€oΛή! ώ καϊ τον Ααδιδ
άξια, τοιαύτα άξιωθέντος χροειπεΊτ ! Έτι γάρ
λέγει χαι itspl τής άνθρωπδτητος αυτού έν τψ αύτω
ψα).μω άπύ τού, 7V έστιτ άνθρωαος δτι μιμrήσκει
αυτού; ΐως τέλους. ΟΙς μαρτυρεί 6 θείος ^ απόστο-
λος Παύλος λέγων ούτως · T0r δέ βραχύ τι ααρά
άγγέΛους ή.Ιαττωμέτοτ βΛέτίομετ'^^ Ίησούν διά
τό πάθημα τού θανάτου δόξη καΐ τιμή έστεφανω-
μένον. Κα) πάλιν · Ού γάρ άγγέΛοις ύπέταξεν ό
θεός τήν οικουμένην τήιτ μέΧΧουσαν, χερϊ ής
ΛαΛονμεν, 'Αλλά τινι αύτήν ύπέταξεν , & Παύλε ;
Φησί* Αιεμαρτύρατο'^' δέτίς που Λέγιον Τί έστιν
άνθρωπος ίτι μιμνήσκει αυτού ; Τούτ(») ύπέταξεν
αύτήν. Έν γάρ τω ύποτάξαι αύτφ τά πάντα, φησ\ν,
ούδ^ν άφήχεν αύτφ άνυπόταχτον.Ούτω τοίς Έ6ραΙοις
πιστός εΙρηχώς τά αυτά χα\*· τοίς Έλλη σι λέγει ^·,
χαΐ φησι · Τούς μέν χρόνους τής άγνοιας ύπερ-
ιδών ό θεύς τά νύν πapaγ)'έJΛει πάσιν άνΟρώποις
Ράντας πανταχού μετανοεΊν. ΚαΟότι^^ ίστησεν
J ήμέραν, έν ή μέΛΛει κρίνειν τήν οίκονμένην έν
δικαιοσύ>'η έτ άνδρΙ φ ώρισε, πίστιν παρασχών
πΰσιν*^, άναστήσας αυτόν έκ νεκρών. Όμοίω;
χα\·* ΙΙέτρος·*· 'Ότι αυτός έστιν ό ώρισμένος
άπό τού θεού κριτής ζώντων καϊ νεκρών. Όμοίο>ς
πάλιν είπεν είς αντόν ό Δαβ\δ χα\ τόν τεσσαρακο-
στόν*^ τέταρτοί ψαλμόν, έν ίρ πάλιν χα\ περί τής
Οεότητος αύτού φαίνεται λέγων χα\ περί τής άνθριο-
ί:ότητος. ΟΤς μαρ*:υρεί πάλιν ό μακαρίτης Παύλος
έν τή πρός Εβραίους·· Έπιστο>ή λέγων ούτως·
πρός δέ t0v Ίησούν · '0 θρόνος σου, ό θεός, είς τίν
αΙώνα τον αΙώνΰς· βάδδος εύθύτητος, ή ()άβδος
τής βασιΛείας σου. Τούτο περί τής Οεότητος αύτού
εΙρηχώς, λέγει εύθέιης χαΐ ταρί τής άνΟρωπότητος
καί φησιν · *Ηγάπησας** δικαιοσύνην καϊ έμίση-
σας άδικίαν · διά τούτο έχρισέν σε ό θεός, ό θεός
σου, iJatov άγα.9Μάσεως παρά τούς μετόχους
σου. ϋύ γάρ ή θεότης διά τό άγαπήσαι δικαιοσύνην
χα\ μισήσσι άδίχίαν χρίεται, ούτε δλως χρίεται, ούτε
Θεόν έχει* βύτό γάρ χρίσμα·^ θ·ός έστιν άλλ* ή
άνΟρωπότης αύτού χρίεται έλαιον άγαλλιάσεως, ίνα
ειπη τφ Πνεύματι τφ άγίφ. Παρά τούς μετόχους
αυτής, τουτέστιν παρά πάντας τούς χριστούς. *Η γάρ
θεότης μετόχους άλλους ούχ έχει· εΤς γάρ έστιν
VAKLL· LEC1I0M:;S.
ηύφτμουντο Ρ, ήφτμοϋντο Κ„εφημοΰντο V. ** μορφήν Ρ. θειότατος Ρ. Hebr. ιι, 9. βλέπω-
Γέν Ρ. πάλιν. .S. οιεμαρτυρεΤτο Ρ. ^· καί οιιι. Ρ. λέγει. ΛγΙ. vn, 50. καθότι. Διότι ιη. Ρ.
·* πάσιν οηι. Ρ. ·* Χ·σί· όέ Ρ. Πέτρος. Act. χ, 12. τετσαρχοττόν ΡΥ. ■* Εβραίους, ι, 8. *® ήγά-
Ηησας. Hcbr. ι , 9; Psal. xliv, 8, V.
S43 CHRONICON PiVSCHALE. 2&d
Bzbi ·· δ τε Πατήρ, aiai ΥΙ^ς, xa\ xb ΠνέΟμα xh A el cix psalmum in illtld IpsUm cccinit, quod Domi-
&γιοΐί··.Έ δέ·* άνΟρωπότης του Χρίστου πάντας nus ipse lestalur, dum ailJud^ls : Quomodo ergo
χους άνΟρώιΓους» μάλιστα του; χριστούς, 2χει μετ- David in Spiritu sancio vocat illum Doniinuht, dicem:
όχους · διά τοΰτο γάρ δτι χαρά χάντας έχρίσθη ή Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis. Si
ΑνΟρωχάτης τοΰ Χρίστου χρισθείσα Πνεύματι άγ(φ filius ejui est, quomodo Dominus illius est? Illud
χίΧ δυνάμει, δχερ ούδενΙ των άλλων χριστών ύτιήρ- quidem, Dominus illius, ι.Ι Deum manifeste praedi-
ξεν, ουτω; έξεΐχεν·*· /7αρά πάντας τούς μττόχονς cens, illud autem, Sede a dextris meis, hiiinanilali
εΤίίν.'Όλον tk αύτδν τδν ψαλμδν χερί τοΟ Χρίστου aperte aptat. Illud ehim, Sede, ei qui non sedet di-
xai χής Έχχλησίας ώς έχι βασιλέως νυμφίου g9 Divinitas vero propter sUuin sedet honorem
xa\ νύμφης βασιλίδος” έξειχών έτέλεσεν. Όμοίως δέ suamque gloriam ac beatitudinem, non ab majore
xx\ τδν έχατοστδν δνατον ** ψαλμδν είς τοΰτο εΓρη- alio invitata, vel ad hoc etiam soHieitaia ; sed
x£v. Kal μαρτυρεί αΰτδς 6 Κύριος λέγων χρδς Ίου- Christi hiimunilas a sibi inseparabiliter unita divi-
δχ£ους* Πώς οΰν Λα^δ έτ Πνεύματι άγΐ^} Κύριον iiilatc invitatur, dum bsecce audit ; Sede a dextris
αϋτόν dxoxaJiet Λέγων · Είπεν ό Κύριος τφ Κν- meis. Quasi diceret in honore meo; neque enim
pitp μον^ Κάβου έχ δεξιών μου; ΕΙ νΙός αύτου dextram vel sinistram habet Deits, qUi incircum-
έίΧΓΐν, χώς Κύριος αύτου ioTiv;Th μίν, Κύριος Β scriptus est, sed hoC illi iiit. Sede iii hdnote meo,
αύτου, ώς θεδν σαφώς χροειχών, τδ δ^. Κάβου έχ qUasi diceret, ih conspectu meo, ut imago Dei uui-
δεζιών μου, σαφώς τή άνΟρωχδτητι άρμύζει. Τδ verso mundo ostensa. Ita enim Danicl loquitur : Ei
γάρ. Κύβου, τψ μή καΟεζομένψ λέγει · ή Οεύτης ipsi datum est regnum, et honor et potestas, elc. Sed el
Γορυται είς xrv οίχείαν τιμήν χαΐ δόξαν χαι μαχα- ipse Dominus ait : Data est mihi potestas in coelo el
ριότητα χαρ* έτέρου μείζονος μή έχιτρε-ομένη ή in terra. Decurrens rursum eunidem psalmum, dc
χροτρεπομένη είς τοΰτο * άλλ' ή άνθρωπότης τοΰ divinitate ait : Ex utero ante luciferum genui te,
Χρίστου ύχδ της ήνωμένης αύτή άχωρίστω; Οεότη- \eluti si Pater Filio secundum divinitatem diceret,
τος έχιτρέχεται άχούουσα. Κάβου έκ δεξιών μου· Ante omnem creaturam quasi ex utero ( eamdero
ώσανε\, Έν τή έμή τιμή. Οΰτε γάρ δεξιά οΰτε αριστερά substantiam indicare volens) , non posterius produ-
Ifti 6 θεδς άχερ£γραφος ύπαρχων^ άλλά τοΰτο αύ- cens, sed in meipso te habens, sine principio et
τή^ λάγει, δτι Κάβου έν τχΐ έμ^ τιμγΐ, ώσανε\ είς sine flne, veluti ex utero, ex mea substantia tc gc-
αρόσωχον έμόν, ώς είχών θεοΰ χαντί τφ χόσμφ nui simul exsistentem simulque subsistentem,
δε'χνυμένη. ϋΰτω γάρ καΐ Δανιήλ ·■ λέγει · Καϊ αύτφ έδδβη ή βαοτιΛεία καΐ ή ttpi\ καϊ ή εξουσία,
χα\ τά λοιχά. *Αλλά χαΐ αύτδς ό Κύριός φησιν*· · "Εδόβη μοι έξουσία πάσα έν οίρανφ καϊ έπϊ γης,
Πιραχατιων δ* πάλιν τοΰ αύτοΰ ψαλμοΰ φησιν xsp\ τής θεότητος * Έκ γαστρός πρό έωσ^όρου έγέ^^~
νησά σε. *ΠσανεΙτοΰ Πατρδς χρδς τδν” Υιδν κατά τήν θεότητα λέγοντας, δτι Πρδ χάσης τής κτίσεως ώς
άπδ γαστρδ; τδ όμοούσιον θέλων σημάναι οΰχ ύστερον προβαλών, άλλ* έν έμαυτώ σε Ιχων άνάρχως */.α\
άπεράντω; ώς άπδ γαστρδς έκ τής ήμετέρας ουσίας σε έξεγέννησα συνόντα κα\ συνυπόφχοντα.
£:τα πάλιν εύθέως χαΐ χερί τής άνθρωπότητο; C Rursum deinde statim et de humanitate locutum
δηλών φησιν* 'Ώμοσε Κύριος, καϊ ού μεναμε,Ιηβή- ■ indicat, dum ait : Juravit Dominus, et non pocnitebit
cetar σϋ εϊ Ιερεύς είς τόν αΙώνα κατά τήν τάξιν eum, tu es sacerdos in ccternum secundum ordinem
ΜεΛχισεδέκ.Ο'Ιί γάρ ή θεότης Ιερατεύει, άλλά μάλ- Melchisedec. Neque enim Diviiiilas sacerdotale u;u^
λον αυτή λατρεύεται και τά Ιερεία ·* προσδέχεται. nus peragit, sed ipsi potius cultus defertur, ac sa-
Μέμνηται δέ κα\ τής χρήσεως ταύτης δ άπόστολος criiida is suscipit. Meminit etiam dicti istius Paulus
Πζΰλος έν τή χρδς Εβραίους Έπιετολή λέγων ‘^· apostolus in tpislola ad llebrxos, ubi sic ait : Jan-
οΰτιος * Καβώσπερ *Ααρών, οΰτω καϊ ό Χριστός quam Aaron, sic ei Christus non semetipsum clarifi^
ούχ έαντόν έδόξασεν γενέσβαι Αρχιερέα, άΛΧ ό cavit, ut pontifex fieret, sed qui locutus est ad eum :
Λα,Ιήσας πρός αυτόν · Υίός μου el σύ * έγω σήμε- Filius meus es tu, ego hodie genui te. Uti ct alio loco
pov γεγέννηκά σε. Καθώς και έν έτέρφ λέγει* Συ dicit: Tu es sacerdos secundum ordinem Melchisedec.
εΊ ίερενς είς τόν αΙώνα κατά τήν τάξιν ΜεΛχατε^ Quse omnia de ejus humanitate interpretatur. Ita
πάντα χερί της άνθρωχότητος αύτοΰ έκλαβών. ergo beatus David quatuor istos psalmos in Donii·^
Ούτως οΰν κα\ ό μακαρίτης Δαβίδ τούς τέσσαρας ηυιη Christum, illumque solum, confecit. Neque
-τούτο'υς ψαλμοΰς είς τδν Δεστζότην Χριστδν χαΐ μό- enim qu® Domini Christi erant, cum aliis quibus-
vov είπεν. Ου γάρ έχοινοποίει τά τοΰ Δεσπότου Χρι- ^ dam, et qii® Domini erant, cum servis communia
στσΰ μετά έτέρων τινών, τά τοΰ Δεσπότου μετά τών fecit. Qiiaxiinquc vero alia ex Psalmis desuinpse·*
δούλων, άλλ’ ίδίφ τά τοΰ Δεσπότου ώς Δεσπότου runt apostoli, non ut dc Christo proprie dicta ac-
90 έξ είτεεν, καΐ τά τών δούλων ώς δούλων. "Όσα ceperunt, sed ut qu® instituto suo convenirenl»
VARLE LECTIONES.
*· δ θεός P. ” τδ άγιον, άγιον Ρ. ή δέ. καί Ρ. ” έξείπεν. Matlh. xxit, 45. ** Βασιλείδί·ς
V. ” έ'/·^ατον PV. αύτή Ρ. ·· Δανιήλ, νιι. φησίν Malth. χχνιιι, 18. ” τόν οηι. ·· Upi Ρ.
ούτω Ρ sola. άλλ’ — ώς δούλων addit V ima pagina, om. Ρ.
851 CURONICOX PASCUALE. 2υ2
vcluli: Diviserunt sibi vestimenta mea, El illud : De- A ΐτερα έξέλαβον οΐ άΐίόστολο: έχ των Ψαλμών ούχ
derunt in escam meam fel. Et illud : Providebam Do-
minum in conspectu meo semper. Et : Ascendetis in
altum ^ captivam duxit captivitatem. El quaecunque
his sunt similia, ut suo argumento idonea usurpa-
riini, quemadmodum bcalus Paulus dictum Moysis
in Deuteronomio, quod in suum transtulit argumen-
tum, ubi ita ait : Ne dixeris in corde tuo : Quis as-
cendet in coelum ? Id est Christum deducere; aut. Quis
descendet in Abyssum? Uoc est Christum a mortuis re-
vocare, dictum illud ut argumento suo idoneum in-
terpretatus. Caetera enim ex Psalmis in Dominum
Christum minime conveniunt, quibusdam duntaxat
ex iis desumptis : cujusiuodi est illud. Diviserunt
sibi vestimenta mea, quae sunt ex psalmo xxi. Ait
ώς εις αύτ6ν κυρίως εΙρημένα έξέλαβον, Αλλ* ώς
άρμίζοντα ττ) O-oOcjet, οΐον · ΑιεμερΙσαττο τά
ΙμάχιΔ μου ^αυχοΐς· κα\ τδ, "Ε^ωκαν td
βρωμά μου χοΛήτ· χολ τ6, Προωράψην τύν Κύ-
ριον έτώπιόν ^ιου διά Λαντός · xal, 'Άναδάς είς
ύίτος '(^χ^ιοΛώτευσεν αΙχμαΛωσΙαν* Κα\ 6αα τού-
τοις δμοια, ώ;άρμό{οντα xfj ύποθέσει αυτών έξέλα-
βον · οΐον έποίηαε χα\ ό μακαρίτης Παύλος ’· τήν
χρήσιν Μωυσέως τήν έν τφ Δευτερονομίφ μεταβαλ<^^ν
είς τήν Ιδίαν ύπόθεσιν ώς άρμδζουσαν, λέγων ού-
τως · Afq είπιις έν τχ( κοφδίφ σου · Τις άναδήσε-
ται είς τόν ουρανόν ; τουτέστιν Χριστόν κατα-
γαγεΊν ^· , ή · Τις καταδι^σεται είς άδνσσον ;
τουτέστι Χριστόν έχ νεκρών άναγαγειν · μετά-
vero de seipso : Longe α ealule mea verba delicio- B ,ήν χρί,βιν ώς άρμοδίαν *1ς τήν Ιδίαν ύπδ-
rum meorum. Quod minime sacrae Scripturae conve
niens ac congruum, imo aperta esset insania, si
tale quidpiain de Christo acciperetur. Soli igitur
qualuor hi psalmi in Dominum Christum dicti, toti
ubique ipsi conveniunt. Neque enim, ut praefati su-
mus, commiscuit beatus David quae de Domino
Christo dicta sunt, cum iis quae de quibusdam aliis
dicuntur, \idclur enim ipse Servator id fecisse,
ipiando accusabant -illum Judxi, dicentes : Quare
operaris in Sabbato? Is vero respondit, dicens: Pa-
ler meus modo operatur, et ego operor. Quando vero
discipulos calumniabantur, respondit : Nunquid le-
gistis quid fecerit David, quando panes propositionis
comedit ipse, quos non licebat ei edere, nisi solis sa-
cerdotibus ? Aperte seipsum Patri comparans, disci-
pulos vero prophetis, seu sacerdotibus, servos nempe
servis, ut et Qlium patria Ita ergo et propheta David
Spiritu sancto afflatus non promiscue ea confudit
argumcfita quae Christum, cum iis quae servos spe-
elabaht ; sed ut specialim in argumentum de Christo
quatuor illos psalmos praediceret et componeret di-
gnus habitus est : alios autem omnes de aliis perso-
nis, vel rebus, vel historiis, conscripsit, utili omni-
bus proposita inslructior.e. Quapropter modulata et
Thytliinis adornata oratione baecce edidit, ut essent
•ad uniuscujusque captum prompta, et memoria fa-
cile ex eorum suavitate comprehenderentur. Atque
id per se evidens est, in universis mundi Ecclesiis
θεαιν. Ουδέ γάρ άρμδζουσι τά 'λοιπά τών Ψαλμών
είς τδν Δεσπότην Χριστόν, έξ ών τινα έξέλαβον, οΓον
είς τό, ΑιεμερΙσαντο τά ΙμάτιΔ μου έαυτοις, εί-
χοστός πρώτος ψαλμός έστιν. Λέγει ουν είς αυτόν ·
Μακράν dJC0 της σωτηρίας μου οΐ Λόγοι τών πα-
ραητωμάτων μου. *Οπερ άνάρμοστον χαΐ άσύμφω-
νον τή θεί^ Γραφή, χα\ σαφής μανία περί ·· τον
Χριστού έχλαβεΙν τό τοιούτον. Έπεέ δέ τών τεσσά-
ρων τούτων ψαλμών τών ·* είς τόν Δεσπότην Χριστόν
εΙρημέ';ων δλοι διά όλου αύτψ άρμόζουσιν. ΟΟτε γάρ,
χαθά χαΐ πρώην εΓπαμεν, έχοινοποίει 0 μακάριος
Δαβ\δ τά είς τόν Δεσπότην Χριστόν λεγόμενα μετά
τών λεγομένων είς έτέρους τινάς. Φαίνεται γάρ κα\
C αύτός ό Σωτήρ τούτο ποιών ·· ήνίχα ένεκάλουν αΟτΰί
οί Ιουδαίοι λέγοντες ·· · Αιά τΐ έργάζη έν Σαδδάτφ;
•Ος άπεχρίνατο, λέγων · Ό Πατήρ μου έως ·' άρτι
έργάζεται, έργάζομαι. ·Ότε δέ τοις μαθηταίς
αυτού ένεκάλουν, φησίν Ούκ άνέγνωτε τΐ έποίη-
σεν ΑαδΙδ, ώς τούς άρτους τής ηροΟέσεως έφα-
γεν αύτός, οΰς ούκ έζεστι ραγειν εΐ μή το'ς
Ιερενσι μόνοις ; Δια^(&ήδην τώ ΠατρΙ έαυτό»/ άντι-
διαστέλλων ”, τους μαθητάς δέ τοίς προφήταις,
ήγουν τοίς ίερεύσιν, ώς δούλους πρός δούλους, κα\ ώς
υΙόν πρός πατέρα. Ούτως ούν καΐ ό προφήτης Δαβίδ
τψ Πνεύματι τώ άγίο> κινούμενος ούκ άνέμιξε χύδην
τά της ύποθέσεως τού Δεσπότου μετά ύποΟέσεως
δούλων, άλλ’ Ιδιχώς είς τήν ύπόΟεσιν του Δεσπότου
i)avidis Psalmos cantari, et ab omnibus fere horni- ^ τέσσαρας τούτους ψαλμους ήξιώθη πρ^ιπεί^
nibus, parvulis juxta ac adultis in ore haberi, et συντάξαι. Τους δέ άλλους πάντας είς έτέρων
•quotidie concini, atque adeo animo ac memoria προσώπων ή πραγμάτων ή Ιστοριών κοινωφελή διοα-
longe magis revolvi, quam prophetarum, aut sacr» σκαλίαν τοίς πάσιν έχτιθέμενος. Διά τούτο και έμ-
Scripturae extera qu» supersunt monumenta. μελώς κα\ μετά ι&υθμου αύτά έξείπεν, ίνα ευκάτοχα
31 ευμνημόνευτα τοίς πάσιν ο»ς τερπνά γένωνται. Κα\ τούτο εύδηλον ώς έν πάσαις ταίς^ Εκ-
-χλησίαις τού κόσμου άδόμενα τά τού Δαβίδ εύρήσομεν ·· χα\ σχεδόν ύπό πάντων Ανθρώπων μικρών τ·
aca\ μεγάλων διά στόματος φερόμενα και καθ’ έκάστην ^δόμενα κα\ μελετώμενα καί μνημονευόμενα
•ίπλείω τών άλλων προφητών καί Γραφών.
YARI.i: LECTIONES.
διεμερίσαντο. Maltb. xxvn, 5.S ; Psal. xxi. 19. Ιδωχαν. Psal.
άναβάς. Psal Lxviit. 19. ’· Παύλος, Kom. x, 6. ” ώς om. P. καταγειν P.
άομοσώιν R. ” περί, ίτ.ί P. ·' τών om. P. ” ποιείν P. ” λέγοντες. Joan. v, 17.
άρμοσέα*
άντιδιαστέλλων
δίαστε/.Αων
προίορώμην. Psal. χν,
'' άρμόζουσαν
εο;ς 0111 Γ.
Ρ. εύρήβκομεν Ρ.
855 GHttONlCON
minaque Dei donatus fuisset visione, civitates con- ,
didit in ludsa Asoed, Magdo, Gazer, Bellioron su-
periorem, Baladad, Etiinen et Tbamnor in ereniOt
quae nunc appellatur Palmyra. Multis igitur admi-
ratione dignis perfectis operibus, cum jam conse-
nuisset, malum fecit, et ad iram provocavit Domi-
num, cum deceptus fuisset ab Mierisoc, excitavilque
excelsa Chamos idolo Moab, et Melcbom offendi-
culo, boc est, idolo filiorum Ammon, et Astartae
abominationi Sidoniorum.
(A. a M. C. 4484.) xviii, xix, xx, xxi, xxii, xxiii,
XXIV, XXV, x)ivl, xxvn, xxviil, xiX, xxx, xxxi,
XXXII, XXXlll.
Acliias Siionila praedixit Jeroboam servo Solo-
monis eum regnaturum super decem tribus Israel, i
XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII.
lloc anno Solomon conatus est Jeroboam c medio
tollere. Is, re cognita, profugit ad regem iCgypti Su-
saciin^ ibitjuc moratus est, quoad Solouion diem
suum obiit; acccpitqiio Jeroboam in uxorem filiam
Susacim.
xxxviiu
Solomon prophetans, dixit : Circumveuiamus
ju$tum, quia inutilis est nobis : adversatur operibus
nostris, Prwdicat se scientiam Dei habere^ et filium
Domini se nominat,
xxxix, XL. (
Post mortem Solomonis, sebitionem faciente Ju-
daeorum gente, eorumque regno diviso, in Samaria
super decem tribus Israel regnat Jeroboam, filius
Nadab, servus Salomonis, ex tribu Epliraim annis
XXII.
Roboain filius Solomonis regnat Hierosolymis su-
per Jiida et Ocnjamin, quibus tribubus cognomentum
est Judseorum. quod regnarent reges ex tribu Juda :
unde et gens universa Judaeorum nomen sortita
est.
Jeroboam primus regnat super Israel annos xxii.
PASCIULE. S56
Κυρίου κα\ όφθήναι αύτφ τ6ν Θε6ν Εχτισε πόλεις
6V Ίουδαίχ Άσουδ··, Μαγδώ··, Γαζέρ, Βεθω-
ρων xfjV άνω, ΒαλσδάΟ, ίτι μήν χαΐ θαμνώρ ··
έν xfi ·· έρήμφ TiJ νυν λβγομένη Παλμύρ^ *. Πολλά
δλ · χαΐ θαυμαστά έργα ποιήσας έν χαιρφ γήρους
αύτου τδ πονηρδν Επραξεν, χχ\ παρώργισε τδν Κύ-
ριον έπ\ τψ · άπατηθήναι αύτδν άπδ τ?ίς Ίερισόης,
χα\ φκοδόμησε τά υψηλά τψ * Χαμώς είδώλω · Μωάβ
χαΐ 92 τψ Μελχώμ προσοχθισματι, τουτέστιν ε1-
δώλψ * υίών Άμμων, χαΐ τ?) Άστάρττ) ^ (65), βδελυ-
γματι ® Σιδωνιων.
ιη', ι6', X', κα', χ^, χγ*, xff, χε', χς*', χ?, xqS χθ\
λ', λα', ψ,
Άχίας 6 Σιλωνίτης προεθέσπισε τψ Ίεροβοάμ δού-
)ip Σολομώνος * περ\ του μέλλε ιν αύτδν των δέκα φυ-
λών του Ισραήλ βασιλεύειν.
λδ', λε', λς·, λζ'.
Τούτψτψ Ιτει Σολομών ήθέλησεν άνελεΤντδν Ίε-
ροβοάμ. Ό δέ γ'/ους άπέδρασε πρδς Σουσαχ\μ »·
βασιλέα Αιγύπτου. Κα\ ήν έχει Εως ol· άπέθανεν Σο-
λομών, χα\ Ιλαβεν Ίεροβοάμ τήν θυγατέρα Σουσαχιμ
έαυτψ γυναίκα.
λτ;.
Σολομών προφητεύιον εΤπεν · ΈνεδρενίΤωμεν
tor δίκαιον^ δτι δύσχρηστος kcxir · kvar-
τιονται το7ς ^ργοις ι)μώκ. ' ΕΜγγέΛΛεται γτω-
σιγ έχειγ θεόν, καΐ πάίδα ΚχρΙου kavrdr δτο·
μάζει,
λΟ', μ'.
Μετά τελευτήν (64) Σολομώνος, στασιάσαντος τού
Ιουδαίων έθνους, χα\ τής βασιλείίς αυτών διαιρε-
θείσης, έν Σαμαρεία δέχα φυλών ήγειται τού Ισραήλ
'Ίεροβοάμ υ16ς Ναδάβ,,βούλος ών Σολομώνος, έκ φυ-
λής Έφpαtμ, Ετη χβ'.
Ιούδα δέ χα\ Βενιαμ\ν ** έν Ιερουσαλήμ βασιλεύει
Τοβοάμ υίδς Σολομώντος, αΤς έπώνυμον Ίουδαία
διά τδ έχ φυλής (65) Ιούδα χρατειν τούς βασιλείς ·
δθεν χα\ τδ πάν Εθνος τήν τών Ιουδαίων ειληφεν
έπωνυμίαν.
Ίεροβοάμ (66) πρώτος βασιλεύει έπι Ισραήλ
Ετη χβ'.
DLCANGII NOTiE.
(63) Καϊ Εύσΐάρτη, Leg. Άστάρτη, ex LXX, III
Reg. XI. 7, 33, de qua copiose prae caeleris egit Sel-
Ueiius in Syntagm. de dis Syris.
(64) Μετά τεΛεντήν, Ex Eusebii Cbron.
(65) AUs τό έκ ρυΛης, Ex eodem Euseb. ubi
Scaliger.
(66) ^Ιεροβοάμ, Exhinc in cod. Vaticano, quod
etiam observatum in editione Scaligeri, reges Israel
et reges Juda distinguuntur in columnis parallelis
D usque ad Olympiadem v, caeteris olympiadibiis se-
cundae columnae ascriptis : quod in editione Ra-
deriana ncc Regia servari potuit, propter Latinas
versiones Graecis adjunctas. Quo tamen secerne-
retur utraque regum series, singulos principaliis
liorura nominibus in marginibus ascripserat aiiii-
qiiarius cod. Augustani, prout in editione Raderi cl
bac regia describuntur.
VARIiE LECTIONES.
τή om. P. ·· Άσοήδ P. »· Μαγδό. P. ·’ Eti μήν. Έτημήν P, Έτίμην V. ·« θαμνώρ. Imo βα·
Εμώρ. ·· τή prius ni. P. * Imo τήν vOv λεγομένην Παλμυραν. * πολλά τε PV. · τώ. τό PV. ^ τψ,
PV. · είδιυλψ. χαι τοΐς ει^λοις III Reg. ιι, 53. · είδωλον Ρ. ’ Εύστάρτη R. ® βδέλυγμχ PV·
• Σολομώντος Ρ. Σουσακιίμ Ρ. Βενιαμήν PV, « *· οΓς — Ιουδαίοι Ρ. αΤς etiam m. R. *’··' εββ-
σίλευσεν Ρ.
257 CHRONICON PASCHAIJE. 258
Άχίας 6 Σιλωνίτη; τ:ρο3φήτευεν **, δ^τις Ιμάτιον Α Acliias Silonilcs prophetavit, qui novam vcslcni
x2:v6v φορών, άπαντήσας τψ Ίεροβο5[μ έξιδντι άτΛ
Ίερου-ταλήμ διέ^όηξεν τδ Ιμάτιον αύτοΰ είς τμήματα
ι3\ χα\ εΤιτεν ούτψ · Αά^β &εαυτφ δέκα τμήματα^
Ζτι Κύριος βασιΛείαν έκ χειρός Σο·
Λομώτος *·. ΚαΙ έβασιλευαεν έπΙ Ισραήλ των δέκα
φυλών έν Β-θήλ χαΐ έν Σαμαρείφ χαΐ των ι:έριξ,
©ι και Ισραήλ έκλήΟησαν.
β',^,δ',ε'.ς'.
Προφητεύει *Αχ(ας ό Σιλωνίτης χα\ Σαμαίας υΐδς
Βαλαμεί (67).
C.
Ίερο6ολμ έβδδμω 5τίΐ τή; αύτοΰ βασιλείας παρ-^
ώργισε τον Κύριον έπΐ ειδωλολατρεία · ποιήσας
yip *· δαμάλεις χρυσας δύο, τήν μλν 93
χεν εις ΒεΟήλ (68), τήν δέ Ιτέραν είς Δάν. ΚαΙ κατ-
έστη σεν Ιερείς έκτων υιών Λευί Ποιήσατε έορτήτ
τοίς νΙοΤς 'ΊσραήΛ έτ ΒεθήΛ. Άναβάς έπΙ τδ θυ-
σιαστήριον, δ έπεποιήκει ύψηλδν, παρε^άνη αύτφ
?:ροφήτης ·· ΤΜίραγενόμενος έξ Ιούδα λίγων * βι;-
σιαστήριοτ, θυσιαστήριον, τάδε Κύριος d
Βεάς· 'Ιδού νΐδς τΐχτεται τφ οϊκφ Ααβϊδ, ΊωσΙας
Ινομα αΰτψ (69), καΐ θύσει έηϊ σέ τούς Ιερείς των
ν^.Ιών τούς έαιθύοντας έ^Ι σοΙ, χαΐ όστάάν^
θρώΛων χαύσει έηΐ σέ. ΚαΙ έδωχεν τέρας λέγων *
Τούτο τδ βήμα δ iJάJησε Κύριος' 'Ιδού τό θυσια-
στήριον βήγνυται, καϊ έκγυθήσεται ή Λ(ότι\ς ή
ονσα έν αύτφ,
Άκούσαντος δέ του Ίεροβοάμ ταΰτα, και έκτεί-
ναντος τήν χείρα αύτοΰ άτώ του θυσιαστηρίου, καΐ
είρηκοτος συ/Λαβέοθαι τδν προφήτην, έξηράνΟη ή
χε\ρ αύτοΰ, και τ6 θυσιαστήριον κα\ ή πιύ-
της έςεχύθη ή έν αύτφ χατά τδ τίρας, δ εδωκεν ό άν-
θρωπος τού θεοΰ έν λδγφ θεοΰ. Και ήξίου τδν προ-
φήτην δεηΟήνοι του θεοΰ, ?να έπιστ ρέψει ή χε\ρ αύ-
τοΰ, ΚαΙ δεηθέντος άπεκατεστάθη. Κα\ ήξίου τδν
προφήτην ·* φαγειν άρτον · κα\ ούκ ήθέλησεν ό προ-
φήτης. Κα\ ούδ* ούτως έπεστράφη πρδς Κύριον, αλλά
μί)Αον τοις είδιυλοις προσανειχεν, χα\ πας ό βουλδ-
με'/ος Ιπλήρου τήν χεΓρα τούτου, κα^ έγίνετο Ιερεύς
των ύψηλών. Και του παιδδς δέ ·· αύτοΰ ρωστή-
σαντος άπέστειλε τήν γυναίκα αύτοΰ άνω πρδς
Ά/ίαν (70) τδν Σιλωνίτην προφήτην * καΐ ήχου σεν
παρ’ αύτοΰ · Τεθνι\ζεται d υΙός σου, χα\ έξοΛο-
ϋρευΟήσεται (71) τού Ίεροβοάμ ούρούντα ·* πρδς
χαταρόγεται τά Λετεινά τού οίφανού.
indutus, occurrens liieroboam Hierosolymis egre-
dienti, vestem suam duodci im in partes discidii,
eique dixit : Sume tibi decem semuras : quia scidit
Dominus regnum de manu Salomonis. Regnavit<iu6
super Israel decem tribuum in Beth1eem,ct in Sa-
maria, et super circumvicinos, qui Israel etiam ap-
pellati sunt.
II, III, IV, V, VI.
Prophetat Achias Silonites, et Sameas filius Ba-
latui.
VII.
Hierohoam, vn regni sui anno. Domini in se iram
concitavit propter idololatriam, cum duos confecisset
aureos vitulos, quorum unum posuit in Bethel, al-
terum vero in Dan. Et constituit sacerdotes ex filiis
Levi : Agite diem festum filiis hrael in Bethel. Cum
autem ascendisset super altare, quod excelsum fe-
cerat, apparuit ipsi propheta qui ex tribu Juda
erat, dicens : Altare, altare. Uax autem dicU Do-
minus Deus : Ecce nascetur filius domus David, Josiiis
nomen ejus, et immolabit super te sacerdotes excel-
sorum qui nunc in te thura succedunt, et ossa homi-
num super te incendet. Deditque signum, dicens: Ihe
verbum quod locutus est Dominus : Ecce altare scin-
detur, et effundetur pinguedo qum in illo est.
Cum haec audisset Jeroboam, mnnumque suam ab
C altari extenderet, jubens comprehendi prophetam,
exaruit manus illius, et altare discissum est, ac ef-
fusa pinguedo ejus, quae erat in illo, juxta signum
quod dedit vir Dei in sermone Dei. Et rogavit pro-
phetam ut Deum deprecaretur, quo maniis sua re-
verteretur. Illo autem precante, reversa est. Boga-
vilquc prophetam ut panem comederet, el noluit
propheta. Sed et neque propterea ad Dominum re-
versus est, sed magis etiam idolis adhaesit, et qui-
cunque volebat, illius manum implebat, et (icbat
sacerdos in excelsis. Filio autem ejus aegrotante,
misit uxorem suam ad Achiam Silonitem prophe-
tam ; el audivit ab illo : Morietur filius tuus, et per-
ibit de Jeroboam usque ad mingentem ad parietem,
et in agro mortuos aves coeli vorabunt,
τοίχον, καΐ τούς έν τφ ά)ρφ τεθνηκάτας αύτον
Duc.\NGii notj:.
(67) ΣαμαΙας υιός ΒαΛαμεΙ. Infra, Έλαμεί. Col-
lectio historica Scaligeriana : Σαμέας υίδς Άμαμεί.
(68) Βτ\ΘΛεέμ. Leg. Βεθήλ, ut recte adnotat Ra-
deras. Facile porro hsec duo nomina confundere
librarios probat Cotelerius ad Constitut. apostol.
ςοά. Valican. έμβηΟλεέμ unica voce legU.
(69) In marg. d Αήθ. Unica legendum voce 'ΟδήΟ,
D uti edidimus, recte monet supra laudatus Cotelerius
ad lib, IV Constit. apost., cap. 6, ubi de nomine illius
prophetae erudite, ut solet, commentatur.
(70) 'Άνω πρός ^Αχίαν. Idem fere valet hoc
loco άνω, quod έπάνω apud recentioros Graecos.
Vide Gloss. nied. Grxeit. in hac postrema voce.
{1\) Kal έξοΛοθρευθήσεται. LXX, χαΙέξολοθρεύ-
VARIAE LECTIONES.
“ προεφήτευσεν P.i V. fluctuat semper inter aoristum et imperfectum, i Σολομώντος P. Βεθήλ Rade-
rus, Βηθλεέμ PV. γάρ om. P. Λευεί P.^ Ού λέγει τδ δνομα τού προφήτου, ’Οδήθ έστι το 6voy^^
αύτοΰ (ό Δήθ έστιν δνομα αύτφ R.) m. Ρ. ** ούτύς έστιν ΌδήΟ ra. Ρ. ** δέ οηι. Ρ, ·· ούροΰντος Ρ.
259
VIII, IX, X, XI, xiif xiiif XIV, XV, XVI, xvn, xvni, xix,
XX, XXI, XXII.
Rohoain, filius Solomonis, cx Iribu Jiida, annos
XLi natus, lerlius regnat in Juda annos xviii. Coi·
liguiilur anni iv. hdxxiii.
(A. a M. C. 07.)i, II, iii, iv.
Samaeas prophetavit.
200
, la', tj', ιγ», ιδ', iz\ ις\ ir/, ιθ·, x'»
χα». κ?^
{Marg, Έβραίιον του *1ούβα γ.) Τοβοάμ υΐδς
Σολομώντο; έκ φυλή; Ιούδα, μα’ [ένδς χαΟετδς]
ένιαυτών paatXeu; τρίτος του 'Ιούδα 2τη tf,
δμοΰ ^φκγ’.
r.
Προεφήτευσε Σαμαία;.
CI1RONICON PASCHALE.
Αη% θ',
V, VI. ε», ς\
Hoc anno Hoboam regis Juda, Susaciin rex Τούτφ τψ έτει Τοβοάμ βααιλέως Ιούδα, Σουσα-
^gyplr, assumptis Africanis, et -^thiopibus ac Tro- χ\μ ·* βασιλεύ; ΑΙγύπτου, παραλαβών Λ ·βυας, χα\
glodylis, venit Hierosolyma, spoUavilque templiini, Αιθίοπα;, χαι Τρωγλοδύτα;, άναβα; εΐ; Ιερουσαλήμ,
ablaUs qai in eo erant thesauris , ac thesauris Ro· έσύλΐ(αα τ^ν ναδν, λαβών του; έν αυτφ θησαυρού;
boam, et hastis aureis, quas acceperat David cx xa\ toO; θησαυρού; Τα€οάμχα\τάδδρατα τά χρυσά,
in mii filiorum Adrizaar regis Suba, ac armis aureis & Ιλαβεν Δαβίδ έχ χειρδ;τών παίβοιν Άβρωζαάρ **
qii^c confecerat Solomon. ^ βασιλ^ω; Σουβά, χαΐ τά δπλα τά χρυσά, & i/toirot
VII, νπι, IX, X, XI.
Prophetavit etiam Achias Silonites, et Samaeas
filius Elami.
XII, XIII.
Prophetavit qui in Bethel habiubat , et qui fuit
ad altare, rogavit eum qui prophetaverat Joroboam
servo Solomonis, ut panem manducaret, vix man-
ducavit. Aiunt Josephuin dicere, ex traditione pro-
verbium obtinere in Bethel, piiam Selh ad aUare.
XIV, XV, XVI, XVII.
Roboam habuit filios xxviii et filias vii.
Post Jeroboam secundus regnavit super Israel
Nadab filius ejus ann. ii. Colliguntur anni xxiv.
1, II.
Nadab ab Asa rege Juda interficitur in Gabathon,
in regno alienigenarum.
Pdst Uoboam, regnavit in Juda quartus Abiud
filius ejus, ann. iii. Colliguntur anni.iv. udxxvi,
(A. a M. C. im.) 1.
Hic Abiud, cum idola coleret, de exercitu suo
perdidit quingenta millia.
Σολομών.
C'* η'ι θ', i', ια'.
Έτι προεφήτευσεν ’Αχία; ό Σιλωνίτη; χαΐ Σα·^
μαία; υίδ; Έλαμί
84 if·
Προεφήτευσεν Α έν Βεθήλ (7i) οΙκών χα\ Α έπ\ τού
θυσιαστηρίου ήξίου τθν προφητεύσαντα τψ Ίεροβοάμ
δούλψ Σολομώνο; ·· ό αύτδ; 'Ροβοάμ ·· φαγειν άρ-
τον, χαΐ μδλι; Ιφαγεν. Φασ\ν τδν Ίώσηπον λ^γειν
άπδ παραδόσεω; αίνον ··' είναι τδν έν Βεθήλ^ liat
'OdiiO ·* έπϊ τον dvaiaatr\piov.
ιδ’, ιε», ι;', ιΓ.
'Ροβοάμ Ισχεν υΙού; κη' κα\ θυγατέρα; έπτά.
Μετά Ίεροβοάμ δεύτερο; |βασ0.ευσεν του Ισραήλ
Ναδάβ υίδ; αύτού Ιτη β’, Αμού χδ'.^
α,
(Marg, Εβραίων τού Ισραήλ.) Ναδάβ Αναιρείται
ΟπΑ Άσά βασιλέω; Ιούδα έν Γαβαθών τή των Αλ-
λοφύλων βασιλείφ.
Μετά 'Ροβοάμ έβασίλευσεν του Ιούδα τέταρτο;
Άβιουδ υιΑ; αΟτρύ Ιτη γ', Αμοΰ ,δ^κς',
α'.
{Marg, Εβραίων του Ίουδα). Ούτο; Άβιουδ υιό;
εΐδώλοι; προσέχων ·· Απώλεσε τού λαού μνριάδα; ν*.
I
II.
Prophetarunt Jadoc et Ananias.
III.
Post Nadab, tertius regnavit super Israel Baasa,
filius Rachia, ann. xxiv. Colliguntur anni xlviii.
P'.
Προεφήνευον Ίαδώχ χα\ Άνανία;,
τ'.
υ (Marg, 'Εβραίων τού Ισραήλ.) Μετά Ναδάβ τρίτος
έβασίλευσεν τού Ισραήλ Βαασά ·» υΙΑ; Άχία (75)
κδ* , δμού μη'.
DUCANGII NOTiE.
βω Ίερ^οάμ ούρούντα «ρΑ; τοίχον. Id est Dtsper· (75) Υώς ΡαχΙα, lU Seal. At Seniores Άχία Ιβ.-
.Λ 8“"*“*^* Sic etiam mox in Chron,
(72) '0 kr ΒεΰήΛ. Seal. Βαιθή).,
VARliE LECTIONES,
** μ'χαι έΛ; ετών P. ” Σουσακείμ P. ·· τά alterum om. P. ·» Άδριζαάρ P. ·· Έλαμεί P.
Σολομωντο; P. *® ^ αύτδ; 'Ροβοάμ om. P, deleta, ut videtur, ab Radero qui in m- i Ita lege hnne tra^
leetutn locum : vide III Reg. c. xiii de oceho propheta per leonem, i ·®' αίνον P, εΐηου V : ι ΕΓνου, b νο,
fi είνου· ego lego αΓνου (sic) pro proverbio $cu apologo. · m. R. ** Όδήθ. A Αύθ’ Y. A Σήθ P. ·· προσ-
έχων είδωλοι; P. « Βααζά P. 'Ραχία P. . i r
iil CnRONlCON PASCHALE 2«
e*.
ίΗμπτφ Itcc toO 'Affdt βασιλέως 'TouSot, Βαασάί
ι»’^·ς *Αχ£α έπάταξβ τ6ν οΐχον Ιεροβοάμ, χα\ ούχ
ύπΕλβίτιετο αυτφ π^σαττνοή, κατά τ6 (&ήμα Κυρίου,
Ι έλάλησεν έν χειρί δούλου αύτού Άχία τοΟ Σιλωνί-
του Ίΐροφήτου περ\ των άμαρτιών τού αύτού Ίερο-
6οάμ. "Τιτερον δέ καΐ αύτδς Βαατά ΙπορεύΟη έν ταις
Αμαρτίαι; Ίεροδοάμ, φ κα\ προφητεύει ΊηοΟ υΐδς
*Αν«νίου γενέσΟαι τδν οΤχον αύτού ώ; τδν τού Ίερο-
^άμ * χαι τδν τεθνηχδτα αύτού έν πύλει ο( χύνες
χαταφάγονται, τύν δέ έν τφ πεδίω τά πετεινέ τού
ουρανού.
• , Ρ', γ*. δ*, ε', ς\ {Γ. η', θ', t', te', ι?'. «Τ', ιδ»,
t€'. tC', ιη', ιΟ', κ', χα% χ?', χγ*, χδ*.
Ούτος ·· Βαααά ·· έπορεύΟη έν ταίς άμαρτίαις
Ίεροβοάμ, ω προφητεύει Ίηού υΐύς Άνανίου γε-
νέαθακ τδν ·* οίκον αύτού ώς τύν οΐχον Ιεροβοάμ ·
χαι τδν τεΟνηαότα αύτού έν πδλει οΐ χύνες χαταφά-
γο'/ται, τδνδέ έντφ πεδίφ τά πετεινά τού ούρανού.
95 Μετά *Α6ιούδ έβααίλευαε πέμτκτοςτών δύο
φυλών Ιούδα χα\ Μανασση Άαά υίύ; αύτού έτη μδ',
όμού «δφο^·
«% β·. τΤ. «■.
{Μλτ§. Εβραίων τού Ιούδα.) Άρχιερεύς Ινατο; *
Άχιμελέχ (74) Ιγνωρίζετο.
ε'.
·· Προεφήτευοεν Ίοϊέ^λ, δς χαι εΤπεν · "Ecrrai έν
ταίς ήμέραις έχβ/νοίς^ έκχεώ άχό τον πνεύματός
μου επϊ πάσαν σάρκα προρητεύονσαν. Καϊ δώσω
τέρατα έν τφ οήρα>*φ άνω καΐ έπΙ τής κάτω,
Κα\ fif·* έτερα δ αύτύ; εΤπεν · Ιδού έγώ ip6(U<L·
είς τά ΟεμέΛια Σιών Λίθον ποΛχττεΛή, έκΛεκτόν^
άκρο',ωτίαΐον, έντιμον είς τά θεμέΛια αυτής · χαΐ
C πιστεύωτ έπ" αύτφ ού μή χαταισχυνθή^ καϊ
θι)σω κρίσιν είς έΛπΙδα.
C'. ζ'.
Ζαράβ 4 ΑΙΘίοψ συμπαραλαβών Λίβυας έπεστρά·»
τευοεν έν τ^ Ιουδαίφ. ΈξελΟών δέ Άσά έτοοπώ-
σατο αύτδν έν Γεράροις.
η', θ'.
Προεφήτευβεν *Αζαρία; υΐδς *ΙοδηΟ (75) χα\ *Ανα-
νίας.
Α 1.
Quinto anno \sa regis Jtida, Daasa filius Aelia
domum Jeroboam exstirpavit, neque relicta est ipsi
omnis anima, juxta verbum Domini, quod loculus
est in manu servi sui Acliiae Silonitx prophetae de
peccatis ejusdem Jeroboam. Postmodum vero ei
ipse Baasa ambulavit in peccatis Jeroboam, cui
John, filius Ananiae, prophetat idem de domo sua
futurum quod de domo Jeroboam, ac illius quidem
cadaver in civitate n canibus devoratum fuisse,
illius vero in campo ab avibus cceli devoiatum iri.
1, II, m. IV, V, VI, VII, viii, ix, x, xi, xii, xm, χιγ,
XV, XVI, XVII, XVIII, XIX, XX, XXI, XXII, XXIII, XXIV.
Hic Bjs>a ambulavit in peccatis Jeroboam, eui
B prophetat Jehu Clius Ananix idem futurum da
domo sua, quod de domo Jeroboam : ac illius qui·
dem cadaver in civitate a canibus devoralunt fuisse,
illius vero in campo ab avibus coeli devoratum iri.
Post Abiud q«Btns regnavit super duas tribus
Juda et Manasse Asa, Clius ejus, annos xliv. Colli-
guntor anni IV. MDLXX.
I, II, III, IV.
Nonus summus pontifex Acbimelech agnosceba*
tur.
V.
(A. a M. C 45il .) Prophetavit Joci, qui et dixit : Erit
in diebus illis, effundam de spiritu meo super omnem
carnem prophetautem. Et dabo prodigia in calo sur·
sum et in terra deorsum. Et infra ipse dixit : Ecce
ego immittam in fundamenta Sion lapidem pretio·
sum, electum, angularem, augmtum in fundamenta
illius : et qui credet in illum , non confundetur, ei
ponam in spem judicium,
VI, VII.
Zarath Aethiops, assumptis Afris, Jiidieam armis
invasit. Egxessus autem Asa in Geraris ipsum de-
levit,
VIII, IX.
Prophetavit Azarias Clius Jodeth, et Ananias.
f, ta'. X, XI.
Προεφήτευαεν Άζαρίας υ16ς Ίωδήθ χαΙ Άνανίας Prophetarunt Azarias Clius Jodeth et Ananias, el
xa\ Ζαχαρίας υΐδς Ίωδαέ τού Ιερέως, ό τδ Api- ρ Zacharias Clius Joiad» sacerdotis, qui Falx dici-
1C2V0V, δττις προφητεύων εΤπεν · Τέρπον καϊ εύ· tur, qui prophetavit in hicc verba : Jucundare, filia
cpaivcv, θνγατερ Σιών, διότι Ιδον έρχομαι, καϊ Sion, laetare, filia Jerusalem, quia ecce venio, et ha-
%aτcuτκrtvώσω έν μέσφ σου. Λέγει Κύριος, καϊ bitabo in medio tui, dicit Dominus : et confugieui
χατα^εύξονται έθντι ποΛΛά έπϊ τον Βεέν έν τή multae gentes ad Deum in die illa,
ήμέρςι bxeivxt,
DUCANGII NOT^.
(74) 'ΆχιμεΛέχ, Hujus pontiCcis sub rege Asa,
neque in sacra, neque in profana velemm Historia
Dcntionem occurrere, praeterquam in Chronico Eti-
sebiano, et in aliquot cbronologis recentioribus,
observat Seldenus lib. i Desuccess. inpontif. Hebr.,
eap. 4.
(75) ΊοδήΘ, Seal. Ίουδήθ. Infra hic Ηωδηθ di-
citur.
VARliE LECTIONES.
·■ c iterat eadem. · ro. P. Similis fatuitas p. 144, 145, 319. ** 6 Βαασά P. τύν oin. P#
·* Ιννατος PV. ·· Περ\ τής τού άγίου πνεύματος έπ\ τοις άποστύλοις έπ:φοιτήσεως ra. Ρ. της οια Ρ,
^ Ιωδαί Ρ. ν
if>3 CHRGNICON
XII, XIII, XIV XV, XVI, XVII, XVIII. /
Asa rex Juda bello impelilas a Riasa rege Israel,
in auxilium conduxit ΓιΙίηιιι Ader regis Syriae
Propheta viiJeliu.
XIX, XX, XXI, XXII, XXIII.
Proplielavit Jclm.
XXIV, XXV.
Prophetavit Ananias.
XXV7, XXVII, XXVIll, XXIX, XXX, XXXI, XXXll, XXXIII,
XXXIV, XXXV, XXXVI, XXXVII, XXXVIIl, XXXIX, XL, *
Xl.I, XLII, XLllI, XLIV.
Post Baasa quartus regnavit in Israel JE\a Glius
ejus, ann. ii. Colliguntur anni l.
I, II. J
Zambri, cum patrem interfecisset, regnavit su-
per Israel dies vii, ac percussa domo Baasa, non
reliquit mingentem ad parietem, juxta verbum Do-
mini, quod locutus est in manu Jehii filii Aiiaiiiae,
propter peccatum ejus. Cum autem accepisset Zam-
bri renuntiatum fuisse regem a populo, Zambri
scipsum concremando interfecit.
Post Asa regnavit super Juda sextus Josaphat
filius ejus ann. xxv. Colliguntur anni iv. mdxcv.
1, II.
tA. a M. C. 4571.) Prophetavit Elias Thesbites,
et Abdiu filius Anani» , qui dixit : Prope est dies
Domini super omnes gentes : uti feceris, ita fiet tibi.
Prophetarunt praeterea Oziel fllius Zachariae, icliu i
filius Ananiac, Micliaeas Moraslhetes filius Amali :
sub quo fuere pseudoprophetae Sedecias filius Cha-
naan, *iui sibi cornua ferrea confecit, et furens Ml-
cbacam in maxilla percussit. Prophetavit etiam Elie-
zer, et alii cd, pseudoprophetae, et pro pudor! ccccl
pseudoprophetae Baal.
III, IV.
Decimus llebraconim summus pontifex Joannan.
V, VI.
Prophetarunt Eli, Abdiu, Oziel, Jehu, Micliaeas.
VII, VIII, IX, X.
PseiidopropbeUe Sedecias, Eliezer, et alii quadrin*
gemi. ^
XI, XII, XIII.
In PaUestina tribue annis et sex mensibus non
pluit.
XIV, XV, XVI, XVII, XVIII.
Hebraeorum summus pontifex Azarlas agnosce-
batur.
XIX, XX, XXI.
Frophciavit Ezecliicl filius Eliezer.
PASCHALK. SCI
1.3*, ty, li', ts', ις\ ιζ», irf.
ΆσαΙ βασιλεύ; 'Ιούδα πολεμούμενο; ύπδ Βαασα βα-
σιλέω; 'Ισραήλ έμισΟώσατο εις βοήθειαν τδν υΐδν
*Άδερ βασιλέω; Συρίας,
Προεφήτευεν Ίηού.
ιθ', « κ*. κα', χβ', χγ'.
Προεφήτευσεν *1ηου.
χδ', χε.
Προεφήτευσεν ΆνανΙας,
χς\ χί, χη', χβ\ V. λα', )β', λγ', λδ*, λε', λ^', λξΤ.
λη'.λO',μ^ μα% μβ'. μγ', μδ'.
(Marg, Εβραίων τού Ισραήλ.) Μετά Βαασα τέ-
ταρτος έβασίλευσεν του Ισραήλ Ήλά υΐ6ς αυτού
Ιτή β', όμοΟ '/.
α'.
Τδν ΊΙλά άνελών Ζαμβρ\δ παΙς αυτού βασιλεύει
έπΙ 'Ισραήλ ή μέρας ζ', οιαΐ τδν οίκον Βαασά πατό-
ξας ούχ εΓασεν αυτού 96 ο^ρονντα πρδς τοίχον, κατά
τh βήμα Κυρίου, ό έλάλησεν έν χειρί Ίηοΰ υΙού
Άνανίου διά τδ άμαρτειν αύτδν. Γνους δλ δτι 6 λαδς
άνηγδρευσε τδν ΆμβρΙ, έαυτδν άνεϊλεν *· Άμβρ\
** έαυτδν έμπρήσας άπέκτεινεν.
(Darg/ Εβραίων τού Ιούδα.) Μετά Άσά έβασ(·τ
λευσεν τού 'Ιούδα έκτος Ίωσαφάτ υΐδς αύτού 2τη χε',
Λμού δφ^ί'.
Προεφήτευσεν ΊΙλίας 6 θεσβίτης χα\ Άβδιού υΐδς
Άνανίου, δς χαΐ ειπεν, δτι Έγγϋς *· ι) ή/ιέρα Κν·
ρίον έΛΪ Λ άννα τά §0νη · br τρόπον έποίησας,
ονζως έσται crot, *Έτι προεφήτευεν Όζιήλ υΐδς
Ζαχαρίου, Ίηού υίδς Άνανίου, Μιχαίας ό Μορασθή-?
της, υΐδς Άμαλή * έφ* ου ψευδοπροφήται Σ?δ?κίας
υih; Χαναάν, ό ποιήσας έαυτφ κέρατα σιδηρά χα\
μανε\ς έπάταξε τδν Μιχα(αν έπ\ τήν σιαγόνα *^’ έτι
προεφήτευεν '· Έλιέζερ χαΐ {Ιλλοι υ* ψευδοπρο-
φήται, χαΐ τής αίσχύνηςί υν' ψευδοπροφήται τού
Βαάλ.
τ', y.
Εβραίων ·· άρχιερεύς Ίωαννάν.
Τ'·
Προεφήτευον Ήλε\, Άβδιού, Όζιήλ, Ίηού, Μι*
χαίας.
ζ*. η . β·, ι’.
^ Ψευ&>π^φ7,ται ΣεβεχΕας, Έλιέζερ, χα\ &λλοι τε·*
τραχόσιοι.
ια', ιβ', ιγ'·
Ανομβρία γέγονεν έν τή Παλαιστίνη έπ\ ίτη τρία
κα\ μήνας ς'.
ιδ*, ιε , I? , ΐι, , ιη'.
Εβραίων άρχιερεύς Άζαρίας έγνωρίζκτο.
ιΟ', X', κα*.
Προεφήτευεν 'Ιεζεκιήλ ό τού Έλιέζερ,
VARIiE LECTIONES.
π^εφήτευσεν Ρ. ** ι0*. 0* Ρ. υΙού οιιι. R. *’· έαυτδν άνειλεν om. Ρ. ^ Άμβρί.
Ζαμβρί Raderus. *· ούτω Ρ. σιαγώνα PV. ** έ*"ΐ om. Ρ sola. ** προεφήτευεν ’Ε. προεφήτευσεν όΈ.
οέχατος Εβραίων Ρ. ·* προεφήτευσεν Ρ.
855 CHRONICON PASCHALE. K6
κ?', xf , κ^.
Ίωβαφάτ βα^ιλβυς του Ίούβα άνειλεν τους Ιδ(ους
4δελφοΙι< χα\ έχ των άρχόντων του λαού.
κε*.
( Uarg. Έ6ρα(ων του Ισραήλ. ) Εβραίων του
Ισραήλ έβασίλευσεν «έμπτος *ΑμβρΙ** Ετη
όμου ξβ*.
, α% β'. r, y, ε\ ς'. ζ», η\ θ% ι', ια\ ιβ'.
( Marg» Εβραίων του Ίούβα. ) Μετά Ίωσαφάτ
έβασίλευσεν Εβδομος των δύο φυλών Ιούδα χα\
Μανασσή Ίωράμ δ υ16ς αύτου έν Σα(Εαρείφ** Ετη ι%
όμου ^δχε\
07
Εβραίων άρχιερεΟς *Αχιτώβ.
Ρ-. ί
Ιωράμ υΐδς Ίωσαφάτ είδώλοις δουλεύσας οίχοδό-
μησεν^ τά όψηλά χα\ τά άλση όμοίως τψ ι:ατρΙ
αυτου.
δ·, e', ς'.
*Ηλίας Εξ άνθρώτιων άπήλβεν.
C'. η'.
*1ωράμ βασιλεύς Ιούδα Ινόσησεν δεινώς» ώατε τά
Εντερα αύτου φανήναι·
θ'.
Προεφήτευσεν Άμώς χα\ ΈλισσαΓος.
ι'.
*Ιωναδάβ υΙ^ς Τηχάβ έγνωρίζετο.
( Marg. Εβραίων του Ισραήλ. ) Μετά *Αμβρ\
Ιχτος** υΐδς Άχαάβ , ών έτών λε% Εδασίλευσεν του ^
Ισραήλ Ετη χβ% όμου τιδ'.
α'.
*ϋ *Αχοιάβ οϋτος Ελαβε γυναίχα τήν θυγατέρα
Ίθωβάλου** (76) τού Τυρίων χα\ Σιδωνίων βασι*
λέως, ή όνομα Ίεζάβελ.
β\ γ^* δ'» ε', ζ'·
*Αχαά6 Εβδόμφ Ετει τής βασιλείας αύτου διά τήν
γονοΓχα αύτού Ίεζάβελ Εδούλευσεν τφ ** Βαάλ, χα\
τοΕς είδώλοις προσανέχων παρώργισεν Κύριον τ6ν
Θεόν * φτινι Ήλιος ό θεσβίτης προεφήτευσεν τού μή
γενέσθαι ύετόν Επ\ τήν γην ΕπΙ Ετη γ* κα\ μήνας ς^.
Άναχωρήσας δΕ ό Ήλίας κατά Άνατολάς, χα\ χαθ-
ίσας Εν τψ χειμάββψ Χοββάδ τψ ΕπΙ πρδσωπον··τού
Ίορ&άνου, ώστεέξ αύτού πίνειν, τροφή αύτψ διά κορά-
κων Εχορηγειτο. Κα\ χήρφ δέ τινι διά λιμδνμελλούση
άμα τψ έαυτης υΐψ ** τελευτάν τήν ύδρίαν τού άλεύ-
ρου χα\ τόν χαψάχην τού Ελαίου εις Επάρκειαν τού
λιμού άνεξάλειπτα Εποίησεν. *Ανέστησεν δΕ αύτης
χα\ τό Μιδίον τεΟνηχότα. Μετά δΕ τό πληρωθήναι
1X11, 11111, 111V.
Josaphat rex Juda fratres suos interfecit, ot quos-
dam ex principibus populi.
XXV.
Super Hebraeos Israel regnavit v, Zambri ann. xii.
Colliguntur anni lxii.
1, II, lll, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII.
Post Josaphat regnavit vii, super duas tribus Juda
et Manasse Joram ejus' filius in Samaria ann. x.
Colliguntur anni iv mdcv.
I.
(A. a M. C. 4596.) Hebraeorum summus pontifex
Achitob.
’ II.
Joram, filius Josaphat, idolorum cultor, aedificavit
excelsa et lucos velutdpsius pater.
111, IV, V, VI.
Elias ex hominibus excessit.
VII, Vlll.
Joram rex Juda graviter aegrotavit, adeo ut ipsius
viscera apparerent.
IX.
Prophetarunt Amos et Elissaeus.
X.
Jonadab filius Recbab agnoscebatur.
Post Zambri, sextus ejus filius Achaab annos
I XXXV natus, regnavit super Israel ann. xxii. GoUi-
' guBtur anui lxxxiv.
I.
Hic Achaab uxorem duxit filiam Itbobali Tyrio-
ruflMt Sidoniorum regis, cui nomen fuit Jezabel.
II, III, IV, V, VI, VII.
Achaab septimo regni anno, propter uxorem
suam Jezabel adoravit Haal , ac idolis adhaerens ,
Domini Dei iram in se provocavit : cui Elias Thes«
bites prophetavit, intra annos iii, et menses vi«
nullam «uper terram futuram pluviam. Receden&o
vero Elia versus Orientem , et ad torrentem Cbor-
rath juxta Jordanem residente , ut ex eo potum
hauriret, victus ei a corvis subministrabatur. Vidua
' quoque ex fame una cum filio moritura, porrectam
hydriam farina et lecythum olei ad usum vita ne-
cessarium, ut nunquam deficerent effecit. Sed et fi-
lium illius exstinctum ad vitam revocavit. Exacto por-
ro siccitatis tempore, Deo ita pracipiente, ad ipsum
DUCAItGH NOTiE.
(76) ΊΘωβάΛου. Qui Ίεθεβαάλ, HI Reg. cap. xvi, consulendus idem Scaliger in Notis ad Fragmenta
Si. Εΐθώβαλος vero dicitur Josepho, et in Colle- Gracorum scriptorum, p. 29, 53.
ctioiie Historiarum Scaligeriana, pag. 598, de quo
VARIiE LECTIONES.
·· *Αμβρί. ΖαμβρΙ ro. P. ·· s
^ τψ. τή RV. ·· προσώπου P.
Patrol. Gn. XCII.
Σαμαρείφ R. ψχοδόμησεν P.
** Εαυτης υίψ. υίψ αύτού P.
·* Εκτος. Εκτος ό\.
ηθωδόλου V.
ί
5C7 CHRONICON
Achaab accessit , ut pluvia fleret. Et zelo quodam j
impulsus, ai^ ad Achaab, ut universum Israel et
prophetas Baal quadringentos quinquaginta, cl
impudentiae prophetas quadringentos in monte
Carmelo cogeret. Pelilisque duobus bobus, pro-
phetis impudentiae dixit lU deos suos precarentur,
ut sponte subjectas hostias igne absumerent. Qui
cum peracto diis suis sacrificio usque ad meridiem
nihil effecissent , propheta bove altero in sacrifi-
cium oblato , et aqua irrigato , fusis ad Deum pre-
cibus, confestim ignis de coelo delapsus omnia
depastus est. Atque ita Achaab Dei mandatis ube-
dienie facto, et pseudoprophetis omnibus inter-
fectis, continuo terra imbre perfusa est. Rece-
dente vero illo usque ad montem Chorcb et Da-
mascum, ibique exactis diebus quadraginta, ]u- ^
bolur a Deo ungere Azacl in regem Syri®, et Jeliu
Naniess® filium in regem Israel , et Elissaeum in
(irophetam. Tum reversus ad Achaab, illum coar-
guit ob c®dem Nabullie, quem propter hortum per
falsos testes circumventum, lapidibus obruerat,
praidicto universae illius stirpis ac familiae interitu :
quod et postea accidit.
VIII, IX, X, XI, XII, Xlll, XIV.
Erant tum pseudopropliel® Ezeehias et Eliezer,
€t alii quadringenti.
XV.
Alienigenis contra Josaphat regem Judae coactis,
iit Judaeos bello aggrederentur, insidiatorem in
ilios immisit Deus, ac invicem commissi, sese mu- ^
tuo trucidarunt, atque ita Josaphat et Judaei salvi
evasere.
XVI, XVII, XVIII, XIX, XX, XXI, XX‘I.
Achaab rex Israel commisso cum Ader Syriae rege
proelio inlerfleitur.
Post Joram, octavus regnavit super duas tribus
Jiida et Manasse Ochozias illius filius annum
unum. Colliguntur anni iv.mdcvi.
(4606 A. a M. C.) i.
Elissaeus et Abdanai prophetant. Jehu interfecit
Joram et Oclioziam , ct filios Achaab et Jezabel.
Post Achaab, septimus regnavit super Israel
Ochozias illius filius annos duos. Colliguntur anni
LVXXVl. '
I. II.
Isie Ochozias idolorum cultor cum gravi cor-
reptus esset morbo, misit qui rogarent Baiil Deum,
offensionem Accaron , scire cupiens an ex ea in-
valeludine vitam et incolumitatem esset receptu-
rus. Elias vero filiis illius occursans, dixit illum
minime sanitatem recepturum. Tum iratus misit
ad Eliam centuriones qui illum ex monte adduce-
' rent. Duobus ex iis igue consumptis , tertius , Elias
PASCH4I.E. " m
, τ^ν χρόνον τής άβροχίας έχ χελβύ^εως Θεού Ερχεται
'Jzphς αυτόν Άχα3ιβ, ινα ύετός γένηται. Κα\ λέγει τψ
Άχαάβ, ζήλψ θεοΟ ·· χινηΟε\ς , συναχθήναι «άντα
τόν Ισραήλ χαΐ τους προφήτας του Βαάλ υν' χα\ τους
προφήτας τής αίσχύνης υ' είς τό δρος %h Καρμήλιον.
Αίτήσας βό βόας δύο είπεν δπως οΐ προφήται τής αί·
σχύνης προσευξάμενοι τοΤς θεοίς αυτομάτως πυρ\
άναλώσουσιν τά ύποχείμενα. Κα\ ώ; θύσαντες τοι;
θεοΤς αύτών ούδέν ήνυον άχρι μεσημβρίας, ό αύτδς
ττροφήτης 08 ^'^^ρον βουν θύσας , ύδωρ έπιχλύσας
ηδξατο τφ Θεω, χα\ πυρ άπ’ ούρανοΰ χατελΟδν
άπαντα χατανάλωσεν. ΚαΙ ουνως ύπήκοον τδν’Αχαάβ
ποιήσας τους ψευδοπροφήτας *Εθανάτωσεν , χαΐ
ύετός έπέκλυσε τήν γήν. *Αναχωρήσαντος δέ αύτου
Εως δρους Χωρήβ κα\ Δαμασκού, χα\ άσίτου ** διαρ·
^ κέσαντος ήμέρας τεσσαράκοντα, προστάσσεται παρά
θεού χρϊσαι τόν Άζαήλ βασιλέα τής Συρίας , xaV τόν
Τηού υιόν Ναμεσσή έπ\ Ισραήλ, χα\ τδν Έλισσαιον
είς προφήτην. ΚαΙ έπανελθόντος αύτόΰ πάλιν πρός
Άχαάβ ήλεγξεν αυτόν έπ\ τή συμφορά τού φόνου
ΝαβουΟέ διά κήπον, δν έπ\ ψευδομαρτυρίφ λίθοι;
άπεκτάγκει *·, έπαγγειλάμενος τψ οΓκφ αυτού παντ\
όλεθρον έσε'σθαι · δ καΐ γέγονεν.
η', θ', f, ια', ιβ', ιγ', ιδ».
^Ιΐσαν ψευδοπροφήται Έλιέζερ καΐ άλλοι υ'.
ιε'.
Των ά/^.οφύλων συναχθέντων έπ\ Τωσαφάτ βασι-
λέα Ιούδα τπιλεμήσαι τόν Ιούδαν, ενεδρον Εδωκεν είς
. αύτούς ό Θεός, χα\ άνέστησαν καΐ έφόνευσαν άλλή-
λους, καΐ διεσώθη Τωσαφάτ καΐ Ιούδας,
ΙΤ', iC', ^η% ιθ', κ», κα', κβ'.
Άχαάβ ό βασιλεύς Τσραήλ συμβαλών τψ "Αδερ
βασιλεί Συρίας είς πόλεμον Αναιρείται.
(Marg, Εβραίων* τού Τούδα.) Μετά Τωράμ, δγδοος
έβασίλευσεν τιυν δύο φυλών Ιούδα χαΐ Μανασση
’Οχοζίας υΙός αυτού Ετος Ενα·^, ^Ι^ου’^βχς'.
α\
Προεφήτευσεν Έλισσαίος χαΐ Άβδαναί. Τηου άν-
εϊλεν τόν Τωράμ χα\ τόν Όχοζίαν χα\ τούς υίούς
Άχαάβ καΐ τήν Τεζάβελ.
Μετά Άχαάβ, Εβδομος έβασίλευσεν τού Τσραήλ
’ϋχοζίας υίός αύτοΰ ·· Ετη β', όμού πς^.
)
α\ β\
Ουτο; Όχοίίας είδώλοις προσανέχων χαι άββωσιίφ
περιπεσών δεινή , Επεμψεν έπερωτήσαι τόν Βαάλ
προσόχθ:αμα θεόν ’Αχχάρων, γνώναι πόθων εΐ ζή-
σεται καΐ άναστήσεται έκ τής άββωστίας αυτού. Ό
δέ Έλίας άπαντήσας τοΓς παισίν^αύτού Εφη μή άν-
ίστασΟαι αύτόν. ΚαΙ χολέσας** άπέστειλεν πρός
Ήλίαν τρείς πεντηχοντάρχους , δπως αύτόν έχ τού
δρους χαταγάγωσι. Των δέ δύο έν πυρί χαυθέντων ό
VARIiE LECTIONES.
·· θεού, πού Ρ. ·* ό οηι. Ρ. ·* άσίτου om. Ρ. Addit et margo R. *·άπεκτάχει P. Εν Ρ. ·· οΌΐΟ. Ρ.
^ αύτοΟ οιιι. Ρ. παισίν. υΙοίς Ρ. ·· χολέσας. Ιοιο χολή σας. Coiif. ad ρ. 518, R.
S69 CHRONICON
τρίτος δεηθ£\ς αύτου χατέβη. Κα\ 9Θ πρ^ /
Όχοζίαν εΐπεν αύτψ· ΈίΤβι^ή οϋχ έπίστρεψας
Μρός Κύριον τόν ββύν, VU4’ εΙδώΛοις Μπεμψας
έχερ(ι>τησαι t ού καταδήση*^ άκό τί\ς κΛίνης^
άΛΧ άποθάνχ^ς. ΚαΙ ίπέθανεν έν κλίνη κατά xh
Κυρίου, δ έλάλησεν έν χειρ\ Ήλίου του δούλου
τοΟ θεού.
{Marg. Εβραίων του Ιούδα.) Μετά Όχοζίαν έβα-
σΟιευαεν του Ιούδα κα\ Μανασσηή μή*ρηρ αύτου Γο-
βολία, γυνή Ίωράμ, Ιτη ς', όμού ,δχί?'.
2 *'· Ρ'·
ΓοΟολία μήτηρ Όχοζίου, θυγάτηρ Άχαάβ, έφδνευ-
σεν τά τέκνα τού υίοΰ αύτής Όχοζίου. Έκ γάρ τοΰ
γένους ήν αύτή *Αχαάβ βασιλέως Ισραήλ, του κατ-
αραθέντος.
τ'- _ *
Γοθολία χαθεΤλε τδν οίκον του θεού τδν έν Ιε-
ρουσαλήμ, χα\ Ιλάτρευσεν το?ς Βαλιείμ·
δ'.
*1ωναδάβ υΐδς *Ρηχάβ έγνωρίζετο, χα\ ΈλισσαΓος
χροεφήτευεν.
Εβραίων άρχιερευς Σαδούχ*^
ε'.
PASCHALE. 270
precibus exorato, descendit. Elias autem ad Ochoziam
accedens : Quandoquidem^ inquil, non convertisti to
ad Domimm Deum^sed idola consuluisti, de lecto nom
descendes, sed morieris. Et mortuusesl in lecto juxta
verbum Domini, quod locutus est in manu Eliae ser*
vi Dei.
Post Ochoziam regnavit in Juda et Manasse il-
lius mater Gotholia, uxor Joram, ann. vi. Colligun-
tur anni iv.udcxh.
I, II.
Gutholia mater Ochozix, (Ilia Achaab, libero·
filii sui Ochozia: interfecit. Erat enim ilia ex
genere Acbaab exsecrandi illius regis Israel.
111.
GotboUa evertit domum Dei Hierosolymis, et
Baliim coluit.
IV.
Jonadab filius Recbab agnoscitur, et Elissaeus
prophetat.
Hebraeorum summus pontifex Saduc.
V.
Έλισσαιος προεφήτευεν, χαΐ *Aβδαvαt , χαΐ Ίηοΰ,
υμΧ Ό^ιήλ.
c'·
ΊωιαβΙχ , γυνή Ίωδαέ τού άρχκερέω; , άδελφή
Όχοζίου , έκλεψεν Ίωάς τδν υίδν Όχοζίου"^* τού
αδελφού αύτής, κα\ τούτφ περιέθηχεν Ίωδαέ άρχ-
ιερευς τό βασίλειον, άνελιών τήν ΓοΟολίαν.
( Marg. Εβραίων τού Ισραήλ. ) Μετά Όχοζίαν
δγδοος έβασίλευσεν τού Ισραήλ Ίωράμ, άδελφδς αύ·
τού Όχοζίου, έτη όμού Ι^η'.
Ρ'.
"Αζαήλ υΙού Άδερ’*, βασιλέως Συρίας, χολι-
ορχούντος τούς είς Σαμάρειαν έπΙ Ίωράμ άδελφύν
Όχοζίου, βασιλέα Ισραήλ, λιμός βαρύς γέγονεν έπΙ
έτη έπτά, ώς κεφαλήν δνου ν' σίκλων πεπράσθαι χαΐ
τέταρτον μέτρον κόπρου περιστεράς πέντε σίκλων
έαβίειν αύτούς, έτι μήν καΙ τά έαυτών τέκνα φαγεΤν
τινας διά τάς Απιστίας αυτών χα\ τάς άσεβείας των
πράξεων αύτών, χα\ Ανταποδόσεις αύτοΓς έπηνέχθη-
σαν δικαίως.
^ r. ε».
ε' έτει τού Ίωράμ βασιλέως Ισραήλ, Ήλίας ό
προφήτης σύν τψ Έλισσαίω έπ\ τόν Ίορδάνην πο-
ρευθείς, τή μηλωτή πατάξας τό ύδωρ διέστησεν έν-
θεν χαΐ ένθεν, χα\ διήλθον Αμφότεροι διά ξηράς. ΕΙ-
πέν τε^· τψ Έλισσαίψ αΐτησαι δ έάν θέλης’·. Ό δέ
διτιλάσιον πνεύμα ού εΤχενΌλίας.
Κα\ εΐπεν αύτψ Ήλία;· ’Έως δκ Ιδ(ΐς με άνοΛαμ·
δανόμετον, ίσται όντως. ΚαΙ Αναληφθέντος Έλίου
Αρματι” πυρίνφ, θεασάμενος Έλισσαϊος εΤπεν περ\
Elissaeus prophetavit, ut et Abdanai, et Jehu, et
Oziel.
VI.
Josabecb , uxor Jodae summi pontificis , soror
Ochoziae, furtim subripuit Joas filium Ochoziae fra-
tris sui , huicque Jodae summus pontifex , GotboUa
Q interfecta, regnum asseruit.
Post Ochoziam, octavus regnavit super Israel
Joram , frater ejusdem Ochoziae , ann. xii. ColU-
guntur anni xcviii.
I, II.
Azael, filio Adel, rege Syriae Samaritanos obsi-
dente , cum Joram Ochoziae frater regnaret , tanta
in Israel, per septennium fames invaluit, ut asini
caput quinquaginta siclis venderetur, et quarum
partem cabi stercoris columbae quinque siclorum
pretii Ipsi manducarent, atque adeo liberos quidam
comederent cum propter incredulitatem et Impia
illorum facinora bas merito poenas luerent.
III, IV, V.
^ Anno Joram regis Israel quinto, Elias propheu
cum Elissaeo versus Jordanem profectus, melote
aquam percussit , illaque continuo hioc et inde
recessit, ac tum sicco uterque pede per aridam
transiit. Dixitque Elissaeo Elias, ut quod vellet
postularet; ille vero petiit sibi dari duplicem spi-
ritum , quem Eliasjpossidebat. Cui Elias : Cum me,
inquit , in sublime assumptum videris , voti compos
eris. Et cum Elias curru igneo elevaretur, videns
VARM£ LECTIONES.
·· καταβήσει V. τόν om. P. Σαδούχ P. Αδελφή Ίωχοζίου V. *Αδελ P. ε* om. PV.
’· είπεν δέ P. δ έάν θέλης. έάν θέλεις V., έάν θέλη R. περί αύτού, "Αρμα, πάτερ V., πάτεο μο\ι«
πάτερ μου ιη. Ρ. * * ,
»1 CHRONICON PASCUALE. 871
iUlssaeus, de illo dixit t Curnti hraei^ ei auriga
eju$ : replelusque Spiritu xancto reversus , Jor-
dane melote bis percusso, sicco vestigio illum
periransiit. Quineliam aquas quae tum amarae erant
et steriles Hiericbunte, implorata divina ope, in
dulcedinem convenit.
Cum porro in Belbel veniret , a pueris lapidibus
knpetitps, ob calvitiem irrisus , illis animadversis,
diris eos devovit in nomine Domini, statimque
egressae ex luco geminae ursae duo ex iis supra
quadraginta discerpserunt ac dilaniarunt. Inde
profectus est in montem Carmelum , ex quo venit
2iiamariain. Quinetiain viduam quamdam a credi-
toribus , filiis in servitutem abductis , vexatam se
adeuntem , cum accepisset perexiguum olei in va-
sculo habere , praecepit illi ut in multa alia vasa
illud diffunderet ; quibus omnibus impletis, inde
creditoribus satisfecit, et cum filiis libertatem recepit.
Idem poVro propheta in Soman mortuum puerum
ki vitam excitatum matri reddidit. Cumque in Gal-
gala venisset , fame tum invalescente , lebete ma-
gno bic posito, cibos incolis paravit. Et legen-
tibus quibusdam ex agrestibus vitibus colocyntides
mortiferas, et elixantibus, cum eas comedere in-
ccepisseiit, mori se exclamarunt : ipse vero im-
missa modica farina , mortem ab illis et famem
depulit.
VI.
' J^rophetarunt Amos et Elissaeus.
Vll, VIII, IX, X, XI, XII. ^
*Post GothoUam regnavit Joas, Ocboziae filius,
super utramque tribum, Juda et Manasse, annis
XI. Colliguntur anni iv. udclh.
(A. a &1. C. iGJ3.) i , ii.
Jodae apud Hebraeos summus pontifex agnosce-
batur, solus qui post Moysem vixerit annos cxx.
111, IV.
Joas iste instauravit templum Dei Hierosolymis,
guod desertum fuerat sub Gotbolia, cum facerei
verbum in conspectu Domini , concisis Hierusalem
idolis , ac Matthan sacerdote Baal in conspectu al-
taris interfecto , ab excelsis tamen non abstinuit,
iisque sacrificavit et adolevit. Huic Azael, filius
Ader, Syri« rex bellum intulit : acceptoque ab
illo auro et argento , Hierosolymam advocatus re- D
versus est.
V, VI.
Elissaeus et Zacbarias filius Jodae summi pontifl-
DUCANGII
(77) Ίωδαέ. Ex Eusebio, ubi recte ait vixisse
Jodar annos cxxx ut est lib. II Ρ3ΐ*αΓιρ., cap. xxiv,
non vcrocxxv, ut hoc loco, aiil cxx, ut infra adno-
latur, ex quibus emendandum Chrouicon.
A αύτου * "Άρμα Ίσρα^Λ xcU ίχπαϋς aiftcv. Κα\
ύπέστρβψεν Πνχυρατος άγίου πλησθείς, χα\. δίς τή
μηλωτ)) πατάξας τ6ν Ίορβάνην παρηλθε ναύτην
ξηρόίς. Έτι 6έ χαΐ τά υβατα πονηρά δντα χα\ άτε-
χνου ντα iv Ιεριχώ μετέβαλεν , έπιχαλεσάμενος τ6ν
Θεάν.
*£λθών U είς Βεθήλ λίθοις ύπδ παιδαρίων έβάλ-
λετο**, χαταπαιζόμενος είς φαλαχράτητα ύπ* αύ-
τών * κα\ Ιδών αύτά χατηράσατο αύτά Ιν δνάματι
Κυρίου, χαΐ έξελθούσαι δύο άρχοι** έχ του δρυμου
διέ(^^ηξαν έξ αύτών μβ'· ΈχεΙθεν ήλθεν είς τδ Καρ-
μήλΐον δρος, χάχείθεν εΐ^ Σαμάρειαν. *Αλλά μήν χαΐ
γυναιχάς τίνος προσελθούσης αύτφ όχλουμένης ύπδ
δανειστών αυτής , χα\ των υΙών αύτης είς δουλείαν
έλχομένων, πυθόμενδς τε ίχειν αύτήν είς άγγος
βραχύ τι ελαίου, προσέταξεν αύτή είς άγγεία πάμ-
πολλα Εχειν'* αύτά. Κα\ πληρωθέντων αύτών έλαίου,
άπέδοτο τδ χρέος, χα\ συν τοίς παιβ\ν ήλευθερώθη.
*0 δΙ αύτδς είς** Σωμάν παιδαρίου τελευτήσαντος,
ζώντα άπέδωχεγ τή μητρί. ΚαΙ είς Γάλγαλα παρα-
γενάμενος, χα\ λιμού δντος έχεΤσε , λέβητα μέγαν
Ιπιστήσας έποίησεν αύτοΓς τροφήν. ΚαΙ συναξάντων
τινών άπδ άγρίων άμπέλων άμανίτας ** θανασίμους
χα\ έψησάντων, άρχομένων τε έσθίειν, άνεβάησαν
βανατοΰσθαι * αύτδς δλ &).ευρα όλίγα έμβαλών διέσω-
σεν αύτούς Εχ τε θανάτου χα\ λιμού.
ς^·
Προεφήτευον *Αμώς χα\ ΈλισσαΤος·
{Τ, η', θ», ι', ια', ιβ'.
(Marp. Εβραίων τού Ιούδα.) Μετά Γοθολίαν Εβα-
σίλευσεν τών δύο φυλών 'Ιούδα χα\ Μανασσή Ίωάς**
υΐδς ·· ’ϋχοζίου Ετη μ', όμού ,δχνβ'.
Ρ'.
ΊωδοΕ (77) παρ' Έβραίοις άρχιερεύς έγνωρίζετο,
μόνος μετά ΜωΟσέα** (78) βιώσας Ετη ρχ'.
r.
Ίωάς οδτος άνφχοδόμησε τδν οΐχον τού θεού τδν
έν Ιερουσαλήμ, έρημωθέντα ύπδ Γοθολίας, χαΐ
ποιήσας τδ εύθΕς Ενώπιον Κυρίου, χαταχύψας τε τά
είδωλα Ιερουσαλήμ χα\ ΜάτΟαν τδν Ιερέα τού Βαάλ,
μονώτατος χατ' Ενώπιον τού θυσιαστηρίου άτα>χτεί-
νας, τών μετεώρων ούχ άπέστη , θύων αύτοίς χα\
θυμιών. χα\ έπιστρατεύσας Άζαήλ υίδς Άδερ βα-
σιλεύς Συρίας, είς 101 ^έλεμον, χαΐ λαβών παρ'
αύτού χρυσίον τε καΐ άργύριον , ύπέστρεψεν Εν Ιε-
ρουσαλήμ παραχληθείς.
β', τ'.
ΈλισσαΓος χα\ Ζαχαρίας (79) υίδς ΙωδαΕ τού άρ-
NOTiC.
(78) Μετά ΜωΌσέα. Vixit autem Moyses annos
cxx, ut est Deuteron. xxxiv, non vero cxxv uli
scripsit Trebellius Pollio in Claudio.
(79) Ζαχαρίας, etc. Zachariam hunc filium Judas
VAUIiE LECTIONES.
• *· χαί om. P. *· Εβάλετο P. ·· άρκτοι P. ·' Εχειν. χέειν m. R.
·* Όΐωας V. ·* υΙός om. V. ·* Μωσέα V.
·· εις om. V. ·· άμμανίτας RV.
873 CHRONICON PASCHALE. S74
χΐ£.οέως, 4 Αρέπανον, πρθ€φήτι υον ·^ xa\ Όζιήλ Λ
χα\ Έλβάζνρ«
Γ. η% θ', t', ια', tp'.
Ζαχαρίας 6 προφήτης, υ16ς Ίωδαέ του Αρχιιρέως,
Ανηρέθη ύπ6 *1ω3^ υΙου Όχοζίου, βαοιλέως *Ιοΰθα,
1^' Εχει τής βασιλείας αύτοΰ, μεταξύ τοΟ θυσιαστη-
ρίου, βιΑ τ6 IXiyxctv αύτδν τήν Ασέβειαν του τε βα-
σιλέως χαϊ του Χαοΰ των Ιουδαίων.
ιγ·, ιδ*, ιε', ις·', ιζ».
*Αζαήλ βασιλεύς Συρίας έπιστρατεύσας τψ ΊωΑς
Ανειλεν πλεΐστον δχλον του λαού χατΑ τδ βήμα Έλισ-
σαίσυ του προφήτου.
ιη', ιθ', χ', χο^.
Ά^αήλ έπιβΑς τή 'Ιερουσαλήμ ήμελλεν αύτήν πο-
λιορχεΤν. Γνους δλ ΊωΑς δτι Ιτιολέμησεν τδν Ισραήλ,
Ιλαβεν τεάντα τΑ Αγια χαΐ τδ χρυσίον, κα\ άπέστειλε '
τψ Άζαήλ, χα\ λαβών Ανεχώρησεν.
xP'» κγ** κδ', X*', κτ'.
ΊωΑς “ ήσέβησεν.
κ?, χη', κθ», λ', λα', λβ', λγ', λδ', λε', λς', λ^,
λη', λΟ', μ'.
( Jfarp. Εβραίων του Ισραήλ. ) ΜετΑ ΊωρΑμ Ινα-
χος ·· έβασίλευσεν του Ισραήλ Ίηοΰ υΐδς ΝαμεσσεΙ
Ιτη κη', δμοΰ ρχς'.
α', β', r, δ', ε', ς'.
Έλισσα?ος ό προφήτης θεσπίζει τψΊωΑχαζ περ\
τής βασιλείας αύτοΰ, χα\ χαχών** ώνέπΑξει τψ Ισ-
ραήλ βασιλεύων.
C'. η', θ', ι', ια'.
Ίωδαέ παρ* Έβραίοις Αρχ^ερεΰς έγνωρίζετο, δς
μδνος μετΑ Μωΰσέα Ιβίώσεν Ιτη ρχ'.
ιβ', ir. ίδ'.
Ίηοΰ ό βασιλεύς Ισραήλ προσεχύνησεν ταΤς δαμΑ-
λεσι ταίς χρυσαΐς αίς έποίησεν ΊεροβοΑμ έν Βεθήλ
χαι Ιμ ΔΑν τή νΰν λεγομένη ΠανεΑδι.
tf, ιη', ιθ', X', χα'.
Άζαήλ βασιλεύς Συρίας έπύρθησε τδν Ισραήλ.
κβ', κγ*, χδ', χε', κς', χζ', κη».
(Marp. Εβραίων τοΰ Ιούδα.) ΜετΑ ΊωΑς έβασίλευ-
σεν τής Ίουδαίας ια'·* Άμεσσίας υΐδς αύτοΰ Ιτη χθ',
δμοΰ ιδχπα'.
102 α'.
Άμεσσίας βασιλεύς Ιούδα, χε' ών έτών, έπιστρα-
τεύσας τοίς έξ Ισραήλ χαΐ τοίς υίοΙς Σηε\ρ έτροπώ-
σατο αυτούς, χαΐ λαβών τούς θεούς αύτών ήγαγεν είς
Ιερουσαλήμ.
β'. Λ θ*, ε',·ς'.
Άζαήλ βασιλεύς Συρίας Απέθανεν, χα\ Αντ' αύτοΰ
έβασίλευσεν δ υίδς** Άδερ.
€is, qui de falce prophetat, et OzicI, atque Elcazar.
VII, VIII, IX, X, XI, XII.
Zacharias propheta, filius Jodae, sumini pontUK·
cis, a Joa, filio Ochoziae, rege Juda, anno regni xii,
inter altare interfectus est, quod regis ac populi
Judaeorum impietatem reprehendisset.
(A. a M. C. 4619.) xiii, xiv, xv, xvi, xvii.
Azael rex Syriae Joai bello aggressus, ingentem
populi multitudinem sustulit, juxta verbum EUssari
prophetae.
XVIII, XIX, XX, XXI.
Azael versus Jerusalem venit, urbem obsessurus.
Joas vero cum didicisset bello subactum ab eo
^Israel, sumptis sanctis omnibus, et auro, ea ad
Azad misit, qui bis acceptis recessit.
XXII, XXIII, XXIV, XXV, XXVI.
Joas fuit impius.
XXVII, XXVIII, XXIX, XXX, XXXI. XXXII, XXXIII, XXXIV,
XXXV, XXXVI, XXXVll, XXXVIII, XXXIX. XL.
Post Joram nonus super Israel regnavit Jehu,
filius Namessei annis xxvni. Colliguntur aunL
cxxvi.
I, II, III, IV, V, VI.
Elissaeus propheta vaticinatur Joachaz de illiu)
regno, et de malis quae Israeli dum regnaret eascl^
iUaturus.
UI, VIII, IX, X, XI.
Jodae apud Hebraeos summus pontifex agnosce-
batur, solus qui post Moysen annos vixit cxx.
XII, XllI, XIV.
Jehu rex Israel adoravit vitulos aureos, quot
fecit Jeroboam in Beihel et in Dan, nunc Paneade
dicta.
XV, XVI, XVn, XVIII, XIX, XX, XXI.
Azael Syriae rex populatus est Israel.
XXII, ΧΧΠ1, XXIV, XXV, XXVI, XXVII, XXVIII.
Post Joas, Judaeam rexit Amessias (seu Amu-
sias) illius filius annos xxix. Colliguntur anni
IV.MDCLXXXI.
(A. a M. C. 4655.) i.
Amessias rex Juda, cum aetatis annum xxv atti-
gisset, moto inlsraelitas ct filios Seir bello, illos de-
^ vicit : et ablatos eorum deos Jerusalem trans-,
tulit.
» II, III, IV, v, VI.
Azael Syriae rex moritur, huicque succedit illiUi
filius Ader.
DUCANGII NOTdS.
sacerdotis, patrem Joannis Baptistae, miro ana- chroiiismo, facit Symeon.Logotheta in Chronico mSt
VARliE LECTIONES.
προεφητεύων V., προφητεύιον P. ·*ΊωΑς ήσέβησεν om. P. ·* ϊννατος p, ·· καλχών χακών
·· ια' om. P. ·■ υίδς αύτοΰ ’Αβέρ Ρ.
%
!7j CHRONICON paschale. 276
VII. A ?.
Jonas Propheta, Glius Ainathi, a celo «leylulilus,
et per tres dies in illius venire custoditus, Deo ita
volente, regestus est, qui et dixit : Eram ego Jonas
in ventre ceti tribus diebus et tribus noctibus^ el
oravi ad Dominum meum ex ventre cetx^ et dixi:
Clamavi in tribulatione mea ad Dominum Deum
meum, et exaudivit de ventre inferi vocem meam.
Projecisti me in profundum cordis maris, flumina cir-
cumdederunt me omnes elevationes tute, et fluctus tui
super me transierunt. Et ego dixi : Projectus sum ab
oculis tuis. Profecto addam ut videam templum
sanctum tuum. Circumfusa est mihi aqua multa us-
que ad animam, abyssus vallavit me ultima, intravit
caput meum in scissuras montium, descendit in ter-
ram, cuJms vectes ejus retinacula sempiterna. Et as-
cendit ex corruptione vita. Domine Dius meus. Cum
deficeret a me anima. Domini memoratus sum, et
veniat ad te oratio mea, ad templum sanctum tuum.
Qui custodiunt vana et mendacia, misericordiam suam
reliquerunt. Ego autem cum voce laudis immolabo
tibi. Quwcunque vovi, reddam tibi salutare Domino,
El pneceptuin est ceto, et ejecit Jonam super ari-
dam.
Narrat Josephus in nono Antiquitatum, Jonam a
ceto in Ponto Euxino absorptum, post dies tres toti^
demque noctes vivum ejectum.
(A. a M. C. 6060.) vni, ix, x, xi, xn, xm.
Joas rex fsrael proelio cum Amessia congressus,
codem Amessia captivo abducto» muros Jerusalem
usque ad cccc cubitos destruxit.
XIV, XV, XVI, XVII, XVIII.
Prophetarunt Osee, Amos, Jonas, Naum. Amos
prophetans dixit : Preeparare ad invocandum Deum
tuum, Israel, Quia ecce firmans caelum, et creans
omnem spiritum, el annuntians homini eloquium
$uum.
XIX, XX, XXI, XXII, xxiii, XXIV, XXV, XXVI, χχνιι, XXVIII,
XXIX.
Amessias rex Juda a suis in Lachis interfectus
est.
Post Jehu, decimus Ilebrxorum regnavit in Israel
Joachaz annis xvii. Gulligtinlur anni cxliii.
I, II.
Azael rex Syri» bellum inferre Joas regi Juda
constituit. Deinde moto in Joachaz regem Israel
exercitu, illum afflixit totis vit» su» diebus.
1Π, IV, V.
Elissxus propheta vitam cum morte commutavit,
cum prophetasset annos xl·
Ίων3ς ό προφήτης, υΐ^ς Άμα0\, ύπ6 τοΟ χήτους
καταποθείς, χα\ τρυ\ν ήμέραις ϊν τή κοιλία αύτου
φυλαχθείς, άτιεττΕυσθη θεού ζουλήσει, δς κα\ είπεν ·
'Ήμηr Ίωτάς ir χοιΜφ του κήτους τρεις
ήμέρας χαΐ τρεις νύχτας, χαΐ χροστιυξάμην χρός
Κύριοτ τότ μου έχ τής χοιΛίας τού χήτους,
χαΐ εΊπον · Εβόησα έτ ΘΛΙψνι μου χρός Κύριοτ
τότ θεότ μου, χαΐ έχήχουσετ έχ χοιΛίας φ^ου
κραυγής μου,Αχέί>ία·ίτέ με είς βάθη** χαρδίας
ΘαΛάσσης, χοταμοϊ έχύχΛωσάτ με, Πάττες οΐ
μετεωρισμοί σου καί τά κύματά σου έχ' έμέ δι-
ήΛθοτ, Καί έγώ εΐχα· Άχώσμαι άχό όφβα,Χμωτ
σον^Αρα χροσβήσω τού έχιδΛέψαι χρός ταότ **
apdr σου; Περιεχύθη μοι ύδωρ χοΛϋ έως ψυχής
μου, καί άβυσσος έχύχΛωσέ με έσχάτη,Έδυ ή
χε^αΛή μου είς σχισμάς όρέωτ, κατέβητ είς γήτ,
ής οΐ μοχΛοΙ** σύτής κάτοχοι αίωτιοι. Καί άτέβη
έχ φθοράς ή ζωή μου, Κύριε ό θεός μου. Έτ τφ
έχΛείχειν την ψνχήτ μου άχ' έμού τού Κυρίου
έμτήσΟην, καί έΛθοι χρός σέ ή χροσενχύχ μου
χρός ταότ άγιότ σου. ΦυΛάσσοττες** μάταια καί
ψεύδη, έΧεοτ αύτώτέγχατέΛιχοτ*^.Έγώ δέ μετά
φωτής αιτέσεως θύσω σοι, χάττα δσα ηύξάμητ
άχοδώσω σοι σωτήριοτ τφ Κυρίφ. Κα\ προσετάγη
τω χήτει, χα\ έξέβαλε τ6ν Ίωνβίν έπΙ τήν ξηράν.
ΙατορεΙ Ίώσηπος έν ένάτφ ·* τής ΆρχαιοΛογίας
τδν Ίωνδν χαταποθέντα άπ6 του χήτους έν τω Εύ-
ξεΐνψ Πόντφ μετά τρεις ή μέρας χαΐ τρεϊς νύχτας έχ-
βρααθήναι ζώντα.
η», θ», ι', ια\ ιβ', tf.
Ίωάς βασιλεύς Ισραήλ συμβαλών τφ *Αμεσσ^φ **
είς πόλεμον αΙχμάλωτον αίρε? τδν Άμεσσίαν, χαΐ του
τείχους 'Ιερουσαλήμ χαθείλεν υ' πήχεις.
ιδ', ιε', ις\ ιζ', ιη'.
Προεφήτευον Όσηέ, Άμως, Ιωνάς χα\ Ναούμ.
Άμως προφητεύων είπεν ·· · Έτοιμάζον τού έχι-
χαΛεΊσθαι τότ θεότ σου, ΊσραήΛ. άιότι Ιδού στε-
ρεώτ ούρατότ χαΐ χτίζωτ χάτ χτεύμα χαΐ άχαγ-
γέΛΛωτ είς άτθρωποτ τότ Λόγοτ αυτού,
ιθ', 7ό, χα\ χβ\ χγ', χδ', χε', χς·', κ?, χη', κΟ'.
103 Άμεσσίας ‘ βασιλεύς Ιούδα άνηρέθη ύπδ
των Ιδίων είς ΑαχεΤς·
ΜετάΊηου δέκατος έβασίλευσεν * του 'Ισραήλ Ίωά-
χαζ έτη tC# ΡΙ^Υ·
• α', β'.
Άζαήλ βασιλεύς Συρίας ήβουλήθη έπιστρατεΟσαι
τφ Ίωάς βασιλεΤ Ιούδα. Κα\ έπιστρατεύσας τω Ίωά-
χαζ βασιλεΐ Ισραήλ, έν πρώτοις έξέθλιψεν αύτύν πά-
σας τάς ήμέρας τής ζωής αύτου.
Υ, δ', ε».
Έλισσαίος ό προφήτης μετήλλαξε τδν βίον προφη-
τεύσας Ιτη μ'.
VARliE LECTIONES.
·· βάθος Ρ., βάθει V. ναόν, θεόν Ρ. ·· μοχλοί, μέτοχοι RV. Conf. Jon. ι, 2, 6. ·· φυλασσόμενοι m.
R. ex Jona. ” έγχατέλειπον V. έννάτφΡΥ., c. 9, 2. ·· Άμεσία — ’.Αμασίαν — ΆμεσιαςΚ. ‘ είπεν.
IV, 12. · δέκατος Εβραίων έβασίλευσεν Ρ.
277 CHRONICON PASCILVLE. 278
Ct η'* i\ ta\ tp% tf, ιδ*, u\ ις*^ ιζ*. A vi, vii, tiii, ix, x, xi, xii, xui. xiv, xv, xvi, xviu
Έν τφ τάφ(ι> Έλισσαίου του προφήτου (5ιφε7ς έν
ττιςδ9τέοΐ{ αΰτοΰ νεχρδ;τ*.ςάπ6τών μονοζώνων (80)
των Μωαβιτών άνέζησε θεού βουλή cni.
{Marg, Εβραίων του Ιούδα.) Μετά Άμεσσίαν βα-
σιλεύς ιβ' των δύο φυλών 'Ιούδα χαΐ Βενιαμήν Όζίας
ό χα\ Άζαρίας υΐδς αύτου 5τη νβ', δμοΰ ^δψλγ'.
α'.
Όζίας δ χα\ Άζαρίας υΐδς Άμεσσίου χαΐ Τβλεχίας
ών έτών ις" έβασίλευσεν.
β% γ, δ', ε', ς\ Cf η'ι θ', ι', *?', ιγ'.
Προεφήτευον ΏσηΙ υΐδς Βεηρε\, *Αμώς χαΐ 'Ιωνάς
ό του Άμαθε\ έχ Γοφέρ.
ιδ'.
Όζίας βασιλεύς 'Ιούδα πολέμφ χαθεΖλεν τά τείχη
ΓέΟ χα\ Άζωτου κα\ Ίαμνίας. Έπολέμησε δέ χα\ τους
Άραβας τους χατοιχοΰντας Πέτραν
ιε', ις·'.
Όζίας 6 χα\ Άζαρίας είσηλθεν είς τδ Εερδν τού
θεού θυμιάσαι· χωλυθε\ς δέ ύπδ'Αζαρίου τού Ιερέως,
χα\ μή βουλδμενος άναχωρήσαι, έλεπρώθη δλος πα-
ραχρήμα, βντος άρχιερέως Άζαρίου.
C, ιη'· χ', χα', χβ', χγ», χδτ, χε'.
Πρώτος Άμώς ό προφήτης τά τιερί τής τού 'Ισ-
ραήλ αιχμαλωσίας θεσπίζει πρδ δύο έτών τού σει-
σμού.
κτ', κ?.
Σεισμδς^ μέγας γέγονεν έν 'Ιερουσαλήμ και δλη
τή Ίουδαίφ Όζίβυ τού κα\ Άζαρίου βασιλέως 'Ιούδα
είσελθύντος είς το άγίασμα 104 θυσιαστηρίου,
χα\ >επρωθέντος αύτού, έξεχύθη ή πιότης τού θυ-
σιαστηρίου, τού σεισμού γενομένου.
χη', κΟ', V, λα\ λβ', λγ', λδ', λε% λς;, λζ', λη', λθ\ ■
μ', μ*', μ?'*, μγ'. μδ*. μ*'·
Τούτω τψ έτει Ήσαιας, υΐδς Άμώς, ήρξατο προ-
φητεύειν, κα\ Όσηέ υΐδς Βεηρε\, χα\ Ναούμ.
'Πσαtας προφητεύων είπεν · · Κύριος §ρχ8·
ται έχϊ γεφέΛιχς καύσης, Όσηέ είπεν προφητεύων ·
Έκ έκείνχι τη ήβΐέρφ ούκ icrrai ^ώς, καϊ 'ίτύχος
καί ηάγος Ισται μίαν ι\μέραγ, Καϊ ή’' ήμέρα
έκείντχ γνωστή τφ Κνρίφ· καϊ ούχ i)jUpa καϊ ού
»·ί»ξ, καϊ Λρός έσχέραν ξσται ^ίώς.
•Ναούμ προεφήτευσε λέγων *Ανέ€η ό έμρνσών
είς πρόσωαόν^ σου, έξαφονμ^^ός σε έκ ΟΛίψεως,
σκόπενσον όδόν, κράζησον όσρύος^ άνδρίζον τη
Ισχύϊ σ φόδρα, διότι άπίσιρε^ε την ΰβριν Ίακώ€,
καθώς ν€ριγ του Ίσραι^Λ.
μΥ, μCf μη', μ^'. ν.
Τήν α' 'Ολυμπιάδα (81) ό Άφριχανδς κατά Ίωα-
Quidam ex latrunculis Bloabilis mortuus in tu-
mulum Elissaei prophetae inter illius ossa projectus,.
Deo ita vellente, revixit.
Post Amessiam, duodecimus regnat super duas
tribus Juda et Benjamin Ozias, qui et Azarias
dictus, filius ejus, an. lii. Colliguntur anui
IV.MDCCXXXIII.
Ozias, qui et Azarias, Aniessiae et Telechiac filius,
cum annorum esset xvi, regnavit. .
Ά. a M. C. 4683.) ii, iii, iv, v, vi, vii, viii, ix, x,xi,
Xll, XllI.
Prophetarunt Osee filius Beeri, Amos, ei Jonas
Amathi filius ex Gofer.
XIV.
Ozias rex Juda moto bello prostravit muros Getii,
et Azoti, et Jamniae. Bellum etiam gessit cum Ara-
bibus qui Petram incolebant.
/ XV, XVI.
Ozias 'qui et Azarias ingressus est templum Dei,
ut incensum offerret Deo : prohibitus vero ab Azaria
pontifice, cum nollet recedere, slatim totus lepra
corripitur, Azaria sacerdotium tum obtinente.
XVll, XVHl, XIX, XX, XXI, XXII, XXIll, XXIV, XXV.
Primus Amos propheta quae in captivitate Israel
eventura erant biennio ante terrae motum praedicit.
.. XXVI, xxvii.
Ingens terrae motus Hierosolymis et in tota Judaea
i factus est. Ozia seu Azaria rege Juda sanctuarium
altaris ingresso, eoque lepra correpto, adeps altaria
effusa est, terrae motu facto.
XXVIll, XXIX, XXX, XXXI, XXXIl, XXXIll, XXXIV, XXXV,
XXXVI, XXXVll, XXXVIII, XXXIX, XL, XLI, XLll,
XLlll, XLIV, XLV.
Iloe anno Isaias, filius Amos, coepit prophetare,
ut et Osee Beeri filius, etNaum.
Isaias prophetans dixit : Ecce Dominus venii super
nube levi. Osee vero dixit : In illa die non erit lux,
nec frigus, nec glacies unum diem. Et dies here nota
Domino : non dies, neque nox, et lux ad vesperam dn·
rabit,
^ Nauin prophetavit, dicens : Ascendit inflans in fa-
ciem tuam', eripiet le ex afflictione, considera viam,
stringe lumbos, firma animum valde, quia Dominus
avertit ignominiam Jacob , velut contumeliam
Israel.
(A. a. M. C. 4727.) XLVi, xlvii, xlviii, xlix, l.
Primam 01ym(iiadem Africanus ad tempora Jca-
DHCANGII NOTiE.
(80) Μονοζώνων. Ad hunc locum consulendus terca Gloss. med. Graccil. in voce Μονύζωνος.
Cotelerius ad lib. Consiti, aposf., p. 289. Vide pr4C- (81) Ti\v ci ΌΛνμΛιάδα. Ilacc fere ex Lusebii
VARliE LECTIONES.
‘ ίΐπζν'οιη. 1‘. Isa. an, ’ ή om. P. » HepV
* Πέτρα; P. * περί σεισμού m P. · μβ' om. V.
τής άνασσάσεως τού Κ .ρίου ιιΐ. Ρ. · είς τδ π. Ρ.
*79 CHRONICON
tham Hebneornm tdbas Jada regis colligit. Noster
crfam canon ad eamdem tempestatem refert. Afri-
canus porro baec ad verbum scribit.
iflscbylus Agameslons filius Aibeniensibus im-
peravit annis xxiv, quo regnante, regnavit pariter
Hierosolymis ioatham.
Noster vero canon, inquit, i Olymp. Joatbam re-
gem Juda comprehendit.
Anno Li Osiae, qui et Azarias dictus est, prima
Olympias est instituta ab Iphito, qua prophetamnt
Isaias filius Amos, Osee Beeri filius, Joel filius
Halouel, Oded, et Michaeas Morathiles.
Prima Olympias acta est apud Graecos, quae qua-
driennium complectitur.
Prima Otympiaif
Et hic Ozias, qui et Azarias, rectum faciens co-
ram Deo moritur.
Post Joachaz xi, regnavit in Israel Joas illius fi ·
lins ann. xvi. Colliguntur anni clix.
I, II, III, IV, V.
Joas Rex Israel Judam debellavit, et cum Ames-
sia rege Juda congressus est, dejecitque muri Hie-
rosolymorum tres cubitos, ac eadem urbe direpta,
Samariam reversus est.
VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVI.
Post Oziam, seu Alariam regnavit super duas tri-
bus Juda et Benjamin Joadam, illius filius, annos xvi.
Colliguntor anni iv. hdccxlix.
1.
Isaias divina dignatur visione.
II.
Urias erat summus pontifex.
Prophetabant Isaias, Osee, Jonas, et Michaeas
Horathites, Joel filius Batooel, et Oded.
Micbxas prophetavit , dicens : Exibit lex et ver·
bum Domini ex Jerusalem^ et judicabit inter multoi
populot^ et arguet gentes fortes. Et post alia.
Et tUf Bethleem domus Ephrata, minima es, ut sis
tn millibus Juda, Ex te mihi egredietur, ut sit in
PASCHALE. SgO
, θάμ Εβραίων του Ίούβα βασιλέα ouvdcysu Κα\ ό ήμέ-
τερος βλ χάνων χατά τ6ν αΟτδν ιταρίστησιν. Γράφει
Sk 6 *Αφριχαν6ς ώβε πρ6ς λέξιν*
Αίσχύλος ό Άγαμήστορος Ι^ρξεν Αθηναίων*· διά
βίου Ιτη x*f , ο5 Ίωαθάμ Ιβασίλευσεν έν Ιερου-
σαλήμ.
Κα\ δ ήμέτερος δέ ** χάνων λέγει * Έπ\ τής πρώ-
της Όλυμπιάδος τδν *Ιωαθάμ βασιλέα Ιούδα συνεί-
ληφεν.
να' (82) έτει *Οζίου του χα\ Άζαρίου βασιλέως
Ιούδα πρώτη 'Ολυμπίάς *· Ιτέθη ΰπδ ΊφΙτου, χαθ'
ήν προεφήτευον Ήσαΐας υΐδς *Αμως, Όσηέ δ του
Βεηρε\*·,Ίωήλ δ του Βαθουήλ*·,Όδήδ“, χα\ Μι-
χαίας *· δ Μορασθίτης.
Ή πρώτη 'Ολυμπίάς ** ήχθη παρά τοΤς Έλλησιν,
ήτις έστίν τετραετηρίς.
Α' ^ΟΛυμΛίάς.
να', νβ'.
Κα\ ο&τος Όζίας δ χα\ Άζαρίας ποιήσας τδ εύθΙς
ένώπιον Κυρίου έτελεύτησεν.
( Marg, Εβραίων του Ισραήλ.) Μετά Ίωάχαζ laf
δβασίλευσεν του 'Ισραήλ Ίωάς υΐδς αύτού Ετη ι?',
δμου ρνθ'·
α', β', τ', ί'· *'·
Ίωάς βασιλεύς 'Ισραήλ Ιτροπώσατο τδν Ιούδαν,
χα\ συνελάβετο *· τδν Άμεσσίαν βασιλέα Ιούδα, χα\
χαθείλεν του τείχους Ιερουσαλήμ τρείς (83) πήχεις,
χα\ σχυλεύσας τήν Ιερουσαλήμ*· άνεχώρησεν είς
Σαμάρειαν.
ς', C. η', θ', ι'· ια'· ιβ'. tr. te'.
105 ( έΜίαΓρ. Εβραίων του 'Ιούδα. ) Μετά Όζίαν
τδν χα\ Άζαρίαν έβασίλευσεν των δύο φυλών 'Ιούδα
χα\ Βενιαμίν·· Ίο)άθαμ·* υΐδς αύτοΰ Ιτη
δμοΟ ^δψμθ'·
α'.
Ήσαΐας θείας δράσεως ήξιώθη.
?·
^Ην άρχιερεδς Ούρίας.
Προεφήτευον Ήσαΐας,ΌσηΙ, 'Ιωνάς, χα\ Μιχαίας
δ Μορασθίτης, Ίωήλ δ τού Βαθουήλ··, χα\ 'Οδήδ.
Μιχαίας προεφήτευσεν λέγων ··· ΕζεΛεύσαται
τόμος χαϊ Λόγος Κυρίου έζ ΊερουσαΛ^, χάΐ
xptrei άτά μέσον Λαών χοΛΛώτ, καΙ έΛέγξει ίθτη
Ισχυρά, Κα\ μεθ' Ιτερα ·· ·
Καί σϋ, ΒηθΛεέμ, οίκος του *Εφραθά, όΛιγο·
στός εϊ του είναι έν χιΛιάσιν Ιούδα, Έκ σου μοι
DUGANGII NOTiE.
Chronici lib. i, p. 25, etiib. ii, n. fU, cui adjun-
gendus Georgius Syncellus, p. 195, de quo quidem
Olympiadum initio agunt Chronologi passim, atque
in primis Scaliger lib. v De emendat, temp, et in
notis ad Eusebium, p. 68, 69, 70; Petavius lib. ix,
cap. 57 ; Salianus, Joannes Blarshamus in Chronico
canone iEgyptiaco, p. 423, 457 et alii. Caeterum
baec verba Chronici usque ad vocem συνείληφεν,
omittit codex Holstenii.
(82) ro'. Holsten. ν', να'.
(83) Τρεις. Supra quadringentos, ut IV Reg.,
cap. XIV.
WRIJE LECTIONES.
·· ήρξεν των Ά. Ιτη P. “ δέ oin. P. *· πρώτη ή Ό.Τ. *· Βεηρή Ρ. ·· Βατουήλ Ρ. ’Οδήβ R.
·· Μιχήας Ρ. ” 'Ολυμπιάδων αρχή m. Ρ. *· συνεβάλετο Ρ. ·· Ιεροσολύμων Ρ. ·· Βενιαμήν PV.
·· Ίωαοάμ Ρ. ·· Βατουήλ Ρ. ••λέγων. Mich. tv, 2. ·· μεθΊτερα, ν, 2.
283
CHRONICON PASCHALE'
384
quia ianctifieatio regis est, et domus regni est. Re- A βάδίζε , kKyd\f>r\coY είς γηγ ΊούΒα , Tutl έχει κα~
sponditqae Aroos, et dixit ad Amessiara : Non sum
propheta et filius propheKc, sed armentar.ns ego sum^
vellicans sycomoros. Et tulit me Dominus Deus cum
sequerer gregem, et dixit Dominus ad me: Vade, pro-
pheta ad populum meum Israel, et nunc audi ver-
bum Domini: Tu dicis : Non prophetabis super Israel,
et non turbabis super domum Jacob, Propter hoc hac
dixit Dominus : Uxor tua in civitate fornicabitur,
et filii tui et filia tua in gladio cadent, et humus
tua funiculo metietur, et tu in terra polluta morieris^
et Israel captivus migrabit de terra sua, Ilcec osten-
dit mihi Dominus Deus meus. Et ecce uncinus
pomorum, et dixit : Quid tu vides, Amos? Et
dixi : Uncinum pomorum. Et dixit Dominus ad
ταβιον xal έκεΐ προ^ητενσεις · είς δέ Βεϋΐ]Λ
ούχέζι ού μί\ χροίτΟης** τον χρορητεναα, Sri
άγ^ί/σμα ” βασιΛέως έστϊγ, δτι οΊχος βασιΛείας
έστίγ. Και άπεχρίΟη Άμώς κβ\ εΤπεν πρ^ Άμεσ-
σιαν · Ούχ ήμηγ χρορήτης έγω ούδέ νΙός χρορή-
τον, άΛΧ ·· αΙχόΛος ήμτ{Υ χαΐ ·* χγίζωγ συκά-
μινα, καϊ άγέΛαδέγ με Κύριος έχ των χροδάτωτ,
καϊ είχε Κύριος χρός με · Βάδιζε, χρορήτενσον
έχΐ τόγ ύαόγ μου ΊσραήΛ, Καϊ yvy άχονε Λόγογ
Κυρίου * Σύ Λέγεις * Λίή χρορήτενε έχΐ Ίαραί}Λ,
καϊ ού μί\ όχΛαγωγήσετε έχΐ τόγ οΪκου Ίακω€.
Αιά τούτο τάδε Λέγει Κύριος · Έ γυνή σου έν τη
χό.Ιει χοργεύσει καϊ οΐ νΙοί σου καϊ αΐ θυγατέρες
σου έγ βομραίςι χεσονγται, καϊ ή γη σου έγ σ.χοι-
me: Venit finis super populum .meum Israel, non ^ <^^Ιψετρηθι\σεται, καϊ σύ έγ γη άχαθάρτφ
adjiciam ultra ut pertranseam eum, et stridebunt
cardines templi in die illa, dicit Dominus Deus,
Ll post pauca : In die illa suscitabo taberna-
culum David, quod cecidit, et recedi ficubo apertu-
ras murorum ejus, et ea quce corruerant instaurabo,
et reaedificabo illud sicut in diebus antiquis, ut requi-
rant me reliquias hominum, et omnes nationes, eo quod
invocatum «i/ nomen meum super eos, dicit Dominus
faciem ha*e.
τεΛεντήσεις. '0 δέ ΊσραηΛ αΙχμάΛωτος άχΟήσεται
άχό της γης αύτου· ούτως έδειζέ μοι Κύριος.
Ίδού^^ άγγος Ιξεντον, καϊ εϊχεγ'^** Τί σύ βΛέ—
χεις,Άμώς ; Καϊ είχα · “Άγγος Ιξεντον, Καϊ είχε
Κύριος χρός με · “^ϋχει τό χέρας έχϊ τύγ Λαόν μου
ΊσραΙιΛ'^*, ούκέτι ού μί\ χροσθω τον χαρεΛβεΙγ
αύτύγ, καϊ όΛοΛύξαι τά ρατνώματα τού ναού έν
τη ήμέρφ έ κείνη. Λέγει Κύριος, Και μετά βραχέα*
Έυ τη ήμέρςι έχείνη άναστήσω τι]Υ σχηνην Ααϋϊδ
Tf\Y χεπτωχνΤαγ καϊ άνοιχνδομτησω τά χεχτωκότα αύτης καϊ τά άνεσχαμμένα αυτής άναστή-
σω,, καϊ άνοιχοδομήσω αύτήγ, καθώς αΐ ήμέραι τον αΐώνος, δχως έχζητήσωσί με οΐ χατάΛοίχοι
των άνθρώχωγ, καϊ χάντα τά έθνη, έρ“ οϋς έχικέχΛηται τό δγομά μου έχϊ αύτονς. Λέγει Κύριος
ό χοιώγ ταντα.
XL, XLI.
Post Hierobaal χιιι, regnavit super Israel Ma-
nahem annos xii. Colliguntur anni ccxii.
I, II, III, IV, V.
Phua rex Assyriorum Samariam aggressus, ac-
•ceptis a Manahem rege Israel mille argenti talentis,
recessit.
VI, VII, VIII, IX, X, XI, XII.
In diebus Manahem regis Israel, seu decem tri-
buum, venit Phiia rex Assyriorum in illius ditio-
nes, et dedit illi Manahem millia talenta argenti, ut
esset ei in auxilium, descripto populo, et quovis di-
vite. Rex autem Assyriorum accepito argento, in
regionem suam reversus est.
Post Manahem xiv, regnavit in Israel illius fi-
liiis Phaceeias annis xii. Colliguntur anni ccxxiv.
I, II, 111, IV, V, VI, VII, VIII, IX, X.
Hcbr<eorum Israelis (rex) xiv. Zadiarias, mensi-
bus \i. Post quem (rex) xv. Seluiii mensem i. Post
quem Phaceeias fi.ius Manahem an. xii, regnarunt·
XI, XII.
Hic Phaceeias insidiis Pbacee (ilii Romelise, ipsius
C , μ', μ»'·
(Marg, Εβραίων τοΰ Ισραήλ). Μετά Ίεροβαάλ
ιγ* έβασίλευσεν του Ισραήλ Μαναήμ Ετη ιβ%
όμοΰ σιβ*.
β', r, δ», ε'.
Φουλ βασιλεν); Άσσυρίων έπιβάς τή ΣαμαρεΙ^,
λαβών παρά J07 Μαναήμ τοΰ βασιλέοις Ισραήλ jx
τάλαντα άργυρίου, άνεχώρησεν.
Έν ταις ήμέραις Μαναήμ βασιλέως Ισραήλ,
ήγουν των δέκα φυλών, άνέβη Φουλ βασιλεύς Άσ-
συρίων έπ\ τήν γην, κα\ Ιδωχεν αύτφ Μαναήμ μ τά-
λαντα άργυρίου τοΰ εΤναι χειρα αύτοΰ μετ’ αύτοΰ,
διαγράψας τδν λαδν κα\ πάντα δυνατδν, καΐ λαβών
τδ άργύριον 6 Άσσύριος ύπέστρεψεν είς τήν χώραν
Η αύτοΰ.
(Marg. Εβραίων τοΰ Ισραήλ.) Μετά Μαναήμ ιδ'
έβασίλευσεν τοΰ Ισραήλ ό υΐδς αύτοΰ Φαχεείας
έτη ιβ’, όμοΰ σχδ'.
α\ β', γ, δ', ε\ ς', ζ, η', θ\ ι'.
Εβραίων τοΰ Ισραήλ ιδ' Ζαχαρίας μήνας ς“. Μεθ *
δν ιε' Σζλοΰμ μήνα α\ Μεθ’ δν Φακεείας υίδς Μαναήμ
έτη ι' ^·.
ια'. ιβ'.
Οΰτος Φακιείας έπιβουλευθείς ύπδ Φακελ υίοΰ
VARIiE LECTlOiNES.
κατάβηΟι m. Ρ. “ προσθείς Ρ. *· έtασμαm.P. ” καί οιη. Ρ. άλλ’ ή. άλλά. *· καί om. Ρ.
^ Οχλαγωγήσεις Ρ. και Ιδού Ρ. εΤπεν Κύριος Ρ. ** χδν Ισραήλ Ρ. Φουά PV. Φουά PV·
Φί.ύλ III. Ρ. ιβ' Ρ.
SS5
CHRONICON PASCHALE.
286
'Po^sltou τοΰ τριστάτου αύτοΰ Απέθανεν, χα\ έβα-
αΐΐιευβεν &ντ’ αύτοΰ δ ε(ρημένο( Φαχεδ υίδς 'Ρο-
μελίου ” ιε* τοΰ Ίαρα)]λ {τη λ', δμοΰ βνδ'.
e". Ρ'. Τ', ς*. ?. η', β', t', ια’, ιβ', ιγ*. ι8’, ιε', ις·,
‘Γ. ‘η', ‘θ'. χβ*. χβ'. «Τ', χδ·. xe'. xc". xf. χη’.
χθ', V.
Έν ταΤς ήμέραις Φαχεέ άνέβη θεγλάθ Φανασσάρ
'Ασσυριών, χα\ Ιλαβε *· τήν ·® ’Atv xa\
τήν Βεδμάλχα ·· χαΐ τήν Άινών xa\ τήν Κεν^ξ xa\
την Άίώρ χα\ τήν Γβλαάδ xa\ τήν Γα6δ\ «ca\ τήν
FaXiXa^av naaav χα\ τήν γην Nsφθaλε\μ ·*, xa\
άπιάχισεν βύτου^ είς Άσσυρίους. Είτα μετά ταυία
νοΑεμησας Φαχεέ υιδς *Ρομελίου άμα τφ Ταασσών
βχσιλεΐ 'Ασσυρίας χατά τής Ιερουσαλήμ, έλαβεν
αυτήν.
Τ6ν Φαχεέ έπάταξεν Ώσηέ υ16ς Δαλή, χβ\ έβασί-
λευσεν άντ’ αύτοΰ έν Σαμαρείςί έτη θ',
όμοΰ σξγ^,
α'.
Ότηέ τ6 πονηρδν ένώπιον Κυρίου *ποιήσας, παρά
τ.άν7ας τούς έμπροσθεν αύτοΰ είδώλοις έδούλευσεν,
οίχοδομών αύτοίς οΓχους, χα\ τά τέκνα αύτοΰ διήγεν
έν πυρ\, χαι τδ βδέλυγμα των *· εθνών, χαΐ έθυεν
χζ\ εθυμία ·· έν τοίς ύψηλοίς χα\ έν τοΓς βουνοίς χαΐ
ύ:ηχάτω πβντδς ξύλου πυχάζοντος·
r\
Κα\ έπ\ Όσηέ άνέβη Σαλμανάσαρ βασιλεύς Άσ·
σ-^ρίων · χαι έγένετο αύτοΰ Όσηέ δούλος, τουτέστιν
συντελεστής.
magistri militum circumventus occubuit : et loco
illius regnavit Phacee illius Romeliae xv, super Is·
rsel an. xxx. Colliguntur anni ccuv.
I, II, 111, IV, V, VI, VII, vni, IX, X, XI, XII, XIII, XIV,
XV, XVI, xvn, XVUI, XIX, XX, XXI, 'XXII, XXllI, XXIV,
XXV, XXVI, xxvir, xxviii, xxix, xxx.
In diebus Pliacoe, ascendit Theglalb Phanassar
rex Assyriorum, et cepit urbes ix : Ain, et Bedmal-
cha, et Ainon, etCbenex, et Asor, et Galaad, et
Gaddi, et universam Galilaeam, et terram Nepbta-
lim , et transtulit eorum incolas in Assyriam. Post
haec deinde Phacee filius Romeliae una cum Hat^s-
son rege Assyriae bellum movit adversus Jerusalem,
eamque expugnavit.
Hosee, filius Dale, interfecit Phacee, et illius
loco regnavit in Samaria an. ix. Colliguntur anui
CCLXIIl.
i.
Ilosce , malum in conspectu Dei faciens, contra
quam illius decessores, idola coluit, ct fana illis
aedificavit, filiosque suos per ignem traduxit, et
gentium abominationem , ac sacrificavit sacrificia
in excelsis, et in collibus, et subter omne lignum
frondosum.
II, III, IV, V.
Et Hosee aggressus est Salmanazar rex Assyriorum,
et factus est Osec illius servus, id est tributarius
108 βασιλεύς Ισραήλ άττέστειλεν πρύς
Άδραμελέχ τδν Αιθίοπα είς βοήθειαν έαυτοΰ.
η', θ'.
Τούτφ τψ ΘΜτει ” τής βασιλείας Όσηέ υΙοΰ Δαλή,
πρώτη αίχμαλωσία γέγονε τοΰ Ισραήλ των δέκα
αυλώ*;, βασιλευομένων μέν έν Σαμαρεία, νυν δέ μετ-
οιχισθεισών “εις δρη Μήδων χα\ Χαλδαίων, έπι-
στρατευσαντος τή Σαμαρείςι χα\ ττολιορχήσαντος ··
αυτήν Ι^μανάσαρ τοΰ των Χαλδαίο>ν βασιλέως, δς
χα\ αύτδν ·· τδν Όσηέ υίδν Δαλή βασιλέα τοΰ Ισραήλ
δέσμιον λαβών άπηλθεν. Έβασιλεύθησαν δέ έν Σα-
μαρεία έτεσιν διαχοσίοις έξή κοντά τρισί. Μετωχί-
ε^ησαν $έ αί δέκα φυλαΐ τοΰ 'Ισραήλ έχ τής Ίουδαίας
iy' οΰ μέν οΐ πρδγονοι αύτών έξήλθον έξ Αίγυτιτου
μετά Ετη ^λβ' * άφ’ ού δέ τήν χώραν Σαμαρείας χατ-
ir/ov στρατηγήσαντος αύτών Ίησοΰ υιοΰ Ναυή, εΐ-
c‘:v Ιτη ω\β' * άφ’ ού δέ άποστάντες ·' 'Ροβοάμ τοΰ
έζγδνου Δαβίδ έβασιλεύθησαν ύτΐδ *1ε ροβοάμ δούλου
γc’wμέ'Λυ Σολομώνος ··, εισ^ν Ετη σξβ' χα\ μήνες ζ',
έπνα συντρέχει ήγουν καταλήγει είς τό τέταρτον
Ιτο; Έ^εχίου ·· βασιλέως Ιούδα, καθ’ δ ·* χα\ τδ
Οάτχα σεσημείωται γεγενήσθαι λαμπρώς χα\ φίλο-
τίμως άπδ Σολομώνος. 0? χαΐ μετοιχισθέντες είς Σα-
VI, VII.
^ Hosee rex Israel misit ad Adramelecb iEthiopero,,
quo sibi auxilio esset.
VIII, IX.
Hoc anno ix regni Hosee filii Dale, prima contigit
servitus seu captivitas decem tribuum Israel, quae
in Samaria regibus parebant. Nunc autem ex tra-
ductae sunt in Medorum et Cbaldxoriim montes,
Salmanasar Cbaldxorum rege bellum iis inferente,
qui Osee filio Dale rege Israel captivo facto , reces-
sit. In Samaria porro cclxiii annis regibus panieie.
Ex Judaea vero translatx sunt x tribus post an.
Dccccxxxii, ex quo majores earum ex iEgyplo pro-
fecti erant. Ex quo autem Samarix regionem obti-
nuere, Jesu filio Nave eorum duce, anni ncccxcii
£) computantur. Ex quo, dum defecerunt a Roboans
nepote Davidis , iis dominatus est Jeroboam Solo-
monis servus, anni sunt cclxii ct menses vn, qui
concurrunt, seu desinunt in iv annum Ezecbix regis
Juda, quo Pascha splendide ac magnifice celebratum
esse a Solomoneadnotalum est. Jam vero qui in Sama-
riam translati suniChutei, sunt appellati, ex regio-
nis nomine, quod ex Cliuta, regione sic nuncupata,
tunc fuerint translati. Est autem illa Chutx regio
YARI^ LECTIONES.
^ 6 είρημένος om. P. ^ Τωμελίου P el infra. *· Post έλαβε qux addit P. πύλεις 0', in margine
jAoit νΓ πόλεις repetit ** ” Ηεθμαλ^(ά m. P. Νεφθαλήμ P.
^καΐ έλαβεν P. ·· τών ora. P. ** θυμία P
I *’ αύτδς P. ύποστάντες P. ” Σολομώντος P.
”έτει Θ' P. μετωχισθεισών P.
” Έζεχίου P. sola.* ov P. sola.
πολ. om. Pv
287
CHRONICON PASCHALE.
2S8
In Perside, ubi ejusdem quisque secundum gentem λ μ^ρειαν Χουθέοι (85) έχλήθησαν, τήν της χ<ί>ρας Ιν
suiiin habuit Deum. Postmodum vero Samaritani fj ** χατφχ(σθησαν προσηγορίαν λαβόντες, βιά τ6 έχ
appellati sunt, tracto a regione quam incoluere no- Χουθάς οΟτω χαλουμένης χώρας ** τότε μετατε-
niinc. Ofjvat. Έστι ζϊ αΟτη ή Χουθάς χώρα έν τ^ Περαΐβι
χα\ ποταμός τούτο Εχων δνομα. Κα\ μετοιχιαΟέντες είς Σαμάρειαν Ιχαστος χατ* Εθνος ίδιον εΐχε Θεόν·
"Γστερον δέ ΣαμαρεΤς έχλήθησαν, τήν της χώρας έν ή χατφΧ^σθησαν προσηγορίαν λαβδντες.
Hoc anno Sibylla Erythraea in iEg}'pto claruit. Τούτφ τψ Ετει Σίβυλλα (86) ή Ερυθραία ** έν At-
γύπτω έγνωρίζετο.
Fuere et aliae ιχ Sibyllae. Γεγόνασιδέ χαΙάλλαι ια' Σίβυλλαι.
Sibylla Hebraea.
Sibylla Persica.
Sibylla Delphica.
Sibylla Adaena, seu Cimmeria·
Sibylla Samia·
Sibylla Rhodia.
Sibylla Cumana.
Sibylla Libyca.
Sibylla Trojana.
Sibylla Phrygia.
Sibylla Tiburtina.
Sibylla Erythraea supramemorata cx Erythria,
' oppidulo, e regione Chii, ita appellato , ortum du-
xi i. Fuit porro versilicatrix, ejusque statua usque
bodie Eryihriae e regione Chii in continenti visitur.
Post loalhain, regnavit super duas tribus Juda
ct Beiijamin Achaz illius filius, an. xvi. Colliguntur
anni iv. hdcclxv.
Σίβυλλα ή Εβραία.
. Σίβυλλα ή Περσίς.
Σίβυλλα ή Δελφίς.
Σίβυλλα η Αδαή ή Κιμμερία ··.
Σίβυλλα ή Σαμία.
Σίβυλλα η ’Ροφίά ··.
Σίβυλλα ή Κυμαία.
Β Σίβυλλα η Αιβοίη ^·.
Σίβυλλα ή Τρωάς.
Σίβυλλα ή Φρυγία.
Σίβυλλα ή Τιβουρτία.
Σίβυλλα ή Ερυθραία ή προγεγραμμένη ήν άπβ
πολίχνης ΈρυΟρίας ’· χαλουμένης, άντιχρυ Χίου, ή
χα\ έτη)ΐιοιδς ουσα, ής χα\ στήλη 109 έστ\ν έν
• τή αύτή Έρυθρί^ Λχρι του νυν χατά τήν στερεάν
άντιχρυ Χίου.
(Afarq. Εβραίων του *Ιούδα.) Μετά Ίωαθάμ έβα-
σίλευσεν των δύο φυλών Ιούδα χα\ Βενιαμίν** Άχάζ
υιδς αύτοΟ Ετη ις^, δμου ,δψξε'.
(Α. a Μ. G 4750.) ι.
Haasson filius, Aram, et Phacee filius Romeliae,
Jerusalem obsederunt anno i Achaz regis Juda,
nc<|ue hanc potuerunt expugnare.
a'.
'Ραασσών υίδς Άράμ χα\ ΦαχεΙ υΐδς Τομελίοο
περιεχάθισαν τή Ιερουσαλήμ πρώτψ Ετει ** τοΟ
- Άχάζ βασιλέως Τούδα , χα\ ούχ Γσχυσαν αύτήν
^ λαβείν.
Urias summus pontifex agnoscebatur,ut et Zacha-
rias filius Baracbiae, de quibus dixit Deus ad Isaiain :
Testes mihi fideles facias qui prophetaturi tunl Achaz:
illud nempe : Ecce virgo concipiet, et filium pariet,
et vocabunt nomen ejus EmmanueL Et illud : Proidare
celeriter, qumprimum spolia collige, etc.
Prophetarunt Isaias, Osee, et Michaeas.
VI Olympiqs.
III, IV, V, VI.
Achnz rex Juda et Benjamin, misit nuntios ad
Thilath Phalsar regem Assyriorum, illum hisce ver-
bis adhortatus : Si servus tuus, et filius tuus ego
ium, opitulare mihi, et accede, ac libera me, quo^
r-
Ούριας άρχιερεύς έγνωρίζετο χα\ Ζαχαρίας υΐδς
Βαραχίου* περ\ ών εΤπεν *· ό θεδς τψ ΈσοίΙφ · Μάρ·
τυράς μοι πιστίώς χοίτισοτ τους μέΧΧοττας sepo·
φτ{τεύειγ τφ Άχάζ, τδ *·, 7βού ή χαρβέτος kr
γαοττρί εξει, ηαΧ τέξεται υΐδν, χαϊ κοΛέσουα
δνομα αϋτού ^ΕμμανουήΛ. Κα\ τδ · Ταχέως σχύ·
Λευσοτ, όζέως χροτόμευσοτ ··, χα\ τά έξής.
Προεφήτευον ΉσαίΙας, *ύσηέ χα\ Μιχαίας·
φ ΌΛυμχιάς.
γ',δ',ε',ς'.
Άχάζ βασιλεύς 'Ιούδα χα\ Βενιαμ\ν *···· άπέστειλεν
άγγέλους πρδς Θιλάθ *· Φαλσάρ βασιλέα 'Ασσυριών,
προτρέπων αύτδν χα\ λέγων · ΕΙ βουΛός σου χαέ
υίάς (Του έγώ, βοήθησότ μοι, χαϊ άτάΘτχθι, χαΧ
DUCANGII NOTAE.
(85) Χουθέοι. Vide Zonaramlib. ιν, ΑηηαΙ., η. i. dellus, Joannes CrasseCfiis, ac novissime vir magnm
Scaligeriim lib. vii De emendat, temp., p. 661 et eruditionis Petrus Petitus philosophus et doctor
seqq. Salianum an. iii.MCCCxv, n. 6 et seqa. medicus Parisiensis, libris iii De Sibylla editi·
(86) Τούτω τφ έτει ΣΙΘυΧΧα. De Sibylfis multa Lipsise an. hdlxxxvi, Adde cod. Reg. mmcdxxxi^*
multi commentati sunt, atque in primis singulari- fol. 159.
bus tractatibus Onupbrius Panvinius, David Blon-
VARIiE LECTIONES.
«· tv ή — προσηγορίαν. έπίκλησιν P. ?· της χώρας P. ·* Έρυθρία V. hic et p. seq. v. 7. ** Κιμε»
ρία PV- ·· *Ροδία P. ’· Αιβοία P., Αιβοίη v., Αιβυκή m. P. '·* ή oin. P. *· Ερυθρά — Έρουθρά;^
Sclinrzfleisch. Not. Bibi. Vin. p. 85. ** χαί. δέ P. ** έστίν om. P. ’ ·· αυτή om. P. *· Βενιαμήν Γ7.
” τψ Ετει P, ** εΐπεν. vili, 2. *· τδ. vii, 14. ·* προνδμοίσον P. ■*··· Βενιαμήν PV. ·· θιλάΟ·
Θίλαδ R.
CHRONICON
fj» χαρός ΣνρΙϋίς ^ χαϊ έκ χειρός βασι^ Α
δτι έχανέστιισαν xat* έμον, πέμ-
XpujCov κα\ άργύριον. Κα\ δή έπείσΟη ··
ηλευς Ά^συρίων, χα\ άνηλθεν έπ\ Δαμα-
νυνέλαβεν αύτήν. Τδν δέ Φαχεέ έπάταξεν
*Ήλα, }ca\ έβασ(λευσεν άντ* αύτου έν £α-
ίβ·.
2Γ Χ>Λνμχιάς.
C.
φ ζ Ετει ** του Άχάζ οΐ Ίβουμαίοι συμ-
ύτφ πολλούς αΙχμοιλώτους Ελαβον.
1) , θ', t^·
ζψ Ετει Δνέβτ) Σοιλμανάοαρ εΕς ΣαμΔ-
PASCHALE. 190
niam in ^m€ imurrexirunt. Ilisilqae illi auram el
argeniuffi, fidemque illi adhibuit rex Assyriorum,
veniiqiie Damascum, el urbem accepit. Osee vero
filius Eia percussit Pliacee, ejus«|ue loco regnavil
in Samaria annos ix.
;φ δεχάτφ Ιτει του Άχάζ χά\ τετάρτφ
ιης Όλυμπιάδος είχοστοτέταρτον ”··· τής
χ(ας άγοντες ένίαυτδν Τώμος χαΐ Τή-
91 τήν 'Ρώμην (88), δθεν μετεχλήθησαν
οίτινες χχ\ τά δπλα του Ήραχλέους **
iv τ|) παρ" αυτών χτισθεΐτη πδλει *Ρώ-
πρώην ΕχαλεΓτο χώμη Βαλέντζια (89) έν
φδρψ. οι δέ αύτοί δύο άδελφο\ άνενέωσαν
DV ΙΙαλλάντιον, τδν ** βασιλιχδν οΐχον τού
, Έχτισαν δέ χα\ ναδν μέγαν τφ Δι\, δν-
ιααν Καπετώλιον Τωμα(στ\, δ έστιν ή **
ής χόΛεως^ άγαγόντες χα\ *· \10
ξδανον άπδ πδλεως ΣΕλβης (90) άπ-
^ έν τή 'Ρώμη. ΟΓτινες άδελφοί έν τφ βα-
τούς είς Ιχθραν ήλθον πρδς άλλήλους, χαΧ
^πύ *Ρώμου 'Ρήμος ό ·· άδελφδς αύτού*
ευσεν μδνος *Ρώμος. Έξδτε δέ έφδνευσεν
Δελφδν, έσείετο πάσα ή πόλις 'Ρώμη, χα\
χύτης έστασΕαζον, χα\ έγΕνοντο πόλεμοι
πέ της αύτού μόνου βασιλείας. ΚαΙ άπελ-
μαντε?ον έτιηρώτησεν διά τΕ γΕνεται έπΙ
βασιλείας ταραχή. Κα\ έββέθη αύτφ έχ
Εας, δτι c ΕΕ μή συγχαθήσει σοι ό άδελ-
V τφ βασιλιχφ θρόνφ, ού μή στή ή πόλις
I ούτε ήσυχάσει ό δήμος ούτε δ τιόλεμος. ι
«ς τής εΕχόνος τού αύτού άδελφού έχτύ-
I χαρακτήρος αύτού χρυσούν στηθάριν
]X£v έν τφ θρόνφ αύτού έν φ έχάθητο, χα\
σΕλευσε τδν ύπόλοιπον αύτού χρόνον
Ινου αύτφ τού ·® όλοχρύσου έχτυπώματος
άδελφού 'Ρήμου, χα\ Επαυσεν ό σεισμδς
Β
(Α. a Μ. G. 475G) VJI Olympias.
' VII.
Hoc anno Achaz vii, Idumaei proelio cum eo con-
gressi multos captivos abduxere.
Vlll, ix, X.
Hoc anno venit Salmanasar in Samariam.
Hoc anno Achaz x, et anno nr Olympiadis vii,
Romulus et Remus, cum annum agercnl quartum
et vicesimum» Romam condunt, unde nomen acce-
pere Romani ; qui quidem arma Herculis in urbe
abs se condita deposuere, cum antea vicus Valen-
tia in foro Boario appeilaretur. Duo porro isti fra-
tres Pallantis regiam, quae Palatium dicentur,
instaurarunt. Excitarunt etiam fanum ingens Jovi·
cui Capitolii Latinum nomen imposuere, quod est
Caput urbU. Adducto autem Alba urbe Palladio,
illud Romae collocarunt. Atque hi quidem fratres
dum simul imperarent, mutuis se odiis sunt prose-
cuti, ac Remus a fratre Romulo interfectus est,
isque solus deinceps regnavit. Verum ex quo fra-
trem occidit, ortus est Romae tumultus, urbisqne
p civibus in seditiones prolapsis, eo regnante civilia
bella exarsere. Ille autem ad oraculum profectus,
sciscitatus est, quae causa esset cur se regnante
tumultuarentur cives. Responsumque datum est ab
oraculo ejusmodi : cNisi frater tuos libi in regio
solio assideat, nec stabit urbs Roma, nec quiescent
cives, neque bellum cessabit, i Is vero confecta
fratris sui , et quae vultum ejos referret pectorali
statua, hanc in eodem quo residebat solio collocavit,
sicque deinceps, assidente sibi Remi fratris ex so-
lido auro confecta figura, urbis motus conquievit,
sedalaque popularis seditio. Sed et si quidpiam
edicto praeciperet, suo et fratris nomine id se agere
aiebat, hacce utens formula. Jussimus, Decrevimus,
qui quidem mos exinde apud reges usque ad haecco
D tempora obtinuit, quibus solemne est hisce uti ver-
DUGANGli NOTiE.
ΌΛνμχιάς, Hanc Olympiadem vii ante
I, Achaz retrahit Ant. Alienus.
ζονσι τήν *ΡώμΊ\ν. De anno Romae con-
ί passim Ghroiiologi omnes; atque in iis
b. V De emendat, temp., p. 386, et Peta-
i De doctr. temp., cap. 45 et seqq.
Jerrffa. Ex Festo.
(90) '"ΑΛβηζ. Sic emendavimus, cum prave lege-
retur ΣΕλβης, licet ita ellam praeferat codex Vati-
canus : sic enim apud Suidam in v. Καπιτώλιον, de
Romulo : Έχτισε χα\ τδ Καπιτώλιον, δ έστι χεφαλή
τής πόλεως, έν φ μ\ τδ Παλλάδιον λαβών άπδ τής
πόλεως "Αλβης άπέθετο.
VARIiE LECTIONES.
ς — Τσραήλ om. Ρ. ·· έπΕσθη R., έπΕστη Ρ. et V. (?) ®· C ^«1. Ιτει έβδόμφ Ρ. ·**®· είχοστδν
., εΕχοστδ τέταρτον V. ·· Ήραχλέως PV. ·· 'Ρώμης Ρ. et eraso ς V. τον — Ηάλλαντον PV.
rtore Halajap. 171. ·*ή om. Ρ. ·*χαΕ.δέ Ρ. Quod mihi fraudi fuit, cnm Malalam ederem V.
lens. *^τής πόλεως Ρ. ·■ ό om. !*. *·τής om. Ρ. χρόνον αύτού Ρ. αύτφ τού.αύεφΐ*.
2!)1 CimONICON
bis, Decrevimus. Misit prseterea <dd singu- \
las Romanis subditas urbes ex auro solido confectas
sui et fratris pectorales statuas, quo juxta magis-
tratus collocarentur. Rex vero Romulus, confectis
moenibus, ornataque urbe, Marti templum exaediO-
cavit, ac eodem ipso mense solemne festum peregit,
facio Marii sacrificio, indiloque mensi eidem Mar-
tii nomine, cum primus antea nuncuparetur, hoc
est Martis : quam quidem festivitalcm universi
Romani quotannis celebrant ad hanc usque tempe*
statem isto festi die, in campo Martis appellato. Nec
mullo post Circum Romse condere coepit, quem
Hippodromum nuncupavit, cum Roman» plebis
motus compescere in animo haberet, quae ob fra-
tris perpetratam caedem, seditiones conflabat, ipsi-
que insidias moliebatur. Primus ergo Circenses B
ludos Romae peregit in honorem Solis, et subjecto-
rum Soli quatuor elementorum, hoc est terrae,
maris, ignis, et aeris, ratus ea de causa Persarum
reges bella feliciter peragere, ut qui quatuor haec
elementa colerent. Neque enim antea quatuor ista
Romae colebantur elementa, neque festum ullum
institutum. Pisensium vero rei OEnomaus certa-
men peregit in Europae partibus mensis Systri, seu
Martii, xxv die, in Solis Titanis, velut excelsi, ho-
norem, certantibus, ut aiunt, terra et mari, hoc
est Cerere et Neptuno, subjectisque Soli elementis.
Sors vero mittebatur inter ipsum regem OEnomaum,
et alterum ex quacunque ille venisset regione, qui
cum co esset decertaturus : ita ut si forte sors
OEuomaum pro Neptuno decertare statueret , tum ^
is vestem indueret caeruleam , quod is color sit
aquarum : qui porro cum illo pugnaturos esset, vi-
ridi uteretur, quod terrae color sit. Rursum siqui-
dem sors OEnomaum Cereris habitum deferre desi-
gnasset, viridi cultu ornaretur, et alter adversarius
caeruleo habitu indueretur, Neptuni scilicet , qui
color est aquarum : ac victus quidem morte lueret.
Ad regium vero istud et anniversarium certamen
infinita hominum multitudo ex singulis regionibus
ac civitatibus confluebat. Qui porro maritimas urbes
cives vel insulas, ac vicos littorales incolebant nau-
tae, victoriam illi adprecabantur qui cyaneam vestem
PASCHALE. 292
τής πόλεως xa\ ήσύχασεν ή δημοτική ταραχή. Κα\
εΓ τι δ’ &ν έχέλευεν θεσπιζων, §λεγενώς άφ’ έαυτοΰ
καΐ του αδελφού αύτου, λέγων* ΈκεΧεύσαμεγ^ ^ΕΘε·
σπίσαμεγ. "Οπερ δθος κατέσχεν έξ έχεΓνου παρά
τοϊς βασιλεύ σιν Ιως του παρόντος, τδ λέγειν Έκ6·
Λεύσαμετ^ ΈθεσΛίσαμεν. Κα\ έπέπεμψεν εΐ; έκά-
στην πόλιν ύπδ ’ΡωμαΙους ουσαν στηθάρια όλόχρυσα
αύτου κα\ του ·· άδελφοΰ αύτου έπ\ τψ τίΟεσθαι
αύτά πλησίον των άρχόντων. Ό δέ αύτδς βασιλεύς
*Ρώμος μετά τδ πλήρωσα ι αύτδν τά τείχη κα\ κο-
σμήσαι τήν πόλιν, Εκτισε κα\ τψ ‘ Άρει ναδν, κα\
έν αύτψ τψ μην\ έποίησεν έορτήν μεγάλην, θύσας
τψ "Άρει, καλέσας κα\ τδν μήνα Μάρτιον, πρώην
λεγόμενον ΠρΤμον, δπερ Ερμηνεύεται *Αρεως ** ήν-
περ έορτήν κατ’ Ιτος οΐ 'Ρωμαίοι πάντες έπιτελουσιν
έως νυν, καλού ντες τήν ή μέραν τής πανηγύρεως
Μάρτις έν χάμπψ. Κα\ εύθέως πάλιν άρξάμενος Εχ-
τισε Κερχέσιον έν τή 'Ρώμη, δπερ Ίππικδν ώνόμα-
σεν, θέλων διασκεδάσαι τδ πλήθος τού δήμου 'Ρώ-
μης, δτι έστασίαζον χαΐ ETrfjpxowo αύτψ διά τδν
άδελφδν αύτου · κα\ έπετέλεσεν πρώτος Ιππικδν
άγώνα (91) έν τή πόλει 'Ρώμη είς έορτήν τού Ήλίου
και των ύπ’ αύτδν · τεσσάρων στοιχείων, τουτέστιν
τής γής, κα\ τής θαλάσσης, κα\ τού πυρδς, κα\ άέ-
ρος, λογισάμενος δτι διά τούτο εύτυχώς φέρονται οΐ
των Περσών βασιλείς είς τούς πολέμους, ώς τιμων-
τες τά τέσσαρα ταύτα στοιχεία* έν τή 'Ρώμη γάρ ^
ούκ έτίμων αύτά τά τέσσαρα στοιχεία ούδέ έν μι| ;
έορτή. '0 δέ τής Πισαίων ^ χώρβις βασιλεύς Οίνόμαος ,
άγώνα έττετέλει έπΙ τά Εύρώπεια μέρη μηνίί Δύστρψ ,
τψ καΐ Μαρτίψ · χε' (92) 111 τψ 'Ηλίψ Τιτάνι ώς ^
ύψουμένψ ·, άγωνιζομένης, φησ\ν, γής χα\ θαλάσ- ,
σης, τουτέστιν Δημήτρας ' κα\ Ποσειδώνος, κα\ τών ,
ύποκειμένων στοιχείων τψ Ήλίψ. Κα\ έδάλλετο
κλήρος μετά τού αύτού Οίνομάου βασιλέως καί τού
Ερχομένου άπδ οΙασδήποτε χώρας καταγωνίσασθ^ι
αύτού * * καί δτε μέν ό κλήρος έχάλει τδν Οίνόμαον
άγωνίσασθαι ύπέρ τού Ποσειδώνος, έφόρει σχήμα ^
Ιμάτιον κυανδν, δ έστι τών ύδάτων καί 6 άνταγωνι· '
ζόμενος κατ’ αύτού έφόρει τδ χλοώδες σχήμα, δ έστιν
τής γής. Καί πάλιν εί ήνεγκεν δ κλήρος τψ ΟΙνομάψ
φορέσαι τδτής Δημήτρας σχήμα, έφόρει τδ χλοώδες
σχήμα, καί ό άνταγωνιζόμενος αύτού έφόρει τδ
D13CANG1I NOTiE.
(91) *ΐΛΛΐκδτ άγωτα. Quae de Circo seu Amphi-
theatro tum primum adinveuto tradit auctor Chro-
nici, attigere praeterea Georgius Hamartoliis, Geor-
gius Monachus, et Symeon Logotheta in Chronicis
inss. Cedrenus, Glycas, Anonymus nuper editus
tom. 1 Var. sacror., p. 503, ex cod. Reg. 55()2, et
auctor Ecloges ex Characis Historia, Mosis Kbris, et
aliis usque ad Anastasium iinpr. in cod. Reg. fol.
82, iisdem fere verbis quibus auctor Chronici, quos
conferet cui otium fuerit. Ea porro omittuntur in
cod. Holstenii, a vocibns quae hic subsequuntur,
καί ύπ’ αύτών τεσσάρων στοιχείων, elc., usque ad
has voces, καί μεγέΛην Εχθραν εΐχον πρδς άλλήλοιις _
τά μέρη. Quae quidem hic descripta de Circo a Ro- =:
mulo aedificato, ejusdem partibus et factionibua« .-
pluribus expendit et illustrat Salmasius in Exerci->
lationibus Plinianis, p. 904 et seqq.
(92) Μαρτίφ κβ». Anonymus Edit, ήγε δδ τδν l·-
πικδν άγωνα μηνί Μαρτίψ κδ' ύψουμένου xei
ήλίου. '
D
VARIiE LECTIONES.
·» τού oro. P. * τψ om. P. · "Αρεος P. * καί ύπ’ αύτδν Ρ. ^ Πισέων Ρ. · σύστρψ τψ μαρτίψ Ψφ
ύψουμένψ Malalas. ρ. 173. 15, ύ^μένψ PV. Μήμητρος Ρ. · αύτού. αυτόν Malalas.
295 CHRONICON PASCHALE. 206
Bpatia , cursam et motum septem planetarum ac Λ θάλασσαν &πό τής γης μ^σαζομένην, τ6ν ίιΛ τάς
ursae majoris. Quinetiam idem Romulus in ipsius θύρας χαμπτδν τήν άνατολήν, χα\ τ6ν Ιπ\ τήν σφεν-
Solis honorem, et quatuor elementorum a se reper- $dva τήν βύσιν, τά βλ έπτά σπατία τ6ν βράμον %α\
tum certamen primus' Romae celebravit in eadem τήν κίνησςν τής άστρφας ·· (99) των ίπτά άστέρων
Occideritis sive Italiae regione, quadrijugo curru, τής·· μεγάλης·^ άρκτου. Όδέαύτ^ς *Ρώμος βασιλεύς
. quo terram, mare , ignem et aerem designaret. His τιμήν xa\ α0τ6ς τοΟ *Ηλ(ου χα\ των ύπ’ αΟτδν··
porro quatuor elementis sua nomina Romulus im- τεσσάρων στοιχείων τ6ν άγώνα έν τή *Ρώμη πρώτος
posuit, terrae. Prasina, id est herbacea, vel viridi ; Ιφευρών Ιττετέλεσεν έν τή αυτή χώρφ τής δύσεως,
mari seu aquis , \eneta seu caerulea ; aeri denique ήτοι τής 'Ιταλίας, άρμασι τετραπώλοις, τουτέστιν τή
Alba factione assignata. Prasinam autem factionem lr|i τή θαλάσση χα\ πυρ\ κα\ άέρι. ΚαΙ έπέθηχεν
Pi*aesentem appellavit , voce a Latino ducta , quae Θ 'Ρώμος τοΤς αύτοις τέτρασι στοιχείοις τά όνόματα
Permanens quidpiam sonat , quod terra cum silvis ταυτα, τ|) γή τ6 Πράσινον μέρος, δ έστιν τδ χλοώδες,
ac saltibus virens semper exsistat ac permaneat, τή δέ θαλάσση, τουτέστι τοίς Οδασι, τδ Βένετον μέρος,
Yenetam vocavit a provincia, quae Venetia dicitur, ώς χυανδν, τψ πυρ\ τδ *ΡουσαΓ6ν μέρος πυρώδες, χα\
Romae subdita , cujusque metropolis est Aquileia, τφ άέρι τδ λεύκάν. ΚάκεΤθεν έττενοήθη τέσσαρα μέρη
unde nempe colores caerulei, seu tincturae Venetae, ^ έν Τώμη. Έκάλεσε δέ τδ Πράσινον μέρος Πραίσεν·
quibus inAciuiitur panni , afferuntur : quae quidem τον, δ έστιν Τωμαΐκή λέξις, ήτις έρμηνευεται, Έ/ι-
factio Veneta Prasinae , qua designatur terra , ad- χαράμοτοτ· πραισεντεύειν (i) γάρ λέγεται τδ παρα·
jungitur. Albae nomine donavit aerem, quod is ter- μένειν, διάτι ή χλοώδης γή διά παντδς Γσταται συν
rani riget, eidemque subserviat, ac commodum prae- τοΓς άλ^εσι. Τδ δέ Βένετον έχάλεσεν έκ του είναι ύπδ
stet. Venetae factioni, quae aquam exhibet. Russatam τήν *Ρώμην έπαρχίαν χώραν λεγομένην Βενετζίαν··,
adjunxit, qua ignis denotatur , quod illa velati sibi ήστινος μητρδιηιλίς έατιν Άκυληΐα * χάχεΤθεν έξ·
subditum ignem exstinguat. Qui porro tum Romam έρχονται τά κυανά, τουτέστιν τά Βενέτζια·· βάμ-
incolebant hac ratione in factiones divisi, nusquam ρατα τών Ιματίων, κα\ προσεχδλλησεν τψ Πρασίνψ
deinreps invicem coaluerunt, duro quisque factionem Θ έστιν τή γή , τδ λευκδν , φησ\·· τδν άέρα,
suam superiorem esse cupit , ac victoriam adipisci, χ«θδτι βρέχει χαΐ ύττουργεί χαΐ άρμδττει τή γή. Τψ
atque ex nescio qua superstitione depugnat. Hinc Β^νέτψ ρέρει, δ έστι το?ς υδασι, προσεχδλλησε συμ-
exorta RoniA intestina dissidia, et inter factiones μίξας τδ 'ΡουσαΤον μέρος, δ έστιν τδ πυρ, χαθδτι
enatae graves ad invicem inimicitiae. Ex quo igitur οβέννυσι τδ πυρ ώς ύποτεταγμένον αύτψ. Κα\ λοιπδν
Circenses ludos Romanis dedit Romulus, quandiii ^ ol τήν *Ρώμην οικουντες διεμερίσθησαν τά·· μέρη,
is regnavit, ex militibus extraneis ut plurimum ούκέτι ώμονδησαν πρδς άλλήλους διά τδ έρ^ν
conflatus erat illius exercitus, cum haud pauci Ro- έκαστον τής ίδιας νίκης χαΐ άντιποιεΤσθαι του Ιδιου
main ex agris confluerent, quibus pro tanto numero ρέρους, ώσπερ θρησκείας τινδς· χα\ ύπήρξε μέγα
deerant uxores. Cumque vitae voluptatis cupiditate σχίσμα έν τήΤώμη, χα\ μεγάλην έχΟραν εΤχον πρδς
flagraret ejusmodi juvenum multitudo, passim ii fe- άλλήλους·· τά μέρη, άπδτε·* έπενδησεν αύτοΓς τήν
minas in foro adoriebantur , unde turbae cnasce- τοΰ Ίππιχου θέαν ό 'Ρώμο-τ. Έν δέ··τή βασιλείς τοΰ
bantur, ac civiles seditiones. Anxius Igitur Romu- αύτοΰ 'Ρώμου δ στρατδς αύτου έγένετο τιολυς έπείσ-
lus, quidve ageret incertus, cum nulla esset femina αχτος, χα\ πλήθος ήν έν τή 'Ρώμη άγριων άνθρώ-
quae cum militibus misceri vellet, utpote agrestibus πων··, χα\ ούκ ήσαν πρδς τά πλήθη τών άνθρώτοϋν
et barbaris , legem promulgavit, qua milites Jussit γυναίκες, καΐ έτιεθύμουν τής του βίου ήδονής τά
sibi in uxores asciscere virgines, quas Brutides ap- τών·· νεανιών στρατεύματα, U3 κα\ έπήρχοντο
pellabaiit. Sed nemo erat qui filiam suam iis vellet χατά τήν άγοράν τα?ς γυναιξ\, κα\ έγένετο ταραχή
tradere, cum horum singulis haud superesse vitae xai έμφΟλιος πδλεμος. Κα\ ήθύμει ό Τώμο;, άμη-
spem propter bella dicerent , quin potius suas filias χανών τί πράξει * ούδεμία·· γάρ ήνείχετο τών γυναις
civibus collocabant. Romulus igitur consilio desti- D x^v καταμίξαι τοΤς στρατιώταις, ώς άγρίοις χχ\
lutus ad oraculum proficiscitur , a quo datum est βαρβάροις , κα\ έξεφώνησε νδμον ώστε λαμβάνειν
DUCANG11 NOTiE.
{99) *Αστροθεσίας. Sic reposuimus ex anonymo (1) Πραισεντεύειν. Ecloge ms. β έστι έμτιαρά·
ms. et ex Chron. ms. ab Adamo ad Anastasium, μονον, έχ τού πβ^αυσέντουϊν, δ λέγεται τδ πα^-
cum editio praeferret άστρψας. μένειν. Ita etiam Chron. ab Adamo ad Anastasium.
VARIiE LECTIONES.
■* σπαθια PV·, σπατία cum Cedreno Chilmeadus ad Malalam et Ducangius Gloss. v. σπάτιον. ■· άστριόας.
Αστρονομίας. Malalas, άστροθεσίας Ducangius, τήν άστρφαν Chilmeadus ad Malalam. Infra p. 219*, D,
έπειδή μηδέ τή άστρώα τούτο συμβαίνει κινήσει. ·· τής Malalas, χα\ τής PV. ·· μεγάλης οιιι. Ρ.»· αύ-
τού Ρ. ·· Βενεττίαν Ρ. ·» Βενέττια Ρ. ·· φησί post χαθδτι ponit Ρ. ■· τά. εις τά Ρ. sola. ·· άλ>.ήλους.
άλλους V. ·* άπδτε. άφδτε Chilmeadus, όπδτεν δ’ m. R. V. ρ. 298 Β. ·· έν δέ Malalas, έν PV. ·· άγριων
Ανθρώπων Malalas, Ακριανών PV., quod decepit Ducangium in Gloss. ·· τά τών. τούτων PV. »· ού-
δεμία Chilmeadus, ούδείς PV Malalas.
299 CimOXlCON PASCHALE. 300
χωρίΧΛς ·ζ^ς βοσκούσας τά ::ρό6ατα, ώς άε\ τδν βίον χαι τΓ^ν διαγωγί^ν έχούσα; μετά των άλόγων xa\ των
λν/χων.
Romulus porro Brumalia , uli appellamur , ea ile A Τουτου Ινεχεν 6 Τώμος έπενδησεν τά λεγδμδνχ
causa insliluil. Cum enim uecesse esse diceret ut Βρουμάλια, εΙρηχώς, φησ\ν®*, άναγκαιον είναι τρέ-
statulo tempore senatores suos omnes , vel qui in φειν τ6ν χατά χαιρ^ν βασιλέα την έαυτοΟ σύγκλητον
dignitatibus erant, Palatinasque adeo militias, ut ?:άσαν χα\ τους έν άξιαις χα\ πάσας τάς ένβον τοΰ
honoratiores , hiberna tempestate , quando scilicet Παλατιού ούσας στρατιάς ώ; έντιμους έν τω χαιρφ
vacant res bellicae, rex epulis exciperet , primos in τοΟ χειμώυος, δτε τά τΓολεμιχά ένδοσιν έχει, χα\ ήρ·
convivium accire cccpit, epulisquc pascere , qui ad ξατο πρώτους χαλεΐν χα\ τρέφειν τους άπδ τοΰ
nomen ducerent, et sic deinceps usque ad po· A έχοντας τδ 6νομα, xa\ λοιπέν άχολούθως έως τού Π,
stremam litteram , jussis senatoribus ut eadem pa- κελεύσας χα\ τ1;ν έαυτοϋ σύγκλητον θρέψαι τφ αύτφ
riter ratione convivia exhiberent , singulique pro σχήματι* χα\ έθρεψαν χα\ αύτο\ τδν δχλον άπαντα,
libito plebem omnem invitarent; quod ita perage- έκαστος οΟς®* ήβούλετο**. Οί ούν έχάστου άριΟμοΰ
batur : Singularum turmarum tubicines ad eorum πάνδουροι άπδ έσπέρας®® εις τους οΓχους άπι^ντες
aedes profecti qui ad convivium invitabantur, quo se των χαλούντων oO;·* f^θελov έπ άρίστω ε:ς την έξης
ιη sequentem diem invitatos scirent , pridie sub ηύλουν πρδς τh γνώναι έκεΐνον δτι παρ’ αύτψ τρέ-
vesperara tubae cantu indicabant: isque exinde Bru- φοντατ αύριο'/« Κα\ χατέσχεν τδ έθος των Βρουμά-
maliorum in Romana republica usque ad haecce B λ^ων παρά τ{) 'Ρωμαίων®® πολιτεί^ έως τοΟ νΟν.
tempora mos obtinuit. Ideo autem hoc egit Romu- Τούτο δέ έποίησεν ό αυτδς 'Ρώμος θέλων έξαλειψαι
Ius , quo maculae sibi objectae memoriam aboleret : τήν έαυτου Οβριν, δτι οί 'Ρωμαίοι έχθρο> δντες αύ-
cum Romani , quibus odio erat , minime di- τού χα\ μισούντες αύτδν λοιδορούντες έλεγον δτι ουχ
gnuro esse qui re|;naret , gemeUosque istos fra- έχρήν αύτδν βασιλεύειν, διδτι έξ άλλοτρίων έτράφη-
tres cx alieno ad peifectaro usque aetatem edu· σαν οί δύο άδελφοί έως δτου τελείας γεγδνασιν ήλι-
catos regnum invasisse, subinde ηοη sine contumelia χίας χαΐ έβασίλευσαν , σημαίνοντες δτι άπδ τού
objectarent, hacque ratione indicarent ab Faustulo Φαυστδλου (7) τού ®^ γεωργού χαΐ της γυναιχδς αύ-
agricola ejusque nxore Lupa enutritos, ex alieno τού Λυχαίνης έτράφησαν έκτων άλλοτρίων έσθίον-
victitasse. Apud Romanos quippe veteresque omnes τες. "Όνειδος γάρ ύτιηρχε παρά 'Ρωμαίοις κα\ πασι
quemquam alienis enutriri pro opprobrio semper τοίς άρχαίο.ς τδ έχ των άλλοτρίων τρέφεσθαί τινα *
habitum est. Unde in conviviis quae cara appellantur, δΟεν χα\ έν τοίς συμ^οσίοις τοις λεγομένοις φιλι-
singiili qui ad convivium conveniunt, cibum et po- χοις (8) έκαστος των συνερχομένων είς τδ συμπδσιον
tum suum secum deferunt , et in commune omnia 'τδ Γδιον βρώμα χα\ πδμα μεΟ’ έαυτού χομίζει, χα\
apponunt, sicque epulantur, more veteri observato. « είς τδ κοινδν τά πάντα παρατίθεται, χα\ έσΟίουσι
^ κρατούντες τδ άρχαΤον έθος.
Hujus rei gratia Romulus, quo nempe deleta ob- Τούτου ούν χάριν έπενδησεν τούτο ό αύτδς 'Ρώμος
jccta m.ncula plebem sibi conciliaret , convivia ista *:ϊρδς τδ έξιλεώσασθαι τήν Οβριν έαυτού, χαλέσας και
instituit, quibus Brumaliorum nomen indidit, voce τδ δνομα τής χλήσεως αύτού 'Ρωμαΐστ\ Βρουμάλια,
Uatina, quae idem sonat quod alienis enutriri, quem- δ έστιν τραφήναι έχ τών άλλοτρίων, καθώς ό σοφώ-
admodum tradidit doctissimus Licinius Romanus τατος Αικίνιος®* (9) 'Ρωμαίος Ιστοριογράφος, έξ-
historicus. έθετο.
VIII Olympias. V 'ΟΛυμπιάς.
XI, XII. Ψ'·
. IIoc anno Isaias visionem de Babylone vidk. Τούτφτψ έτει Ήσαtας τήν χατά Βαβ υλώνος δρασιν
είδεν ®*. ·
XIII, XI γ. ιγ', ιδ* .
Achaz rex Juda aliud altare, ei simile quod Da- 115 ^ βασιλεύς Ιούδα έτερον θυσιαστή-
inasi i erat , ab Uria sacerdote Hierosolymis fieri piov προσέταξεν Ουρία τώ ίερει ποιήσαι δμοιον τού
praecepit. έν Δαμασχώ είς τήν 'Ιερουσαλήμ.
DUCANGU NOTiE.
(7) ΦανστοΛόγον. Leg, Φαυστούλου, vel Φαυ- D ν. Festum S. Petri Epularum ; de quibus prae cae-
στύλου, ut habet idem Dionysius. teris agit Epiphanius in Ancorato^ cap. 87.
(8) 'Er τοίς σνμηοσίοις Λεγομένοις ΦιΛιχοΤς. (9) Λίχένηοζ·. Licinius Macer, quem inter anna-
Quibus verbis intelliguntur ea convivia qu:e CarMtta, lium scriptores recenset Dionysius llalicnr. non sc-
it Cara cognatio dicuntur Latinis, quae quidem ad mei, ac laudant Plinius lib. iv, secl. 3 et 5, etMa-
pare.ntum et affinium sepulcra fieri solebam, ut crobius lib. i, cap. 10 et 13.
pridem a nobis observatum in Gloss. med. Lai. in
YARl.E LECTIONES.
®* φησίν om. Psola. ®* ούς. ώς ni. P. solius. ®® έβούλετοΡ. έσπέραν V secunda manu. ®’ούς. ώς PV,
®® 'Ρωμαία P. ®’ Φαυστδλου τού, Φαυστολδγου PV. Φαύστουτού Malalas. ®· ΛιχίννιοςΡΥ, ®· είπεν R.
301 CllRONICON
6^ 'OAvjatidr, A
te\ ις\
Τούτφ τω ις' Ιτει ττ,ς έαυτοΰ βασιλείας Άχλζ
καθεΤλε τήν θάλασσαν την χαλχήν άπ^ των μ(5σχων
τη'/ ύπ6 Σολομώνος γενομένην · κα\ έπι τούτου ήν
όρχιε,οεΰς 6 λεχθείς Ουρίας.
Μετά Άχάζ έβασίλευσε των δύο φύλων του Ίούοα
Έ^εκίας, υίδς αύτου, ετη κΟ’, ομου ,δψΐ^δ'.
PASCHALE.
IX Oiympint.
XV, XVI.
Hoc anno χνι regni sui Acliaz suslulil inaro
aereum a vitulis ab Salomone factum : ct illo rc·
giiaule erat siipradictus Urias summus ponlifex.
Post Achaz , regnavit super duas tribus Juda,
Ezechias , filius ejus, annis xxix. Colliguntur anni
4V. KDCCXCIV.
a’.
Οντος ό Έϊεκίας έν πάσαις ταις ΙντολαΤς του Θεού
τ:ορευθε\ς και τά υψηλά καθελών καΐ τάς στήλας
συντρίψας κα\ τ6ν 6φιν δν έκρέμασε ΜωΟσης καθ-
εΓλεν * αυτω γάρ έΟυσίαζον πολλοί.
Άλλα κα\ βιβλίον (Id) Σολομώνος , ως φασιν
Εβραίοι, Ιαμάτων παντός πάθους έγκεκολαμμέ'/ον
εις τοίχον εύρών τοΟ ναοΟ έξέκοψεν.
Επ', τούτου προεφήτευον Έσαΐας, Ώτηέ, Ίωήλ,
Μιχαίας, Άμώς, Ίωνας κα\ Ναούμ,
Ουτος ό Έζεχίας /Λτρεύσας τφ θεώ άνεκτήσατο
τί;ν Ιερουσαλήμ κα\ τδν Ιουδάμ, και ώχοδόμησε τ6
χατεσκαμμένον τείχος της Ιερουσαλήμ, καΐ τήν πτ-
•j-ήν του Σιλωάμ άπέστρεψεν Ισω των τειχών.
Ρ'.
θ' 'ΟΛνμΛιάς,
γ\ δ^ ^
Άπδ Σολομώνος του βασι)iως ούκ άχθέντος του
Ιίάσχα νυν έπ\ Έζεκίου έπετελέσθη λαμπρώς καΐ
φιλοτίμως· δτε κα'. οι εξ Ίερουσαλτιμ μέτοικοι γεγύ-
νασ;.
έ'.
I.
Hic Ezeeiiias, in omnibus mandatis Dei ambulans,
evertit excelsa, statuasque contrivit, et serpentem
quem Moyses suspenderat dejecit : tUi quippe multi
sacrificabant.
Sed et librum Solomonis, ut dicunt Hebrxi , de
^ remediis ad omnes aegritudines, muro templi alDxum
inveniens, discidit.
filo regnante, prophetarunt Isaias, Osee, Joel,
Michaeas, Amos, Jonas et Naum.
Ilie Ezecliias, cum Deum coleret, instauravit Ilie-
Tosolyma, et Jiidam, et rcaedificavit murum destru-
ctum Hierosolymorum, et fontem Siloam intra moe-
nia .avertit.
Π.
X Olympias
III, IV.
Omissa a Solomonis temporibus paschalis solemni-
las magno cum splendore et magnificentia tum pri-
mum sub Ezechia peracta est, quando cives Hiero*
^ solymitani alio translati sunt.
V.
Τούτφ τφ δτει Θαλής 6 Μιλήσιος φιλόσοφος έν
Τενέδψ άπέθανεν,
ια' ΌΛνμΛίάς^
ί'. ν, 0, ι'.
ιβ' "ΟΛυμπιάς.
Φ', tr'.
’Αρχιερευς Σοβνάς ·* (Η)έγνωρίζετο,δν διεδέξατο·*
Έλιαχε'.μ ό του Χελκίου προδόντος τού Σοβνά·* τδν
λαδν κα\ αυτομολήσαντος πρδς Σε'^ναχηρειμ βασιλέα
τής Συρίας.
ιδ'.
Τούτφ τφ ιδ* Ιτει τής βασιλείας Έζεκίου άνέβη
Ιετ^αχηρε'ιμ H6 βασιλεύς Ασσυριών έπΙ τάς πό-
λεις τή; Ίουδαίας τάς όχυράς , κα\ δλαβεν αύτάς.
Έπι6α).ών·* δέ τώ Έζεκία άργυρίου τάλαντα τ' χα\
χρυσίου τάλα';τα λ', κα\ ταΟτα λαβών παρ' αύτού,
Ιτ: περιεκάθητο συμπάσαις ταϊς παρεμβολ,αϊς αύτού
ταϊς έν Ιερουσαλήμ , βουλόμε'/ος κα\ αύτήν πολι-
ορκήσαι, ώς κα\ τάς άλλας.
Hoc anno Thales Milesius philosophus in Tenedo
obUt.
VI.
XI Olympias,
ΛΊ1, VIII, IX, X.
XII Olympias,
(A. a M. C. 477G.) xi, xii, xm.
Sobnar summus pontifex agnoscebatur, cui suc-
cessit Eliacim, Helcioe, qui exercitum Sobnx prodi-
. dit et ad Scnnacherim regem Syriie defecit, filius.
XIV.
Hoc regni Ezecbi:£ anno xiv profectus est Senna-
^ cherim rex Assyriorum adversus urbes Judieae mu-
nitas, casque expugnavit. Ezechiam vero aJortus,
argenti ccc et auri xxx talentis ab eo acceptis, ni-
hilo secius cum suis universis edpiis urbem Hiero-
solymitanam circumsedit, quam ut et cacteras alias
urbes obsidere constituerat.
DLCANGIl ΝΟΤ.Έ.
(10) "ΑΛΛά καΐ βιβΛΙον, Vide Georgium Synccl- (II) Σοβνάρ, Qui mox, ut ct aliis, Σοβνάς. Vide
Jum, p. 200; Salianum an. in. nxxii, n. 92; ct Wi- Seldenum lib. i De success. in ponlif. Ilcbr., cap. 5,
chaclis Glycx Annales, p. 182 ct 185, ubi multa dc p. mihi 278.
ejusmodi libris Salomonis.
VARI^. LECTIONES.
·· Σοβνάρ P. ·* διετάξχτο H. ·· τού προδόντος Σοβνα P sola tacente V. έπιβά,Χ/.ων P.
303 CHRONICON
Cum vero Sermaeberhn Tbarlliam (Tliaracam) i
regem ^Ihiopum bellum sibi illalurum adventare
accepisset, misso ad Ezechiam legato : !Ve, inquit,
fnilet te Deus tuus, in quem spem tuam reposuisti,
cui sie ais : Non tradatur Jerusalem in manus regis
Assyriorum. Nunquid audisti quwcunque egere reges
Assyriorum in universa terra, atque ut hanc incolis
spaUarint : tu vero evades incolumis? Eiechia autem
enixe Deum deprecante, Deoque preces ejus exau*
dienle, egressas angelus Domini sustulit ex Assy-
rioraiB castris una nocte clxxxt millia. Illi vero
mane surgentes, invenere omnia cadavera, sreque
servatus est, ac exercitas Jerusalem. Reversos
deinde Sennacherim, Ninive habitavit : qui dum
'Arrach adoraret, deum patrium suam, ab Adrame-
Icch et Sarasar filiis suis gladiis confossus occubuit· 1
Atque hinc evidenter apparet, quantum valeant
preces justi, qui in omnibus Dei mandatis am-
bulat.
Eadem tempestate, aegrotante Ezechia, mortique
proximo, vitam illi Deus per Isaiam propbeum ad
annos xv prorogavit, diurno luminari, (seu sole) per
decem gradus regresso : quo quidem tempore Ma-
rodaeb, filius Baladan, epislolas et legatos, ac mu-
nera Ezechiae misit. Audierant enim illum ad mor-
tem aegrotare, et ab aegritudine convaluisse; tidit-
que munera, ct super iis laetatus est Ezechias.
XIJJ Olympias.
(A. a II. C. 4780.) xv, xvi, xvii, xvni.
Prophetabant laaiu, Osee et Michaeas. ^
J/y Olympias,
xa, XX, XXI, XXII.
XV Olympias.
XX112, XXIV, XXV, XXVI.
XVI Olympias.
XXVtl, XXVUI, XXIX.
Post Ezecbiam, regnavit Manaeses, illius filius,
annos lv. CoUigunlur anni mpcccxlix.
I.
XfU Olympiqit·
PASCHALE. 301
Άχούσας It 6 Σε^αχηρζΐμ οτι θαρθας βα9:λε«ς
ΑίΟι^πων έξήλθεν τ.ωΛOpxτ^ΊPLt αύτ&ν, άηέστειλεν
nρhς Έζεχίαν λέγων · Μή σε άπατάτω ό θεός σου
έρ" φ συ πέποιΟας έΛ" αύτφ, Λέγωτ · Ού /</} xofu-
Αοθχ( ΊερονσαΛΙιμ εις χεΊ^ας βασιΛέως Άσσν·
ρίωτ. Ούκ ήκονσας ά χεαωήκασι βασιΛεϊς Άσ·
σνρΙωτ sfdcfi ζχί γ^, ώς άχφκισατ αύτ^\γ, καί
σϋ βνσθήσ^; ΤοΟ δΙ Έζεχ'ου γνησίων τδν θεδν
έπιχαλεσαμένου , χα\ του Θεού έτκιχούσαντο; αύτδν,
έξελθών άγγελος Κυρίου άνεΤλεν έχ τής παρεμβολής
των Άσαυρίων iv μιά νυχτΙ ρπε' χιλιάδας. *Ανα-
στάντες δέ τδ πρα^ ηδρον πάντα τά σώματα νεχρά *
χα\ οΟτωδιεσώθη δτε λαδς χα\** Ιερουσαλήμ. ΚαΙ
ύποστρέψας ό Σενναχηρε\μ φχησεν είς Νινευή. Έν δ4
τψ προσχυνείν αύτδν Άρσάχ·· (12)τδν πάτραρχον·^
' αύτου (13) *Αδραμέλε/ χα\ Σαρασάρ υΐο\ αυτοΟ έπά-
ταξαν αύτδν έν μαχαίραις. Δείχνυται χάντεύθεν
σαφώς δσον Ισχύει δικαίου προσευχή έν πάσαις ταις
έντολαις του θεού περιπατουντος.
Κατά τδν αύτδν χρόνον ά^^^ιίστήσαντι τψ Έζεχιφ
χα\ μέλλοντι τελευτάν προσδιορεΤται ** ό Θεδς διά
ΉσαΤου τού προφήτου ένη (ωής ιε' δΓ άναποδισμού
φωστήρας ήμερινού δέχα άναβαθμίσι'* γενομένου.
Έν ψ καιρψ χα\ Μαρωδάχ υΐδς Βαλαδάν άπέ στείλε ν
έπιστολάς χα\ πρέσβεις καΐ δώρα τψ Έζεχίφ/ΙΙχου-
σεν γάρ δτι έμαλαχισθη Έζεχίας Ιιος θανάτου , κα\
άνέστη έχ τής ά^(5ωστίας αύτού, χαΐ είδεν τά δώρα,
χαΐ έχάρη έπ’ αύτοϊς Έζεχίας’·.
ιγ’ ΟΛυμχιάς.
ίε', ιΓ, t^·
' Προεφήτευον Ήσαίας, Όσηέ κα\ Μιχαίας.
ιδ' ΌΛυμχιάς.
ιΟ', χ*, χα', κψ.
ιε' ΟΛνμΧιάς.
χ/, χδ», χε', χς*.
ις* ΌΛνμχιάς.
if, XI}', χΟ'.
Μετά Έζεχίαν έβασίλευσεν Μανασσής υίδς αύτού
ί''»! δμού ,δωμθ*.
117»'
ιζ* *ΟΑυμχιάς.
II, ΠΙ. β., γ..
Iloc temo Manassx amu>, xvii Olympiade, Romu- Τούιψ τψ τρΙτω ίτει Μανβσβοΰ χα\ &οτέρ®, ’·
Ius interiit, Ronu, in aenatu in partes discerptus, t? Όλυμπιάδ.; ΑηέΟβνεν Τύμος ίν τψ βου)4υτηρ?φ
cum r^gnass^t annos xiatiii. Post quem secandus 'Ρώμης χοτ4 μέλβς’» Ζιαιρε9ε\ς,ίρξρ^ Ιτη λη’. Μίβ’
Rom» res fuU Niima Pompilius, isque rpgnavit an- " 8v γέγονι ί«ύτ*ρος βαοιλίΰς iv ·Ρώμΐ) Νουμμδς
npsHiH. Πομπήλιος ίτη μγ*.
Uic Numa Pompilius legatis acceptis ex eomm Οδτος. Νουμμδς i xa\ Πβμχήλιος δϊξάμε^ς ι:ρί-
regioap quos Pelasgos rocam, qui cblanydes clavis o6soxi; έχ τής χώρβς τών λιγομένων Οίλβογών,
DUCANGII ΙΝΟΤΛ.
(Ιί)ΆρΜχ. Omiltitnr indit. Scalie. Apud Isaiam (15) T0r χάεραρχοτ αύτού. Ex eod. Isaia, ubi
XXXVII, 58. Αίαράχ, libro autem iV Reg. xix, 57. vox ΙΙάτρβρχο;, pro ββδς πάτριος videtur posiia.
?νεσεράχ appellatur. ▼ r r ^
YARIdE LECTIONES.
άπφκησαν PV. χα\ om. P. ®® Ά^άάχ P. πάτραχον UV. ·* προδωοεϊται P.
V, άναβαΟμήσει; P. δ Έζικιας P. δευτέρι.) δευτέρας V, om. P. μέρος P.
®· άναβαΟμήσει
305 CHRONICON
φορούντων^· χλαμύο^ίς έχούσας ταβλ£α’^ fJoOjata, >
χαθάπερ οΐ άτε6 Ισαυρίας χώρας, χα\ τερφθείς
τοΟ σχήματος, έπεν^ησεν πρώτος έν *Ρώμη χλαμύ-
δας φορείσΟαι, τίς μέν βασιλιχ&ς πορφυραίς, έχούσας
ταβλ£α χρυσοί, τάς δέ των συγκλητικών κα\ τών άλ-
λων τών έν άξίαις χαΐ στρατείαις χλαμύδας σή-
μαντρον τής βασιλικής φορεσίας ταβλία πορφυρά,
άξίαν δηλοΟντα 'Ρωμαϊκής πολιτείας καϊ υποταγήν,
χελεύσας μηδένα συγχωρείσθαι είσελθεϊν εις τδ αυ-
τού ΐϋολάτιον πρδς αύτδν δίχα τού σχήματος τής αύ-
τής χλαμύδας. Κα\ ού συνεχώρουν τινί είσελθεϊν οΐ
φυλάσσοντες τδ παλάτιον, · εί μή έφύρει χλαμύδα
δχουσαν φιλοτιμίαν βασιλικής έσθήτος, καθώς δ σο-
φώτατος Σουετώνιος (15) Τράγκυλλος’'·, 'Ρωμαίων
Ιστοριογράφος, συνεγράψατο* ^
δ^, ε'”
ιη^ ΌΛνμΧιάς.
C'·
Νουμμάς Πομτιήλιος τετάρτφ έτει τής αυτού βα-
σιλείας έν Τώμ|^ χτίζει τδ Κάπετώλιον έχ θεμε-
λίων.
Νδυμμάς ΙΙομπήλιος κογγιάριον Ιδωκεν έν 'Ρώμη
ΛΊσάρια ξύλινα (1C) καΐ δστράκινα.
V, θ'.
ιθ' ΌΛνμχιάς,
e, tα^ ιβ% ιγ*.
χ* ΌΛυμπιάς.
ιδ', ιε', ις·'. I
Εβραίων αρχιερείς Σελλούμ.
tv"
χα' Χ>ΛνμΧιάς,
ιη', ιθ', χ', χα'.
Ήσαΐας δ προφήτης πρισθεϊς (17) ύπδ Μανασσού
έλεγχομένου Hg ύπ* αύτού έπΙ είδώλ&JV σεβάσμασι
μετήλλαςε τδν βίον, προφητεύσας έτη \\ Κα\ έθαψαν
αυτδν ύποκάτω δρυδς 'Ρωγήλ, έχδμενα τής διαβά-
σεως τών ύδάτων ών άπώλεσεν Έξεκίας , χώσας
αυτά. Κα\ δ θεδς τδ σημεϊον τού Σιλωάμ^* δ·.ά τδν
προφήτην έποίησεν, δτι πρδ τού άποθανειν δλιγώρη-
σεν, και ηύξατο πιεϊν’· ύδωρ,χαΙ εύθέως άπεστάλη·®
αύτιρ έξ αυτού ύδωρ, κα\ Ιπιεν. Δια τούτο έχλήθη
ΙιλωΔμ, δ έρμηνεύεται άΧεστοΑμένος.
P.VSC1LVLE. 30β
purpureis adornatas, quemadmodum Π qui ex Isau-
rorum regione erant deferre^ solent, islo delcclaUis
amictu, primus Romae auctor fuit, ut chlamydes
ejusmodi deinceps induerentur : ac ut regiae quidem
purpures cum aureis, senatorum vero ac magistra-
tuum, vel eorum qui in militia praefecturas obtine-
rent, chlamydes, regio babitiil consentanes, cum
purpureis duntaxat clavis essent, qus Romans rei-
publics dignitatem demonstrarent et subjectionem :
edita insuper sanctione, qua nemini liceret palatium
ingredi, ac se adire, nisi cum ejusmodi chlamydis
habitu. Sed nec ii qui ad palatium excubabant,
quemquam sinebant ingredi, nisi chlamydem, qus
regis munificentis haberet symbolum, deferret, ut
auctor est doctissimus Suetonius Tranquillus Roma-
norum historicus.
IV, V.
(k. a M. C. 4800.) XYUI Otympia^.
xu
Numa Pompilius anno regni iv, Roms Capitolium
a fundamentis sdificat.
VII.
Numa Pompilius civibus in congiarium Uomx de-
dit asses ligneos et scorteos.
. * vni, IX.
XIX Ohjmpiai.
X, XI, Xll, XIII.
XX Otympiai.
XIV, XV, XVI.
Hebraeorum suihmus pontifex Sellum.
XVII.
XXI Olympias·
XYlIt, XIX, XX, XII.
Isaias propheta a Manasse serra dissectus, quod
ab illo de idololatria fuisset objurgatus, vitam cum
morte commutavit, cum prophetassef amnos \c.
Huneque humo mandarunt subter quercum RogeI,
juxta transitum aquarum, quas Ezechias, iis agge-
stis, disperdiderat. Et Deos signum propter prophe-
tam fecit, ciim, antequam moreretur, eas minuis-
set : et precatus est ut aquam daret, et confestim
ex eo misit illi aquam et bibit. Propterea nomen
accepit Siloam, quod idem valet ac missus·
DUC ANGI I NOTiir.
(^14) ΕΙσεΛβεΊν είς τδ αντου αοΛάπον δίχα
τον σχήματος, elc. Quod deinceps obtinuisse docet
Chrysostoiiius llomil. in 1 Corintli. xxvi : Ούδεϊς
^v άρχδντων χωρΧς ζώνης κα\ χλανίδος τολμήσειεν
δν φα*/ήναι τω τδ Μάδημα Ιχοντι · ubi viri docti
χλαμύδος emendant. Infra : τδν άρχοντα τώ βασιλεϊ
προσιδντα, τδ <^,ς άρχής σύμβολον έχειν δει. Vide
The<^or. Marsiliiiinad Siietonii Vespasanium, cap. 4.
(15) Σουετώτιος. In libro forte quem is scripsit
De re vestiaria, seu Περ\ Ιδεών έσθημάτων χα\ των
άλλων οΓς άμφιέννυται, uti laudatur a Suida in illius
Vita, obi c.ne te ra ejus opera recenset, quorum etiam
alii scriptores meminerunt.
(10) Άσσάρια ξύΜνα. Ex Euseb, Cliron. lib. i,
ubi Scalig. Vide Suidam iii Άσσάρια.
(17) Πρισθεΐς. Salian. an. iii.iicccxL, n. 30 et
seqq., ubi de.generc mortis Isaiae, et aqua Siloani,
ex scriptoribus.
D
YARliE LECTIONES.
φορού^ων. φορούντας Malalas p. 33, 16. ταββλία Γ. ’· χλαμύδας, έχούσας addit Malalas,
Τραγκύλλος Malalas, Στραγκύαλος PV. ’’’’ δ’, z* om. P. τού Σιλοιάμ oin. P. ’· P.
ετείΛεν P, άπε στάλε v R.
. 307
308
CHRONICON
XXI J Olympias. A
XXII.
Manassen regem Juda Assyriornm regis exercitus
principes captivum factum Babylonem abduxerunt.
XXIIl, XXIV, XXV.
(A. a M. C. 4828.) XXIII Olympias.
XXVI, xxvn, ΧΧΥΠΙ, xxix«
XXIV Olympias.
XXX, XXXI, XXXiI, XXXIII.
' XXV Olympias.
XXXIV, XXXV, XXXVI.
Manasses cum iu captivitate esset, ad Deum pa-
trum suorum reversus est» ct in regnum suum est
restitutus.
XXXVII. ®
XXVI Olympias·
XXXVllI, XXXIX, XL, XLI.
XXVII Olympias·
XLII, XLIII, XLIV.
IIoc anno, Uomse Numa Pompilius Bomanoruin
rex naturali morte exstinguitur.
Romae tertius regnavit Tullus, qui est HostilUis,
ann. xxxiii.
XLV.
XXVIII Olympias,
XLVI, XLVII, XLVIII, XLIX.
XXIX Olympias.
L, LI, Lll, LIII.
XXX Olympias· (j
LIV, I.V.
Post Manassen regnavit Amon, illius filius, annos
11. Colliguntur anni iv. iidcccli.
XXXI Olympias.
I. II.
Post Amon regnavit Josias, illius filius, annos
XXXI. Colliguntur anni iv. hdccclxxxii.
I.
Hunc Josiam, priusquam nasceretur, nasci turum
praedictum fuerat a Sameia propheta, regnante Jc<
roboam super Israel, ut scribitur in Regnorum li-
bro III. Regnare autem incepit Josias, cum anno-
rum esset VIII, cl ambulavit secundum omnia prae-
repta quae statuit Deus, cum justitiam observaret.
Kjectis enim idolis, templum purgavit, ac Jenusa-
Icm et Judaeam ; jecitque uti de eo prophetaverat
PASCUALE.
ΌΛνμηι,άς.
)tp'.
Τδν Μανασσήν βασιλέα Τοΰδα οΐ Αρχοντες τής δυ-
νάμεως βασιλέως ΆσσυρΙων αιχμάλωτον έλαβον, χα\
χατήγαγον είς Βαβολώνα.
χγ', κδ', χε\
κγ' "ΟΑνμπιάς.
xc*, χί'ι χη’. χΟ'·
• κδ' ΌΑνμ.Ίίάς.
V, λα', λβ', λγ'.
κε' ΌΛνμπΐάς.
λδ-, λε', λ-'.
Μανασσζς έν τή αΙχμαλωσία ών έπέστρεψεν ·*
ίτρδς τδν θεδν των πατέρων αύτοΟ, xaV άπεκατε-
στάθη είς τήν βασιλείαν αύτοΰ.
λΓ.
κς* "ΌΛνμΛίάς.
λη; λΟ'. μ', μα',
κί' ΌΛυμπιάς.
μβ', pfi μδ'.
Τούτω τώ έτει, Νουμμάς ΙΙομπήλιος ΤωμαΙων
βασιλεύς καταστήματι (18) τελευτά.
Έν Τώμη τρίτος έβασίλευσεν ΤοΟλλος δ και Στή-
λιος Ετη λγ^,
με'.
κτη' ΌΛυμτιάς.
μς', μί'. μη', μΟ'·
κΟ' 'Ό.ΙνμΛίάς.
V, να'. V?'. νγ*.
λ' ΌΛνμ:ΐιάς.
νδ', νε .
Μετά Μανασσήν έβασίλευσεν Άμών δ υίδς αύτου
Ετη β'. δμοϋ ,δωνα .
Λα* ΌΛνμπιάς.
119 Μετά Άμών έβασίλευσεν Ίωσίας υιδς αντοΰ
Ετη λα. δμοΰ δωπβ*.
α'.
Ουτος Τωσίας, πρ\ν γεννηθήναι αύτδν, προεφη-
τεύΟη γεννάσΒαι, ώς έν τή τρίτη των Βασιλειών άναγέ-
γραπται, ύπδ Σαμαίου (19) τοΰ«* προφήτου έν βασι-
λεία Ίεροβοάμ βασιλέως Ισραήλ. Έβασίλευσεν δέ
ουτος ’ίωσίας ών έτών η', κα\ κατά πάσας τάς εν-
τολάς, Ις προσέταξε Κύριος δ θεδς, έπορεύθη δίκαιος
ών. Έκβαλών γάρ τά εΓδωλα έκάΟαρε τδν ναδν κα\
την Ιερουσαλήμ κα\ τήν'Ιουδαίαν κα\ έποίησενκαθ-
D13CANGU ΝΟΤ^.
(18) Καζάστήμαζί. Sic infra, ubi de Anco Mar- tem κατάστημα, corporis compositiq, quomodo lib.
lio, quem morbo periissc scribit Euseb. lib. i Chroii. iii Machah. : Είς κατάστημα μανιώδες άγηοχως, et
ex versione Hieronymi, ut de Hierone Syracusano apud Clemcnt. Alexandr. κατάστημα σαρκδς εύστα-
Lucianus, νοσών έτελεύτα, quod idem valet ac, sua θές. Galenus apud Hippocratem ait κατάστημα esse
morte defunctus est, uti loquuntur Seneca, Tran- τδ oFov κατάστηριγμα κα\ άπδσκεμμα. Aliis, natu-
qiiillus, Firmicus, et alii : Ιδίφ Οανάτω, ut Ptole- ratis habitus exponitur.
tiiaeus lib. iv Tetrabibli; Euseb. lib. i De preepar. (19) ΣαμαΙου. De cujus nomine multa cl erudite
iving., et auctor Paschalis ubi de Tiberio. Esi au- commentatur Cotclerius adConslit. apostol. p. 221.
VABLE LECTIONES.
ύπέστρεψε P, έπέτρεψεν V. a', β' supra ac.' Όλυρπιάς ponit R. ** του om. P.
312
3Ji
CimONiC >X PASCHALE.
XVI. A
Q:!r\ft!is an Π lis prophetiae Jeremiae. Hinc usijue.
aJ aniuun i Cyri regis Persarum, anui lxx,
XXXV 'Oiijivpias.
XXVH, XXV lil·.
Hoc anno, Pascha secundum legem celebratum
e^l. Ex quo enim Jesus ftlius Na?e e vita excessit,
populus Pascha ex lege nisi hoc aiHK> non observa-
vit : et Hcicias sacerdos, pater Jeremiae prophetae,
hoc pneseute anno librum legis in templo invenit.
Hoc perinde anno Josias rex membra hominum po-
suit super membra idolorum, quemadmodum scri-
ppjin est in libro Regum.
XXXVI Oi^mpias, ^
XXI.
Hoc anno, Tullus, qui et HosliHus dictus est, Ro-
mae, tacta de coelo domo sua , una cum illa igne
consumptus periit. Ei regnavit Romae quartus Ancus
Marcus annos xxiv.
XXII, XXIIl, XXIV.
XXXVII Olympias,
XXV, XXVI, XXVII, XXVIII.
Prophetarunt Elisabellem, vestium sacerdotis cu-
stodis Illius, cl Snphonias, el Jercinias, cl Odollam,
cl Raruch. Erat autem pscudoproplieta Ananias
cernuus.
XXXVni Olympias.
XMX.
Hebrxoruin summus pontilex A/arias.
(A. a M· C. 4881.) xxx, xxxi.
Josias rex Juda bello congressus cum Ncchao, qui
cl Ncchepso est appellatus , ab co intcrflciliir :
crenvllquc populus regem unum cx ejus filiis. Lndc
mihi subit mirari , quomodo secundum pra^allutum
canonem, qui oppositus videtur, concurrerint anni
Josiae cum annis Ncchao, seu Psainmetici, iEgypiio-
riim regis, qui apud Jcrciniam in sacra Scriptura
Phurao Ncchao appellatur.
Post Josiam regnavit in ludsea Joachaz, qui ct
Sclleiu dictus, illius filius, menses iii. Colliguntur
anni iv. mdccclxxxii , menses iii.
Idem ipse Pharao Ncchao rex iEgypli, Joachaz,
qui et Scllem esi appellatus, filium Jobias quarto
illius regni mense, captivum ΓαεΙηιη, el xrcis cate-
nis vinctum in iEgypluin abduxit, magiiamquc po-
puli copiam , in quibus Jeremias propheta cum iis
in iEgyptum descendit. Fratrem porro ejusdem
Achaz , qui ct Selletn, Jcchoniam, qui ci Joadiu
TiTapxov δτος της προφητείας Ίερεμίου. Εντεύθεν
έπι τό πρώτον Ετος Κΰρου του Περαών βαυιλέως ίτη
έβδομή·/.θ'/τα.
λε' ΌΛνμΛίάς.
tC. ιη'.
Τούτψ τω Ιτει τ6 Πάσχα νομίμως γίγονεν. Άφ ’
ου γάρ ΊησοΟς δ του Ναυη έτελεύτησεν, ούκ έφύλα-
ξεν 6 λαώς τδ Πάσχα νομίμως, εΐ μή νυν. Και Χελ-
κίας *· δέ ό Ιερευς, πατήρ Ίερεμίου τον> προφήτου,
τφ ένεστώτι χρδνφ η^ρεν έν τφ Ιερφ τδ βιβλίον του
νδμου. Τω παρδντι χρ<^νω Ίωσίας δ βασιλεύς επέΟη-
κεν τά κώλα των άνθρώπων έπ\ τά χώλα των ειδώ-
λων, ώς γέγραπται έν τη βίβλφ των Βασιλειών**.
ι0\ κ'»·.
, λς·' ^ΟΛνμηίός,
ΧΛ.
Τούτψ τψ έτει ΤοΟλλος δ και Στήλιος έν *Ρώμυ
τής οικίας αύτοΟ κεραυνωθείσης συγκατεφλέχΟη αυτή
χα\ άπέΟανεν. Κα\ έβασίλευσεν έν Τώμη τέταρτος ‘
Άγκος * Μάρκος έτη κδ'.
X?', χγ*. xS.
λζ' ΌΛυμΛίάς,
ν.ς\ κΓ, κη'.
Προφητεύουσιν Έλισαβελλήμ δ του ιματιοφύλακος.
τοΰ Ιερέως, κα\ Σοφωνίας, χαΐ Ιερεμίας (21) χαλ
’ϋδολλάμ, χα\ Βαρούχ.^Ην δέ ψευδοπροφήτης Άναι-
νίας ό λοδρός*.
λη' ΌΛνμπιάς,
χΟ'.
Εβραίων άρχιερευς Άζαρίας.
λ', λα'.
121 Ίωσίας βασιλεύς Ιούδα συμβαλών Νεχαώ
τω και Νε/εψώ άναιρειται ύπ’ αύτοΟ* και έποίησεν
δ λαδς βασιλέα ένα τών υΙών αύτοΟ. Καί μοι θαύμα-
ζε ιν έπεισι πως συνέδραμον οί χρύνοι κατά τδν προ-
κείμενον κανόνα, ώς άντιπρδσωπον τοΰ Ίωσίου τδν
τών Αιγυπτίων βασιλέα Νεχαώ τδν κα\ Ψαμμίτιχον
δν κα\ ή θεία Γραφή τοΟ Ίερεμίου Φαραώ Νεχαώ
δνομάζει.
Μετά Ίωσίαν έβασίλευσεν τής Ίουδαίας Ίωαχάζ δ
χα\ Σελλήμ, υίδς αυτού, μήνα; γ' (22).
δμοΰ ρωπβ' καλ · μήνας γ*.
*0 αύτδς Φαραώ Νεχαώ βασιλεύς Αίγύπτου τδν
Η Ίο^άχαζ τδν και Σελλήμ, υΐδν Ί<ι>σίου, τετάρτιρ μην\
τής βασιλείας αύτοΰ αΙχμάλωτον έλαβεν, δήσας αΰτ'^ν
δεσμοίς χαλκοις , χα\ κατήγαγεν εις Αίγυπτον κα\
πολύ πλήθος τοΰ λαοΰ, έν οΓς κα\ Ιερεμίας δ προφή ■
της συγκατέβη μετ’ αυτών εις Αίγυπτον. Ίδν ί\
άδελφδν αύτοΰ Ίωαχάζ* τοΰ κα\ Σελλήμ Ίεχωνίαν
DIJCANGII ΝΟΤ.Ε.
(21) Και Ιερεμίας . Has voces om.Uil codex Hol- (22) ΜΓ\νας f. Vide Scaliger. ad Eiiseb., p
Stciiii, ul ct editio Scaligeri.
\ARLE LFXTIONES.
s:>.
Χί'ί./.ίΛς. Έλκίας m. P. ” ίϊ om. P. *" .Sajwiojv P. ’-Ο’, κ' oni. PV. ' T5-3f>Toc. V.
* *Αγκιος K. ’ δ λορδός. ό κύριος m. ΓΥ. ^ ύαμμ'τιχόν PV. * και ϋΐη. Γ. * Ίωα/ί, ηι. Γ sol
’Λχλζ Κν.
m
CHHONICOX PASCHALE.
m
τον χα\ Ιωαχϊΐμ χατέττησεν ήγεϊίθαι των ύπολε-
λεεμμένων Ιουδαίων έν Ιερουσαλήμ, φδρον τε έπι-
6 εις αυτω άργυρίου τάλαντα ρ' κα\ χρυσίου τάλαν-
τα ι ^ άνεχώρησεν της Ίουδαίας.
ΜετάΊωάχαζ τδν καλ Σελλήμ έβασίλευσε τής 'Ιου-
δαίος Ίεχωνίας ό χοά Ίωαχε\μ, άδελφδς αυτου , έν
Ιερουσαλήμ, ετη ιβ'. δμοΰ δωήδ* χαΐ μήνας γ' ·.
α^.
Έν άρχ^ τής βασιλείας Ίεχωνίου του χαΙΊωαχεΙμ,
υίοΰ Ίωσίου βασιλέως Ίουδα, έγένετο λόγος Κυρίου
στρδς 'Ιερεμίαν λέγων οΟτως · ’ΈστΜ ΊερονσαΛήμ
ώς ή ΣηΛώμ. Κα\ οί Ιερείς, χαλ οΐ ψευδοπροφήται,
χλ\ τζϊς ό λαδς, άχούσαντες τδν λόγον τοΰτον, συν-
ελάβοντο· τδν 'Ιερεμίαν, και είπαν Κρίσις Θανά·
του τφ άί>^ρώ^φ τούτφ. Του δ* Ίερεμίου εί πόντος
ότι Κύριος έJ(Uησέ μοι όντως, οί αύϊοΐ*® Ιερείς
είπον · Ονκ icti κρίσις τφ άνΟρώπφ τούτφ.
Προεφήτευον Ουρίας υίδς Σαμαίου, Ιερεμίας, κα\
Βσυ^, και Βαρουχ έκ ΚαριαΟιαρεΙμ**, και Έ^εκιήλ,
δς προστάσσεται παρά θεού άπελθείν είς τδν οίκον
Τηχαβειν κα\ συγχαλέσασθαι τους υίους αύτοΟ κα\
τους υΙοΰς Ίωναδάβ τοΰ πιείν οίνον. Και ούκ ήβου-
λήθησαν, >^γοντες· '0 πατ'ηρ ήμών ένετεΙΛατο
i^ilr μήτε είς οίκον μεΤναι, d.LV ir σκηναΤς, μήτε
οίνον ΛιεΊν ίως θανάτου 7)μώ>\"ΟΟεν όνειδίζων ό
θεδς*· τδν Ισραήλ λέγει* ΥΙοΙΊο)ναδά6 καϊ νΙοϊ
*Ρηχα€εΙν έ^ύΛαξαν άόγονς πατρός αυτών · ό δε
Λαός μου ονκ έρυΛάζαντο τόν Λό^Όν μου^ χα\ τά
^S·»· I
122 a6' 'ΌΛνμπιάς.
r. r'.
ο jptav προφήτην Ίεχο>νία; άνείλεν, μή φέρων αύ-
τοΰ ** την παβίησίαν.
δ'.
*^Τοΰτω τφ τετάρτω** έτει Ίεχωνίου υιοΰ Ίωσίου
βασιλεως Ιούδα, ήλΟεν Ναβουχοδονόσορ *· βασιλεύς
Βαβυλώ'/ος είς Ιερουσαλήμ καί έπολιόρκησεν αυτήν.
Καί έοωκε Κύριος έν χειρί αυτού τδν Ίεχωνίαν τδν
χα\ Ιωακείμ, βασιλέα Ιούδα, καί άπδ μέρους των
σκευών οΓχου τού θεού καί ήνεγκεν αυτά είς γην
Σενναάρ οΓχου τού Θεού αύτο’ά, καί τά σκεύη είσ-
ήνεγκεν είς τδν οίκον θησαυρού τοΰ Θεού αυτού. Καί
ε·.πεν ό βασΓ/εύς Άσφανέζ τψ άρχιευνούχφ αυτού
είταγαγείν άπδ των υίών τής αίχμαλο>σίας Ισραήλ ||
καί άπδ τού σπέρματος τής βασιλείας καί άπδ των
φορΟομμείν*· (25) νεανίσκουςι οΓς ούκ έστιν έν αύ-
τοίς μώμος, καί καλούς τή δψει καί συνιέντας έν
πάση σοφίφ καί γινώσχοντας γνώσιν καί διανοουρ,έ-
^ ducem super reliquos Jud»os Hierosolymis consu-
luit, argenti talentorum centum, et auri lalcnlorum
decem imposito tribulo, recessi tqiie ex Judxa.
Post Joaehaz , qui et Selleni dictus, regnavit in
Judaea Jechonias, qui ct Joacim nuncupatus, illius
frater Hierosolymis, ann. xii, el menses Γιι. Colli-
guntur anni iv. hdcccxciv.
1.
In ipso regni exordio Jecboni;£ , qui et Joacim
appellatus, Olii Josiae regis Juda, factum est verbum
Domini ad Jeremiain, sie dicens : Erii Jerusalem ui
Silom. Hinc sacerdoleset pseudoptopheUe, ac uniyer*
sus populus, boc sermone audito, comprebenderunt
Jeremiam, ct dixornnt ; Judicium moriis /wmiui httie,
Jeremia vero dicenle : Dominus sic ad me loculus
est : tum sacerdotes dixere : Kon est judicium mor-
tis huic homini.
Prophetarunt Urias Alius Samaex, Jeremias, ci
Buzi, et Baruch ex Cariathiarim, et Ezecbiel, cui
pneceptum est a Deo ut iret in domum lUiccbabin,
et convocaret Alios ejus, et Alios Jonadab, ut bibe-
rent vinum. Al hi recusarunt, dicentes : Pater
noster prcpcepit nobis, uti nec in demo ulla habitare-
mus, sed in tabernaculis, nec vinum biberemus usque
ad mortem. Unde exprobrans Isracli, dicit : Filii
Jonadab et filii Rechabin patris sui sermones serva-
verunt : populus vero meus non custodivit sermonem,
meum ; et qux sequuntur.
XXXIX Olympias.
(A. a M. C. 4884.) ii, iii.
Jechonias Uriani prophetam occidit, cum illius in»
dictis licentiam non ferret.
IV.
Hoc anno Jeclionix, Alii Joslx, regis Juda, venit
Nabuebodonosor rex Babylonis Jerusalem; el obse-
dit eam, ct tradidit Dominus in manu ejus Jeclio-
nram, qui et Joacim dictus est, regem Juda, et par-
tem vasorum domus Dei, ct asportavit eam in ter-
ram Sennnar in domum dei sui , et vasa intulit in
domum dei sui. Et ait rex Asphanez prxposilo
eunuchorum, ul introduceret de Aliis Israel, et de
semine regio, et tyrannorum pueros, in quibus
nulla esset iiuicula, decoros forma, ct eruditos onmt
sapientia, cautos scientia et doctos disciplina, et qui
possent stare in palalio regis, ul doceret eos litte-
ras et linguam Chaldaeorum. Et constituit eis rex
auiionain per singulos dies de cibis suis, ct de vino
DICANGH NOTiE.
(2.)) Φνρτομανείμ. Seniores Φορτομαίν · Tbeo lotion, Φορτομμίμ.
tKilial. ‘ t rr I
Vox Chaldaica , qux έχλέκτους
VAiiKE L^:cτ!o:^l·:s.
: καί P. * καί μήνας posl ιβ' ponit P. ^
είμ P. ** ό θεδς om. P. αύτού φέρων P. *»
i. P. τετάρτφ om. P. '* Μαβουνοδόνοσωρ seiiiner
. . Να^ουχοδόνοσωρ seiiipei
φορΟομαιειν P, φορτομμίν ni. P, φαρΟμμείν m. II.
συνέλαβον P solii. αυτοί om. P. ** Καριαθα·
a' έτος Ναβουχοδονόσορ έχ τής προφητείας Δανιήλ
Ρ. Θςού αύτού Ρ sola. καί — αύτού om. U.
■® συνιέντας. τούς συνέτας Ρ.
315 CnUOXlCON PASCHALE. 31ff
unde bibebat i|>se, ut cnulrili tribus annis postea A νους φρόνησ.ν, κα\ οΓς έστιν ij/υς bj αυτοί; έιτάναι
starent in consperui regis. Fuerunt ‘aiileni inter έν t(o οΓκω ένώπιον του Ρασιλέω; >;a\ διδάξαι αύτου;
eos dc filiis Juda, DanieC Ananias, Misacl, et Aza- γράμματα κα\ γλώσσαν Χαλδαίων. Κα\ διέταξτν αύ-
rias. Et imposuit cis prx*positiis ennuchorum no- τοί; ό βασιλεύς τδτήςήμέρα; καθ’ ήμέραν άπδ τη;
mina, Danieli , Baltbasar : Anani«, Sidrach : Mi- τρατιέζης το0·* βασιλέω; κα\ άπδ του οίνου του π-^-
saeli, Misacb : ct Azariar, Abdenago. Proposuit au- του αύτοΰ, καΐ θρέψαι αύτους Ετη τρία, κα\ μετά
tem Danicl in corde suo , ne pollueretur de mensa ταυτα στ?ίναι ένώτπον του βασιλέως. Κα\ έγένο'/τοέν
regis, neque de vino polus ejus. Et rogavit eunu- αυτοί; έκ των υΙών ‘Ιούδα Δανιήλ καλ’Ανανία; καΐ
cboriim praepositum, ne contaminaretur. Μισαήλ κα\ Άζαρίας, κα\ έπέθηκεν αυτοί; δάρχιευ-
νουχο; όνδματα τώ Δανιήλ Βαλτάσαρ, και τώ Άνανί^ι Σεδράχ*^, κα\ τφ Μισαήλ Μισάκ, κα\ τφ Άζαρία
Ά^δεναγώ. Κα\ Εθετο Δανιήλ έν τ?5 χαρδίφ αύτοΰ ώς ού μή άλισγηθή έν τή τραπέζη τοΰ βασιλέως κα\ έν
τώ οίνω τοΰ πδτου αύτοΰ. ΚαΙ ήξίωσεν τδν άρχιευνοΰχον, ώ; ού μή άλισγηθήΐ
Dedit autem Deus Danieli gratiam et misericor- Ka\ Εδωκεν ό θεδ; τδν Δανιήλ el; Ελεον κα\ οΐ-
diam in conspectu principis eunuchorum. Et ait κτιρμοΰς Ενώπιον τοΰ άρχιευνούχου. Κα\ εΤπεν ό άρ-
princeps eunuchorum ad Danielem : Timeo ejfo g χιευνοΰχος τψ · Φοβον/iQt έγω rdr xuptdr
dominum meum regem, qui constituit cibum vestrum μου rdr βασιΛέα zdr έκτάζαντα τ^ν βρωαιιτ
et polum, qui m* videat facies vestras macilentas, prae ήοΧ zi\r Λόσιν ϋμων, μήΛοτε ϊδχ^ τά
caeteris adolescentibus coavis vestris, condemnabilis ω.τα ύμών σκυθρωπά παρά τά παιδάρια τά**
caput meum regi, El dixit Danicl ad Amersad, συκήΛικα νμων, καΐκαταδικάσητε ri}r^^κ€paJήy
quem constituerat princeps eunuchorum super Da- μου τφβασιΛεΐ, Και είπεν Δανιήλ πρδς Άμελσάδ
liiel, et Aiianiam, et Misael, el Azariahi : Tenta δν κατέστησεν ό άρχιευνοΰχο; έπΙ Δανιήλ κα\
servos tuos diebus dicem, et dentur nobis legumina Άνανίαν κα\ Μισαήλ ^ κάι Άζαρίαν ·
ad vescendum, et aqua ad bibendum, el contemplare τοϋς παΤδάς σου τ\μέρας δέκα, χαΐ δότωσαγ ή/ι/r
vultus nostros, et vultus puerorum qui vescuntur cibo άπό τώκ σπερμάτοη· της γης, καί φαγόμεθα καϊ
regio, et, sicut videris, facies cum servis tuis. Qn\, 2iU- ϋδωρ πιόμεΟα, καί όφΘητωσαγ ένώπιογ σου αΐ
dito sermone hujuscemodi, lentavit cos dies decem. Ιδέαι ήμώγ καί al Ιδέαι τώγ παιδάρίωγ τώγ
Post dies autem decem apparuerunt vultus eorum έσθιόγτωγ τηγ τράπεζαν τον βασιΧέως, και καθ-
ipcliorcs et corpulentiores prae omnibus pueris qui ώ^ άν ϊδης, ποίησογ μετά των ποιίδων σου, Κα\
vescuntur cibo regio. Porro Amelsad tollebat ciba- εισήκουσεν αύτών , κα\ έπείρα^εν αύτοΰ; ήμερα;
ria, et tinum polus eorum, et dabat illis legumina. C δίκα. 123 Κα\ έκ τέλου; (2ο) τών δέκα ήμερών^
Pueris autem his dedit Deus scientiam et discipli- ώράθησαν αΐ Ιδέαι αύτών άγαθαΙ κα\ 1σχυρα\ ται;
nam in omni libro el sapientia : Danieli autem in- σαρξ\ν ύπέρ πάντα τά παιδάρια τά έσθίοντα τήν
lelligentiam omnium visionum et somniorum* τράπεζαν τοΰ βασιλέω;. Κα\ έγένετο Άμελσάδ **
αναιρούμενο; τδ δειπνον αύτών κα\ τδν οίνον τοΰ πδτου αυτών, καΐ Εδίδου αύτοι; σπέρματα. Κα\ Εδωκε/
αύτοί; ό θεδ; σύνεσιν κα\ φρδνησιν έν πάση γραμ.ριατική σοφία, καΐ Δανιήλ συνήκεν έν πάση δράσει
κα\ ένυτινίοις.
Jechonias, qui el Joacira Josise filius, universo Ίεχωνίας ό κα\ Ίωακελμ, υίδ; Ίωσίου, τά μέν
quidem regnavit annos xi. Ad finem porro tertii πάντα Ετη έβασίλευσεν ια', πρδ; τώ τελεί*· δέ τοΰ
anni regni ejus, regnavit in Babylone Nabuchodono- τρίτου Ετου; τή; βασιλεία; αύτοΰ έβασίλευσεν Να-
sor : ita ut primus annus regni Nabuchodonosor βουχοδονόσορ έν Βαβυλώνι, ώ; είναι τδ πρώτον Ετος
incidat in quartum annum Jechonise, sive Joacim, , τή; βασιλεία; Ναβουχοοονύσορ κατά τδ παρδν τέταρ-
quemadmodum ex secundo Paralipomenon libro τον Ετος Ίεχωνίου τοΰ κα'ι Ίωακε\μ, καθώ; Εστι τοΰτσ
percipere licet. λαβειν έκ τής δευτέρας··τών Παραλειπομέ.ων.
Hoc quarto anno Jechoniac, sive Joacim, regis Τούτψ τώ τετάρτιρ Ετει τής βασιλεία; Ίεχωνίου
Juda, et primo Nabuchodonosor regis Babylonis, τοΰ κα\ Ιωακείμ, βασιλέω; Ιούδα, καί πρωτω ··
factum est verbum Domini, quod loculus est Jerc- Ναβουχοδονδσορ βασιλέω; Βαβυλώνο; δ λύγο; δν έλά-
mias propheta ad universum populum Juda, el ha- λησεν Ιερεμία; δ πρδφήτη; πρδ; πάντα τδν λαδν
bilatores Jerusalcrn, dicens : A tertio decimo anno Ιούδα καί” τοΰ; κατοικοΰντας έν Ιερουσαλήμ, λέ-
ipsius Josia*, filii Amos, regis Juda, usque ad hunc γων "Από τρισκαιδεκάτον έτους τον αύτον
diem, sunt hi tres et viginti anni. Et factum est ver- "Ιωσίον, vlov "Αμως, βασιΧέως "Ιούδα, έως της*^
DICANGII ΝΟτ^.
(21) "Αμερσάδ, Infra Άμελσάδ, Seniores Άμελ- (25) Καί έκ τέΧους, Seniores καί κατά τδ τέλος·
οάλ.
VARI^ LECTIONES.
·* τοΰ om. Ρ. ** Σιδράκ Ρ. Σιοράκ Β. ·· τά alterum om. Β. ·^ τήν om. Ρ. ·’ Άμερσάδ Ρ. ·· κ&\
Μισαήλ. Μισαήλ V. *’ δήοπΊ.Ρ. ·" Άμελσάδ. ΜέλσαρΆμερσάδ ιη. Ρ. *· τδ τέλο; Ρ. τή; δευτέρας,
XXVI, ο, ” πρώτον V. ” καί οιη. V. Conf. Jerem. χχν. ” τοΰ αύτοΰ. καί αύτοΰ PV. ” τή; οιη. Ρ.
319
amoNicoN paschale.
390
V.
A
•I £'
Jeremias prophcia projicitur in tocum coeni a
Melchia filio Juacim. Abdemclech autem i£thiops
eunuchus ipsius Joacim', hoc audiens, ac injuste
Jcremiam projectum fuisse in lacum, locutus est
ad regem. Commisso ergo sibi negotio, accepit tri-
ginta Tiros, et Jcremiam e lacu coeni extraxit.
Ex prophetia Uantelie.
^ In anno secundo regni Nabuchodonosor, vidit Na-
buebodonosor somnium, et conterritus est spiritus
Qus ; et somnium ejus fugit ab eo. Et dixit rex
ut vocarent incantatores, et magos, et maleficos, et
Cbaldcneos, ut indicarent regi somnium ejus. Et ve-
nerunt, et steterunt coram rege. Et dixit rex
ad eos : Somnium somniavi, et stupefactus est Q
spiritus meus, ut non possem scire somnium. Et
dixerunt Chaldsei ad regem Syriace : Rex in aeter-
num vive ; dic somnium servis tuis, et interpreta-
tionem ejus indicabimus. Respondit , rex, et dixit
Chaldaeis : Sertnb recessit a me ; nisi indicaveritis
mihi somnium, et interpretationem ejus, peribitis
vos, et domus vestrae diripientur. Si autem som-
nium et conjecturam ejus narraveritis, dona, et mu-
nera, et honores multos accipietis a me. Somnium
igitur et interpretationem ejus indicate luthi. Re-
sponderunt secundo, et dixerunt : Rex dicat som-
nium servis suis, et interpretationem ejus indica-
bimus. Respondit rex, et ait : In ventate scio, quod
tempus redimitis, scientes quod recesserit a me
verbum. Si ergo somnium non indicaveritis mihi, C
scio quod verbum mendax et corruptum composui-
stis, ut dicatis coram me, donec tempus praetereat :
soniuium dicite milii; et sciam, quia et conjecturam
ejus annunliabitis mihi. Responderunt omnes Chal-
daei ili conspectu regis, et dixerunt : Non est homo
super terram, qui possit verbum regis notum face-
re, q>iia omnis rex magnus et princeps verbum
tale non interrogat incantatorem, magum et Chal-
daeum : quia sermo quem rex interrogat gravis, et
alius non est, qui renuntiet eum coram rege, nisi
dii, qnoriim non est habitatio cum omni carne.
Tunc rex ia furore et ira mulla dixii perdere om-
nes sapientes Babylonis. Et sententia egressa est,
et sapientes interficiebantur : et quaerebant Danic- ^
Veni et amicos ejus interficere. Tunc Daniel respon-
dit consilium et sapientiam Arioch principi coquo-
rum regis; qui egressus est, ut interficeret sapientes
B;tbyloiiis, et interrogabat eum, dicens : Princeps
regis, pro quo egressa est sententia regis impudens
li;ec a facie regis? Ntiium fecit autem verbum Arioch
Daniel. Et rogavit Daniel ut tempus' daret sibi, et
conjecturam ejus annuntiaret regi. Et ingressus Da-
iiiel in domum suam, et Ananiac, et Misael, ct Azn-
Ίερεμίας 6 προφήτης ^ίπτεται είς Xdxxov poofid-
ρου ^πh Μελχ(ου υίου Τωαχείμ. Άβδεμέλεχ δΐ ό Α{-
θίοψ, εύνοΰχος τοο αύτου Τωαχ'ε\μ, άκούαας τούτο
έλάλησεν τψ βαοιλεΤ μάχην ^βλήοθαι τδν 'Ιερεμίαν
έν τφ λάχχφ. Κα\ έπιτραπείς ύπδ του βααιλέως,
λαβών λ' άνδρας άνήγαγεν αύτδν έχ του λάκχου τοϋ
βορβόρου.
Έχ της προφητείας ΑαηήΛ ■·.
Έν τφ δτεκ τφ δευτέρη) τής βασιλείας Ναβουχοδο-
νδσορ ένυττνιάσθη Ναβουχοδονόσορ ένύχνιον, χα\
Ιξίστη τδ πνεύμα αύτου κα\ ό · ύπνος αύτου έγέ-
νετο άπ' αύτοΰ. Κα\ ειττεν ό βασιλεύς χαλέσαι τούς
έπαοιδούς, και τούς μάγους, χα\ τούς φαρμάκους,
χα\ τούς Χαλδαίους, τοΰ άναγγείλαι τω βασιλεΐ το
ένύπνιον αύτου. ΚαΙ ήλθον χα\ Ιστησαν ένώπιον
τοΰ βασιλέως · κα\ εΤπβν αυτοϊς 6 βασιλεύς * Έν-
υπνιάσθην, χα\ Ιξέστη τδ πνεΰμά μου τοΰ γνώναι τδ
ένύπνιον. Κα\ έλάλησαν οΐ Χαλδαίοι τφ βασιλεΐ Συ-
ριστί · Βασιλεύ, είς τούς αΙωνας ζήθι, σύ ειτ^ντδ
ένύπνιον τοίς παισί σου, χα\ τήν σύγχρισιν αύτου
άναγγελοΰμεν. Άπεχρίβη δ βασιλεύς χαι είπε τοΐς
Χαλδαίοις · Ό λόγος άπ' έμοΰ άτ;έστη · έάν οΰν μή
γνοιρίσητέ μοι τδ ένύπνιον χα\ τήν σύγχρισιν αύτοΰ
άπαγγείλητέ μοι, είς Απώλειαν Εσεσθε κα\ οΐ οΤχοε
υμών είς διαρπαγήν Εσονται. Έάν δέ τδ ένύπνιον
χα\ τήν σύγχρισιν αύτοΰ γνωρίσητέ μοι, δώματα,
χα\ δωρεάς, κα\ τιμήν πολλήν λήψεσΟε παρ’ έμοΰ.
125 Πλήν τδ ένύπνιον κα\ τήν σύγχρισιν αύτοΰ-
άπαγγείλατέ μοι. ΆπεχρΙθησαν δεύτερον κα\ είπον “
Ό βασιλεύ; εΙπάτω τδ ένύπνιον τοίς παισ\ν αύτοΰ,.
χα\ τήν σύγχρισιν αύτοΰ άπαγγελοΰμεν. Κα\ άπ-
εχρίθη ό βασιλεύς κα\ εΤπεν · Έπ* άληθειας οιδζ
έγώ δτι χαιρδν ύμεις έξαγοράζετε, καθότι εΐδετε δτι
Απέστη άπ’ έμοΰ τδ βήμα. Έάν οΰν τδ ένύπνιον μή.
άπαγγείλητέ μοι, ο!δα δτι βήμα ψευδές κα\ διεφθσρ-
μένον συνέθεσθε είπειν ένώπιόν μου, Εω; ού χαιρδς
παρέλθη · τδ ένύπνιόν μου ·’ εΓπατέ μοι, κα\ γνώ-
σομαι δτι κα\ τήν σύγχρισιν αύτοΰ άπαγγείλητέ *·
μοι. Άπεκρίθησαν πάντες οΐ Χαλδαίοι ένώπιον
βασιλέως κα\ εΤπον · Ούκ Εστιν Ανθρωπος έπ\ τής
ξηράς, δστις τδ βήμα τοΰ βασιλέως δυνήσεται^· γνω-
ρίσαι · καθότι πάς βασιλεύς μέγας χα\ Αρχών βήμα
τοιοΰτονούκ έπεροιτα έπαοιδδν, μάγον χα\ Χαλδαϊον,
δτι δ λόγος δν 6 βασιλεύς ·» έπερωτά βαρύς, χαι
Ετερος ούκ Ιστιν δς άναγγελεΖ ούτδν ένώπιον τοΰ
βαςιλέως, άλλ’ οΐ θεο'ι, ών ούχ εστιν ή κατοικία
μετά πάσης σαρχός. Τότε αύτδς ό βασιλεύς έν Ουμψ
κα\ όργή πολλή ειπεν άπολέσαι πάντας τούς σοφούς
Βαβυλώνος χα\ τδ δό^μα έξήλθεν, κα\ οί σοφοί
άπεχτείνοντο κα\ εζήτησαν Δανιήλ χα\ τούς φί-
λους αύτοΰ άνελεΐν. Τότε Δανιήλ άπεχριΟη βουλήν
και γνώμην τψ ’Αριώχ τψ άρχιμαγειρψ τοΰ βασι-
λεως, δς έξήλθεν άνελειν τούς σοφούς Βαβυλώνος^
ΥΛΗΙ.Κ LECTIONES.
■' ε* om. Ρ. ?iy.Co'j'/ooov070p β' ηι. U Ναβουχοδονό^ιρ m. Ρ. τοΰ Δανιήλ Ρ. Est c. 9. ό om.
I*. ** ήλΟχν Π. *■”* έπιγγεΓ/.ατε ’Ρ. ;χου om. Ρ. ” άτταγγίλειτε Ρ sola. δυνήτητα·. ΓΥ. ον
βαοι^. Py ‘·’ άγγ-λεϊ 1\ άπεκ^αίνοντο ΐ;.
^21 CIIRONICON PASCHALB. 322
xj\ i7Tj'/0iv€Zj αύτοΟ /iyu)v * *Άρχων του ρασιλίω;, A nae amicis suis verbum nolum fccil. El miseituio-
«ερ\ τίνος έξήλΟενή γνώμη ή άναιδήςαυτη έκ προσ· nes q«»r€l)anl a Deo co li super mysterio lioc, ne
ώκουτοΰ βαιΟΜος; Έγνώρυε τ6 Ρήμα Άριώχ potirent DanieI ιΗ amici ejus cum caeteris sapienti-
τφ Δανιήλ * κα\ Δανιήλ ήξίωσεν δπως χρόνον τφ l>us Babylonis. Tunc Danieli in visione noctis my-
αύτψ χα\ τήν σύγκρισιν αύτοΰ άπαγγείλη τψ βασι- stcrium revelatum est, et benedixit Deum cocli Da-
Iti. εΙσήλΟε Δανιήλ είς τ6ν οΤχον αύτοΰ, και niol, cl dixit : Sit nomen Domini benedictum a
τώ *Ανανίς[ και τφ Μυαήλ, χα\ τφ Άζαρί^ τοΓς (pU sseculo, quia intellectus et sapientia ipi^ius est. Et
λ^ις αύτοΰ τύ ρήμα έγνώριαε. Κα\ οΐχτιρμοΰς έζή- ipse mutat tempora et : nnos : constituit reges, et
αουν «αρΔ τοΰ Θεοΰ του ούρανοΰ ύπέρ τοΰ^υστη- transfert, dans sapientiam sapientibus, et prudcfi-
piov τούτου, βι^ως &ν μή άηόλωνται Δανιήλ χβΧ οί ^ tiam scientibus iutcllectuin. El ipse revelat pro-
φιλοι αύτοΰ μετά των έπιλοίπων σοφών Βαβυλώνος. funda et abscondita, sciens qux in tenebris, et lu-
Τότε τω Δανιήλ έν όράματι τής νυχτύς τύ μυσ· men ίη eo est. Tibi, Deus, patrum noslrot um conG-
τήριον Δτιεχαλυφθη, χαι εύλόγησε τλν θεύν τοΰ ού- tepr, el laudo, quia sapientiam el virliiteni dedisti
pa^mt Δανιήλ, χα\ είχεν * ΕΓη τύ βνομα τοΰ Κυ· inibi, el nola fecisti mibi, quae logavimiis le, ct vl-
p:o*j εύλογημένον άπ6 τοΰ αΙώνος χαι εως τοΰ αΙώ- sioneni regis nolam fecisti mibi. Et venit DanieI ad
νος δτι ή σύνεσις κα\ ή σοφία αύτοΰ έστιν, χα\ Β Ariocb quem constituerat rex, iil perderet sapientes
αύτύς άλλοιοΓ χαιροΰς χα\ χρό'/ους, χαΟιστ^ βασι- Babylonis ; et dixit i!b : Sapientes Babylonis ne per-
λείς χαΐ μεθιστ^ διδοΰς σοφίαν τοΤς αοφοίς χα\ φρό- das. Introduc ine in conspectu regis, el interpreta*
νησιν τοΐς είδόσιν σύνεσιν. Κα\ αύτύς άποχαλύι^τει lionem ro^i narrabo. Tunc Ariocli festinus inlro-
^θέα χα\ άπόχρυφα, γινώσχων τά έν τω σχότει, duxit Daniciem coram rege, ct dixit ei : Inveni vi-
xa\ τ6 φως μετ' αύτοΰ έστιν. Σο\, ό θεύς τών πατέ- rum de filiis captivitatis Judaeae, qui solutionem re*
peov μου *% έξομολογοΰμαι χα\ αινώ δτι σοφίαν χαι gi annuntiabit. Et icspondens icx dixit Danieli,
δύναμιν ΙΔωχΔ; μοι χαι έγνώρισάς μοι & ήξι ' σαμεν cujus nomen Bailhazar : An potes mibi renuntiare
τταρά σοΰ · χα\ τύ ” όραμα τοΰ βααιλέως έγνώρισάς somnium quod vidi , el in icrp relationem ejus? Et
μοί· Κα\ ήλθε Δανιήλ πρδς Άριώχ, δν χατέστησεν ** respondit DanieI in conspectu regis cl dixit : My*
ό βασιλεύς 12β άπολέσαι τούς σοφούς Βαβυλώ· sierium, quod rex interrogat, ηυη est sa*pientum,
νος · χα\ είττεν αύτψ · Τούς σοφούς Βαβυλώνο; μή magorum, incantatorum, aruspicum indicare tibi ;
άπολέση; · είσάγαγέ με ένώπιον τοΰ βασιλέως, καΐ sed est Deus in coelo revelans niystcria. El notum
τήν σύγχρισιν τφ βασ,ιλεΐ άναγγελώ ·* Τότε *Λριώχ fccil regi Nabucbodoiiosor, quai oportet Geri in no-
έν σπουδή είσήγαγε τύν Δανιήλ ένώπιον τοΰ βασι- vissimis diebus.
λέως, κα\ ειπεν αύτφ · Εΰρηκα Δνδρα έχ τών υιών τής αιχμαλωσίας τής Ίουδαίας, δστις τδ σύγκριμα
τφ βασιλεΐ άτεαγγελει. Κα\ άπεχρίθη ό βασιλεύς κα\ είπε τψ Δανιήλ, οΰ τδ δνομα Βαλτάσαρ · ΕΙ δύνασαί
μοι ά'ΛίγγεΙλαι τδ ένύπνιον δ είδον καΐ τήν σύγχρισιν αύτοΰ ; Κα\ άπεχρίθη Δανιήλ ένώπιον τοΰ βασι-
λίως χα' είπε · Τδ μυστήριον δ ό βασιλεύς έπερωτα οΰκ Ιστιν σοφών, μάγων, έπαοιοών, Γαζαρηνών,
άναγγειλαι τφ βασιλε?, άλλ* έστιν βεδς έν ούρανω άποκαλύπτων μυστήρια. Κα\ έγ\ώρισεν τψ βασιλει
?ία€ουχοδονόσορ & δεϊ γενέσΟαι έπ’ εσχάτου τών ήμερων.
Τδ ένύπνιόν σου κα\ αΐ δράσεις τής κεφαλή; σου β Somnium tuum, et visiones capitis lui, in leclu-
έπ\ τής κοίτης σου τοΰτό έστιν. Σύ, βασιλεΰ, οί Ιο luo hujuscemodi sunt : Τιι, rex, cogitationes tuae
διαλογισμοί σου έπ\ τής χοίτης σου άνέβησαν, τι δε: ίη cubili luo ascenderunt, quid oportet Geri post
γενέσθαι μετά ταΰτα. Κα\ ό άποκαλύπτων μυστήρια b;rc. Εΐ revelans mysteria nola fecit tibi, quae opor-
Ιγνώρισέν σοι & βεΙ γενέσθαι · χα\ έμο\ ούκ έν σο- lel fieri. Et mihi non in sapientia exsistente in me
φία τή οΰση έν έμο\ παρά πάντας τούς ζώντας τδ praeter omnes viventes, mysterium boc revelatum
μυστήριον τοΰτο άπεχαλύφθη, άλλ’ ένεκεν τοΰ τήν est ; sed ideo ut conjecturam regi manifestaret, ut
σύγκρισιν τφ βασιλεϊ γνωρίσαι, Γνα μή ’· τούς δια- cogitationes cordis lui scias. Tu, rex, videbas, el cc-
λογισμούς τής χαρδίας σου γνώς. Σύ, βασιλεΰ, έθεο)- ce imago nna mulla, imago iiia< magna, el facies
ρεις · xa\ Ιδού είκών μία μεγάλη, χα\ ή εΙχών ejus elevata, stans a facie tua, et visio ejuslerribi-’
έκείνη ή πρδσοψις αύτής ύπερφερής έστιν πρδ προσ- lis. Imago, cujus caput auri puri ; manus el pectus,
ώπου σου, χαι ή δρασις αύ^ής φοβερά. Είκών, ής el brachia ejus argentea ; venter et femora serea; ti-
ή κεφαλή έχ χρυσίου χαθαροΰ, αί χείρες, χα'ι τδ biae ferreae, pedes, pars quidem quaedam ferrea^
σήθος, χα\ οί βραχίονες αύτής άργυρος, ή κοιλία pars autem quaedam fictilis. Videbas donec abscis-
κα\ ol μηρο\ χαλκοί, χα\ αΐ κνήμαι σιδηραί, οί πδδες sus csl lapis ex monte sine manibus el percussit
μέρος μέντι σιδηροΰν χαΐ μέρος τι όστράκινον. imaginem super pedes ferreos el liclilcs, cl conimi-
ΈΟεώρεις Ιως άπετμήθη λίθος έξ δρους άνευ χει- nuit cos in finem. Tunc comminula sunt oinniim
pqpi * κα\ έπάταξε τήν είκδνα έπ\ τούς πδδας τούς icsla, ferrum, argentum, aurum, ct facta sunt quasi
VAUIiE: LECTlONEe.
·* τφ om. R. τοΰ om. P. κα\ — αίώνος om* P. ** μου. ήμών m. P. ·' x'o oin. V. “ έχατΔ-
στηκεν P, έχατέστησεν P. άγγελώ P. μή ΟΛ. P. κα\ ή. ή P. “* μέρος δλ P sola.
Τβ3 CHRONICON PASCHALE.
pulvis ab area aestiva , ct estulit ca multitudo A <ιιδΓ,ροϋς και διτρακίνου^, κι\ ί'/Ιτ.τ'^νζΊ αύτου; ζΐς
venti, et locus non est inventus illis. Et lapis qui τέλος. Τ<5τε έλε::τυνΟησαν εις απαξ τδ δστρακον, ό
percussit imaginem factus est in montem magnum σίδηρος· ό χαλχδς, 6 άργυρος, ό χρυσδς, και έγένοντο
et implevit omnem terram. Hoc est somnium; et ώσε\ κονιορτδς άτΛ αλο^νος θερινή:, κα\ έστήρι-
conjecturam ejus dicemus coram rege. ξόν αυτά τb ττλήΟος του ττνεύματος, κα\ τδ:τος ούχ
ηύρέθη αύτοΓς, κα\ ό λίθος ό ττατάξας τήν είκδνα έγενήΟη εΙς 6ρος μέγα, κα\ έτιλήρωσεν τιάσαν την
γην. Τοΰτδ έστιν τδ ένυπν'.ον * κα\ τήν σύγχρυιν αϋτο·ΰ έροΟμεν ένώτ::ον του βισιίέως.
Tu, rex, rex regum, cui Deus ca*li regnum forte. Συ, βατιλεΟ, βασιλε·υς βασιλέων, w "· ό Θε6ς του
et validum ct gloriosum dedit in omni loco, in quo ούρανοΟ βασιλείαν ίσχυράν, κα\ κραταιάν, και Svri-
habitant filii hominum, bestiasque agri, et volatilia μον έδωχεν έν :ταντι τδττω, έν φ χατοιχουσιν ο1 υ!ο\
coeli dedit in manu tua, et constituit te dominum των άνΟρώζων, θηρία τε άγρο·ΰ και ττετεινά ούρα-
omnium ; tu es caput aureum. Et post te surget re- voO κα\ ίχθύας θαλάσσης έδωχεν έν τή χε:ρ£ σου
gnum aliud minus te, quod est argentum ; ct re- καΐ κατέστησέν σε κύριον ττάντων · σύ εΐ ή κε-
gnum tertium, quod est aes, quod dominabitur omni φαλή ή χρυσή. Κα\ δπίσω σου άναστήσετα: βασιλεία
terrae. Et regnum quartum erit forte quasi ferrum : έτέρα ήττ^ον σου, ή έστιν ό άργυρος ’’ και βασι-
quemadinodum ferrum comminuit et domat omnia ® λεία τρίτη, ή έστιν ό χαλκδς, ή κυριεύσει ττάσης τής
qu;c sunt in terra, ita omnes comminuet. Et quia γής · και βασιλεία τέταρτη έσται ισχυρά ώς ό σίδη-
vidisti pedes ct digitos partem quidem quamdam ρος · ov 127 “^p^wy δ σίδηρος λετττύνει κα\ δα-
testeam ct Iplcam, partem autem aliquam ferream, μά^ει ι:άντα τά irz\ τής γης · ουτω πάντα; λε-τυνεί
regnum divisum erit, et a radice ferrea erit in eo ; δαμάσει ’®. Κα\ δτι είδες τούς πδδας κα\ τούς
quemadmodum vidisti ferrum mistum testae el di- δακτύλους μέρος μέν τι όστράχι-.ον κα\ κεραμεούν
giti pedum pars quidem quaedam ferrea, pars au- *®, μέρος δέ τι σιδηρούν, βασιλεία διηρημένη έσται,
Icm quaedam testea; pars quaedam regni erit foriis, κα\ άπδ τής ρίζτ^ς τής σιδηράς έσται έν αυτή, δν
et CX ca erit contritum. Quia vidisti ferrum mistum τρδπον είδες τύν σίδηρον άναμεμιγμένον τω όστράκφ.
testae ; commisti erunt in semine hominum, ct non Ka\ ot δάκτυλοι των ποδοίν μέρος μέν τι σιδη-
" erunt adhaerentes hic cum hoc, sicut ferrum non p<^^v, μέρος. δέ τι δστράκινον, καί μέρος τι τής βα-
jikscetur cum testa. El in diebus regum illorum, σιλείας έσται ίσχυρδτερον, καί άπ* αυτής έσται
suscitabit Deus coeli regnum, quod in aeternum non συντριβδμενον. "Οτι δέ είδες τδν σίδηρον άναμεμιγ-
corrumpelur : et regnum ejus populo atteri non μενον τω όστράκω, συμμιγείς Ισονται έν σπέρματι
relinquetur, comminuet, el ventilabit omnia regna; C άνΟρώπων, καί ούκ έσονται προσκολλώμενοι ούτως
CI hoc suscitabitur in aeternum : quemadmodum μετά τούτου, καOϋJς ό σίδερος ούκ άναμίγνυται μετά
vidisti, quia de monte abscissus est lapis sine ma- τού δστράκου. Καί έν ταίς ήμέραις των βασιλέων
nibus, et comminuit testam, ferrum, aes, argentum, έκείνων άναστήσει ό Θεύς τού ουρανού βασιλείαν,
nurum. Deus magnus nola fecit regi quae oportet ήτις είς τούς αΙώνας ού οιαςΟαρήσεται, καί ή βασι-
ficri post baec, et verum somnium, el fidelis con- λεία αύτου λαω έτέρω ούχ ύπολειφθήσεται, καί
jcclura ejus. λεπτύνει καί λικμήσει πάσας τάς βασιλείας, καί αυ-
τή άναστήσεται είς τούς αίώνας, δν τρδπον είδες δτι άπδ δρους έτμήΟη λίθος άνευ χειρών, καί έλέπτυνε
τδ δστρακον, τδν σίδηρον, τδν χαλκδν, τδν άργυρον *% τδν χρυσδν. Ό Θεδς δ μέγας έγνώρισεν τψ βα-
σιλεί ά δει γενέσΟαι μετά ταύτα * καί άληθινον τδ ένύπνιον, καί πιστή ή σύγχρισις αυτού.
Tunc rex Nabuchodonosor occidit in faciem Τδτε ό βασιλεύς Ναβυυχοδονδσορ Ιπεσεν επί πρδσ-
suam, et Danielem adoravit, et munera et odores ωπον, καί τψ Δανιήλ προσεκύνησε, καί μαναά καί
dixit libare ei. Et respondens rex, dixit Danicli : In ευωδίαν είπε σπεισαι αύτφ. Καί άποκριΟείς ό βασι-
vcrilalc Dens vester Deus deorum , et Dominus λεύς είπε τω Δανιήλ · Έπ’ άληΟείας ό θεδς υμών
dominorum , et Uex regum , ct revelans mysteria ; ^ αυτός έστιν θεδς θεών καί Κύριος κυρίων καί Βασι-
quia potuisti revelare mysterium hoc. χ^ύς τών βασιλέων καί άποκαλύπτων μυστήρια, δτι
ήδυνήΟης άποκαλύψαι τδ μυστήριον τούτο.
Et magnificavil rex Daniel ct dona magna ct Καί έμεγάλυνεν ό βασιλεύς τδν Δανιήλ, καί δώ-
mulla dedit ei, et constituit cum «uper omnes re- ματα μεγάλα καί πολλά έδωκεν αύτώ, καί χατέστη-
giones Babylonis et principem satraparum super om- σεν αύτδν έπί πάσης χώρας Βαβυλώνος, καί άρχοντα
IICS sapientes Babylonis. Et Daniel postulavi! a rege, σατραπών καί έπί πάντας τούς σοφούς Βαβυλώνος ·
el constituit super opera regionis Babylonis Sid- καί Δανιήλ ήτήσατο παρά τού βασιλέω;, καί κατ-
raeb, el Misac, el Abdenago. El Daniel erat in atrio έστησεν έπί τά Ιργα τής χώρας Βαβυλώνος τδν Σε-
regis. δράκ, καί Μισάκ, καί Άβδεναγιό * και Δανιήλ ήν ®·
έν τή αυλή τού βασιλέως.
VARLE LECTIONES.
έγένετο Ρ. έξήρεν Ρ, om. R, addit m. ψ. ώς BV. σε om. Ρ. έατιν άργυρος Ρ. λε-
πτύνει Ρ. καί δαμάσει οιη, V. κεραμέου V, χεράμιον Ρ. "* μέν τι. μέντοι Ρ. άπ\ έπ' R,
ύπ’ Ρ. ** ήμέραις βασιλέων Ρ. ούκ V. ®® τ6ν άργυρον om. Ρ. ®® δ alterum οιιι. Ρ. ®^ πάσας Ρ·
·® ήν om. R. ** τού om. Ρ.
'3S5 _ CIIRONICO.N
μ' Ό.ΙνμΛίας *·. j
C'. Γ. T/. 0'·
μα ΌΛνμαιάς*
C
Γοΰτψ τφ ο£χάτφ Ιτει Ίεχωνίου του χα\ *Ιωαχε\;χ
^αβουχοδονίσορ βοα-Λευ; Βαβυλώνα; έβδόμψ ετει της
αΟτου βασιλείας την ‘ 'Ιουδαίων χειρωσάμενος και
jpcy' τών Ιουδαίων αιχμαλο>τους λαβών, κα\ των
Ιερών σκευών τών iv τφ νεφ τά πλειστα λαβών, φδ-
^αν τε Ίεχωνί^ τφ κα\ Ίωοκε'.μ έπιτάξα; τελεϊν
άργυρίου τάλαντα ρ' καΐ χρυσίου τάλαντα ι', άν-
εχώρησεν.
128 Άπδ ις*' Ιτους Φακεέ υίου Τομελίου βασιλέως
'Ισραήλ, ήγουν δευτέρου έτους κα\ αυτοΟ (20) τής
.βασιλείας Ίωάθαν βασιλέως τών δύο φυλών 'Ιούδα
κα\ Βενιαμ'ιν, ίτζ\ τδ παρδν δέκατον έτος Ίεχωνίου |
κα\ 'Ιωακείμ πληροΰνται έτη ρν', &~ερ Έζεκίας διά
της τών ρν' ήμερών έπΙ τδ πλευρδν άνακλίσεως ··
καΐ κοιμήσεως ύπέρ τής του 'Ισραήλ παρανομίας
iωpαχέvαι λέγεται.
Έχει ουν τδ άκριβές τής ψήφου ή κατάληψις
ούτως*
V\6CUALE.
(Λ. a Μ. C. >{888. ) XL 0!ij:upuis.
vf, νπ, νπι, !>;.
XLI Olympios,
X.
lioc annodccimoJcclionia:, scu Joacliiin Nabudio-
donosor Babylonis rex, scplimo regni sui anno, su!)-
jugala Judaica, et iii. »\xm JndxU captivis factis, ma*
xiniaqiie vasorum tcntpli parte ablaln, Jochonisc, seu
Joacim, argenli centum, ct auri dcccm talentorum
imposito tributo, rcccssiU
Ab anno xvi Pbacee filii Romcliae regis Israel , qui
quidem secundus annus fuit Joalham regis duarum
tribuum Juda et Benjamin, usque ad pnrsentem
decimum annum Jecbonisc, scu Joacim, compbm-
tur anni cl, quos Ezecbias per dierum cl , in latus
inclinationem et dormitionem super Israclis impie-
tates vidisse dicitur.
Ita vero se habet accurata calculi comprehen-
sio :
Φακεέ έν Σαμαρεία
έτη ιδ^.
Pbacee in Samaria (regnavit)
annos xiv.
Ώσηέ έν Σαμαρεία
έτη θ'.
Ozias in Samaria
annos ix.
Έζεκίας
έτη κΟ'.
Ezcc Ilias
annos xxix.
Μανασσης
έτη νε' *·.
Manasses
annos lii.
Άμών
ίτη ρ'.
Amou
annos ii.
Ίωσίας
έτη λα'.
Josias
annos xxxi.
Ίωάχαζ ό κα\ Σελλήμ-
μήνας γ'.
Joachaz. qui cl Scllem
menses ni.
Ίεχωνίας δ κα\ Ίωακε\μ
έτη ι'.
Jechonias, qui et Joacim
annos x.
Άπδ ουν πεντεκαιδεκάτου έτους Φακεέ υΙού Το-
μελίου έπ\ τδ παρδν ι' έτος Ίεχωνίου τού καΐ Ίωα-
αιείμ είσιν έτη, ως πρόκειται, ρν'.
ια\
Ιερεμίας προφητεύων Ίεχωνί α τφ κα\Ίωακε\μ
λέγει ·· · I '0 οίκοδομών τδν οίκον αυτού ού μετά
δικαιοσύνης κα\ τά ύπερψα αυτού ούκ έν κρίσει,
ίταρ' αύτφ ό πλησίον αυτού έργάται δωρεάν κα\ τδν
μισθδν αύτού ού διδούς αύτψ. '^κοδόμησας σεαυτφ
οίκον σύμμετρον, ύπερψα εύρύχωρα, διεσταλμίνα
Ουρίσι και έξυλωμένα έν χέδρω χα\ κεχρισμένα έν
μιλ,τή. Μη βασιλεύων βασιλεύσης ··, δτι άμιλλάσαι
πρδς την κέδρον. Ό πατήρ σου έφαγεν καΐ έπ.εν
και έποίησεν δίκαια, κα\ καλώς ήν αύτφ, κα\ σέ έδει
ούτω ποιεϊν. Διά τούτο, φησιν, ού μή κόψονται αυ-
τόν- ΟΓμοι, Κύριε, οΓμοι ··, άδελφέ * ουδέ μή κλαύ-
σο·/ται αυτόν άδελφέ, οΓμοι, άδελφέ. Ταφή δνου
ταφήσεται. ΣυμψησΟεΙς ·· ώς κοπρία βιφήσεται έπ-
έχει-υατής πύλης Ιερουσαλήμ. » "ϋπερ κα\ γέγονεν
ού ριετ' ού ‘ πολύ.
Α decimo quinto igitur anno Pliacce filii Rome-
liae, usque ad praisentem decimum annum Jecho-
iiise, sive Joacim, sunt anni, ut supra dictum
est, CL.
(A. a M. C. J8G5.) xu
Jeremias prophetans Jechoni^c , sive Joacim ,
ait : c Qui aedificat domum suam non cum justitia,
etcoenacula sua non in judicio, apud ipsum proxi-
mus ejus operatur gratis, ct mercedem ejus non
reddet ei. vEdificasti tibi domum proportiona-
tara , coenacula spatiosa , distincta fenestris , ct
contignata in cedro ct linita sinopida. Num regnans
regnabis, quoniam te confers cedro. Pater tuus co-
medit et bibit, et fecit juslitiam, ct bene erat ei , et
te oportebat ita facere. Proplerea, dicit (Dominus),
non plangent eum, \x mihi. Domine, vae mihi, fra-
ter: neque fiebunt eum, o frater, beu mihi, frater.
Sepultura asini sepelietur : compiitrcfiictus projicie-
tur ultra portam Jcrusalcm. i Quod ct paulo factum
est.
DlCANGIl NOT I·.
(26) KcuavTCv, Ka\ i' αυτού. Ita vir doctus legendum censebat.
WVAJE LIXTIONES.
Y Ναβουχοδονόσίορ Ναβουχοδονότορ. lu. R. τής om. P. ®* άναχλήτε(.>ς UV. νβ' P. η'
Ναβουχοδονόσορος ni. R, Ναβουχοδονόσο^ρ ni. P. ' λέγει. Jerem. xxii, 15. βασιλεύσεις P. άμιλλΐ
σε P. ·· οΓμμοι V.®· συμψηφισϋεις V , συμψι^^είς Ρ. ‘ ού μετ' ού. kui prius aut posleriiis ού dcleu-
doni videtur, ut est p. 277 204 B. Sed coiif. p. 258 C, B. 277.
Si7
Χ!Ι.
CIIRONICON PASCHALE.
A
m
Hoc anno Jcrcmias cx persona Dei prophetans
Jechonhc, seu Joaciin, ait : « Traderis in manus Na-
buchodonosor regis Babylonis, tu et mater tua quae
(c genuit, et ibi moriemini, i Quod et accidit :
quippe Nabuebodonosor a Mareis iEgypli usque ad
flumen Euphratem quaecunque erani regni iEgypli,
avulsa terra: Babylonis subjecit : ac Jcrusalem rur-
sum profectus, Jechoniam, seu Joacim, mense ter-
tio anni XII regni ejus, aereis vinclum catenis, caplU
vum factum anno regni sui ix, unaqtie cum illo
maximam populi pariem Babylonem abduxit, iisque
pro suo arbitratu usus est , juxta Jeremiae prophe-
tiam : in quibus erant etiam Daniel, et cum eo tres
pueri, e.t Ezcchiel. Jcchonias vero , qui et Joacim,
• Τοΰτω τώΐτει Ίερϊμία; έχ προσώπου του θεού
ττροφητεύων λέγει Ίεχωνία τψ χαΐ Ιωακείμ· ι Πα-
ραδοΟήστ^ είς χειρας Ναβουχοδονόαορ [ίασιλέο); Βα-
βυλώνα; συ χα\ ή ή τεχοΰ σά σε, χα\ έχεί
άτιοθανεισθε. » *ό καΙγέγονεν ευθύ. Ναβουχοδονδσορ
γάρ άπδ Mapiojv xf); Αίγυπτου ϊω; του ποταμού
Εύφράτου πάντα οΓα ήν τή; βασιλεία; Αίγυπτου
άτιοσπάσα; , τ^ γ?| Βαβυλωνίων προσκτησάμενος,
έλΟών πάλιν ε!ς *Ιερουσαλ};μ ’ίεχωνίαν τδν κα\ Ίωα-
χε\μ τψ μην\ τψ τρίτο) δωδεκάτω Ιτει τής βασιλείας
129 αύτοΟ, δήσα; αύτδν Ναβουχοδονύσορ * Ιν πέ-
δαι; χαλχαι; ένάτω ^ δτει * τή; έαυτοΟ βασιλείας
αιχμάλωτον Ιλαβεν, χα\ πλεΐστον μέρος του λαού
άπήςεν εί; Βαβυλώνα, χα\ ώ; ήβούλετο * έχρήτο
cuia regnasset annos χιι decessit, ac post illum re- B οιύτοι; χατά τήν προφητείαν Ίερεμίου * έν οΤς χα\
gnavit Joacim filius ejus , Josiae nepos, quem liber Δανιήλ χα\ τού; σύν αύτψ τρεις παΐδας κα\ τδν
Paralipomenon et Evangelium Jechoniam nominant, Έζεχιήλ ήγαγεν αίχμαλώτους. Πλήν βασιλεύσα; ιβ'
qui Iribus dunUixat mensibus regnavit. ?τη ι ό αύτδς’Ιεχωνία; ό χα\Ίωακε\μ άπέΟανεν. και
βασιλεύει μετ’ αύτδν Ίο)αχε\μ υιδ; αυτού, 2κγονο; Τωσίου, δντινα ή βίβλο; τών Παραλειπομένων * χαλ
τδ Εΰαγγέλιον · Ίεχωνίαν όνομάζει, όσης τρίμηνον έβασίλευσεν.
Post Jechoniam, seu Joacim, regnavit Jcchonias , Μετά Ίεχωνίαν τδν καΐ Ίωαχελμ έβασίλευσεν Τε-
Josi% nepos, menses iii. Colliguntur anni iv. χωνία; έχγονο; Τωσίου μήνας γ'. όμού ^δωΐ^δ' χα\
^MDCCCxciv, et menses iii.
Illo regnante, venit rursum Nabuebodonosor tertio
. menselllius regni Hierosolymam,urbeque obsessa, et
vallata, egressi sunt Jcchonias, ipse et mater et filii
ejus ad regem Babylonis, et capti sunt a Nabucho-
donosor anno regni illius nono, ingressusque ur-
bem Assyriorum rex , abstulit thesauros templi et
'regis, et vasa qua: fecerat Solomon confregit et tra-
duxit cx urbe Jerusalem principes omnes ac poten-
tiores una cum universo populo ad xvii millia, et in
captivitatem abduxit, atque adeo omnem artificem et
inclusorem, relictis tantummodo ex plebe terrae pau-
*|)eribus, in quibus et ipsum Jechoniam, et matrem,
ct uxores ejus, et eunuchos abduxit Babylonem. Je-
remias accepit aliud volumen, et dedit Barucho;
erantque in eo scripta quaecunque contra Jechoniam
fuerant praedicta : et regnavit post illum Scdecias,
ηηΐ ct Malthanias dictus, ann. xi. (k>lliguntur anni
iv. MDCcccv, et menses vi.
αυτή πάντα απερ ήν κατά Ίεχωνία. Κα\ έβασίλευσεν μετ’ αύτδν
αυτού, Ιτη ια' 6μού ^δ^ε' χα\ μήνας ς*'.
1. D
(Λ, a Μ. C. 4805.) XLII Olympias,
Hoc anno Ancus Marcius Romae naturali morte
rxstinguilur : cui successit Lucius Tarquinius ,
qui ct Priscus dictus , ac Ronuc pariter regnavit
ann. xxxvni.
μήνα; γ .
Έπ\ τούτου πάλιν άνέβη Ναβουχοδονδσορ τρίτψ
μην\ τής βασιλείας αύτοΰ έν Ιερουσαλήμ, χα\ ήλΟεν
ή πόλις έν περιοχή. Κα\ έξήλΟεν ’Ιεχωνίας αύτδς
κα\ ή μήτηρ αυτού κα\ οί παιδες αυτού πρδ; τδν
βασιλέα Βαβυλώνο;, χα\ έλαβεν αυτούς Ναβουχοδο-
νόσορ τψ ένάτω έτει τής αύτού βασιλείας. ΚαΙ
είσήλΟεν είς τήν πόλιν δ βασιλεύ; τών 'Ασσυριών,
χα\ έξήνεγκεν τού; θησαυρού; τού τε ** ναού χα\ του
βασιλέως, κα\ συνε'χοψεν τά σκεύη & έποίησεν Σολο-
μών, χαι άπψκισεν *■ τήν Ιερουσαλήμ^ χα\ πάντας
τού; άρχοντα;, κα\ πάντα; τούς δυνατούς ίσχύΐ, κα\
δλον τδν λαδν ** ιζ* χιλιάδας αίχμαλώτους, καΐ πάντα
τέκτονα καΐ τδν συγκλείοντα, κα\ ούχ ύπελείφθη-
σαν πλήν πενομένων τού λαού τή; γής, έν οΤς χα\
αύτδν τδν Ίεχωνίαν μετφκισεν ‘· εί; Βαβυλώνα χα\
τήν μητέρα καΐ τάς γυναίκας αύτού κα\ τού; εύνού-
χου;. "Ελαβεν έτέραν κεφαλίδα βιβλίου Ιερεμίας,
κα\ έδωκεν αυτήν τψ Βαρούχ, κα\ ήν γεγραμμένα
Σεδεκίας *· ό κα\ Ματθανίας, υιδς
ta' **. .
μβ' "ΟΛνμπιάς,
β'·
Τούτω τψ έτει "Αγκιο; *· Μάρκο; -τελευτά έν
Ρώμη καταστήματι · χα\ έβασίλευσεν άντ’ αυτού
Άγκιο; *** Ταρκύνιο; ό χα\ Πρίτχο; έν α·ύτή τή ‘Ρώ-
μη έτη λη'
VALLE LECTIONES.
* 0' έτο; τού Ναβουχοδονόσ. m. Β. 0' Ναβουχοδονόσω m. Ρ. * Ναβουχοδονόσιορ uncis iiu-ludit Ρ laeente V.
^ έννάτι;) PV. * τψ ετει Ρ. ® έβούλετο Ρ. ’ έτη ι3' Ρ. * τών Παραλειπομένων, ι, 5. · Εύαγγέλ.ον,
MaUh. i, 11. έννάτω ΡΥ. “ τε om. R. ** άπώκησεν ΡΥ. τον δλον λαδν R. πάντα τδν τέ·
>τονα Ρ. μετφκτσεν ΡΥ. Σεδεχία; Ρ. ι' Ναβουχοδονόσορ. ιη. R. ** ια' Ναβουχοδ. ιη. Ρ·
** ■'Λγκο; Ρ. ’Λγκιο;, .λούχιο; ιη. Ρ. ιβ' Ναβου/οδ. m. Ρ.
CHROMCON PASCUALE.
m
Έπ\ τής Ίουδαίβ; προεφήτευΐν Ιερεμίας χα\ Βα- Α I*» Judxa prophetabant Jereiuius cl Barncii.
ρούχ.
δ'.
*■ Τούτφ τφ έτει Ματθανίας ό χαι Σεδεκίας άπέ-
(ταιλβ πρ^ 130 τδν Πάσχωρ ·* υΐδν
Μελχίου κα\ Σοφωνίαν υΐδν Μαδαασαίου του te-
ρέΐικ έπεροίτήσαι περ\ Νββσυχοβονόοορ *·, έπελθδν·
τος αύτφ χαΐ τή *IooSai<ji« εΐ ποιήσει Κύριος £λεος
μετ'αύτών. Κα\ εΐπεν αύτοΓς 'Ιερεμίας έκ προσώτιου
Κυρίου ότι ι Πολεμήσει Κύριος τήν πύλιν καΐ τους
χατοιίΛϋντας έν αύτή έν χειρ\ Ιντεταμένη χα\ έν
^ρζχίονι ύψηλφ μετά θυμού κα\ όργής κα\ παροξυ-
σμού μεγάλου. Κα\ μετά ·* ταυτα τδν Ματθανίαν
τ^ν χ«λ Σεδεχίαν, βασιλέα Ιούδα, κα\ τούς παίδας
αύτού, χολ τύν λαδν τδν ·’ χαταλειφθέντα έν τή πύλει
άτΛ ‘•ού θανάτου, χα\ τής μαχαίρας, κα\ τού λιμού
τια^δώσει έν χειρ\ Ναβουχοδονόσορ βασιλέως Βαβυ-
λώνος, χα\ χαταχύψουσιν αυτούς έν στύματι μαχαί-
ρας, xaV ού φείσομαι έπ' αύτοις, και βύκ οίκτερώ ··
αυτούς. ^ Κα\ άτιέστειλεν Ματθανίας ό κα\ Σεδ<ιχία;
αοις έν Βαβυλώνι & έμαθέν έχ προφητείας Ίερεμιου
χερί των θ' έτών τής αίχμαλωσίας. Άνανίας δέ 6
ψευδοπροφήτης ένιστάμενος ταϊς Ίερεμίου προφη-
πείαις τφ αύτφ τετάρτψ έτει τελευτφ.
Τούτφ τφ τετάρτψ £τει Ματθανίου τού κα\ Σεδε-
χ(ου χαι πέμπτψ £τει τής αίχμαλωσίας Έλιακε\μ
τού χα\ Ίοακε\μ είχοστδν ένατον *· έτος τυγχάνει,
μεθ' δ τδ Πάσχα γέγονεν νομίμως κατά τδ όκτωκαι-
δέχαπον έτος τού Ίωσίου.
Τούτψ τφ τετάρτψ έτει Έζεχιήλ ό τού ΒουζΙ τού
Ιερέοος υιδς τετάρτψ μην\ πέμπτη τού μηνδς ήρξατο
προφητεύείν έν Βαβυλώνι έπ\ τού ποταμού τού Χο-
6άρ· μεθ* ού ήσαν πρ^ητεύοντες Ναούμ, Μαλαχίας
χα\ Δανιήλ. Μαλαχίας προφητεύων εΐπεν * ι Ούκ Ιστι
μοι θέλημα έν ύμΖν, λέγει Κύριος παντοχράτωρ,
χαΐ θυσίαν *· ού προσδέξομαι έχ των χειρών ύμών,
δεάτε άπδ των άνατολών ήλίου καΐ μέχρι δυσμών τδ
δνομά μου ύοξασθήσεται. >
Άνανίας^ χαΐ Άζαρίας, χαΐ Μισαήλ έγνωρίζο^το
έν Βαβυλώνι. Έν δέ “ τή Ίουδαίφ προεφήτευον 'Ιε-
ρεμίας χαι Βαρούχ υΐδς Νηρίου.
Τούτφ τφ τετάρτψ έτει μηνί πέμπτψ Έζεκιήλ
προφητεύει περ\ ών έποίει δ οίκος Ισραήλ άνομιών.
Και δεχάτη πάλιν τού αύτού πέμπτου μηνδς ό
αύτδς έπ\ πλεΐον άνομούντων αύτών χαΐ τού θα-
μούζ δπερ έρμηνεύεται "Αδωνις, θρηνούντων,
προφητεύει, έλέγχων καΐ όνειδίζων τδν ‘Ισραήλ τάς
ανομίας αύτών.
Προεφήτευεν Βαρούχ έν Αίγύτττψ, κα\ Έζεχιήλ,
ϊάι ·» Άμβαχούμ, χαΐ Ναούμ, Μαλαχίας ό νεώτερος,
7λ\ Άγγαίδς, χαΐ Ζαχαρίας.
ε'.
ιτ.
ΗοΓ anno Alatthanias, qui et Sedccias, misit ad Jc-
remian. Pachor, filium Melcbix, et Sophoniam , fi-
lium Madasssei sacerdotis , ut de Nabuchodonosor,
qui se Judaeamque aggressus erat , illum rogarent ,
an Deos facturus esset misericordiam cum eis. Qui-
bus ex persona Dei respondit Jeretuias in hsecce
verba : i Dominus urb^m oppugnabit , et incolas
ejus in manu extenta, ct brachio excelso, cum fu-
rore et indignatione, et impetu magno. Post bxc
Matthaniaro , sive Sederiam , regem Juda , ejusque
filios, et populum relictum in civitate a morte , et
gladio, et fame tradet in manu Nabuchcnlonosor re-
B gis Babylonis. Et occident eos in ore gladii , et non
parcam eis, et non miserebor eis. i Tum misit Mat<·
thanias, qui et Sedecias, his qui Babylone erant,
quae ditiicerat ex prophetia Jeremiae dc lxx annis
captivitatis. Ananias vero pseudopropheta, qui Je-
remiae prophetiis contradixerat , eodem annno iv
moritur.
Uoc quidem anno iv Maltbaniae, seu Sedeciae, el
anno v captivitatis Eliacim seu Joacim , nonus et
vicesimus annus exstitU , quo Pascha secundum
legem anno Josiae xvm actum est.
C Hoc anno iv, Exechiel, Buzi sacerdotis filios, mense
iv, mensis die v, coepit prophetare in Babylone , ad
fluvium Chobar : cum quo prophetantes erant Na*
bum , Malachias et Daniel. Malacbias autem pro-
phetans dixit : I Non est milii voluntas in vobis, ait
Dominus omnipotens , et sacrificia de manibus
vestris non accipiam, quoniam ab ortu solis usque
ad occasum laudabitur nomen meum. i
Ananias, et Azartas, et Misael clari habebantur
Babylone. In Judaea prophetabant Jeremias et Baruclt
Illius Neriu.
Hoc quarto anno , mense quinto , Ezecbiel pro-
phetat de impietatibus quas faciebat domus Israel :
et rursum x ejusdem v mensis , idem ipse, cum ii
B magis impie agerent, et Thainiz, quod Adonidem
sonat, lamentarentur, prophetans arguit, et expro-
bravit Israeli impietates eorum.
Prophetavit Baruch in iEgyplo el Ambacum ,
Naum , Malqchias junior , et Aggseus, et Zachn-
rias.
v.
Τούτφ ** τφ έτει Έζεχιήλ ήρξατο τής προφητείας Hoc anno coppit Ezecbiel prophetare in Ba-
iv Βαβυλώνι. bylone.
VAHIiE LECTIONES.
»· γι' Ναβουχοδ. m. P. ·· Πάχωρ. P Μαδασσαίου P ·® περί τού N. P. ·· χατά R. τδν alte*
rw oiD. P. “ οίχτει^” V. ·* έννατον PV. *· θυσίας P. ** δε om. P. *· μηνδς om. P. *· βαμύζ P.
^ i^ ΝβΑουχοδον. ro. R. ·· καί om. P, ·· Τούτψ — Βαβυλώνι om. P. — Latina supplevimus· Edit.
Patrol. Gr. XCn. U
*3Ι CHRONICON PASCHALE. 331
(A. a M. C. 4894.) ILUI ΟΙψηυΪΜ. A /<)·' ΌΛνμπιάς.
VI.
llGcanno rex Maulianias , qui et Sedecias, et Π- 131 Τούτφ ·’ τφ ό βασιλεύς Ματθανίας ό
lius proceres, et sacerdotes polluerunt domum Do- xa\ ΣεδεχΙας, χα\ οΐ ** Ινβοξοι αύτου, χα\ οί ΕερεΓ;
mini Hierosolymis, iuductis gentium idolis. έμίαναν τόν oixov Κυρίου τ6ν έν Ιερουσαλήμ έν τοΓς
εΐβώλοις των έΟνών.
VII. ζ'.
Hebraeorum summus pontifex Saraeas pater lose· Εβραίων άρχιερευς Σαραίας ό ιιατήρ *1ωσεβ4χ
dcc agnoscitur. έγνωρίζετο.
VIII, IX. η', θ'.
llocannoixSiideciseseuJechoniaeregisJuda, mense Τούτφ **τφ ένάτφ Ετει Σεβεχίου *νου χα\ Ίεχω-
X, Nabucliodonosor rex cura suis quantas cogere po- νίου βασιλίως Ίού^, έν τψ μην’ι τφ ίεχάτψ, Ναβουχο-
tuit copiis veniens Jerusalem, urbem obsidione cinxit, βονόσορ μετά βυνάμεως πολλής δσης αύτοΰ είς ‘Ιερού-
captivosque ex ea Judaeos dcccxxxii Babylonem ab- σαλήμ παραγενδμενος 4v τφ όγβδφ χαι βεχάτφ Ιτες
(fuxit. Qua quidem tempestate suam ipsius statuam τής βασιλείας αύτου έττολιδρχησεν αΟτήν, χα\ (λαβεν
auream, quo ab omnibus illic adoraretur , erexit. B 4ξ αυτής αιχμαλώτους Ιουδαίους ,ωλβ', χα\ άπήγα-
£rat autem illius altitudo cubitorum lx, latitudo γεν εΐ; Βαβυλώνα. Έν φ χαιρφ χα\ τήν ^χβνα^^τήν
vero cubitorum νι. Et statuit eam in campo Deera έαυτοΟχρυσήνΙστησεν είς τδόπδ πάντων-έχεισε προα-
provincise Babylonis. Itaque Nabuchodonosor rex χυνε?σΟαιαύτήν*χα\ήν τδΟψο; αυτής πηχών άξήχοντα,
misit ad congregandos satrapas, magistratus, et ju- εδρος αύτής πηχών Ιζ. Κα\ 4στησεν αύτήν έν πεδίφ^
dices, duces et tyrannos, optimates et praefectos, Δεηράέν χώρςι Βαβυλώνας. Κα\άπ4στ8ΐλενσυναγαγεΐν
omnesque principes regionum, ut convenirent ad τους ύπάτους, xa\ στρατηγούς, χα\τ'οπάρχας, ήγουμέ-
dcdicationem statuas quam erexerat Nabuchodonosor νους χα'ι τυράννους, χα\ τους έπ'έξουσιών, χαι άρχοντας
rex. Tunc congregati sunt satrapae , magistratus , et των χωρών έλθεΐν είς τά έγχαίνια τής είχδνος τής
judices, duces , tyranni et optimates, qui erant in χρυσής, ής έστησεν Ναβουχοδονόσορ 6 βασιλεύς, ΚαΙ
potestatibus constituti, et universi principes regio- συνήχβησαν ot το^ρχαι, 0 πάτοι, στ ρατηγο\, ήγοό·
nnm, ut convenirent ad dedicationem statuae, quam μενοι, τύραννοι μεγάλοι επ' έξοΰσιών, χα\ πάντες ot
>ercxerat Nabuchodonosor rex. Slabant autem incon- άρχοντες τών χαβρών, είς έγχαινισμδν τής elxd-
speclu statuae, quam posuerat Nabuchodonosor rex, ct νος ής έστησεν Ναβουχοδονάσορ 6 βασιλεύς * χαι εΐ»
prieoaclamaliat valenter: «Vobis dicitur populis, tribu- στήχεισαν ένώπιον τής είχόνος ής έστησεν Ναβουχο-
Imset linguis, in hora qua audietis sonitum tubae, el Ii- ^ δονόσορ * χα\ 6 χήρυξ έβύα έν Ισχύΐ *< ΎμΙν λέγεται^
atuLis et cylhanB, et sambucae et psalterii, et sympbo* Εθνη , λαο\ , φυλα\ , γλώσσαι , ή άν ώρφ άχούση«
filae, et universi generis musicorum, cadentes adorate τής φωνής τή ; σάλπιγγος, σύριγγύς τε κα\ ικθά-
slatuam auream , quam constituit Nabuchodonosor ρας, σαμβύχης χαι ψαλτηρίου, χα\ παντδς γένους
rex. Si quis autem non prosirs tus adoraverit, eadem μουσιχών, πίπτοντες προσχυνείτε τή είχδνι τή χρυσφ "
hora mittetur ίιι fornacem ignis ardentis. » Post baec ή Εστη^εν Ναβουχοδονόσορ δ βασιλεύς. Κα\ δς &ν μή
igitur, stalim ut audierunt omnes populi sonitum ηεσών προσχυνήση αύτή τή ώρφ έμβληθήσεται
tubae, et fistube, et citharae, et sambucae , et psal- είς τήν χάμινον τού πυρδς τήν χαιομένην.» Κα\ έγέ·
lerii, sympbonite, et omnis generis musicorum, ca- νετβ, δτε ήχουσαν οΐ λαο\ τής φωνής τής σάλπιγγος,
dentes omnes populi, tribus, et lingua*, adoraverunt σύριγγός τε χα\ χιθάρας, σαμβύχης ^ τε χα\ ψαλτη-
eiatuara auream quam constituerat Nabuchodonosor ρίου, χα\ παντδς γένους μουσιχών, πίπτοντες οί λαοί,
rex. Stalimque et in ipso tempore aocedenies viri φυλα\, γλώσσαι προσεχύνουν τή είχά^η τή χρυσή ήν
Chaldaei accusaveruntJudseos, dixeruntqueNabucho- Εστησεν Ναβουχοδονόσορ ό βασιλεύς. Τότε προσήλθον
donosor regi : « Rex, in aeternum vive. Tu, rex, po- άνδρες ΧαλδαΓοι, χα\ διέβαλον τούς Τούδαίου:, χολ
suisti decretum : Ut omnis bomo qui audierit soni- ^ ΰπολαβύντες είπαν Ναβαυχαδονύσορ τφ βασιλεΧ ·
ittin tubae, flstule et citharae, sambucae, et psalterii, « Βασιλεύ, είς τούς αΙώνας ζήΟι. Σύ, βασιλεύ, Εβη-
el symphonia , et universi generis musicorum pro- χας δόγμα · Πάς άνθρωπος δς άχούστ, τής
sternat se et adoret statuam auream : si quis au- φωνής τής σάλπιγγας, σύριγγός τε χαΐ χιθάρας,
tem non procidens adoraverit, mittatur in fornacem σαμβύχης *· χα\ ψαλτηρίου, χα\ συμφωνίας ··, ΧαΙ
ignis ardentis. Sunt ergo viri Judaei quos constituisti παντδς γένους μουσιχών. χα\ 132 μή-^σών προα-
super opera regionis Babyloniae, Sidrach, Misach, χυνήση·' τή είχόνιτή χρνσή, έμβληθησβτβι είς τήν
et Abdenago. Viri isti contempserunt, rex, decre- χάμινον τού πυρδς τήν χαιομένηγ. ΕίσΙν άνδρες Ίου-
tum tuum, ct deos tuos non colunt, et imaginem δαϊοι, οΟς χατέστησας έπ\ τά Εργα της χώρας Βαβυ- ;
VABLE LECTIONES.
·’ Ναβουχοδον. m. Β. ** «ί om. Ρ. »· ις^ Ναβουχοδον. ιζ', ιη' m. R. *· Ετει έννάτψ Ρ. παρι τής k
εΙχόνος m. Ρ. πάδφ Ρ. φωνής τής. φωνής Ρ. προσκυνήσει PV. σαμβούχης Ρ. *· cluitv
πάντα άνθ^πον Μ : quo recepto scribendum άμβληθήσεσθαι. *· άχούσει Ρ. " «αμβούκης ρ. V
” χαι σ. σ. Ρ. ·* προσκυνήσει RV, προσκύνει Ρ. 'r
I
333 CllRONICON PASCHALE 334
λώνος, ΣιΙίράϋ » Μισάχ χαΐ Άβ&ναιγώ' οΐ ΙΜρις Α auream quam slaluislinon adoraut. » TuiicNabudio·
£Xfi7vot ουχ ΰπήχουσαν, βύ^τιλευ^ τφ β<5γματί σου, donosor in furore el ira pnecepil, ut adducerentur
χαιτοίς 6εο?ς σου ου λατρεύουσιν, χαι 6tx07C Tf) Sidracb, Misach et Abdenago : qui confesliui ad-
Xpuof S έστησας ού προσχυνοοσιν. ι Τότε Ναβουχο- ducti sunt in conspectu regis, pronuntiansque Na-
βονόσορ έν θυμφ χτΧ όργ^] είπεν άγαγεΖν τόν Σεβράχ, buchodonosor, dixit ets : c Yereiie, Sidracb, Misacb, ei
ΙΙισάχ χα\ Άβόεναγώ. Κα\ ήχθησαν ένώπιον τσΟ Abdenago, deos meos non colitis, et imaginem, quam
βασιλέιϋς, κα\ άπεχρ{θη Ναβουχοόονόσορ κα\ εΤπεν roiislilui non adotalis? Nunc ergo si estis parati,
αύτοίς* < Ei Αληθώς, Σεδράκ, Mtaix χα\ Άβδεναγώ, quacunque audieritis soniluiu tubae, fistulae, cilba-
τοΕς θεοίς μου ού λατρεύετε χα\ τ^ 8hc6vi ·*τ^ χρυ-· rae, sambucae, psalterii et symphoniae, et omnis
c11 ή Εστησα ού προσχυνεΤτε; Νυν ούν εΐ Εχετε Etof- generis musicorum , prosternite vos el adorale sta-
μιης, 7να ώςΑν άχούσητε τής φωνής της σάλπιγγας, tuam quam feci. Quod si non adoraveritis, hac c»-
®ύριγγ6ς τε xat κιθάρας, σαμβυχης ^ τε χα\ ψαλ- dem Imra niitlcmini in fornacem ignis ardentis. Et
τηρίοο, xat συμφωνίας, xat παντδς γένούς μουσιχου, quis est Dous qui eximet vos de manu mea? i
ηεσόντες προσχυνεΐτε τή εΙχόνι ή άποίησα * Εάν Βϊ μή πρoσxυvήσηtε, αυτή τή ώρφ έμβληθήσεσΒε είς
εήν χάμινον »· τού πυρύς τήν χαιομένην. Κα\ τ(ς έστιν δς *· έξελεΖτχι ύμίς έκ των χειρών μου; ·
*Απεχρ£θη ΐ;εδράχ, Μισάχ χαΐ Άβδεναγώ λόγον- Β Respondentes Sidracb, Misach, et Abdenago·
τες τφ βασιλεΤ Ναιβουχοδονόσορ * < Ού χρείαν Εχομεν dixerunt regi Nabuchodonosor : ι Non oportet no·
ήμείς περί τού βήματος τούτου άποχριθήναί σοι * de hac re respondere libi : est enim Deus in ccalo
itru γάρ Θεδς έν ούρανφ, φ ήμεΖς λατρεύομεν [θυνα- quem colimus, potens eripere nos de camino ignis
τύς^]έξελΙσθαι ήμάς έχ της καμίνου τού πυρύς τής ardentis, etdc manibus luis, ο rex, Uberabit nos ; quod
χαεομόνης, xaX έχ των ** χειρών σου, βασιλεύ, βύσε- si noluerit, notum sil tibi, rex, quiadeos luosuon co·
Tou ήμάς * χα\ έάν μή, γνωστόν Εστω σοι, βασιλεύ, limus, et statuam auream, quam erexisti, nmi ado-
8τε τοΖς θεοίς σου ού λατρεύομεν, χα\ τή εΙχύνι τή ramus. > Tunc Nabuchodonosor repletus est furore,
χρυσή fj Εστη σας ού προσκυνούμε V. ι Τότε Ναβου- et aspectus faciei illius immutatus est super Sidracb,
χηδονόσορ έπλήσθη θυμού, xxt ή θψις τού προσώπου Misach et Abdenago. Et prxeepit ut succenderetur
πυτσύ ήλλοιώθη έιά Σεδράχ, Μισάχ ** χα\ Άβδεναγώ, fornax septuplum quam succendi consueverat, donec
παλ εΙτ:εν * t Έχχαύσατε τήν χάμινον έπταπλασίως, tandem succenderetur, et vijris fortissimis jussit ut
Ιιος οδ είς τέλος έχχαή. 1 Ka\ άνδρας Ισχυρούς εΤπεν ligantes Sidracb, Misach et Abdenago, mitterent
πεβήσαντας τόν Σεδράχ, Μισάχ χαΐ Άβδεναγώ έμβα- eos in fornacem ignis ardentis. Et confestim viri illi
AcEV· *' είς τήν χάμινον τού πυρός τήν ** χαιομένην. vincti cum braccis suis, ei tiaris, et calceamentis, et
Tdrc ol άνδρες Exefvoi έττεθήθησαν, συν τοΤς σαρα- ^ vestibus missi sunt in medium fornacis ignis arden-
€άροις αύτών χα\ τιάραις κα\ περιχνήμΤσι χα>. ένδύ- : Μΐη jussio regis urgebat. Fornax autem sue-
ρασιν αύτών έβλήθησαν ε!ς τό μέσον τής ΙιαμΖνου censa erat nimis ; viri autem tres Sidracb, Misach
τού πυρδς τής χαιομένης, έπε\ τό βήμα ^ού ** βασι- el Abdenago ceciderunt in medio camino ignis ar-
λεως ύπερΖσχυσεν. Κα\ ή κάμινος έξεχαύθη έχ πε- dentis colligati, et ambulabant in medio flammm lau-
ρεσσού, xaV ol τρε?ς οδτο; Σεδράχ, Μισάχ xat *Α6δ£- dantes 4)eum, et benedicentes Domino. Stans autem
ναγώ Επεσον είς μέσον τής καμίνου τού πυρός τής Azarias oravit sic; aperiensqueos suum in medio ignia,
«αιομένης πεπεδημένοι · χα\ περιεττάτουν έν μέσω «ίΐ : « Benedictus es. Domine Deus patrum nostro-
τού πυρός ύμνού>Λες' τδν θεόν χαΐ εύλογούντες τόν rura, et lamlabile et glorificatum nomen tuum in
Κύριον. Και συστάς Άζαρίας προσηύξατο ούτως, saecula. Quia justus es et in omnibus quae fecisti
χαίάνοέξας τό στόμα αυτού έν μέσψ τού πυρός εΤπεν · nobis, et universa opera tua vera, el rectae νίβϊ tuae,
c Εύλογητός el. Κύριε δ θεός ** τών πατέρων ήμών, ^1- omnia judicia tua vera, ot judicia veritatis fe-
xa\ «Ενετόν χα\ δεδοζασμένον τό δνομά σου είς τούς cisti, juxta omnia, quae fecisti nobis, el super dvi-
•Ιώνας. Ότι δίκαιος εΐ έπΙ *· πάσιν οίς έποίησας talem sanctam luam patrum nostrorum Jeriisalem.
ήμΕν, χαΐ πάντα τά Εργα σου Αληθινά J33 veritate el judicio induxisti super nos haec
εύ^ί« «E δδοί σου χαλ πάσαι αί χρίσεις σου άλη- ^ omnia propter peccata nostra; quia peccavimus et
θιναΙ, χαΐ κρίματα άληθείας έποίησας κατά ** πάντα inique fecimus recedentes a te, el deliquimus in
δσα έποΕησας ήμΤν χαΐ έπ\ τήν πόλιν τήν άγίαν σου omnibus, et mandata tua non audivimus, neque ob-
τήν τών πατέρων ήμών Ιερουσαλήμ · δτι έν άληθείφ servavimus, neque fecimus, quemadmodum pranie-
x«\ χρίσει έπήγαγες ταύτα πάντα διά τάς άμαρτίας |»cras nobis, ut bene Sit nobis. Et omnia quaeciinquc
ήμών, δτι ήμάρτομεν χα\·^ ήνομήσαμεν άποστήναι induxisti nobis , et universa qiiaecunqne fecisti no-
άπΑσαυ x«i έξημάρτομεν έν πάσι χα\ τών έντολών bis Ιη vero judicio fecisti. Et tradidisti nos in manus
σου ούχήχούσαμβν, ούδέ συνετηρήσαμεν,ούδέ έποιή- inimicorum iniquorum inimicissimoniin apostata-
VARliE LECTIONES.
·· Μισάχ xai. x«\ Μισάχ V, hic Αίισάχ R. ·· τή εΙκόνι P. σαμβ^,ύκης PV. ” τήν χάμινον. τόν
χαμίνι Ρ. δς· ύς Ρ sola. σοι om. V. ·· δυνατός addidit ηι. R. ·· τών οπι. Ρ. χα\ Μισάχ
Γ . η « Ρ· ·*τούοηι. Ρ. ό θεός οηι. Ρ. ·· έπ\. χα\ έπ\Ρ. ‘κατά, κα\
πατά Ρ. χαΙ om. V.
335 CHROMCON PASCHALE. 336
rum, et regi iniquo ei pessimo uUra omnem ter- A σαμεν ** χαθώς ένετε(λω ήμΤν, ίναβυήμΤν γένηται.
ram. Et nunc fion possumus aperire os ; confusio Ka\ πάντα δσα ήμ?ν έπήγαγες, χα\ πάντα δσα
et opprobrium facti sumus servis luis, et liis qui co- έπτίίησα; ήμϊν, έν άληθιν|5 χρίσει έποίησας, χα\ πβρ-
lunl te. Ne tradas aos in perpetuum , propter no- έδωχας ήμάς είς χεϊρας έχθρών έχθίστων άτ:οστα-
meii tuum : et ne dissipes testamentum tuum , ne- των, χα\ βάσιλει άβίχφ χα\ πονηροτάτψ παρά πάσαν
que auferas misericordiam tuam a nobis, propter τήν γην. Κα\ vOv ούχ δστιν ήμΓν άνο?ξαι τδ στδμα
Abraham dilectum tuum, et Isaac servum tuum, et ήμών * αίσχύνη χα\ δνειδος έγενήθη τοίς δούλοις
Israel sanctum tuum. Quibus locutus es, ad eos σου χα\ τοΤς σεβομένοις σε. Μη δή παραδφς ήμάς
dicens: quia multiplicares semen eorum sicut stellas είς τέλος διά τδ δνομά σου, χα\ μή διασχεδάσης τήν
coeli, et sicut arenam, quae est in littore maris. διαθήχηνσου,χαΙ μήάποστήσηςτδέλεός σουάφ'ήμων
Quia, Domine, imminuti sumus plus quam omnes διά Αβραάμ τδν ήγαπημένον ύπδ σου χα\ διά Ίσαάχ
gentes, sumusque humiles in universa terra hodie τδνδοΟλόν σου xa\ Ισραήλ τδν&γιδν ςου, οΓςέλάλησας
propter peccata nostra. Et non est in tempore isto πρδς άύτους λέγων* πληθΟναι τ6 -σπέρμα αύτών ώς
princeps et propheta, et dux, neque holocaustum, τά άστρα του ουρανού, χα\ ώς τήν άμμον τήν παρά τδ
neque sacriHciuro, neque oblatio, neque incensum, χείλος τής θαλάσσης. "Οτι, Δέσποτα, έσμιχρύνθημεν
ιιοη locus primitiarum coram te, ut possimus inve- B παρά πάντα τάΙΟνη,χαΙ έσμίν ταπεινοί ένπάσητήγή
nire misericordiam tuam, sed in anima contrita, et σήμερον διά τάς άμαρτίας ήμών. Καλούχ έστιν έν τφ
spiritu humilitatis suscipiamur, sicut in holocaustis χαιρφ τούτφ άρχων, χα\ προφήτης, χα\ ήγούμενος,
arietum et taurorum, et sicut in millibus agnorum ούδέ όλοχαύτωσις, ούδέ θυσία ** ούδέ προσφορά ουδέ
pinguium, sic dat sacriikium nostrum in conspectu θυμίαμα, ου τόπος τού όλοχαρπώσαι έναντίον σου χα\
tuo hodie, et impleat post te, quia non est confusio εύρείν έλεος * άλλ’ έν ψυχή συντετριμμένη χαι ίτνεύ-
confideniibus in te. Nunc igitur sequimur te in toto μάτι ταπεινώσεως προσδεχθείημεν, ώς έν όλοχαυτώ -
corde, et limemus te, et quserimus faciem tuam. μασι χριών χα\ ταύρων, χα\ ώς έν μυριάσιν άρνών
Nc confundas nos, sed facias nobiscum secundum πιάνων, ούτως γενέσθω ή θυσία ήμών ένώπιόν σου
mansuetudinem tuam, el secundum multitudinem σήμερον, χα\ έχτελέσαι δπισθέν σου, δτι ούχ έστιν
misericordiae luse : et erue nos secundum mirabilia αίσχύνη τοίς πετη)ΐθόσιν έπΙ σοί. Νύν ούν άχολουΟου-
lua, et da gloriam noqiini tuo, Domine. £t confun- μεν^έν δλη χαρδία, χα\ φοβούμεθά σε χα\ ζ^'^ούμεν
dantur omnes qui ostendunt servis luis mala, et τδ πρόσωπόν σου, μή χαταισχύνης ήμάς, άλλα τιοίησον
confundantur in omni potentia el potestate; et μεθ' ήμών χατά τήν έπιείχειάν σου xal χατάτδ πλή·
robur eorum conteratur. El sciant quia tu es Domi- θος τού έλέους σου, χαΙέξελού ήμάς χατά τά θαυ-
nus Deus solus, et gloriosus super orbem terrarum. i ^ μάσιά σου, χα\ δδς δόξαν τφ δνόματί σου. Κύριε.
Κα\ έντραπείησαν πάντες οΐ ένδειχνύμενοι τοίς δούλοις σου χαχά , χα\ χαταισχυνθείησαν άπδ πάσης βο-
νάμεως χα\ δυναστείας, χα\ ή Ισχύς αύτών συντριβείη, xaV γνώτωσαν δτι σύ εΙ Κύριος δ Θεδς μόνος
πα\ ένδοξος έφ* δλην τήν οΐχουμένην. ι
£t non cessabant, qqi miserant eos ministri regis Και ού διέλιπον οΐ έμβαλόντες αύτούς ύτιηρέται
■succendentes fornacem naphtha, el pice, el stupa, et τού βασιλέως καίοντες τήν κάμινον νάφθαν, χα\ πισ-
malleolts ; el effundebatur flamma super fornacem σαν, χα\ στυπεϊον ^·, χαΐ κληματίδα · χα\ διεχείτο ή
in cubitos quadraginta novem, et erupit, et incen- φλδξ έπάνω τής καμίνου έπ\ πήχεις 134 '«εσσαρά-
dit quos invenit circa fornacem Cbaldseorum. An- χοντα έννέα, κα\ διώδευσεν χα\ ένεπύρισ^ν ούς ηΐίρα
'gelus autem Domini descendit cum Azaria et sociis περ\τήν κάμινον τών Χαλδαίων. *0 δέ άγγελος xou
ejus in fornacem, el excussit flammam ignis de Κυρίου συγχατέβη άμα τοις περί τδν ΆξαρίανεΙς τήν
-fornace, et fecit medium fornacis, quasi ventum κάμινον, χα\ έξετίναξεν τήν φλόγα τού πυρδς έχ της
-roris flantem. Et iioii tetigit eos omnino ignis, καμίνου, χα\ έποίησεν τδ μέσον τής καμίνου ώς
neque contristavit, nec qiiidquam molestiae intulit. ^ πνεύμα δρόσου διασύρίζον. Κα\ ούχ ήψατο αύτών
Junc^hi tres quasi ex uno ore laudabant el gloi ifl- καθόλου τδ πύρ * χα\ ούχ έλύπησεν ουδέ ήνώχλησεν
cabant, et benedicebam Deum in camino dicentes : αύτούς. Τότε οΐ τρεις ώς έξ ένδς στόματος ύμν'^υν,
·< Beaedmliis es, Domine Deus patrum nostrorum, xa\ έδόξαζον, χα\ εύλόγουν τδν θίδν έν τή χαμίνφ,
d laudabilis et superexaltatus in saecula , et bene- λέγοντες * c Εύλογητδς εΐ, Κύριε ό Θεδς τών πατέ-
dictum nomen tuum sanctum, et superlaudabile et ρων ήμών, χαι αΐνετδς, χα\ ύπερυψούμενος είς τοϋς
superexaltatum in saecula. Benedicius cs in lempk) αίώνας, χαΐ εύλογημένον τδ όνομά σου τδ άγιον, χαΐ
sanctae gloriae tuae , et superlaudabilis et superglo- ύπερύμνητον, χα\ ύπερυψούμενον είς τούς αιώνας,
riosus in saecula. » Εέ post pauca : « Benedicite, Εύλογη μένος^ εΐ έν τφ ναώ τής άγίας δόξης σου, χα\
Aiiania, Azaria et Midaei ,. Domino, laudate ct ύπερύμνητος, χαΐ υπερένδοξος είς τούς αΙώνας. t
superexaltate eum in siccula , quia liberavit Και μετά βραχέα · ι Εύλογεϊτε, Ανανία, Αζαρία
nos de inferno, el salvavit nos de manu nior- xa\ Μισαήλ, τδν Κύριον, ύμνειτε χαΐ ύπερυψούτβ
VARIAE LECTIONES.
·· ούδέ έτΓοιήσαμεν om. Ρ. ·’ ούδέ θ. κα\ θ. Ρ. ’· έμβάλλοντες PV, του Βαβυλώνος ^σιλέως Ρ,
στυππίον Ρ, στιππύόν V. τήν οηι. Ρ. . ^
337 . CHRONICON
ιΕς'τοΟ^ αΙώνχς, οτι έξε Ελατο ήμ9ς ϊξ i
χβ\ Εαωσεν ήμδς έχ χεΐί>^ς θανάτου, χα\ έ^^ύσατο
ήμίς έχ χαμΕνου μέση^ χαιομένης φλογδς, χα\ έχ
μέαου ·K'Jfhς έ^^υσατο ήμας. ΈξομολογεΕσΟε τω Κυ-
ρΕφ, δτι χρηστές, δτι εΕς τδν αΕώνα τ6 Ελεος αυτοΰ.
Ευλογείτε, πάντες οΐ σεβόμενοι τδν Κύριον, τδν θεέν
των θεών, ύμνειτε χαΐ έξομολογεϊχθε, δτι εΙς πάντας
fouc αΙώνας τδ Ελεος αύτοΰ. ι
Κα\ Ναβου^οβονδσορ ήχουσεν ύμνούντων αύτών,
χα\ έθαΰμασεν, χα\ έξανέττη έν OTCovSf), χα\ είπε
τοίς ριεγιστδσιν αύτοΰ * c ϋύχΐ άνδρας τρε?ς ’· έβά-
λομεν έν μέαψ του τη>ρδς πεπεδη μένους ; ι Κα\ εί-
παν τψ βααιλει* c Αληθώς, βαοιλεΰ. ι Κα\ είπεν δ
βαΦΒλεύς * c ^(2δε Ιγώ όρώ άνδρας τέσσαρις '^* λελυμέ*
νους^’, I χα\ περιπατοΰντας έν μέαφ του πυρδς, χα\ j
διαφθορά ούχ Εστιν έν αύτοΤς, χα\ ή δρασις του τετάρ-
του δμοΕα ΓΙφ Θεού, ι
Τδτε προοήλθεν Ναδουχοδονδχορ πρδς τήν θύραν
της χαμινου του πυρδς τής χαιομένης, χα\ είπεν
C Σεδράχ, Μισάχ, Άβδεναγώ οΐ δούλοι του Θεού
τοΰ ύψΕατου, έξέλθετε χα\ δεύτε, ι Κα\ έξήλθον Σε-
δράχ, Μιαάχ, Άδδεναγώ *' έχ μέσου τού πυρές.
Καί συνάγονται οΕ σατράπαι, χαί οΕ στρατηγοί,
χα\ οΕ τοπάρχαι, χαΐ οΕ δυνάσται του βασιλέως, χα\
έθχώρουν τους άνδρας δτι ούχ έκυρίευσε τδ τυυρ του
σώματος αύτών, χαΐ ή θρ\ξ τής κεφαλής αύτών ούχ
έφλογΕσΟη, χαί τά σαράβαρα αύτών ούχ ήλλοιώθη-
σαν, χαΐ όσμή πυρές ούχ ήν έν αύτοίς. Κα\ προσεχύ-
νησεν 6 βασιλεύς Ενώπιον αύτών τψ ΚυρΕψ. Καί
άπεχρέθη Ναβουχοδονέσορ καί είπεν · ι Εύλογητδς ό i
βεδς του Σεδράχ, Μισάχ καί Άβδεναγώ, δςάπέστειλε
τδν άγγελον αύτοΰ καί έξεΕλατο ®· τους παΤδας 135
αύτοΰ, δτι έπεποΕθησαν Επ* αύτιρ. Καί τδ βήμα τού
βασιλέως ήλλοΕωσαν καί παρέδωχαν τά σώματα αύτών
εις πΰρ, βπως μή λατρεύσωσι μηδέ προσχυνήσωσι
παντί θεψ, άλλ’ ή τψ θεψ αύτών. Έγώ ΕχτΕθεμαι
δδγμα · ΠόΕς λαδς, φυλή, γλώσσα, ή Εάν εΓπη βλασ-
φημίαν κατά τοΰ θεού Σεδράχ, Μισάχ, Άβδεναγώ ,
είς άπώλειαν Εσονται, καί oi οίκοι αύτών εΙς διαρ-
παγήν, καθότι ούχ Εστιν βεδς Ετερος, δστις δυνήσε-
ται βΰσασθαι οΰτως. ι
Τότε ό ·* βασιλεύς χατεύθυνε τδν Σεδράχ, Μισάχ
καί Άβδεναγώ έν τή χώρφ Βαβυλώνος, χαί ηΟξησεν
βύτους, καί ήξΕωσεν αύτους ήγείσθαι πάντων των
Ιουδαίων των δντων Εν τή βασιλεΕα αύτοΰ. ^
μδ' ΌΛνμΛίάς *·.
ι'.
Τουτψ τψ δεχάτψ Ετει *· ΜατΟανίου τοΰ καί
Σεδεχίου, ό λόγος ύ γενόμενος πρδς 'Ιερεμίαν παρά
Κυρίου, έν ψ χαιρψ Εφυλάττετο τή αύλή τής φυλα-
κής τοΰ βασιλέως Ιούδα, έν ή κατέχλεισεν αύτδν
Ματθανίας ό χαί ΣεδεχΕας, λέγων ι Διά τΕ συ προ-
φητεύεις λέγων · Ούτως είπε Κύριος · Ίδοΰ Εγώ δΕ-
PASCHALE. 318
^ tis, el liberavil nos de fornace media ardeolis flam-
mae et cx medio igne liberavit nos. Confitemini
Domino, quoniam bonus, quoniam in saeculum mise-
ricordia ejus. Benedicite, omnes colentes Domi-
num, Deum Deorum : laudalc et confitemini, quia
in omnia saecula misericordia ejus. »
Et Nabuchodonosor audivit laudantes eos, et mi-
ratus est, el surrexit in festinatione, el ait optima-
tibus auis : c Nonne tres viros injecimus in medruui
ignis compeditos? » Et dixerunt regi : « Vere, rex.»
Et dixit rex : c Ecce ego video quatuor viros solu-
tos et ambulantes in medio ignis, et nihil cor-
. ruptionis est in eis : et species quarti similis Filio
Dei. »
Tunc accessit Nabuchodonosor ad ostium forna-
cis ignis ardentis, et ait: c Sidrach, Misack, et
Abdenago, servi Dei excelsi, egredimini, et venite
foras. » Et egressi sunt Sidrach, Hisach, et Abde-
nago de medio ignis.
Et congregantur satrapae, magistratus, et judices
et potentes regis, el contemplabantur vires illos,
quoniam nihil potestatis habuisset ignis in corpo-
ribus eorum ; ct capillus capitis eorum non est
adustus, et sarabara eorum non sunt immutata, et
odor ignis non Iransiisset per eos. Et adoravit iu
conspectu eorum rex Dominum. Et respondit Nabu-
chodonosor, et dixit : c Benedictus Deus Sidrach ,
Misach, et Abdenago, qui misit angelum suum, ct
eruit servos suos, quia conflderunt in eo. Et ver->>
bum regis immutaverunt, ct tradiderunt corporst^
sua in ignem, ne servirent el ne adorarent omnem
Deum, pr.Tler Deum suum. A me positum est de-
cretum : Omnis populhs, tribus, lingua, qu:e dixerit
hlaspheniiam contra Deum Sidrat h , Misach , et
Abdenago, dispereat, et domus ejus vasietur, neque
enim est alius Deus qui possit ila salvare. >
Tunc rex promovit Sidrach, Misach, et Abdenago
in provincia Babylonis. Et evexit eos, et toti Judaeo^
rum genti, quae in regno ejus erat, pnefecil.
(Λ. a M. C. 4D00.) XLIV Olympias.
X.
Decimo Matthaniae, sive Sedeciae, anno, verbum
Domini factum est ad Jeremiarn , quando custodie-
batur in atrio carceris regis Judae, In quo clauserat
eum Mattbanias, qui et Sedecias, dicens : c Quare
tu vaticinaris dicens : Sic dixit Dominus, Ecce ego
do civitatem istam in manu regis Babylonis, et
VARLE LECTIONES.
έςείλετο R. τρείς άνδρας P. τέασαρας P. τέσσαοιε. Alia biiiiis formae scriptura est ap. Theo
pbanem.^p. 158 C, χιλιάδες τεσσάρει;. ’’ λελυμενους. πεττεδη μίνους V. χαί Άβδενοιγώ Ρ. ό Cliu
F· ** έςείλετο Ρ. ό υιη. Ρ, ** ;0' Λαβου/οδονίσορος ιιι. It, δεκάτω 5τει. -τει ι' p.
339
CfiRONlCON PASCHALE.
3i0
capkfl eam, el MaUbanias» qui et Sedecias, non i
salvabitur dc mauu Cbaldxorum, quia traditione
tradetur iu manqs regis Babylonis ; et loquetur os
ejus ad os ejus, et oculi ejus oculos ejus videbunt ;
et ingredietur Mattiianias, qui et Sed^cias, in Baby-
lonem, et ibi sedebit, donec visitem eum, dicit Do-
minus, quia pbgnat contra Chaldaeos. i
(A. a M. C. 4905.) XI.
Hoc anno, die nono quarti mensis, vastata est
Jerusalem, et ingressi sunt duces omnes Nabuebo-
donosor, fugitque Matlbaiiias , qui et Sedecias , et
qui cuin illo erant noctu ih bortuin ejus, et volue-
runt fugere, et insecuti a tergo regis ceperunt eum
Cbald;ei ; et totus exercitus ejus dissipatus est, et
occidit filios ejus coram eo, et ipsum oculis privavit,
et in Babylonem deduxit.
Mense vero quinto, die nono, qui decimus nonus
est Nabuebodonosor , venit Nabuzardau princeps
coquorum Hierosolymam , et incendit templum
Domini, quod steterat annis ccccxxv, domumque
regiam Sedeciie, qui et Joacim, et omnes domos
civitatis ; et totum murum Hierosolymorum iu cir-
cuitu exercitus Chaldaeorum, qui erant cum Nabu-
zardan, dejecit, et relictos in urbe et cadentes
transtulit ad regem Babylonis. Pauperes vero terrae
Habuzardaii reliquit ad coleudas vincas et agros. £t
columnas aereas in templo Domini comminuerunt, et ^
quidquid erat acris acceperunt, secumque Babylo-
nem deportarunt. Lebetes praeterea, amulas, psal-
teria, coronam, phialas, ct creagras, omnisque ge-
neris vasa aerea in quibus sacriGcabant, et rei di-
vinae operabantur ; hydrias quoque et phialas et
thymiateria, et urceos, et pelves, et candelabra, et
libatoria, et mortariola seu tburjbula , et cyathos :
quae erant aurea, et quae erant argentea tulit prin-
ceps coquorum. Et columnae duae, el mare unum, et
vituli duodecim aenei sub mare, quae fecit rex Salo-
mon in domum Domini, non erat pondus aeris om-
nium boruni vasorum.
7Ul\ ol δώδεκα χαί.κοί, ot ζσαν υποκάτω τής
Κυρίου, ούκ ήν σταθμδς του χαλκού αυτών πάντων ι
Ilie Sedecias, qui et Jechonias, malum fecit j
δωμι τήν πάλιν ταΰτην έν χ€ΐρ\ βα^ιλέως Βαβυλώνος»
χα\ λήψεται αυτήν, κα\ Ματθανίας ό χα\ Σβδεκίας
ού μή σωθή έχ χειρδς των Χαλδαίων, άτι παραδάαιι
παραδοθήσεται εις χείρας βασιλέως Βαβυλώνος* χα\
λαλήαει τδ ατάμα αύτοΟ πρδς τδ βτάμα αύτοΰ, χαΐ
οι δφθαλμοί σ^τοΰ τους οφθαλμούς αύτου δψονται*
χα\ είσελεύσεται Ματθανίας,ά χαΧ Σεδεκίοις,εΙς Βαβυ-
λώνα, κα\ έχε? καθιε?ται,Εως έπισχέψομαι αύτδν,
φησ\ Κύριος, δτι πολεμει τους Χαλδαίους. ι
ια'
Τούτφ *· τφ ίτει ένάτη του τετάρτου μηνδς
έ^βάγη ή πάλις 'Ιερουσαλήμ, χα\ χίσήλθον πάντες
οΙήγεμόνες Ναβουχοδονόσορ, χα\ ίφυγεν Ματθανιας,
i χα\ Σεδεχίας, και οί μετ' αυτοΟ νυχτδς είς χήπον
αύτοΰ, χα\ ήθελησαν φυγεΤν, χα\ χατεδίωκον οΐ Χαλ-
δαϊοι όπίσω του βασιλέως', χα\ χατέλαβον αυτόν *
κα\ πάσα ή δύναμις αύτοΰ διεσπάρη, χα\ Εσφαξαν ··
τους υιούς αύτοΰ όρώντος αύτοΰ χα\ αύτδν Εξετύφλω-
σεν, κα\ άπήγαγεν αύτδν είς Βαβυλώνα.
ΚαΙ ®· έν τώ μην\ τψ ε', θ’ τοΰ μηνδς, ουτος ιθ·
ένιαυτδ^ Ναβουχοδονόσορ, ήλθεν Ναβουζάρδαν 6 Αρχι-
μάγειρας αύτοΰ είς Ιερουσαλήμ, καΐ ένέπρησε τδν
ναδν Κυρίου διαρχέσαντα Ετεσιν υχέ, χα\ τδν οΤχον
τοΰ βασιλέως Σεδεχίου,τοΰ χα\Ίεχων£ου, χα\ αύτδν
ένέπρησεν, και πάσας τάς βΙχίας τής πόλεως χαΐ
πάν τδ τείχος Ιερουσαλήμ χύχλφ χαθείλεν πάσα ή
δύναμις Χαλδαίων ·® ή μετά Ναβουζάρδαν τοΰ άρχι-
μαγείρου, κα\ τούς χαταλειφθέντας Ιν τή πόλει κα\
τούς πεπτωχότας άπφχισεν πρδς βασιλέα Βαβυ-
λώνος· τούς δέ πένητας τής γής χατέλιπεν Ναβου-
ζάρδαν είς αμπελουργούς χα\ είς γεωργούς. Κα\
τούς στύλους τούς χαλκούς τούς 136 Κυρίου
συνέτριψαν οΐ Χαλδαίοι ·■, και Ελαβον πάντα τδν χαλ-
κδν αύτών, κα\ άπήνεγχαν ·· είς Βαβυλώνα. Κα\
τούς ποδιστήρας, κα\ τούς άναληπτήρας, χα\ τά
ψαλτή ρια, χα\ τήν στεφάνην, χα\ τάς φιάλας, χα\
τάς κρεάγρας, χα\ πάντα σκεύη τά χαλκά, έν οΤς
έλειτούργουν έν αύτοίς, χα\ τάς ύδρ(αςχα\ σαπφώθ ··
χα\ τά μασμαιρώθ ·· και τούς ύποχυτήρας κα\ τάς
λυχνίας χα\ τά άμμασρακωθ ” χαΐ τάς θυίσκας κα\
τούς κυάθους, & ήν χρυσά κα\ & ήν άργυρά. Ελαβε ν ό
άρχιμάγειρος. Κα\ οΕ στύλοι δύο, χα\ ή θάλοισσα μ(α,
θαλάσσης, ά έποίησεν βασιλεύς Σολομών είς βΐχον
ΰν σκευών τούτων.
I Κα\ οΰτος ** Σεδεχίας ό κα\ Ίεχωνίας τδ ττονηρδν
coram Domino , juxta omnia quae fecerant patres έποίησεν Ενώπιον Κυρίου κατά πάντα δσα έποίησαν
ejus. οΕ πατέρες αύτοΰ.
Eodem anno χι Sedeciae, Sor, seu Tyro, insui- Τφ αύτψ ta' Ετει ·· ΣεδεχΕου,τ^ Σώρ, δικρ έστ\ν
ume urbi Jerusalem propter ea quae passa fuerat a Τύρος, έπιφανείση τή Ιερουσαλήμ διά τά συμβάντα
Nabuebodonosor el Nabuzardau principe coquorum, αύτή ύπδ Ναβουχοδονόσορ ‘ κα\ Ναβουζάρδαν τοΰ
adversus illam prophetat EzecbieI, quaeque illi iin- άρχιμαγείρου αύτοΰ ■ προφητεύει κατ’ αύτής Έζε-
VABI^ LECTIONES.
οΕ om. ·· ια^ om· RV. ®· κ" Ναβουχοδονόσορ, quod a]iponit m. Ρ, ex V aiiertur diserte, uL mihi
ron liqueat scholia illa V constanter halieat an minus. έννάτη PV. ** Εσφαξεν P. Εως Μαρτίου
χα' ένίστατο τδ ιθ' Ετος Ναβουχοδονόσωρ m. Ρ. ·® των Χαλδαίων ·* έμπεπτωκότας Ρ. οί Χαλδαίοι
om. Ρ. ·* άττήνεγκεν Ρ. καΐ τήν. τήν V. άπφώθ Ρ. φιάλας m. Ρ. ·· μαρμαιρώθ Ρ. θυμιαμα-
τήρια ιη. Ρ. άμμαστ^,ακώΟ Ρ. /νέβητσς ηι. Ρ. ·· ούτως Ρ sola. ετει ια' Ρ. ‘ Ναβουχοδονόσορος Ρ.
• αύτοΰ οηι. Ρ.
841 CHROIflCON PASCHALE. ’ 312
4ΐ}λών δΜ a4xf| χαχά Ιτεοιι χαΧ ώς εΕς λεωπ*· Α pendeant nala indicat, et ut in timpidisabnam pc*
epiav ‘δοθήσβται ^ xoi\ ψυγμδς βαγηνων Sotai. iram dabitur, et ut siccatio sagenarum erk.
Έπλ τούτου χα\ οΐ βασιλείς Ιουδαίων έπαύσαντο (Α. a Μ. €. 490ο.) 111ο regnante, desierunt regea
αΙχμαλωτισβέντες ύπδ ρΙαβουχοδονύσο/), χαΐ μηχέτι Judaeorum, facti a Nabuchodonosor captivi, viribus-
Ισχύσαντες έδούλευσαν Βαδυλωνίοις χα\Μήδοις. Παρ- que destituti Babyloniis et Medis servierunt. Tradi-
idoixt γάρ Κύριος δ Ηεδς τήν βασιλείαν τής γής dit enim Dominus Deus regnum terrae in mantis
εις χεΐ(;ιας Ασσυριών, xa\ Χαλδαίων, xa\ Μήβων, xal Assyriorum et Chaldaeorum, Persarum et Me-
Περσών. * dorum.
Μέχρι Ματδανίου του χα\ Σεδεχίου χαταλήγουσιν Usque ad Maltbaniam, seu Sedeciam, deficiunt
0Ϊ kx φυλής Ιούδα βασιλείς, διαγενύμενοι έπΙ δλοις reges ex U ibu Joda , cum perstitissent annin
έτεσιν υοΟ'· cccCLxxnt.
TA θ' Ιτη τής αΙχμαλωσίας των Ιουδαίων τλ προ- lxx ann. captivitatis Judaeorum , qui praedicti
φητευθέντα ύπδ Ίερεμίου τοΟ προφήτου, χαΟώς ή sunt ab Jereroia propheta, quemadmodum secun-
δευτέρα των Παραλειπομένων x*\ ή τού *Έσδρα δι- dus liber Paralipomenon, et Esdrae Scriptura docdl,
δίσχει Γραφή, τήν Αρχήν Ιχει μετΑ τδ ια' έτος Ματ- initiaro ducunt post Mattbaniae, seu Sedeciae, annum
Οανίου του x*\ Σεδεχίου, χα\ συμπληροϋνται είς τδ Β χι, et complentur anno η Darii, Hystaspis filii, regia^
δεύτερον έτος Ααρείου του Ύστάσπου, βασιλέως Persarum.
Περσών.
·ιβ'·. * XII.
ΠβρΙ 'hwdcUwr αΙχμοΛωσίας ηαΧ άφατισμον νον Ik Judasorum captivitate, et exddio tempH BieTOta^
kr ΊεροσοΛύμοις νεώ, tymitani»
Πρώτον έτος* Αρχής Αφανισμου του νεώ χα\ Primus annus incoepti excidii templi , et captivi--
αιχμαλωσίας του Ιουδαίων έθνους πλήν ύλίγων, ο! tatis gentis Judaeorum , paucis exceptis qui io.
xa\ είς Αίγυπτον χατέβησαν πρδς Ούαφρήν βασιλέα iCgyptum ad Vafrem iEgypli regem profecti sunt^
ΑΙγύπτου μετΑ τΑς είς αΟτοΟς γενομένας μεριχΑς postquam pars alia in captivitatem abducta est,.
αΙχμα).ωσίας , χαθ* ήν ό των Χαλδαίων χα\ Βαβυλω- quando Chaldaeorum et Babyloniorum rex Nabu-
νίων βασιλεύς Ναβουχοδονύσορ έπαύσατο πολιορχή- cbodonosor obsidionem Hierosolymorum solvit, ec
σας τΑ Ίεροσέλυμα, χαΧ τδν Σεδεχίαν έχτυφλώσας Sedeeia occaecato , liunc captivum abduxit. Nabu-
αίχμΑλωτον έλαβεν. 137 Ναβουζάρδαν δδ ^ρχι- zardan vero princeps coquorum mensis quinti die x.
μάγειρος μηνί πέμπτφ δεχάτη του μηνδς τύν τε νεώ templum incendit, quod a prima Salomonis aedifi»·
πυρπολεί, διαρχέσζντα Απδ πρώτης οΐχοβομής Σολο- ^ catione annis cdxlii perstiterat. Nobis ipsemet
μωνος έτεσι υμβ'. Συν^ει δέ ήμ?ν δ Κλήμης χαι αύ- concinit Clemens lib. ι Stromatum, scribens, qua-
τδς* Ιν τφ πρώτψ* Γσρώ/ιαη, φάσχων έπ\ τής dragesima quarta Olympiade abductam fuisse in ci-
yu^ ΌλυμπιΑδος τήν είς Βαβυλώνα αΙχμαλωσίαν του vitatem Babylonis in captivitatem Judaeorum gen-
Ιουδαίων λαού γενέσθαι, βασιλεύοντος μδν Αίγυ- tem, regnande apud ^gyptios Vafre, Philippo vero
πτίων Ουαφρου , Αρχοντος δδ *Λθήνησι Φιλίπ- Athenis archonte : confici porro lxx annos asta-
nou“ (27)* συνΑγεσθαί τε τΑ ο' έτη τής έρη μίας του tionis loci .anno ιι Darii Hystaspisiilu. Haec supra
τδπου δπ\ τδ δεύτερον Ιτος Ααρείου τοΰ Ύστάσπου. memoratus vir.
Ταϋτα μδν δ δηλωθείς Ανήρ.
Έζεχιήλ** δδ'* δ προφήτης τφ Φαραώ Ούαφρή EzechieI propheta PbarHOni Vafre Aegypti reg»
βασιλεί ΑΙγύπτου προφητεύει όπύσα αύτφ συμβήσε- praedicit qnaecunque ipsi eventura sunt, et iEgypto,
ται χαδ τή ΑΙγύπτφ , Ανθ' ων ώς χαλαμίνη βάβδος pro quibus quasi ariiniio virga confracta factus esi
τεθλασμένη δγενήθη τφ οΓχφ Ισραήλ. domui Israel.
*0 αύτδς δέ φησι περδ του αυτού άφανισμού · Idem praeterea scribit de bac eversione templi :
έαιβεχάτφ ίτει αίχμαλωσίας Έλιαχεδμ τού χαδ Ίωα- Αηηο χιι captivitatis Eliacim , qui et Joaciin dictus
χεδμ, δπερ έβτδ πρώτον έτος άφανισμού του δν Ίε- ^ est, qui primus est eversionis annus templi Hiero-
ροσολύμοις νεώ. soiyinitani.
Δεxάtφ μηνδ πέμπτη τού μηνδς ήλθεν δ Ανασω- Meiiae decimo, die quinto mensis, accessit qui-
Οεδς άπδ Ιερουσαλήμ iv χώρα Χαλδαίων, λέγων τφ dam qui ex urbe Hierosolymitana evaserat, et in
DUCANGll NOT/E.
(27) Uacoil. Valicau. S^^d legendum Φαινίππου. lit apiidEuseb. in Chroti, lib. i, p. 20 ;
Φινίππου, ut esi apud Clement. Aiexandr., sen et lib. ii, p. 125.
VAlJiE lectiones.
» ieowtpiav la. P e\ E^cdl. xxvi , ♦, γ?ωμ£ΐρ?*ν PV. * mu. P. · t» oiii. RV. ‘ wi'
ΡΙβ^Λχ<»ονοιω(ι. α' Ιτο? <χΙγ,μαΙο>σίΛς m. R <>1 iii. V. ’ 6 oin. P. ' xa\ 6 οώτίις P. ’ Iv τώ itf/ώτψ.
595. ” Oievptou V. ·' Φιλίππου. ConC. Eiisfl). p. S50 cd. .Mai. “ 'UCextrA R. '» SI om. t*. " xa5.i·
μχν ή > , xaAa;Ar ή P. '» Si oiii. P. ‘
3ί3 CHRONICON
Chaldaeorum regionem Tenerat , dicens £zecbicr. ^
prophelae: Capta est^dviias. Manus aulem Domini
iacta fuerat ad ipsum prophetam vesper<t,anlequam
veniret qui evaserat, ejusqiie ore aperto, non se
ainplius coniinuil, et post haec dixit : c Facium est
verbum Domini ad me , dicens ; Fili hominis , qui
habitant in ruinosis super humum Israel, aiunt:
Diius erat Abraham, et hacreditate possedit terram,
nos autem mulli sumus : nobis data est terra in
possessionem. Idcirco dices ad eos : Haec dicit Do-
minus Deus : Quia in sanguine comeditis, et oculos
vestros levatis ad immunditias vestras , et sangui-
nem funditis, et terram possidetis, et unusquisque
«xorem proximi sui polluit, vivo ego, dicit Domi-
nus, quia qui in ruinosis habitabant, gladio cadent,
«et qui in campo a bestiis agri devorabuntur, et de- ^
solabuntur montes Israel , eo qiiod nullus sit qui
per cos pertranseat, el scient quia ego sum Do-
minus. >
Daniel Babylone prophetavit, ibidemque Ananias,
Azarias et Misael clari habebantur.
(A. a M. C. 4907.) xxii.
XLV Olympiae,
(A. a M. C. 4912.) xxm.
Hoc anno Nabuebodonosor, et tertio a captivi-
tate, transtulit rursum Nabuzardan dccxlv Judaeos ex
Jerusalcm. Universum vero translati sunt ex Jeru-
salem in civitatem Babylonis animae iv.ifDC. ^
Post Nabuebodonosor, Chaldaeorum principatum
excepit filius ejus Evilad Marodach , qui regnavit
annos vn. Colliguntur anni iv.uuccccxv.
1.
H )C anno Evilad Marodach, filius Nabuchodono-
sor, eduxit Joacim, qui et Jechonias dictus, e car-
cere in quo custodiebatur, el loculus est illi benigne,
et posuit thronum ejus super thronos regum qui
erant cum eo in Dabylone, et mutavit vestes ejus
quas habuerat in carcere, cl comedebat panem
semper in conspectu ejus cunctis diebus vitae suae.
Annonam quoque constituit ci sine intermissione,
quae ci dabatur a rege Babylonis.
11, III.
XLVl Olympias,
PASCHALE. 3U
k προφήτη Ίεζβχιήλ · *EάΛωκεr ή πόΛις· δέ
Κυρίου ήν γενομένη έπΙ τ6ν αΟτδν προφήτην έσπέ-
ρας, πρ\ν ή έλθειν τον άνασωθέντα , χα\ ήνοίχθη τ6
στόμα αυτοΟ ττρω^, [ώς ήλθεν πρ6ς αύτ6ν ό άνασω-
θε\ς, καΐ άνοιχθέντος του στόματος αύτου]ο0^* συν-
εσχέθη Ιτι, χα\ μετά τουτό φησιν · ι Έγένετο λόγος
Κυρίου πρός με λέγων * ΥΙέ άνθρώπου, οΐ χατοικοΟν-
τες τάς ήρημωμένας πόλεις έπ\ της γήςτοΰ Ισραήλ
λέγουσιν · Είς ήν ** *Αβραάμ χα\ χατέσχε γήν ‘·, χα\
ήμεΤς πλείους έσμέν ήμίν όέδοται είς κατάσχεσιν.
Διά τοΰτο εΙπέ αύτοϊς · Τάδε λέγει Άδωναε\*· Κύ-
ριος * Επειδή του αίματος έσθίετε, κα\ τους όφΟαλ-
μους ύμών ήρατε πρδς τά είδωλα ύμών , κα\ αΤμα
έξεχέατε*· χα\ τήν γην έκληρονομήσατε χα\ Ικαστος
τήν γυναίκα του πλησίον Ιμιάνατο, Ζώ έγώ, λέγει
* Κύριος, εΐ μή οΐ έν ταϊς ήρημωμέναις·* μαχαίρφ”
πεσοΟνται, χα\ οΐ έν τψ πεδίιρ βρωθήσονται άπδ των
θηρίων τού άγρου , χα\ έρημωθήσεται 6ρη του
Ισραήλ διά τδ μή είναι διαπορευόμενον, χαΐ γνώ-
σονται δτι έγώ είμι Κύριος. ·
Δανιήλ έν Βαβυλώνι προεφήτευεν ··. ΈχεΤσε δέ
χα\ Άνανίας , χα\ Άζαρίάς , χα\ Μισαήλ έγνωρί-
ζοντο *··
χβ'.
με^ *ΟΛυμΛΐάς,
xf·*.
Τούτψ τψ·^ κγ' έτει Ναββυχοδονόσορ xdV τρίτφ
τής αιχμαλωσίας, άττφχισε Ναβουζάρδαν πάλιν άπδ
Ιερουσαλήμ Ιουδαίους 138
Ιουδαίων ·· άπΐ{)χίσθησαν άπδ Ιερουσαλήμ είς Βα-
βυλώνα δ, χα\ χ'.
Μετά Ναβουχοδονόσορ διεδέξατο τήν Χαλδαίων Αρ-
χήν ό υιδς αυτού Εύειλάδ Μαροδάχ** έτη ζ'.
όμοΰ ,δ^ιε'.
α'.
Τούτω τψ έτει έξέβαλεν Εύειλάδ Μαροδάχ ό υΐδς
Ναβουχοδονόσορ Τωακε\μ τδν καΙ Ίεχωνίαν έκ τής
οικίας τής φυλακής ής έφυλάττετο , κα\ έλάλησεν
αύτψ χρη^ιτά , και έδωχεν τδν θρόνον αύτου έπάνω
των θρόνων των βασιλέων των μετ’ αυτού έν Βαβυ-
λώνι, *κα\ ήλλαξε τήν στολήν τής φυλακής αύτού.κφ\
ήσθιεν άρτον διά παντδ; κατά πρόσωπον αύτού πά-
σας τάς ήμέρας άς έζησεν, κα\ ή ταγή αύτού
ταγή (28) διά παντδς έδίδοτο αύτψ παρά τού βασι-
I λέως Βαβυλώνος έξ ήμέρας είς ήμέραν έως ήμέρας
ής άΐϊέθανεν.
Τ'.
μς* ΌΛνμΧίάς.
DUCAMGU MOTiG.
(ίβ) Καί ή tarh αυτόν ταγή. LXK : Κο\ ή τοΟ Βββΰέωί λίγον ήμ<ρ»« ivej ήμίρ? βύτοΰ.
έστιατορία αύτού διά παντός έδόθη αύτψ έξ οΓχου Vide Gluss. med. Graecit. in '^*γή·
υαβιλ: lectiones.
*· ού em. V. έρημωμένας P. *· ^Τς ήν. είς ήν V. ‘· Αβραάμ κατέσχε γην V, χα\ χατέσχει γην
'Αβραάμ Ρ. Conf. Ezech. χχχιιι, 24. *·“ ‘Αδωνάι Ρ. ·· έξεχέετε V. έρημωμέναις PV. * μαχαίραις
Γ. ·» ποοεφήτευσεν Ρ. δέ. τε PV. *» έγνωρίζετο Ρ. χγ’ om. Ρ. αΙχμαλωσίας β’, Υ ΐη. Ρ.
·* Τουδα/ων om. Ρ, ·· μαροιχάδ Ϋ. έδωχεν. Imo έθηκεν.
345 CHRONIGON PASCHALE. 3i6
δ'. c't {' **. A IV, V, VI, VII.
μC ΌΛυμχιάς^Κ XLVII Olympioi.
Μ«τά E'jciX&8 Μαροβ5(χ βασιλβΰει Χαλ^ίων i Post Evilad Marodadi, super Chaldaeos regnavit
Αδελφές αύτου Βαλτασάρ δ'. όμου frater ejus Baltasar annos iv. Colliguntur anni
IV.MDCCCCXIX.
a'· P', Y· if II, III.
χ^ίτος** προφητείας Ιεζεκιήλ χα\ λ* προφητείας Prophetiae Ezechielis, χχ annus, et xxi annus
άανιήλ 4v Βαβυλώνι. prophetiae Danielis Babylone.
δ'. IV.
Βαλτάσαρ δ βασιλεύς έποίησε δεΓπνον μέγα τοίς Baltasar fecit grande convivium optimatibus suis
μεγιστδ^ιν*^ αδτου άνδράσι ,α. Κατέναντι των χι> mille; et coram mille bibens Baltasar, praecepit jam
λίι^ν πίνων Βαλτάσαρ, είπεν έν τ^ γευσει τοΟ οίνου temulentus, ut afferrentur vasa aurea et argentea
έξενεγχείν τά σχεύη τά χρυσά χα\ τά άργυρά, & Ιξ- quae asportaverat pater ejus de templo quod fuit in
ήνεγχε Ναβουχοδονδσορ ό πατήρ αυτοΰ έχ τοΰ ναού Jerusalem, ut biberent in eis rex et optimates ejus,
του iv Ιερουσαλήμ, χα\ πινέτωσαν έν αύτοις ό βα- uxoresque ejus et concubinae. Tunc allata sunt vasa
οιλευς, χαΐ ot μςγιστάνβς αύτοΰ, xa\ al παλλαχαΙ ^ quae asportaverat de templo, quod fueiat in Jerusa-
αύτοϋ, χα\ α1 παράχοιτοι αύτου. ΚαΙ ήνέχθησαν τά lom : et biberunt in eis rex et optimates ejus, uxo-
σχεύη τά χρυσά χα\ τά άργυρά, ά έξήνεγχεν έχ του res et concubinae ejus. Bibebant vinum , et lauda-
ναοΰ τοΰ Θεού τοΰ έν Ιερουσαλήμ. Και έπινον έν bant deos suos aureos et argenteos, aereos, ferreos,
αύτοις 6 βασιλεύς, χαίοΐ μεγιστάνες αύτοΰ, χα\ αΐ ligneosque el lapideos, et non laudabant Deum &£-
παλλαχα\ αύτοΰ, χα\ α1 παράχοιτοι αύτοΰ έπινον οΙ· culi qui habet potestatem spiritus eorum. In eadem
vov, xa\ ήνεσαν τούς θεούς τούς χρυσούς, χα\ άρ- hora apparuerunt digiti , quasi manus hominis
γυροΰς, xaV χαλχοΰς , χα\ σιδηροΰς, χα\ ξυλίνους, scribentis contra candelabrum in superficie parie·
xa\ λιθίνους, χαΐ τδν θεδν τοΰ αΙώνος ούχ εύλδγησαν lis aulae regiae. Et rex aspiciebat articulos manus
τδν έχοντα τήν έξουσίαν τοΰ πνεύματος αυτών. Έν scribentis. Tunc facies regis commutata est, el co-
αύτ|} ώρφ έξήλθον δάκτυλοι χειρδς** άνθρώπου, gitationes ejus conturbabant eum: et compages renum
xa\ Ιγραφον κατέναντι τής λαμτιάδος έπ\ τοΰ χο- ejus solvebantur, el genua ejus ad se invicem coi-
νιάματος τοΰ τοίχου τοΰ οΓχου τοΰ βασιλέως. ΚαΙ δ lidebantur.
βασιλεύς έθεώρει τούς άστραγάλους τής χειρδς τής γραφούσης. Τότε τοΰ βασιλέως ή μορφή ήλλοιώθη,
χαΐ οΐ διαλογισμοί 139 αύτοΰ συνετάρασσον αύτδν, χα\ οΐ δεσμοί τής δσφύος αύτοΰ διελύοντο , χαΐ τά
γδνατα αύτοΰ συνεχρουοντο.
Και έβδησεν δ βασιλεύς έν Εσχύϊ τοΰ εΙσαγαγεΤν C Exclamavit itaque rex fortiter, ut introducerevit
μάγους, Χαλδαίους, Γαζαρηνούς* χα\ άπεχρίθη δ magos, Chaldaeos et aruspices. Et proloquens rex,
βασιλεύς χαΐ εΤπε τοίς σοφοίς Βαβυλώνος* « *ϋς &ν ait sapientibus Babylonis : c Quicunque legerit scri-
άναγνφ τήν γριφήν ταύτην,χαΙ τήν σΰγχρισιν αυτής pturain hanc, et interpretationem ejus manifestam
γνωρίση μοι, πορφύραν ένδύσεται , χα\ ό μανιάχης mihi fecerit, purpura vestietur, et torquem auream
δ χρυσούς έπ\ τδν τράχηλον αύτοΰ, χαΐ τρίτος έν τή habebit in collo, et lerlius in regno meo erit, i Tunc
βασιλεία μου άρξει. ι ΚαΙ είσεπορεύοντο πάντες οΐ i»gressi omnes sapientes regis non potuerunt nec
σοφοί τοΰ βασιλέως, χα\ ούχ ήδύναντο τήν γραφήν scripturam legere, nec interpretationem ejus indi-
άναγνώναι, ούδέ τήν σύγχρισ^ν τφ βασιλεί γνωρίσαι. care regi. Unde rex Baltasar salis conturbatus est,
Ral δ βασιλεύς Βαλτάσαρ έταράχΟη, χα\ ή μορφή et vultus illius immutatus est : sed et optimates ejus
αύτοΰ ήλλοιώθη έπ* αύτίρ, χα\ οί μεγιστάνες αύτου turbabantur. Regina autem pro re quae acciderat
συνεταράσσοντο. Κα\ ή βασίλισσα είσήλθεν είς τδν regi et optimatibus ejus, domum convivii ingressa
oixov τοΰ πδτου, χα\ άπεχρίθη ή βασίλισσα και εΙ> est; et proloquens ait : c Rex, in aeternum vive : non
πεν* c Βασιλεύ*^, είς τούς αΙώνας ζήθι* μή ταρασ· te conturbent cogitationes tuae, neque facies tua iin-
σέτωσάν σε oi διαλογισμοί σου, χα\ ή μορφή σου μή mutetur. Est vir in regno tuo, qui spiritum deorum
άλλοίούσθω. Έστιν άνήρ έν τή βασιλεία σου, έν φ ^ sanctorum habet iu se : et in diebus patris tui scien-
Πνεΰμα θεού άγιον, χαι έν ταίς ήμέραις τοΰ πατρός tia et sapientia inventae sunt in eo. Naro et rex Na-
ϊριίτδρη^κ χα\ σύνεσις ηύρέθη iv αύτφ * χαΐ δ buchodonosor pater tuus principem magorum, in-
βασιλεύς Ναβουχοδονδσορ δ πατήρ σου άρχοντα cantatorum , Chaldaeorum , et aruspicum constituit
έπαο'.δων**, μάγων, Χαλδαίων, Γαζαρηνών κατέστη- cum; paler, inquam, tuus, ο rex, quia spiritus am-
σεν αύτδν, δτι πνεύμα περισσδν έν αύτφ, χα\ φρδ- plior et prudentia, intelligentiaque et interpretatio
νησις, χα\ σύνεσις, συγχρίνων ένύπνια, χα\ άναγ- somniorum, el ostensio secretorum, ac solutio liga-
γέλλων χρυπτδμενα, χαΐ λύων συνδέσμους, Λανιήλ, torum inventae sunt in eo, hoc est in Daniele, cui
ΥΑΚ!.£ LECTIONES.
* — C ante μς*' Όλυμπιάς ponunt RV, transposuit P, secm.v in. R, qui Όλυμπιάς μς·', ε', ς\ ζ*,
fj·, θ' ; quas litteras ponit eiiam m. P. ·· αιχμαλωσίας t', ta', ιβ\ ιγ\ ιδ*, ni. P. x Ιχος om. P. μα-
γαστάσιν — με^αστάνες Η. ·· τοΰθβοΰ. θεού Ρ. χδ’-ρύς οιιι. Ρ. βασιλεύ οιιι. 1\ έπ' άυ;δών PV.
347 CHRONICON PASCHALE. 348
ri‘X nomen posuil BaUliasar. Nunc itaque Daniel vo- A i βασιλείς έπέθηχεν αύτψ δνομα Βαλτάσαρ.
Νυν ουν χληθήτω,χα\ τί]ν σύγχριβίν άναγγελεΤ σοι.ι
Τότε Δανι^]λ είσήχθη χατ' ένώπιον*’ του βασιλέο>ς*
cetur, et interpretaiionein narrabit. > Igitur intro-
diictus est Daniel coram rege : ψύ quem praefatus
rex ait : c Tu eS Daniel de GHis captivitatis Juda,
quem adduxerat pater meus rex de Judaea ? Audivi
de te quoniam spiritum deorum habeas, el scientia
intelligentiaque ac sapientia ampliores tnvenuc suiit
in te. Et nunc introgressi sunt in conspectu meo
sapientes magi, ut scripturam hanc legerent, et in-
terpretationem ejus indicarent mihi, et nequiverunt
sensum hujus sermonis edicere. Porro ego audivi
de te quod possis obscura interpretari, el ligata dis-
solvere : si ergo vales scripturam legere, et inter-
pretationem ejus indicare mihi, ptirpura vestieris,
et torquem auream circa collum tuum habebis, et
tertios in regno ineo princeps eris. » Ad quse re-
spondens Daniel, ait coram rege : c Munera tua sint
tibi, et dona domus tuae alteri da : .scripturam autem
legam libi, rex, et interpretationem ejus ostendam
tibi. 0 rex, Deus allissimus regnum et magniOcen-
tiam, gtoriam et honorem dedit Nabuchodonosor
patri tuo, et propter magnificentiam quam dederat
ei, universi populi, tribus et linguae tremebant, et
metuebant eum. Quos volebat interficiebat, et quos
volebat percutiebat, et quos volebat exaltabat, et
quos volebat humiliabat. Quando autem elevatum
est cur ejus, el spiritus illius obfirmatus est ad su-
perbiam, depositus est de solio regni sui, et gloria
ejus ablata est, ei a filiis hominum ejectus est, sed
B
xa\ εΤχεν 6 βασιλεύς τφ Δανιήλ * c Συ εΐ Δανιήλ 6
άττ6 των υιών τής αΐ/μαλωσίας τής Ίουδαΐας ής
ήγαγεν ό βασιλεύς ό πατήρ μου ; > Κα\ εΐπεν c Να\,
βασιλεύ^®, ι — c 'Ηχούσα περ\ σου δτι πνεύμα Θεοΰ
έν σο\, χα\ γρηγδρησις, χα\ σύνεσις, χα\ σοφία πε-
ρισσή ηύρέθη έν σο\, χαΐ νΰν είσήλθον ένώπιδν μου
οΐ σοφο\, μάγοι, ΧαλδαΣοι, Γαζαρηνο\, ?να τήν γρα-
φήν ταύτην άναγνώσι χα\ τήν σύγχρισιν αυτής γνω-
ρίσωσί μοι· χαΐ®* ούχ ήδυνήθησαν άπαγγεϊλαί μοι.
ΚαΙ έγώ ήχουσα περ\ σου δτι δύνασαι χρίματα συγ-
χριναι. ΝΟν ούν έάν δυνηθής τήν γραφήν άναγνωναι
χα\ τήν σύγχρισιν αύτής γνωρίσαι μοι, πορφύραν
ένδυση , χαΐ ό μανιάχης 6 χρυσούς έτΔ τδν τράχηλδν
σου, χα\ τρίτος έν βασιλείφ μου άρζεις. ι Τδτβ
άττεχρίθη Δανιήλ χα\ είπεν ένώπιον του βασιλέΙυς *
ιΤά δόματά σου σο\ έστω χα\ τήν δωρεάν τής οΙχίας
σου έτέρω δδς * έγώ δέ τήν γραφήν άναγνώσομαι τφ
βασιλεΖ χα\ τήν σύγχρισιν αύτής γνωρίσω σΟι. Βα-
σιλεύ, 6 βεδς ό δψιστος τήν βασιλείαν, χα\ τήν με-
γαλωσννην, χα\ τήν δδξαν έδωχεν Ναδουχοδονδσορ
140 τψ πατρί σου · κα\ άπδ τής μεγαλωσύνης ής
Ιδωχεν αύτφ πάντες ο1 λαοί , φυλα\ , γλώσσαι ήσαν
τρέμοντες χα\ φοβούμενοι άτιδ προσώπου αυτού. 05ς
ήβούλετο αύτδς άνήρει , χα\ οΟς ήβούλετο αύτδς
Ιτυταεν, χα\ οΟς ήβούλετο αΟτδς Οψου, κα\ οΟς ήβού-
λετο αύτδς έταπείνου. Και βτε ύψώθη ή χαρδία αύτού
el cor ejus ciim bestiis positum est, el cum onagris q xa\ τδ πνεύμα αύτού έχραταιώθη τού ύπερηφο'^εύε-
erai habitatio ejus, fenum quoque ut bos comedebat,
el rore cocli coVpus ejus infectum est, donec cogno-
sceret quotl potestatem haberet Allissimus in regno
hominum, et quaacunque voluerit suscitabit super
illud. Tu quoque filius ejus Ballasar, non bumiliasti
cor tuum, cum scires haec omnia : sed adversum
Dominatorem cft*li elevatus es. el vasa domus ejus
allata sunt coram te, el tu, ct optimates tui, et uxo-
res luiE, et cnncubiiia* tii;e vitinm bibistis in eis,
deos qnoqiie aureus el argenteos el aereos, ferreos,
ligneosque et lapideos, qui non vident, neque au-
diunt, neque sentiunt, laudasti : porro Deum qui
habet Ratuni tuum in manu sua, el omnes vias luas,
non glorificasli; idcirco ab eo missus est articulus
αθαι , κατηνέχθη άπδ τού θρόνου τής βασιλείας, κα\
ή τιμή άφηρέθη άπ* αύτού, κα\ άπδ των άνθρωπων
έξεδιώχθη, κα\ ή χαρδία αύτού μετά των θηρίων
έδόθη χα\ μετά όνάγρων ή χατοιχία αύτού, χα\ χόρ·
τον ώς βούνέψώμιζον αύτδν, χα\ άπδ τής δρόσου τού
ούρα^^ύ τδ σώμα αύτού έβάφη ού έγνω δτι κυ-
ριεύει ό *Ύψιστο; τής βασιλείας τών αίώνων χαΐ $
έάν δόξη δώσει αύτήν. Κα\ σύ ούν 6 υΐδς αύτού Βαλ·
τάσαρ ούχ έποίησας τήν χαρδίαν σου χατ’ ένιόπιον
τού Βεού· πάντα ταύτα Ιγνως, χα\ έπΙ τδν Κύριον^
θεδν τού ούρανού ύψώθης ®®, κα\ τά σκεύη τού οΓχου
αύτού ήνεγκας ένώπιόν σου, χα\ σΟ, χα\ οΐ μεγι-
στάνες σου, χαΐ αΐ®· παλλαχαί σου,κα\ αΐ παράκοιτοί
σου οίνον Ιπιναν*’ έν αύτοΤς , χα\ τούς θεούς τούς
manus qui scripsit hoc quod exaratum est. Haec au- χρυσούς, χα\ άργυρούς, χαΐ χαλκούς, χα\ σίδηρους.
icm scriptura, quae digesta est. Mane, TlieceI, Pha-
res, el h;ec est interpretatio sermonis : Mane, nu-
meravit Deus regnum tuum , et complevit illud.
TlieceI, appensus es in statera, el inventus es mi-
nas habens. Pbares, divisum est regnum tuum, et
datum esi Medis el Persis. > Tunc jubente rege iii -
diitus est Daniel purpura , el circumdata est torques
aurea collo cjiis, et pradicatum est de eo quod ha-
xa\ ξυλίνους, χα\ λιθίνους, o? ού βλέπουσι, κα\ ούχ
άκούουσι*®,κα\ ού γινιόσκουσιν, ήνεσας· χα\ τδνΒε^ν
τού ούρανού, ού ή πνοή σου έν τή χειρ\ αυτού καΐ
πάσαι αΐ ό5οι σου, αύτδν ούχ έδόξασας. Διά τούτο έχ
προσώπου αύτού άπεστάλη άστράγαλος χε»ρδς, χα\
τήν γραφήν ταύτην ένέταξεν, Κα\ αύτη ή γρΛφή ή
έντεταγμένη. Μανή, βεκέλ, Φαρές. Τούτο τδ σύγ-
κριμα τού όήματος · Μανή , έμέτρησεν ό Θεδ^ τήν
VAUL€ LECTIONES.
χατ* ένώπιον. ένώπιον Ρ. να\, βασιλεύ, ό βασιλεύς Ρ. χα\ οηι. Ρ. αύτδς άνήρει. άνήρει F.
αίώνων άvθjpώ7:ωv Ρ, άνθρ(ύπων Daniel ν, 20, Κύριον οιη. Ρ. ύψιυΟεις Ρ. ai oui. Ρ.
Ιτιιναν. Conferendum έγκαιέλειπας ρ. 2G3, 12. κα\ ουκ σκούουσι »m. Ρ. ✓
349 CHRONICON PASCHALE. 350
^9ΐλβ(αν otM χα\ ΐΊκλήρωσκν αύτ;^ν* θιχέλ , χατ· Λ beret poleslat^m tertius in regno suo. Eadem nocte
ετκάθη iv ζυγψ , χα\ ηύρέθη ύοτβρουσα * Φαρές , interfectus est Ealtasar rei Chaldieus, et Darius Me-
ή eou, χα\ Μέθη Μήδοις χα\ ΙΗρ- dus successit in regnum,
βαις. » Ra\ sTtusv Βαλτάααρ , χβ^ ένέΐυοαν τ6ν Δανιήλ πορφύραν, χα\ τ6ν μανιάχην *Λν χρυσοΟν περιί-
8t|xav π*ρΙ %b>t τράχηλον αύτοΰ , χα\ έ^ήρυξεν περ\*· αΟτοΰ είναι αύτ6ν άρχοντα τρίτον έν τή βασιλείφ
αύτοΟ. Έν ταύτη τ|) νυκι\ άνηρέβη Βαλτάσαρ 4 Χαλδαίος, χαΐ Δαρείος ό Μήδος παρέλαβε τήν βασι-
λείαν.
pnf ,ΌΛνμπιάς. ΧΙΛΙΙΙ Oltfmpiat.
Μετά Βαλτάσαρ βασιλεύς Χαλδαίων ΔαρεΤος ό Post Baltasar, regnavit super Clialdsos Darius
Μηδας Ιτη γ'. βμού ,β^χβ'· Medus annos iii. Colliguntur anni iv.uDCCOCxxii.
a'. ' (A a M. C. 4920.) i.
Ουτος** ΔαρεΤος χατέστησεν 1π\ τής βασιλείας Hic Darius constituit in regno suo satrapas cix,
αΟτοϋ αατράττας px', χα\ τούτων έτιάνω ταχτιχούς γ\ quibus praefecit lii principes, quorum unus erat Da-
ώνεΤς έτύγχανε Δανιήλ 6 προφήτης. Έυσχευή δέ χα\ niel propheta. Insidiis autem et calumniis satrapa-
διαβολή των αυτών σατραπών χα\ ταχτιχών πεισ0ε\ς rum et principum Gdem adliibens Darius, Danielein
4 ΔαρεΤος Ιβαλε τδν Δανιήλ είς λάχχον λεύντων, χαι Β conjecit in lacum leonum, neque absumptus est, eo
ούχ έφθάρη, διά τήν είς τ6ν θεδν μετά πεποιθήσεοις quod Deum curo spe adoravit. Dixitqtie angelus Do-
141 προσχύνησιν αύτού.ΚαΤ εΤπεν άγγελος Κυρίου mini Habacuc : c Defer prandium quod habes Bahy-
τφ Άμβαχούμ (29) * *Απένεγχαι τδ άριστον δ έχεις Ionem Danteli in lacum leonum. » Et dixit Habacuc :
είς Βαβυλώνα τώ Δανιήλ είς τδν λάχχον τών λεδν- c Domine, Babylonem non vidi, et nescio ubi est
των. > Κα\ εΤπεν *Αμβαχούμ* c Κύριε, Βαβυλώνα lacus, ι Tum angelus vertice ejus arrepto, portavit
οΰχ*^ Ιώραχα, χα\ τδν λάχχον ού γινώσχω πού eum capillis capitis sui, posuitque in Babylonem su-
Ισττν**. i Ra\ Ιπελάβετο 4 άγγ^^<>« Κυρίου τής χο- pra iteum in impetu spiritus sui. Et clamavit Haba-
ριιφής αύτού, χαΐ βαστάσα; τής χδμης τής χεφαλής cuc : c Daniel, Daniel, accipe prandium, quod misit
αυτού Ιθηχεν αύτδν είς Βαβυλώνα έπάνω τού λάχχου Ubi Deus. » Et dixit Daniel : c Recordatus es mei,
Iv τφ βοιζφ toO πνεύματος αύτού. Κα\ Ιβύησεν Άμ- Deus, et non reliquisti exquirentes te. · Et surgens
βαχούμ λέγων*** c Δανιήλ, Δανιήλ, λάβε τδ άριστον Daniel, comedit. Angelus autem Dei staUm resUtuit
δ άπέοτειλέν σοι 6 Θεάς. » Είπε δΙ Δανιήλ * ιΈμνή- Habacuc in locum suum.
ββης γάρ μου, ό θεδς, χα\ ούχ έγκατέλε ι πας τούς άγαπώντάς·· σε. ι Κα\ άναστάς Δανιήλ έφαγεν. Ό
41 άγγελος τού θεού άπεχατέστησε τδν Άμβαχούμ παραχρήμα έπ\ τδν τύπον αύτού.
Τφ αύτφ πρώτφ Ιτει ένύπνιον είδεν Δανιήλ, δς G Eodem primo anno, visa sunt in somnis a Daniele,
Ιπεχλήβη Βαλτάσαρ, τδ τών τεσσάρφν βηρίων, λεαί- qui dictus est Baltasar, quatuor animalia, leaena
νης. άρχου**, παρδάλεως, χα\ έτέρου ζώου τούτων ursus, pardalis, et alterum his omnibus terribilius,
φοβερωτέρου χα\ Ισχυροτέρου τιερισσώς, άτινά είσι longeque fortius , quibus designabantur praecipua
τέσσαρες βασιλεΤαι έξαιρρύμβναί άπδ τής γής. regna terrae.
Έν τώ αύτώδέ Ιτει·^ χα\ τδν Παλαιδν τών ήμε- Eodem anno vidit Antiquum dierum, donec throni
ρών είδεν, Ιως ού θρύνοι έτέθησαν, χα\ έπ\ τών νε- positi sunt, et in nubibus coeli tanquam filius hoini-
φελών τού ούρανού, ώς” υΐδς άνθρωπου έρχύμενος nis veniens erat, et usque ad Antiquum dierum per-
ήν, χαι έως τού Παλαιού τών ήμερων Κφθασεν, χα\ venit; et ipsi datus est principatus, et honos, et
αύτφ Ιδύθη ή άρχή, κα\ ή τιμή, χαΐ ή βασιλεία, κα\ regnum, et omnes populi, iribus el ling^ife servient
πάντες λαο\, φυλα\, γλώσσαι αύτφ δουλεύσουσι ei ; et potestas ejus potestas in aeternum, quae non
>al ή άξουσία αύτού Ιξουσία αΙώνιος, ήτις ού παρ- transibit, et regnum ejus non corrumpetur,
ελεύσεται ούδΙ διαφθαρήσεται.
Τίς 4’ άν εΤη ό·· κατά σάρκα φανε'.ς τφ γένει τών Quis autem hic qui humano generi secundum car-
άνθρώπων; θεδς Λύγος, ό πρδ αΙώνια·^ γεννηθείς nem apparuit? Deus Verbum, qui anlc saecula natus
θεάς. H est Deus.
β', γ'. (A a M. C. 4921.) iii.
Τρίτφ·' ίτει Δαρείου δρασιν εΤδε Δανιήλ έν Σού- * Αηηο ιιι Darii, visionem vidit Daniel in Susis ca-
ακ; xij βάρει, ήτις έστ\ν Iv χώρα ΑΙλάμ Βαβυλώ- stro, quod est in regione iElam Babylonis : arietem
νας, χριδν χερατίζοντα χατά θάλασσαν χα\ βοββάν cornibus ventilantem contra mare, et Aquilonem, et
DUCANGIl miM.
(29) Τφ 'Άμβαχούμ. Vide Salianum anno iii.mcdlxxiii 3.
VARIiE LECTlONhS.
wpf. τά TOp\ P. ·· αιχμαλωσίας ιε' m, P. ·· ούχ V. ·· πού Src^v ·* λέγων oiii. P. έγχατέ-
λ5ΐπες P. ■· Αγαπώντας, έχζήτούντας P. ·· άρκτου P. έτει om. V. ώς. ώεε\ P. »* δουλεύσωσι Γ..
·· 6 ϋΐιι. Ρ. ·' αιχμαλωσίας ις:', ι;' ιιι. Ρ.
3^1 CHRONICON PASCHALE. 351
Austrum, el omnes bestiae non poterant resistere ei.
€ Viileo hircum venientem ab occidente super fa-
ciem totius terrae, qui contrivit arietem, et cornua
ejus (id est, regni quod imperium Romanorum prae-
cedet) ejusque semen conteret. i
Post Darium Medum regnavit Darius, filius As-
sueri, ex stirpe Medorum, annos xiii. CqUiguntur
anni iv. mdccccxxxv.
Quidam aiunt Darium bunc Astyagem etiam fuisse
cognominatum.
I.
Annus lx prophetiae Jeremiae in Judaea.
XLJX Olympias,
II.
^xi annus prophetiae in iEgypto.
III ·- IV, V.
L Olympias.
VI, VII, VIII, IX.
LI Olympias.
X, XI, XII.
Prustraneum esse quidquid contra Dei decretum
agitur, id vel etiam docet. Sublato enim (a Daniele)
dracone quem adorabant Babylonii , illum cum sibi
dedi ii postulassent , in leonum lacum immiserunt.
Sed Dei providentia per Uabacuc septem dies pastus
salvus est extractus, illiusque loco ejus adversarii
ab eodem rege in lacum leonum projecti, statimque
absumpti sunt.
(A. a M. C. 4955.) xiii.
Gyrus, Astyage sublato, Medorum regnum delevit,
cum perstitisset annos cclix, quod quidem compa-
ratum est una cum Babyloniae regno, capiti aureo
statuae quam vidit Nabuchodonosor.
LII Olympias.
Persis primus imperavit Cyrus Persa ann. xxx.
Colligiintur anni iv. hdcccclxv.
Cyrus potestatem dedit universis captivis ex gente
Judaeorum Hierosolyma revertendi : qua tempestate
circiter l millia Babylone egressi, sanctuarium in-
staurarunt, et templi fundamenta jecerunt. Sed vi-
cinis gentibus Judieos incursantibus, imperfectum
opus mansit usque ad annum ii Darii, Hystaspis fi-
lii, Persarum regis, solo stante sanctuario : siqui-
dem prophetia Darii meminit, et trium propheta-
rum, Aggaei, Zachariae, et Malachiae, qui et Angelus
dictus est, idipsum prophetantium.
, xa\ νότον, ώς πάντα τά θηρία μ#) ίατασθα*. Ινώπιον
αύτοΟ χα\ μβτ’αύτοΰ**. ι Τράγον όρω άτΛ
έρχόμενον έπ\ πρόσωπον πάσης της γης, θς συν-
έτριψε τ^ν xpt6v χα\ τά χέρατα αύτου, (δπερ έστ\ν
βαιπλεία 'Ρωμαίων τήν πρδ αύτης βασιλείαν ** ) χα\
τ6 στΐέρμα αύτης συντρίψει. >
Μετά ΔαρεΤον τδν Μήδον έβασίλευσεν Δαρεΐος,υΙύς
Άσσουήρου άπύ του σπέρματος Μήδων Ιτη ιγ'.
όμοΰ Ιτη β^λε'.
Τινές *· φασι τουτον\ ·· τδν Δαρεϊον χα\ Άστυάγην
Ιπιχεχλήσθαι.
α'.
ξ* Ιτος προφητείας Ίερεμίου έν τ!) Τουδαίφ..
/1(9' ΌΛνμπιάς.
Ρ’.
ξα'·· Ιτος προφητείας Ίερεμίου έν Tfj ·· ΑΙγύπτηΐι»
142 τ'. «·, e'.
V "ΟΛνμπιάς.
C, η', θ'.
ra! ΌΛυμπιάς.
ι', ιβ'.
Εργασίας μάταιον αύτδ^* είναι. Έτι δέ χα\ τδν
δράχοντα άνείλεν δν Ισεβον Βαβυλώνιοι, δι’ ήν αΐ-
τίαν Ιχδοτον αύτδν αΐτησάμενοι Ιβαλλον είς λάχχον
λεόντων. Έχ προνοίας δέ Θεού δι' Άμβαχούμ τρα-
φείς έπτά ή μέρας σώος άνήχθη, χα\ άντ* αύτοΰ οΐ
ύπεναντίοι αύτου βληθέντες παρά του αύτου βασι·
λέως είς τδν λάχχον των λεόντων παραχρήμα έβρώ-
θησαν.
ιγ'»·:
Κύρος τδν Άστυάγην χαθελών τ1;ν Μήδων χαθεΓλεν
βασιλείαν, γεγονυίαν έν Ιτεσι σνθ', Ι^τις^· συνεχρίθη
μετά τής βασιλείας Βαβυλωνίων ή χρυσή κεφαλή τής
ειχόνος ής ειδεν Ναβουχοδονόσορ.
γβ* ΌΛνμΛίάς.
Περσών έβασίλευσεν πρώτος Κύρος ό Πέρσης
Ιτη λ'. όμου ,δ^ξε'.
α'.
Κύρος (50) άνήκε τήν αΙχμαλωσίαν τού Ιου-
δαίων έθνους πορεύεσθαι είς τά Ιεροσόλυμα* χαθ*
δν έπανελθόντες άπδ Βαβυλώνος άμφ\ τάς πέντε μυ-
ριάδας Ιουδαίων τδ θυσιαστήριον ήγειραν’® κα\ θε-
μελίους χατεβάλοντο τού Ιερού. Τών δέ περιοίχων
έθνών έπισχόντων, διέμεινεν τδ Ιργον άτελές μέχρι
δευτέρου Ιτους Δαρείου τού Ύστάσπου, βασιλέως
Περσών, μόνου τού θυσιαστηρίου συνεστώτος, έπειδή
ή ” προφητεία μέμνηται Δαρείου κα\ τώ^ τριών
προφητών, Άγγαίου, χαέ Ζαχαρίου, καΐ Μαλαχίου,
τού χα\ Αγγέλου προφητευόντων.
DUCANG1I NOTiE.
(50) Κίφος. Εχ Eusebii Chron. lib. ι et ιι, ubi Scaliger.
VABIiE LECTIONES.
®* κα\ μ.ετ' αυτού om. P. ·* βασιλείας Τ. P. Ιτη oiii. Ρ. *® αιχμαλωσίας ir/ m. Ρ. ·· τουτονελ
\, τούτον Ρ. ·’ ιθ', κ', κα', χβ', κγ', χδ', χε', χς*', κζ', κη\ κθ' m. Ρ. *® ξ' Ρ. *· τή om. Ρ. ’· αύτδ·
ϊ ω; αύ'-ψ ιη. R. εσέβοντο Ρ. αιχμαλωσίας λ' ιιι. Ρ. ή“'·νι Ρ sola. τού. τών ΡΥ ήτ·ι-
ρον ρ. κατέβαλν/ τδ PV. ” ϊτ.ζ\ o\ 't Γ.
353
ClIRONICON PASCHALE
354
Προεφήτ€υον Iv Περσ^δι Aaviij^ κα\ 'Ιεζεκιήλ · έν A
Λ *· τή Ίουβαΐςι Άμβαχουμ, ΆγγαΙος κβ\ Ζαχαρίας*
χαθ'οΟς έν Π&<>σ(βιΊηαους ό τοΟ'Ιωαεδέκ Ιερβυς έγνω-
ρίζετο , χαΐ Ζοροβάβελ ό του Σαλαθιήλ , βασιλικού γέ-
νους, ών, οΙκαΙήγήααντο τήςάτΛ Βαβυλώνας έπανβδου.
Τφ Δανιήλ έν τφ αύτψ πρώτφ Ιτ*< Κύ-
ρου,λβγος άπεκαλύφθη έν ήμέρ^ είκοστή τέταρτη του
χρώτου μην^ς 6ντι έν τφ Τιγρι ποταμφ τά περ\ των
χέντα βασιλέων των έτι άναστησομένων χα\ τά περί
τής παντελούς έρημώσεως Ιερουσαλήμ χαι του θυ-
μιάματος χαΐ του χρίσματος του έν αύτή κα\ τά περ\
τής των έθνών. χλήσεως · έν φ έτει Δανιήλ έχοιμήθη
προφητευσας Ιτη ν'.
143 τ', ί^··.
'OJvpuitdQ.
c. ®
Σιμωνίδης (51) έγνωρ{ζετο.
η'·
Χθων** ό των έπτά σοφών Ιφορος έν Λακεβαΐμο-
vi α' ·· έγένετο.
κΛ* ^ΟΛνμχίάς**,
θ'®*.
Ιΐυθαγβρας φυσιχές φίλβσοφος έγνωρίζετο.
ι'.
Εενοφάνης·® Κολοφώνος·® έγνωρίζετο.
ια',ιβ'.
r€f Χ)ΛνμΛΐάς,
*ϊ·
Κροΐσος έπ\ Κύρον Ιστράτευσεν.
.«r«.
Εύρος τήν Αυβών βασιλείαν καθεΤλεν χα\ ΚροΙσον ^
αΙχμαλώτισεν. Ό βέ αύτύς κα\ άλλας βασιλείας περί-
είλεν 'Ασίας, Καρίας, Αυκίας/Ινβών πρός βοββάν καΐ
Σαχών ®* χα\ Σχυθών.
Prophelaruni in Persiile DanieI el Ezechiel ; in
Judiea Habacuc, Aggoeus, ct Zacliarias : quoniiu
tempesUie Jesua filius iosedec sacerdos claruit, el
Zorobabet, filius Salathiel, qui ex regio erat genere,
quique reversionis ex Babylone duces fiiere.
Banieli, boc ipso primo anno Cyri, sermo revela-
tus esi die xxiv primi mensis, cuin ad Tigrini flu-
vium esset, de quinque regibus adbuc secuturis, el
de omnimoda destructione Jerusalem, et incensi ac
unctionis in ea, et de vocatione gentium ; quo qui-
dem anno Daniel obdormivit, cum prophetasse! an-
nos L.
II, III, IV.
LIII Olympias,
V, VI, VII.
Simonides agnoscebatur.
VIII.
Chilon unus e septem sapientibus Ephorus erat
Lacedaemone.
LIV Olympias,
Pythagoras 'philosophus Physicus florcbal.
IX, X.
Xenophanes Colophonius agnoscebatur.
(A; a. M. C. A944.) xi, xii.
LV Olympias,
Xlll, XIV.
Croesus in Cyrum expeditionem movit.
XV.
Cyrus Lydorum regnum delevit, et Croesum ca-
ptivum fecit. Idem et alia regna invasit, Asiae, Ca-
riae, Lyciae, Indorum, versus aquilonem, Sabaeo-
rum et Scytharum.
DUCANGII NOTiG.
(51) Σιμωτίδης. Vide Scafiger. ad Euseb., p. 93, quorum Chronici scriptor ex Eusebio roeminii, de
ubi et de Chilone, Pythagora, Xenophane, Thalete, quibus etiam copiose suis locis commentatur Sa-
Tbeognide, Pherecyde, el aliis viris illustribus, Uanus.
VARliE LECTIONES.
” Sk, om. R. τφ Δανιήλ v, 17, ante βντι ponit P sola. ®· αιχμαλωσίας λβ', λγ', /aS*, λε' , Χς\ λ{Γ,
λη', λθ', μ' m. Ρ. “ ΧεΙλων V.. ®* Αακεδαίμονι α'. Αακεοαιμβνια V, Λακεβαιμωνί^ Ρ. Vitium
re^tiit Scaliger verba hsce in Eusebium suum conferens p. 162, quamvis Aniiiiadv. ad illum p. 72,
B. MCCLVII, locum Diogenis de Chilone III, 1 : γέγονε δέ Ιφοοος κατά τήν τΛντηκοστήν έκτην (πέμπτην
restituit Casaubonus. confirmantibus libris diiobu^ 'Ολυμπιάδα, ϋαμφίλη δέ φησι κατά τήν Ιχτην, χα\
πρώτον έφορον γενέσθαι έπ\ Εΰθυδήμου, ώς φησι Σωσικράτης, recte sic accepisset, ut primus omnium
epitorus Chilo factus diceretur, non, ut Menagius, princeps collegii ephororum. Cauterum cum numerus a*
eiiam in Hieronymi et Armenia Eusebii interpretatione desit, Chronicon paschale autem non aliunde
hate quam ab Eusebio petiverit, credibile mihi est vitiosum Λακεδαιμόνιέ jam apud Eusebium compa-
ruisse, quemadmodum, ut hOc exemplo utar, unum idemque mendum imposuit Hieronymo, p. 76, inter-
preti Armenio p. 283, ed. Med. et Syncello, p. 153 D : quorum duo priores : Hercules cognomento Desa·
mmm in Phamee clarus habetur^ el ; Hercules in Phoenicia cognoscebatur Desandas dictus; mendi
Mlem originem patefacit Syncellus, Ήρακλέα τινές φασιν έν Φοινίκη γνωρίζεσθΑΙ ΔΙσάνδαν έπιλεγόμε-
νον, id est, γνωρίζεσθαι Σάνδαν; quo de Herculis cognomine testimonia quae exstabant collegit Wesse-
lingius ad Hieroclem p. 710, praeter nuper editum ioannis Laurentii de inagistr. Rom. p.268, ubi Σιν-
scriptum. ®* αίχμαλ. aa\ {χβ', μγ', μδ', με' m. Η. ®* 0' ante ι' ante v. 9 ponit P. ®* Ξενοφών V ;
« al. Ξενοφών i ro. R. ®* Κολοφώνος Y, qui eodem accentu scribere solet Σολομώνος , ό Κολοφώνιος P.
2ενοφΔνης Κολοφώνος. Generis loquendi, quod notavimus etiam p. 343, 13, duo alia exempla sunt in-
jcriplMNies epistolae apud Montefalconium Bibliotii. Coisl. p. 455, τφ θείψ αυτού τώ Κρήτης, et libelli
Μψηά AUaiiinn Gr»ci« Ortbod. vol. 11, p. 959, Μανουήλ ό του Κρήτης άνεψιδς * ubi non erat quod ΚρητΙ
tt Ε^τδς reponeret doctissimus Tilzius in commentatione de Moscbopulo p. 6, 7. ^ ΑΙλιανου Πρενεστού
«s. raris, apud Perizon. ad i£ltan. p. svii. Conf. praef. nostram ad Joan. Antioch. p. vii, vm. (β'
post i/ V. 3 ponit P. ®® Σακών Salmasius apud Sciiiirzileiscbium Not. Bibi. Vin. p. 8G, Σαβαχών PV.
θδ5 CHRONICON
XVI.
Tbales, Examyi filius, Milesius, primus pbHoso*
phus physicus, obiit, cum vixisset ann. xci.
LVI OlympioB.
XVII, XVlll, XIX.
Universum tempus captivitatis Judsorum geniis
Lxx annos complectitur, computatum, secandam
quosdam, a lenio anno regni Eiiacim , qui et loa·^
cim dictus est, ad annum usifue xix Cyri regis Persa·
runi : secundum vero alios, ab initio propheto ie·
remise.qiiae coepit versus anuum xiii Josiae regis Ju-
daeorum, usque ad xxxvi Astyagis. A prophetia au-
tem Jeremiae usque ad annum i Cyri conficiuntur
anni lxx, quod esse videtur probabile ; tametsi ve-
rum sit, spatium lxx annorum eversionis templi in
II annum Darii filii Hystaspis desinere, initio du-
cto a XIX Nabuchodonosor anno.
XX.
Theognis poeta agnoscebatur.
LVII Olymfna$.
XXI, xxii.
Pherecydes historicus et Pythagoras florebant.
XXIII, XXIV.
LVJII Olymjnai,
XXV, XXVI, XXVII, xxvin.
LIX Oltftnpias.
XXIX, XXX.
Tomyris, femina, Massagetarum regina, Cyrum
iuterfeciu Post t^yrum apud Persas secundus re-
gnavit Cambyses, Cyri filias, annos viii. CoUigun-
lur anni iv. mdcccclxxiii. ·
(A. a M. C. 4966.) I.
Cambysem aiunt apud Hebraeos secundum Nabu-
diodoiiosor appellatum : quo regnante historiam Ju-
ditb contigisse volunl.
II.
Solis defectio contigit.
LX Olympias,
111, IV, V, VI.
Cambyses iCgyptum occupavit·
Idem Ammenopbin, qui Memnon esse lapis, ac lo-
^ni credebatur, frangit, cum praestigias in eo es-
se suspicaretur, ut narrat Polyaenus Athenien-
sis.
PASCHALE. 35d
L .
Θαλής·· ό Έξαμύοο·· (5i) Μιλήσιος π;ώτος φυ-
σιχ4ς φιλόσοφος AniOavev ζήσας Ιτη
νς' *ΟΛνμΛΐάς,
ιθ'.
Συνάγεται 6 πάς χρόνος τής αΙχμαλωαΙας των ο'
έτών του ·^ ΤουόαΙων Ιθνους, άριΟμούμενος χατΑ μέν
τινας άπό τρίτου £τους τής βασιλείας ΈλιαχεΙμ του
χα\ *1ωαχε\μ έπ\ τ6 8' χα\ όέχατον Ιτος Κόρου του
Περαών βασιλέως * χατΑ 8λ έτέρους Από Αρχής τής
Τερεμίου προφητείας, ή γέγονε χατΑ τό ιγ' Ιτος 1α>-
σίου του των Τουόαίων βασιλέως, έπ\ τ6 \ς* Άστυά-
γους.Άπό όλ τής προφητείας Τερεμίου έπΙτόα'Ιτος
Κύρου Ιτη γίνεται ο*, δπερ δοχεί πιθανόν είναι · τό
δέ Αληθές τής έρημίας του Ιερού ή έβδομηχονταετία··
1 έπ\ τό δεύτερον Ιτος Δαρείου του ΎστΑσπου πέ-
ρα ιουται ·· Από θ' χα\ C Ιτους Ναβουχοθονόσορ Αρχο-
μένη.
Θέογνις·^ ττοιητής έγνωρίζετο·
144 rC ΌΛυμΛίάς,
χα', κβ'.
Φερεχύδης Ιατοριοποιός έγνωρίζετο χα\ Πυθαγ^.
ρβ«.
κγ', κδ···.
rr( ΟΛ,νμΛίάζ.
χε', χς', xf, κη\
rd* Χ>Λνμπιάς,
κθ', V.
, Τόμυρις (33) γυνή ·· , Μεσσαγετών βασίλισσα ,
' Κυρον Ανείλεν. ΜετΑ.Κΰρον Περσών έβασίλευσε θεό*
τερος Καμθύσης, υίός Κύρου, Ιτη η', όμού ,δ^'.
α'.’
Καμβύσην φασίν παρ' Έβραίοις δεύτερον Ναβου-
χοδονόσορ χαλείσθαι · έφ* οδ τήν χατΑ *1ουδ\θ Ιστο-
ρίαν λέγουσιν γεγενήσθαι.
Ρ'·
*Ηλίου Ιχλειψις γέγονε.
ζ ’· ^ΟΛυμαιάς.
τ', δ'. ς*'.
^ Καμβύσης (34) Αίγυπτου χατέσχεν.
*0 δέ·* αύτός (55) χα\ τόν Άμμενωφιν ‘, δς Μέ-
μνων νσμιζόμενος είναι χα\ λίθος· φθεγγόμενος,
^ τέμνει, ύφορώμενος γοητείαν τινΑ είναι 1ν· αύτφ,
ώς^ Ιστορεί Πολύαινος 'Αθηναίος.
DUCANGII NOTiE.
(5S) *0 έξ *Αμύου. Leg. Έξαμίου, uti edidimus
πχ Eusebio, ubi Scalioer, et ex SynceUo, p. il3.
(33) Τόμ\φις, Ex Eusebio, ubi Scaiiger.
(34) Καμβύσης. Ex Enseb., ubi adeundos idem
Sddiger.
(55) '0 δέ αύτός. Eadem aut similia habet Euae·
bius lib. I Chron., p. 13, met Georgius SynceUns
ex eodem Polyaeno Atheniensi, cui 'Λμενώφθις di-
citur, p. 151.
YARliE LECTIORES.
^ Θάλης PY. ·· έζ *Αμύ<^ R. ·* τβδ. των PV. ·· ββτία V, έπνιηχοντηετΙ· R. ·· περαιονταε. Non
SSI
3Γ«
CiROXICON
ία’ ΌΛνμχιάς. J
η ··
Περβών τρίτοι έβασίλευταν δύο άδελφοί, Μέρδιος
χαΐ Πατζάτης, μήνας ζ,
Περαών τέταρτος έδααίλευ^εν ΔαρεΓο; Ύστάτπου
Ιτη λς*', δμου ,εθ'.
«'» Ρ'·
*^£τους Δευτέρου Δαρείου (36} Ύστάστεου τοΟ
Περαών χα\ *Ασαυρίων χα\ ΑΙγυπτίων βααιλέιυς» έφ*
οδ Δμα Άγγαίος, χαΐ Ζαχαρίας, χα\ δ έχ των
Άγγελος προφητεύουσιν, έπληρώθη τά ο' Ιτη τής
έρημίας τοΟ Ιερού * χα\ μΔρτυς έχέγγυος δ προφή-
της Ζαχαρίας, Ετους δευτέρου Δαρείου είτιών* * c Κύ-
pu παντοκράτορα, Εως τίνος ού μή Ιλεήσεις τήν
Ιερουσαλήμ χα\ τάς πδλεις *1ούδο^ &ς ύπερείδες * ; » ^
Τοΰτο’ ο' Ετος. Κα\ χατά μίν Κΰρον ή της αιχμα-
λωσίας τού Ιουδαίων Εθνους Ελευθερία γίνεται χα\ ή
συγχώρησις τής τού 145 i ερού οίχοδομής, είς Ερ-
γου δΕ χωρεί χα\ τελβιούται δ ναδς χατά τδ η' Ετος
Δαρείου τού Ύστάσπου, χαθ* δ Ιεράτευε ν Ιησούς δ
τού 'ΙωσεδΕχ &μα Ζοροβάβελ τού Σαλαθιήλ, των πε-
ριοίχων Εν τω μεταξύ χρδνφ τήν οΐχοδομήν Επισχδν-
των. Παρατηρητέον δΕ ώς μετά τήν Ετιάνοδον τής
αιχμαλωσίας ούχέτι βασιλεύς μνημονεύεται τού λαού,
Επειδή ήγγιίεν τού Επουρανίου βασιλέως Ιησού
Χριστού τού ΥΙού *· τούβεού ή χατά σάρχα άνάδει-
ξ ς. Συνάδίΐ δΕ τούτοις χαΐ δ Κλήμης“ (37} Εν ‘· τψ
πρώτω (58) Στρώ^ίατι γράφων ούτως * c ΚαΙ Ιμει-
νεν ή αιχμαλϋ^σία Ετη ο', χαταλήξασα είς τύ β' Ετος ^
Δαρείου τού 'λ'στάσπου τού Περσών χα\ *Ασσυρίων
χαι ΑΙγυττείων γενομένου βασιλέως, Εφ’ ού ’Αγγαίος
χα\ Ζαχαρίας χα\ δ Εχ των ιβ' άγγελος προφη-
τεύουσι. » Κα\ ταύτα μΕν δ δηλωθείς άνήρ. Περί δΕ
τού^^ μέχρι δευτέρου Ετους Δαρείου τδ ο' τής Ερη-
μίας τού ιερού ‘· Ετος παρατείναι μάρτυς Εχέγγυος
δ προφήτης Ζαχαρίας, Ετους δευτέρου Δαρείου εΕπών*
f Κύρα παντδχρατορ, Εως τίνος ού μή Ελεήσεις τήν
Ιερουσαλήμ χα\ τάς πδλεις Ιούδα, &ς ύπερείδες »
Τούτο ο' Ετος. Κα\ χατά μΕν Κύρον ή τής αιχμα-
λωσίας τοιν 'Ιουδαίων ελευθερία γίνεται χα\ ή συγ-
χωρησις τής τού Ιερού οΐχοδομής, είς Εργον δΕ χωρεί
χαΐ τελειούται δ νεώς χατά τδ η' Ετος Δαρείου βα-
σιλείαις.
ζβ" ΌΛνμΛίάς. '
τ'·
Έτους τρίτου Δαρείου τού Ύστάσπου δ Εν Ίερο-
σολύμοις νεως οίχοδομείται ύπδ Ζοροβάβελ, τελειού-
ται δΕ Εν Ετεσιν.
PASCHALE.
k LXl Olympias,
Apud Persas lenii regnaruni gemini fralre8,Mer-
dius ei Patzales menses tii.
Apud Persas quarius regnavii Darius , Hysta-
spis filius, annos xxxvi. Colliguniur anni v.
mx.
I, ii.
Anno II Darii, Hyslaspis filii, Persarum, Assy-
riorum el ifigyplioruin regis, sub quo Aggasus si-
mul el Zacliarias, el qui ex xii dictus esi Angelus,
propbelaiil, eoinpLeii suiil lxx aoui deslruclionis
templi, ul fide dignus leslis Zacbarias anno u Darii
ail : c Omnipotens Domine, quousque Undem non
misereberis nostri super Jerusalem, el civiUlibus
^ Judaquas despexisli? i Atque bicesl annus lxx. Et
regnante Cyro genii Judaeorum post capliviuiem li-
bertas csl reddiia, el lempli instaurandi faculUs da-
U. Opere vero procedente, perfectum est templum
anno vui Darii filii Hystaspis, quo tempore sum-
mum pontificatum gessit Jesu filius Josedec, una
cum Zorobabel filio Salathiel, circumbabitantibus,
per id temporis aedificationi incumbentibus. Ob-
servandum porro post reditum ex captiviUle nul-
lum populi regem memorari, quia coelestis Regis
Jesu Christi Dei appropinquabat secundum carnem
adventus. Hisce consona scribit Clemens libro i
Stromatum^ obi sic ait : c El perseveravit captivi-
tas annis lxx, desiitqne in ann. u Darii Hyslaspis filii
Persarnm, Assyriorum et^gyptiorum regis : sub quo,
Aggaeus et Zacbarias, et unus ex xii^qui Angelus dictus
est prophetabant. Atque haec quidem praedictos scri-
ptor. Ab ilio vero tempore usque ad ii annum Da-
rii, destructionis templi annum lxx protendi te-
stis est omni exceplione major Zacbarias propheta,
dum sub annum ii Darii ait : c Domine omnipotens,
quousque non misereberis Jprusalem et civitatibus
Juda, quas despexisti ? »
Hic est annus lxx, quo, Cyro regnante, Judaeis
post captivitatem facta est libertas, et facultas data
instaurationis templi. Procedente autem opere,
templum tandem absolvitur circa viii annum re-
gni Darii.
^ (A. a H. C. 497β). LXtl Olympiei.
III.
Aabo III Darii Hystaspis filii, templum Hierosoly-
mitanum a Zorobabel aedificatur, absolvitur vero
annis vi.
DUCANGII ΝΟΤΛ.
(5·) ^Ετους dwripw Aapeiov. Ex Eusebio, D (58) '0 έτ τφ ατρώηρ, etc. Scalig. delet δ, deiei
pog. 149, ubi Sealiger. etiam vocem κα\ ΑΙγυτιτίων, quam habet Eusebius.
(37| ΚΛήμνις. Ex Eusebio llb. f, p. 30, ubi Cie- Infra, xa\ ταύτα μέν. Scalig. κατά ταύτα.
Bnenth locus adducitor, ex pag. 331 ^it. Paris.
VARIiE LECTIONES.
• C, η' «ro. P. ·είπιύν. Zach. i, 14. ' παντοχράτωρ V. ·ύπερίδες PV. · τούτο, τούτο τδ P. ·· τοδ
υΙοΰ om. P. “ Κλήμις V, p. 395. *· Εν. δ Εν Ρ. ·· τού alterum om. P. τού om. P. Ιερίου V,
■■ ύπερίδες PV. Coni, autem de bis ad p. 94 D. τδ η' Ετος Δαρείου βασιλείας. Δάρειον V.
359
CHUONTCON PASCHALE.
360
IV. A
Darius primus subjectis vectigalia imposuit.
V, VI, VII.
LXIII Olympias.
Harmodius et Aristogiton Hipparchum et Hippiam
Atheniensium tyrannos sustulerunt.
VIII.
Exinde a primo anno Cyri, tempus xlvi annorum
edificationis templi Jerusalem completur : quod
qnidem tempus Servatori dixerunt increduli Judaei,
seu potius, cum non inlelligereiit quod ab illo di-
ctum erat in Joannis Evangelio : t Quadraginta sex
annis templum hoc aedi6catum est, et tu dicis, In
tribus diebus excitabo illud? »
B
Post reditum e Babylone, primus post templi aedi-
ficationem pontificatum gessit Jesus, filius Jose-
dec, cum Zorobabel, annos xxxii. Ii finem imposue-
re templi aedificationi.
Ab eo deinceps anno, quo Hierosolymis templum
tandem confectum est, usque ad ultimum annum
Hyrcani summi Judaeorum pontificis, quique rex
postremus fuit ex genere sacerdotali, anni sunt
ccccLxxxiii, quot elllciunt vii et lxu hebdomades a ^
Danielc praedictae.
(A. a H. G. 4984.) ix, x.
LXl V Olympias.
XI, XII, XlII, XIV.
LXV Olympias.
XV. C
Eclipsis solis accidit.
XVI, XVII, XVIII.
LXVI Olympias.]
XIX,. XX, XXI, XXII.
LXVII Olympias.
Hellanicus historicus, et Democritus philoso-
phus, atque Heraclitus tenebricosus, et Anaxagoras
physicus philosophus agnoscebantur.
XXIII, XXIV, XXV, XXVI.
LXVIII Olympias.
XXVII, XXVIII, XXIX, XXX.
LXIX Olympias.
XXXI, XXXII, XXXllI, XXXIV.
LXX Olympias. ^
XXXV, XXXVI.
Nunc porro memorandi sunt prophetae, atque de-
ΔαρεΤος φόρους Ιταξεν τοίς ύπηχόοις πρώτος.
ε'. r.
ξγ* ΌΛυμπιάς.
'Αρμόδιος (39) καΐ 'Αριστογείτων "Ίππαρ/ον χα\
Ιππίαν 'Αθηναίων τυράννους άνείλον.
η'·
Ενταύθα άπδ πρώτου Ετους Κύρου 6- των μ^^ έτών
χρόνος συμπληροΰται τί)ς οΐχοδομης του ναού του
Εν** 'Ιερουσαλήμ* δντινα χρόνον τψ Σωτήρι Ελεγον
άπιστοΟντες 'Ιουδαίοι, μάλλον δέ ου νοήσαντες τδ ύπ’
αύτοΟ είρημένον έν τψ κατά Ίωάννην Εύαγγελίω *· ·
14β « Τεσσαράκοντα κα\ Εξ Ετεσιν οίκοδομήθη·· ό
να^ οίτος, καΐ συ λόγεις* Έν τρισλνήμέραις έγερώ
αύτόν; »
Μετά τήν έχ Βαβυλώνος Επάνοδον πρώτος μετά
τήν του Ιερού οίκοδομήν άρχιερεύσατο Ίησοΰς ό του
Ίωσόδεκ, άμα Ζοροβάβελ,Ετη λβ'. Ουτοι τέλος Επιτε-
θείχασιν τή του Ιεροΰ οίχοδομή.
Άπ’ Εντεύθεν τβΰ Ενιαΰτβυ, Εν <ρ ό έν Ίεροσολύ-
μοις νεώς τέλεον Επληρώθη, Εως “ τελευταίου Ετους
Ύρχάνου 'Ιουδαίων άρχιερέως χα\ βασιλέως ύστάτου
γενομένου Εχ γένους Ιερατικού τυγχάνει υπ/,
όπόσα αΐ ζ* χα\ ξβ' του Δανιήλ προφητευόμεναι συν-
άγουσιν Εβδομάδες.
ζδ* ΌΛνμχιάς.
ιγ'ι ‘θ',
f β' ΌΛνμπιάς.
ιε'.
Ήλίου Εκλειψις·* Εγένετο.
κγ', ιΓ, ιη'.
ή'ς·' *ΟΛνμΛΐάς.
ιθ', χ', χα', χβ'.
■ ίΓ 'ΟΛνμπιάς.
κγ'*·.
Ελλάνικος*^ (40) Ιστοριογράφος, χα\ Δημόκριτος
φιλόσοφος, κα\ 'Ηράκλειτος ό σκοτεινδς, χαΐ 'Αναξα-
γόρας φυσικδ; φιλόσοφος έγνωρίζοντο.
χδ', κε',
ξη* 'ΟΛνμπιάς.
ΧΓ, χη', χθ' V.
^ΟΛυμΛίάς.
Λα', λβ', λγ',· λδ'.
ο* ΌΛνμπιάς.
λε', Ις·.
Δέον έν συντόμω (41) μνημονεΰσαι χα\ των προ-
DUCANGII ΝΟΤ>Ε.
^9) ^Αρμόδιος. Εχ Eusebio, ubi Scaliger.
(40) "ΕΛΛάηκος, elc. Εχ Eusebio, ubi idem Sca-
liger.
(41] Aior ir σvγτόμip. ()uae deinceps Paschali
suo de prophetis scnptor inseruit, quo Christi
οικονομίαν, seu dispensationem, ab iis praedictam
fuisse ostenderet, desumpu sunt ex Dorotbeo, au-
ctore dubiae prorsus fidei, ut animadverterunt pri-
dem Baronius, Possevinus, Huetius, Binius, et alii
viri eruditi, cujus Graeca hactenus desiderabantur :
quae, necdum tamen omnia, ex hocce Paschali pos-
sunt suppleri, cum Latina duntaxat versio, quam
*■ του έν om. R. '' Εύαγγελίω. ii, άΟ.
infra ante κδ' ponit P. *Κλλανικ>.ς X.
VAKIiE LECTIONES.
* ώκοδομήθη P, Εως τού P sola· Εχ>.ειψις ήλίου P. ** χγ^
' 361 CHRONICON PASCHAl.E. 362
9ητών xil δεϊξαι κα\ αύτοΰς τ:£ρ\ του κατά Χρυτδν Α moiistraiuliim qiiemadmodiiin ipsi Clirisli inyslc·
μυστηρίου προειρηχότας, κα\ δτι πάντες άπδ του riuin pra‘dixerinl, et ui omnes ab Adam primo lio-
ίτρωτοπλάστου Άδάμ μέχρις Ίωάννου του Βιτπιστοΰ minum usque ad Joannem Baplistaiu ad fulurum
εις την μέλλουσαν χατάστασιν άφορώσιν. slatum respexerint.
ΕΙς τόν 'llXlar De Elia,
Ουτ<5; έστιν Ήλίας ό πρώτος άνθρώπων τοϊς άν- Hic csl Elias qui primus ex hominibus iis osien-
Ορώπο’.ς ύποδείζας ούρανοδρομεΐν , ό πρώτος άνθρώ- dii unicam esse angelorum et hominum viamj qui
πων *» ύποδείςας αγγέλων και 147 άνθρώπων μίαν terram nactus in domicilium, coelum .vidit et per-
όδδν, ό την γην λαχών οίκητήριον κα\ τδν ούρανδν agravit; qui mortalis cum immortalibus contendit;
άθρόον·* διατρέχων. ό Ονητδς υπάρχων xai τοΓς άθά- qui in terra ambulans, velul spiritus cuin angelis
νάτοις σμιλλώμενος, ό χαραί {Ιαδίζων και ώ; πνεΟμα coelum sulcavit; qui per melolem discipulo Elissseo
μετ' αγγέλων ούρανοπολών ό διά τής μηλωτής τιυ bina communicavit gratiarum dona; longoevus ho-
μαθητζ Έλισσαίω δίπλα τά χαρίσματα μεταδούς* δ mo ac senectutis expers; dux adversus Anlichri-
μαχροχρδνιος xa\ άγήρως άνθρωπος, ό τώ Άντιχρί- Sium scrvalus.Quicontra illuni stabit, ejusqueiraudes
στω διατηρούμενο; στρατηγδς, ό άντικαΟιστάμενος aperiet, ac superbiam; qui homines omnes ab ejus
xa\ διελέγχων την άπάτην χα\ τήν ύπερηφανίαν αύ· ^ fallacia, in mundi consummatione ad Deum conver-
τοΰ, ό πάντας άνΟρώπους έκ τής πλάνης αύτοΟ έπ\ tel : hic qui secundi et visibilis adventus Domini
τδν Θεδν έν τη συντελεί α έπιστρέφων οίτοζ ό τής Christi dignatus est esse praecursor; qui officiis
οευτέρας κα\ έπιφανοΰς παρουσίας του Δεσπότου suis cum angelis contendit. Gloria Deo qui haic ho-
Χριστοΰ άξ-.ούμενος εΐναι πρόδρομος, ό μετά δ:α- minibus est elargitus. Arnen.
DUCANGll NOTiE.
«
Musculi esse aiunt, in Bi6/iot/ieca Patrum habeatur, annum desinente, haud esse nuperos hosce qua-
t. MI, edit. an. mdcxi.iv. Priorem enim Dorothei lescuinqtie scriptores, quod qiiidam volunt, siquidem
non vidi. Quis autem hic Dorotheiis martyr, et qua ante annum dcc ii vixerint. Et certe Graecus inter-
.elale vixerit, dorel prologus ad illius 'tractatum pres Dorolhei testatur, seu lingit, ca quje de pro-
ile i.xx apostolis : cx quo docentur, si scriptori fides phelis et apostolis scripsit, ex ejusdem Dorolhei
dand;i, in Graecis ac Latinis litteris apprime fuisse Latinis commentariis hausisse ac descripsisse eo
virrsalum, et post mortem Diocletiani et Licinii anno quo Joannes papa Conslanliiiopoli versabatur,
Tyri facium episcopum, ad Juliani Parnbate lein- q Philoxeno et Probo coss., proinde Justino seniore
pora vitam produxisse, tandemqiie, cura subinde imperante. Operis autem Epiplianii in cod. Uegio
illius persecutionem defugeret, in urbe Odysso ab lemma ita concipitur : Του άγίου Έπιφανίου έπι-
illiiis iniiiislris comprebensum, variisque tormentis σκόπου Κύπρου περί των προ;ρητών, ττώς έκοιμή-
\exalum, in ip^is suppliciis vitam exuisse annos Οησαν, χα\ πού κείνται. Quem quidem traclulum
natum cvn. lia alius fuerit (si quidem is unquam excipit alter ejusdem Epiphanii de apostolis, de
exstitit) a Dorotheo, qui in urbe Nicomediensi mar- quo agemus infra. Duplex autem Epiphanii istius
tyriuni obiit sub ipso Diocletiano, ut est in Chronico de prophelisedilio jirodiit : prima, Allvani Toriiii an.
Paschali, anno xix ejusdem Augusti, atque adeo a mdxxix, altera, Joachiuii Zcchneri an. mucxii, qui cl
Doroiiieo alio, quem auctor Chronici quod Alcxan- priorem recensuit, et scriploi em fusioribus coni·
driniiiii dicimus, ut et Theophanes et Georgius inentariis illusiravit. Quod in causa fuit cur ei elii-
Alcxandri.e martyrium sub Gratiano subiisse seri- eidaudo immorari debere minime consuerim ; cum
Imiii vti Id. Oclobr. ferarum esae traditum sub Ta- pnelereavirsingularis omnino eruditionis Petrus Da*
tiaiio Augustali, cui favebant haeretici. Latina au- niei Iluelius, Suessionensisepiscopusdesignatus, scii
lem lingua cum Komae versaretur scripsisse Doro- vocatus, ut episcopi electi olim sese voiitabant. id<;e
ihi‘um, ejusque scripta in Graecam deinde traducta argumenti solide persecutus sit in Demonstratione
( olligiiaiis ex iis quae post illius tractatum de apo· evangelica, ubi xii prophetarum de Christi dispciisa-
stulis habentur, si quiuem is revera scripserit : nam lione prs^iclioncs accurate collegii, ac ύποβολι-
liec ab Grseco interprete prorsus conficta constat. μαίων Dorothei cl Epiphanii scripta, maxime de
Aupie illius quidem futilis salis licet operis pars ^ eorum patria examinat. Proinde satis esse censui-
nla. in qua, qua: prophetarum natales et vitam ^ mus, si ex his auctoribus in liocce Paschali ex-
pneseriiiii spectant, referuiilur, sub nomine Epi- cerpta leguntur, cum ea qu.it liabcliir Dorolhei
phanii episcopi Cypri prodiit, iisdem \erbis Doro- Latina versione, et cum Epiphanio codicis Kegii, ac
thei descripta, vel certe paucis admodum interpo- Chronico ms. Symeonis LogolheUe, in qiio eadem
latis: adeo ut mirari subeat cur'Epipbanio adseri· fere habentur qua: apud Epiphaniuni, conferrentur. ^
biur, quod alteri scriptori subinde ab aliis tribuitur. Tertia deiijqiic cdiliu tandem prodiit aiiiio uncxxii.
Sic veteres spuria sua non modo venditabant, sed, cum operibus ejusdem Epiphanii, inlerpreie Dio-
quoiidcm iis aliciuam accommodarent, praeclara ipsis nysio Pelavio. Cui qiiideiii Epiphanio ascribilnr
indebant nomina, ut hisce opusculis, Dorolliei sci- praeterea Iraclaliis alios hoc titulo iii codice Uegio
licet martyris et episcopi, seu presbyteri Tyri, et 2810 : Περ\ των δεκαές προφητών, πόθεν ήσαν, κα\
Epiphanii Cypri episcopi, cum iiculriiis ca sint, ποΰ έτελειώΟησαν, qui ia codice 2451, nullum au-
l^oslerioris, Epiplianii scilicet, opus describitur in cleris nomen prefert : (|uem quidem iraclaliiio
cod. Reg. 2941, fol. 228, .scripto anno nccxr.i, et cum noster scriptor interdum exscribat, ex eo sub-
ex cod. veteris Romae scripto anno hcclix, ut ia imic illum cmendaiiius. De Dorollico vero Uto
eo adnolatur, desumpto : unde colligere saltem li- lictilio agemus rursum infra,
eeal, ut ct pariter ex lioc Paschali in xx lleraclii
VARM0 LECTIONES.
·· ούρανοδρομεΓν— .άνθρώπων oin. P. άΟρώον V, άΟρών P, unde κα: anlc διατρ·*/ων aiUlit m. \\
^ μετά, μέτρα V. ' '
PiTHOL. Gn, XCIi.
363 ClIRONICON PASCHALE.
χονιών (42) τοΧς άγγέλοις άμιλ/ώμενος (43). Δόξα τφ ταΟτα τοΓς άνΟρώττοις χαριζομένω Θζω. Αμήν
De Osee, — Salvator, \ ΕΙς τόν Ώσηέ^^, — Σωζό μένος.
Hic Osee primus ex xii prophetis dignatus csl de Otixoc Ώαηε των ιβ' προφητών ό πρώτος άξ·.ωΟε\ς
Domino Christo sic loqui : ι Cum tribulabuntur, είπείν·· περ\ του Δεσπότου Χρίστου ούτως· 4 "Οταν
manicabunt ad me dicentes : Venite, rcvertaiiuir ad Ολιβώσιν, όρθρίτουσιν πρός με λίγοντες* Δεύτε έπι-
Doiiiinum Deum nostrum, quia ipse rapuit, et sana- στρέψωμεν πρός Κύριον τ6ν Θε6ν ήμών, οτι αυτός
bit nos post duos dies : in die tertia resurgemus ήρπακεν, χα\ Ιάσεται ήμ3ς πλήξας μοτώσει ήμ3ς,
coram eo, et cognoscemus, ι Ex hoc dicto aposlo- ύγιάσει ήμδς μετά δύο ήμέρας· έν xij ήμερα τή *·
ius Paulus dixit Corinthiis : c Tradidi enim vobis άναστησύμεθα ένώπιον αυτού, χα\ γνωσόμεΟα. i
ίη primis, quod et accepi, Christum mortuum esse Έχ ταύτης τής ·· χρήσεως ό άπόστολος λέγει Παύ·
pro peccatis nostris secundum Scripturas, et se- λος τοις ΚορινΟίοις * c Παρέδωχα γάρ ύμΐν έν πρώ-
pultuni, et resurrexisse tertia die secundum Seri- τοις δ κα\ παρέλαβον, δτι Χριστός άπέΟανεν ύπέρ
pturas. ι Id alibi non reperitur. Ait praeterea pro- τών άμαρτιών ήμών χατά τάς Γραφάς, χα\ δτι Ιτά·
pheta, haec aptans Domino Christo : c Caro nica φη, χαΐ δτι έγήγερται τή ήμέρςι τή τρίτη χατά ται
Όχ ipsis. I Rursum ait : ι Circumdederunt ine in Γραφάς, · 04x έστιν άλλαχδθεν εύρβίν.Έτι λέγει
mendacio Ephraiiu, et in impietate domus Israel et 6 προφήτης άρμό^ων έπΙ τού Δεσπότου Χριστού *
Juda, nunc cognovit cos Deus, et populus sanctus B c Σάρξ μου έξ αυτών. > Πάλιν®® λέγει* c Έχύχλίι^·
vocabitur Dei. » Ex tribu nempe, propter ostensum σάν με έν ψεύδει Έφραtμ χα\ έν άσεβείφ οΐχος Τσραήλ
CX ea secundum carnem Dominum Christum, popu- xal Ιούδα, νύν Ιγνω αυτούς ό Θεός, χα\ λαός άγιος
ium sanctum Dei nominans Judain. Iterum idem χεχλήσεται τού Θεού. » *Από τής φυλής διά τόν έξ
propheta : c Ex manu inferi liberabo illos ; ubi est αυτής άνοδε ιχνύ με vov χατά σάρχα Δεσπότην Χριστόν
causa tua, mors? stimulus tuus, inferne? » Hocce λαόν άγιον Θεού όνομάσας τόν Ιούδαν. *Έτι πάλιν
4dicto usus est apostolus Paulus de resurrectione. αύτός προφήτης* ιΈχ χειρός §Ιδου βύσομαι αυτούς*
ττού ή δίχη σου, θάνατε ; πού **τόχέντρον σου, ξιδη; I Τούτη τή χρήσει έχρήσατο ό άπόστολος Παύλος*·
έπι®· τής άναστάσεως.
Ilie Osee erat de Bclemon, ex tribu Issachar, et Οότος’Πσηέ ήν έχ Βελεμώθ** (44) τής ^υλής’Ισ-
itepultus est in terra sua in pace. ^^χαρ, xa\ έτάφη έν τή γή αυτού έν ειρήνη.
De Amos, — Firmamentum, ΕΙς zdr Άμώς. — Στερέωσις (45).
Hic secundus Amos ct ipse dignus habitus qui de Ούτος ό δεύτερος Άμώς χα\ αύτός άζιωθε\ς είπειν
adventu Domini Christi iU diceret : f Quia ecce περί τής έλεύσεως τού Δεσπότου Χριστού ούτως*· ·
ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et an- C · Αιότι Ιδού έγώ στερεών βροντήν, χα\ χτίζων πνεύ-
nuntians in homines Christum suum. i Praeterea μα, χα\ άπαγγέλλων είς ανθρώπους τόν Χριστόν αΟ-
dicit : € Ιιι illa die suscitabit hibernaculum David τού*·. ιΈτι λέγει**· ιΈν τή ήμέρα έχείνη άναστή-
quod cecidit, et instaurabit illud, sicut dies saeculi, σω*· τήν 148 Δαβ\δτήν πετττωχυΐαν, χα\
UI requirant reliquiae hominum Dominum, et om- άνοιχοδομήσω *· τά πεπτωχότα αυτής κα\ άνοιχοδο-
nes nationes, eo quod invocatum est nomen meum μήσω *^ αυτήν, καθώς αΐ ήμέραι τού αιώνος, δπο>ς
•super eos, dicit Dominus faciens haec. > Hujus sen- έχζητήσωσιν ol κατάλοιποι τών άνθρώπων τόν Κύ-
ientiae meminit Jacobus apostolus in Actis aposto- piov, xal πάντα τά έθνη, έφ* ούς έπιχέχληται τό
.iorum. δνομά μου έπ^ αυτού γ, λέγει Κύριος ό ποιών ταύτα. »
Ταύτης τής χρήσεως μέμνηται Ιάκωβος ό άπόστολος
^ ένταΤς Πράξεσι*· τών άποστόλων.
Erat Amos ex Tliecue, et Amessias crenro illum Άμώς ήν έκ Θεχουέ (46) , χα\ Άμεσσίας συ-
fustibus cecidit, tandemque interfecit ejus filius, χνώς (47) αύτόν έτυμπάνισεν. Τέλος άνειλεν αυτόν δ
yectis ictu in tempora impacto. Ille vero adhuc spi- υιός αύτού βοπάλψ (48) πλήξας τόν κρόταφον, χαΐ
DUCANGH NOTiE.
(42) *Ως μετά διακονιών, Leg. ό, uti edidimus. D (45) Στερέωαης. Rob. Stephan. oneratus^ vel
ihee porro sic vertit interpres Dorothei : Qui cum onerans interpretatur.
mediocritati servierit^ cum angelis converlatur, (46) θεκονέ. Vide eumdem Iluetium, p. 256.
(43) ΆμιΧΧώμενος, Sic reposuimus, cum editum (47) Σνχνώς, Log. πυχνώς.
esset άμιλλώμενα. (48) *ΡοχάΛφ, Epipb., cap.l3 ; έν βοπάλφ πλήξας
(44) ΒεΛεμών. Epiphan. edit, et ms. Βελεμώθ. αύτόν χατά τού κροτάφου.
Vide V. C. Uuetium de Demonstrat, evang,, p. 233.
' YARLE LECTIONES,
« άμιλλώμενα RY. ·· Όσηέ P. sola ·· είπειν Jos. vi. *‘ πλήξας — μετά, μετά P : Βωτώσει cum dii-
bilaiione affertur ex V. ·· τή alterum om. P. ·· τή: om. P. ·* λέγει, i, 15; xi, 3. · λέγει, ix,
·· πάλιν. XI, 12. *’ πάλιν, xiii, 14. »· πού om P. ·» Παύλος. I Cor. xv, 55. *· έπ£. άπό P. *‘ Βελε-
μύ>ν P. *· ούτως Amosiv, 13. *· αυτού, αυτόν P. ** λέγει. i\. 41. *■ άναστ^σεται P. *· άνίρκοδο-
μήσει P, ανωχοδομήσω V. *’ τά — άνοιχ'Λομήσω οιη. Ρ. ** έν ταϊς Πράξεσι. χν, 17.
365 CHRONICON PASCHALE.
Hi έμπνέων ξλθεν ε!ς τήν γην αύτοΰ, χα\ μεθ* ήμέ- Α rans venii in Icrrain suam, cl post dies duos obiit,
ρας 6ύο (49) άπεθανεν, ka\ έχε? έτάφη. ibique est sepulius.
ΕΙς rdr Μιχαίατ, — Στρατηγός (50). De Miditea. — Dux,
θ6τος ΜιχαΙας δ τρίτος δς ήξιώθη χα\ αύτδς προ· Iste Michxas tertius (ex xii), qui et ipse dignatus
ειπεΤν περ\ της έλεύ^εως του Δεσπδτου ΧριοτοΟ, xst est praedicere de adventu Domini Christi, cum ait ;
φησιν^** c Κα\ συ, Βηθλεέμ, οΤχος τοΟ ΈφραΟ j, < EtJu, Betbiccm donius Ephrata, niiiiinia es, ut sis
δλιγοστδς εΐ του είναι εν χιλιάιιν Ίοΰδα.Έχ σου μοι in millibus 4uda. Ex te mihi egredietur qui sit do-
έξελεύσεται του είναι είς Αρχοντα έν τφ 'Ισραήλ, χαΐ minator in Israel, ct egressus ejus ab initio :i diebus
ai Ιςοδοι αύτοΰ άπ' αρχής έξ ήμερων αΙώνος. ι Ταυ- aeternitatis. > Hoc dictum accipienies pontifices et
την τήν χρήσινλαβδντες ot Αρχιερείς xai γραμματείς scribas Judaeorum, cuin ab Herode rogarentur ubi
τών 'Ιουδαίων, Ή ρωδου αυτούς άπαιτοΟντος που ό Ciiristus naturus essei, dixerunt, Ιη Bellileem. Unde
Χριστδς γενναται, Ιφησαν * Έν Βηθλεέμ.·Όθεν καί «lires magos in Belhleem tunc misit. Sed et rur-
τούς μάγους έ*χ\ τήν Βηθλεέμ τ^τε άπέστειλεν.Έτι sum ait idem propheta : t Ipse revcrieliir et inise-
)^γει·* αύτύς δ προφήτης* ι Αύτδς έπιστρέψη χα\ rebilur nostri, deponet iniquitates nostras, et pro-
οΐχτειρήσει ήμΑς, χαταδύσει τάς Αμαρτίας ήμών χα\ jiciet in profundum maris omnia peccata nostra ;
Απο^δίψει είς τΑ βάθη τής θαλάσσης πάσας τάς Αδι- ^ dabit veritatem Jacob , misericordiam Abniham,
χίας ήμών, δώσει είς Αλήθειαν τφ** Ίαχώβ, ίλεος sicut juravit patribus nostris in diebus antiquis. »
τφ 'Αβραάμ, χαθδτι ώμοσε τοίς πατρΑσιν ήμών
χατά τάς ημέρας τάς έμπροσθεν, ι
Μιχαίας ήν Απδ Μορασθή·· (51) Ιχ φυλής Έφραΐμ. Erat Michaeas ex Morasthilc, ex tribu Ephraim.
Πολλά ποιήσας τώ Άχαάβ** ύπδ Τωράμ του υίοΰ Is cum multa fecisset Achab, a Joram 61io ejus,
αύτοΰ Ανηρέθη (52) έν χρημνω, δτι ήλεγχεν αύτδν prsecipit/ilus est, quod illum reprehendisset ob im-
έπ\ ταί; Ασεβείαις (53) των πατέρων αύτοΰ * χαι pietates patrum suorum : et sepnltiis est in terra
έτάφη έν τή γή αύτοΰ μδνος (54), σύνεγγυς πολυαν- sua solus, et juxta cocinetcrium in Acim,
δρίου” έν Άχείμ (53).
ΕΙς rdr ^Ιωή.Ι, — Αύθα/ρετος Ισχύς, De -Joci, — Spoutattra fortitudo,
Οΰτος Ίωήλ δ τέταρτος κα\ αύτδς ΑςιωθΑ; προ- Ilie Joci quarius, et ipse dignatu» qui mysterUi
ειπείν περί τβΰ κατά τδν Δεσπδτην Χριστδν μύστη- in Domino Christo perneta pnediceret : sic enim
ρίου· φησ\** γάρ ούτως* ι ΚαΙ έσται μετά ταΰτα, loquitur : t Et erit, post irjcc etTundam de spiritu
έχχεώ άπδ του πνεύματός μου έπι πάσαν σάρκα, χαΓ meo super omnem carnem, et prophetabunt filii
προφητεύσουσιν ot υίοΙ υμών κα\ αί θυγατέρες ^ vestri et filia; vestra;, et seniores vestri somnia
ύμών, χα\ οί πρεσβύτεροι υμών ένυπνίοις ένυπνια- somniabunt, et juvenes vestri visiones videbunt, et
σθήσονται, χαΐ ot νεανίσκοι ύμών δράσεις δψονται, servos meos et ancillas· meas in diebus illis
χαι·· έπ\ τούς δούλους μου χα\ έπ\ τάς δούλας μου effundam de spiritu meci, cl dabo prodigia iu coelo
έν ταίς ήμέραις έχείναις έχχεώ άπδ τοΰ πνεύματός sursum, et in terra deorsum sanguinem, cl ignem,
μου, κα\ δώσω τέρατα έν τώ ούρανφ Ανω χα\ έπί vaporem fumi. Sol convertetur in tenebras, et luna
Τήί” καί πΰρ, κα\ άτμίδα χαπνοΰ.Ό in sanguinem, antequam veniat dies Domini magna
ήλιος μεταστραφήσεται είς σκότος, καί ή σελήνη είς et manifesta. Et erit, qui invocaverit nomen Domini,
αίμα, πριν έλθείν τήν ή μέραν Κυρίου τήν μεγάλην salvus cril. ·
καί έπιφανή. Καί Ισται * πας δς άν έπικαλέσηται τδ
δνομα Κυρίου, σωθήσεται. ι
14S Γαύτης τής χρήσεως μέμνηται δ μακαρίτης Hujus scnteiili;» meminit beatus Pclnis in Actis
Πέτρος εν ταίς Πράςεσι ·· των Αποστόλων πληρου- apostolorum, tunc implet», cum in die Pentecostes
μένης δτε ή κάθοδος τοΰ άγίου Πνεύματος έπί τούς Spiritus sanctus super apostolos descendit,
άποστδλους έν τή ήμέρφ τή; Πε'/τηχοστής έγένετο. ^
DUCANGII NOTiE.
(49) Μεθ' ήμερος δύο. Haec absunt ab ΕρΙ-
phanio.
(50) Στρατηγός, Rob. Stephan. ita hanc vocem
interpreUitur Quis sicut Domiuusf^ui paupertas vel
kumitiias Domini, aut percutiens Dominus, vel per·
cuuio Domini.
(51 > 'ΑΛ0 ΜορασΘίτης, Epipli. ms. έγεννήθη έν
Μωραθί. Edit. Μιοραθεί. Auctor iiis. de xvi pro-
phetis, Μιχαίας υίδ; Ίεραμώς δ Μαραθώνιος. 1η alio
cod. δ Μωραθιτης. Logotb. ήν άπδ Μωραθέ. Vide
Iluetium, ρ. 242.
(52) Άνηρέ(^ί\. Sic reposuimus ex Epiphanio,
apud quem in cod. ms. et edito legitur αναιρείται
κρτΊχνωθείς. Log. κρημνώ βιφείς οτι ήλεγξιν, elc.
(55) Addit Epipli. αύτοΰ, καί τών πα-
τέρων αύτοΰ.
(34) Μόνος. Epiph. μονώτατος.
(53) Έν^ΑκεΙμ. Epipb. edii. cl Dorolheiis, unica
voce, Έναχείμ. Log. έν Μαχείμ. Deesl in coti. Keg.
VAlU^i: LECTIONES.
*· φηβΙν. T, 2. ·· λέγει. VII, 19. τώ τοΰ bis I*. ·» ΜωραοΟίτης P. '·Άγά6Ρ. ••άνηοίΟηΙΙιι-
«ngiiis, a< ηύρέβι; V., ώ; Γ,ύρέβη R. »· itoAjavipjto-j R. ·· φη*ί. ii , 28. *' ol om. PV. 5. «»1,
S. κιίγε \. γήί χίτω Ρ. “ έν τοΓ? ΙΙράξζιι. ιι, |7
Γ»β7 CHRONICON PASCHALE. 368
Jod c lerra Uuben, agri Belhomoron, oriundus,
ibidem exstinctus esi el humalus.
De Abdiu, — Qui servii Domino,
Ric Abdiu quintus, et ipse dignatus loqui de
Christi mysterio, sic ait ; i Quia juxta dies Domini
super omnes gentes. i Dictum quidem illud est e>
occasione, de Scythis, id est, Gog el Magog : sed
iiMigis proprie convenit Christo Domino. Paulo post
enim infert : ( In monte Sion erit salus. >
Abditi erat ex terra Sychem, ex agro Biibacha-
ram. Is fuit discipulus Eli% ; qui multa propter illum
perpessus, tandem salvus evasit : fuitque tertius
pentecontarchus, sive quinquagenarius, cui Elias
pepercit, et descendit ad Ocboziam, et post haec
relicto regis servitio, prophetavit, obiitque, et se-
puUus est cum patribus suis.
De Jona, — Precatio Domini^ et ipse baptistes.
Hic Jonas sextus, qui non verbo, sed opere ac
figura Christi resurrectionem indicavit. Ait enim
Dominus : c Quemadmodum Jonas mansit in ven-
tre ceti tribus diebus el tribus noctibus. > Quemad-
modum enim cetus illaesum reddidit' Jonam, ita quo-
que sepulcrum reddidit Dominum meliori vitae.
Jonas erat e Cariathmaus, juxta Azoliim, Graeco-
rum urbem ad mare sitam, et a ceto ejectus venit
Niniven, rediensque, non amplius in terra sua, sed
assumpta matre sua, Sur, regionem alienigenarum
gentium, incoluit. Aiebat enim : f Sic auferam op-
probrium meum, quia mentitus sum, prophetans
contra Ninivem urbem magnam, quam tunc Elias
coarguit, et domum Achab. et qui fame vocata super
terram, fugerat. i El profectus, invenit viduam,
ciun Qlio ejus, et mansil apud eos. Neque enim cum
iacircumcisis manere poterat : et ei benedixit.
Exstinctum Jonam rursum a mortuis suscitavit Deus
per Eliam : ostendere enim illi voluit, quia nemo
Ίω1)λ έχ γης του Τουβήν άγροΰ του ΒεΟομο-
ρών (56) , και άπέθανεν έν εΙρήνη, χαΧ έκεΣ έτάφη.
ΕΙς rdr (57). — ΑονΛεύων(^) ΚνρΙφ.
Ουτος Άβδιοϋ πέμτττος φησ\, κα\ αύτ^ς άξιωθείς
εΙπεΙν περί του κατά Χριστήν®* μυστηρίου, οΟ-
τως®*· € Διότι έγγυ^ ήμόρα Κυρίου έπΙ πάντα τά
*θνη. I ΕΓρηται μέν κατά τ^ πρόχειρον έπι των Σκυ-
θών, τουτέστιν του Γώγ κα\ Μαγώγ* κυριώτερον όε
άρμόζει ίπ\ του Δεσπότου Χρίστου. Επιφέρει γάρ
μετ’ δλίγα · ι Έν ®^ τφ δρει Σιών Εσται ή σωτη-
ρία. I
Άβδιοΰ ήν έκ γης Συχέμ (59) άγροΰ Βιθαχαράμ (60).
Ουτος ήν μαθητής Ήλία, καΐ πολλά ύπομείνας βι’
ούτδν περισώζεται. Ουτος ήν ό τρίτος πεντηκόνταρ-
χος, ου έφείσατο Ήλίας, κα\ κατέβη πρδς ’Οχοζίαν,
κα\ μετά ταΰτα άπολιπών λειτουργίαν του βασι-
λέως (61) προεφήτευσεν, κα\ άπέθανεν, ταφε\ς μετά
των πατέρων αύτοΰ.
ΕΙς τόν "Ιωνάτ. — Λ^ησις Κνρίον (62) ό αυτός
βαατιστής,
Ουτος Ιωνάς έκτος, δς ού διά λόγων άλλ’ ίργψ χα\
τΰπω προε μήνυσε τήν άνάστασιν του Χρίστου. ΦησΙ
γάρ ό Κύριος®®· ι*Ώσπερ Ιωνάς Ιμεινεν έν τή κοι-
λίφ του κήτους τρείς ήμέρας χα\ τρεις νύχτας. »
"Ωσπερ γάρ τδ κήτος άδιάφθορον έξήμεσε τδν Ίο^νάν,
οΰτω κα\ ό τάφος τδν Δεστυότην έξήμεσεν είς κρείτ-
τονα ζωήν.
’ΐιυνάς ήν έκ γης Καριαθμαοΰς (63), πλησίον Άζω-
του, πόλεως Ελλήνων, κατά θάλασσαν, κα\ έκ6ρα-
σθείς®· έχ του κήτους, κα\ άπελθών έν Νινευή, άνα-
κάμψας®^, ούκ έμεινεν είς τήν γην αύτοΰ, άλλά πα-
ραλαβών ®® τήν μητέρα αύτοΰ παρψχησε τήν Σοΰρ (6Δ),
χώραν άλλοφύλων έθνών. "Ελεγε γάρ οτι 4 Οΰτο^ς
άφελώ (65) τδ δνειδός μου, δτι έψευσάμην προφητεύ-
σας κατά Νινευή πόλεως τής μεγάλης, ήν τότε ’Πλίας
έλέγχων καλ τδν οίκον Άχαάβ (66), κα\ καλέσας λι-
|χδν έπι τήν γήν, έφυγεν. ι ΚαΙ έλθών ηυρε τήν χή-
ραν μετά του υΙοΰ αύτής, καΐ ίμεινεν παρ' αύτοίς ·
ού γάρ ήδύνατο μένειν μετά άπεριτμήτων καΐ ηύ-
λόγησεν (67) αύτήν. θανόντα τδν Ίωνάν πάλιν ήγει-
DUCANGII NOTiE.
(56) Βεθορορωτ. Epipban. edit, ουτος ήν έξ
άγροΟ Βητώρ, έκ τής γής Τουβείμ. Cod- Beg. έξ D
άγροΰ Βηθώμ. Doroih. ex Bethomeron, Auctor ms.
de XVI prophetis, έξ άγροΰ θεβόρ. Cod. al. έξ άγρου
Ηεβορών. Vide eumdem Iluetium, p. 234.
(57) 'A6dtdr, Leg. Άβδιοΰ, ut infra; atque ita
edidimus.
(58) ΑουΛενωτ, elc. Hieronym. in Epist. ad Pau-
linum, servus DeL
(59) Σνχέμ, Ita Epi|^an. edit. At ins. Σιχέμ.
(60) Βιταχαράμ. Epiphan. edit, et ms. ΒηΟθαχά-
Logotheta, Βριθθαχαράν. Vide Huetium, pag.
(61) ΆποΛιπων Λειτουργίαν του βασιΛέως. Epi-
phan. άπολιπών τήν βασιλικήν αύτοΰ τάξιν, προσ-
εκολλήθη τψ προφήτη Ήλία.
(62) Αέηετίς Κυρίου, Ilob. Stepitan. Columba
sive multiplicans, sive depopulans,
a Καριαθμαοΰς, Ita Doroiheus : Epiphanius
. Reg. Καριαθμαούμ. Auctor ms. de xvi pro-
phetis, έκ γης Καριασθιαμήμ, πληοίον Αζώτου, πό-
λεως κατά θάλασσαν. Cod. al. ΚαριαΟιαρείμ. Logoth.
Καριαθμαούθ. Vide Huetium V. C., p. 239.
(6.4) Σοΰρ. Doroiheus, Amtr,
(65) Ά^εΛώ, Ita auctor ms. Epiphan. άφωμαι
τδν -όνειδισμόν * sed emendandus ex aliis.
(66) 'Αχαάβ, Epiphanius addit βασιλέα Σαμα-
ρίας.
(67) ΠΰΛόγτισεν. Epiplian. et cod. Reg. εύλό-
γησεν.
VARIiE LECTIONES
·* Άβδιαν R. ®® κατά Χριστόν. Χριστοΰ P. ®® ούτως. 15. ®’ έν δέ. έν P. ®· ό Κύριος. Malih·
XII. 40. ®® έχ6ρα0ε\ς Ρ. ®^ άνακάμψαι Ρ. ®’’ προλαβών Ρ.
m CHRONICON PASCHALE. 370
fKv έχ νεχρών δ θεδς διά του Έλία* ήθέληιεγάρ (68) Α polesl Deum effugere. Et resusciialus Jonas, post
δεΤξαι αύτφ δτΐ ού βύναται άποδρα<7αι θεδν. ΚαΙ famem venit in terram Juda, et matrem suam, qua:
άναατάς Ιωνάς μετάτήν λιμ6ν**,?ίλθεν έν γγ) Ιούδα, in via obierat, sepelivit juxta glandem Libani. In
xa\ άτΓοθανοΰσαν τήν μητέρα αύτοΟ 150 terra Saar mortuus est, et scpultiis est in spelunca
δδδν έθαψεν αυτήν, Ιχδμενα της Αιβάνου βαλάνου. Genesei, qui fuit judex unius tribus in diebus in-
Έν γτ) Σαάρ άπέθανεν, χαΐ έτάφη έν σπηλαίφ Κε- terregni. Et dedit prodigium super 'Jerusalem ct
νεζέου^' (69), χριτοΟ^* γενομένου μιάς φυλής έν totam terram : c Cum viderint lapidem clamantem
ήμέραις της άναρχίας. Κα\ έδωχεν τέρας έπ\ Ίε- ' lamentabiliter, instat finis . et cum viderint iu Je-
ρουσαλήμ χαι δλην τήν γην, δτε Γδωαι (70) λίθον rusalem omnes gentes, tunc civitas delebitur. »
βοωντα οΐχτρώς, έγγίζει τδ τέλος, χαΐ οτε Γδωσιν έν Ίερ'^υσαλήμ πάντα τά έθνη, τδτε ή πδλις άφανιαΟή-
σ·ται (71).
ΕΙς zdr Ναούμ, — ΠαράκΛγισις (72). De Naum, — Consolatio.
Ο^ς Ναουμ έβδομος ήξιώθη χαΙ αύτδς προει- Hic Naum septimus dignatus est et ipse prsc-
πείν περί τής άναστάσεως του Δεσπδτου Χρίστου, dicere de resurrectione Domini Christi, ubi ait :
χαί φησιν · € Έδρταζε, Ιούδα, τάς έορτάς σου, ^ « Celebra, Juda, festivitates tuas, redde vota tua,
άπδδος Κυρίφ τάς εύχάς σου, διότι ού μή προσθώσιν quia non ultra apponent ut pertranseant vetu-
δτι του διελθειν είς παλαίωσιν. Συντετέλεσται ^*, statem. Completum est , confectum est. Ascendit
έξήρται *Ανέβη δ έμφυσών είς πρόσωπόν σου, insufflans [in faciem tuam eruens te de tribula-
A έξαιρούμενός σε έχ θλίψεως.» tioiic. ι
Ναούμ ήν άτΛ Έλχεσεί (7δ) πέραν του είς Βη- Naum erat ex Helcese, ultra Bctabarem, ex
ταβαρήν έχ φυλής Συμεών. Ούτος μετά τδν Ίωνάν l^ibu Simeon. Hic post Jonam dedit Ninive pro-
τή Νινευή (74) τέρας έδωχεν, δτι, c ΆτΛ ύδάτων γλυ- digium : ι Ab aquis dulcibus , et igne subterraneo
κέων ®· χα\ πυρδς υπογείου άπολείται. » *0 χαΐ γέ- peribit. » Quod et factum csl. Nam palus quae iK
γονεν · ή γάρ περιέχουσα αύτήν λίμνη χατέχλυσεν cingebat , facto lerr» motu ipsam inundavit,
αυτήν έν·* σεισμψ (75) χα\ άπώλεσεν καΐ πυρ έχ et pessuradedit : ignisque de eremo erumpens, par-
τής έρήμου έπελθδν τδ ύψηλότερον αύτής ένέπρησεν superiores incendit. Mortuus est in pace,
μέρος. Άπέθανε δέ έν ειρήνη, χα\ έτάφη έν τή γή «1 sepultus in terra sua.
ούτοΰ.
^ ΕΙς zdr ^Αμβακονμ, — ΠερΙΛχιψις (76). De Abacuc. — Comprehensio,
Ουτος Άμβαχούμ δγδοος χα\ αύτδς άξιωθείς είπεΓν C Hic Abacuc octavus ct ipse dignatus dicere dc
περ\ τής άναστάσεως του Χριστού ούτως ··. c *7δε- resurrectione Christi, ita ; c Videte, contemptores,,
τε oi χαταφρο'/ητα\, καΐ έπι6).έψατε, χα\ θαυμά- et admiramini, et disperdimini, quia opus eg<^
σατε, xa\ άφανίσθητε, διότι έγώ έργον έργάζομαι operor in diebus vestris, quod non credetis, si
έν ταις ήμέραις ύμών, δ ου μή πιστεύσητε, έάν quis enarraverit. · Hanc sententiam apte omnino
τις έχδιηγήται. ι Ταύτην τήν χρήσιν άρμοδίως δ usurpavit Paulus de resurrectione Domini Christi,
ΙΙαΟλος ·* έπ\ τής άναστάσεως τού Δεσπότου Χρι- dum Antiochiae Pisidiae versaretur,
στοΰ έςέλαβεν έν Άντιοχείφ ·“ τής Πισιδίας.
Άμβαχούμ ή^ έχ φυλής Συμεών έξ άγρού Βηθι- Abacuc erat ex tribu Symeon , ex terra Bctlit
του/άρ ·* (77). ϋύτος είδεν πρδ τής αίχμαλωσίας Char. Hic vidit ante captivitatem , quae eventura
DLCANGII NOTifi.
(68) ^υβέΛησε yap. Ibec ab scriptore Chronici D (7δ) ΈΛκέσε. Epiplian. edit. ‘Ελχέσεί, cod. Reg.
truncata vix intelligat quispiam, qu;e clarius his Έλκέσιν. Dorotheus Ekehi. Dcimie Epiplian. πέρ^ν
verbis describit Epiphaiiius : Ka\ γενόμενος ήλιχίας τού Ίορδάνου εις Βηγαβάρ έχ φυλής Συμεών., ita
δ Ιωνάς άπεστάλη είς Νινευή πρδς τούς Άσσυρίους, edit, et ms. Vide Huetium, p. 245.
χαι έζήτησεν Ίοινάς άποδράσαι Κύριον, χα\ χατε- (74) Τη Νινευϋ. Epiphan. επ\ Νινεύι,
ποντήθη ύπδ κήτους. (75) Σεισμφ. Epiphan. έν σεισμω, κα\ πύρ έχ τής
(69) Γενε(5^ον. Epiphan. τού Κενεζείο^. Cod. έρήμου έπελΟδν πάντα τά ύψη^λότερα αύτής ένέπρησε
Reg et Logoth. τού Κενεζαίου. Interpres Dorothei : μέρη. Logoth. έν συγκλεισμω.
Sepelivit eam prope montem Libanum : morlntifi au·- (76) UepUri^tq. Hieronyin. Luctator fortis et ri-
tem est ipse in Saar, ac sepultus in spelunca Cenezei, gidus.
qui judex fuerat unius tribus. (77) ΒηΟι τον Χάρ. Logoth. Βητουχάρ. Dorotheus
(701 Ίδωσι, Ita Epiphan. ΕΓσωσιν, cod. Reg. Biiicuchar. Epiphan. edit. Βηθζοχήρ. Cod. Reg.
i71) ^Αφανισβήσεζαι, Auctor ms. έδαφισθήσεται. Βυζζουχάρ. Auctor ms. Βιδζούχαρ. Cou. al. Βδζουχάρ.
72) ΠαράκΧί\σις. Hieron. Consolator orbts. Vide Huetium, p. 246.
VARliE LECTIONES.
·· τήν λαιμόν, τδν λιμδν P. ’· Αιβάνου om. V. Γενεζέου P. τού κριτού Ρ sola. τής om. Ρ.
ουτος. ού:ος ό Ρ. ’· φησίν. »ι, 1. συνεπλήσΟη, συνυτελεσται Ρ. ’’ έξήρται οηι. Ρ. ό οιιι. Ρ.
sola. Έλκέσε Ρ, *® γλυχίων Epiphaiiius νοΙ. «I , ρ. 147 Λ, cd. Potav., γλυκί^^ν U, γλυκείων PV,
·* έν οηι. Ρ. ούτως, ι, 5. ** είδετε ΡΥ. ό ΙΙαύλος. Aci. χιπ» 41. τή ’Λντ·ο/εία Ρ. **
τνυ Χάρ PV, >
371 CimONICON PASCHALE. 3Τ5
erani in expugnatione JcrusalciUt et luxil. Quando A ^βρ\τής όίΧώΊεως 'Ιερουσαλήμ, κα\ έπένθησεν. Να-
Nabuchodonosor venit Jerusaleni, fugit in Ostra- 6ουχοδον(5σορ δτε ήλΟεν (78) είς Ιερουσαλήμ, δφυ-
( inam, eratque inquilinus in terra Israel. Pofel- γεν είς Όστραχίνην, xa\ ήν πάροικος (79) έν γή
quam vero reversi sunt Cha1d;ei, et qui relidi Ισραήλ 'β; δ* ύ-έστρεψαν οΐ Χαλδαϊοι χα\ οΐ
erant in Jerusaiem , in i£gyplum descenderunt, χατάλοιποι οΐ δντε; ε1; "* 'Ιερουσαλήμ χα\ κατέβη-
hahitavit ίη terra sua, et messoribus agri sui mi- σαν είς Αίγυπτον, ήν παροικών γην αύτου χα\ ··
^ nistravit. Ut porro cibum sumpsit , suis ita έλειτούργει θερισταϊ; του άγροΟ αυτοΰ. δέ δλα-
) prophetavit : ε Abeo iu terram longinquam, et βε (80) τδ έδεσμα, προεφήτευσε τοίς lδtoιc εΙπών *
! eonfeslim redibo. Si autem cunctatus fuero, feitc « Πορεύομαι είς γήν μακρλν, xa\ ταχέως έλεύσο-
I (cibum) messoribus. » Cumque esset Rabylone , μαι (81)* εΐ δέ βραδύνω ένέγκατε τοις Οερισταίς.ι i
dedissetque prandium Danieli , rediens adfuit mes- Ka\ γενδμενος έν Βαβυλώνι, χαΐ δους τδ άριστον τώ
soribus edentibi^s, quibus nihil ex iis qii» eveiie- Δανιήλ έπέστη ·* (82) τοις βερισταις έσΟίουσι, κα:
rant aperuit. Cognovit etiam populum Babylone ούδ^> είπεν τών γενομένων. Συνήκεν 151
quamprimum rediturum. Biennio ante illius redi- τάχιον ·· έπιστρέψει ό λαδς άπδ Βαβυλώνος. Και
tum mortuus est, ac sepullus est in fundo siio so- πρδ δύο έτών άποΟνήσκει της επιστροφής, χα\ έτάφη
Ius in Jmhea. Templi excidium, illudque ab geule B έν άγρφ Ιδίιρ μδνος έν τή Τουδαία. Κα\ περ\ συντε*
occidua fieri debere pnedixit : ι Tunc velum, in- λείας του ναοΟ *· (83) προεϊπεν διι ύπδ Ιθνος δυτι-
qqit, Dablr et capitella duarum columnarum.au- χδν·*(84) γενήσεται. ι Τότε τδ ·■ άπλωμά, φησ\,
ferentur, ei nemo sciet nbi sint. Ipsa autem in του Δαβειfλ καΐ τά έπίχρανα τών δύο στηλών ** άφαι-
ereino deferentur ab angelo, ubi initio deGxum est ρεΟήσονται, χα\ ουδεις γνώσεται τ:ου Εσονται. ΑύτΔ
tabernaculum testimonii, et in illis cognoscetur δέ έν τή έρήμφ άπενεχθήσονται ύπδ αγγέλου (85),
tandem Dominus, et illuminabit a serpente oppu- όπου έν Δρχή έπΔγη ή σκηνή τού μαρτυρίου, κα\ έν .
gnatos in tenebris, sicut ab initio. » αύτοίς(86) γνωσθήσεται έπ\ τέλους Κύριος, καΐ φω-
τίσει τους διωκομένους ύπδ τού δφεως έν σκότει, ώς
έξΔρχήί·»
De Sophonia. - Speculator. T0r Σο^ωνΙαν. - Σχοπενωτ.
ttic Sophonias nonus et ipse dignatus prophe- Σοφωνίας ένατος κα\ αύτδς άξιωθε\ς
lare de Domino Christo, sic ait : i Apparebit Do- ^ep^ Δεσπότου Χριστού, φησ\ν ·?
minus super eos , et disperdet omnes deos gen- ούτως · · Επιφανήσεται Κύριος έπ αυτούς, κα\ ές-
tiiim terra;, et adorabunt ipsum singuli de loco , ολοθρευσει πάντας τούς θεούς τών έθνών τής γής,
SUO : omnes insulae gentium, ι Rursum ait : c Cou- ^ προσκυνήσουσιν αύτώ έκαστος έκ τού τόπου αύ-
vertam super populos linguam in generationem
ejus , ut invocent omnes nomen Domini , ut ser- * Μεταστρέψω έπ\ λαούς γλώσσαν είς γενεάς αυτής
viant ei subjugo uno. De iinibus fluminum iElhio- έπικαλεισΟαι πάντας τδ δνομα Κυρίου τού δου-
pi;If alfcrcni victimas mihi. » Et rursum : i Gaude ^εύειν αύτψ ύπδ ζυγδν ένα. Έχ περάτων ποταμών
valde, filia Jerusalcm, exsulta et delectare ex toto Αιθιοπίας οΓ^ουσι Ουσίας μοι.ι Κα\ πάλιν * λέγει ·
corde luo, (ilia Jerusalem, abstulit Dominus ini- * Xatp* σφόδρα , Ού^^ατερ Ιερουσαλήμ, εύφραίνου
qiiitates luas, redemit te de manu inimicorum ^ιατατερ που έξ όλης τής καρδίας σου ·, Ούγατερ
tuorum rex lsr.acl, iii medio tui non videbit mala Ιερουσαλήμ, ιζ:ρ·ΛΪ\ε Κύριος τά άοικήματά σου,
ultra.» Qua; omnia magis proprie in Dominum ^ε^ύτρωταί σε έκ χειρδς εχθρών σου βασιλεύς Ισραήλ
Christum conveniunt. ^ Κύριος, έν μέσω σου ουκ 6ψει κακά ούκετι. »
"Απερ πάντα κυριώτερον έπ\ τού Δεσπότου Χριστού
άρμόζει.
DCCANGII NOTiE.
ί78) "Ore rplOer. Rectius Epiphanius', κα\ δτε £> reposuimus pro λαού,
ήλθε. eic. Είς Όστρακίνην. Logoth. είς 'Ρότνην. (8i) Svuxir. Δυτικού, Epiphan. et Logotheta
(79) Kal ijy κάροικος. Epiphan. edit, et ms. κα\ qui addit, γενήσεται ή πόρΟτσις τού ναού έν Ίερου
ήν έκεΐ πάροικος είς γήν Ισμαήλ. Logoth. έν γή σαλήμ. Τότε άπλoJμα τού Δαβειρ είς μακρά βαγή
^ σεται, κα\ τά έπίχρανα τών δύο στύλων (ita eliaii
(80) "ΈΛαβε. Logolh. εψησε. Epiph. pro στήλων) άναιρεΟήσεται, elc.
(81) ΈΛεύσοι αι. Epiphan. έπανελεύσομαι. Μυχ. (85) 'Αγγέλου. Epiphan. αγγέλων.
ένέγκατε. Epiplian. άπενέγκατε φαγείν τοίς Οερι- (86) 'Er αύνοϊς. Logoth. έν αΟτώ γνωθήσεται καί
στσίς. Ita eliain liOgoih. fxt λέγει ό Κύριος, δτι φωτήσουσι τούς δ:ο)Χομένους
(82) Λ.^έστη, Ljuphan. παρέστι · Logotheta, έπι- ύπδ τού δφεως, ώσπερ ές άρχής, κα\ διασώσει αύ-
στρέ^ας έπέσττ, atque sic emendavimus. τούς ό Κύριος έκ σκότους κα\ σκιάς θανάτου, και
(ο5) Λαοί>. Epipliaii. et Logolh. ναού, atque ita έσονται έν σκηνή άγίφ. Vide Epiphan. edit, et ms.
VARLE LECTIONES.
" ·ΐ3ρ»τ·λ P. ·"£· -. ένΡ. «Vtalom. P. ·· βρβίΟνω PV. "άπέστηΒ. ·« τάνειον PV. ” vao5
P\ . III. 11, >ooj R. lOvou,- δυτινοΟ P, ΙΟνους ίυτιχ6ν R. ·· ti ora. P. *' στύλων V. ” ίνναχος
1*V. φησιν. ii, 11. πάλιν, iii , 9. * πάλιν. 1Δ. * σου. σού Θεού P.
J73 ClIRONICON PASCHALE. 37i
Σοφων^ς έχ φυλής Συμ£ων έξ άγρου Σαβαρ- ,
•αΟά (87). Ουτος πρβεφήτευσε περ\ τής ττόλεως
χα\ χερ\ τιίλους Ισραήλ (88) χα\ αΙσχύνης άσεβών *
χα\ θανων έτάφη έν άγρψ αύτοΟ.
ΕΙς τότ ’ΆγγαΊογ. — Έορτι\ (89).
Ουτος ΆγγαΓος δέχατος ήξιώΟη χα\ αύτδς προει-
^ε?ν χέρι του Δεστυδτου Χρίστου ώς εις πρδσωπον
Ζορο6άβελ τά άρμδζοντα τω Δεστιδτη Χριστφ λί-
γων ·· € Κα\ θήσομα( σε σφραγίδα, διδτι σε ήρετι-
βάμην, λέγει Κύριος χαντοχράτωρ. ι Καθάπερ χα\
ΠωΔννης * δ εύαγγελιστής λέγει* ι Τούτον γάρ 6 Πα-
τήρ εσφράγισεν ό θεός.
Άγγαίος νέος ήλθεν έκ Βαβυλώνος (90) εις Ιερουσα-
λήμ, καΐ φανερώς χερί τής έχιστροφής του λαοΰ
χροεφήτευσεν. Κα\ είδεν έχ μέρους τήν οΕχοδομήν
τοΟ ναοΟ · κα\ θανών έτάφη πλησίον του τάφου των
Ιερέων ένδόζως, ώς αυτοί.
Εις τόγΖαχαρίαγ. — Μγήμη θεού (91).
Ουτος Ζαχαρίας ένδέχατος χα\ αύτδς αξιωθείς
χροειχεΙν χερ\ τής έλεύσεως τού Χριστού, λέγων
ούτως ·· c ΧαΙρε σφόδρα, θύγατερ 152 κή-
ρυσσε, θύγατερ Ιερουσαλήμ, Ιδού ό βασιλεύς σου
έρχεται δίκαιος κα\ σώζων, αύτδς χραΟς · κα\ έπι-
βεβηχώς έχ\ ύποζύγιον κα\ πώλον νέον. » Ύπερβο-
λιχώς μέν είς τδν Ζοροβάβελ εΓρηχεν ταύτην τήν
χρήσιν τήν έχβασιν δέ χυρίως έσχεν έπι τού Δε-
σπότου Χριστού. Έτι λέγει ^ * ι ΚαΙ έρώ πρδς αυ-
τόν · Τί αΐ πληγα\ αύται αΐ άνά μέσον των χειρών
σου ; Κα\ έρεί· Έπλήγην έν τψ οΓχω τφ άγαχητψ
μου.» ΚαΙ μετ' όλίγα πάνυ* c Πατάξω τ6ν τχ>ιμένα,
κα\ διασχορπισθήσονται τά πρόβατα τής· ποίμνης.»
Ταύτης τής χρήσεως μέμνηται· ό Κύριος έν τφ χαι-
ρψ τού πάθους, δτε ήμελλε παραδίδοσθαι, είς έαυτδν
αυτήν εΙρηχώς.
Ζαχαρίας ήλθεν (9i) άτιδ Χαλδαίων ήδη προβεβη-
χως, χάχε? τφ λαφ πολλά προεφήτευσεν, χα\ τέρατα
έδωχεν είς άπόδειξιν. Ουτος *· (95) εΤπεν τφ Τωσε-
δέχ· € Κα\ είς Ιερουσαλήμ ιερατεύσεις**. » Ουτος
χα\ τδν Σαλαθιήλ έπι υίφ ηύλόγησεν χαΐ τδ 6'/ομα
Ζοροβάβελ έπέθηχεν. ΚαΙ έπ\ Κύρου (94) τέρας έδω-
χεν εις νϊχος, κα\ περ\ τής λειτουργίας αύτού προ-
ηγόρευσεν ήν ποιήσει έπ\ Τερουσαλήμ (95), χα\ ηύ-
Erat Sophonias e\ tribu Symeon , cx agro b;«-
barthata. Hic propbetavil dc civiiale , et de fiiio
Israel , et ignominia impiorum cl cum 0sset mor-
tuus , scpulliis est in agro suo.
De Aggeeo, — Festum.
Ilie Aggsens decimus dignatus est et ipse pne^
dicere de Domino Christo, velut in persona Zoro·
babel, quae in Dominum Christum conveniunt»
dum ait : c Ponam le signaculum, qnia elegi te,
dicit Dominus omnipotens. » Quemadmedum et
Joannes evangelisla ait ; c Hunc enim Pater signa-
vit Deus. »
Aggaeus juvenis venit ex Babylone in Jerusalem
et hperte reditum populi praedixit. Vidit eiiam ex
parte aediRcationeni templi, ei mortuus, juxta se-
pulcrum sacerdotum bonoriGce, ut illi, sepulluses!.
De Zacliaria. — Memoria Dei.
Hic Zacharias undecimus et ipse dignatus prae-
dicere de adventu Christi, ubi sic ait: f Gaude,
filia Sion , praedica , filia Jerusalem , ecce rex tuu^
venit tibi justus et salvans, ipse mansuetus, ct
ascendens super subjugalem et pullum novum. »
llyperbolice quidem de Zorobabcl liaiic sententiam
dixit, sed eventum proprie babet in Domino Christo.
Rursum ait : < Et dicam ad eam , Quid plagae ista*
in medio manuum tuarum ? Et dicet ; His percus-
sus suip in domo dilectionis. » Et post pauca qnae-
dam : c Percutiam pastorem , et dispergentur oves
gregis. » Hujus loci meminit Dominus in tem-
pore passionis cum tradendus esset , hoc de seipso
pronuntiato.
Zacharias ex Chaldaeis venit jam x\o maturus ,
muUaque populo ibi prophetavit, et in praedictio-
num suarum argumentum prodigia fecit. Et bic
dixit Josedeci : c Et in Jerusalem pontifex eris. »
Hic et Salathieli in filio benedixit, et nomen Zoro-
babcl imposuit. Ac in Cyro prodigium edidit iii
victoriae signum , ct de ejus ministerio quod iii
Jerusalem obiturus erat praedixit, ipsique valde
DUCANGIl NOTiE.
f87) Σαβαρΰαθά. Epiplian. edit, ct ms. Σαρα- I)
βαθά. Auctor ms. υίδς Χουσι, ήν έξ άγρου Σαβαρ-
αθαί. etc. Logotheta, άπδ βρους Ένβαραθά. Vide
lluetium, pag. 248.
(88) ΊσραήΛ. Logotheta, έθνών.
' (89) Εορτή. Hieronyin. Festivus et Iwtus.
(90) Εκ Βα6υΧωτο'ς. ViJe V. C. lluetium, pag.
251.
(91) Μγήμη θεού. Hieronyin. Memor domini sui.
(92) ^ΗΛΟετ. Addit auctor ms. είς Ιερουσαλήμ.
(95) Ούτος. Sic emendavimus ex Epiphaii. ct
Lojp>tbeta, pro ώς, sed locus adhuc mancus manet, qui
integer legitur apud Epiph:^n. , ουτος είπεν τφ Ίωσε-
δέχ, δτι γεννήσεται υΐδν, χα\ έν Τερουσαλήμ ιερα-
τεύσει. Sic ultimam hanc vocem emendavimus, tum
ex Epiphanio, tum ex auctore ms. et Logotheta, cum
prave editum esset Ιεράτευσεν. Logotheta habet,
γεννήσει.
(94) Kal έ.τΐ Κύρον. Epiphan. χαι έπΙ Κύρου
τού βασιλέω; Περσών τέρας έδωχεν είς νίχην περ\
Κ ροίσου του Λυδιών βασιλεως, χαΐ περ\ Άστυάγους
του τών Μήδων βασιλέοίς. l.ogotb. είς νίκην τού
Κροίσου τού Λυδίου, χα\ περ\ της, etc. Vide Hue-
tium V. C., p. 255.
(95) Επϊ ΊερουσαΛήμ. Auctor ms. έν, etc.
VARliE LECTIONES.
• λέγων. ir, 23. * Ιωάννης, vi, 27. · ούτως, ix, 9. · πράος P. ^ λέγων P. Χΐιι,.6. * έχ τήζ p.
• μέμ·/ηται. Mare, xiv, 27. *® ουτος P cuni Epiphanio p· 149 A, ώς ftV. ‘* Ιερατεύσεις P, Ιεράτευσεν IV ,
375 CHRONFCON PASCHALE. 3Ϊ6
benedixit. Prophetias autem vidit in Jerosaleni, A λίγησεν αϋτ?>ν σφίδρβ. Τά Sk τής π(307ητε(ας tUev
έν Ιερουσαλήμ , ιτερ\ τέλους έθνών (9(5), κα\ του
de fine gentium , ac templi , et de cessatione pro
pbetarum, ac sacerdotum , ut et de duplici judicio
disseruit. Obiit in ultima senectute, et tumulatus
est juita Aggxum.
De Malachia. — Angelus,
Hic Malachias duodecimus, et ipse prophetare
dignatus de incarnatione Domini Christi. Ipse au>
lem sic ait : i Quia ab ortu solis usque ad occa-
sum nomen meum glori fica tum est iii gentibus, et
in omni loco sacrificatur et offertur nomini meo
oblatio munda, quia inagnuin est nomen meum
in gentibus, dicit Dominus omnipotens, i Et rur-
sum ait : 4 Ecce ego mittam angelum meum , et
praeparabit viam ante faciem tuam. i Huncce lo-
vaoO, xa\ άργίας προφητών χαΐ Ιερέων, χα\ κερ\
διπλής (97) χρώσεως έξέθετο. Κα\ άπέθανεν έν γήρει
μαχρω, χα\ έτάφη σύνεγγυς του Άγγαίου.
ΕΙς τόν ΜαΛαχΙαν. —
Οζτος Μαλαχίας δωδέκατος χα\ αύτδς προφητεύειν
άξιωθε\ς των κατά τήν ο1χονομ(αν του Δεσπότου του
Χρίστου. Λέγει ** δέ χαΐ αύτδς ούτως * c Διότι άπδ
άνατολών έως δυσμών τδ όνομά μου δεδόξασται έν
τοΤς έΟνεσιν, χαΐ έν παντ\ τόπια θυμίαμα προσάγεται
τφ όνόματί μου χα\ Ουσία καθαρά, διότι μέγα τδ
όνομά μου έν τοϊς Εθνεσι, λέγει Κύριος παντοχρά-
τωρ. I Κα\ πάλιν ** λέγει * ι Ιδού έγώ έξαποστελώ
τδν άγγελόν μου, χαΐ έπιβλέψεται όδδν πρδ προσ-
cum Dominus sibi aptavit, et Joanni Baptistae. Ait ® ώπου σου. ι Ταύτηνδέ τήν χρήαιν ό ** Κύριος είς
praeterea idem propheta : c Et orietur vobis ti-
mentibus nomen meum sol justitiae, et sanitas in
pennis ejus. Egrediemini et salictis sicut vitulus
de armento, et calcabitis ipsos cum fuerit cinis sub
planta pedum vestrorum in die quam ego facio,
dicit Dominus omnipotens, Ecce ego mitto vobis
Eliam Thesbitein , antequam veniat dies Domini
magnus et horribilis, i Quemadmodum dixit Do-
iniiiiis Jiidads : i Quod si velitis , hsec accipere de
Joaniie , ipse est Eli.as qui venturus est. i
6 Κύριος τοΤς Ίουδαίοις δτι
Ιρχεσθαι. ι
έαυτδν έξέλαβεν καΐ είς τδν Βαπτιστήν Ίωάννην.
*Έτι λέγει *· 6 αύτδς προφήτης · € Κα\ άνατελεΐ ύμίν
το?ς φοόουμένοις τδ όνομά μου ήλιος δικαιοσύνης
χα\ Γασις έν ταΓς τιτέρυξιν αυτού, κα\ έξελεύσεσθε
χα\ σχιρτήσετε ώς μοσχάρια έχ δεσμών άνειμένα,
κα\ καταπατήσετε άνόμους , διότι Ισονται σποδός
υποκάτω τών ποδιάν ύμών έν τή ήμέρφ ήν έγώ ποιώ,
λέγει Κύριος παντοχράτωρ. Και Ιδού έγώάποστέλλω
ύμίν Ήλίαν τδν θεσύίτην, πρ\ν έλθειν τήν ήμέραν
Κυρίου τήν μεγάλην χα\ έπιφανή. ι Καθώς είπεν
4 Κα\ έάν θέλετε δέξασΟαι περ\ Ίωάννου, αυτός έστιν Όλίας ό μέλλίιΐν
Bfalachias iste, post reditum (e Babylone) nasci-
tur in Sopha : et cum admodum adhuc esset ado-
lescens, praeclaram vitam egit : cumque propter
vita^ sanctitatem et mansuetudinem a populo
coleretur, Malachiae nomen ei datum est, quod
idiMii valet ac Angelus, Erat enim decenti pulchri-
tudine : sed et quaecunque ipse dum prophetaret
dicebat , ipsomet die apparens angelus Domini ite-
rabat. quemadmodum in diebus interregni, ut
Μαλαχίας ούτος μετά τήν έπιστροφήν (98) τίκτε-
ται έν Σοφ^ *· · κα\ 153 ^ καλόν
βίον έσχηκεν* κα\ έπειδή πάς ό λαός έτίμα αυτόν ώς
όσιον κα\ πράον, έχάλεσαν αύτδν Μαλαχίαν, ό έρμη-
νεύεται "ΑγγεΛος (99).“^Ην γάρ και τφ εΓδει (I ) euTzpe-
πής, άλλά χαΐ όσα είπεν αύτδς έν προφητείφ, αύτ||
τή ήμέρφ όφθείς άγγελος Κυρίου έπεδευτέρωσεν (2),
ώς έγένετο έν ήμέραις(3)άναρχίας '·,ώς γέγραπται
έν Σφερτελλείμ *®, τουτέστιν έν βίβλω Κριτών. Κα\ έτι
DDCANG1I ΝΟΤ/Ε.
(00) 'Εθνών, Addit auctor ms. καΐ Ισραήλ.
(97) Ίερέο/ν χαΐ δι:ζΛής. Ita Epipban. ms. Edi-
tus vocem κα\, Logotheta vero vocem περ\ omit-
tunt.
(98) Μετά τΙ\ν kniaTpo^i\v, Τού λαού άπδ Βα-
βυλώνας τίκτεται έν Σοφ^ έν γή Ζαβουλών, και έτι
νέο: ών. etc. Ita Epiphanius, ex quo Chronicon
imicndavimiis, cum legeretur, κειται έν Σοφί^, tam-
etsi ila legerit Logotheta. Tlieopbylaeliis habet έν
Σοφιρα. Dorollietis, nascitur in Sup/ia, Auctor ms.
έν Σο/5. Vide lluetium, p. 250.
(99) "0 έρμηνεύεται ίγγεΛος, Amphilochius in
Carm. ad ^leucum : δεώνυμόν τε, άγγελον Μα-
λαχίαν.
(1) Καϊ τφ εΐδει. Addit auctor ms. χα\ τώ λόγψ.
(2) Έπεδεντίρωσεν, Ita Epiphanius editus et
D ms. Proinde evanescit conjectura Ruderi, atque adeo
llolstcnii, qui έπαιδευτέροισεν legendum censebant.
Interpres Dorothei : Queeeumque in prophetia dixit ,
eo ipso die secundo visus est dicere angelus Do-
minit etc. Zcbiierus : Quotcumque in prophetia dixit,
eo ipso die angelus apparens vaticinium ejus tradidit,
aut repetiit. Auctor ms. habet έβεόαίου, quod idem
valet, iliielius V. C. iterabat, rectius vertit.
(5) 'Ev ήμέραίρ. Addit Epipban. τής αναρχίας,
ώς γέγραπται έν Σχοφθείμ, τουτέστιν έν βίΟλψ Κρι-
τών, νέος δέ ών, etc. Cod. Ueg έν Σφαρφωθείμ. Idem
Epiphanius lib. De mensur, et potuier, n. 25. Διασω-
φΟεΙμ, ή τών Κριτών. Logotheta, έν ΦαρφαΟέ, τουτ-
έστιν έν βιόλιφ Κριτών. .Apud Eusebitim, lib. vi Uist,
Eccl, cap. 25, ex Origene, Σωφετίμ, et apud liicro-
nymuin in Prologo galeato.
VAUIA^. LECTIO.NES.
λέγει. I, II. πάλιν, iii, I. οέ oin. P. καλό R. ** λέγει, iv, 2. κεΐ*ίαι RV, τίκτεται P
riiin Epipiiauio. σοφίφ R. τής άναοχίας — έν ex Epipliaiiio addidit P sola · τή; om. V. Σφε,ο:-
τ·λλ:ί·Α V,
CITRONICOX PASCHALE. 1^78
νέοςων ιιροτετέθη π(Ας τους πατέρας αυτού έν άγρω Α scripluin esi in Splicrctellim , hoc est in liliro Ju-
αύτοΰ. elicum, contigit. Juvenis adhuc appositus est ad
patres suos in agro suo.
Λοιπόν έπ\ (i) τούς τέσααρας μεγάλους *■ βα- De quatuor magnis prophetis.
βιοΰμεν, πληρώααντες συν θεφ τούς ιβ'. ΙΗ'/τες με\ Duodecim (prophetis) juvante Deo explicitls ,
οΐ προφήται προεφήτευον κα\ ύπεμίμνησχον τούς superest ut de quatuor magnis agamus. Omnes
'Ιουδαίους περ\ τών έπαγγελιών του θεού ών πρός quidem prophetae prophetarunt , et Judaeos de
τούς πατέρας έποιήσατο, όπως πάντα τά εΟνη εύλΟ' promissionibus subinde monuerunt, quas Deus
γεΙν ύπέσχετο έν τώ σπίρματι τού Αβραάμ διά τ?)ς eorum patribus fecerat, quove pacto gentes uni-
χατά τόν Δεσπότην Χριστόν οΐχονομίας, χα\ δπως versas benedictione sua donare erat pollicitus in
έλυτριυσατο αυτούς ό θεός πρώην έχ τής δουλείας semine Abraham per Domini Christi dispensatio-
τών Αιγυπτίων μετά βραχίονος ύψηλοΰ* χα\ δέδωκεν nem : et quomodo Deus ex ^€gypliorum servitute
αΰτο»ς τήν γήν τής έπαγγελίας, χαΐ δτιως αΙχμάλω- prius illos cum brachio excelso liberaverit, et de-
τοι είς Βαβυλώνα ύπό Ναβουχοδονδσορ άπαχθήσον- derit eis terram repromissionis : quave ratione
ται, χαΐ πάλιν ένβδξως έπανήξουσι, χα\ πάλιν πεί- captivi Babylonem a Nabuchodonosor abducti ,
σονται χαχά Οπό ’Αντιδχου χα\ τών πέριξ έΟνών, ® rursum gloriose reversi sunt : et ut mala iterum
xa\ όπως χαΐ τούτων δυνάμει Οείςι περιγένωνται, patientur ab Antiocho genlibusque circumvicinis :
χα\ τότε όπροσδοχώμενος έχ τού σπέρματος *Αβραάμ quo etiam pacto divina potentia iis superiores
ήξει έπΙ σωτηρία τεαντός τού χόσμου χατά τάς άνο)- evaserint , et ut tunc exspectatus ex semine
θεν έπαγγελίας. Τούτο τό έργον τών προφητών. Τι- Abraham venturus erat pro salute mundi lotius ,
νές μέν ουν ** έξ αύτών έαυτοΤς συνέγραψαν τάς secundum praedictas repromissiones. Ilqc prophe-
έδίας βίβλους, οΤον ό Δαβ\δ, συνΟεΙς τήν βίβλον tarum opus fuit. Atque ex iis quidam suos sibi
τών Ταλμών, χα\ Δανιήλ, έν τή αΙχμαλωσία χελευ- ipsis libros conscripsere , quemadmodum Davkl
σβε'.ς γράψαι άπερ αύτώ δι’ όράσεων άτ:εχαλύφθη. Psalmorum librum composuit, et Danicl in capli-
ή xa\ άλλοι τινές. ΟΙ δέ λοιπο\ ούχ έαυτοΓ; συνέγρα- vitale scribere jussus est quaecunque sibi per vi·
90V, άλλά γραμματείς ήσαν έν τψ Ιερφ, οΐ έγραφον siones revelata fuerant : ita ct alii quidam. Reli-
έχάστου προφήτου ώς έπ\ ήμερολογίου λόγον. Κα\ qui vero non sibi scripserunt , sed erant in Icm-
ήνίχα άπεστέλλετο ύπό τού θεού προφήτης χηρύξαι ρΐο scribae qui uniuscujusque prophetae verba, in
ή περ\ Ιερουσαλήμ δτι μέλλει αΙχμαλωτίζεσΟαι, ή modum kalendarii , describerent. Et cum a Deo
π:ρ\ Σαμαρείας, ή περ\ έτέρο^ν τόπων, ή περ\ τής ^ mittebatur propheta, ut quidpiam nuntiaret, vel
επανόδου, ή περ\ Άντιόχου,ή περ\ τών πέριξ έθνών, ^ de Jerusalem , quod scilicet esset expugnanda :
ή περ\ αυτού τού Δεσπότου Χριστού, χαθ* ήν ήμέραν vel de Samaria , aut de locis aliis , vel de rever-
προεφήτευεν ·· έγραφον έν τώ λόγω τού προφήτου sione, aut de Antiocho, aul.de circumvicinisna-
έχείνον δ έχήρυττεν περί ένός πράγματος. Κα\ πάλιν tionibus , aut de ipso Domino Christo, quo dic
μετά χαιρόν,εΐ ·· έχήρυξεν περ\ έτέρου πράγματος, prophetabant, in istius prophetae sermone ca
πάλιν έγραφον ύποτάσσοντες 154 είς τόν αυτού λό- describebant quae de re aliqua nuntiaverat. Rur-
γον. ώς άρχήν κεφαλαίου ποιούμενοι έχήρυττον. ΚαΙ sum si post aliquod tempus de re alia quidpiam
ούτ«υ πάσαν τήν βίβλον αύτού συνετίθεσαν. "ΟΟεν praedixisset, tum in illius sermone superioribus
έστιν εύρεΐν έν ταϊς αύτών βίβλοις χεφάλαιον άρμό- subjiciebant, facto capitis initio. Atque hac ra-
ζον είς τήν αίχμαλωσία'^ Βαβυλώνος, ή είς τήν έπάν- lione totum illius librum compegere. Unde repe-
οδον, και ευθέως περί Χριστού έτερον, χα\ αύΟις rire est in illoruiii libris caput quod captivitati
περί τής αΙχμαλωσίας, κα\ τής έπανόδου λέγοντα* Babylonis convenit , vel reversioni , ct slaiiui aliud
κα\ άπλώς είπεΐν, έάν μή παρατετηρημένως άνα- quod de Christo, ac rursum de caplivitatc vcl
γνιός, συγκεχυμένα τά πάντα εύρήσεις Ού μόνον reditu agit. Atque ut uno verbo dicam , nisi h;vc
οέ, άλλά κα\ αΐ ·· Βασιλειαι τούτω τφ ·· τρόπω d attente legeris , omnia confusa reperies. Neque
έγρά^η^βν έν τώ ίερώ χατά μέρος έν τώ χαιρφ τού prophetiae duiitaxat, sed ct libri Regnorum eadem
Σαούλ τά έως τού Σαούλ, χα\ έν τψ καιρψ τού Δαβίδ mtioiie in templo parliculatim conscripti sunt,
τό έως Δαβίδ **· όμοίως χα\ τά έκαστου βασιλέως vcluli Saule‘ regnante, qujc Saiilcm , quaj Davidis
χατά τόν Ιδιον καιρόν έγράφοντο. Όμοίως έγραφον tempestate, quae Davidem spectabant. Atque eo-
xa\ ·· έν τοΤς σχρινίοις τών βασιλέων, άς καλοΰμεν dem modo uniuscujusque regis acta , suo quoque
DI CANGIl NOTiE.
(4) Acirtdr έπΙ. Ex Dorolhco.
VAUl.E LECTIO.NES.
είς τού; τέσσαρα; μεγάλους προφήτα; praeponit Ρ. ” μεγάλου: οιη. II. ο>ν οιη Ρ ό οιη.
Ρ. ·· προεφήτευον Ρ. εί. ή PV. εύρ^,σιι V. *** αί οιιι. Ρ. τώ ηιιι. Ρ. το om.P. ** νό.
Ιω; Δαβίδ. :ω; τού Λχδ ο Ρ. oc '/.Λ Ρ.
379 CHRONICON PASCHALE. 3SG
tempore, scribebantur. Sed et pariter scribebant a ΠαραΛε/:ζομέκας, Την Πεντάτευχον ό ΜωΟσής
in regum scriniis quae Paralipomena appellamus, έγραψεν Ι^τορίχν προγεγονότων χαΐ γινομένων χαΐ
Pentateuchum vero Moyses conscripsit, b i storkun έσομένων. Ίησοΰ; πάλιν τήν Ιδίαν βίβλον, τους Κρι-
scilicet rerum praeteritarum, praesentium et fu- τάς πάλιν έν τφ Ιερω, ήγουν τη σχηνη ·*, όμοίως
turarum. Jesus etiam singularem librum confecit; xa\ τήν 'Ρουθ. Σολομών πάλιν τά Γδια Ιγραψεν, τάς
Judices rursum iu templo , seu Tabernaculo , si- τε Παροιμίας χαΐ τά "Ασματα χα\ τδν Έκχλησια-
militer et librum Rulh. Solomon suos perinde στήν. Σοφίας γάρ ** χάριν είληφώς παρά θεοΟ, χα\
conscripsit libros. Proverbia, et Cantica, et Ec- πάντα άνθρωτιον νουθετώ v σαφώς άναστρέφεσθαι έν
clesiastem. Donatus enim a Deo sapientiae gratia , τφδε τω βίω * προφητείας γάρ χάριν ουχ είλήφει.
cunctos homines adhortatus est ut in hac vita "Οσους ojv ηυρομεν προφήτας άξιωΟέντας είπειν
sapienter sese gererent, prophetiae tamen gratiam περ\ του Δεσπότου Χρίστου έτάξαμεν. Έτι δέ γρά-
ηοη adeptus. Quotquot igitur invenimus propbc- φωμεν κα\ περί των άλλων τεσσάρο»ν προφητών,
las, qui dignati sunt de Domino Christo praedi- δσα ήξιώθησαν είπεΤν περ\ της χατά τδν Δεσπότην
cere, hactenus sumus exsecuti. Nunc porro vi- Χριστδν *· οικονομίας, έν J άφορά πάς ό σκοπ^^ς τη^
detur operae pretium ut de quatuor aliis prophetis θείας Γραφής. Προφέρωμεν τοίνυν πρώτον τ6ν με-
scribamus , et quaecunque de Christi Domini B γαλοφωνοτατον Ήσαΐαν, δς ** κα\ τύπφ καΐ λόγω
humanitate dicere dignati sunt, quo divinae Seri- ήξιώθη ίδεΤν χα\ προειπεΐν περ\ του κατά Χριστόν
pturae scopus omnis spectat. Producamus igitur μυστηρίου.
magniloquum illum Isaiam, qui et figura et sermone dignatus esi videre, et praedicere peractum
In Christo sacramentum.
De Isaia. ^ ΕΙς τόν Έσαΐαν.
Hic est magnus ille Isaias, filius Amos , qui in Οδτος ό μέγας Έσαΐας ό υίός τοΰ Άμώς, δς τύπω
figura quidem vidit mysterium Christi, cum scilicet μέν ειδεν τά κατά τό μυστήριον του Χρίστου, δτε
Dominum conspexit sedentem in throno excelso ac «ίδεν τδν Κύριον καΟήμενον έπ\ θρόνου υψηλού και
sublimi , quem Seraphim in orbem circumstabant, έπηρμένου, κα\ Σεραφείμ είστήκεισαν κύχλφ αυτού·
Singulis erant sex alae quibus se tegerent, et clama- 2ξ τιτέρυγες τώ έν\, κα\ ές πτέρυγες τώ έν\ έαυτά
bat alter ad alterum: < Sanctus, Sanctus, Sanctus, κατακαλύπτοντα, κα\ Ιχραζον έτερος πρόςτόν “έτε-
Doininus sabaotb, plena est omnis terra gloria ejus.» pov ; i "Αγιος, άγιος, άγιος. Κύριος, σαβαώθ, πλήρης
Deinde missus est unus ex Seraphim, et accepit for- πάσα ή γή τής δόξης αυτού » ΈπΙ τούτοις άπ-
cipe carbonem ex altari, et tetigit labia ejus, di- C β^^^η Σεραφείμ, κα\ Ιλαβεντή λαβίδι άν-
cens : t Hoc auferet peccata tua. » Per visionem θραχα άπό τού θυσιαστηρίου, κα\ ήψατο τών χειλέων
verecundiae, et hymni, ac figurae perspicue edoctus αυτού λεγων · ι Τούτο άφελεΤ τάς άμαρτίας σου, »
est praenuntiare peractum in Christo sacramentum, σαφώς διά τής δψεω; τή; δειχθείση; χα\ τού
Sed et rursum ita loquitur : c Tanquam ovis ad oc- ύμνου χαΐ τού τύπου διδαχθε\ς 155 τ^ρομηνύσαι τό
cisionem ductus est, et sicut agnus coram tondente κατά Χριστόν μυστήριον. "Ετι δέ πάλιν χα\ λόγω
se obmutuit. » Hunc locum eunuchus iEthiops cum φησ\ν ουτω; ** · ι *βς πρόβατον έπ\ σφαγήν ήχθη,
legisset, rogavit Philippum ut hunc sibi interpreta- κα\ ώς άμνός έναντίον τού κείραντος αυτόν άφω-
letur, qui statim de Domino Christo a propheta di- νος. » Ταύτην τήν χρήσιν ό Αίθίοψ ευνούχος άνα-
ctum respondit. Iterum praeterea ait : c Homo in γνούς τόν Φίλιππον παρεκάλει έρμηνευθήναι αύτώ
plaga exsistens, et sciens ferre infirmitatem. » Et αυτήν* δς τάχιστα περί τού Δεσπότου Χριστού αύ-
rursum : ι Quoniam peccatum non fecit, nec inven- τήν έρμήνευσεν εΙρήσΟαι ύπό τού προφήτου. "Έτι
tus est dolus in ore ejus. » Et: f Dominus vult mun- πάλιν λέγει · ι "Ανθρωττος έν πληγή ών χα\
dare cum a plaga, et ostendere illi lumen. » Deinde βίδώς φέρειν μαλακίαν. » Κα\ πάλιν ·· * < "Οτι άνο-
sic dicit Dominus : ι Ecce ego injiciam in funda* μίαν ουχ έποίησεν, ουδέ εύρέΟη δόλος έν τφ στόματι
mentis Sion lapidem magnificum selectum, angula- ^ αύτού, καΐ Κύριος βούλεται χαΟαρίσαι αυτόν άπό
rem, pretiosum in fundamenta ejus, et qui cre- τής πληγής κα\ δεϊξαι αύτφ φώς. » Κα\ πάλιν *·
diderit in eum, non confundetur. > Et rursum : ούτω λέγει Κύριος * ι Τοού έγώ έμβαλώ είς τά Οε- ;
€ Erit in die illa radix Jesse, et qui surgit ex ea re- μέλια Σιών λίθον πολυτελή, έκλεκτόν, άχρογωνια?ον, !
get gentes, in ipsum gentes sperabunt. » Et rur- έντιμον, εις τά θεμέλια αυτής, κα\ ό πιστεύωνέπ'
sum: € Spiritus Domini super me, eo quod unxe- αύτφ ού μή χαταισχυνθή. » ΚαΙ πάλιν · · Έσται
rit me. » Hoc cum Dominus in synagoga in sab- έν τή ήμέρ? εκείνη ή βίζα τού Ίεσσαι, καΐ ό άνι-
balis legisset, dixit : ι Arnen dico vobis, bodic impleta στάμενος άρχειν έΟνών, έπ' αύτφ έθνη έλπιούσι. »
est haec scriptura in auribus vestris.» Ka\ πάλιν < Πνεύμα Κυρίου έπ’ εμέ, ού εΓνεκεν
VARliE LECTIONES.
·· τήν σκηνήν Ρ. delo γάρ. ** Χριστόν τόν Δεσπότην Ρ. δς. δς δέ Ρ. χα\ — έν\ om. Ρ,
** τόν όιη. Ρ. ·· έν. εΤς Ικ Ρ. ** δειχΟείσης. δει/είας Ρ. δειλίας m. Ρ. ** ούτως, liii, 7. ό Αίθίοψ·
Act. VIII, 5ο. ** λέγει, μιι, 3. ^ληγή. τιμή V, πάλιν. 0. πάλιν, χχνιιι, 16. ^^Σιών —
θεμέλια οιη. Ρ. *· πάλιν, χι, 10. πάλιν, lxi, 1.
382
είκεν ·' · « 'Αμήν λέγω Ομϊν
?Rl CiillOMCON TASCUALE.
ίχρισέ μβ. » Τοΰτο άναγνους ό Κύριος έν τ!) συναγωγή τοίς σάββασιν *®
σήμηρον έπληρώθη ή γραφή αΰτη έν τοις ώσ\ν ύμών.
Ήααΐας ήν άιΛ Ιερουσαλήμ · θνήσχει δέ ύπδ Μα-
νασσοΰ «ρισθε\ς είς δύο (δ), χα\ έτέΟη ύ^χάτω
δρυδς Τογήλ (6), έχδμενα τής διαβάσεως των ύδά-
των ών άττώλεσεν Έζεχίας ό βασιλεύς χώσας αυτά.
Κα\ ό θεδ^ τδ σημεΐον του Σιλωάμ έποίησεν διά τδν
τ:ροφήτην ··, δτι πρδ του άττοθανεΤν όλιγωρήσας (7)
ηύξατο πιεΓν ύδωρ, χαΐ ευθέως άπεστάλη αύτψ έξ
αύτοΰ * διά τοΟτο Ιχλήθη Σιλωάμ, οπερ έρμηνεύεται
d^ecrraJ μίτος. Κα\1πι του Έίεχία·· χρδτου ποιή-
σαι τούς λάχκους και τάς χολυμβήθρας έπ\ ευχή
τοΟ Ί^σαtoυ (8) μικρδν ύδωρ έξήλΟεν, δτι ήν ό λαδς
έν συγχλεισμφ *· (9) άλλοφύλων, κα\ ινα μή διαφθαρή
ή ::0Αΐς, ώς μή Ιχουσα ύδωρ. Ήρώτων γάρ οΐ πολέ-
μιοι πδΟεν πίνουσι · κα\ χαρακώσαντες τήν πδλιν
παρεχαΟέζοντο τψ Σιλωάμ. (10) "Οταν ούν ήρχοντο
συν τψ 'Haatx οι Ιουδαίοι έξήρχετο τδ ύδωρ *
διδ ^ως τής σήμερον αίφνιδίως έζέρχεται, Γνα δει-
χΗ τδ μέγα τοΰτο μυστήριον. Και έπειδή διά του
'Haatoj τοΰτο γέγονε, μνήμης χάριν χα\ ό λαδς των
'Ιουδαίων πλησίον αύτδν τοΰ Σιλωάμ έθαψαν έπιμε-
λώς χα\ ένδόξως, ?να διά των όσιων αύτοΰ προσευ-
χών ** κα\ μετά θάνατον ·· αύτοΰ ώσαύτω; έχωσι
τήν άπόλαυσιν τοΰ υδατος, δτι κα\ χρησμός έδόΟη
αΰτψ περί αύτοΰ τοΰ τεοιήσαι ούτως. *Έστι δέ ό τάφος
άχόμενος ·· (II) τοΰ τάφου των βασιλέων, δπισθεν
τοΰ τάφου των Ιουδαίων έπ'ι τδ μέρος τδ πρδς νότον.
Σολομών γάρ έποίησε τούς τάφους τοΰ Δαβ\δ, δια-
γράψα; κατά άνατολάς τής Σιών, ήτις Εχει εΓσοδον
άπδ Γαβαών (Ιά) μήχοθεν τής πόλεως σταοιους ®*
εΓχοσιν. Έποίησεν δέ (13) ταύτην σκβλιάν, σύνθετον,
άνυπονόητον * χα\ Ιστιν ή είσοδος εως τής σήμερον
τοίς 156 πολλοί; αγνοουμένη των Ιερέων χα\ ολψ
τφ >^φ. Έχεί ειχεν ό βασιλεύς Σολομών τδ χρυσίον
τδ ίξ Αιθιοπίας χα\ τά άρωματα. ΚαΙ έπειδή Εδειξεν
ΈΓεχίας τδ μυστήριον Δαβίδ χα\ Σολομών τοίς
ΙΟνεσι χα\ έμίανεν όστά τών (U) προπατόρων
Erat Isaias ex Jerusaletn : moritur autem, a Ma^
nasse in duas partes dissectus, et positus est subter
quercum Uogel , juxta transitum aquarum , quas
Ezechias rex , iis obstructis , disperdidit. Et fecit
Deus signum Siloam propter ipsum prophetam :
priusquam enim moreretur, animo deficiens , petiit
aquam sibi dari quam biberet , siatimque ex eo illi
allata est , ac propterea Siloam appellatur , quod
idem valet ac minsus. Kl sub Ezei hia , priusquam
fierent fossae ac piscinae , ad preces Isaiae ibi modi-
cum aquae exivit , cum populus ab alienigenis un-
dique concluderetur, ne ex aquae penuria periret.
Quaesierant enim hostes unde ii biberent : ex quo,
urbe circumvallata , Siloam etiam circumsederunt.
Quoties igitur una cum Isaia veniebant ut aquam
haurirent, illa exibat, unde ad hunc usque diem, in
magni miraculi argumentum eiiamnum subito erum-
pit. Postquam autem id per Isaiam peractum est,
hunc magnifice ac studiose juxta Siloam Judaeorum
populus sepeliit, ut ejus precibus aqAle pcrimle co-
pia iis suppeteret, cum praeterea, ut ita agerent, ex
oraculo iis praeceptum esset. Jacet auletn ejus se-
pulcrum juxta regum tumulos , ad austrum , pone
Judaeorum tumulos. Solomon quippe Davidis sepul-
cra ita constituit, ut Orienti Sion obversarentur,
quae aditum habet a Gabaon procul ab urbe, stadiis
XX, quem quidem aditum obliquum ac occultum ita
confecit ut a nemine perciperetur, adeo ut ejus in-
troitus plerisquc sacerdotum atque ipsi populo etiam
hodie ignotus sit. Ibi Solomon rex aurum exiEthio-
pia sibi allatum , et aromata recondidit. Sed cum
Erechias Davidis et Solomonis arcanum gentibus
aperuisset, et ossa patrum suorum inquiiiassel,
eapropter Deus ejus semen hostium servituti addixit,
ab ilioque die infecundum et sterilem hunc fecit
Deus.
DllCANGII NOTiE.
(5) ΕΙς Svo· Addit auctor ms. ξυλίνψ πρίονι.
(6) 'ΡογήΛ. Epiphan. edit, et ms. Ρωγήλ.
(7) "ΟΛιγοφήσας. Ita Epiphan. ms. Editus vero,
όλιγοψυχήσα^.
(8) Ήσαΐον. Epiphan. τοΰ προφήτου Ήσαίου.
(9) 'Er σνγκΛεισμω. Ita emendavimus ex Epi-
poanio fnlilo et ms., cum perperam editum esset έν
συχαίς 'Μοάβ. Epiphanio consentit ms licet paulo
secus haec describat : Έποίησεν τε' λάκκους κα\ χο-
τυμβήθρας· μικρδν γάρ ήν τδ ΰδωρ, έςεληλυΟδς δτε
ήν ό λαδς έν συγχλεισμώ.
(ΙΟ) ΆττΛεΙτ. Hanc vocem supplevimus ex Epi-
pbanio. Aliter totam hanc pericopen describit Sy-
nipon Logoth. in Chron. ins. ; Ήριοτησαν γάρ οι
πολέμιοι * Πόθιν πίνουσι ; χα\ Ιχοντες τήν πολιν,
περιεκαθέζοντο τψ Σιλώαν. ΚαΙ έάν μέν Ιούδας ήλ-
βεν, έξήρχετο τδ ΰδωρ· ει δέ άλλόφυλος, ούδαμώς,
έπειδή σήμερον αίφνιδίως εξέρχονται, ίνα δειχθή τδ
μυστήριον.
(11) Έχομέτως. Logoth. έχόμενα.
(12) Γα6αώτ. lla Logoth. λί Epiphan. edit, et
cod. ms. ΓαβαώΟ. Mox, pro σταδίων, στάδια habet
idem Logotheta.
(13) ΈΛοΙησεν di. Logoth. xa'. έποίησε σκολίαν
εΓσοδον άνεπινόητα.
(U) 'Οστά τόπου. Leg. όστα τών πατέρων. Lo-
goth. κα\ έπ»\ ό ΈΓεχίας έδειξε τοίς Ιθνεσιν τδ μυ-
στήριον Δαβίδ χσ\ Σολομώνος, χα\ έμίανε όστά τών
προπατόρων αύτοΰ, διά τούτο ό Ηεδς Ιθετο είς δου-
λείαν τδ σπέρμα αύτοΰ, και άκαρπον αύτδν έποίησε
άπδ τής ώρας έκείνης.
VAWiE LECTIONES
·· σάβασιν V. εΤπεν Lnc. ιν, 21. δι* αύτδν προφήτην Ρ. ®* Έζεκίου Ρ. χολυμβήτρας Ρ.
“ σ·Jγxλεισμώ Ρ cum Epiphanio, συχαίς μωάμΥ, Συκαίς Μιυάβ U. είρχοντο PV. Ιουδαίοι. άντλεΤν
a<ldit Ρ ex Epiphanio. ότίω-i αύτοΰ προι. om. Ρ. κα\ μετά θάνατον οιη. Ρ. Ρ.
ε:αδίων Ρ, σταδίου 111. R. ·* τών πpoπατόpoJV Symcoii Logotheta, τόπου πατέρο;ν Ρ>\
m CHRONK.ON PASCHALE. 384
αύτοΟ, oti τοΟτο ό 0cb; έτιηράιατο ·* (15j είς δουλείαν SasoBai xh σπέρμα αύτοΰ τοις &χθρο?ς αυτου.
καί Λκαρ-ον αύτδν κα\ Λγονον έποίησενό θεbςάπ^ τής ήμέρας *·έκείνης.
De Jeremia, ' A ΕΙς tdv Ιερεμίαν.
Hic Jcrcmias dignatus est et ipse de peracto in Ουτο; Ιερεμίας άξιωθε\ς κα\ αύτδς προειπειν περ\
Christo myslerio pnedicere, cum ita ait ': i Et acce- τοΰ κατλ Χριστδν μυστηρίου, λέγων ούτως · i Κα\
perunl triginta argenteos pretium appretiati, quem Ελαβον τά τριάκοντα Αργύρια την τιμήν του τετιμη-
appretiaverunt a filiis Israel et dederunt eos in μένου, δν Ετιμήσαντο άπδ υΙών Ισραήλ, κα\ Εδωκαν
agrum figuli, sicut constituit mihi Dominus. » Sen- αυτά είς τδν άγρδν του κεραμέως, καθά συνέταξέ
tentiae istius meminit evangelisla Matthaeus , quae μοι Κύριος. > Ταύτης δλ«» τής χρήσεως κα\ό εύαγγε-
impleta est tempore passionis. Rursum ait idem λιστής μέμνηται Ματθαίος ·· πληρωθείσης έν χαιρώ
propheta ; « Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et του πάθους. Πάλιν ” λέγεχ ό αύτδς προφήτης · · Ίδου
disponam domui Israel, et domui Jiida testamentum ήμέραι Ερχονται, λέγει Κύριος, και διαθήσομαι τω
novum, non secundum testamentum quod feci pa- οΤκψ Ισραήλ κα\ τψ οΓκφ Ιούδα διαθήκην καινήν.
Iribus eorum , in die in qua apprehendi manum eo- ού κατά τήν διαθήκην ήν Εποίησα τοίς πατράσιν au-
rum, ut edticeiem illos de terra iCgypti. Quia ipsi των, έν ή ·· ήμέρα έπιλαβομένου μου τής χειρδς
ηοη manserunt in testamento meo, et ego neglexi eos, · αυτών έξαγαγεϊν αύτβυς έκ γής Αίγύπτου, δτι αυτοί
dicit Dominus, dans leges meas in mentem eorum, ούκ ένέμειναν έν τή διαθήκη μου, κάγώ ήμέλησα
et ίη corde eorum inscribam cos, et ero eis in Deum, ® αυτών, φησ\ Κύριος, διδούς νόμους μου έπ\ διάνοιαν
et ipsi erunt mihi in populum , et non docebunt αυτών, καΐ έπ\ καρδίαν αυτών Επιγράψω αύτους,
ultra unusquisque fratrem suum, et unusquisque κα\ Εσομαιαύτοις είς θεδν ®· κα\ αύτο\ Εσονταί μοι
proximum suum, dicens : Cognosce Dominum, quia είς λαδν, ού μη διδάξουσιν Εκαστος τδν άδελφδν αύ-
omnes scient me a parvo usque ad magnum , quia του καΙ Εκαστος τδν πλησίον αύτοΰ, λέγων · Γνώβι
propitius ero iniquitatibus eorum , et peccatorum τδν Κύριον, δτι πάντες είδήσουσί με άπδ μικρού Εως
eorum ηοη ero memor amplius. » Et istius sententia μεγάλου αυτών, δτι ίλεως Εσομαι ταΐς άδικίαις αύ-
meminit Apostolus in Epistola ad Hebraeos. τών, κα\ τών Αμαρτιών αυτών ού μή μνησθώ
Ετι. I Κα\ ταύτης τής χρήσεως μέμνηται ό Από-
στολος έν τή πρδς Εβραίους Επιστολή.
JeremiascratexAnathoth, el inThaphnis iEgypti Ιερεμίας ήν έξ’Αναθώθ (16), xaV ένΤάφναις’*(*7)
lapidibus a populo impetitus interiit, jacetque in Io- Αίγύπτου λίθοις βληθείς’· (18) ύπδ τοΰ λαοΰ άπο-
CO habitationis Pharaonis, cum magna illum vene- θνήσκει. ΚεΤται δέ έν τόπφ τής οΙκήσεως Φαραώ,
ratione prosequerentur iCgyptii oh accepta abeo δτι Αιγύπτιοι έδόξασαν αύτδν εύεργετηθέντες (19)
benciicia , et quod pro iis Deum deprecatus esset, q δι’ αύτοΰ* ηύχετο γάραύτοις. Τών γάρ^^ ύδάτων (20)
Duc.\NGii notj:.
(15) Έπειρώσατο. Mendum in hac voce. Rade- Μενεφώθ ellam legit, ut el auctor ros. de xvi pro-
nis emendat, έχειροΊσατο, Sed Logolheta legit Ιθετο. phetis, unde scriptor noster quae hic narrat exscri-
Cod. vero Vatie, έπειράσατο. Malim έττηράσατο, im- psit, cujus verba hic afferemus, ut ex iis Chronicon
precatus est, atque ita edidimus. liceat emendare : Κειται δέ πλησίον τής οικίας Φα-
Π6) Ίζξ ^Αναβώβ, Ita Doroiheus, Epipban. edit, ραώ, δτι Αίγύπτιοι έδόξασαν αύτδν ένεργηθέντες δι’
et Logothela. Alcod. ros. Epiphanii, ές Άμαθώθ. αύτοΰ* ηΟξατο γάρ, κα\ α1 Ασπίδες (cod. al. κα\ οι
(17) ΚαΙ Τά^ρναις, Epiphan. edit, auctor ms. el κροκόδειλοι) αυτούς Εασαν, κα\ τών ύδάτων οι Θήρες,
Logoih. έν Τάφναις. Cod. alter Ueg. έν Τάφνας. ούς καλοΰσιν οΐ Αίγύπτιοι Μενεφώτ, "Έλληνες δέ
(18) Β.ΙηΟεΙς. Sio ex auctore ms. et Logothela κροκοδήλους, ol ήσαν αύτους θανατοΰντες (cod. al.
emendavimus, cum editum esset, λίθοις δέ ύτίο&λη- οί έθανάτουν αύτους), κα\ εύξαμένου τοΰ προφήτου,
θείς. ^ έκωλύΟησαν έκ τής γής τά γένη τών Ασπίδων, κα\ έχ
(19) Εύεργετηβέττεζ, Addit Logoth. ύπδ τοΰ D τόΰ ποταμοΰ ώσαύτως τδ Ινεδρον τών θηρίων, χα\
βεοΰ. ^ g(jot ε1σ\ν πιστο\ θεοΰ Εως τοΰ νΰν εύχονται έν τώ
(20) Τών γάρ ύδάτων. Epiphanius : Ασπίδες τόπψ δπου κειται* καΐ λαμβάνοντες τοΰ χοδς του
γάρ, χα\ των ύδάτων θήρς, οΟς καλοΰσιν οΐ ΑΙγύ- τόπου, δήγματα Ασπίδων θεραπεύουσιν, κα\ τά θηρία
πτιοι Νεφώθ, "Έλληνες οέ Κροκοδείλους , elc., ubi τοΰ ύδατος φυγαδεύουσιν. Έμεϊς δέ ήκούσαμεν έκ
cod. Reg. habet Κορκονήλους. Vide GlOss. med. τών παίδων Αντιγόνου κα\ Πτολεμαίου γερόντων
•Graecit. Sequuntur deinde verba aliquot quae in τινών, δτι Αλέξανδρος ό Μακεδών έπιστάς τφ τάφοι
Chronico desiderantur, el mulilapi sententiam re- τοΰ προφήτου, κα\ έπιγνούς τά είς αύτδν μυστήρια,
sarciunt : ^Ησαν αύτους θανατοΰντες, κα\ εύξαμένου είς Αλεξάνδρειαν μετέστησεν αύτοΰ τά λείψανα, πέ-
του προφήτου Ίερεμίου, έκωλύθη έκ τής γής έκεί- ριστείλας αυτά ένδόξως, κα\ έχωλύθη έκ τής γής
νης ό θυμδς τών Ασπίδων, κα\ έκ τοΰ ποταμού- αύτής τδ γένος τών Ασπίδωνι κα\ έκ τοΰ τεοταμοΰ
ώσαύτως τδ Ενεδρον τών θηρίων. Porro Doroiheus ώσαυτως τά θηρία.
VARIiE LECTIONES.
·* έπηράσατο, έπειράσατο V, έπειρώσατο R. ήμέρας om. Ρ. δέ om. Ρ. ·· Ματθαίος, χχνίι, 9.
πάλιν. XXXVIII, 51. ή οιη. Ρ. είς βεδν αύτοίς V. ’· ού μιμνησθώ V, ού μνησθώ Ρ. ταύτης
οιη. Ρ. έν addidit Ρ cum Epiphanio, om. UV. λίθοις δέ ύποβληΟεές PV. Correxit Ducangius.
τών γάρ. ελλιπές τι ιη. R.
:iS5 CnUONICON PASCHALE. m
oi ΘΤ^ρες, ους χαλοΟσιν οΐ ΑΙγύπτιοι Μενεφώθ^·,
Έλληνες Ιϊ χροχοδείλους'*, χα\ δ<τοι ε1σ\ πιστοί
Θεοΰ^^ Ιως σήμερον εύχονται έν τφ τδπφ έχείνο),
χα\ λαμβάνονιες τοΟ χο6ς του τδπου δήγματα Αν-
θρώπων’* δεραπεύουσι, χα\ πολλοί αύτά τά θηρία τά
έν τψ υδατι φυγαδεύουσιν. Ήμεϊς’· δέ. ήχούσαμεν
Ιχ των παίδων Αντιγόνου χαΐ Πτολεμαίου, γερόν-
των άνδρων, δτι Αλέξανδρος ό των Μαχεδόνων·®,
έπιστάς τω ταφψ·* (21) του προφήτου χαι έπιγνους
τάείς αύτδν μυστήρια, εις Αλεξάνδρειαν μετέστη-
σεν αύτου τά λείψανα, περιθε\ς 157 ένδόξως
χύχλφ, xa\ έχωλΰθη έκ τής γης έχείνης τ6 γένος
των·· άσπίδιυν, χα\ έχ του ποταμού ώσαΟτως, χα\
ούτως ^νέβαλεν** (22) τούς δφεις τούς λεγομένους
Άργολάους, δ έστιν όφιομάχους, ούς ήνεγχεν έχ τού
■Άργους·^ του ΠελοποννησιαχοΟ *· (25) , δΟεν χα\·*
*Αργ.ολαοι χαλοΰνται, τουτέστιν *Άργους δεξιοί*’.
Λαλιάν δέ ίχουσιν ήδυτάτην κα\ πανευώνυμον.
Ούτος ό 'Ιερεμίας (24) σημεΐον Εδωχεν τοϊς Ιερευ-
σιν Αίγυπτου δτι δε? σεισθήναι τά είδωλα αυτών χα\
συμπεσειν διά Σωτηρος παιδδς έχ παρθένου γενομέ-
νου, έν φάτνη (25) δέ κειμένου. Διδ χαΐ Εως νυν θεο-
ποιοΰσιν παρθένον λοχδν χαλ βρέφος έν φάτνη τι-
θέντες προσχυνοΟσιν. Και Πτολεμαίφ τφ βασιλε? την
αίτίαν πυνθανομένη) Ελεγον δτι πατροπαράδοτόν
έστιν μυστήριον ύπδ όσίου προφήτου τοις πατράσιν
ήμων παραδοθέν"·.
Ούτος ό προφήτης (26) 'Ιερεμίας πρδ τής άλώσεως
τού ναού ήρπασε την χιβωτδν τού νόμου χα\ τά έν
cimi ab animalibus aquaticis , quoe Aegyptiis Mciic-
phot, Grsecis vero crocodili dinintur, iiifestarcnliir.
Unde quotquot Deo sunt fideles, usque hodie hoc in
loco preces fundunt, et accepto de loco isto terrae
pulvillo, ex eorum morsibus homines curant, tnul-
tique crocodilos ex aquis fugant. Nos vero cx Antigo-
ni et Ptolemaei posteris accepimus, iisque viris aetate
gravibus, Alexandrum Macedonem, cum ad prophe-
tae sepulcrum itccessisset , audiissetque arcana quae
de se is praedixerat, illius reliquias Alexandriam
transtulisse, hasque magnifico apparatu circumde-
disse, unde accidit ut a loco isto, uti pariter a flu-
vio, aspides arcerentur, sicque serpentes Argolaos
nuncupatos ( hoc est serpentum hostes ) , quos ex
Argo Peloponnesi regione attulerat, illic injecit:
Ita porro dicti, quasi segnes dextris : loquelam autem
habent suavissimam, sed infaustam.
Hic Jeremias signum dedit iEgyptiis sacerdotibus,
quo futurum praedixit ut eorum idola concuteren-
tur et conciderent per Salvatorem puerum cx Vir-
gine natum , et in praesepi Jacentem. Quapropter
etiamnum ut deam colunt virginem puerperam , et
infantem in praesepi adorant. Ptolemaeo autem regi
causam sciscitanti , responderunt se accepisse ar-
canum istud ab sancio propheta patribus suis tra-
ditum.
Idem propheta Jeremias, ante templi eversionem,
arcam legis, quaeque in ea recondita erant, abripuit.
DUCANGII NOTiE.
(21) Τφ τόπφ. Sic Logotheta : at τάφψ legit
aecior ms. de xvi prophetis.
(22) Kal ούτως ένέβαΛΛοτ, L.eg. χα\ ούτως έν-
έεαλεν, ex Suida ίη Άργόλαι, qui hunc locum Epi-
phani! viderat : xal ένέβαλεν είς τδν ποταμδν πρδς
άναίρεσιν των Ασπίδων.
(2ο) Ίον ΠεΛοαογτησιαχον. Suidas, τού Πελα-
σγού. Hunc locum porro ita vertit interpres Doro-
thei : Et Terpenies hoc pacto rejecti , quos argolaos
wocant, hoc est lacertos ex Argo Peloponnesiaco, unde
et Argolai wcantur populi isti, id est dextris ignavi :
loquela vero sunt delicata et prorsus sinistra. Ex
quibus bic legendum videtur : τουτέστιν Άργο\ δε-
ξίαις, pro Άργους δεξίοι , tametsi utraque lectio
nihil sani habeat, ut nec illa Suld£, Άργόλαι ούν
έκ τού Άργους λαιοί. Raderus haec mendose Ιώ edi-
derat : Κα\ έχωλύθη έχ τής γης έχείνης τδ γένος
Ασπίδων, χα\ έχ τού ποταμού ώσαύτως, χαΐ ούτως
ένέβαλλον τούς δφεις λεγοιχένους άργολάους, δ είσιν
όφιομάχους, ούς ήνεγχεν έχ τού Άργου τού Πελο-
ποννησιαχού, τουτέστιν Αργούς δέξιοι καλούνται ·
λαλιάν δέ Εχουσιν, etc. Nos edidimus prout habentur
in cod. Vaticano, a quo non abludit Symeon Lo-
SMheia in Chronico ms., cujus verba hic apponam :
ύξαντο γάρ χα\ οΐ όλεθρεύοντες αυτούς δφεις χα\
Ασπίδες άπέθανον * χαΐ τών ύδάτων οί Θήρες, ούς
χαλούσιν οί Αιγύπτιοι Μενεφώθ, Έλληνες δέ κροκο-
δείλους. Κα\ δσοι δέ είσι πιστοί τού θεού, Εως σήμερον
εύχονται έν τω τάφω, χα\ λαμβάνοντες άπδ τού χ^ς
τού τόπου, δήγματα άσπίδο^ν θεραπεύουσι. 'Ημείς δέ
ήκούσαμεν έχ τών παίδων 'Αντιγόνου τού Πτολεμαίου
γερόντων άνδρών, δτι 'Αλέξανδρος ό Μαχεδών έπιστάς
τφ τόττω τού προφήτου, καί μαθών τά μυστήρια, είς
Άλεξάνορειαν μετεστήσατο αυτού τδ λείψανον, πε ριΟε\ς
ένδόςως κύκλω, κα\ ώλοθρεύτη έχ τής γης έχείνης τ6
γένος τών ασπίδων, χαι έχ τού ποταμού ώσαυτως
οί κροκόδειλοι. Ούτος τούς λεγομένονς άργόλας, δ
έστιν όφιομάχους, είς τήν γην Αίγύπτου, ούς ήνεγχεν
έκ τού Άργους τού Πελαγισκού · δΟεν καΐ Άργόλαι
καλούνται, τουτέστιν Άργους εΰωνύμου* λαιδν γάρ
πάν τδ εύώνυμον, τδ δέ Άργος έστίν άνατολιχόν.
(24) Ούτος * Ιερεμίας. Εχ Epiphanio.
(25) 'Ey φάτγχμ Haec et quae sequuntur absunt
ab Epiphanio : ita autem describuntur apud Logo-
thelam : Διδ χα\ Εως νΰν Οεοποιούσιν παρθένον λο-
χώντα, τιμώσι χαι βρέφος έν φάτνη τιθέντες προσ·
κυνούσι · Ελεγον οί ίερείς Αίγύπτου, δτι πατροπαρά-
δοτόν έστι μυστήριον ύπδ όσίου προφήτου τοίς πα-
τράσιν ήμών παραδοΟέν , και έκδεχόμεΟα τδ πέρα;
τού μυστηρίου.
(26) Ούτος ό Λρορήτης. Rursum ex Epiphanio.
VAULE LECTIONES.
’· μενεφώθ. νεφώθ Epiphanius p. 459 B, ut scribendum sil μέν νεφώΟ. ’· χορχοδ. PV. ” Θεδν
P. ’· τών άνθροιπων P. ’· δρα m. Ρ· ·® ό τών Μαχεδόνων. Rarior ellipsis nominis βασιλεύς non
eripienda erat Diodoro Exc. Yat. p. 56, 5 ed. nostrae. ** τάφφ. τόπφ PV. ·· τών om. P. ·* ένέβαλιν
Peum Suida v. άργόλαι, ένέβαλλον RV. *^ Άργου P, ·* Πελοπονικού V., Πελοπονησιακού P. .*® δΟεν χα\
Αργόλαοι καλούνται om. P., δθεν χαΐ άργόλαοι addit ni. R. *’ Άργους δεξιοί, άργόλαι ούν έκ τού "Αργου*
λαιοι Suidas ν. άργόλαι. Post δεξιοί addit καλούνται Ρ. ** παράδοτον Ρ.
387 CHRONICON PASCHALE. 388
acrepoMiit illam in rupe, dixilque ci rcumstan libas : A αύτξ (27), χα\ έποίησεν αυτά κατατεθήναι έν ι:έ·
C Migravil Dominus ex Sina in coelum, el rursum τρα, κα\ εΐπεν τοϊς παρεστώσιν (28) · ι Άπεδήμησε
veniet legislator ex Sion cum virlute, et signum vobis Κύριος έκ Σινά εις ουρανόν, κα\ «άλιν έλεύσεται
«it adventus ejus, cum omnes gentes lignum ado- νομοθέτης έκ Σιών έν δυνάμει (29), καΐ σημεΐονύμιν
ravcrint. Dixilque ; Arcani illam nemo extrahet prai- έστω τής παρουσίας αύτου, δτε ξύλον πάντα τά έθνη
ter Aaronem, nec tabulas in ea reconditas nemo ex προσχυνήσουσιν. Είπεν δέ, δτι Την κιβωτόν ταύτην
sacerdotibus aut prophetis aperiet , praeter Moysem ούδε\ς (59) έκβαλει εΐ μή Άαρο>ν, και τάς έν αυτή
dilectum Dei. lii dic porro resurrectionis arca rcsur- πλάκας οΟδεΙς άναπτύξει οΰκέτι Ιορέων ή προφητών,
gei prima, et egredietur ex rupe , et in monte Sina εί μή ΛΙωΟσης ό έκλεκτός του θεοΰ. Κα\ εν τή
reponetur. Omnes vero sancti ad illam sese con- ήμ^ρα (51) τής άναστάσεως πρώτη ή κιβωτός άνα-
gregabunt, ibi exspectantes Dominum , hostemque στήσεται, κα\ έξελεύσεται έκ τής πέτρας, και τεϋή-
fugientes , bccideiit illum venientem, ι In rupe illa σεται έν δρει Σινά. Και πάντες οΐ άγιοι πρός αύ·
digito suo nomen Domini impressit , et forma ejus τήν συναχΟήσονται , εκεί έκδεχδμενοι Κύριον, τόν
velut ferri scalptura facta est, nubesqiie lucida no- έχΟρόν (52) φεύγοντες, άνελείν αύτους θέλοντα··. >
men texit , ac nemo figuram inlelligit , vel legere Έν τή πέτρφ έκείνη έσφράγισεν τφ δακτύλω τό
potest ad hunc usque diem, el usque ad mundi con- δνομα τού θεού, κα\ έγένετο ό τύπος ώς γλυφή σι-
summationem. Est autem illa petra in solitudine, δήρου, καΐ νεφέλη φωτεινή (55) έσχέπασε τό δνομα,
ubi primum fuit arca, intra duos montes, in quibus καΐ ούδε\ς νοεί τόν τύπον (54), ουδέ άναγνώναι αυτόν
jacent Moyses et Aarou. Per noctem vero nubes ut δύναταί τις έως σήμερον και έως τής συντελείας.
ignis circa locum apparet, juxta figuram antiquam, Έστιν δέ ή πέτρα έν τή έρήμψ, δπου πρώτον ή κ:-
qtioniam non desinet gloria Dei ex lege ejus. Pro- βωτός γέγονεν μεταξύ τών δύο όρέων, έν οΤς κεινται
pterea hanc Jeremim gratiam dedit Deus, ut myste- Μωυσής κα\ Άαρών. Κα\ έν νυχτΙ νεφέλη ώς πυρ
rii sui finem ipse faceret, ut Moysis etiam el Aaro- γίνεται περί'τόν τύπον κατά τόν τύπον τόν άρχαίον,
nis socius fieret , sicut simul sunt usque hodie, si- δτι ου μή παύσηται ή δύξα (55) του θεού έκ του νύ-
quidem Jeremias erat ex stirpe sacerdotali. μου αυτού. Διά τούτο (56) έδωκενό Θεός τφ Ίερεμίςι
χάριν, ίνα τό τέλος τού μυστηρίου αύιού αυτός ποιήση·®, ίνα γένηται*' συγκοινωνός ΜωΟσέως κα^
Άαρών καΐ ύμού είσιν ίως σήμερον, έπειδή καΙ·* ό Ιερεμίας έστίν έκ σπέρματος Ιερατικού.
De Ezechiele. C ΕΙς rdr ΊεζεκιήΛ.
Iste Ezecbiel Babylone prophetans, el ipse digna- Ουτος Ιεζεκιήλ έν Βαβυλώνι προφητευων κα\ αύ-
tus est praedicere de Christi buiiianilalc , ubi ait : τός ήξιώθη προειπείν περ\ τής κατά Χριστόν οίκο-
ι Et liberabo eos ab omnibus iniquitatibus suis, et νομίας, καί φησι * c Και ^ύσομαι 158 ^πό
mundabo eos, ct erunt mihi in populum, et ego cro πασών τών ανομιών αύτών, και καθαριώ αυτούς,
cis in Deum, et servus meus David princeps in nic- κα\ έσονταί μοι εις λαόν, και έγώ έσομαι αύτοίς εις
dio eorum , el pastor erit unus omnium , quia in Θεόν, κα\ ό δούλύς μου Δαβίδ άρχων έν μέσω αύτών
praeceptis meis ambulabunt. > El rursum dicit : i Et και ποιμήν εΓς έσται πάντων, δτι έν τοίς προστάγμα-
dixit ad me : Uxe aqua qux egreditur in Galilaeam σίν μου πορεύσονται. ι Κα\ πάλιν*’ λέγει* c ΚαΙ
orientem versus , et qux descendit in Arabiam, et είπε πρύς με* Τό ύδωρ τούτο τό έκπορευύμενον είς
venit usque ad mare ad aqusun exitus , el sanabit τήν Γαλιλαίαν*^ τήν πρός άνατολά;, και κατέβαινεν
aquas ; et erit, omnis anima animalium bullientium έπ\ τήν Αραβίαν, καΐ ήρχετο έπι τήν θάλασσανίπΐ
ίη omnibus in qux abierit illic fluvius vkcl. > τό ύδωρ τής διεχβολής , κα\ ύγιάσει τά ύδατα* χα'ι
DDCANGII NOTiE.
(27) Αντ{}. Addit Epiplian. πάντα. Κατατεθήναι. D φεύγοντες, άνελείν θέλονται. Editus, άνελείν αύτους
Logolh. καταποθήναι^ _ Οελοντες, Αΐ Dorolheus : Occident eum venientem^
(28) Τοΐς παρεστώσι. Epiplian. τοΤς Ιερεύσι τού ubi vox φεύγοντες videtur poni pro, in fugam con-
λαού, καΐ τοίς πρεσβυτίροις παρεστώσιν. Logolheta jicienles, fugantes. Ita Logolhcla : κα>. τόν έχθρόν
addit αύτώ. φεύγοντες τόν άνελείν αυτούς θέλοντα.
(29) 'Er δύναμει. Addit Logolh. κοινής χάριτος. (55) Φωτεινή. Deesl hxc vox in Epiplianio, quae
Εύλον, Logolli. ξύλω. habetur apud Logotlietam.
(50) Ούδείς. Aliter Epiphanius, ούδε\ς άναπτύξει (54) Οΰδείς ννει τύν τύπον. Addit Epiphani. is
Ιτι Ιερέων ή προφητών, εΐ μή Μωσής ό έκλεκτός έκείνον. Abcsl a Logolheta, apud quem τότ«)ν le-
τού Θεού, */αι τάς έν αυτή πλάκας ούδε\ς άναπλώσει, gilur.
εΐ μή Άαρών. Logoth. τιλ\ τάς έν αυτή πλάκας ού- (.55) 7/ δόξα. Logolh. ή χάρις τού θεοΰ έν τφ
δε\ς άναπτύξει, elC. νδμω αυτού.
(51) Καϊ έν τή ήμέρφ. Logolh. κα\ έν τή ανα- (56) λιά τοντο. ll;ec el sequentia absunt ab Epi-
στασία, elc. plianio, habentur vero pariter apud Logolh·
(32) Tov έγβρόν. Epiphan. ras. καΐ τόν έχΟρόν
\ΆΚ1/Ε LECTIONES.
^ άνέλετε αυτόν έλθόντα. άνελύνϊε; τε αυτόν έλΟδντα D sola : scribe άνελείν αυτούς θέλοντα. *® ποιήσει
V. ·* γέννηται ΓΥ. ·'* καί. δέ Ρ. ** πάλιν, χι.νιι, 8. Γαλιλαίαν. θάλασσαν V
CHRONICON PASCHALE. 3i)0
iTca», ιΛσα ψυχή των ζώων των έχζεόντων κα\·· έπΙ ττάντα έφ* a dv έττέλΟη»· έχείό·^ ποταμδς, ζή-
σετα*.. >
Ιεζεκιήλ οδτός έστιν έξ Άριρά (δ7) των Ιερέων,
χα\ άκέϋανεν έν γή Χαλβαίων έπΙ τής αΙχμαλωσίας,
προφητεύσας τοΓς έν τή louSaia, Άπέχτεινεν
^ αύτ^ν ό ήγούμενος του λαοΟ (38) Ισραήλ έχε?,
έλεγχ($μενος ύπ* αύτου έπ\ είβωλων σεβάσμασι. Κα\
Εθαψεν αύτδν ό λα^ς έν άγρφ Μαουρ έν τάφφ Ιω-
σήφ (39) χα\ Άρφαξ^δ ιεατέρων 'Αβραάμ. Κα\ έστιν
6 τάφος σπήλαιον διπλοϋν, οτι 'Αβραάμ έν Χεβρών
* ίΐράς τήν όμοιδτήτα αύτου έτυοίησεν τύν τάφον Σά^-
^ς. Διπλούν δέ λέγεται, οτι είλιχτδν έστι χα\ άπδ-
χρυφον έξ έπιπέδου** (40) , χαΐ Εστιν ύπερφον έπΙ
γής έν πέτρφ χρεμάμενον.
(Ηίτος ό προφήτης τέρας Ιδωχε τψ λαφ, ώστε
προσέχειν τφ ποταμφ Χοβάρ, δτε έχλείποι (41), έλ-
πίζειν *· τδ δρέπανον τής έρημώσεως είς πέρας ‘ (42)
ϊήί* yuti δτε πλημμυρήσει (43), τήν είς ■ Ίβρου-
ταλήμ έπάνοδον. Κα\ γάρ έχει χατώχει ό δσιος, χαΐ
πολλοί (44) πρδς αύτδν συνήγοντο. Καί ποτέ πλήθους
συνδντος αύτω* έδησαν οί Χαλδαίοι τούς Εβραίους,
μή άναταράξωσι χα\ έπέλΟωσιν αυτοις είς άναίρε-
σιν. Κα\ έποίησεν ό προφήτης διαστήναι (45) τδ
ύδωρ, Τνα έχφύγωσιν είς τό πέραν. Οί δέ χατα-
τολμήσαντες των έχθρων Απιδιώξαντες χατεποντί-
σθησαν.
ϋυτος δ προφήτης διά προσευχής αυτομάτως αύ ·
τοίς δαψιλή (46) τροφήν ίχΟύων παρέσχεν , χα\
πολλών έχλειπόντων^ ζσ>ήν, αύτοΐς έχ θεού έλΟε?ν
παρεχάλεσεν.
ϋύτος άτιολλυμένου (47) του λαού σημεία ποιήσας
έπαυσε τούς πολεμίους , χαταπλήξας (48) αυτούς ού-
ρζνόθεν, δτε έλεγεν ό Ισραήλ* i ’Ότι διαπεφωνή-
χαμεν, άπδλωλεν (49) ή έλπ\ς ' ήμών. Κα\ έν τέρασι
Hic Ezecbiel orlus est ex Arira, ex filiis sacerdo-
tum, et obiit in terra Cbaldxoruin , tempore capti-
vitatis, multa prophetans in Judxa. Hunc porro ibi
interfecit dux populi Israel, quod ab eo ob idolorum
cultum coargueretur, llltimquc sepeliit populus in
agroMaur, in sepulcro Josepb et Arphaxath patrum
Abrabam. Estque sepulcrum spelunca duplex , quia
Abrabam in Cbebron ad sui similitudinem fecit se-
pulcrum Sarrae. Duplex vero dicitur, quod in plano
sinuosa sil, et occulta, in parte vero superiore su-
pra terram a petra quodammodo pendeat.
Hic propheta prodigium dedit populo , ut obser-
varet fluvium Cbobar, quando deliciet , tunc falcem
desolationis ad petras Ones terne sperarent ; cum
vero inundaverit illius aqua, reditum in Jcrusalem.
Hic enim habitabat vir sanctus, et complures ad eum
confluebant. Porro cum aliquando multi cum eo es-
sent, Chaldaei Hebraeos ligaverunt, ne tumultu ex-
citato ab iis insiirgentibus interficerentur. Fecitque
propheta ut aqua divideretur, quo in ulteriorem ri-
pam evaderent Hebraei. Ex hostibus vero qui illos
persequi sunt ausi, demersi sunt.
Hic propheta precibus suis, amplas ipsis ex pisci-
bus epulas sponte praebuit, pluribusque ex iis defi-
cientibus, escas a Deo impetravit.
Hic pereunte populo, signis editis, hostium cona-
tus compressit, iis cuelitus perterritis, quando di-
cebat Israel ; « Quia dissensimus, periit spes nostra :
et in prodigiis ossium mortuorum ad fidem reduxit
DUCANGH NOTiE.
βΤ) 'Ap/pd. Auctor ros.xvi de prophetis, έχ Σαριρά·
Epipbanios edit, et ms. έχ Σαρηρά έχ τών υΙών των
αρχιερέων* άπέθανεν δέ έν τή γή των Χαλδαίων,
πο^ά προ^ρητεύσας περί τής Επιστροφής του λαού,
χο\ περ\ της Επανόδου τών υΙών Ισραήλ, χα\ περί
τής του Κυρίου παρουσίας προεφήτευεεν. Ita etiam
Lo^tbela.
(ο8) Τοΰ Λαού, Έν τή παροιχίφ αύτου έν Βαβυ-
λώνι Ελεγχόμενος, etc. Epiphan.
(59) τά^ Ίωσή^. Epiphan. et auctor ms.
έν τάφφ Σήμ, etc. Logotb. Εν τάφω τών ΣήΟ χαΐ
Άρφαξάδ. \ide Georgiuin Syncellum*, ρ. iOO-llO.
(40) Έξ έπιχεδίον. Leg. Επιπέδου.
(41) *Ογ£ έϋΧείΛΒΐ, Epiphan. δτι δταν έχλείπη τδ
Οδιορ αύτου έλπιζε ιν τδ δρέπανον. Auctor ms. όταν
έχλιποι έλπίζειν τδ δρέπανον, atque sic emendavi-
mus, cum Επελθών perperam editum esset.
^ (4i) Εις ηέτρας, Logolh.'8ίς πέοα:.
(43) ΠΛτιμμνρΙσεί. Epiphan. χαι όταν πλημμυ-
ρίση αύτοΰ τδ ύδωρ, τήν Ιερουσαλήμ έπάνοδον ση-
μαίνει. Anclor ros. είς τήν, etc. Logolh. χαΐ όταν
πλημμυρίση, είσελθείν δι' Επανόδου είς Ιερουσαλήμ,
χα\ γάρ Εκείνην χατώκει όσιος, χα\ πολλοί του νόμου
άντεχόμενοι πρδς αύτδν συνεστρέφοντο.
(44) ΕαΙ ποΛΛοί. Πρδς τδν τάφον αύτου συν-
εστρέφοντο έπΙ προσευχήν και Ικεσίαν. Ca:lera paulo
secus apud Epiplianium.
(45) άιασττχναι, Epiphan. στήναι τδ ύδωρ τοΰ
ποταμού.
(40) Epiphan. Δαψιλήν.
(47) ΆποΛΛνμένον, Epiphan. addit, ύπδ τών
Εχθρών. Logotheta, άπδ τών εχθρών, προσήλΟε τοις
ήγουμένοις τών Χαλδαίων, σημείον ποιήσα; επ' αύ-
τούς, σκότους. Επαυσε τούς πολεμίους χαταπλήξαι
αυτούς ούρανόθεν. Τότε ήν λέγων ό Ισραήλ, clc.
(48) ΚαταπΛήξας. Epiphan. χαΐ πα<.ενό/λησεν
αυτούς διά τερατίων. Μ οχ, δτε Ελεγεν τώ λοώ
Ιεζεκιήλ.
(49) *ΑΛ0ΛωΛεν, Epiphan. ct Log. άπιύλετο f
έλπίς ήμών* ex quibus vocem Ελπίς addidimus,
quae deerat.
VARIiE LECTIONES. ·
*· xa\ om. P. *· άπέλθη P. ό om. P. ·’ έπιπεδίου R. έλπίζειν Ρ. cum Epiphanio p. 141 Λ,
επελθών R, et, omisso τδ, έπελθόντα m. R, έπελθότα V. * πέρας Epiphanius, πέτρας PV. * εlςom. RV,
* αύτώ om. P. * έχλιτιόντων P. · ή έλπ\ς om. R.
391 CHRONICON
eos, et cril spes Isracli hic et in fuluro siKCulo. t i
Hic cuin judicaret Israel, osteudil ea qua? in Jeru-
salem et in templo fiebant. Hic inde raptus est, et
venii Jerusalem, ac dixit quae in templo facia sunt
eadem hora, ad redargiiliojiein eorum qui Deo non
credebant.
Ilie, perinde ac Moyses, vidit figuraro templi, et
murum, et circa murum portam per quam Dominus
ingredietur et egredietur, eritque porta occlusa, et
in ipsum sperabunt omnes eentes.
Hic Babylone judicavit tribum Dan et Gad. Quod
vero impie se gererent erga Dominum, divexatis
iis qui legem observabant, ingens illis prodigium ^
fecit: serpentes enim illorum infantes ac jumenta
propter eorum impietates consumpserunt. Dixitque
propter illos non reversurum populum in terram
suam, sed iu Media mansurum usque ad finem er-
roris sui, et ex illis futurum qui tollet illum omni-
bus diebus vitae suae.
De Danicte,
Hic Daniel Babylone prophetans, et ipse dignatus
praedicere de Domino Christo, sic ait: t Et cogno-
sces ct intelliges ab exitu sermonis, ut respondeatur
tibi, et ut aedificetur Jerusalem usque ad Christ4im
ducem hebdomades septem, et hebdomades sexa-
ginta duae, > etc. Uursum': c Et abscissus est lapis
sine manibus, et percussit slalunm; et factus est iu (
montem magnum , el implevit lotam terram. i Et
rursum: fEl ecce cum nubibus coeli, tanquam Filius
hominis veniens, et usque ad Antiquum dierum per-
venit, et datus est illi honor et potestas, i et reli-
qua quae dicta sunt.
Erat Daniel ex tribu Juda , ex praecipuis regis
ministris. Admodum puer ductus est in captivita-
tem ex Judaea in terram Chaldxorum : natus est
PASCHALE. 392
των όστέων των νεκρών αύτου; ^πευεν (οΟ) οτι
έστιν Ιλπ'.ς τψ Ισραήλ, κα\ ώβε κα\ έπ\ τοΰ μέλλον-
τος. I Ουτος κρίνων τφ Ισραήλ έδείκνυεν τΑ έν
Ιερουσαλήμ κα\ έν τΐρ ναψ γενόμενα. Ουτος ήρπά-
γη έχεϊθεν, κα\ ήλθεν είς Ιερουσαλήμ, καΐ εΐπεν τά
έν τψ ναψ γενόμενα · κατ’ αυτήν τήν ώραν είς
έλεγχον^ (51) των άπειΟούντων τψ θεώ.
159 Οίκτος, κατά τ6ν ΜωΟσην , εΐδε τδν τύπον
τοΰ ναοΰ κα\ τh τείχος κα\ περιτειχος· κα\ τήν πύ-
λην (52) έν fi Κύριος είσελεύσεται κα\ έξελεύσεταε.
ΚαΙ έσται ή πύλη κεκλεισμένη , κα\ είς αύτδν έλ-
πιοΰσι πάντα τά έθνη.
Ουτος έκρινεν έν Βαβυλώνι τήν φυλήν Δάν και τοΰ
Γάδ, δτι ήσέβουν πρδς Κύριον, διώκοντες τους τδν
νδμον φυλάσσοντας, κα\ έποίησεν αύτοϊ;τέρα: μέγα,
δτι οι δφεις άνήλισκον (5δ) τά βρέφη αυτών κα\
πάντα τά κτήνη* αύτών (54) διά τήν ασέβειαν αυ-
τών. Κα\ εΓρηκεν οτι δι’ αύτοΰς ούκ έπιστρέψει ‘® ό
λαδς είς τήν γην αύτοΰ, άλλ’ έν Μηδία (55) Ισονται
Ιως συντελείας πλάνης αύτών , κα\ έξ αύτών ήν
ό άνελών αύτδν (5G) πάσας τάς ή μέρας τής ζο^ής
αύτοΰ.
ΕΙς τύν άαηήΛ,
Οΰτο; Δανιήλ έν Βαβυλώνι -προφητεύων κα\ αύτδς
άξιωθείς προειπείν περί τοΰ Δεσπδτου Χρίστου φη-
σιν ούτως**· ι Κα\ γνώση κα\ συνήσεις** άπδ έξ-
δδου λόγου** τοΰ άποκριθήναί σοι καΐ τοΰ οίκοδομη-
Οήναι Ιερουσαλήμ Ιως Χριστοΰ ήγουμένου έβδομά-
δες έπτά κα\ έβδομάδες έξήκοντα δύο, c χα\ τά έςής.
Καλ πάλιν**· ι Κα\ έτμήΟη λίθος Δνευ χειρών, κα\
έπάταξε τήν είκδνα, κα\ έγένετο ό λίθος εΐ; δρος
μέγα, καΐ έπλήρωσε τήν γήν. ι ΚαΙ πάλιν ** · < Κα\
ίδοΰ μετά τών νεφελών τοΰ ούρανοΰ ώς Τίδς άνθριό-
που έρχδ μένος , καΐ Ιως τοΰ Παλαιοΰ τών ήμερών
ΙφΟασεν, κα\ αύτψ έδόΟη ή τιμή χαΐ ή έξουσία, ι κα\
τά λοιπά δσα έββέΟη.
Δανιήλ οΰτος ήν έκ φυλής Ιούδα τών έξεχόν-
των (57) τής βασιλικής ύπηρεσίας, άλλ’ Ιτι νήπιος
ών ήχΟη έν τή αίχμαλωσίφ (58) έκ τής Ίουδαίας είς
DUCANGH NOTiE.
(.*ί0) "Επεκτετ. Log. έπιστοποίησεν αύτοΰς, οτι
Ισται έλπ\ς τοΰ μέλλοντος τιρ λαψ, καΐ ^ώδε καΐ
επέκεινα. Ουτος εκεί ών έδείκνυε τψ λαψ τά έν
'Ιερουσαλήμ, κα\ τά έν τψ λαψ γινόμενα..
(51) 'ΈΛεγγ^ον, Sic reposuimus ex Epiphanio ct
Logothela, cum Ιλεγον editum esset cum nota
mendi. Idem Log. ουτος ήρπάγη έκεϊΟεν, κα\ ήλΟεν
είς Ιερουσαλήμ κατ’ αύτήν τήν ώραι> είς έλεγ-
χον, etc.
(52) Καϊ την πνΛην. Log. xal τήν πόλιν.
1 (55) "ΑνήΛισκον. Log. άνήρουν.
(54) Αυτών. Addit Log. κα\ Επαυσε τδν κατ’
αύτών θάνατον. ΚαΙ προείρηκεν δτι δι’ αύτοΰς ούκ
έπισρέψει ό λαδς είς τήν γήν εαυτών.
(55) Έν Μηδίζί, Ita cod. editus Epiphanii : at
Dorotheus, in Mediam. Codex vero nis. Epiphanii,
άλλ’ έν Ιδίφ Ισονται, Log. έν Βαβυλώνι · paulo ante,
κτήνη, pro κτήνα, el έπιστρέφη, ex ms. et edito
emendavimus. Log. habet επιστρέφει.
(56) Αϋτόν. Post hanc vocem sequitur apud Epi-
phanium edit, et ms. : Άντέκειτο γάρ αύτψ Ιως
ήαέρας τής τελευτής αύτοΰ. Εΐ apud Log. άντέκειτο
γάρ πάσας τάς ήμέρας τής ζωής αύτοΰ. A^suiit vero
a Dorotheo.
(57) Τών έξεχόντων. Epiphan. γένους τών, etc.
Log. γενεαί.
(58) Έν αΐ/βο^ίοσίςί. Epiphan. είς Βαβυλώνα.
YAULE LECTIONES.
• γενόμενα. Post haec οΰτο; — Ίερουσα).ήμ repetit V. ^ Ιλεγον R. ®περ\ τείχος PV. * κτήνα R.
*· Επιστρέφει Β\\ '» οΰτω:. ιχ, 25. ** συνήσεις κα\ Ρ : quod ita scriptum in V ut vd ς vel xji\
erasum videatur. ** άπν — λόγου om. V, ** πάλιν, ii, 45. ** πάλιν, vn, 15.
4
m CHRONICON PASCHALE. 394
γην*· Χ3ΐλδα{ων. Έγ*νήθη έν ΒΐΟωρωμ** (59) τξ Α autem in Iktheniin supoviuri, aduoqne castus fuit,
άνωτέρςι, χτΧ ζν άνήρ σώφρων (60), ώστε δοκεΐν τους ut eunuchus ab Judaei·» existimaretur.
Ιουδαίους είναι αΰτδν σπάδοντα.
Πολλά έπένθησεν οδτος τδν λαδν κα\ έπ\ τήν πδλιν Is plurimum deflevit pro populo, el pro Jerusa-
1ερουσαλί;μ, κα\ Iv νηστείαις*® ήσκησεν (61) lem, vitamque egit in ciborum omnium desiderabi-
άιώ ταχσης τροφής έττιΟυμητής , σπέρματα γης** lium abstinentia, terrae duniaxal semina comedens,
έσθίων (62). Κα\ ήν άνήρ ξηρδς κα\ σπανδς , τήν Vir erat siccus corpore et gracilis, forma decorus,
ιδέαν ώραίος , έν χάριτι ύψίστου *®. Ονίτος πολλά gratia prestantissimus. Hic saepius Deum precatus
ηΰξατο·* ύπ^ρ του Ναβουχοδονδσορ, παρακαλοΰντος est pro Nabucliodonosor, lilii Hallasar suasionibus,
αΰτδν Βαλτάσαρ του υίοΰ αυτού, δτε έγένετο Οηρίον cum bestia et jumentum factus est, ne periret. An-
xa\ κτήνος, fva μή άπδληται. Ήν γάρ τά έμπρο- trorsum enim capite bovem, pedibus vero el parte
σθεν (63) ώς βοΟς συν τή κεφαλή, κα\ οΐ πδδες συν posteriori leonem referebat. Revelatum est autem
τοΤς δπισΟεν λέων. Άπεχαλύφθη δέ τω δσ(ω περλ viro sancto istud mysterium : eo quod ex irrationali
του μυστηρίου τουτου δτι κτήνος γέγονε διά τήν voluptatis amore, ac refractario ingenio, in jumen-
άλογον αύτου φιληδονίαν κα\ σκληροτρα/ηλίαν, κα\ tum evasit, et quod \eluli bos, jumentum Odia
δτι ώς βους ύποζύγιον (6i) γενήσεται του Βελι5(65), ^ factus est : in leonem autem, ex illius rapacitate,
λέων δλ διά τδ άρπακτικδν κα\ τυραννικδν κα\ 6η- tyrannide, ac ferinis moribus, cujusmodi quidem
ριώδες τοΰ τρδτεου. Ιχουσιν ot δυνάσται vitiis, qui rerum potiuntur, dum juvenes suntinflei
έν νεδτητι*· (66), έπ\ τέλει δέ Οήρες γίνονται, άρ- solent, sub vitie vero extremum, ferae evadunt, dum
πάζο'^ες , όλοθρεύοντες , πατάσσοντες·* (67) , άναι- rapiunt, vastant, feriunt, occidunt , tyrannorum
ί»ΰντες , τυραννοΰντες , άσεβοΟντες , τάς ok τούτων more, ac impie vivunt, quorum tandem poenas a
άμοιβάς παρά τού δικαιοκρίτου ·· θεού άπολαμβά- judice Deo recipiunt. A Deo porro edoctus vir sanc-
νοντες. Έγνω δέ διά τού Θεού ό άγιος δτι ώς βους tus, ut bovem fenum comedisse dixit, nullamque
ήσθιε χδρτον, κα\ δτι ούχ έγένετο (68) αύτψ άνΟρω- jpsi fuisse naturae humanae idonei alimenti cupidi·
πίνης φύσεως τροφής έπιθυμία. Διά τούτο και ό αύ- talem. Proplerea idem Nabucliodonosor, post cibo-
τδς Ναβουχοδονδσορ μετά τήν πέψιν τής τροφής (69) rum concoctionem, cum cor hominis haberet, plora-
έν χαρδία άνΟρωπίνη γινόμενος έκλαιε κα\ ήξιου Κύ- Dominum singulis diebus ac noctibus qua-
ptov πάσαν τήν ήμέραν κα\ νύκτα τεσσαρακοντάκις dragies deprecabatur. Daemon vero ad eum accessit,
δεόμενος (70). Δαίμων (71) δέ έπεγίνετο αύτω, cum hominem esse ignoraret. Elevata est ejus lin·
xa\ έλάνθανεν δτι γέγονεν άνθρωπος. *ΉρΟη δέ ή ^ gya, ita ut non potuerit loqui, quod cum intellige-
γλωσσα (72) αυτού τού μή λαλείν , κα\ νοών ευΟυς lacrymabatur, et oculi illius erant sicut caro
έδάχρυεν, κα\ οι*» όφθαλμοί αυτού ήσαν ώς νεκρδν mortua dum fleret. Multi autem urbe egressi ipsum
χρέας ('’δ) έν τψ χλαίειν · πολλοί γάρ έξιόντες έκ spectabant,
τής πόλεως έθεώρουν αύτόν.
'0 δβ Δανιήλ μόνος ούκ ήθελεν (74) ίδε?ν αύτδν, Solus vero Daniel illum videre noluit, cum toto
ότι πάντα τδν χρόνον τής άλλοιώσεως αυτού έν προσ· isto transformationis tempore assidue pro illo preces
ευχή ήν περί αύτού. Έλεγεν γάρ δτι, c Πά).ιν άν· funderet. Aiebat enim : f In hominem rursum eva^
DUCANGII NOTifi.
(59) Βετερώτ. Epiphan. edit. Βεθεβορω. ms. Βε· άναιρούντες, άσεβούντες.
Οεμωρφ. Auctor ms. ήν έχ Βετόρων. Corrupte Log. (68) Ούχ iyirero. Epiphanius edit, καΐ έγίνετο
Μηδόρω. ^ ούτφ άνανθρωπίνης φυσεως τρόφημα. Cod. Reg.
(60) Σώ^ρωτ. Log. σοφδς, σπανδς δέ τφ είδει, χα\ έγίνετο αύτψ άνθρωπίνης φύσεως τροφή. Ita
ώς, eie. Reliqua etiam paulo secus. etiam Log.
(61) "Ήσκησετ. Ita Log. et cod. ms. Epiphanii. (Q9) Μετά ri\r Λέγιν της τροπής, Epiphan. edit.
Edit, άπέσχηκεν, D et ins. μετά τήν πέψιν τής μάστιγος αύτού, έν καρ-
^62) ^Εσθίωτ, Addit Log. είχοσιεν Ιτος. δία ανθρώπου γενόμενος. ms. άνθρωπίνη. ΚαΙ νοών*
(63) *Ε/ΐΛ:ροσ^β?·. Auctor ms.τά έμπροσθεν αύτού. Log. κα\ έννοών.
Epiphan. έρπρόσθια. Μοχ, συν τοίς όπισθίοις, ώς (70) Δεόμβτος· Addit Epiphan. τού Θεού Βεημών,
λέων. Ita etiam Logotheta. δ έστιν τού θεού 'Ισραήλ.
(64) ΎΛοζύγιοτ, Epiphan. edit, ύπδ ζυγού, ms. (71) άαίμων. Epiphan. πνεύμα Σατάν.
ύπδ ζυγόν. (72) Ίΐρθη δέ ή γΜοσσα. Epiphan. κα\ γλώσσα
(6δ) ΒεΜά. Epiphan. et auctor ms. τού Βελιάρ. αύτού έδεσμεύετο λαλεϊν, χα\ φωνή θηρίου έδίδοτο
Logotb. γέγονε τού Βελίαρ. Uuae sequuntur paulo αύτψ.
interpolata sunt. (73) Κρέας. Epiphan. χαΐ έγίνοντο οΐ όφθαλμολ
(66) 'Er τη νεόζητι. Log. τήν άρχ-fiv. αύτού ώς κρέας άπδ τού κλαίειν, καΐ τζθ)1ο\ δυνάσται
(67) Πατάσσογτες. Ita Epiphanius edit, et ms. κα\ πολίται, etc. Ita etiam Logotheta.
Perpemm editum erat in Chronico, cum nola mendi, (74) ’ΊίΟεΛεν. Epiphan. ήθέλησεν.
άπατάσσοντες. Logotb·, άρπάζοντες, όλοΟρεύοντες,
VARIiE LECTIONES.
••γην. τήν P. Βεθερώμ P, ΒεθερώνΒ. *® νηστεία P. ‘*τήςγήςΡ. ύψιστος P, *’ ηύξετο PV^
** έν νε^Γ^τι Ρ. ·· άπατάσσοντες R. κριτου Ρ.* ·® ο1 οιη. Ρ.
Patrol. Gr. XCII. 13
395 CHRONICON PASCHALE. m
det , Ium illum videbo, i Quod (derique minime ,
‘Credebant.
Daniel igitur fusis precibus, ab Allissimo petiit
ut septem anni, ea quae dixerat tempora fierent,
ac impetravit ut ad menses septem redigerentur.
Tum vero septem temporum mysterium in eo adim-
pletum est. Nam cum post septem menses pristinam
formam recepisset, sex anni et quinque menses
subtracti sunt. Ille autem ante Dominum procidit,
impietatem, omnemque iniquitatem suam confessus,
reddidi tque ei Dominus regnum suum ; neque pa-
nem, neque carnes comedit, nec vinum bibit, con-
fessus Domino. Quippe praeceperat ipsi Daniel, ut
leguminibus aqua tinctis, ci viridibus Dominum
placaret. Propterea ipsum appellavit B.iltasar, pe-
rinde ac filium suum. Sed et una cum liberis suis _
li.iercdera instituere velle sc testatus est. Verum
vir sanctus dixit : i Absit ut ego, relicta paterna
lisereditatc incircumcisorum baereditatera attingam! i
Apud alios porro Persarum reges multa miranda
edidit, quae non descripta sunt. Obiit ille, et in spe-
laeo regio magnifice solus sepultus est. Quinctiam
prodigia fecit in superioribus Babylonis montibus,
quando dixit : c Cum fumigabit quod est in Aqui-
lone, tunc instabit finis Babylonis. Cum vero ab
Oriente adveniet aqua munda , tunc Deus in terra
tanquam bomo recipiet in se omnes iniquitates
mundi, dum in crucem agetur a sacerdotibus legis.
Stalimque spiritus gratia* terra effundetur in
omnes gentes. Cum vero igne conflagrabit , tum
finis totius terrae adveniet. Cura autem in austro
fiuent aquae, revertetur populus in terram suam. ^
Si autem sanguis fluat, caedes erit Belia: per totum
mundum, i Obiit in pace sanctus Dei.
νότψ ^εύσί)” ΰδατα, ύποστρίψει d εις τ1;ν γή'
λι3 (88) Ιν πάσρ, vfj γξ. ι Κίχ\ έκοιμήθη έν εΙρήνη
Ορωπο^ γενήσεται, χα\ τότε δψομαι Λύτδν. » Κα'.
ήπΙστουν αύτψ.
*ϋ Δανιί;λ (75) ουν τλ έπτά !τη προσβυχόμενος
τζρίς τδν "Γψιστον ^τησεν γενέσθαι οΟς είπεν και-
ρού;, προσευχόμενος*· πρδς xdv "Υψ'.στον έπο’ησεν
γενέσΟαι μήνας έτττά. Κα\ τδ μυστήριον των έτ:τα
καιρών έτελέσΟη (76) έπ* αύτδν, δτι άποχαταστΔς έν
έτττά μησ\ν, ώς ήν τ6 πρ\ν, τλ ές ίττ^ και πέντε
μήνας ύπέπιπτεν Κυρίφ χα\ ώμολόγει την ασέβειαν
αύτοΰ κα\ πόίσαν τήν άνομίαν αύτοΟ, κα\ μετά*'
άφεσιν των άνομιών αύτοΰ άπέδωκεν αύτφ τήν βα-
σιλείαν αύτοΰ, κα\ οΟτε άρτον ούτε χρέα έφαγεν,
ούτε οίνον 8πιεν, έ ξομολογούμενος Κυρίφ, δτι Δανιήλ
προσέταξεν αύτφ δσπρίοις βρεκτοΓς χα\ χλδαις *"(77)
έξιλεώσασθαι Κύριον. Διά τοΰτο έχάλεσεν αύτδν
Βαλτάσαρ, ώς τδν υΐδν αύτοΰ (78). ΉΟέλησεν ίϊ αύ-
τδν συγκληρονδμον χαταστήσαι (79) των τέκνων αύ-
τοΰ. *Αλλ* ό δσιος εΤπεν * c 'Τλεώς μοι άφειναί με
κληρονομίαν πατέρων μου κα\ χολληθήναι·· (80) με
κληρονομίςι ·® άπεριτμήτων. ι Κα\ τοίς άλλοις (81)
βασιλεΰσι Περσών πολλά έποίησεν τεράστια **, βσα
ούχ (82) έγράφησαν. Οΰτος βέ άπέθανεν (85) , και
έτάφη έν τφ στιηλαίφ τφ βασιλιχω μ^νος ένβόξω;.
ΚαΙ αύτδς Εδωχε τέρας έν βρεσι τοές ύπεράνω (84)
τής Βαβυλώνας δτι , € 'Ότε χατυνισΟήσεται (85) τδ
έκ βδββα··, τύτε ήξει τέλος Βαβυλώνας' δτε ίέ κατ’
άνατολάς Οδωρ χαθαρδν έξελεύσεται, τδτε 6 θεδςέπ\
γης φανείς·* ώς άνθρωπος άναδέξεται πάσας τάς
άνομίας τοΰ κόσμου είς έαυτδν έν τφ άνασκολοπίξε-
σθαι αύτδν ύπδ τών Ιερέων (80) τοΰ νόμου. Καλ εύ-
θΰς 161 Πνεύματος χάρις έπΙ έκχυθήσεται
εΐ: πάντα τά έθνη. "Οτε δέ έν πυρ\ χαίεται, τότε**
τέλος έσται*· πάσης τής γής. Έάν (87) δέ έν τφ
αύτοΰ. Έάν δέ αΤμα βεύση ·’*, φόνος έσται τοΰ Βε-
ό δσιος τοΰ θεοΰ.
DUCANG11 νότα:.
(751 Ό ΑαηηΛ, etc. Logotheta, κα\ τους έπτά (81) Καϊ τοΊς άΛΧοις. Epiplian. χα\ έν τοΓς Βα-
καιρους έποίησεν 6 θεδς εύχομένου γενέσθαΐ μήνας σιλεΰσι.
έπτά, χα\ τδ ιχυστήριον, etc. ^ ^ ^ (82) ^Οσα ούκ. Epipban. δσα ούχ έγράψαμεν έν
(76) 'ΕτεΛεσΟτχ, Epipban. έτελέσθη έπ* αύτδν, χή βιβλφ ταύτη * είσιν δέ γεγραμμένα έν τή β(βλω
δτι άποκατέστησεν έπτά μεσίτης, fms.άπ^κατέστησεv τού Δανιήλ,
έπτά μεσίτας ι Εξ οδν έτη και έξ μήνας ύπέπιπτεν (85) Άπέθανεν, Epipban. έν Βαβυλώνι έν εΙρήνη,
Κυρίφ τψ ^φ, καΐ έξωμολογείτο, etc. Logoth. xai έτάφη έν τφ σπηλαίψ τφ βασιλικφ ένδόξως, και
έτελέσθη έπ’ αΟτφ, καΐ άποκαταστάς έν ζ' μησί, τά D έστιν 6 τάφος αύτοΰ έως τής σήμερον ήμέρας πάσιν
έπίλοιπα Ιτη και μήνας ε' προσέπιπτεν Κυρίφ, κα\ γνωστδς έν Βαβυλώνι.
έξωμολογε?το τάς άσεβείας αύτοΰ, χαΐ [χετά τ|)ν (84) Έ»· το7ς ύπεράνω. Epipban. ύφηλοΓς της
άφεσιν τών άνομιών αύτοΰ, άπέδωκεν ό Κύριος τήν Βαβυλώνας, λέγων, δτι δταν Γδητε καττνι^όμενον τδ
βασιλείαν αύτοΰ * άρτον^ και οίνον κα\ κρέας λαβών έχ βοβ^^ά δρος, ήξει τδ τέλος Βαβυλώνας
τούς έξ χρόνους, κα\ τούς ε' μήνας έξομολογού μένος (85) 'Ear δέ Ιδητε. Haec sententia brevior est
τφ Κυρίφ, δτι Δανιήλ προσέταξεν όσπρίοις βρεχτοις apud Epipbanium et Dorrolbeura : *Ηξει δέ Κύριος
και Οδωρ κα\ έλεημοσύναις έξιλεώσασθαι τδν Θεόν. έπ\ γής ένανθρωτΓί)σας.
(77) ΚαΙ χΛωροις. Sic emendavimus ex Elpipfaa- (86) "Υπό τώτ Ιερέων. Log. ύπδ τών Ιερών και
nio, cum editum esset, καΐ σχόλαις. πρεσβυτέρων τοΰ λαού Ισραήλ.
(78) "Ως τύν ΥΙόν αντου. Epipban. κατά τδ (87) "Εάν. Log. δτε.
δνομα τοΰ μονογενούς τοΰ ΤΙοΰ αύτοΰ. ^ (88) Ύοΰ βεΛιά. Epipb. et Log. Βελιάρ. Log.
(79) Καταστήσαι. Epipban. άπο'χαταστήναι. φόνος έσται παντδς αίματος άκαϋάρτου έν πάσρ
(80) Καί μή χοΛΛτιΘίΐναι. Epipban. καΙ προσκολ- χή γή,
ληϋήναι.
varia: LECTIONES.
*· προσευ'/όμενος πρδς τδν 0(^ιστον omittit. Ρ sola: κα\ addit m. Ρ. μετά — άνομιών αύτοΰ
OIU. Ρ. ·· χλόαις. χλωροίς Ρ, σχόλαις R. β' σχαλίαις m. R. ·· κα\ μή χολληθήναι Ρ. ·· κληρονομίας Ρ.
** τεράστεια ΡΥ. ” έν βοββ^Ρ. ** φανεές om. Ρ, ·· έπΙτης γής Ρ sola. ·· τότε Ρ, τδ RV. *· Ισται
01U. U. βεύσει ΡΥ.
/
397 CHRONICON
ΊίΛίας (89) ό βεσατ^ς,
ϋυτος ήν έκ γης Αράβων, φυλής Άαρών, οΙκών
Ιν ·* Γαλαάβ, δτι ή θείβις δώμα (90) ήν τοΤς Ιερεΰ-
σιν (91). ΟιΙτος δταν ξμελλεν τεχθήναι, είδεν Σω-
6αχά” (92) ό πατήρ αύτοΟ δτι άγγελοι λευχοφανείς
αύτδν προσηγδρευον χαιδτι ένπυρ\αύτ6ν έσπαργά-
νουν κα\ φλόγα πυρδς έδίδουν αύτφ φαγειν. Κα\
έλθών άνήγγειλεν ε!ς Ιερουσαλήμ, κα\ είπεν αύτφ ό
χρησμός · c Μή δειλιάσης · ίσται γάρ ή οΓκησις αύ-
τοϋ φως κα\ δ λόγος αύτου άπόφασις, κα\ κρινεί τδν
Ισραήλ έν ^μφα£α κα\ πυρί. »
ΕΙς T()r *EMcca7or.
Ουτος ό ΈλισσαΓος ήν έξ Άβελμαουλ (93) γης του
*Ρου6ίν (94). Ka\ ίζ\ τούτου γέγονε τέρας (95) δτι
τ;Λζχ ΙτέχΟη, έν Γαλγάλοις ή δάμαλις (90) ή χρυσή
όξΰ εβόησεν, ώστε άκουσΟήναι είς Ιερουσαλήμ (97),
χαΐ είπεν ^ ό Εερευς διά τών δήλο)ν δτι προφήτης
έτέχθη είς Ιερουσαλήμ, c *Ος χαΟελε? (98) τά γλυπτά
αύτών χα\ τά χωνευτά αυτών. » Κα\ Οανών έτάφη
έν ΣαμαρεΕα.
Ζαχαρίας (99).
Ζαχαρία; υίδς Ίωδαέ του ίερέως. Ουτο; ήν έξ
Ίερουσαιλήμ, χα\ άπέχτεινεν αύτδν Ίωάς ό βασιλεύς
Ιούδα έχόμενα τού θυσίαστηρέου, χα\ έζέχεεν τδαΤμα
αύτοΟ ό οίχος Δαβίδ άνά μέσον (1) έπΙ του Έλάμ.
Καλ λαβόντες αΰτδν’οΐ Ιερείς έθαψαν μετά του πα-
τρδς αύτου.
Περσών ε' Ξέρξης ό μέγας Αχρείου του *· Τστά-
σκου υΙΑς έτη χη'. όμοΰ ,ελζ" .
β'·
Oif ^ΟΛνμΛίάς.
τ', δ-.
Αριστείδης (2) έξωστραχίσΟη.
Δεύτερος άρχιερευς Ίάχιμος υΐδς Ίησου έτη λ*·
όμοΰ ξβ'·
PASCHALE. Ρ08
Elias Tliesbiies.
Ilie eral ex lerra Abraham, de Iribu Aaron, ha-
bitans Galaad : nam Tbesbis sacerdotum habitatio
erat. Cum is nasciturus esset, vidit Sbacha ejus
pater, ab angelis candidatis illum consalutari, et
in igne fasciis involvi, ac ignis flammam comeden-
dam ei porrigi, profeciusijue h®c nuntiavit in Jc-
rusalem, eique dixit Oraculum : c Ne timeas, erit
illi habitatio lux, ct sermo ejus sententia , et judi-
cabit Israel in rompbaea et igni. i
De Etissivo.
Eral hic Elissaeus ex Abelmaul, ferra Rubin. In
eo vero miraculum istud factum est. Cum in lucem
editus est, in Galgalis aurea bucula acutam vocem
edidit, adeo ut audiretur in Jcrusalcm : # Hic de-
struet sculpta illorum, et fusa illorum simulacra.»
Alortuusque in Samaria sepultus est.
Z a chartas,
Zacharias filius Jod;e sacerdotis. Is ortus erat cx
Hierosolymis, atque hunc Joas rex Juda juxta altare
interfecit, et effudit sanguinem ejus domus Duvid
in medio Elam. Illum porro accipientes sacerdo-
tes, cum ipsius patre sepelierunt.
Persarum v rex Xerxes Magnus , Darii fliii Hy-
staspis filius, ann. xxxviii. Colligunturanni v. mxxxvii.
(A a M. B. 5010 ) i. ii.
‘ LXXI Olympias,
III, IV.
Aristides in exsilium mittitur. ,
Secundus summus pontifex Joacimus, filius Jcsii,
ann. xxx. Colliguntur anni i.xii.
V, VI.
DUCANGH NOTiE.
(89) ΉΛΙας. llaec et sequentia de Elia et Elissco
hausit auctor ex Epiphanio, cap. 5, quae fusiori
paulo commentario is persequitur : ubi consulen-
dus Joacliimus Zehnerus.
(90) Αώμα, Ita Epiplian. edit. Δόμα cod. ms.
(91) Τοίς ίερανσιν. Epiphun. addit δεδομένη.
(92) Σϋαχά^ Epiphan. ei edit. ms. Σωβάχ.
(93) Χρησμός, Epiphan. edit· et ros. χρημβ-
τισμός.
(93) 'ΆβεΛμαούΛ, Epiphan. edit, et ms. Άβελ-
μούθ.
(94) Του *Pov€ir, Varie hanc vocem scribi ob-
servat Coielerius in Nolis ad hoinil. ii. Clementin.
ap. i.
(95) Τέρας* Epiphan, edit, Τεράτιον, ms. Τερά-
στιον.
(96) ΑάμαΜς. Ή έν Σιλώμ. lia edit. Torini, et
cc4. Reg.
(97) ΕΙς Ίβρουσαλήμ* Epiphan. έν, etc.
(98) *Oc fuiSsJisi, ^Npban. xal είπεν 6 Ιερεύς
Ιιά τήν (Edii· τούτισν) δηλών, δτι προφήτης έτέχθη
σήμερον, δς κατελεΤ, etc.
(99) Ζαχαρίας, Tres hoc nomine recensentur
prophetae : filius doiadae pontificis, cujus hic men-
tio : alter, filius Barachiae : tertius, pater S. Joan-
nis Baptistae. De anno illius caedis, ita subdit Sca-
liger ad Gbronteon Eiisebii : Sed quis scit quoto
^ anno regis Joas interfectus sit^ cum tempus a Ncrip-
^ tura non designetur? Vide Salianum an. iii.Mcxcr,
n. 6. Quae porro de Zacliaria hic hahcnlur, accepit
auctor a Dorotheo : secus enim de illo scribit Epi-
phanius, a quo perperam cum patre S. Joaiiiiis
confunditur.
(1) 'ArA μέσον, Epiphaiiius ms. οίτος δέ ήν έξ
Ιερουσαλήμ έξ οΓχου Δαβίδ, άνά μέσον του Έλάμ έξ
οΓχου Κυρίου. Edit, άνά μέσον έλάτρευσεν έν οΓχιο
Κυρίου, ex emendat. Zchneri, contra ms. fidem*.
Dorolhei interpres, άνά μέσον του Έλάμ, sub Elam
vertit.
(2) "ΑριστΙδϊΐς. Ex Eusebio, obi adeundus Sca-
liger, p. iOl.
VARIAE LECTIONES·
■* έν om. P. *· Σβαχά P. *· κα\ είπεν — Ί2ρουσα)ήμ cm. P. ό υΐδς P. ** του oiti.p.
:S9 CnRONICON PASCHALE.
LXXIl Olympias.. \
vn, viii, 11, 1.
LXXIII Olympias.
11.
Pindarus clarus habetur.
111.
Themistocles fugit ad Persas.
1111.
Sophocles tragoediarum scriptor primus innotuit.
11?.
LXXIV Olympias.
w.
Euripides agnoscebatur.
ivi.
Esdras summus pontifex apud Judaeos agnosce-
batur.
400
i'3' 'Ο.ΙνμΛίάί,
T/, θ', l'·
ογ ^ΟΛνμπιάς.
iflT.
ΙΗνοαρος (3) έγνωρίζετο.
162 t? **
θεμυτοχλής είς Πέρσας !φυγεν.
ιγ'
Χοφοχλής (4) τραγωδοποιός πρώτος *· έπεδείξχτο.
ιδ'.
cd' ΌΛυμπιάς.
te'.
Εύριπίδης (5) έγνωρίζετο.
ις“'·
Έσδρας *· ίρχιερευς παρά Ίουδαίοις έγνωρίζετο.
1V11.
Herodotus Historiarum scriptor agnoscebatur.
IVIll.
Baccliylides florebat.
LXXV Olympias.
111, 11.
Socrates nascitur.
111, 1111.
LXXVI Olympias.
11111, lliv, liv, llVl.
LXXV II Olympias.
iivn.
Persarum vi regnavit .\rtabanus menses vn. Post
quem, vii Artaxerxes , Longimanus cognominatus,
ann. xu. Colliguntur anni v. mliwiii.
(.\.a M.B. 5038.) ..
Themistocles epoto tauri sanguine moritur.
Quidam aiunt Mardochacum sub haec tempora na-
tum fuisse. Quod si ita esset, illius facinora minime
siluisset Esdrae liber : in quo Artaxerxe regnante et
Esdram et Neemiam Babylone reversos narratur, ut
et caetera quae ab iis acta circumferuntur conti-
gisse.
·
Ηρόδοτος (6) Ιστοριογράφος έγνωρίζετο.
ιη'.
Βαχχυλ(δης (7) ^{χμαζεν.
06' ^ΟΛνμπιάς.
ιΟ', X'.
Σωχράτης (8) έγεννήθη.
χα', X?'.
ΟΣ* Ό.Χνμηιάς.
χγ', χδ', χε', κς'.
oC' ^ΟΧνμΛίάο.
ν.ζ
Περοών f έδασιλευσεν Άρτάδανος (9) μήνας 7·
μεΟ* δν ζ' Άρταξέρξης ** ό επιχληθε\ς Μαχρόχειρ
μα'. όμοΰ ,εοτ/.
ο?;
Θεμιστοκλής (10) αΤμα ταύρου πιών τελευτά.
Μαρδοχαίόν (H) φασ( τινες Ιν τοΤς χρόνοις τούτοις
γεγεννήσθαι. Ού *· γάρ άν έ σιώττησε τάς χατ'* αυτόν
πράξεις ή του *Έσδρα γραφή , ήτις τά ®· χατά τδν
Άρταξέρξην Ιστορεί χα\ *Έσδραν χα\ Νεεμ(αν έ/.
Βαβυλώνος άνεληλυθέναι χαι τάς έμφερομένας πρά-
ξεις αΟτών γεγονέναι.
DUCANGII NOTifi.
(5^/rdi^oc. Ei eod. Eusebio, ubi idem Scalig.,
(i) ΣοροκΛής. Ex eod. Euseb., ut idem Scalig.,
p. i02 et 108, et SeMen. in Marmorib. Arundel.
(5) ΕϋρίΛίδης. De cujus morte infra ad Olym-
piad. xciv.
(6) *Εσίράμ. Vide Seldeii. lib. i de success. in
Pohtif. Hebr., cap. 6, pag. mihi 284.
(7) ΊΙρόδοτος. Ex Eusebio, ubi Scalig., p. 102.
(8) ΒακχυΧΙδης, Chron. Eusebii, Georg. Syn-
celliis, p. :257, etc.
(9) Σωκράτης έγετνήθη. Ex Eusebio, ubi Sca-
lig., p. 102, et Seidenus et Marmora Arundel.
(\0) 'Aptd6aroQ. Georg. Syiicellus, p. 271, ubi
et de Artaxerxe.
(tt) ΒεμιστοκΛης. Ex Eusebio, ubi Scaliger,
p. 102.
VARliE LECTIONES.
I
** ιβ' — Ιφυγεν om. P. ιγ'. ιβ\ ιγ* P ex conjectura Raderi. πρώτος, πρώτον m. P. Probabi· i·
lius scribas πρώτοις, quod infra p. 181 A in πρώτος corruptum, resliliiendumque videtor p. 225 ^
C, έόρτασαν πρώτον Πάσ^α οΐ άγιοι άπόστολοι, ubi V πρώτος, et ρ. 255 Α, ό έν ’Ράδιρ χολοσ- χ
σδς έπΙ τής άρχης Άδριανου πρώτον έχινήθη, ubi iterum πρώτος praebet V, sicut supra p. 76 A, xa0'1|v
πρώτον το iv ΑΙγύπτιρ Πάσχα Ιπετελέσθη , ubi in annotatione male expressum πρώτως pro πρι5τοις I
Caeterum ejusdem generis sunt haec Anonymi πεο\ χωμ^ιδίας I Aristophani^ fabulis pramissi, Ιδίδαξι
πρώτος έπ\ άρχοντος Διοτίμου, έβίδαξε πρώτος Εφηβος ών έπΙ Διοχλέους άρχοντος, schol. Aristoph Equit. ?.
.554, χωμωδίας ήν ποιήτής, δς πρώτος ύπεχρίνατο τά Κρατίνου χα\ αυτός ποιητής Οστερον έγένετο, et si-
milia quaedam apud Syncellum , et πρότερος Chron. P. p. 294 D, είληφώς πρότερος τό άγιον ράπησ/α
μεταλλάττει. Έσδραμ Ρ. χζ* ante οζ' ponit V. Άρταρξέρξης V. ού. ι Aliquid deesl. Η
sententia est Murdocfnvuni non sub hoc VII Artaxerxe vixisse » iimkrus. ·· τά om. P. ·* ’Αρταρξ. V.
m
β'.
ΟΐΓ "ΟΛνμΛίάς,
*0 ήλιος έξέλιπεν ·*.
163 Τρίτος άρχιερεΰς Έλιάσιβος υ16; Ίαχίμου
ετη μ*. όμοϋ (12) ρβ\
όΘ' "ΌΛνμΛίάς.
r. η'.
Έτβρας (15) γραμματικής ·· νόμων Ιερών διδά«-
σχαλος ίγνωρίζετο»
θ', ι,
Λ' ΌΛνμπιάς.
ια'.
ΤΓρόδοτος (W) Άλικαρνασσευς Ιστοριογράφος
£γνωρ{ζετο.
‘β’. ‘Τ'·
Έμπεδοχλής (15) χα\ Παρμενίδης fusixol φίλδ·
σοφοί έγνωρίζοντο.
402
II.
LXXVIII Olympias.
111, IV, V, VI.
Sol defecit.
Tertius summus pontifex Eliazibus, filius Joaci-
mi, ann. xl. Colliguntur anni cii.
LXXJX Olympias.
vn, VIII.
Esdras grammaticae sacrarum legum doctor insi-
gnis habetur.
n, X.
LXXX Olympias.
XI.
Herodotus Halicarnasseus historiographus cogno-
scitur.
B XII, XIIL·
Empedocles et Parmenides physici philosophi flo-
rebant.
CHROXICON PASCHALE.
A
ιδ".
xc£ ^ΟΛνμπιάς.
le'.
Φεριχύδης (16) 6 δεύτερος. Ιστοριογράφος, έγνω-
ρίζετο.
Κατά τούτον τδν χρόνον, Νεεμίας (17), υΙόςΆχελλΙ
έχ σπέρματος Ισραήλ, οίκοδομεί τήν Ιερουσαλήμ ·
ών γάρ άρχιοινοχόος του βασιλέως Άρταξέρξου,
αΐτήσας τδν βασιλέα οΐχοδομήσαι τήν *1ερουσ(χλήμ,
έπιτρατιεις παρ* αύτοΟ άνεισιν είς τήν Τουδαίαν συν
δυνάμει τ»λλή. Τδ δέ τείχος τής πόλεως άνεγειρει ^
χαι πλατείας έν αυτή κατασκευάζει κατά τήν του
Ιανιήλ προφητείαν, φάσχουσαν ούτως · c Έβοομή-
κοντα (18) έβδομάδες συνετμήθησαν έπ\ τδν λαόν
σου, χα\ έπΙ τήν πόλιν τήν άγίαν του συντελεσθή-
ναι ·· Αμαρτίας χα\ σφραγίσαι Αμαρτίας καΐ τοΰ ®·
ά::αλεΓψαι τά; Ανομίας κα\ τοΰ έξιλάσασθαι Αδικίας
καΐ τοΰ άγαγεΙν δικαιοσύνην αίώνιον χα\ τοΰ σφρα-
γίσαι ορασιν και προφήτην χα\ χρΓσαι Αγιον Αγίων.
Κα\ γνώση χα\ συνήσεις άπδ Ιξόδου λόγου τοΰ άττοχρι-
βξναι κα\ τοΰ Ανοιχοδομηθήναι Ιερουσαλήμ έως
λριστοΰ ήγουμένου έβδομάδες ζ κα\ έβδομάδες ξβ%
XIV.
(Olymp. Iphitex, ol.. 65.) LXXXI Olympias.
XV.
Pherecydes secundus historiographus agnosce-
batur..
XVI, XVII.
Circa id temporis, Neeroias, filius Achelli, ex
stirpe Israel, instauravit Hierosolyma. Cum enim
regis Artaxerxis pincernarum princeps esset, petiit
a rege ut sibi liceret instaurare Jerusalem, impelra-
laquc ab eo facultate, profectus in Judaeam cum
magna hominui^ copia, muros urbis erigit, et plateas
in ea conficit, juxta prophetiam Danielis, quae hisce
verbis concipitur : i Septuaginta hebdomades ab-
breviatae sunt super populum luum, et super ur-
bem sanctam, ut consummetur praevaricatio, et ad
signandum peccata finem accipiat peccatum, et de-
leatur, iniquitas, et adducatur justitia sempiterna, et
impleatur visio, et prophetia, et ungatur Sanctus
sanctorum. Scies ergo et animadvertes ab exitu ser-
monis, ubi responsum est, ut iterum aediGcelur Je-
rusalem, usque adChristum ducem hebdomades sep-
tem, et hebdomades sexaginta dux, et revertetur.
DUCANGll
<\^) ΜαρδοχαΤος.Εχ Eusebii Chron., p. 151, ubi 1
qux hic desunt in hac perioche supplentur his ver-
bis ex versione Hieronymi, quod non puto. Hit
porro consulendus Scaliger, prxterea Saliaiius in
Annalibus eccles. an. iii. mcdxxxvi, n. 26, et anno
V. Mncxci.
(15) *Ομον. Deerat summa annorum ρβ', quam
supplevimus.
(14) Ύσ^ρας. Ex Eusebio, cui eruditissimus legis
dmnm dicitor, ex versione Hieronymi, ubi Scaliger^
p. 106.
(45) ^^ρύ6oτoς. Ex Eosebio, ubi Scaliger, pag.
NOTiE.
(16) *ΕμΛ€δοκΛης, elc. Ex Eusebio, ubi Scafig.,
p. 105.
(17) Φερεχύδης. Ex Eusebio, ubi Scaliger, pag.
105.
(18) ΝεεμΙας. Ex Eusebio, ubi Scaliger, p. 106.
(19) ^Αρχίοινοχόος. Minister vinariust Hieronymo
in ('hron^ Eusebii.
(19*) *Εβ^ομήκοτΓα. Conferendi Eusebius in
Chron. et Georgius Syncellus, p. 249 et 525; prae-
terea ex neotericis, Salianus an. iii.mdxcvi, n. 56 ct
seqq. Grandamicus de morte et natali Christi lib. i,
cap. 5, et alii.
VARliE LECTIONES.
” 4ξέλειπεν V. γραμματικής, γραμματεΰς m. R. ούτως, ix, 21. ·* συντ^χελεσΟηναι V.
*· teu om. x!
L
403
CHRONICON PASCHALE.
401
et SDdiiicabiiur platea et murus, et evacuabuntur
timpora»et post hebdomades septem et lxii exter-
minabitur chrfsma et unctio : et judicium in illo
non erit. Civitatem et sancluarium dissipabit cum
duce venturo, et succidetur vclut in diluvio, et us-
que ad finem belli concisi ordinabit desolationes,
ct confortabit testamentum multis hebdomas una,
et in dimidio hebdomadis defleient altaria et bostUc,
et usque ad pinnam templi a tempore abolitionis, et
usque ad finem et libamen or linabil eversioni. Et
confortabit testamentum multis hebdomas una, et
in dimidio hebdomadis auferetur hostia mea, et li-
bamen, ct in templo abominatio desolationum erit,
et usque ad consummationem temporis, consum-
matio dabitur super desolationem, i
Ex hinc Africanus numerum in hac ipsa prophe-
tia Lxx hebdomadum ita putat, ut eum extendat
non solum ad initium Christi praedicationis, sed
etiam ad annos ccccxc, unde lxx annorum hebdo-
mades a Daniele pnedtet» initium acceperunt, et
qure complentur in xxii anno imperii Tiberii Caesa-
ris, sive in iv anno cci Olympiadis : ita ut lxix
hebdomades impleantur xiv anno imperii Caesaris :
ct primus ccii Olympiadis sit is, quo baptismus, ct
salutaris magni Dei Salvatoris nostri Jesu Christi
praedicationis initium contigit : reliquo porro unius
hebilomadis, quae confortabit testamentum multis,
completo, ut dictum est, xxii anno imperii Tiberii
Caesaris. Jam vero dimidium hebdomadis in quo
dixit propheta, Tolletur hostia meat incidit in xix
annom imperii Tiberii Caesaris, sive in cgii Olym-
piadis annom rv, quo Christus veros Deus noster
sponte sua salutarem et vivificam crucem subiit,
τον Ιτος 'Ολυμπιάδας, καθ’ 4 τδν έχουσιον κα\
ήμών.
(Α. a Μ. C. 5055.) xvm.
(ΟΙ. Iph. 64.) LXXXU
XIX, XX, XXI, XXII.
(Oi. Iph. 65.) LXXXUI Olympias.
XXlll, XXIV, XXV, XXVI.
(01. Ipb. 66.) LXXXIV Olympias.
XXVII, xxvni, xxix, xxx.
(01. Iph. 67.) LXXXV Olympias.
Ab boc anno ccepere Romani consules appellari.
xa\ έπιστρέψει, χα\ οΣκοδομηθήσονται πλατεία
κα\ τείχος, κα\ έκκενωθήσονται οΐ καιροί · χολ μετά
τάς έβδομάδας τάς ζ' χολ ξβ' έξολοθρευθήσεται χρίσμα,
και κρίμα οΰκ Ισται έν αυτω. Την ok πδλιν χα\ τδ
άγιον διαφθερεί συν τω ήχουμένω τίρ έρχομένιρ,
χχ\ έκκοπήσεται έν χατακλυσμω, και Ιως τέλους
πολέμου συντετμημένου τάςει άφανισμους, χα\ δυ-
ναμώσει 164 διαθήκην πολλοί; έβδομάς μία, κσ\
ήμισυ τής έβδομάδος χαταπαύσει θυσιαστήρια και
θυσίας, χα\ Ιως πτερυγίου άπδ άφανισμοΰ κα\ Ιως
συντέλειας *· κα\ σπονδής ·® τάξει έπ\ άφανισμώ,
χα\ δυναμώσει διαθήκην πολλοίς έβδομάς μία, και έν
τψ ήμίσει τής έβδομάδος ορθήσεταί μου Ουσία και
σπονδή, κα\ έπ\ ·· τ6 ίερδν βδέλυγμα των έρημώσκον
Ισται κα\ ·* έως συντελείας ·* καιρού συντέλεια δο-
Β θήσεται έπ\ τήν έρήμωσιν. ι
Εντεύθεν ουν Άφριχανδς έξαριθμεί τδν έν τή αυτή
προφητεία των έβδομή κοντά έβδομάδων άριθμ?ιν, συν-
τείνοντα ού μδνον έπ\ τήν του σωτηρίου κηρύγμα-
τος παρουσίαν, άλλά γάρ χα\ είς έτη uV αί παρά τω
Δανιήλ προφητευΟεϊσαι των </ έτών έβδομάδες τήν
άρχήν έλαβον, κιΐ συμπληρουνται είς τί) κβ' έτος
τήςήγεμονίας Τιβερίου Καίσαρος, ήγουν δ' έτος
σα' (19) Όλυμπιάδος, χαΐ των μέν ξΟ' έβδομάδων
πληρουμένων είς τδ ιδ* Ετος τής ήγεμονίας Τιβερίου
Καίσαρος κα\ πρώτον έτος σβ' Όλυμπιάδος, έν ζ) ή
παρουσία ή έπ\ τδ βάπτισμα κα\ ή άρχή του σωτη-
ρίου κηρύγματος τού μεγάλου Θεού χα\ Σωτήρος
ήμών Ίησοΰ Χριστού. Τής δέ λοιπής μιας έβδομάδος,
ήτις δυναμώσει διαθήκην πολλοίς, πληρουμένης. ώς
^ εΓρηται, κατά τδ κβ* έτος τής Τιβερίου Καίσαρος
μοναρχίας. Τδ δέ ήμισυ τής έβδομάδος, έν φ φησιν
ό προφήτης · ΆρθήσεταΙ μου θνσία, φθάνει κατά
τδ ιβ* έτος τής Τιβερίου μοναρχίας, ήγουν τέταρ-
ζωοποιδν ύπέ μείνε σταυρδν Χριστδς ό άληθινδς βεδς
ιη\
πβ^ ΌΛνμΛίάς.
ιθ', X’, κα’, κβ^.
X/ ^ΟΛνμπιάς,
κγ*, χδ’, χε', χς'.
jrd· "ΟΛνμΛίάς.
χζ', κη' κθ', λ',
πβ' ΌΛυμπιάς.
® Άπδ τούτου τού χρδνου (20) ήρξαντο οΐ *Ρω-
RUCANGII NOTiE.
(20) σα*. Yir doctus σγ^. emendabat, ut mox» pro
σβ'. (egit σε’.
(21) τούτον τον χρόνον, etc. Consules a
primaeva sui origine, ad imperium usque Julii Cae-
saris, cum idatianis Fastis hic duntaxat contulimus,
quos, aut similes, vidisse auctorem Chronici vero
i*ssc proximum in Praefatione monuimus. Huk enim
argumento diutius alias immorari supervacaneum
esset, cuiu res dudum peracta sit a viris omni ex-
ceptione doctioribus, Cuspioiano, Sigonio, Panvi-
Ilio, et aliis alibi indicatis, quos lectori consulere
liberum erit, si quidpiam naevi in iis suboleat. Ilis
porro consulibus annos Urbis conditae apponimus,
usque ad annum Incarnationis Christi, a quo dein-
ceps cleros annos Chrisitanos putamus, qiiibiis
perpetua methodo additi anni dcclhi, optatos Urbis
conditae annos exhibebunt, ut lemporum ratio ubi-
que cuivis perspicua sit.
VARMS LECTIONES.
οικοδσμηΟήσεται P. ·· τφ om. R. ·® τή; τυντελείας P sola.
·· έπ\ om. V. έστα: καί. κι\ Ισται RY. έω; τής σ. Ρ sola.
·® σπουδής V. ** ήμισεί V, Ρ.
·* ή om. R. ·· τδ om. Ρ. " Ρ·
405 CHRONICON
μαίων ύπατοι χρηματίζειν χα\ βιοιχειν τά Ρωμαϊκά ,
πράγματα έπ\ f τη τουτέστιν Ιως δευτέρου Ιτους
χα\ αύτου ρπγ' Όλυμπιάδος, ύπατε(ας Λεπ^δου χαΐ
Πλάγχου, ήγουν χαΐ έ«\ τδ α' έτος Γαΐου 'Ιουλίου
Καίααρος ** χα\ Ιχτον Κλεοπάτρας.
105 'ΟτομασΙαι τώτ ir *Ρώμχι ύΛάτωτ,
Χλ\ ύπατε Ια Βρούτου χα\ Κολλατίνου»
XS'. ύπ. Πουβλιχύλα χα\ Λουχρητίου.
λγ'. ύπ. Πουδλιχύλα τδ β' χα\ Πουπλίου (22).
λδ*. ύπ. Πουβλιχόλα τδ γ' χα\ Λουχρητίου τδ β'.
17(7' ΌΛνμΛίάς,
λε'. ύπ. Μενενίου χα\ Ποατουμιανού (25).
λς*'. ύπ. Τριχύστου χα\ Βιτελλίνου.
λζ*. ύπ. Άρούγχου χα\ Φλάβου.
λη'· ύπ. Καμερίνου χα\ Λόγγου.
αζ* νΛνμΛίάς,
λθ'. ύπ. Έλουα χα\ Γεμίνου.
μ', ύπ. Φλάδου τδ β' χα\ Σιφούλου ·· (24).
μα^ ύπ. *Ατρατίνου χα\ Αύγουρίνου.
Περσών βασιλεύς η' ΔαρεΙος Ξέρξου ό 1πιχληδε\ς
Νόθος Ιτη ιδ". όμού
af, ύπ. 'Άλβου χαΐ Κελεμοντανου (25).
ϋΗ* ΌΛνμΛίάς,
β'. ύπ. Σαβίνου χα\ Πρίσχου.
γ*. ύπ. Κελεμοντανου τδ β' χα\ Γεμίνου (26) τδ β'.
θ', ύπ. *Αρούγχου (27) τδ β' χα\ Βιτελλίνου τδ β'.
C*. ύπ. Μαχρίνου χα\ Αύγουρίνου τδ β'.
Τέταρτο; άρχιερεύς ΊωδαΙ υΐδς Έλιασίβου
όμου ρλη'·
ΌΛνμχιάζ,
C'. ύπ. Αύγουρίνου τδ γ* χα\ Άτρατίνου τδ β'.
Πλάτων έγεννήθη (28).
C· ύπ. Καμερίνου χα\ Φλαύου^·.
η*, ύπ. Τούλλου (29) χα\ Τούφου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων ΤωμαΙοι άρχοντες (50)
Ιχλήθησαν.
PASCHALE. 406
^ et Romanas res adiiiiiiUtrare per annos cccxcit, bojc
est usque aJ annum secundum clxxxiii Olympia-
dis, Lepido et Planto coss. seu usque ad annum
primum Gaii Julii Caesaris, et sextum Cleopatrae.
Nomina consulum Romanorum.
rRBis coxDiTiS [01. Ipfa
Yarromam.
245. XXXI. Bruto et Collatino coss. 1. 68.
246. xxxii. Publicola ct Lucretio coss. 2.
247. xxxiii. Publicola 11 et Publio coss. 3.
248. Laertio et Aquilino coss. 4.
249. VolusiQ et Tuberto coss. 1. 69.
250. xxxiv. Publicola III, et Lucretio II,
coss. 2.
LXXXVI Olympias.
251. xxxT. Menenio et Postumiano coss. 3.
252. xxxTi. Tricosto ei Yiteliino coss. 4.
253. xxxvii. Arunco et Flavo coss. I. 70.
254. XXXVIII. Camerino et Longo coss. 2.
LXXXVII Olympias.
255. xxxix. Helva et Gemino coss. 3.
256. XL. Flavo II et Siculo coss. 4.
257. XLi. Atratino ct Augurino coss. I. 71.
(A. a M. C. 5097.) Persarum rex viii.
Darius, Xerxis Clius, Nothus sppellatus»
ann. xix. Colliguntur anni v. uxcvii.
258. I. Albo et Celi montano coss. 2.
LXXXVIJI Olympias.
259. II. Sabino ct Prisco coss. 3.
260. 111. Celimontano II et Gemino II
coss.
261. IV. Arunco II ei Yiteliino II coss. 1. 72.
262. V. Macrino et Augurino II coss. 2.
Quartus summus pontifex Jodae, Alius
Eliasibi , ann. xvi. Colliguntur anni
CXXXVIII.
LXXXIX Olympias.
263. Ti. Augurino III et Atratino II coss. 3.
Plato nascitur.
264. VII. Camerino et Flavo coss. 4.
265. VIII. Tullo ct Rufo coss. 1. 73.
His coss. proceres Romani dkti sunt.
DUCANGII NOTiE.
(22) ΠονχΛΙον. Schott. Πουβλίου. Edit. Scaligeri, D
Πυπλίου. Idat. Publilio. Senator, Pulvillo. Omittun-
tur deinde duo paria consulum, Lartius ei Exquili·
nus ; el Valerius et Tubertus, quos characteribus
Iulim supplevimus, quo continua consulum series
ιηίηήηβ intermitiatur, et advertat primo intuitu
lector omissos a scriptore Chronici.
(25) Ποστονμιατον. Posthumium alii vocant.
(25) "Αρούγχον. Idat. el Cuspinian. Fasti,
Arunco.
(24) ΣίηούΛον. Idat. Sifulo. Fasti, Q. Clcelio.
j25) ΚεΧαμοττανον. Ita mox, Seal. Κελημοντα-
νου. Infra, Κελεμοντανου. Idat. Ccelmontano.
(26) Kal ΓεμΙνον. Idat. ms. Yiteliino III.
(27) "Αρούγκον. Idat. Aurunco, ut supra.
(28) ΠΛάτωτ έγεητήθτι. Ex Euseb., ubi Scalig.,
p. 107.
(29) ΤούΧΧου. Σύλλου legit Sigonius in Chronico.
(50) "Αρχοντες. Ex prisco aliquo Fastorum
consularium Scriptore hsecce hausit auctor Chronici,
qui qn» ille Graece, ita is Latine extulerit : His
coss. Romani proceres dicti sunt, quomodo Fasti
YARIiE LECTIONES.
„ om. p. " SixoyXou P, Σιφούλου V, m. R. ”ό3έρξου4Ρ. ’· Τέταρτος — ρλη'οιη.Β.
407 CllRONICON PASCHALE. 408
A. U. C. [01. Iph.j A
2G6. IX. Naulito el Rufo 11 coss. 2.
XC Otympiai.
267. X. Lusco el Sabino coss. , 3.
Hinc Africanus, secundum prophetiam
I>aniolisLxx annorum hebdomadum nume-
rum putal, qui usque ad annos cdxc pro-
tenditur. Quas quidem hebdomades qui-
libet completas reperiet post Christi as-
sumptionem sub imperio Neronis Roma-
noram Imperatoris, sub quo urbs coepit
o!)sideri anno ii illius qui post eum impe-
ravit Vespasiani, et anno ii, Olympiadis
ccxii, extremum excidium sive cantivita-
tem subiit.
θ'. Ναυτίτου και 'Ρούφου zb Ρ'.
V ΌΛνμχιάς,
ι'. ύπ. Αούσκου (31) κα\ Σαβίνου.
Έ'/υεΟθεν (32) Αφρικανές άριθμεί κατά τήν του
Δανιήλ προφητείαν τδν των </ έβδομάδων άριθμδν,
συντεινοντα είς 5τη υΐ.'. ΚαΙ 166 ευροι τις αΰτάς
περαιουμένας μετά την τοΟ Χρίστου άνάληψιν έπ\
τήν άρχήν Νέρωνος 'Ρωμαίων αύτοχράτορος, καθ’δν
ή τιδλις άρξαμένη πολιορχείσθαι δευτέρφ Ιτει του
μετ’ αύτδν βααιλεύσαντος^* Ούεσπασιανοΰ χα\ δευ-
τέρω σιβ' Όλυμπιάδος την έσχάτην άλωσιν, ήγουν
αΙχμαλωαίαν, ύπέμεινε^*.
DUGANGII NOTi£.
Matiani edit. Pontaci ct Labbei habent hoc ipso
anno ; quo loco, Fasti non ex Paschali, sed ex Fas-
tis Paschale debet illustrari : cum in eo άρχοντες
<li< aniur quos Latini proceres appellarunt. Ha quippe
apud Romanos dicti potissimum patricii. Nam cum
primis ab Urbe condita temporibus, cum sub regi-
bus, tum sub primis coss. cives Romani in patricios
(iiintaxat, scu qui a patribus vel a senatoribus orti
erant, et plebcios essent distributi, solisqiie patri-
ciis aditus pateret in senatum ct ad majores ma-
gistratus, hac tandem tempestate plebeiis etiam con-
cessum, ut non modo Senatores esse possent, sed
etiam ad quasvis dignitates admitterentur. Isto
quippe anno, Caio Julio Julo et P. Pinatio Rufo
coss. Caium Marcium Coriolanum, exercitu Volsco-
rum assumpto, bellum patriae intulisse prae caeleris
auctor est Dionysius lialicarnasseus : cui quidem
bello civili causam et occasionem pr.Tbuit exorta
inter Patricios el plebem simultas, cum Coriolanus,
gravi annona, advectum e Sicilia frumentum ma-
gno pretio dandum populo in senatu suasisset, ut ^
hac injuria plebs a^os coleret, ac necessitate ad
modestiam compelleretur. Excitata inde gravissima
secessione, scu seditione, et a Decio tribuno plebis
die dicta Coriolano, illoque poslmodum in exilium
acto. Patricios eo plebs adegit, nonnullis etiam ex
iis haud renuentibus, ut plcbeios in senatum et ad
quosvis magistratus admitterent. Unde ut maximum
incrementum plebis potestati accessit, ita optima-
tum factio maximum pristinx dignitatis detrimentum
accepit, admissis plebeiis hominibus ad dignitates
et ^cerdotia, aliosque primarios honores, qui antea
solis patriciis peculiares fuerant, quos plebi com-
municarunt parlim inviti ct necessitate coacti, par-
lim etiam sapienti consilio inducti, ut pluribus
narrat idem Dionysius lib. vii. Atque id quidem ver-
bis supra relatis videtur expressisse uterque scriptor.
Chronici et Fastorum Idatianorum, quibus innuunt
hoc anno Romanos^ plebeios scilicet, proceres, vel
άρχοντας dictos : hoc est tum primum in senatum [)
allectos, ct ad majores magistratus admissos, proin-
deque proceribus et patrniis, quorum antea id
dun taxat juris erat, accensitos : quod superiori, ut
velle videtur Dionysius, vel hocce etiam fortasse
anno tandem decretum fuit, vel certe in usu esse
coepit; tametsi quando primum in senatum allecti
fuerint plebeii varise sint auctorum sententix. Eu-
sebii Chronicon ad annum quo exactus Coriolanus:
Romee poptdus a patribus facta seditione discedit.
lidem porro sunt proceres el άρχοντες · nam apud
Festum in V. Procum, Proceres, Principes exponun-
tur, ut apud Servium ad t i€neid. Principes civita·
tis, apud Charisium lib. i et in veteribus Glossis,
εξαρχοι, πρωτάρχοντες, el πρωτοπολιται. quomodo
Primores avitatem vocat Lactantius lib. De moriib,
persecut,, ii. 2i. lla principes, primates municipii
vocat Sidonius lib. vn, episl. 9. Qu* quidem vox,
secundum Varronem, apudeumdem Servium a mu-
tilis in aedificiis, seu capitibus trabium, quae proceres
nominantur, deducia est : vel, iit scribit Isidorus
lib. IX Origin., cap. 4. Proceres dicti, quod ante
omnes honore procedcicnt, quasi procedes. Unde,
subdit ille, et capita trabium proces dicuntur, eo
quod primo procedant; hinc autem ad primores facta
translatio, quod a cmtera multitudine prominent.
Sane a Romanis scriptoribus proceres unice fere
semper appellari senatores, indicant leges ulriusqiic
codicis, atque in primis lex 12 Cod. Theod. De
praetor, el quaesi. Prcelores designentur senatuscon^
suito legitime celebrato, ita ut adsint decent e proce-
rum numero, qui ordinarii coss. fuerint, quique pree·
fecturcB aesserint dignitatem, proconsulari etiam ho-
nore sublimes. Neque aliter haec vox usurpatur in
lege 1 eod. Cod. De nuptiis, in 1. 2 Cod. Jusi, dc
leg. L. 37 el 59 De appellat, ut el apud Ciceronem
lib. xiii, epist. 15; Plinium lib. ii, secl. 5, lib. vi.
secl. 31 ; et apud Senatorem lib. vi, episl. 10 in
lemmate, el lib. vii, epist. 7 ; Victorem Scholli in
Tacito, ut caetera praeteream de hac voce e critico-
rum flliis observata, qui ex Plauto, Virgilio, Lucano,
Martiale el aliis quosvis optimates saepe innui dch
cent : quae quidem cum in locis a nobis laudatis
unice senatoribus conveniat, nescio an probari
possit, quod fortasse quidam velint, istos Chronici
Paschalis et Idalii ita inlelligi debere, iil plebeiis in
senatum etad majores dignitates admissis, tum
primum procerum inductum nomen fuerit, quo ve-
teres patricii, et qui ab iis ortum ducebant, aut
I ducturi erant, donarentur, ut a caeleris ex plebe se-
natoribus distinguerentur, quos inde novos voca-
bant, quique non gauderent jure imaginum, quml
patriciorum dunlaxat erat, tametsi deinceps plebeios
senatores Jus etiam ponendi imagines simul acce-
pisse plerique consentiant, praesertim si aliquot ex
curulibus magistratibus gessis^iU.
(31) Αούσκον, Idat. et Fasti, Tusco.
(32) Έντεΰθετ. Ex Eusebio lib. i Chron., p· 32,
2. Edit. Scalig.
VARliE LECTIONES.
των. ετών P. βασιλεύοντος P. ύπομεΤναι PV. 'Ρουτιλλιου PV.
<ΟίΙ
CHRONICON
PASCHALE.
A. ϋ. C.
4:0
la'. ύπατεία ΤουτιΑίου^· xa\ Βιτελλίνου (55).
268. XI. Rutilio ctVilclliuo coss.
4.
ιβ'. ύπ. Φαβίου χαΐ Μαλογεννησίου (54).
269. XII. Fabio et Maloginense coss
1. 74.
ιγ*. ύπ. Μαμέρχου χα\ Φαβίου τδ” β'.
270. XIII. Blamcrco ct Fabio 11 coss.
2.
Ι^.ν ΌΛνμπιάς.
XCI Olympias.
ι?. ύπ. Φαβίου τδ γ' χα\ Βολισίου (55).
L7I. XIV. Fabio 111 ct Yolisio coss.
3.
ιε'. ύπ. Τερτύλλου χα\ Φαβίου τδ”* θ'.
272. XV. Tertiillo et Fabio IV coss.
4.
ις^. ύπ. Σαβίνου χα\ Φούσου
275. XVI. Sabino et Fulvo coss. (A. a
ιζ, ύπ. Κιχιννατου χα\ Φαβίου τδ ε'.
M. C. 5094.)
t. 75.
274. XVII. Cincinnato et Fabio V coss.
2.
^ΟΛνμαιάς,
XCII Olympias.
ιη'. ύπ. ’Ρουτιλίου ^·** xa\ Φαβίου τδ^·*** ς^.
27.5. XVIII. Rutilio cl Fabio VI coss.
5.
tO*. ύπ. Αίμιλίου χα\ Έρκουλίνου (37).
276. XIX. iLinilio et llerculino coss.
4.
Είρξης έλθών είς τήν Έλλάο'α έξεπολέμησε τάς
Xerxes in Grxeiam profectus, Athenas
Αθήνας έμπρήσας αύτάς · χα\ To5o6oX{qt Ί:ληγε\ς
ύπέστρεψεν είς Βαβυλώνα, χα\ άπέθανεν.
Περαών θ' Ιβααίλεύαε Σογδιαν^ς ίτη ζ*.
όμου ^ρβ'.
expugnavit, incenditque : ac teli accepto
β ictu saucius, Babylonem reversus, obiit.
Apud Persas ix regnavit Sogdianus
ann. vii. Colliguntur anni v. hciv.
oT. ύπ. Αενάτου^* (58) χαΐ Πουβλιχίου.
277. I. Lanato et Publicio coss.
1. 76·
P'. ύπ. 'Ρουτιλίου *· τδ β' κα\ Στρούχτου.
278. II. Rutilio II et Structo coss.
2,
*ΟΛυμπιάς.
XCI II Olympias.
γ*. ύπ. Ναυτίου χα\ Πουβλικόλα.
279. III. Naulio et Publicola coss.
3.
Ε. ύπ. Μαλλίου χα\ Φουρίου.
280. 'IV. Mallio et Furio coss.
4.
ε*. ύπ. Αίμιλίου τδ ·* β’ χαΐ Ιουλίου.
281. V. iEiiiilio 11 ct Julio coss.
1. 77.
ς^. ύπ. Πιναρίου χα\ Φούσου.
282. VI. Pinario et Fuso coss.
2.
Ι^Δ' 'ΟΛυμΛίάς.
CXIV Olympias.
ζ. ύπ. Σαβίνου χα\ Καπετωλίνου.
283. VII. Sabino et Capitolino coss.
5.
Περσών t' έβασίλευσεν Άρταξ(·ρξης ό Μνήμων,
υΐ^ς Δαρείου χα\ Πυράττιδος**, δτη μ', όμου ,ερμδ'.
α'. ύπ. Αιμίλιου τό γ' χα\ Βχλερίου.
ύπ. Κελεμοντάνου χαι Πρ{σχου.
Ευριπίδης (59) τελευτή χαΐ Σ^φοχλής (40) Ιν Άθή-
ναις.
γ*. ύπ· Κελεμοντάνου τδ χα\ Πρι αχού τδ
*ΟΛυμπιάς.
β*. ΰπ. Αίμιλίου τδ δ^ χα\ Βιβουλανου.
ε'. ύπ.Τεγιλλανου χα\ Φούσκου,
ς*'. ύπ. Πρίσχου χα\ Φλάβου. 1β7
C. ύπ. Τριχεπιτίνου’* χα\ Βετουρίνου·^.
Ιχς·' ΌΧνμΛίάς.
ύιΐ· Γάλλου χα\ Καμερίνου.
Apud Persas χ, regnavit Artaxerxes
Blnemon, filius Darii et Pyratlidos, ann.
, XL. Colliguntur anni v. mcxliv.
284. 1. iEmilio 111 cl Valerio coss. 4.
285. II. Celeinontano cl Prisco coss. 4. 78.
Euripides moritur, ut et Sophocles
Athenis.
286. III. Celiinontano II et Prisco 11
coss.
XCV, Olijmpiai.
287. IV. iOmilio IV et Yibulanocoss
288. V. Begilliano et Fusco coss.
289. Capitolino II I ei Fabio II co$$. I. 70,
290. VI. Prisco cl Flavo coss.
291. Prisco et Helva coss,
292. VII. Triciplino et Velurino coss
(A. a ΛΙ. C. 5112.) XCVI Olympias,
I 295. vm. Gallo ct Camerino coss. 1. 80.
2.
5.
4.
1.
2.
5.
4.
S Biz&XXirov, Scliotl. Βιτιλλίνου
ISO. Fasti Yiscellino.
(54) ΜαΛογεττησίον. Idal. ms. Maloginense.
(35) ΒοΛισΙου, Idat. Volesio. Fasti, Valerio Po-
ftfo.
(36) Φούβου. Scholt. Φούσου. Fasti, Furio Fuso.
Idat. ms. Fugo.
(37) 'Epxov^lrov. Idal. ms. JEsculino. Fasti,
DUCAXGII NOTiE.
Idat. ms.
Servilio Structo.
(58) Αανάτον. Idal. ms. Lanate et Publilio. Fasti,
Lanato.
(59! ΕιφιΛίδης. Ex Eiisebio, ubi Scaligcr, p. 108,
et Selden. ad Epochas Ariindelianas.
(40) Kffl ΣοίροκΧης. lideni Scaligcr et Seldenus
locis indicatis.
VARliE LECTIONES.
τδ oro. R. Φούλβου P, Φούβου V. Αανάτου P. Ρουιιλλίου PV. τδ om. ** Πυράτ-
τιδος. Imo ΙΙαρυσάτιδος. ** Τρεκιπιτίνου V. ** Βετουρίου R, alterum in margine poi\eivs.
411 CHRONICON PASCHALE. 412
A.U C. [01. Iph.
294. IX. 1'ublicola 11 et Sabino coss. 2.
295. X. Vibulanoll et Malo|}inense coss. 5.
Isocrates rbetor claruit.
296. XI. Naulio et Atratino coss. 4.
Athen-enses coeperunt xxiv elementis
uti, cum prius non nisi xvi uterentur.
XCVll Olympias.
297. XII. Publilio ct llilariano coss. 1. 81.
298. XIII. Blaximo et Ver*>inio coss. 2.
299. XIV. Rogo ct Veturio coss. 5.
500. XV. Capitolino et Varo coss. 4.
V. Summus pontifex Jannscus, filius Jodae,
ann. xxxii. Colliguntur anni clxxiv.
xcrill Olympias.
301. XVI. Festo et Quintilio coss. 1. 82.
502. xvii. Lanato et Capitolino II coss. 2.
505. His coss. Decemviri creati priores et
posteriores ann. ii. 5.
50 i. t^x I datio. 4.
505. xviii. Dari ato ct Potito coss. 2.85.
500. XIX. Armenio et Tricosto coss. 5.
XCIX Olympias.
507. XX. Macrino et Julio coss 4.
508. XXI. Furio et Capitolino 111 coss. 1. 84.
Kudoxus astrologus floruit.
500. XXII. Gentilio et Curtio coss. 2.
510. Mugillano et Atratino coss. 3.
ialli qui et Celtae dicti, Romam occupa*
runt., prxter Capitolium.
511. xxiii. Macrino II ct Capitolino III
coss.
Plato Philosophus floruit.
C Olympia.
512. XXIV. Yibulane et Helva cofs. 1. 85.
5ir>. XXV. Pacello et Crasso coss. 2.
314. XXVI. Macrino 111. ct Lanato coss.
(A. a M. B. 5140.)
515. xxvii. Mallio et Capitolino y. coss. 4
316. His coss. Item trikuni plebis III
ann. ii.Ex hiatio. i. 86
CI Olympias.
517. xxvni. Macrino 111 et Fidenate coss. 2.
A
θ', ύπ. Πουβλίχ«^λαι (II) xb β' κα\ Σαβίνου.
ύπ. Βιβουλάνου (42) χ6 κα\ Μαλογεννησίοο.
Ισοκράτης (43) 6 ^5ήτωρ Ιγνωρίζετο.
ta'. ύπ. Ναυτίου χα\ Άτρατίνου.
Αθηναίοι (44) ήρξαντο στοιχε(οις χδ' χράσΟβι,
πράτερον ις' χρώμενοι.
Ι^Ζ' *ΟΛίψ:ίίάς.
1,3*. ύπ. Πουβλιλ{ου χα\ Ίλαριανοΰ.
ιγ'. ύπ. Μαξίρου καΐ Βεργινίου.
ιδ'. ύπ. ’Ρόγου χα\ Βετουρίου.
ιε'. ύπ. Καπετωλ^νου χαι Ούάρου.
Πέμπτος άρχιερεύς ΊανναΓος υΐδς 1ωδα« ?τη λβ'.
όμοΰ ροδ*.
^ΟΛνμπιάς.
® ις'. ύπ. Φήστου κα\ Κυντίλλου.
ιζ'. ύπ. Αανάτου·· χαΐ Καπετωλ(νου τδ Ρ'.
ιη'. ύπ. Βαρβάτου (45) χα\ Ποτίτου.
ιθ'. ύπ. Αρμενίου (46) κα\ Τρικδστου®·.
^ΟΛνμηιάς.
χ'. ύπ. Μακρίνου κα\ Ιουλίου,
κα'. ύπ. Φουρίου κα\ Καπετωλίνου τδ γ*.
Εύδοξος άστρολόγος έγνωρίζετο.
κβ'. ύπ. Γενουκίου®’ καΐ Κουρτίου.
Γαλάται oi·® καΐ ΚελτοΙ 'Ρώμης έχράτησαν πλήν
(· του Καπετωλίου.
κγ'. ύπ. Μακρίνου τδ Ρ' κα\ Καπετωλίνου τδ γ*.
Πλάτων (47) φιλδσοφος ήκμαζεν.
Ρ· "ΟΛνμΛίάς.
κδ*. ύπ. Βιβουλάνου καΐ Έλουα.
χε'. ύπ. Πακέλλου (48) και Κράσσου.
κς'. ύπ. Μακρίνον (49) τδ κα\ Αενάτου®·.
κζ'. ύπ. Μαλλίου κα\ Καπετωλίνου τδ ε'.
ΡΛ' ^ΟΛνμηιάς.
χη'. ύπ. Μακρίνου τδ δ' ·· κα\ Φιδενάτου.
DUCANGH NOTiE.
(41) ΠονβΛικόΛα. Scalig. Ποβλικόλα, iquomodo D
Fasti alii.
(42) Bi6ovAarov. Scalig. Βιβουλίνου. Fasti, Ft-
bulano.
(45) Ίσοκράττ\ς. Rursum eadem verba infra, ad
U. C. cccxxvi.
(44) 'AOnyaTot. Ex Euseb. Cbron., ubi consulen-
dus Scaliger. ac in primis Salmasius ad consecra-
tionem templi in agro Herodis Attici, pag. 50 ct
seqq., et Bochartus in Colon. Fhoenic. lib. i, cap. 20.
Eadem etiam habet Georgtus Syncellus, p. 257.
(45) Βαρβάτου. Idat. ms. Barbaro^ Fasti, Bar-
bato. , . ,
(46) ^ΑρμετΙου. Schott. Έρμενίου. Idat. ms.
Bermenio. Fasti, Herminio.
(^7) ΠΛάτύύΤ. Rursum eadem repetit ad an.
U. C. cccxxiii. Vide Scalig. adEusebiuin, ubi de
^latonis natali ct morte. ^ ·
(48) ΠακέΧΧου. Idat. Pacilio. Fasti, G. Fucto
^acilo. «... . t r
(49) Μακρίνου. Idat. et Fasti, Macenno. ΙβΓμ,
facrtno. Idem Idat.
VARIE LECTIONES.
·» Λανάτου. Αενάτου m. R. ·'· Τρυκνοτου V. ” Γε-Λοτίου P sola. “ ol om. V. '* Αενάτου V, m. U,
Αχνάτου P. S'. τέτχρτον R, γ' P.
ita CHRONICON PASCHALE. 4!
A.^
κθ*. ύπ Μαλογενησίου ·* χα\ Κρά^σου. 16S
λ', ύπ. Ιουλίου κα\ Βεργινίου (50).
λα', ύπ. Κατιετωλίνου τύ ς' χα\ Καμερίνου (51).
ΡΒ* ^ΟΛυμΛίάς.
λ?', ύπ^ ΙΙοίνου (52) κι\ Μελίτιονος.
Καμπανών Ιθνος (53) έν Ιταλία συνέστη.
λγ'. ύπ. Κράααου κα\ Τουλλίου (54).
λδ'. ύπ. Τριχιτίνου χα\ Φιδενάτου τδ
λε'. ύπ. Κδααου χα\ Ποίνου τδ β\
Ισοκράτης 6 ρί\τωρ έγνωρίζετο.
Ρ7*' ΌΛνμΛίάς,
λς·'. ύπ. Άχίλλα (55) κα\ Μουγιλάνου.
λζ*. ύπ.Άτρατίνου χα\ Βιβουλάνου.
Πλάτων χα\ Ξενοφών χα\ άλλοι Σωκρατικοί έγνω-
ρίζοντο.
λη'. ύπ. Καπετωλίνου τδ ζ' κα\ Βιβουλάνου τδ 8'.
.U.C. οι. Ipb. 1
518. XXI3L. Maloginense cl Crasso coss. 3.
319. XXX. Julio el Verginio coss. 4.
320. XXXI. Capitolino VI et Camerino
coss. I. 87.
321. Hii co$s. Item tribuni plebii III, 2.
322. ann. ii. Ex Idalio, 3.
CII Olympias.
323. XXXII. Poeno et Mclitone coss. 4.
Gens Campana in Italia coacta est.
524. XXXIII. Crasso et Tullio coss. (A. a
M. B. 5150) 1.8S
525. XXXIV. Tricipitino Cl Fidenate II
coss. 2.
326. XXXV. Cosso et Poeno II coss. 3.
Isocrates rhetor agnoscebatur.
CIII Olympias,
327. XXXVI. Achilla et Miigilano coss. i.
328. 329. 330. Uis coss. Item tribuni
plebis IV. anniii. Ex Idatio. 1,2.3.89
331. xxxvii. Atralinoel Vibulanocoss. 4.
Plato et Xenophon, aliique Socratici flo-
rebant. 1.90.
332. xxxviii. Capitolino Vil. et Yibola-
no ILcoss. 2.
His coss. Idem tribuni plebis [IV. ann.
viii. Ex Idatio.
353. 534. 555. 356. 537. 358. 359. 340.
2.5. 4* 01.91.1.2. 3. 4.01.92.1.
λβ'. ύπ. Μουγιλάνοο τδ β' να\ ’Ρβυτιλίου (56).
ρβ* ΌΛνμ:ΐίάς.
μ', ύπ. ΑΙμιλί^ν χιι *Ρ·υ στιχίου ·*.
Ξενοφών (57) ό Γρύλλβυ** κα\ Κτησίας έγνωρί^ον·
το, χα\ Σωκράτης φιλόσοφος έν τψ δεσμωτηρίφ πιών
τδ χώνειον άπέθανεν, ζήβοις έτη V·
ια'·^ Περσών έβασίλευσεν ·* Άρταξέρξης δ κα\
Όχος έτη χ^. όμοΟ ,εροα'.
α'. ύπ. Κόσσου»· χαΐ Μεδουλλίνου ” (58).
Q ZU. Cosso el Medullino coss. 2
342. Ambusto et Paculo coss, 3
343. xxxix. Mugiilano II et Rutilio coss. 4.
CIV Olympias,
314. XL. iEniilio et Rustico coss. 4.
Xenophon Orzylai filius, et Ctesias flo-
rebant ; et Socrates 'philosophus in car-
ccre hausto toxico interiit, cum vixisset
annos xc.
Persarum rex Artaxerxes, qui et Ochus
dictus, ann. xxvm. Colliguntur anni
V. HCLXXI.
345. t. Cosso ct Medullino coss. 1.03.
His coss. tribuni plebis IV et VI ann, xv.
Ex Idatio.
(30) BefrfHov. Ita Schotf. Idal. ms. et Fasti.
(51) ΚαμερΙνον, Idat. nis. Carino.
(H) Holrot^. Jdat. dis. Poeno et Metitono. Fasti,
T. QuiaHa Penno.
{^) Καμ:τακώ}^ ίβτος. Εχ Eusebio, ubi Scalig.,
p. 105. Iu etbiu Synedius, p. 248
(54) Καί TavXUov. 4dat. Julio. Fasti, L. Julio
Julo.
SchoU. Άξίλλα.
(56) 'ΡουτιΛιου. Ita Idat. ms. et Scholt.
(57) ΕενοίρΐύΊ, rlc. Tota hiEC periodie sumpla
est ex Eusebio, ubi Sc^Uger, p. 122. Sed cur ’0p-
ζυλάου vocem addat auctor Chronici, quasi Xeno-
phon (Uius fuerit Orxylai. qui Grylli Eus''hio el
scriptoribus dicitur, non plane percipio. De Socra-
tis morte adeundus etiam Seldenus ad Grsccoruiu
Epodias.
(58) Μετον.\.Χίνυν. Idat. ms. Casso et MuduUino,.
Scliott. et Fasti, Μεδουλλίνου.
DUCANGII NOTiE.
1>
VARIiE LECTIONES.
·· Μαλλογεννησίου P. ·· 'Pouuxixou P sola. " ό Γρύλλου. Όργ-Λάου V, ’ΟρζυΑοου P. Cotif. Menagias
ad Diog^is yu. Xeuoph. init. ta' oin. P. ·* βασιλεύς P. ·· Κόσσου. Κάσσου RV. ·’ Μεδουλλίνου,
ΜουδίΑλίνου V, m. R.
CHRONICON PASCU.VLE.
[Oljpli l A
lio
415
Λ.ϋΧ.
316. 3i7. 348 319. 550. 551. 332.
553. 554. 355. 356. 557. 358. 359.
360.
2. 3. 4. 01. 94. i. 2. 3. 4. 01. 95. 1. 2. 3. 4.
01. 96. «. 2 3.
361. n Flavo ei Camerino coss. 4.
362. 111. Potito et Capitolino coss. 1, 97
piogenes, Icesii filius. Cynicus florebat.
//ii coss. Item tribuni plebis creati sunt
aun,\\\ii. Postea ann. iv. nemo curulis Ma-
gistratus fuit. Item tribuni plebis VL Ex
Idatio,
363. 364. 365. 366. 567. 368. 369. 370.
37!. 372. 373. 374.375. 376. 377. 378.
579. 580. 38t. 382.485. 384. 385. 386.
2. 2. 4. 01. 98. 1. 2. 3. 4. 01. 99. 1. 2.
5· 4. 100. I.
2. 3. 4. 01. 101. i. 2. 3.4.01. 102.1.
2. 3. 4. 105
1.2. 3. 4. 1. 104.
CV Olympia^.
387. IV. Genucio et Cubio coss. 2.
388. V. Mamertino et Laterano Coss.
(A. a &1. B. 5148.
Democritus moritur, cum vixisset an-
nos c.
590. VI. Petito et Galba coss. 2.
Scipio Africanus Uomanoruni dictator,
vastata Carthagine, Africam cognominavit.
391. vn. Mamertino flet Sulla coss.
Terr® motu in Achaia facto, Elia et Bu-
ra (iemerso; sunt, quarum versus mare us-
que hodie vestigia visuntur a navigantibus
Corintho Petras ad sinistras partes.
Eudoxus philosophus florebat.
VI. Summus pontifex Jaddus, ann. xx.
CoHiguntuf anni c:(civ.
CVI Olympias,
392. VIII. Alio et Gcnucio coss.
593. IX. Stolone et Peiino coss.
394. Balbo et Ambusto coss,
395. X. Libone et Lenato coss.
596. XI. Ambusto et Proculo coss.
β'. ύπ. ΦλΔβου (59) κα\ ΚαμερΙνοο.
γ'. ύπ. Ποτίτου χα\ Καπετωλίνου.
Διογένης Ίχεσίου ό χυνιχδς έγνωρίζετο.
psf *ΟΛυμΛΐάς.
δ', ύπ. Γενουκιου·® χα\ Κουρτίςυ (60).
ε*. ύπ. Μαμερτίνου χα\ Αατεράνου.
109 Δημόκριτος (61) τελευτδ ζήσας Ιτη ρ'.
ς*. ύπ. Πετίνου και Γάλβα (62).
Σχιπίων (63) Άφρικανύς 'Ρωμαίων διχτάτωρ πορ-
C Οήσας τήν Καρχηδόνα Αφρικήν μετωνόμασεν.
ζ*. ύπ. Μαμερτίνου τύ β' χα\ Σύλλα.
Σεισμού γενομένου (64) έν Άχαια, Έλίχη·· χαΐ
Βοΰρα χαΐ Πελοτιόννησος^ κατετιόΟησαν, ών κατά
θάλασσαν άχρι νΰν Γχνη φαίνονται πλεόντων άπδ *
Κορίνθου είς Πάτρας έπΙ τά Αριστερά μέρη.
Εύδοξος (65) άστρολόγος® έγνωρίζετο.
Έκτος άρχιερεύς Ίαδδούς έτη κ'. όμού ρΐιθ'.
ρς' 'OJvjtJtidr,
η', ύπ. Άλλου (66) και Γενουκίου.
θ', ύπ. Στόλωνος χα\ Πετίνου.
ι'. ύπ. Αίβωνος χα\ Λαινάτου
ια'. ύπ. Άαβούστου καΐ Προχούλου.
4.
1.
2.
3-
4.
105.
DUCANGII NOTifi.
(59) ΦJdCov. Idat. ms. Flabo, alii Flavo. Fasti,
C. Furio Pactio.
(60) ΚονβΙον. Idat. et Curtio. Fasti, Quinto Ser·
tilio.
(61) Αημόχριτος. Ex Eusebio, ubi Scaliger.
(62) Kctl ΓάΛβα. Idat. Calva. Fasti, Ucinio Calvo
(63) ΣκίΛίωτ. Similia refert Georgius Syncelliis,
p. 258, qui r|)v χώραν 'Αφρικήν, etc., batiet. Sili-
ceas : Καρ/ηβών, ή 'Αφρική, ές ής όρμάτο μέγας
Κυπριανύς, etc. Quid si legatur, ’Αφρικανύς μετω-
νομάσθη? Vide Goaruro ad eumdeiii Syncelliim.
(64) Σεισαον γενομέτον. Ex Eusebio, ubi Sca-
liger, p. 125. Eadem etiam reci Ut Georgius Syn-
celliis, p. 258, ex quibus pro Έλία, legendum
Έλίκη constat.
(65) Εϋδοξος. Ex Eusebio, ubi Scaliccr, p. 107.
Iu etiam Georgius Syncellus, p. 237, 2a«.
(66) 'ΆΛΛον. Idat. ms. Achaia. Fasti, Q. Servilio,
YABI^ LECTIONES.
·* Γεινουκίου και Κουβίου P. Έλία P. * χα\ Πελοπόννησος om. P. * ύτΛ P. » άστιολόγος V, m. R.
*.νενάτου P sola, Y,
4i7
CimONICON PASCHALE.
418
Α A.U.C.
[01. Iph.J
Ισοκράτης (67) ό βήτωρ έγνωρίζετο.
Isocrates rhetor claruit.
4.
fC ΌΛνμΧΐξΧς.
CVIJ Olympias.
/
ιβν ύπ. 'Ρουστικίου (68) κα\ Καπετωλίνου ·,
597. XII. Kusticioet Capitolino coss.
1, 106.
ιγ'. ύπ. Άμβούστου τδ β' καΐ Λαινάτου ®*.
598. XI 11. Ambusto 11. et Lenato coss.
2.
10'. ύπ. Ποτίτου (69) χα\ Πουβλικόλα.
599. XIV. Polito et Publicola coss.
5.
400. Ambusto III. ct Capitolino coss.
4.
401. Petito IV et Publicola coss.
1. 107.
402. Publicola et Rutilio II coss.
2.
ιζ\ ύπ. 'Ρουστιχίου τδ β* και ΙΙοίνου.
405. XV. Rusticio 11 et Poeno coss.
5.
' ^Ο,Ινμηιάς.
CVIII Olympias.
ις’. ύπ. Σκιπίωνος και Αενάτου.
404. XVI. Scipione et Lenato coss.
4.
ι^. ύπ. Καμίλλου και Κ ραΐσου.
405. xvii. Camillo et Crasso coss.
1. 108.
Δημοσθένης ό βήτωρ έγνωρίζ-το.
Demosthenes orator florebat.
ιη' ύπ. Κορβίνου κα\ Αενάτου τδ γ'.
P 406. XVIII. Corvino et Lenato lII coss.
2.
ιθ'. ύπ. Βένωκος (70) χαΐ Τορχουάτου ·.
407. XIX. Venoce et Torquato coss.
5.
p(f ^ΟΛνμτίίάς.
CIX Olympias.
X. ύπ. Κορβίνου τδ β' κα\ Λίβωνος.
408. XX. Corvino H et Libone coss.
4.
χα'. ύπ. Βούλσωνος (71) καΐ Καμερίνου.
409. XXI. Vulsone et Camerino coss.
1. 109.
κβ'. ύπ. Τουτιλίου (72) και Τορχουάτου^.
410. XXII. Rutilio et Torquato coss.
2.
χγ'. ύπ. Κορβίνου τδ· γ* κα\ Κόσσου*.
411. XXIII. Corvino III. et Cosso coss.
5.
pf "ΟΛνμ:ιιάς.
CX Olympias.
χδ'. ύπ. "Αλλου (75) κα\ ’Ρουτιλίου τδ β'.
412. XXIV. Alio cl Rutilio II coss.
•4.
xz\ ύπ. Βένωκος rh p' xa\ Μαμερτίνου.
χς*. ύπ. Τορκουάτου·* τδ γ' κα\ Μούσιονο;.
ϋλάτων, κα\ Αισχίνης (74), κα\ Σύμμαχος, και
Αριστοφάνης κωμωδοποιός έγνωρίζοντο χα\ Δημο-
σθένης,
170 κζ*. ύπ. Μαμερτίνου χα\ Σιλωνος **.
Άρταξέρξης*· ό κα\ ^Ωχος , βασιλεύς Περσών, ^
κατελθών είς Αίγυπτον έπολιδρκησεν αύτήν. Τότε
χατβσοφισάμενος ό Νεκτεναβδς *·, βασιλεύς τελευ-
ταίος Αίγυπτου , Φαραώ κεκλη μένος , μαθών δτι
έπαυσεν ό θε^ς την δυναστείαν τών Αίγυπτίων , ξυ-
ρησάμενος τήν κόμην τής κεφαλής αύτοΟ κα\ άλλοιιό-
ίτας*^ έαυτδν έτέρορ σχήματι Ιφυγεν διά του *· Πη-
λουσίου, καταλιπών Η ίδιον βασίλειον, κα\ εις την
ΙΙέλλην τής Μακεδονίας (75) διέτριβεν, δπου έτυράν-
νησε Φίλιπτςος δ Μακεδών βασιλεύς.
Έβδομος άρχιερεύς ’Ονείας * · υίδς Τάδδου Ιτη κα'.
όμοϋ ,σιε' (76).
ρια' 'ΟΛνμπιάς,
iS' έβασΟχυσεν Ιν Περσίδι Άρσισόχος** Ιτη δ'.
όμοΟ ^εροε'.
α*. ύπ. Καμίλλου κα\ Μυνίου (77).
415. XXV. Venoce Ilei Mamcrlinocoss. i. 110.
414. XXVI, Torqiiatolll et Musone coss, 2.
Piato, et iEscbylus, et Symmachus, et
Aristophanes comoediarum scriptor flo-
rebant, ut et Demosthenes.
415. xxvu. Mamertino et Philone coss. 3
Artaxerxes, qui et Ochus dictus, Persa-
rum rex, in iEgyptuin facta exscensione,
hanc circumsedit. Tum vero perculsus Ne-
clciiabus i€gypti rex ultimus, qui clPha-
rao appellatus est, cum intellexisset re-
gnum ^gypti a Deo destructum iri ,
tonsa capitis sui coma, ac veste mutata,
per ipsum Pelusium fugit , relicto suo re-
gno, et Pellae Macedoniae urbe, ubi impe-
rabat Philippus Macedoniae rex, moratus.
VII. Summus Pontifex Onias, filius
Jaddu, ann. xxi. Colliguntur anni ccxv.
CXI Olympias,
XII. Apud Persas regnavit Arsiochus
ann. IV Colliguntur anniv. mclxxv.
416. I. Camillo et Munio coss. 4.
(67) Ισοκράτης. Ex Eusebio, ubi Scaliger.
(68) 'ΡονστικΙου, Idat. Rustico.
(69) 'Ρονστικίον καί Ποίγου. Idat. Roctico et
Pano. Fasti, Fabio Ambusto et Quintio Penno,
(70) Βένωκος. Idal. y eneco.
(71) ΒούΛσωνος. Idat. Bursone. Fasti, Drusone.
(72) ΡουτιΛΙον. Schott. et Fasti, Τουτίλου.
(73) *ΑΛΛον. Idat. ms. Achaia,
(74) ΑΙσχύΛος. De quo Scaliger ad Eusebium,
p. 99.
(75) ΠέΛΛην της Μακεδονίας. Vide Syncellum,
p. 256.
(76) ae*. Vir doctus emendat σια'.
(77) Καί ΜυνΙου, Scalig. Μινίου. Idat. et Manio,
Fasti, C. Manio.
DUCANGII NOTiE.
D
VAKIiE LECTIONES.
Κατεετωλίου V, · Τουρκουάτου V. ^ Τουρκουάτου P. * τδ om. R. * Κόσχου V. Α1σχυλτ|ς V,
Αισχύλος P. Φίλωνος P. Άρταρξέρξης V. “ δν Έκταβανός V. άλλοιωσθη R, alterum in m.
^ δι' αυτού P. *· Όνίας P. ” Τάδδου V ab secunda manu. ‘® ^Αρσίοχος P.
CHllOXiCON PASCHALE. 420
A.U.C. [OU*ih.
417. 11. Fesloe. ^ngo coss. i. HI.
418. 111. Crasso et Dolio coss. 2.
410. IV. Kegulo et Corvino coss. 5.
CXII Olympias,
XIII. Begnavit Darius, qiii et Ars.ices,
ann. VI. Colliguntur anni v. mclxixi.
4’iO. 1. Albino et Galbino coss. 4·
411. Absque coss·
it'i, 11. Albino 11 et Cosso coss. (A. a
M. C. 5177.) 4. 112.
4i5. III. Polito et Alarcello coss. 2.
424. IV. Crasso et Venoce coss. 3.
CXIU Olympias.
4'i5. V. Mamerlino 11 ei Deciano coss. 4.
42o. VI. Venoce 111 et Scipione coss. 1. 115.
Alexander Babylonem occupavit, re-
gnuimiue Persarum est deletum, cum ae-
nos durasset ccxLvi, ab anno i , Cyri, us-
que ad pr;eseiitem anuum vi Darii Arsami
lilii : cujus regni similitudo statuje exsti-
tit, cujus manus; ct pectus, et brachia
argentea erant.
Alexander oppida xii condidit, quo-
rum bxc sunt nomina :
I. Alexandria ad Penlapolim prius
Tettus nuncupata Mempheos emporium.
II. Alexandria in iEgypto.
lu. Alexandria ad Harpam.
IV. Alexandria Cabiosa.
V. Alexandria, quae et Scythia in
i£gaeis.
VI. Alexandria ad Porum.
vii. Alexandria ad Cypridis flumen.
^ VIII. Alexandria ia Troade.
IX. Alexandria in Babylone.
X. Alexandria ad Mesargares.
sXj. Alexandria in Perside.
p'. ύπ. Φήστου** καΐ Λόγγου (78).
γ. ύπ. Κράσσου χα\ Δουλίου (79).
δ', ύπ. *Ρηγούλου χαι Κορβίνου.
Ρ1Β' ^ΟΛνμΛίάς.
ιγ*. εβασΓλευσε Δαρεϊος ό Αλέξανδρος Άρσά-
μου έτη ς\ όμοϋ ,ερπα' ■*.
α\ ύπ. Άλβίνου χα\ Γαλβίνου.
ύπ. 'Αλβίνου τ6 β' χα\ Κόασου (80).
γ*. ύπ. ΠοτΣτου κα\ Μαρκέλλου.
ύπ. Κράισου·* χαΙ Βένωχος.
fiiY ^ΟΛνμΛίάς.
ε'. ύπ. Μαμερτίνου τδ β' χα\ Δεχιανου.
Β ς·'. ύπ. Βίνωκος*^ τ6 γ' (81) χαι Σχιπίω'/ο;.
Κατέσ/εν Βαβυλώνος ** ^82) Αλέξανδρος , και ή
Περσών βατιλεΐα κατελύΟη. διαμείνααα έτεσι αμχ'
άπδ πρώτου έτους Κόρου έως του παρόντος έκτου
έτους Δαρείου του Άραάμου, ής βασιλείας ή όμοιω-
σις τής εΙκόνος γέγονεν, ής ·· α1 χειρ£ς xa\ τδ στή-
θος και οΐ βραχίονες άργυροί.
Αλέξανδρος έχτισε πόλεις ιβ (83), ών αΐ προση>
γορίαι αύται.
Αλεξάνδρειαν τήν παρά Πεντάπολιν, πρότερον
ΧεττοΟν” χαλουμένην, Μέμφεω; ούσαν έμπόριον.
Αλεξάνδρειαν τήν πρδς Αίγυπτον.
Αλεξάνδρειαν τήν πρδς * Αρπαν *·.
Αλεξάνδρειαν τήν Καβίωσαν ·· (84).
'Αλεξάνδρειαν τΐ^ν χα\ ΣχυΟίαν ** έν Αίγαίοις ’*.
'Αλεξάνδρειαν τήν έπ\ Πώριρ (85).
171 'Αλεξάνδρειαν τήν περ\ Κυπρίδο; ποτα-
μόν (80).
'Αλεξάνδρειαν τήν έπ\ Τρφάδος (87).
'Αλεξάνδρειαν τήν έπ\ Βαβυλώνος.
'Αλεξάνδρειαν τήν έπΙ Μεσασγαγές ·· (88).
'Αλεξάνδρειαν τήν έπ\ Πέρσας.
DUCA.NGII NOTiE.
(78) ΦΙστον. Idat. nw. Feslo, Fasli, P«fo.
(79) Kal ΑονΛίου. Idat. ms. et Uulillo. Fasti,
Duillio. — 'Aruxazla. Vide Fastos Sigonii ad hunc
annum.
(80) ΑΛβίνου καϊ Κόσσου. Idat. Galbino et
Couo.
(81) Βέτωχος τύ f, Idat. 11. Fasli, M. Plautio
Dennone.
(82) Βαβυ.Ιώνα. Ita Scaligeri Edit. Perperam Βα-
βυλώνος, Baderiana.
(83; * Εκτισα ηόΛεΐζ rfi, Tetidoni habentur^ in
Chronico, quod Alexandrinum appellamus, ei Geor-
gii episcopi Ambianensis nomen praefert, p. 75 edit.
Scaligeri, qui ad oram Uhri Steplianum ad xviii
D urbes ab Alexandro conditas referre adnotairit: to-
tidem etiam Euslalhius.
(84) Tqr Καβίωσαν, Quo nomine donatur Lao-
diceae Syriae reaio a Geographis.
(85) ΈπΙ /Ζω/ζφ. lianc omittit Chronicon Alexan-
drinum.
(80) ΪΙερΧ ΚνπρΙβος ποταμόν. Chron. Alexandr.
Super Cypridutn fluvium : de quo, ni lallor, silent
Geographi. Alexandriae in insula Cypro iiieminit
Stt‘phanus.
(87; Τήνέπί Τρωάβος. Quam πόλιν Τροίας rocat
Stepbanus.
(88) "Επϊ Μεσαργοψές. Chron. Alexandrinum,
qu(B in Mesasgiges.
YABliE LECTIONES.
·· Φιστου F. ■· Δουλείου V. ■* Άρσάμου. Άρσάχης P. ·■ je, ξ P. Mox repetit Y ptf 'Ολυμπίάς.
·· Κράσσου. Βράσσου V. Βέχωνος Β, Βένωχος m. Κ. ■· Βαβυλώνα Ρ sola. *· ής om. BV. Sin-
Silaa Alexandrias litteris a' — ιβ' praepositis notat P. ·® Τεττουν P. ” "Αρπαν. "Αρπασα Rochottus
iiteire de VitabUuement det coloniet grecifues vol. IV, p. iS3. ** Καβιιόσον V, Cabiosum Exc. Scali-
geri p. 75, quo alludit etiam Malalje p. 507, 19 Καμβυσου. ·' κα\ ΣχυΟΙαν. κατά Κιλικίαν Uociietius
p. 128. ·■ ΑΙγέοις Υ. ·· Μεσαργαρέ; Ρ, Mesasgiges Exc. Scaligeri.
421 CHRONICON
•Αλεξάνδρειαν τήν Κάαον ·· (89).
^Αλέξανδρος λβ' ίτος άγων Αναιρεθείς φαρμάχφ
τ&λευτά έν Βαβυλώνι.
Αίγυπτου τώτ δώδεκα Ααγτδών βασιΛεις.
Αίγυπτου (90) πρώτος Πτολεμαίος Λάγου χα\
Άριινδης υΐδς έτη μ'. όμου ^αχα'*
α\ ύπ. Αεντούλου χαι Σίλωνος.
ρ\ ύπ. Λίβωνος (9t) χαΐ Κούριωρος.
ΡΙΔ' ΌΛνμπιάς·
τ', ύπ. Καμίλλου χα\ Βρούτου.
Παπίριος ·· (92) Κούρσωρ άντιγραφεΰς κατέστη,
Δροΰσος στρατηγδς Ιππέων.
Κάμιλλος ύπατος τδν Γδιον υΐδν έπελέχισεν *®
παρά γνώαην αύτου συμβαλόντα πδλεμον κα\ νική-
σαντα.
δ', ύπ. Λδγγου χαι Κέρατα νού (93).
ε'. ύπ. Κούρσωρος τδ β' χα\ Σύλλου (94).
ς\ ύπ. Γαλβίνσυ και Βαλβένου.
ΡΙΕΓ ΌΛνμαιάς,
ζ*. ύπ. Κούρσωρο; τ6 γ' κα\ Σίλωνος (95).
η', ύπ. Παπιρίου κα\ Κερατανου.
θ', ύπ. Βένωχος καΐ Φλάκκου ·· (96).
ι'. ύπ. Βαρβουλου ** κα\ Βουβουλχου (97)·
ΡΚ^ι'ΌΛνμπιάς.
ια\ ύπ. 'Ρουτιλέου χα\ Λενάτου.
"Ογδοος άρχιερεύς έν Ιερουσαλήμ Έλεάζαρος
έτη ιε'· όμου σλ*.
ιβ'. ύπ. Κούρσωρος τδ (98) δ^ κα\ Λενάτου τδ β\
t/. ύπ. Σαμνήτου χα\ Αδγγου.
ιδ'. ύπ. Κούρσωρος τδ ε' κα\ Βουβούλκου τδ β\
Piy ΌΛνμαιάς.
ιε*. ύπ. Μαξίμου και Μούσωνος.
ιγ'. ύπ. Βουβούλκου τδ γ' κα\ Βαρβούλου.
ιΓ- ύπ. 'Ρούλλου καΐ 'Ρουτιλίου,
ΆτΛ τούτων τών ύπάτων (99) ψηφίζονται τά Ιτη
τών Συρομακεδδνων, ήγουν κα\ Άπαμέων, είς τδ
Πασχάλιν **·
PASCHALE. H2
. Α U.C. [01. Ipb.J
XII. Alcxaodria Cason.
Alexander cum annum ageret xxxii ,
veneno Babylone ex linctus est.
jEgijpti reges xii, ex Lagidts.
iEgypti priiiius rex Ptolemaeus, LagiVt
Arsinoes filius, ann. xl. Colliguntur anni
V. MCCXXI.
427. I. Lentulo et Silono coss. 2.
428. II. Libone et Cursore coss. 3.
(A. a M. C. 5184.) CXIV Olympias,
429. 111. Camillo cl Bruto coss. 4.
Papirius Cursor dictator est creatus :
Drusus vero magister militum. * 1. Ili.
Camillus consul filium suum , quod
prxter suum imperium prjeiiuiii commisis-
set, licet victorem, securi percussit.
430. IV. Longo et Ceralano coss. 2.
432. V. Cursore II et Sulla coss. 3.
433. VI. Galbino et Balbino coss. 4.
CXV, Olympias.
454. VII. Cursore Hiet Silone coss. 1. fl3.
435. vni. Papirio et Ceratano coss. 2.
436. IX. Venoce et Fiacco coss. 5.
457. X. Barbola et Bubulco coss. 4.
CXV i Olympias,
438. XI. Rutilio ct Lenato coss.. 1. 116.
viii. Summus pontifex Hierosolymis
Eleazarus , ann. xv. Colliguntur aVini
ccxxx.
439. XII. Cursore IV et Lenato II
coss. 2.
440. xiii. Samnite et Longo coss. 3.
441. xiv. Cursore V et Bulbulo II coss. 4.
CXVH Olympias.
442 XV. Maximo et Musone coss. 1. 117.
445. XVI. Bubulco III etHSarbulo coss. 2.
444. XVII. Rullo et Rutilio coss. 5·
Ab his coss. putantor anni Syromace-
donum, sive Apamiensium, inPaschalio.
DUCANGII NOTAE.
(89) Tffr Κάσοτ, Chron^con Alexandr. habet hoc
loco, Alexandriam fortissimam.
l90; ΑΙγύπτον. iEgyploriiin Regum seriem de-
scribunt praeterea Eusebius lib. ii Cbron. et Epi-
phaniui in Itb. de Ponderibus et mensur. qui ab
Eusebio in annorum numero identidem discedit.
Auctor Paschalis Eusebianam rationem sequitur :
Cedreniis nonnihil variat.
(91) ΑΙδοήτος, Idat. Libonio, Fasti, Lavino.
(92) Παχύριος^ elc. Sic legendum. Idatius ms.
His eonss. tum dictator creatus Papyrius Cursor, et
magister equitum Drusus. Ubi ridicule Scriptor
Paschalis dictatorem, per vocem άντιγραφεΰς red-
didit : quae quidem vox Graeca, dictator, in GIoss.
Graecolal. exponitur, id est, contr ascriptor. At in Lat.
Gr. dictator, μύναρχος recte vertitur.
(93) Κερατάνου. Idat. Ceretano, et infra.
(94) Kal ΣνΛΛον. Idat. Rullo.
(95) Kal ΣίΛωτος. Idat. et Filone. Ita Fasti.
(96) Kal ΦΛάκχον. Idat. Flaccino. Fasti, ’ Ben·
none et Fossio.
(97) ΒαρβούΛον. Schott. Βαλβούλου. Seal. Bai-
βούλου. Fasti, Barbula.
(98) Κούρσωρος τό Idat. m. Mox ε'. Idat.
IV.
(99) Άπό τούνωτ τώτ ύχάτωκ, Cbronicon Eu-
VARIifi LECTIONES.
**Κάσον. Conjicias κατ’ "Ισσόν. Conjecturae favet κράτιστον in Catalogo ms. Alexandr. apud Berkelium
ad Stepbani ΒονκεφάΛεια, p. 237 B. Quod idem legerat scriptor Excerpi. Scaligeri. Καύκασον Rochetlus
p. 162. Aliud mendum imposuit misero Exc. Seal, scriptori, qui hujus loco ponit Alexandriam foriissi·
mam. *·Παπίριος m. R. flaxlrioqVS. *· έπελΐκησεν V. Παπηνίου Υ. Φλάχου constanter Υ.
*** Βαλβούλου Υ. Βουλβούλου Ρ, Βουλβούλχου Κ, Πασχάλιον Ρ.
423
CHllONICON PASCHALE.
424
A.L.C. [01. Iph.] A
4i5. iiis prxdiclis coss. Bubulus crea-
tus est magister equitum. i. i 17.
41ϋ. xviii. Musonell et Rullo II coss. 1.418.
CX VIII Olympias.
117. XIX. Appioet Violente coss. i.
(A. aM.C. 5201.)
448. XX. Romulo et Albino coss. 3.
410. XXI. Metello et Minucio coss. 4.
450. XXII. Sempronio el Faverio coss. 1. 119.
CXIX Olympias.
4j1. xxiii. Lentulo cl Avenlinense
coss. 2.
45's. XXIV. Dentone et iEmilio coss. 3.
4o5. XXV. Corvino et Pansa coss. 4.
454. XXVI. Petilo cl Torquato coss. 4. 120. B
IX. Summus Pontifex Simon , ann xiv.
Colliguntur anni ccxl. 2.
CXX Olympias.
455. XXVII. Scipione cl Maximo coss. 5.
45G. xxviii. Rullo 111 et Musone III
coss. 4.
Menander comicus moritur.
457. XXIX. Claudio el Violente coss. 4. 421.
XXX. Rullo IV et Musone IV coss. 2.
CXXI Olympias.
458. XXXI. Claudio et Violente coss.
459. XXXII. Rullo V et Musone V coss.
460. xxxiii. Metello et Regulo coss. 3.
461. XXXIV. Cursore el Maximo coss. 4.
CXXII Olympias.
462. XXXV. Maximo 11 et Craccho coss. 4. 122.
4G3. XXXVI. Metello 11 et Bulbo coss. 2.
404. Rufino et Dentato coss. 3.
465. XXXVII. Maximo 111 et Musone
coss. 4.
466. xxxviii. Cremulo el Albino coss. 4. 123.
CIXIIJ. Olympias.
467. xixix. Marcello et Rutilio coss. 2.
468. XL. Potito et Petito coss. 3.
X. Summus pontifex Onias, Simonis
lilius , ann. xxxii. Colliguntur anni
CCLXXII.
Έτ:\ των ‘τροχΐιμένων (4) ύπάτων γέγονε μάγι-
στρος Βού5ουλκο;
172 eq'. ύπ. Μούσωνος τ6 β' χα\ Τούλλου τ6 β\
ριη' ΌΛνμΛίάς.
ιθ'. ύπ. Άππίου ^ (2) xa\ Βιόλεντος.
κ'. ύπ. Τεμούλου xa\ Άλβίνου.
χα\ ύπ. Μετέλλου χαΐ Μινουκίου.
κβ'. ύπ. Σεμπρωνιου χαι Φαβερ{ου.
ριθ' ΌΛνμπιάς.
κγ'. ύπ. Αεντούλου χα\ ΆβεντΓ,σίου (3).
χδ^. ύπ. Δεντωνίου χα\ ΑΙμιλίου.
κε'. ύπ. Κορβίνου χαΐ ΠΔνσα.
κ^'. ύπ. ΠετΙτου (4) χλ\ Τορκουάτου.
■Ένατος άρχιερεύ; Σίμων Ιτη ιδ'.
όμοΟ σμ'·
ρκ' 'Ολυμπίάς.
χζ. ύπ. ΣχιπΙωνος κα\ Μαξίμου.
χη'. ύπ. ’Ρούλλου τδ γ' χα\ Μούσωνος τδ γ'.
Μένανδρο; (3) ύ κωμιχδς τελευτή.
χΟ'. ύπ. Κλαυδίου (6) κα\ Βιδλεντος.
λ', ύπ. Τούλλου (7) τδ δ' κα\ Μούαωνος τδ δ*,
ρχα' Ό.Ιυμπιάς.
λα', ύπ. Κλαυδίου χα\ Βιόλεντος τδ β\
λ3'. ύπ. Τούλλου τδ ε' (8) χαΐ Μούσωνος τδ
λγ*. ύπ. Μετέλλου κα\ Τηγούλου.
λδ . ύπ. Κούρσωρος χα\ Μαςίμου.
ρκβ' 'Ολυμπίάς.
λε'. ύπ. ΜαξΙμου τδ β' κα\ Γράκχου (9).
\r', ύπ. Μετέλλου τδ β' καΐ Βούλβου.
\ζ. ύπ. Μαξίμου (10) τδ γ' κα\ Μούσωνο; τδ ς·'.
\τ*. ύπ. Κρεμούλου (11) χα\ Άλβίνου.
ρχ/ 'Ολυμπίάς.
λθ'. ύπ. Μαρκέλλου κα\ ΤουτιλΙου.
μ', ύπ. Ποτίτου χα\ ΠετΙτου.
Δέκατος άρχιερεύς ’ϋνίας Σίμωνο; υΐδς (12)
ίτη λβ'. όμοΟ σοβ'.
DUCANGII NOTiE,
sebli : ab hoe loco Edesseni sua tempora computant. D
Ubi Scaliger, altato Paschalis loco, observat verum
quidem esse a Seleucidarum epocha paschale ec-
clesias Antiochix putari : sed falsum ab his coss.
itno a coss. M. Valerio Maximo et Decio Mure, duo-
bus annis antea, ac proinde peccatum esse biennio.
Vide praeterea Synceilum, p. 274, etPetavium lib. x
De docir. temp., cap. 41 exlr.
(Π Έπϊ τώτ προχειμέτωτ. Idalius ms. His conss.
tum dictator Cursor ^ et magister equitum Bubulcus.
Perperam igitur Βούβουλος in utraque editione scrip-
tum.
(2) 'Κπίον. Idat. ms. App*o Groico, pro Caco.
(3) Ά€ετΓησίον. Idat. Abentesi. Fasti, Saver*
rhne.
(4) Πετίτον. Idat. Poetico.
(5) Μέ^·αψ^ρος. Ex Eusebio, ubi Scallgor, p. 43.
(6) KZavdloVf etc. 13 Irique β' ascribit Idalius
(7) 'ΡούΧλου. Utrique pro δ·. Idalius v. ad-
scribit.
(8) 'Ρούλλου τό ε\ etc. Hoc, ut el sequens par
consulum, praetermittit Idalius, qui iidem sunt qui
anno U. C. cdlviii et cdlix, describuntur.
(9) Kal Γράκγ^ου. Scliotl. Βράχχου.
(10) ΜαζΙμον. Idat. ms. Maximo et Noctuo.
(11) Κρεμούλου. Idat. ros. Cremulo. Fasti, Q.
Marcio Tremulo.
(12) ΣΙμωνος υΙός. Vide Seldenum, De success.
in pontilic. Hebraeor., cap. G, pag. mihi 287.
μαγίστρος V. Βούβουλο; P,
VARIiE LECTIONES.
ΆπΙου PV. έννατος PV. Βράχχου V.
425 CHRONICON PASCHALE. 4^6
AA U.C. fOl. Iph.J
Αίγυπτου δεύτερο; ββοιλευ; ΠτολεμαΤος (15) ό Φιλ- iCgypli secundus rex Ptolemseus Pliil-
άδελφο;, Βερνίχης χα\ Πτολεμαίο του Σωτηρος · adelphus Berenices et Ptoleinsei So-
υΐδ;, έτη λη*. όμοΟ ,eσvθ^ teris filius, ann. xxxviii. Colliguntur
anni v. mcclix. (A. a. M. 0.0222.)
α . ύπ. Αεπ($ου χα\ KsxCvva. 469. i. Lepido cl Cecinna coss. 4.
β'. ύπ. Ταχίτου ^ χα\Δέντωνος. 470. ii. Tacito et Dentone coss. 1. 12i.
Πτολεμαίος όΦιλάδελφο; τούς χατ* Αίγυπτον αΐχμ- Ptolemaeus Philadelphus captivos in
αλώτους 173 Ιουδαίους ύπδ Πτολεμαίου του πα- iEgypto Judaeos a Ptolemaeo patre suo fa-
τρ^ς αύτοΰ γενομένους έλευθέρους άνηχεν, άναθέ- ctos , lihcros dimisit , regiaque donaria ,
ματάτε βααιλιχάέν Ίεροαολύμοις *()viqL Σίμωνι άρχ- quae Hierosolymis olim fuerant, ad
ιερει, άδελφφ Έλεαζάρου, διαπεμψάμενος τάς Oniam Simonem summum pontificem Elea-
Ιουδαίων Γραφάς έχ τής Εβραίων φωνής είς τήν zari fratrem misit. Is Judaeorum Scriplu-
Έλλάδα μεταβληθήναι έσπούδασεν διά των έβδομή- ras ex Hebraica lingua in Graecam trans·
κοντά δύο παρ’ Έβραίοις σοφών, έν Φάρφ τή νήσψ ferri curavit a viris lxxii , qui apud
Προ>τέ(«>ς (14) έν οβ' οίχοις αυτούς άτεοχλείσας, χα\ ® Hehraeos sapientes habebantur, iis in
έν ταίς χατά τήν 'Αλεξάνδρειαν χατασχευασβείσαις Pharo insula Protei , in lxxii aedibus
αύτφ βιβλιοθήχαις άπέβετο μετά χαΐ άλλων πλεί- conclusis : quas quidem in instructis abs
στων άπύ έχάστης πύλεως φορολογήσφς παντοίων se Alcxandriae bibliothecis reposuit , cum
βιβλίων. Θεασάμενος δέ τάς άπδ Ιεροσολύμων χο- aliis quampluribus ex singulis civitatibus
μισθείσας βίβλους χρυσοίς γράμμασι γεγραμμένας, corrogatis omnis genens voluminibus. Li>
εθαύμασεν, χα\ μεταγραφήναι ποιήσβς μετέπεμψεν bros autem Hierosolymis aHatos aureis
συν δώροι;. Έρμηνεύθησαν δέαΐ βίβλοι έν Φάρω τή conscriptos litteris conspicatus, miratus
νήτω έν οβ' ήμέραις. Και έθαυμάσθη δτι χωρισθέντες est : cumque illos curasset exscribi , cum
άλλήλων oi οβ' χα\ έρμηνεύσαντες τάς Γροφάς είσ- muneribus remisit. Translati vero sunt
ελθόντες παρά Πτολεμαίψ παραντέβαλον, χα\ ηύρον nbri in Pharo insula lxx dierum spatio :
ωσαύτως Ιχειν. Ό δέ θεύς έδοξάσθη· αΐ δέ ΓραφαΙ resque admirationi fuit, quod disjuncti a
δντως θεΐαι έγνώσθησαν, των πάντων ώσαύτως έρ- se invicem lxxii isti viri , iU Scripturas
μηνευσάντων, ώς χα\ τά τΜίρύντα Ιθνη γνώναι δτι sint interpretati, ut regressis iis, coram Pto-
χατ’ έπίπνοιαν του Θεού είσιν έρμηνευθείσαι «1 ^ leroaeocollatac singulorum interpretationes,
ΓραφαΙ έν οβ' ήμέραις έν Φάρφ τή νήσφ· ad amussim convenire deprehensae sint.
Tum vero data est gloria Deo, Scripturae-
qiie illae pro revera divinis deinceps sunt
habitae , ex eo quod in illis transferendis
universi consenserint : adeo ut quot-
quot sunt hodie populi has intra lxxii dies
in Pharo insula fuisse translatas intelli-
ganl.
ρχδ' ^ΟΛνμαιάς, CXXIV Olympias.
γ'. ύπ. Δολαβέλλα χα\ Μαξίμου. 47f. ιιι. Dolabella et Maximo coss. 2.
r. ύπ. Αουχίου χα\ Πάππου. 472. ιν. Lucio et Pappo coss. 5.
ε'. ύπ. Βαρβούλου χα\ Φιλίππου. 475. ν. Barbula et Philippo coss. 4.
ς·'. ύπ. Αεβίνου *· (15) χαι Κουρουγχανίου. 474. νι. Levino et Curuncanio cos. 1, 125.
ρχ€· ^ΟΛυμΛιάς. CXXV Olympias.
C. ύπ. Σαβερίωνος ·® (16) χα\ Μούρωνος. Π Saverione etMurone coss. 2.
T/. ύπ. Αουσχίνου (17) χα\ Πάππου τύ β'. 476. νιιι. Luscino et Pappo Π coss. 5.
DUCANGII nota:.
(13) ΠτοΧεμαίος^ etc. Ex Eusebio, usque ad έν interpretum, etc.
Φάρω, ubi consulendus Scaliger. (15) Ae6lroVy etc. Idatius ms. La bina et Ceerun^
(14) 'Er Φάρφ r|) ιτήσφ Πρωτέως.Υχάβϊηΐηί ad tano. Fasti, Laevino.
an. V. C. Dccxxiv. De LXa vert) Interpretibus,. (16) ΣαβερΙωτος. Scalig. Κεβερίώνος. Idatius,
consulendi : iosephus iib. xii Aniiq. Jud. Georg. Caveriane et Musone, Fasti, Saverrione.
cellos, p. 272, etc., ex neotericis, Torniellus, Sa- (17) Αουσχίνου. Idat. Lucinio. Fasti, Fabricio
lianus an. iii. mucclxxv, n. 5 et seqq. Jacobus Usse- Luscino.
rius, Henrtcus Yalesiusin Dissert· de Versione LXX
VARIiE LECTIONES.
Βερενίκης P. *· Ταχίου V. ‘ Λεβυίνου V. ·· Καβερίωνος V.
Patrol. Gr. XCII.
I
127 CHRONICON PASCHALB. i28
a.U.G.
[01. Ipb.l A
477. IX. Rn6no et Bubulco coss.
4.
θ'. 6κ. 'ΡουφΙνου 3ca\ Βοοβούλχου.
478. X. Gurgite etClepuino coss. (A.
i*, ύπ. ΓοργΙχου (18) χαΐ ΚλεπυΤνου.
aM.C.5230.)^
1. 126.
Chvi Olgmpiat.
ρχς* ΌΛνμπιάς.
479. XI. Benaco et Lentulo coss.
2.
ια'. ύπ. Βενάχου (19) χα\ Λεντούλου.
480. XII. Benaco 11 et Merenda coss.
3.
ιβ'. ύπ. Βενάχου τύ β' χαΐ Μερένβου.
481. Χ11Γ. Licinio et Cambia coss.
4.
ιγ'. ύπ. AixivCou χαΐ Καμβίου·
His consulibus, argenteus nummus tum
Έπ\ τούτοιν (20) των ύπάτων άργυρουν νάμιβμα
primum Roms est signatus.
πρώτοις ·* έν *Ρώμ]5 έχύπη.
482. XIV. Cursore et Maximo coss.
1. 127.
ιδ). ύπ. Κούραωρος χα\ Μαξίμου.
CXIVII Olgmpiat.
pxC ΌΛνμηιάς.
483. XV. Claudio et Clepsinate coss.
2.
τί. ύπ. Κλαυ4(ου χα\ Κλεψινάτου.
484. Cleptinate et Blatio coss.
5.
485. XVI. Gallo et pictore coss.
4.
174 Π(χτωρο;.
486. xvii. Sempronio et Rufo coss.
1. 128.
B
\ζ. ύπ. Σεμπρωνίου (21) χαι *Ρούφου.
487. xviu. Regulo et Libone coss.
2.
ιη*. ύπ. 'Ρηγούλου χα\ Αίβωνος.
CXXVIII Olgmpiat.
ρχη' ^ΟΛνμΧίάς.
488. XIX. Fabio Pictore et Peta coss.
5.
ιθ'. ύπ. ^β(ου Πΐχτωρος χα\ Πέτα.
489. XX. Maximo et Vitulo coss.
4.
X*. ύπ. Μαξίμου χα\ Βιτούλου (22).
490. XXI. Thaugate et Flacco coss.
1. 129,
χα'. ύπ. Θαυγάτου ·· (23) καί Φλάχχου.
Nicomedes Bitliynorum rex instaura-
Νιχομήβης (24) Βςθυνών βασιλεύσας Άοτάχειαν '*
tam a se Astaciam, Nicomediam appel-
έκιχτίαας Νικομήδειαν ώνύμααεν.
lavit.
XXII. Maximo 11 et Crasso coss.
2.
χβ'. ύπ. λίαξίμου το β' χα\ Κράναου.
CXXIX Olgmpiat.
pxtf 'ΟΛνμχιάς.
491. xxiii. Albino et Vil ullo coss.
3.
χγ'. ύπ. ΆλβΙνου χαΐ Βιτούλου ·* (25).
492. XXIV. Flacco 11 et Crasso 11 coss.
4.
χό*. ύπ. Φλάχχου τύ β' χαΐ Κράσσου τύ β'.
495. XXV. Scipione et Dulio coss.
1. 130.
χε'. ύπ. Σχιπίωνος χαλ Δουλίου.
494. XXVI. Scipione II. et Floro coss.
2.
C
χς'· ύπ. Σχιπίωνος τ6 β' χα\ Φλώρου (26).
CXXX Olgmpiat.
ρΧ ΌΛυμΧίάς.
495. xxvii. (^ataceiio et Paterculo coss. 3.
χζ* · ύπ. Καταχένου (27) χα\ Πατερχύλου ··.
496. xxviii. Regulo et Bleso coss.
4.
χη'. ύπ. Τηγούλου χα\ Βλέσου.
497. XXIX. Vulsone et Decio coss.
1. 131.
χθ*. ύπ. ^ύλσωνος χα\ Δεχίου.
498. XXX. Petino et Paulo coss.
2.
λ', ύπ. Πετίνου χα\ Παύλου.
CXXXI Olgmpiat.
ρ4α' ΟΛυμχίάς.
499. XXXI. Scipione et CaUcione coss.
5.
λα*, ύπ. ΣχιπΙωνος χα\ Καταχίωνος (28).
500. XXXII. Capitone et Bleso II coss.
4.
λβ'. ύπ. Καπ(τωνος χα\ Βλέσου τύ β'.
Judaeorum summus pontifex Manasses
'Ιουδαίων ια' άρχιερευς Μαναασης Ιτη χς\
ann. xxvi. Colliguntur anni ccxcviii.
Όμοΰ αΐ^η'·
501. xxxui. Cotta et Gemino coss.
1. 132.
λγ'. ύπ. Κδττα χα\ Γεμ(νου.
502. XXXIV. Metello et Pappo coss.
2.
λδ*. ύπ. Μετέλλου χα\ Πάππου.
CXXXII Olgmpiat.
pJifi *ΟΛνμχιάς.
503. XXXV. Regulo 11 et Vulsone coss.
3.
λε*. ύπ. *Ρηγούλου τδ β' χαΐ Βούλσωνος.
DUCANGIl NOTiE.
(18) ΓοργΙτου. IdaL Gurgite et Cteuyno. Schott. o
Γοργ(του χα\ KXc^Cvou. Fasti, Q, Fabio Maximo
Gurgite et C. Cettuao Ctepsina.
(19) Berdxov. Idat. uis. Benaao. et anno seq.
Benago ii, et Merinda, Fasti, M. Curio Dentato, et
Comeiio Berenda.
(iO) ΈλΙ τούτων, etc. Ex Euaebio, obi Scalig.,
p. 135·
S) ΣομχρωνΙου. Idat. ms. Simfromo Sapiente
/o. F^ti, Sempronio Sapiente.
(22) ΒιτούΛΛου. Schott. Scalig. et Fasti, Bc-
χουλου.
(23) ΤίχνγάΓον. Schott. et Scalig. βαυγάτου. Idat.
Theuaace.
(24) Νιχομήδης, etc. Ex Eusebii Chron. obi
Scalig., p. 77, et Salian. an. iii.mcccxlii, n. 1.
(25) Kal ΒιτούΛΛου. SchoU. Scalig. et Fasti,
B&TouW. Idat. Yiturtulo.
(26) Kal ΦJdipov. Idat. ms. Scipione Aeinee et
Duiilio. Fasti, et AciUo Floro.
SKaxaxkrov, etc. Idat. ros. Cataeano et Pa·
}. Schott. et Fasti, ΚαλατΙνου.
(^) Kbl Καταχίωνος. Idat. ms. Calaltone. SehotL
et Fasti, Καλαν(νου.
VABliE LECTIONES.
** *Aeidx:iav in. R, Tdxtiav RV. Βιτούλλου P. DaxspswAoo V·
·· ηρώτον P. ·· Τσυγάτου P.
4*9 CHRONICON PASCHALE. 430
A A.U.C. [01. Iph.]
λς^. ύπ. Πούλχρου χα\ Πούλχρου.
504. XXXVI. Pulchro et Pulchro coss.
4.
IQ, δκ. Κδττα τδ χα\ Γεμίνου τδ p.
505. xxxvii. Cotta 11 et Gemino H
coss.
1. 133.
λη'. ύπ. Μετέλλου τδ β' χαΐ Βουτέωνος.
506. xxxviii. Metello 11 et Buteone
coss.
8.
Αίγυπτου γ* Πτολεμαίος Ευεργέτης ό χα\ Τρύφων
iEgypti III. Rex Ptolemaeos Evergetes,
Ιτη ς*. όμοΰ ,εσπε^
qui et Tryphon dictus, ann. xxvi. Colli-
giintur anni v. mcclxxxv.
fiXf ΌΛυμχίάζ^
CXXXIIi Olympias.
af, ύπ. Κράσοου χα\ Αιχινίου **.
507. I. Crasso et Licinnio coss.
3.
β'. ύπ. Βουτέωνος τδ β' χαΐ Βούλβου (89).
508. II. Buteone 11 et Bulbo coss.
4.
γ*. ύπ. Τορχουάτου χα\ Βλίσου.
509. III. Torquato et Bleso coss.
1. 134.
F. ύπ. Φουνδούλου (30) χα\ Γάλλου.
510. IV. Fundulo et Gallo coss.
8.
ρΛδ* *ΟΛνμαιάς.
CXXXIV Olympias.
ε*. ύπ. Κατούλου*’ (31) χαΙΆλβΙνου.
^ 511. V. Catullo et Albino coss.
3.
175 ^λευκός Καλλίνιχος έν Μεαοποταμίφ Καλ-
Seleucus Callinicus in Mesopotamia
λίνικον πύλιν ·· (38) xτ(Cεu
Callinici orbem condit.
ύπ. Τορχουάτου** χα\ Κάχωνος.
513. VI. Torquato et Catone coss.
4.
ζ*. ύπ. Κέντωνος χαΐ Τουβινάτοο (33).
514. VII. Centone et Topinate coss.
1. 135.
η', ύπ. Τογχίνου χαΐ Φάλχωνος.
515. viii. Toncino et Falcone coss.
8.
pXtf ΌΛνμαιάς.
CXXXV Olympias.
6'. ύπ. Γράχχου χαΐ Φλάχχου. '
516. IX. Graccho et Flacco coss.
3.
517. Lentulo et Flacco coss.
4.
C, ύπ. Κλαυδίου χα\ Ούάρου.
518. X. Claudio et Varo coss.
1. 13CL
ια'.ύπ. Τορχουάτου τδ β' χα\ Βούλβου (34).
519. XI. Torquato 11 et Bulbo coss.
8.
ιβ'.ύπ. Άλβίνου τδ β' χαΐ Τύγου.
580. xii. Albino 11 et Rogo coss.
3.
ρΛς* 'ΌΛνμΛίάς.
CXXXVI Olympias.
ιγ^. ύπ. Μαξίμου χαΐ Μάλχωνος (35).
581. XIII. Maximo et Malchone coss.
4. .
ιδ'. ύπ. Αεπί^υ χαΐ Βαλβούλου (36).
^ 588. XIV. Lepido et Balbulo coss.
1. 137.
ιε'. ύπ. Μάτωνος χαΐ Μάσωνος.
583. XV. Matone et Masone coss.
8.
%ις\ ύπ. Βαλλιύλου (37) χαΐ Πέρου.
584. XVI. BalHok) et Pera coss.
3.
ρΧζ* ΌΛνμχιάς.
CXXXVll Olympias.
ιζ^, ύπ. 'Αλβίνου τδ γ' χαΐ Κεντουμάλου.
585. XVII. Albino 11 et Centumalo coss.
4.
ιη% ύπ. Γούργα**(38) χα\ Μαξίμου.
586. XVIII. Ruga et Maximo coss.
1. 138.
cCK. ύπ. Φλάχχου χαΐ 'Ρηγούλου.
587. XIX. Flacco et Regulo coss.
8.
π*, ύπ. Μαξίμου χαΙΆρουατΙου (39).
588. XX. Maximo et Arustio coss.
3.
Άρχιερεύς έν Ιερουααλήμ Σιμών Ιτη χβ^.
XII. Hierosolymis pontifex Simon, ann.
Όμου τκ'.
XXII. Colliguntur anni ceexx.
DUCANGIl miM.
(S9) ΒούΧβου. Idal. ms. Bullo. Fasti, Bulbo. γίνεται ιιροσηγορ(α τψ τόιιφ, etc. Quem
(TiO) Φουίτ^σύΛου^ etc. Idat. ms. Fundoto et Gallo quidem Calliiiicum Sophistam eum esse qui sub
Lonao. Fasti, Fundulo. Gallieno vixit, teste Suida, potat Hmiric. Valesitis
(5i) ΚατούΧΛου. Idat. Catulo. Schott. Κατυλοΰ. D ad lib. xxiii Ammiani.
(3» KaJMrixor xdXir. lu Cod. Vaticanus, non (33) ΚάΙ Tovdsrdtov. Idat. Tudilano. Schott. ei
vero Καλλ^νίχου πόλιν, uti ediderat Raderus. Καλ- Fastif ΤουβιτΑ'/ου.
λίνιχον etiam dicitur Procopio lib. ii De bello Peri., (34) Kal ΒούΛ6ον. Idoi. Yolbo. Fasti, Bulbo.
cap. 2f. Calliiucos appellatur a Marcellino comite (35) ΜάΛχωτος. Idat. ms. Machone. Schott. et
in Anlstasio, a quo pariter urbs Mesopotamiae esse Fasti, Μάθωνος.
dkUur, et aliis scriptoribus : de qua quidem urbe (36) Kal ΒαΧβούΛον. Schott. xa\ Μαλλε6λου.
egit idem Procopius lib. ii De jEdif. Juiltn., cap» Fasti, Barbula,
7, 8 et lib. 1 Pe ieUo Pers.^ cap. 18, et lib. u, cap. (37) BaJLUdXov.ldai. ms. Babuio ei Pera. SchotL
II, poeter Eutropium, Zosimum, et alios. Sed an a Βαρ6ούλου. FMi^JSmilw Barbula ei M. Junio Pera,
S^uoo GalUnico nomen habuerit, dubitare beet ex (38) * Ρούγα ^ etc. Seal. Γούργα. Idat. ms; Gurga·
usqpmscribitUbaniuslib. lEpist. ad Aristaenetum : ei Masiimo tero. Fasti, Q, Fabw Maaimo Verrueo.
ΧτΜμός έστι icepl Thv Ευφράτην, Καλλίνιχος δνομα (39) ΆρονστΙον. Schott. Άπουστίου.
αΰτφ. Καλλκν(χου γάρ ένταΰθα άποσφαγέντος, ό
VARIJi; LECTIONES.
** AixiwCeu Py. ^ Κατούλλου PV. ** Καλλινιχδν ιτάλιν V, Καλλινίκου ndXiv Καλλινιχούτοολιν
m. R Ρ. ■· Τουρχουάτου PV. ** *Ρούγα Ρ, Γούργβ V, m. R.
432
CURONICON PASCHALE.
lOI. Iph.] A
43i
A-L.C.
Hoc pontifice, Jesus, filius Sirach, qui
librum omnigenae virtutis praecepta con-
tinentem, Sapientiae titulo, conscripsit,
istius Simonis meminit.
Hic praedictis coss. primus Machabaeo-
rum liber absolutus est.
CIXXVIII 0{ympiai.
529. XXI. Pappo et Regulo 11 coss. 4.
550. XXII. Torquato et Pappo II coss. i. 159.
Virgines Romae in stupro deprehensae
vivae defossae sunt.
Caria et Rbodus terrae motu adeo sunt
concussae , ut qui in Rhodo stabat Colos-
sus collapsus fuerit.
Secundus Machabaeorum liber coepit
conscribi.
551. XXIII. Flaminio et Philo coss. 2.
Eratostbenes florebat.
55i. XXIV. Scipione et Marcello coss. 5.
CXXXIX Olympias.
555. XXV. Scipione II et Rufo coss. 4.
Archimedes mechanicus florebat.
5Si. XXVI. Catullo et Philone coss. 1. 140.
iEgypt! IV. Rex Ptolemaeus Philopator,
qui et Gallus dictus, Ptolemaei Evergetae,
qui et Trypho nuncupatus est, filius, ann.
xvn. Colliguntur anni v. mcccii.
555. 1. (A. a M.C. 5266.) Paulo et Sa-
linatore coss. 2.
Judaeis ab hoc Ptolemaeo captis, cum ii
nrmatorum xl (millia) amisissent, capti-
visque llierosolymam abductis, ejusdem
Ptolemaei praecepto quingentis elephantis,
quos ad belli usus idoneos habebat, vinum
thure mistum per tres dies bibendum
praebitum est, quo Judaeos omnes una
simul sorte delerent. Isto porro appetente
die, iis Deum deprecantibus, in ipsos ar-
Κατά τούτον Ιησούς ό του Σιράχ τήν χαλουμένην
Πανάρετον (40) σοφίαν συντάξας αύτοΰ του Σίμωνος
έ μνημόνευσε V.
Έπ\ των προχειμένων ύπάτων ή πρώτη των Μαχ-
χαβαΐων έτελεΐτο.
pArf ΌΛνμπιάς.
χα'. ύπ. Πάππου χα\ 'Ρηγούλου τ6 β'.
χβ'. ύπ. Τορχουάτου χα\ Πάππου τ6 β'.
ΑΙ Παρθένοι (41) έν 'Ρώμη άλοΰσαι χατωρυγη
σαν.
Καρία (42) χα\ Τόβος Ισείσθη, ώς χαΐ τ6ν χολοσ-
σ6ν έν *Ρόδψ πβσειν.
Β Ή δευτέρα τών Μαχχαβαΐων βίβλος ήρξατο συγ-
γράφεσθαι.
χγ'. ύπ. Φλαμινίνου χα\ Φίλου (45).
Ερατοσθένης (44) έγνωρίζετο.
χδ'. ύπ. Σχιπίωνος χαι Μαρχέλλου.
ρΛΘ^ ΌΛυμΛίάς.
ύπ. Σχιπίωνος τδ β' κα\ Τούφου.
Άρχιμίιδης μηχανιχδς έγνωρίζετο.
176 χς'. ύπ. Κατούλου (45) χα\ Φίλωνος.
Αίγυπτου δ' Πτολεμαίος (46) Φιλοπάτωρ δ χα\ Γάλ-
λος, Πτολεμαίου Εύεργέτου τού χα\ Τρύφωνος υ16ς,
ίτη tf. Όμού Λ·β'·
•α'. ύπ. Παύλου χα\ Σαλινάτωρος.
^ 'Ιουδαίων (47) ληφθέντων άπδ τούτου τού·· Πτο-
λεμαίου, χα\ τεσσαράκοντα·· δπλίτας άποβαλομένων,
χαΐ αΙχμαλώτων άχθέντων έν Ιερουσαλήμ, έχ προσ-
τάξεως αύτού Πτολεμαίου έλέφαντας πενταχοσίους,
οΟς εΐχον έπιτηδείους, οίνολιβάνιρ (48) έπ\ τρείς
ή μέρας έπότισαν,* δπως &παντας τούς 'Ιουδαίους
κοινή μοίρφ άπολέσωσιν. Έλθούσης δέ τής τετάρ-
της·· ήμέρας, χα\ προσευξαμένων αύτων, ο1 έλέ-
φαντες είς τούς ίδίους ένύπλους στρατιώτας τε χα\
DUCANG1I miJE.
(40) Tlardpetoy. Ex Eusebii Chron., ubi Scaliger,
cui adjungendus Cotelerius ad epist. 1 Clementis,
enp. 4L
(41) AI Παρθένοι. Ex Eusebii Chron., p. 145.
H6m(B virgines Yestce ob slupri reatum terra obruta
sunt. Φθοράς άλουσαι, deprenhensa m stupro.
(42) Kapia, etc. Ex eod. Eusebio, ubi Scalig.,
p. 157.
(45) Kal ΦΙΧου. Idat. ms. et Filone. Fasti, Philo.
(44) 'Ερατοσθένης. Ex Euseb., ubi Scalig.,
p. 158.
(45) ΚατούΛΛον. Schott. Κατουλου. Idat. Catulo.
(46) ΠιοΛενιαιος. Vide Petavium lib. x De doctr.
lemp., tap. 46, ubi de Ptolemaeis qui in iEgypto
regnarunt.
(47) 'lovdeUoyv. Haec attigit Eusebiiis in Chronico?
\icti Judaif et lx millia armatorum ex eorum nu·
mero casa. Unde χιλιάδας τεσσαράκοντα legendum
patet. (}uod vero lx millia habeat Eusebius in om^
nibus scriptis codicibus, lx pro xl, facili lapsu ir-
repsisse inde colligit Scaliger, qui quae hic ex lib.
111 Machabaeorum narratur dubiae prorsus esse fidei
opinatur. Hunc adi pag. 158, et Salianum an. mundi
III.MDCCCXXXIX.
(48) ΟΙνοΧιθάνφ. Sic cod. Vatie. Scaliger, έν
Λιοάνφ. Geormiis Hamartolus et Cbronicon ins. ab
Adamo ad Leonem Sapientem, οΓνφ λιβανωτφ.
Liber. 111 Macbab. : '0 δέ 'ελεφαvτάρj^ς τά θηρία
σχεδδν, ώς εΙπεΙν, είς χατάστηυα μανιωοες άγηοχως,
εύοιδεστάτοις πόμασιν ofvcp λελίβανωμένφ, φοοερώς
Χεχοσμημένα, etc.
VARliE LECTIONES.
** Μαχχαβαίων P, Μαχαβαίων R. ·* του om. P. ·· τεσσαράκοντα, χιλιάδας praeponit Ducangius·
·' τβτάρτης. ταύτη; PV.
433
βήμους Ιμπηβήσαντις πολυτιλέστατον αυτών δχλον έν
τκριεχούαη αύτοΟς μανίκι άπώλεσαν» χα\ ο&τω
^ασωθέντες οΐ Ιουδαίοι μετ' εύχαριατ(ας Ιπανήλθον
είς τά Γδια.
Ρ'. ύπ. Σχιπίωνος τδ / χα\ Αδγγου.
ρμ' ΌΛνμΛίάς,
γ·. ύπ. Γεμίνου χα\ Φλαμινίνου (49).
δΡ. ύπ. Παύλου τδ β' χα\ Βάρρωνος·· (50).
ε'. ύπ. Φαβ(ου Μαξίμου χαΐ Γράχχου.
<f. ύπ. Φαβίου Μαξίμου τδ Ρ' χα\ Μαρχέλλου τδ Ρ'.
ρμίί ΌΛνμπιάς.
C· ύπ. Μαξίμου χα\ Γράχχου (51) τδ p'.
η', ύπ. Πούλχρου χα\ Φλάχχου.
θ', ύπ. Γάλβα χα\ Κεντουμάλου·
ΕΓδωλον της Τέας (52) μητρδς θεών άπδ Φρυγίας
έν Τώμη άτΐηνέχθη.
ι\ ύπ. Αεβίνου ·· (53) χα\ Μαρχέλλου τδ γ*.
ρμβ* ΌΛνμΛίάς.
ια*. ύπ. Φαβίου χα\ Φλάχχου τδ ρ*.
ιρ'. ύπ. Μαρχέλλου τδ δ' χαΐ Κρισπίνου.
ιγ'. ύπ. Νέρωνος χαΐ Σαλινάτωρος.
ιδ'. ύπ. Μετέλλου χαΐ Φίλωνος.
pptf ΌΛνμΧιάς.
ic'· ύπ. Σχιπίωνος χα\ Κράσσου.
ις'. ύπ. Κεθήγου χα\ Τουδινάτου (Μ),
i/. *Αρχιβρεύς έν 'Ιερουσαλήμ ΌνεΙας έτερος
Ιτη χδ'. 'όμου τμδ',
iC· ύπ. Σχιπίωνος (55) τδ Ρ' χα\ Σερβιλίου.
177 Αίγυπτου ε' Πτολεμαίος Επιφανής, Πτολε-
μαίου τού Φιλοπάτορος τού χα\ Γάλλου υίδς, έτη χδ'.
Όμού ,ετχς*'.
α'« ύπ. Νέρωνος τδ Ρ' χα\ Σερβιλίου τδ Ρ'.
ρμδ* 'ΟΛνμχιάς.
Ρ'. ύπ. Αεντούλου χαΐ Πέτου.
γ. ύπ. Γάλβα τδ p' χα\ Κύττα.
β^. ύπ. Αεντούλου τδ p' χαΐ Ταππούλου (56).
C*. ύπ. Φλαμινίνου χα\ Πέτου τδ β'.
ρμβ' "ΌΛυμπιάς.
ς', ύπ. Κεθήγου τδ p' κα\ ’Ρούφου.
C· ύπ. Πορφυρίου χαΐ Μαρχέλλου.
Άντίοχος (57) ρασιλεύς Συρίας φιλωθεις Πτολε-
43·
01. Ipb.^
malos milites, et populos irruentes, le-
ctissimam ex iis multitudinem ea qua te-
nebantur insania protrivere, atque ita in-
columes iacti Judaei actis Deo gratiis, do-
mum reversi sunt.
536. Scipione III et Longo coss. 3.
CXL Olympias.
537. III. Gemino et Flaminino coss. 4.
538. IV. Paulo 11 et Varrone coss. 1. 141.
539. V. Fabio Maximo et Graccho coss. 2.
540. VI. Fabio Maximo 11 et Marcello 11
coss. 3.
CXLI Olympias.
541. VII. Maximo et Graccho II coss. 4.
B 542. viii. Pulchro et Flacco coss. 1. 142.
543. IX. Galba et Centumalo coss. 2.
Simulacrum Rheae matris deum ex
Phrygia Romam allatum est.
544. X. Levino et Marcello III coss. 3.
CXLII Olympias.
545. XI. Fabio et Flacco II coss» 4.
546. XII. Marcello IV et Crispino coss. i. 143,
547. XIII. Nerone et Salinatore coss. 2.
548. XIV. Metello et Philone coss. 3.
CXLIII Olympias.
549. XV. Scipione et Crasso coss. 4.
550. XVI. Cethego et Tudiiiato coss. i. 144.
XIII. Summus pontifex Hierosolymis
Onias alter, ann. xxiv. Colliguntur anni
CCCXLIV.
551. (A. a H. C. 5302.) xvii Scipione II.
et Servilio coss. 2.
iEgypti V. Rex Ptolemaeus Epiphanes,
Ptolemaei Philopatoris, qui et Gallus di-
ctus, filius, ann^ xxiv. Colliguntor anni v.
HCCCXXVI.
552. 1. Nerone II et Servilio 11 coss» 3·
CXLiy Olympias.
553. II. Lentulo et Peto coss.
4.
554. III. Galba 11 cl Cotta coss.
1. 145.
555. IV. Lentulo 11 et Pappulo coss.
2.
556. V. Flaminino et Peto Π coss.
3.
CXLV Olympias.
557. VI. Cethego 11 et Rufo coss.
4.
558. VII. Porphyrio et Marcello coss.
1. 146.
Antiochus rex Syriae inita cum Ptole-
CHRONICON PASCHALE
A A.U.C.
DUCANGll NOTiE.
(49) ^Xapirlrov. Idat, Flaminio. Infra,. F/αηιί-
mno. Scbou. ScbaL et Fasti, Φλαμινίου.
(50) ράρωτος. Idat. et Fasti, Varrone.
(51) Γράχχου. Idat. ms. Grecho. Fasti, Graccho.
(52) ΕΙ^ωΛοτ τής 'Ρέας. Livius lib. xxix, et alii
M ad consulatum Cethegi et Tuditani, an. U. C. iil
referunt.
(53) AeFlrov. Idal. Lebyino. Fasti, Lavino.
(54) Kal Tovdirdrov. Idat. Tudinato. Scaliger^
Τουσινάτου. Schottus et Fasti, Tudilano.
(5.5) Σκιχίωτος. Schott. et Fasti, Καιπίωνος.
(56) ΠαππύΛον. Schott. Ταππούλου. Fasti Ca-
pitol. Tnrpulo.
(57) ΆντΙοχος. Ex Eusebio, p. 144, ubi Scaliger,
p. 140.
VARIiE LECTIONES.
** Βάρωνος PV. ·· Αεβυΐνβυ V. Παππούλου P.
CHRONICON PASCHALE. 43i
[01. Ipb.] A τψ** Έπιφανε? σπονδάς ·κρΙς αύτ6ν έτ:ο(ήσατο
χχΐ Κλεοπάτραν τήν αύτου θυγατέρα Ιχθί&οσι τφ
Πτολβμαίφ είς γυνοΓχα, παραχωρήσας αύτψ ψερνης
όνάματι Συρίαν, χα\ Φοινίχην, χαΐ Σαμάρειαν, χαΐ
435
A.U.C.
maeo Epiphane amicitia, foedus com ΐΠσ
pepigit, filianique suam Cleopatram Pto-
lemaeo in uxorem dedit, Syria, Phoenice,
Samaria et Judaea in dotem concessis.
559. VIII. Festo et Flacco coss. 2.
560. IX. Scipione 111 et Longo coss. 3.
CXLVI Olympias.
561 . X. Merula et Hermo coss. 4.
562. XI. Flaminino 11 et Levobarbo
coss. 1. 147.
563. XII. Glabrione et Nasica coss. 2.
564. XIII. S«'.ipione lY et Laelio coss. 3.
CXLyil Olympias.
565. XIV. Vulsone et Nobiliore coss« 4.
566. XV. Salinatore et Messala coss. 1. 148. ^
567. XVI. Lepidio et Flaminino coss. 2.
568. XVII. Albino ct Philippo coss· 3.
CXLVI U Olympias. (A. a H. C. 5320.)
569. XVIII. Pulchro et Tudinate coss. 4.
570. XIX. Pulchro 11 et Licinio coss. 1. 149.
571. XX. Labello et Marcello coss. 2.
572. XXI. Pamphilo et Paulo coss. 3.
Simon quidam templo Hierosolymitano
praepositus, qui Oniae summo pontifici ad-
versabatur, et Judaeorum gentem apud
regem Seleucum Nicatorem omnimodo
calumniabatur, cum illi nocere non pos-
set, profugos factus, patriam suam pro-
dere constituit. Profectus igitur ad Apol-
lonium Syriae, Phoenices et Ciliciae prae-
torem, pecuniam ei pollicitus, dixit in
Hierosolymitanis gazophylaciis multas re-
condi pecunias, quae privatorum essent,
nec ad. templum spectarent, sed ad re-
gem.
Retulit haec Apollonius Seleuco regi,
acoeptaque a rege potestate, Apollonius
venit Hierosolyma una cum Simone et
valido exercitu. Populo autem et templi
sacerdotibus obnitentibus, Apollonius mi-
nitans templum ingressus est. Effuso tum
populo in preces ad Deum, uti templum
Ίουβαίαν.
η', ύπ. Ψήστου ·· χαΐ Φλάχχου.
θ', ΰπ. Σχιπίωνος τ6 γ* χα\ Λέγγου.
ρμς* ^ΟΛνμχιάς.
ι'. ύπ. Μερούλου (58) χα\ *Έρμου·
ια\ ύπ. Φλαμινίνου τ^ ψ χα\ Άενοβάρβου (59).
ιβ'. ύχ. Γλαβρίωνος χα\ Νασίχου.
ιγ'. ύπ. Σχιπίωνος τύ (60) χα\ Αελίου.
ρμζ* ΌΛνμΛίάς.
ιθ'. ύπ. Βούλσωνος (61) χα\ Νοβιλιέρου.
ιε'. ύπ. Σαλινάτωρος χα\ Μεσσάλα.
17*. ύπ. Αεπίδου χαΐ Φλαμινίου (62).
ιζ'· ύπ. 'Αλβίνου χαΐ Φιλίππου.
ρμί}1 ΌΛνμΛίάς.
ιη'. ύπ. Πουλχρου χα\ Τουθινάτου (63).
ιθ'. ύπ. Πουλχρου τ6 β* χαΐ Λιχινίου (64).
X'. ύπ. Ααβέμου (65) χα\ Μαρχέλλου.
χα'. ύπ. Παμφίλου (66) χα\ Παύλου**.
Σιμών τις προστάτης του έν Ίεροσολύμοις Ιερού
άντιπολιτευσάμενος Όνείςι τφ άρχιερεΖ, χα\ χατά
πάντα τρύπον βιαβαλών %h των *Ιου6αίων έθνος τφ
βασιλεΖ Σελεύχφ τφ Νιχάτορι, χα\ ούχ Ισχύσας αυ-
τόν χαχώσαι, ψυγάς γενόμενος τήν πατρίθα αύτών
παραδούναι 16ουλεύσατο * χα\ έλθών πρός ^Απολλώ-
Q νιον τόν Συρίας^ χα\ Φοινίχης , χα\ ΚιλιχΙας, στρα-
τηγόν ύτησχνεΤται χρήματα, φάσχων αύτφ τά έν
Ίεροσολύμοις γαζοφυλάχια πολλών χρημάτων Ιδιω-
τικών πεπληρώσθαι χα\ μή προσήχειν αύτά τφ
Ιερφ, άλλά τφ βασιλεΖ.
17β Ό δό 'Απολλώνιος (67) άνήγαγεν ταύτα τφ
βασιλεΖ Σελεύχφ, χα\ λαβών τήν έξουσίαν παρά τού
βασιλέως 6 'Απολλώνιος έρχεται είς Ιερουσαλήμ
μετά τού Σίμωνος χα\ στρατού βαρυτάτου. Τού δό
λαού χα\ τών Ιερέων τού Ιερού άντιλεγόντων, μετ'
άπειλών δ Άπολ>.ώνιος είσήει είς τό Ιερόν. Ίχετεύ-
D σαντος δέ τού λαού τόν Θεόν ύπερασπίσοη τού Ιε-
DDCANGU NOTi£.
(58) ΜερονΛου. Idat. ms. Merrulla. Schott. ct
F>sti, Μερούλου χα\ Θερμού.
(59) ΦΛαμιτίτου χα\τ\εβω6άρβου. Ita etiam Sca-
ligeri editio. Idat. Flaminio ei Ahenobarbo. Fasti,
Flaminino et Ahenobarbo.
(60) ΣχιπΙωτος τό fi. Scalig. τό θ'. Ita etiam
Schott.
(61) ΒούΛσωκος. Idat. Yulseone. Fasti, Vulsone.
(6^ hai ΦΛα^αΗνον. Idatius et Schott. Flamt-
nio. Fasti, Lepido et Flamimo.
(65) Kal Tovdt»*drov..Idat· SeboU. et Fasti, Γα-
ditano.
(64) Kal Aixtrrlov. Idat. Lidnio. Schott. Λιχίν-
νου. Fasti Capitol. Licino.
(65) ΛαβάΧΙον. idat. ms. Latome. Fasti Capitol.
Labeone.
ΚΠίψφύΛου. Idatius ms. Pamphilio ei Paulo.
lus et Fasti Capitolini, Ταμφίλου x«\ Παύλου.
(671 '0 *ΑΛοΛΜύΤίος. Legendum hic et* deinceps
Ίάιύδωρος recte monet Raderos. Vide Chron. Eu-
sebii, p. 144.
VARliE LECTIONES.
·· τφ Πτολεμαίω P. « Φίστου PV. ’· Λεβωβάρβου PV. ff. β' R. ” Αεπίδου R, Λεπιδιού PV, m. R.
Αιχιννίου PV. Λαβέλλου P. ” Πούλου P. I πεπληρούσθαι P. ’ΑίΛλλώνιος. Ηλιόδωρος hic et
postea ex Machab. ii, 3, restituit Raderus. ’· εΙσίη PV. τού de meo addidi.
437 CHRONKX)N PASCHALE. i3S
AA.U.C, [01. Iph.]
p>u« έξαίφνης ούρανόθιν Ιφιηποι τίραφανέντες άγγε* tueretur, confestlm e ccbIo equis insi-
Xot χατέπληξαν Άπολλώνιον, χα\ Ixtvev ήμιΟα- dentes apparuere angeli, qui Apollonium
νής χαμαί πάμφυλον του Upou κερ{6ο>ον, percussere. Is vero in terram semianimis
xa\ έχτεΐνας τάς χείρας αύτοΟ Ιχέτευεν εδν λα6ν collapsus super templi septum plenum
<>τύρ αΰτου βΟξαοΟαι χα\ βεηθήναι του Θεού. ΙΙει- populo, manus protendens, supplex roga-
σθείς δέ τοίς λόγοις αύτου Όνείας δ άρχιερευ;, ?να vit populum, uti Deum pro se depreca-
μή μάλιστα νομίστ)** ό Σέλευχος άπ6 άνθρωπίνης retur. Onias summos pontifex verbis ejus
έπιβουλής τεθνάναι τδν *Απολλώνιον, ηΟζατο τιερ\ persuasus, ne praesertim hominum insi-
αύτοΰ πρδς τδν Θεδν. ΚαΧ διασωθείς δ αύτδς Άπολ· diis mortuum esse Apollonium Seleucus
λώνιος ήλθεν πρδς τδν βασιλέα Σέλευχον, δηλωσων suspicaretur, pro illo Deum oravit. Inco-
xi συμβάντα αύτφ. lumis tum factus idem Apollonius, venit
ad regem Seleucum, quae sibi accidissent
nuntiaturus.
ρμθ^ ^ΟΧνμΛίάς. CXLIX Olympias,
xfr. δπ. Κεθήγου χαΧ Παμφίλου (68) τδ β^. " 573. χχιι. Cethego et Pamphilo II coss. 4.
χγ'. δπ. *Αλβ(νου χαΧ Πίσωνος. 574. χχιπ. Albino et Pisone coss. 1. 150-
ιδ* *Αρχιερεδς^*1ησονΙς Ετη ις*. *Ομου τξ. χιν. Summus pontifex Jesus, ann. xvi.
Colliguntur anni ccclx.
xjf. 6ic. 'Αχινδύνου χαΧ Φλάχχου. 575. χχιν, Acyndino et Flacco coss. S.
ΑΙγΰιτεου ς* έβασ^ευσεν Πτολεμαίος Φιλομήτωρ Ιη iCgypto νι regnavit Ptolemaeos Phi-
Πτολεμαίου του ΈιείφονοΟς υΐδς Ιτη λε*. lometor, Ptolemaei Epiphanis filius, ann.
*Ομου ,ετξα* χχχν. Colliguntur anui ν· mccclxi. (A. a
M. C. 5327.)
θ', δπ. Βρούτου χαΧ Βούλσωνος.
576. 1. Bruto et Vulsone coss.
3·
py* \)ΛνμΧίάς.
CL Olympias.
ρ, δπ. Πουλχρου χαΧ Γράχχου.
577. II. Pulchro et Graccho coss.
4.
γ. δα· Σχιαίωνος χαΧ Πετίνου (69).
578. III. Scipione et Petino coss.
1. !5L
δΤ. ύπ· Αεαίδου χαΧ Σχεβύλου.
579. IV. Lepido et Scevola coss.
2.
*Αριστύ6ουλος (70) ΊουδαΤος, αεριττατητιχδς φίλδ-
Q Aristobulus Judaeus Peripateticus phi-
βοφος, έγνωρίζετο, δς ΠτολεμαΙω τφ Φιλομήτορι Εξ-
losophus florebat, qui Ptolemaeo Philome-
ηγήσεις της ΜωΟσέως γραφής άνέθηχεν.
tori enarrationes suas iii Mosis libros di-
cavit.
580. Albino et Sceevola cou.
3.
ε*. δα. *Αλβ(νου χαΧ Βενάτου (71).
581. V. Albino et Benate coss.
4.
prct ΌΛνμχίάς.
CLI Olympias.
ς*. δα. Αενάτου χαΧ ΑΕμιλ(ου (72).
582. VI. Lenato et iEmilio coss.
1. 152.
ζ*· δα· Κράσσου χαΧ Αδγγου.
583. VII. Crasso et Longo coss.
2.
if. δα. Μαχρίνου (7^ χαΧ Σεββάνου··.
584. VIII. Macrino et Serrano coss.
5.
θ', δα. Φιλίππου χαΧ Πίσωνος (74).
585. IX. Philippo et Pisone coss.
4.
prff ΌΛνμχίάς.
CLII Olympias.
1'. δπ. Παύλου χαΧ Κράσσου.
586. X. Paulo et Crasso coss.
1. 153.
lof. δα. Πέτρυ χαΧ Πέννου. 179
587. XI. Peto et Penno coss.
2.
ty, δπ. Γάλλου χαΧ Κλαυδ(ου.
588. xii. Gallo et Claudio coss.
3.
ιγ*. δπ. Τορχουάτου καΧ Όχταβίου.
0 589. XIII. Torquato et Octavio coss.
4.
prf ^ΟΛνμπιάς.
CLJII Olympias.
ιδτ. δα. Τορχουάτου τδ β' καΧ Αογγίνου.
590. XIV. Torquato 11 et Longino coss.
i. 15L
DUCANGIl NOT.C.
(68) KaX ΠααφΙΧον. Idat. me. PamphiUo. Schott· et Fasti, xaX Ααινάτου.
et Fasti Capltol. Ταμφίλου. (72) Kal ΑΙμιΛίον. Idat. et Schott. et Fas(i«
(^) Dnlrov. Idat. ms. Petieo. Fasti Capitol. Pe· J^lio.
tiiiio. (73) Mayplrov. Schott. et Fasti, Μανχινου.
(70) ΆραττόβονΛοζ. Ex Chronico Eusebii, ubi (74) Kal ΠΙσωτος. Idat. et Fastis ef Ciepicnc.
Scali^r, p. 142. Schott. xaX Καιπίωνος.
(71) Kal BerAtov. Idat. ms« BenenaU. Schott.
ΥΑΕΙΛ; LECTIONES,
·· νομίσει P?. ·* Χεβ(1άνου. Βεββάνβυ RV.
439 CHRONICON PASCHALE. 440
A.13.C. [01. Iph.J
591. XV. Graccho et Talina cos».
Summus pontifex Hierosolymis xv
Oneias» qui et Menelaus dictus, ann. vii.
Colliguntur anni ccclxvii.
592. XVI. Scipione Nasica et Figulo
coss. 3.
593. xvii. Messala et Carbone coss. 4.
CLIV Olympias.
594. xviii. Gallo et Cethego coss. 1. 155.
595. XIX. Dolabella et Fulvio coss. 2.
59G. XX. Lepido et Lenate coss. ^A.
a M. C. 5346.) 5.
Judx»i$ primus prsefuit Judas, qui et
Machabxus, Matlathiae fllius anno ni
Olympiadis cliv.
Oneia, seu Menelao, Judaeorum summo
pontifice , qui Antiocho Epiphani gentem
huam prodiderat , ab Antiocho Eupatore
sublato, Alcimus , qui non erat ex genere
sacerdotali , summum pontificatum per
ambitum adeptus est : cujus causa Onias,
Oniae summi pontificis filius, profectus in
iEgyptum, urbem condit, Oniae nuncupa-
tam, in qua templum excitat , Hierosoly-
mitano simile.
Alcimus vero sumipus pontifex cum
inimicitias cum Juda Maebabaeo exer-
cuisset, non mullo post tempore Dei
plaga percussus interiit. Universus autem
Judaeorum populus, Judae Machabaeo
suDimiim pnntificatumr detulit : quo is
suscepto, ad Romanos legationem mitti i :
decretumque a senatu ut Judaei inter
amicos, et socios populi Romani descri-
berentur, quemadmodum narrat Macba-
keorum historia.
597. XXI. Caesare et Oreste coss. 4.
Antiochus junior Eupator veniens An-
tiochiam, Philippum invenit regnantem,
huneque do medio sustulit. Post haec
deinde dum praelium committit versus
Hierosolyma, victus est a Juda Macha-
baeo Judaeorum duce. Idem porro Antio-
chus per Andronicum ducem suum
tfi'. ύπ. Γράχχου κα\ Ταλίνου (73).
Άρχιερευς έν Ιερουσαλήμ ιε' Όνείας ό χα\ Μενέ-
λαος (76) έτη ζ'. Όμου τξζ'.
ις\ ύπ. Σχιπίωνος ΝασΙχα ** χα\ Φιγούλου.
ιζ'. ύπ. Μεσσαλάί χα\ Κάρβωνος (77).
*ΟΛνμαιάς.
ίη'. ύπ. Γάλλου χα\ ΚεΟήγου.
ιΟ*. ύπ. Δολαβέλλα χα\ ΦουλβΙου ··.
χ'. ύπ. Αεπίδου χα\ Λενάτου.
Ιουδαίων ήγεϊται πρώτος *Ιούδας ό χα\ Μαχχα-
βαίος. Ματ θ ίου (78) παΙς, τρίτφ έτει ρνδ' ’ϋλυμ-
Β πιάδος.
Όνείου (79) τού κα\ Μενελάου, άρχιερέως Ιου-
δαίων, τού χα\ τδ έθνος προδεδωχδτος Άντιόχω τώ
Έπιφανε?, άναιρεθέντος ύπδ Άντιδχου τού Εύπάτο-
ρος, *Άλχιμος, ούχ ών έχ γένους Ιερατικού (80), τήν
Ιερωσύνην έχ περιδρομής διαδεξάμενος * δι* δν
Όνείας Όνείου τού άρχιερέωςυίδς έλθών είς ΑΓγυπτον
χτίζει πδλιν τήν έπιχληθεισαν Όνείου, έν fj χα\ Ιερδν
οΙχοδομεΓ βμοιον τού ναού τού έν Ιεροσολύμοις.
'Αλχιμος δέ ό άρχιερεύς πρδς 'Ιούδαν τδν Μαχχα-
βαΤον στασιάσας μετ’ ού πολύν χρόνον θεού πληγή
περιπεσών τελευτή. Ό δέ πάς τών Ιουδαίων λαδς
Q 'Ιούδα τφ Μαχχαβαίφ τήν άρχιερωσύνην δίδωσιν. Ό
δέ ταύτην ύποδεξάμενος πρεσβεύεται πρές 'Ρω-
μαίους ··, χαΐ ψηφίζεται ή σύγκλητος φίλους χαΐ
συμμάχους 'Ρωμαίων Ιουδαίους ** άπογράψασθαι,
καθώς ή τών Μαχχαβαίων Ιστορία δηλοΙ.
κα'. ύπ. Καίσαρος χαΐ Όρέστου.
Άντίοχος ό νέος Εύπάτωρ έλθών είς Αντιόχειαν
ηύρε Φίλιππον βασιλεύοντα, χα\ άνείλεν αύτόν.
Μετά δέ ταύτα πολεμών είς 'Ιεροσόλυμα ήττήθη ύπδ
Ιούδα τού Μαχχαβαίου στρατηγού Ιουδαίων. Ό δέ
αύτδς Άντίοχος διά Ανδρονίκου στρατηγού αύτοΟ
Όνείαν τδν χα\ Μενέλαον, Ιερέα, άναιρεΓ» Μεθ’ δν
υ Άλχιμος ούχ ών έχ γένους Ιερατικού έγνωρίζετο.
DUCANGIl NOTAS.
(75) ΚαΙ TaJUrov. Schott. χα\ θάλνου. Fasti,
Tlialna.
(76) Ό καϊ ΜβνέΛαος. Nam prae caeteris He-
braicis jam Graeca nomina, uti etiam et mores malle
coeperant, inquit Seldcnus lib. i De success. in
poutif. Hcbr., cap. 6. Id etiam de Alcimo, qui
Joacim nuncupabatur, observarunt alii.
(77; Kal Κάρ6ωτος· Schott. et Fasti, xa\ Στρά-
D βωνος.
(78) ΜατθΙου. Ita etiam Georgius Syncellus, pro
Ματταθίου, quomodo legitur infra.
(79) Omov. Ex Cnron. Eusebii, p. 38 et f4(,
ubi Scalig., p. 143.
(80) Οϋκ ωκ ix γέτονς Ιερατικού. Vide Selden.
De success. in pontif. Hebr. lib. i, cap. 8 p. 319,
praeter eumdem Scaligerum.
VARliE LECTIONES.
·· Νασιχά R. ** Φουλβίου. Φουλβίνου V. Ματθίου P. Ματταθίου m. Ρ· solius. ·· πρδς τούς
*Ρωμαίους Ρ. V ‘'^ύς Ιουδαίους Ρ. τδν Φίλιππον βασιλεύσαντα. Ρ.
441 CHRONICON PASCHALE. 442
Oiieiam, seu Menelaum, summum poiitiflcem interficit, post quem .\lcimus, qui non erat ex stirpe sacer·
dotali, notus haberi coepit.
A A.U.C. [01. Ipl..]
pre*. ΌΑνμπιάς.
χψ. ύπ. Λεντούλου χα\ Φιγούλου.
180 ις·'. Άρχιερευς έν Ιερουσαλήμ Ιούδας Μαχ-
χαβαίος 2τη λγ* ··. Ομοΰ υ',
Ή δευτέρα των Μαχχαβα^ων τάς χατά Σέλευχον
τδν Κεραυνδν, χα\ Άντίοχον τδν μέγαν, χα\ Σέλευχον
τδν Φιλοπάτορα, χαΐ Άντίοχον τδν Επιφανή, χα\
Άντίοχον τδν Νέον Εύπάτορα, χα\ Ιως πέμτττου
Ηους Δημητρίου του Σωτήρος χα\ Ιούδαν τδν Μαχ-
χαβαίον Ματταθ(ου παΐδα περιέχει. Μετά Ιούδαν
ήγείται Ίωάνθης ** άδελφδς αύτού Ματταθίου χα\
αύτδς·
χγ*. ύπ. Νασίχου χαι Μαρχέλλου·
"ΑρΙσζαρχος (81) γραμματιχδς ήχμαζεν.
χδ'. ύπ. Όπιμίου χαΐ *Αλβ{νου.
χε*. ύπ. Νοβιλιδρου χα\ Δαύσου (82).
ρτς' ^ΟΛνμπίάς,
χς*'· ύπ. Μαρχέλλου τδ ψ χα\ Φλάχχου.
χζ. ύπ. Αουχούλλου (83) χα\ *Αλβ(νου.
X7f. ύπ. Φλαμινίνου χα\ Βάλβου.
xCT. ύπ. Κενσωρ(νου χα\ Μανιλίου.
prC ^ΟΛνμχιάς,
W ύπ. *Αλβ(νου τδ β' χαλ Πίσωνος.
λα', ύπ. Σχιπίωνος χαΐ Δρούσου.
λβ*. ύπ. Αεντούλου χαΐ Νουμιχίου (84).
Σαμαρείται ** (83) χα\ Ιουδαίοι έν ’Αλεξανδρε(φ
παρΔ Πτολεμαίφ τφ Φιλομήτορι διαχρίνονται περ\
των παρ* έχατέρφ μέρει τιμωμένων Ιερών, χα\
ν.χώσιν Ιουδαίοι
λγ'. ύπ. Μαξ(μου χα\ Μανιχίου (86).
prtf ΌΛνμαιάς,
λδ'. ύπ. Γάλβα χα\ Κόττα.
λε'. ύπ. Κλαυδίου χαΐ Μβτέλλου.
A^fύ7rςoυ ζ' Πτολεμαίος ό νεώτερος, δεύτερος
Εύβργέτης (87), Ιτη χθ^. *Ομοΰ ^τΐ^'·
af. ύπ. Μετέλλου τδ β' χα\ Μαξίμου.
*Αλεξάνδρψ (88) Συρίας χαΐ Ασίας βασιλεΓ Πτο-
λεμαίος δ νεώτερος, δεύτερος Εύεργέτης, τήν έαυτοΰ
θυγατέρα πρδς γάμον έχδίδωσι.
CLV Olympiai,
598. XXII· Lenliilo el Figulo coss. I. 156
XIV. Summus pontifex Hierosolymis
Judas Maebabaeus, ann. xxx. Colliguntur
anni cccc.
Liber II Macbabnrorum res gestas com-
plectitur sub Seleuco Cerauno, Antiocho
Magno, Seleuco Philopatore, Antiocho
Epiphane, Antiocho Juniore Eupatore,
usque ad v Demetrii Soteris annum, et
Jiidam Maebabaeum Mattatbiae filium.
Post Judaro principatum excepit Joannes
illius frater, Maltathiae pariter filius.
599. (A. a M. C. 5549.) xxiii. Nasica et
Marcello coss. Aristarchus grammaticus
floruit. 2.
600. XXIV. Opimio et Albino coss. 5.
601. XXV. Nobiliore et Lauso coss. 4.
CLVI Olympias.
602. XXVI. Marcello U et Flacco coss. i. 157.
603. xxvii. Lucullo et Albino coss. 2.
604. XXVIII. Flaminio et Balbo coss. 5.
605. XXIX. Censorino et Manilio coss. 4.
CLVII Olympias.
606. XXX. Albino II et Pisone coss. 1. 158.
607. XXXI. Scipione ct Druso coss. 2.
608. XXXII. Lentulo et Numicio coss. 3.
Samaritani et Judaei Alexandriae apud
Ptolemaeum Philometorem de sacris apud
alterutram partem colendis contendunt ,
et vincunt Judaei.
609. XXXIII. Maximo et Manicio coss. 4.
CLVIII Olympias.
610. XXXIV. Galba et Cotta coss. 1. 159.
611. XXXV. Claudio et Metello coss. 2.
In iEgypto vii. regnat Ptolemaeus Ju-
nior, Evergetes II, ann. xxix. Colliguntur
anni v. ucccxc.
612. 1. Metello II et Maximo coss. 3.
Alexandro Syriae et Asiae regi Ptole-
maeus Junior secundus Evetgetes filiam
suam in uxorem concedit.
DUCANGII NOTiE.
"ΑρΙοΎορχοζ. Ex Eusebio, ubi Scaliger pag.
(82) Kal Ααύσον» Idat. ms. Lausco, Fasti, Lusco.
(83) ΑουχσύΛΧου. Idat. ms. Loculo, Fasti, Lu·
cuUo,
(84) Kal ΓίουμΜίον. Schott. et Fasti, xa\ Μουμ-
piw.
(85) ΣαμαρΙται^ eic. Ex Eusebio, obi sic Hiero-
aysnis : Samaritani et Judtei Alexandrina^ Ptole·
mmo judicante^ contendunt de honoribus ex utraque
parte templo suo deferendis, et superant Judwi. Tid,
Scaligernm ad hunc locum.
(8Q Kal Marixiov. Schott. et Fasti, xa\ Μαγ-
χίνου.
(87) Λεύτερος Εύεργέτης, Duo ^nim fuere Ptole-
maei cognomines Εύεργέται. Vide Scaligerum ad
Eiisebium paa. 145.
(88) ΆΛεξάνδρφ, Eusebips Hieronvmi : Alexaw
dro filio Bala regis Syria Ptolemaus htiam suam tra·
didit uxorem.
VARME LECTIONES.
·· λγ'. V P. «Ιωάννης P. « ΣαμαρΤται PV. oi Ί^δαΤοιΡ,
U3 CHRONICON PASCHALE. 444
A.U.C. [01. Ipb.]
6(3. Ctepione it Rufo coii. 4.
6(4. II. Scipione et Lacaeo coss. I. 160.
CLIX Olympioi.
61·^. 111. Denato et Pisone coss. 2.
016. IV. Nasica et Bruttio coss. 5.
Alexander Syriae et Asiae rex a Ptole-
nuno socero suo occiditur.
617. (A. a M. C. 63G6.) v. Lepido et
Flaminio coss, 4.
Demetrio, qui post Alexandrum Syri»
et Asi» imperavit, Ptolemsus Junior
Evcrgeies, liliam suam nuptum tradit,
qii» antea Alexandri uxor fuerat.
618. VI. Philo et Servilio coss. 1. 161.
CLX Olympias.
• 619. VII. Flacco et Pisone coss. i.
620. VIII. Scipione et Flacco II coss. 5.
621. IX. Scsvola et Calpurnio coss. 4.
622. X. Lenate et Rutilio coss, 1. 162.
CLXI Olympias.
623. XI. Crasso et Flacco coss. 2.
624. XII. Lentulo et Pepema coss. 3.
625. XIII. Audinaie et Anullino coss. 4.
626. XIV. Octavio et Rufo coss. I. 103.
CLXII Olympias.
627. XV. Longino et Cecinna coss. 2.
628. XVI. Lepido et Oreste coss. 3.
629. XVII. Ipseo et Flacco coss. 4.
630. xviii. Longino II et Bolbino coss. i. 104.
CLXIII Olympias.
631 . XIX. Metello et Flaminio coss. 2.
Demetrius Sidetes rex Syri» Hieroso-
lyma aggressas, et apparata obsidione,
dum de pace componenda cum Juda
Machabso agitat, a Ptolem»i secundi
Everget» militibus in convivio interfl-
citiir.
632, XX. Aenabarbo etF»nio coss. 3.
ύπ. Σχιπίωνος (89) xaV Ααχαίου.
ργθ^ ΌΛνμΧιάς.
γ'. ύπ. Βενάτου (90) χα\ Πίσωνος.
θ'. 6π. Νασίχβ ·· (91) χα\ Βρουττίου,
'Αλέξανδρος βασιλεύς Συρίας. χα\ 'Ασίας άν^ιρέθη
ύπ6 Πτολεμαίου του ίβίου ηενθερου.
ε'. ύπ. Λεπίδου (92) χα\ Φλαμίνου **.
181 Δημητρίψ (93) τφ μετ& 'Αλέξανδρον βασι-
λεύσαντι Συρίας κα\ 'Ασίας Πτολεμαίος ό νεώτερος
Εύεργέτης τ^ν έαυτοΰ θυγατέρα δίδωσι πρ6ς γάμον,
τήν κα\ 'Αλεξάνδρου πρώην γενομένην γαμετήν.
ς-*. ύπ. Φίλου χα\ ΣερΟιλίου.
® pf ΌΛνμίοάς.
ύπ. Φλάχχου χαΐ Πίσωνος,
η', ύπ. Σχιπίωνος κα\ Φλάχχου τδ β",
θ', ύπ, Σχεβδλου χα\ Καλπουρνίου,
ι'. ύπ. Λενάτου χα\ 'Ρουτιλίου (94),
ρ^ν ΌΛνμχίάς.
ια*. ύπ. Κράσσου χα\ Φλάχχου,
ιβ'. ύπ. Λεντούλου χα\ Πεπέρνου (05).
ιγ'. ύπ. Αύδινάτου χα\ Άνουλλίνου (96),
ιδ*. ύπ. Όχταβίου χα\ Τούφου,
ρξβ^ ΟΛνμχιάς^
ιε'. ύπ. Αογγίνου χα\ Κεχίννα (97),
ις*. ύπ. Αεπίδου χα\ Όρέστου.
ιζ*. ύπ. Ύψαίου (98) χα\ Φλάχχόυ,
C ιη'. ύπ. Αογγίνου τδ β' κα\ Βολβίνου (99).
ρί/ *ΟΛνμχιάς.
tV. ύπ, Μετέλλου χα\ Φλαμινίνου.
Δημήτριος ό Σίδης ** (1), βασιλεύς Συρίας, έπελ-
6ών τοίς Ίεροσολύμοις, χα\ τιαραταξάμενος ε(ς πο-
λιορκίαν έπ\ συνθήχαις τα?ς πρδς Ιούδαν τδν Μαχ-
χαβαΤον, άναιρεΤται ύπδ στρατιωτών Πτολεμαίου του
δευτέρου Εύεργέτου λν συμποσίφ,
X'. ύπ. 'Αενοβάρβου χα\ Φαινίου (2),
DUCANG11 NOTiE.
(89) ΣχιχΙωνος^ etc. Idat. ms. Caspione st Laerio. D Scbott. Τουδιτάνου χα\ Άχουλλίου, Fastf, Tudi·
Seal· xa\ Λαελίου. ^bott. et Fasti, Ααιλίου. laito et Aquilio.
(90) Bsrdrov. Schott. et Seal. Αενάτου. Idat. ms. (97) Kal Kexlrra, Idat. Ciwna. Scbott. et Fasti,
«et Fasti, Lenate. xai Κίννα.
(91) ΝασΙχα. etc. Idat. ms. Narsica et Bruto. (98) Ί^φέον. Fasti, Hypsaso.
Scbott. xa\ Βρούτου. Fasti, Nasica et Bruto. (99) Kal ΒοΛβΙτου. Idat. ms. Bulbino. Scbott.
(9^ Asxlrov^ etc. Idat. Lepido Porcina et Afan- et Fasti, xa\ Καλβίνου.
<ino. Scbott. et Fasii, Αεπίδου χα\ Μανχίνου. (1) άημήτρίος ό Σίδης. Legendum, Άντίοχος
(93) άημητρίφ^ etc. Eusebius : Ptolsmasus Deme~ 6 Σιδήτης, ex Eusebio, p. 148 ; Antiochus Sidetes
irio filiam suam tradidit uxorem cum regno quod rex Syrice adversus Judiram arma corripiene^f et
abstulerat^ Alexandro. llierosolymam dreumdam, cum ad conditiones pm·
(94) 'PovrU/ot;. Scbott. et Fasti, Τουκιλίου. ti^mSimeonem compulisset^ redit Olympiade ΟΙΛΜ.
(95) Πεχέργον. Idat. ct Fasti, Perperna. Schott. H:rc expendit Scaliger, p. 146.
Λεντούλου χα\ Πεπέρνου. (2) Kal Φοατίον. Idat. ms. et Ftenh. S<2mtl, ct
(96) Αύδινάτου. Idat. ms, Tuditano et Anulioi Fasti, xal Φαννίου.
" VARliE LECTIONES.
·· Νασ:χά R. ·* Φλαμινίνου P, Φαλμίνρυ R. ΊψΙου ΓΥ, ·· Σίδης. Σιδήτης Ducangius. Conf,
I». 143 B.
ii5
Ιουδαίων iC άρχκριυς Ίωάνθης (5) ΜαχχαβαΙος
Ιτη tf. Όμοΰ υν^·
χα*· ύτ% Όπιμίου ** χα\ Μαξ(μου.
χβ'. ύπ. Μανιλίου χα\ Κάρβου (4)[.
ρξ/f ^ΟΛυμχιάς.
χγ^. Ofc. Μετέλλου τ6 β* χα\ Κ4ττα.
χδ*. Οπ. Κάτωνος χα\ Μαρχ^ου (5).
xs'. ύπ. Μετέλλου τύ γ' χα\ Σινερεβούλου (6).
χς\ ύπ. Γέτα χα\ Μαξ(μου·
1ο>άνθης (7) δ Μαχχαβαίος *Ιουβα(ων άρχιερεύς
τήν Σαμάρειαν xi)V χαθ* ήμ3ς Σεβαστήν χαλουμένην,
Σαμαρέων ουσαν, πολιορχήσας είς Ιδαφος χαθείλεν *
ήν ύστερον Έρώδης άλλδφυλος βασιλεύσας Ιουδαίων
άναβτήσας Σεβαστέ^ν ώνδμασεν.
ΌΛνμχιάς.
τκζ, δπ. Σχαύρου χα\ Μετέλλου.
182 χη'. ύπ. Βάλδου χα\ Κάτωνος.
χθ*. ύπ. Μετέλλου τδ δ^ χα\ Κάρβωνος.
Αίγυπτου η* έβασίλευσεν Πτολεμαίος Φούβχων *' (8)
δ χα\ Σωτήρ, Κλεοπάτρας υ16ς έτη ιζ.
Όμοΰ ^ευΓ.
α . ύπ. Βρούτου χα\ Πέονος ** (9).
ΊωάνΟης * δ ΜαχχαβαΙος, Ιουδαίων * άρχιερεύς,
διαπρβπωςτης Ιουδαίος ήγεΖτο.
ρίς·' ΌΛνμπιάς.
β*. ύπ. Νασιχάρπου (ίΟ) χαΐ Βεστίου.
Υ. ύπ. Τούφου χα\ Άλβίνου.
δ', ύπ. Μετέλλου τδ ε' χα\ Σιλάνου (11).
s'. ύπ. Σουλπιχίου χα\ Σχαυρου.
CHRONICON PASCHALB.
AA.U.C.
Judaeorum χνιι, summus pontifex Jo-
nathas Machabaeus, ann. xvii. Colligun-
tur anni cdxvh.
633. XXI. Opimio et Maximo coss.
634. XXII. Manilio et Carbo coss.
(A. a M. C. 5384.) CLXIV Olympias,
446
[Oi. ipb.]
4.
635. XXIII. Metello II et Cotta coss. 1. 165.
636. XXIV. Catone et Marcio coss. 2.
637. XXV. Metello III et Scevola coss. 3.
638. XXVI. Geu et Maximo coss. 4.
Jonathas Machabaeus Judaeorum sum-
mus pontifex , Samariam , quae hacce
tempestate Sebaste nuncupatur, et Sa-
maritanorum erat, expugnatam, a fun-
B damentis evertit , quam postea Herodes
alienigena Judaeis imperans instauratam
Sebasten appellavit.
CLXV Olympias.
639. xxvii. Scauro et Metello coss. I. 166.
640. xxviii. Balbo et Catone coss. 3.
641. XXIX. Metello IV et Carbone coss. 4.
In iOgypto viii, regnavit Ptolemaeus
Physcon, qui et Soter dictus est, Cleo-
patrae filius ann. xvii. Colliguntur anni
V. HCDVIl.
642. 1. Bruto et Pisone coss. I. 167.
Jonathas Machabaeus Judaeorum sum-
mus pontifex Judaeam praeclare rexit.
CLXVI Olympias.
^ 643. ii. Nasicarpo et Bestia coss. 2.
644. iii. Rufo et Albino coss. 3«
645. IV. Metello V et Silano coss. 4.
646. V. Sulpicio et Scauro coss. 1. 168.
DUCANGII NOTiE.
(3) Ίωάτβης. Pro Ίωνάθης · ita non semel infra.
Sed leg. Ιωάννης, qui Simoni patri interfecto in
pontiGcatum successit. Euseb.
(4) Κίύ Κάρβου. Idat. ms. a Carba. Sebott. et
Fasti, xa\ Κάρβωνος.
(5) Καί ΜαρχΙου. Idat. Marciorega. Fasti, Mar-
iio rege.
(6) Kol XtrepeCoifXov, Seal. xaV Μοιξίμου. Idat.
Sinerebula. Sed leg. xa\ Σχεβούλου, quomodo ha-
bent Fasti Schottl, et alii.
(7) Ίωάτβης. Quem Joannem^ et Ilircanum vocat
Chroo. Ettsebii, p. 39 et 148, ex quo pro Ίωάνθης,
hic legendum Ιωάννης, ut supra monuimus. Est
enim Joannes pontifex, qui, ut paulo ante scribit
idem Eusebius, adversus Bircanos beUum gerens
Hiremm nomen aeeepU. Quae tametsi vera sint de
cognomine, falsa tamen esse de causa cognominis
piaribas ostendit Scaliger, p. 148. Verum nescio
ao error sit librarii, cum rursum infra scribat Ari-
stobulnm υΐδν Ίωάνύου του Ύρχανοΰ, fuisse adeo ut
potias sit Eusebii, quem sequitur auctor Paschalis.
Atque iia eensei idem Scaliger, p. 149.
(8) Φούσκων, Ita appellatur a scriptore Chronici ·
ms. ab Adamo ad Leonem Sapientem ; ΦοΟσχος, a
Georgio Syncello, p. 290. Fuscus^ in Chron. Hip-
polyti. Physco, apud Eusebium Hieronymi. Proinde
hic legendum esset Φύσχων, quomodo appcllauiia
volunt Ptolemaeum Evergeiem III ; δι' ογχον τού
σώματος, ut ait Syncellus, ex corporis sagin.n, et
distento aqualiculo. Quod si ita est, mirum viderL
debet ipso, ut par est existimare, superstite, siqiii-
D dem idem sit Φούσκων quod Φύσχων, hocce epitheto *
donari in veteri nummo apud Csseriiim, ΠΤϋΛΕ—
MAlOr ΦΟΓΣΚΟΝΟΣ ΚΤΕΡΓΕΤΟΤ. Vide Casau-
bonum ad Spartianum in Caracallo, p. 132, J edit,
et Petavium lib. x Dedoctr. temp., cap. 46, ex Jo-
sepho, Strabone, Valerio Maximo, Justino, et aliis^
(9) Βρούτου καί Πέσυος. Ita Seal. At Scliotl. ct:
Fasti, Δρούσου χαΐ Πίσω'νος. Idat. ms. Bruto er
Peom.
MO) Notcixdpxov, Ita Scalig. Νασιχα χα\ Βε-'
στιου, Sebottus. Idat. Nasica Sciphne et Beslim
Calpurnio, Ita etiam Fasti.
(II) ΣιΛάτον, Sebottf Σιλλανοΰ. Fasti, Silano.
VARIiE LECTIONES.
Όπηνίου V. Σαμαραίων V. ·" Φύσχων m. P. *· Πέονος. ΙΗσυος P. * Ίωνάθης Rhic el postea;^
* χολ Ιουδαίων V : χα\ uncis includit P.
Μ
h.v.a
CLXVJI Oiympiat.
647. VI. Longino et Marcio coss.
648. vii. Serrano et Scipione coss.
649. Tiii. Rufo II et Mallio coss.
xviii. Summus pontifex Hierosolymis
Siiuon, frater Jonathae, ann. viii. Colli-
guntur anni cdxxv.
650. IX. Mario 11 et Fimbria coss.
Seleucienses, qui ad Antiochiam Syri»
siti sunt, hinc annos suos putant.
(A. a M. C. 5400.) CLXVIII Olympias.
651. X. Mario 111 et Oreste coss. 2.
652. XI. Mario IV et Catulo coss. 3.
653. XII. Mario V et Aquilio coss. 4.
654. XIII. Mario VI et Flacco coss. 1. 170.
CLXIX Olympias.
655. XIV. Antonio et Albino coss. 2.
Ascalonit» hinc annos suos ordiuntur.
656. XT. Metello VI et Citidio coss. 3.
657. XVI. Lentulo et Grasso coss. 4.
XIX. Summus pontifex Hierosolymis Jo-
nathas, ann. xxvii. Colliguntur anni cdlii.
658. XVII. Aenobarbo et Longino coss. 1. 171.
Jonathas simul et pontifex et dux,
bello in Hyrcanos moto, Hyrcanus cogno-
minatus est. Is legatione ad Romanos
missa, cum iis ex senatusconsulto, ami-
citiae foedus iniit.
CLXX Olympias.
^gypti IX, rex Ptolemaeus, qui et
Alexander dictus, Ptolemaei II Evergetae
et Philometoris filius, an. x. Colliguntur
anni v. hcdxvh.
659. 1. Crasso et Scevola coss. 2.
660. II. Balbo et Aenobarbo coss. 3.
661. III. Flacco et Herennio coss. 4.
662. IV. Fulco et Peperna coss. I. 172.
CLXXI Olympias.
663. V. Philippo et Caesare coss. 2.
664. vi. Caesare et Lupo coss. 3.
ρζζ* ^ΟΛνμχιάς.
ς^. ύπ. Αογγίνου κα\ ΜαρΙου · (12).
ζ'. ύπ. Σερρά^Φου (13) χα\ Σχιπίωνος.
η', ύπ. ’Ρούφου τύ ρ* χα\ Μαλλιού,
ιη'.άρχιερεύς έν Ιερουσαλήμ Σίμων άδελφύς Ίωάν-
0ου του καΐ Μακχαβαίου * Ετη η'. Όμου υχε'.
θ', ύπ. Μάριου τύ β' κα\ Φιμβρ(ου ■ (14).
Σελευκεϊς (15) οΐ πρύς Αντιόχειαν της Συρίας άπ’
Εντεύθεν τούς Εαυτών χρόνους Αριθμούσι.
ρξτ{ ^ΛνμΛίάζ.
ι\ ύπ. Μαρίου τ6 γ' κα\ Όρέστου.
ια'. ύπ. Μαρίου τύ 6' κα\ Κατούλου *.
Β ύπ. Μαρίου τύ ε' κα\ Άχυλίου.
ιγ'. ύπ. Μαρίου τύ ς*' καΐ Φλάχχου.
ρξβ' ΌΛυμπίάς.
ύπ. Αντωνίου ' χα\ Άλβίνου.
ΆσκαλωνΖται (16) τούς. Εαυτών χρόνους Εντεύθεν
άριθμοΟσιν.
ιε'. ύπ. Μετέλλου τύ ς*' κα\ Κιτιόίου (17).
ις*'. ύπ. Αεντούλου κα\ Κράσσου,
ιθ'. Άρχιερεύς 'Ιερουσαλήμ Ίωάνθης (18) ικζ.
Όμού υνβ'.
\ζ. ύπ. Άενοβάρβου κα\ Αογγίνου.
Ίωάνθης Ιερεύς όμού καΐ στρατηγός κατά Ύρκα·
νών στρατηγήσας Ύρκανός μετωνομάσθη · ός κα
πρεσβεύσας πρός 'Ρωμαίους όόγματι συγκλήτο
φιλίαν πρ^ς αύτούς σπένδεται.
C
μο* ^ΟΛνμπιάς.
1S3 Αίγυπτου θ' Πτολεμαίος ό κα\ 'Αλόξ'
όρος (19), υίός Πτολεμαίου τού δευτέρου Εύεργέ
καΐ Φιλομήτορος, Ετη ι'. όμού ,ευιζΤ.
α'. ύπ. Κράσσου χα\ Σχεβόλου.
β'. ύπ. Βάλβου (20) κα\ Άενοβάρβου.
γ'. ύπ. Φλάχχου κα\ Έρεννίου.
θ' . ύπ. Φούλχου κα\ Περπέρνου.
poct ΌΛνμπιάς.
ε'. ύπ. Φιλίππου καΐ Καίσαρος.
ς·'. ύπ. Καίσαρος κα\ Αούπου·.
CHRONICON PASCHALE.
[ΟΙ. Iph.] Α
2.
3.
4.
1. 169.
DLCANGII NOTAE.
(12) Καί Μαρκίου. Scalig. Schottus et Fasti,
Μαρίου. Idat. Mario.
(13) le^ifidrov^ elc. Scholt. Σαββάνου κα\ Πείω·
νος. Idat. et Fasti, Serrano et Cilione.
(14) Βιμβρίον. Scalig. et Schotl. Φιμβρίου. Idat.
et Fasti, Fimbria.
(15) ΣβΛευκαΐς. Seleucensium αύτονομίας testes
aliquot nummi extant, quos collegit V. C. Joann.
Harduinus in Nummis illustratis.
(16) ΆσκαΛωτΙταί. Consulendi de hac Ascaloni-
tarum aera Scaliger lib. iii Canon. Isagogic, p. 301.
Herwartus in Chronolog., cap. 236 et Spanhemins,
D de praestant, et usu nnmismat. p. 868, q
jungendi ejusdem urbis nummi illustrati s
viro doctissimo Joan. Harduino.
(17) Kal KiTidiov. Scholt. xal Ai0ic
Fasti, Metello Nepote et Tito Didio.
(18) Ίωάνΰηζ. Ex Eusebio p. 39 et
Joannes appellatur.
(19) '0 καϊ ΆΛέξανδρος. fla Euseb'
aliis. Vide Petavium lib. x De doctr. ten
(20) ΒάΛβου. Schottus et Fasti , K
Calva.
VARliE LECTIONES.
« . r»
• tr
. DV. T farj}
449 CHRONICON PASCHALE. 450
A A.U.C. [01, Iph i
ζ*. ύπ. Στράβωνος χα\ Κάτωνος. 665. νιι. Strabone et Catone coss. 4.
η', ύπ. Σύλλου χα\ Τούφου. 666. νιιι. Sulla et Rufo coss. i· 173.
ροβ* ΌΛυμΧίάς. CLXXII Olympias.
θ', ύπ. Όχταβίου χα\ ΚΙννα. 667. ιχ. Octavio et Cinna coss. 2.
i'. ύπ. Μάριου τ6 C KCvva τύ β'. 668. χ. Blario VII et Cinna II coss. 3.
Σαλούστιος(21) έγεννήθη Καλάνβαις Όχτωβρίαις. Salustius natus est Kalendis Octobris.
Πτολεμαίος ό χαΐ 'Αλέξανδρος , υΐύς Πτολεμαίου Ptolemaeus, qui et Alexander dictus,
του δευτέρου Εύεργέτου χα\ Κοχχης (22) μητρδς, Ptolemaei II, Evergelae et Coccae malris
άπεβλήΟη τής βασιλείας χα\ έσφάγη είς Μύρα τής filius, regno pulsus, Myrae Lyciae civitate
Αυχίας. interfectus est.
Αίγυπτου i' έβασίλευσεν Πτολεμαίος δ ΠοΟεινδς, δ |q iCgypto χ, regnavit Ptolemaeus
έξωσθείς, δ αύτδς ών χα\Φούσχων χα\ Σωτήρ, υΐδς Pothinus, qui ejectus est, idem cum eo
Κλεοπάτρας, έτη r/, *Ομού ,ευχε'. qui Physcon et Soter dictus est, Cleopa-
trae filius, ann. viii. Colliguntur anni
B V. MCDXXV.
' a', ύπ. Κίννα τδ γ' χαΐ Κάρβωνος. 669. ι. Cinna III et Carbone coss. 4.
β'. ύπ. Κάρβωνος τδ β' χα\ Σχριβωνίου. 670. ιι. Carbone 11 et Scribonio coss.
(A. a H. C. 5418.) L 174.
po/ ΟΛυμΛίάς. CLXXIII Olympias.
y. ύπ. Σχιπίωνος χα\ Νάρβωνος (23). 671. iii. Scipione et Narbone coss. 2.
θ', ύπ. Κάρβωνος τδ γ* χαΐ Μαρίου τδ β'. 672. ιν. Carbone II et Blario II coss. 3.
sf. ύπ. Φουσχουλου (24) χα\ Δολαβέλλα. 673. ν. Fusculo et Dolabella coss. 4.
ύπ. Σύλλου χα\ Μετέλλου. 674. νι. Sulla et Bletello coss. 1. 175.
ροβ' ΌΛνμπιάς^ CLXXIV Olympias,
ζ. ύπ. Βιτία (25) χαΐ Πούλχρου. 675. νιι. Bilia et Pulchro coss. 2.
η . ύπ. Κλαυδίου (26) χα\ Σερβιλίου. νιιι. Claudio et Servilio coss. 3.
Αίγυπτου ια' βασιλεύς Πτολεμαίο; δ νέος Διδνυ- iEgypti xi, rex Ptolemaeus Novus Dio-
σο; (27), Αύλητής, Πτολεμαίου Φούσχωνος του χα\ nysus, Auletes Ptolemaei Physconis, seu
Σωτήρος υΐδς, άδελφδς δέ* Κλεοπάτρας, έτη V. q Soteris filius, frater Cleopatrae, ann. xxx.
*ϋμοΰ ^ευνε'. Colliguntur anni v. mcdlv.
oT. ύπ. Λεπίδου καΐ Κατούλου (28). 676. ι. Lepido et Catulio coss. 4.
β*. ύπ. Βρούτου χαΐ Μαμέρχου. 677. ιι. Bruto et Blamerco coss.
ροβ' ΌΛνμΛίάς. CLXXV Olympias.
γ'. ύπ. Όχταβίου χα\ Κουρίωνος. 678. ιιι. Octavio et Curione coss. I. 176.
679. Octavio et Cotta coss. 2.
&. ύπ. Αουχούλλου χαΐ Μιχούττου (29). 680. ιν. Lucullo et Micutto coss. 3.
ε'. ύπ. Μαρχέλλου χα\ Κασσίου 681. ν. Marcello et Cassio coss. 4.
194 Λεντούλου (30) χα\ Γελλίου. 682. vi. Gentillo et Gellio coss. 1. 177.
DUCANGlI NOTiE.
(21) ΣαΛονστιος. Iisdem verbis Idatius. Euse- D riori, Servilius Vatia et Claudius Pulcher ^ proinde
bius : Sallustius Crispus scriptor historicus in Sa· expungendi ex hisce Fastis.
tinis Amiterni nascitur. Vide Scaligerum. (27) άιότνσος. Ita paulo infra, et apudCedrenum
(22) Κοκκής. Atqui Cleopatrae filium hunc Pio- p. 166. In Eiisebii vero Chronico ab Hieronymo
lemaeum constanter asserunt omnes, ipseque auctor Dionysius nominatur. Vide Petavium ad Epiphanium
Chronici. Vide Petavium loco laudato. p. 1^2. Διονύσου, seu Bacchi nomen sibi ascripsisse
(23) Kal Νάρβωνος. Schott. xal Νορβάνου. Ita Antiochum Epiphanem regem Syriae testantur
Idat. et Fasti. qjus nummi, quos descripsit vir rei nummariae pe-.
(24) ΦουσκούΛον. SchoUus : Δεχύλου χα\ Δολα- ritissimus J. Vaillantius in regib. Syriae p. 382 et
βέλλα. Idat. Diecula^ etc. Fasti C^itol. Decula. seqq.
(25) BiTla. Idat. ms. Vilia. &ihott. et Fasti, (28) Kal ΚατούΛΛον. Schott. xa\ Κατύλου. FasU
Βχτία, quo nomine exstitit Vatia alter sub Nerone, Capilol. Catulo.
de quo exclamabant homines, 0 Vatia solus scis vi- (29) Kal Μίχούττον. Schott. et Fasti, xa\ Κδτ-
vere,qoi scilicet omissa illa aulica, ac ea tempestate του. Idat. et MicoUa.
periculosa vita, in villam secesserat, ut est apud (30) ΓεντίΧΑον. SchoiL et Fasti , ΑεντσΟλου.
Senecam, epist. 55. Idat. Cn. Lentulo.
(2d) KJUivdlov^ etc. lidem coss. qui anno supe-
VARfiE LECTIONES.
• ok om. P. *· Κατούλλου PV. “ Κασίου V. Γεντίλλου P, Γεντούλου V, ut recte Αεντούλοο re-
ponendum indicaverit Clintoniis Fast. vol. II, p. 162·.
451
CHRONICON PASCHALE
452
A.O.C. 101. Iph.l A
CLXIVI Oigmpiat.
€85. VII. Lentuio et Oreste coss. %
684. viii. Pompeio et Grasso coss 3.
XX. Summus pontifex Hierosolymis
AristobuluSp ann. i. Colliguntur anni
COLIII.
Hic Aristobnlus, Jonathae Hyrcani fi-
lius, ad siimni pontificis dignitatem dia-
dema regium primus adjecit, cum regnas-
set anu. i, post annos nxxvii, a primo
«nno captivitatis.
685. IX. Hortensio et Metdlo coss.
<A.a M. C. 5454. 4.^
XXI. Sammus pontifex Jannaeus, qui et
Alexander dictus, rex simul et summus
pontifex , ann. xxx. Colliguntur anni
CDLXxxiii. Is crudeliter praefuit.
Inde igitur observare licet, ut regni
Juda successio deleta fuerit. Nam post
mortem Zorobabel, qui ex tribu Juda erat,
post reditum ex captivitate, usque ad
Christi adventum, non erat illa prae-
dicta successio : ita ut quaereretur dein-
ceps Christus promissus. Unde et sancti,
qui Christi praesentiae manifCsUtionem
praestolabantur, digni habiti sunt videre
in came quod invenire peroptabant, illud
interpretati post mortem Zorobabel :
t Non deficiet princeps ex Juda, neque
dux de femoribus ejus, donec veniet
6oi repositus est, et ipse erit esspecUtio
f entium, » in Christi secundum carnem
nativitate perspicue adimpleri. Unde, ut
arbitror, Christi discipuli legem edocti
dicebant : i Invenimus Messiam , qui et
Christus, de quo scripserunt Moyses et
jmpheie. >
Wirgilios natus est.
•686. X. Marcio rege et Metello 11 coss. 1. 178.
CLXXVII Olympias.
687. XI. Pisone et Glabrione coss. S.
688. XII. Vulcacio et Tullo coss. 5.
689. xui. Cotu et Torquato coss. 4.
ρος* ΌΛνμΛίάς.
C· Οπ. Αεντούλου xa\ Όρέβτου.
η', ύπ. Πομιπ;ΐου (31) χα\ Κράσαου.
ΕΙχοστ6ς άρχιερεΟς Ιν Ιερουσαλήμ *Αριστ4βουλος
Ιτος α'. *Ομου ,υνγ*.
υΐτος 'Αριστόβουλος (39) υ13ς ΙωάνΟου του χαι*^
Ύρχανου πρ6ς τή άρχιερωσυηι βιάβημα icspi-
Ιθετο βασιλικήν πρώτοις ** έπ\ ένιαυτόν Ινα μεχΑ
Ιτη φχζ' (33) άτΛ πρώτου Ιτουςτης είς Βαβυλώνα **
αιχμαλωσίας.
θ', ύπ. Όρτηνσίου (34) χα\ Μετέλλου.
ΕΙχοστύς πρώτος άρχιερεύς Ίανναίος (35) ό κα\
Β Άλέξανβρος , βασιλεύς &μα χα\ άρχιερεύς , Ιτη λ',
Όμού ,υπγ' *0ς χα\ ώμότατα προέστη.
Παρατηρητέον ουν έχ τούτου ώς βιέφθαρτο λοιπόν
ή της βασιλείας Ιούδα διαδοχή. Μετά γάρ τελευτήν
Ζοροβάβελ, δντος έχ φυλής Τούδα, μετά τήν έχ τής
αιχμαλωσίας έπάνοδον Εως άναδείξεως Χρίστου ούχ
ήν ή*· προειρημένη διαδοχή, ώς λοιπόν έπιζητείσθαι
τόν έπηγγελμένον Χριστόν. "Οθεν χα\ οΙ προσδο-
χώντες άγιοι τής Χριστού παρουσίας τήν άν^ιξιν
έν σαρχ\ θεάσασθαι γεγόνασιν άξιοι, βπερ έπόθουν
εύρεΙν, έχλαμβάνοντες μετά τελευτήν Ζοροβάβελ,
C Ούχ έχλείψει άρχων έξ 'Ιούδα ούδέ ήγούμενος έχ
των μηρών αύτού, Εως άν Ελθη άπόχειται, χα\
αύτός Εσται προσδοχία έθνών, ι σαφώς είς τήν χατά
σάρχα γέννησιν τού Χριστού τούτο πληρούαθαι.
*Όθεν, οίμαι, χα\** οΐ τού Χριστού μαθητα\ νομο-
μαθήσαντες ·· Ελεγον ·· · c Εύρήχαμεν τόν Μεσσίαν,
δς έστι Χριστός, mp\ ο5 Εγραψεν ήμ7ν ΜωΟσής**
χα\ ο1 προφήται. »
Βιργίλιος (36) έγεννήθη.
I*. ύπ· Μαρχίου Τήγου χα\ Μετέλλου τό β'·
paC *ΟΛνμπιάς.
vb£. ύπ. Πίσωνος χα\ Γλαβρίωνος.
Β ιβ*. ύπ. ΒουλχαχΙου (37) χαΐ Τούλλου,
vf. ύπ. Κόττου χα\ Τορχουάτου.
DUCANGH NOTiE.
'(51) Hopnftbii , etc. Scallg. Πλινδούλου χα\
Κρϊνσου. Fasti, Pompeio.
<39) *Αριστό6ονΛος, Εχ Eusebio pag. 149, ubi
«caUg,p. 149.
(5^ ’^Απ} f uC· Depravatum hunc numerum in
Ciwcia Eusebii, id est in hoc Chronico, observat
Mcaiiger, tum ex eodem Eusebio, tum ex iosepho
lib. XUI, cap. 19 qui σπα'. prafert.
(54) Scbal. Όρτηοίου.
Ιατταως. Ex Eusebio, qui anno· regni
XXVll, Janmeo ascribit, contra quam auctor Chro-
nici, qui XXX.
Phlegonte apud Pbotkun eod.
GXLVl, Eusebio, ubi Scaiiger, et Idalio.
(37) ΒουΛηακΙακ Idat. ms. BuUaHo Tuiio. SdioU.
ΒολχατΙου Τούλλου χαΐ Αεπίδου, recte, nam . Volca-
tius, Tullus etiam dictus : ft«»»tsus vero Lqddus.
VARl^ LECTMmESL
** Αεντούλου. Πλενδούλου m. R , V. τού xaC. τού P. πρώτος P. ** φχΡ,
αίς Βαβυλωνος P unds includens. ** τπγ^ V. ** ή om. PV. '* φ. δ V, δς P. C^
p. 189 A. ** xa\ om. R. νομομαθήβοντες PV. ** Ελεγον. Joan. j, 49; jv, 95.
. . Maius ad Eoseb.
[. Genes, xlix , 1 0, infra
·· Μωσής P.
4&3
CHRONICON PASCHALB.
A A.U.C.
i8*· Λουχίου Κα^σαρος χα\ Φιγούλου.
pofi ΌΛνμΧίάς,
isf. ύπ. Κιχ^ρωνος χα\ 'Αντωνίου
ΠομνήΙος (58), δίς στρατηγός 'Ρωμαίων, έκβλθων
χολιορχε? μεν** τά Ιεροσόλυμα μέχρι τών άόύτων,
τουτέστι των 'Αγίων του ίερου, πρόεισι,χα\τόν ναόν
συλήσας, χα\ πολλά παρ' αύτου άφελόμενος» 'Αρι-
στόβουλον &μα τέχνοις όέαμιον ποιεί 'Ρωμαίοις.
185 κ'. 6π. Σιλανου (59) χα\ Μουρήνα.
iC* υπ. Πίσωνος χαΐ Μεσσάλα.
Πομπήΐος (40) ό μέγας έλών τά Ιεροσόλυμα χα\
τόν ναόν αυλήσας , χα\ *· άφελόμενος τάς Αγίας Γρα-
690. XIV. Lucto Cssare et Figulo coss.
CLXXVIII Olympia».
69f. XV. Cicerone et Antonio eoii·
Pompeius, Romanorum secundus im-
perator, aggressus Hierosolyma, urbem
obsidet, et usque ad adyta, hoc est San-
cta sanctorum templi pervenit , et spo-
liato templo, multisque ab eo ablatis,
Aristobulum una cum liberis vinctum
Romam deducit.
692. XVI. Silano et Murena coss.
695. xvii. Pisone et Messala coss.
Pompeius Magnus, captis Hierosolymis,
spoliatoque templo, sacris ablatis Scriptu-
454
[OU Ipb.l
1. 170.
2.
I 1 , ^ — , - Γ”* ^ » ■ · '
φάς 7ta\ χοός κανθάρους χαΐ χαρακτήρας (41) χρυ- " ris, cantharis, aureis celaturis, multisque
αους χα\ άλλα πολλά άγια ** σχεόη χα\ τήν άμπελον
τήν χρυσήν χα\ τήν χλίνην Σολομώνος, Ύρχανψ -^ν
άρχιερωσύνην αφ υΐφ 'Αλεξάνδρου χα\ 'Αλεξάνδρας
της Σαλίνας ** (42) παραδίδωσι , χα\ 'Αντίπατρόν
τινα Άσχαλωνίτην τής Παλαιστίνης Ιπιμελητήν
χαθιστ^ * τό το πάν Ιθνος Ίουδαίο>ν όπόφορον *Ρω-
|Μΐίοκς χαταστήαας πολλούς αύτων αίχμαλώτους είς
Τώμην ήγαγεν τή συγχλήτφ.
ΊΓρχανός (45) τά ύπό Πομπηΐου χαθαιρεθέντα
ταίχη*· τής Ιερουσαλήμ άνίοτησιν.
εη', 4π. Άφρανίου (44) χαΐ Μετέλλου.
ροθ^ νΛυμαιάς.
ιθ'· όπ. Δεχίου Καίσαρος (45) χα\ Βιβουλάνου **.
θ', ύπ. Πίσωνος χα\ Γαβίνου (46).
Φιλαδελφείς (47) 4ντευθεν άριθμουσι τους έαυτών
χρόνους.
χα*. ύπ. Αεντούλου χα\ Μαρχέλλου (48).
Πομπήΐος (49) ό μέγας 'Ρωμαίων στρατηγός αύτο-
χράτωρ προσηγορεύθη , χα\ θεμέλιοι ** θεάτρου Οπ'
αύτου Ιβλήθησαν Ιν 'Ρώμη,
χρτ. ύπ. Μαρχέλλου (5Θ) τό χα\ Φιλίττπου,
'Εντεύθεν Γαζαΐοι (51) τούς έαυτών χρόνους άρι-
θμουσιν.
5.
4.
aliis vasis, ac viti aurea, et lectulo Solo-
monis , Hyrcano Alexandri et Alexandre,
que et Salina dicta est, filio, summum
pontificatum tradit, et Antipatrum quem-
dam Ascalonitam Palestine procurato-
rem constituit : ac universa Judeorum
gente Romanis vectigali facta complures
ex iis captivos ad senatum adduxit.
Hyrcanus destructa a Pompeio Hiero-
solymorum moenia instaurat.
694. xvni. Afranio et Metello coss.
CLXXII Olympia».
695. XIX. Decio Cesare et Bibulo coss.
696. XX. Pisone et Gabino coss.
Philadelphienscs hinc annos suos putant.
1. 180.
2.
5.
697. XXI. Lentulo et Marcello coss. 4.
Pompeius Magnus supremus Romano-
rum dux est appellatas : et theatri Romae
fundamenta ab illo jacta sunt.
698. XXII. Marcello 11, et Philippo coss. I. 181»
Hinc Gazenses annos aops putant.
OUGANGTI NOm
(^Πομχήϊος. Ex Eusebio p. 151, ubi Scalig.
(^) ΣιΛατου. Schott. Σιλλανου xai Μουρίνα.
Dio, Σιλανου χα\ Μουρήνα.
(40) Πομπήΐος. Hanc loUm pericopem u^ue ad
voces, ήγαγεν τή συγχλήτφ, praetermittit cod»
Holstenii.
[41) ΧαροΜ,τχφας. Vide Lexieon Vossii p. 766.
^42) Jf]c καΙΣαΜτας. Scaligor ad Euseb. pag»
(431 ΎμΜΜιτός. Josephus. lib. xiv Aniiq. Jud.,
ip. 16.
(4
i4!
151.
eap.
(41) 'Apparlov. Seal. Άαανίου. SchoU. 'Αφρα*
νίου. Idat. Afranio et Metello Celere.
(45) Aexiov Καίσαρος. Ita Idat. qni Bikolo prae-
fert. Sebottus omittit vocem Δεχίου·
(46) ΓαβΙτον. Γαβινίου, Schott. Cabinio, Idat.
Γαουΐνίου, Dio.
D (47) ΦιΧαΒοΛφεΙς. De aera Philadelpfaiensium egit
Scaliser in canonibus Isagogic. lib. iii, p. 301, ei
Spanhemius de praest. et usu numismat. p. 871.
(48) Adi ΜβραέΛΛον. Idat. et Dio, MHello iVe-
pote.
(49) Πομχήϊύς. Ex Eusebio, obi Scalig. p. 154.
(50) ΜαρκέΜου. Schott. Dio, et idtfl. Μαρχαλ-
λίνου.
(51) "ErtevBer Γαζαΐοι. De aera Gaienshim eo-
Eiose egenintviri eruditi, praeter Scaligerum, Span-
emius de praestantia et usu nomismatum, p. 869»
ei Joan. Hardoinus in Nummis antiq. illustrat. ; d·
mensibus vero idem Scaliger in Prmat. ad lib. De
emendat, femp., p. 8.
VARLE LECTIONES.
·· Άντωνώυν V. ·* ιωλιορεεΓ^ν. Fort. πολιορχεΤν. »· χαΐ om. P. ” άγια om. P ·· (xa\)IaX(vsm
P soh. **x τά vfijpj P· P. ·* θεμέλια P.
455 CHRONICON PASCHALE. 456
A.U.G. lOL Iph.] A
CLXXX Olympias.
699. xziii. Pompeio el Crasso coss. 2.
700. XXI?. Aenobarbo et Pulchro eoss. 3.
Cicero Orator post sextum decimum
mensem ab exsilio revocatur.
Ptolemaeus Novos Dionysus, qui et Au-
letes, Romam fligit. , ^
701. XXV. Balbino et Messala coss. 4.
Caius Julius Caesar bellum Graecis in-
tulit.
702 (A. a M. C. 5451.) xxvi. Pom-
peio 11 et Metello coss. i. 182.
Pompeius Magnus conditum a se thea-
trum dedicavit, et elephantos exhibuit xl,
equites ccc pedites nccc, gladiatores
mille, edito praeterea elephantorum certa-
mine.
CLXXXI Olympias.
703. xxvii. Rufo et Marcello coss. 2.
703. xxvii. Marcello 11 et Paulo coss. 3.
705. XXIX. Lentulo et Marcello coss. 4.
706. XXX. Caio Julio Caesare et Servilio
coss. *· 1^·
CLXXXII Olympias.
In ^gypto XII. regnat Cleopatra, Pto-
lemaei Novi Dionysi, qui et Auletes
dictus est, fllia, ann. xxii. Colliguntur
anni V. MCDLxxvii.
707. 1. Calino et Yatino coss. 2.
Imperium Caii Julii Caesaris, et Pom-
peii et Lepidi.
Caius Julius Caesar, Gallis omnino de-
bellatis, Romam reversus est.
708. 11. C. Julio Caesare II solo cos. 3.
709· 111· C. Julio Caesare 111 solo cos. 4.
710. IV. C. Julio Caesare IV solo cos. 1. 184.
CLXXXIU Olympias.
711. V. Pansa et Hirtio coss. 2.
Caius Julius Caesar primus Romano-
rum imperator creatus est.
fix* ΌΛνμηιάς.
χγ'. ύπ. Πομπηΐου χα\ Κράσσου.
χδ'. ύπ. *Αενοβάρ6ου χα\ Πούλχρου.
Κιχέρων (52) ό ^ήτωρ άπδ έξορίβις μετεχλήθη **
διά μηνών ις'.
Πτολεμαίος (53) δ νέος Διόνυσος 6 χα\ Αύλητής
είς Τώμην έφυγεν.
χε'. ύπ. Βαλβίνου (54) χα\ Μεσσάλα.
Γάΐος Ιούλιος ΚαΙσαρ πρδςΈλληνας έπολέμει. (55)
χς'. ύπ. Πομπηΐου τδ ψ (56) χα\ Μετέλλου.
Πομπήιος ό μέγας τύ χτισθδν ύπ* αύτοΟ θέατρον
άφιέρωσεν (57) , χα\ θεωρίας έπετέλεσεν &ν αύτψ**
δι* έλεφάντων σαράχοντα χα\ Ιππέων τ' , χαΐ πα-
ζών (ι/, χαΐ μονομάχων χ*, έλεφαντομαχίαν ποιήσας.
ρπαί ΌΛνμΛίάς.
ύπ. Τούφου χα\ Μαρχέλλου.
χη'. ύπ. Μαρχέλλου τ6 ψ χαΐ Παύλου,
χθ*. ύπ. Αβντούλου χαΐ Μαρχέλλου.
186 ύπ. Γαΐου *Ιουλίου Καίσαρος χαΐ Σβρ-
βιλίου.
ρπj5' ^ΟΧνμΛιάζ.
ΑΙγύπτου δωδξχάτη Κλεοπάτρα θυγάτηρ Πτολε-
μαίου τού νέου Διονύσου του χαΐ Αύλητού ίτη χβτ.
Όμού ^ευοζ*.
α*. ύπ. Καλίνου (58) χα\ Βατίνου.
^ ΆρχΙ) (59) Γαΐου Ιουλίου Καίσαρος χα\ Πομ-
πηίου ·· χα\ του ·· Αεπίδου.
Γάΐος 'Ιούλιος ΚαΙσαρ Γαλάτας είς τέλειον νιχή-
σας είς 'Ρώμην έπανηλθεν.
9*. ύπ. ΓαΙου Ιουλίου Καίσαρος τδβ' χα\ Αεπίδου
γ'. ύπ. ΓαΙου Ιουλίου Καίσαρος τύ γ' μόνου (60).
δ', ύπ. ΓαΙου Ιουλίου Καίσαρος τύ δ^ χαΐ 'Αντω-
νίου ··.
pxf ^ΟΛνμχιάς.
ε'. ύπ. Πάνσα** χα\ Ίρτίου.
ΓάΤος 'Ιούλιος (61) ΚαΙσαρ^* (62) πρώτος 'Ρω-
μαίων ν^ρέθη μονάρχης.
DUCANGll NOTiE.
(5^ Κιχέρωτ. Euseb. Cicero tii exsilio annum fa-
άΐ. Vide Scaligerum.
(53) ΠτοΛεμαΊοζ. Dio lib. xxxix et alii.
(54) BaXeirov. Sebott. Καλβίνου. Idat. ms. Bal·
tino. Dio, Καλουίνου. Ita Fasti.
(55) Πρός 'ΈΧΛητας έχοΛέμει. Atqui hoc anno
Csesar in Gallis bellum gerebat, non vero contra
Graecos.
(56) Πομχί{ΐου τό ff. Schott. et Dio, γ*. Ita Idat.
Pompeio 111 et Metello Scipione.
(57) Θέατροτ άρίέρωσεν. Ex Dione lib. xxxix.
Ulud ambustum restituit Claudius Caesar, ut est
apud Sueton. num. 21 et eumdem Dionem^ Secundo
denique incensum Philippis regnantibus tradit Eu-
sebius in Chron.
(58) KiiXlrov. Schott. Καλένου χα\ Βατινίου.
Idat. ms. Caleno et Yatino. Dio, Καλήνου, χα\ Ούα-
τινίου.
(59) "Αρχή. Hanc lineam, et quae margini ascri-
buntur, omittit cod. Holstenii. Vide Herwart. in
Chronolog., cap. 218.
(60) To fi μότον. Tres sequentes Caesaris con-
sulatus sic etiam consimat Sebouus. Idatius vero :
Cessare 111 et Lepido. Deinde, Cassare IV solo. De-
mam, Caesare V et Antonio.
(61) Γάΐΰς "ΙούΧιος, *etc. Hanc lineam omittit
cod. Holstenii.
VARliE LECTIONES.
·· μετεβλήθη P. ·· άπετέ).εσεν αυτού δι' R. τεσσαράχοντα Ρ. ·· Post Πομτπ^ίου delevi Πτολεμαίου
uncis inclusum Ρ. ·· κα\ τού. τού χα\ V. χα\ Αεπιδίου V, μόνου Ρ. ** χα\ Αντωνίνου V, μόνου Ρ.
·· Πανσάλα V, m. R. *· Κα?σαρ om. V.
457 CHRONICON PASCHALE. 45S
Τά Τωμαϊκα εδ'.οικτ^Οη -ράγματα ύτ:?> Π;3θύτου χ llaclciius res Komanoniin aili5iinistral;e suiil a
xxl Κολλατίνου xal των μ:τ’ αΟτους ύτ:άτο>ν επ'. Brulo et Collatino, ca^lcrisquc post illos consuli-
Στη f^yoov του παρόντος πεμπιου δτους Κλεο- bus, per annos cccxciii, sive iistiuc ad pnuseniem v
πάτρας xat έπ\τ6 πρώτον Ιτος Γαΐου Ιουλίου Καί- annum Cleopatrae, οΐ ι annum Caii Julii Cxsaris, et
ααρος χα\ των προκειμένων υπάτων. praidiclos consules.
Ίούλίος ΚαΤααρ(02)^*όδικτάτωρούκεγεννΓ6η,άλλά Julius Caesar dictator naius non esi, sed, matre
τή^ μητρδς αυτοΟ τω ένάτω** μην\ τ2>ευτησάσης , ηοπο mense exsliiicla, ipsa excisa, eductus est in-
άνέκειραν αύτΓν κα\ έξέβαλον τ6 βρέφος · δι6 χα\ fans : unde C;esar est appellatus, quod Latinis
ivataap c/iyc-o*^· ΚαΓσαρ γάρ λέγεται ΤωμαϊστΙ ή idem valet ac cwsio. Educatus vero, cum eximia
(Irazcjoi. Άνατραφεις οε και ανδρείος γενόμενος, fortitudine polleret, triumvir ciitn Pompeio et
προεβλήΟη τριουμΟιράτο^ρ μετά Πομπτ,ΐου χαι Crasso, viris consularibus, creatus est anno i prai-
Ιχράχ'ου ύπατευσάντ6)ν κατά τδ πρώτον έτος τής dictae Olympiadis clxxx, non abrogato tamen con-
ττροκε.μένη; ρπ* Όλυμπιάοος (63) Άπδ γάρ sulatu ac triumviratu, universi senatus decreto. Ab
τριών τούτων έδιοικείτο τά Το)μαϊκά πράγματα. bis enim tribus res Romanae administrabanlur.
Ό 0^ 'Ιούλιος Καϊααρ ό δικτάτωρ μετά τδ φονευ- Julius vero Caesar dictator, post iiiterrectnm Cras-
Γ>ήνα·. τδν Κράααον παραληφΟέντα ύπδ Περαών πο- Β sum, qui a Persis in praelio in ipsa Perside capies
λέμο) έν τοϊς Περαικοίς μερεσιν έμεινεν αύτδς fuerat, solus mansit, bellum cum copiis suis gc-
ττολεαών μετά του πλήθους αύτοΰ έν τοις μέρεσι rens ίη Occidente. Abrogato deinde consulatu, sc:i
τής Αύαεως. ΚαΙ διαδεχθείς τής ύπατείας ήτοι dictatoris dignitate universi senatus decreto, atque
τριονμβ-.ρατορίας κατά δοκιμασίαν του κοινού adeo procurante ipso Pompeio Magno , offensus
τής^® σJγκλήτoυ Τώμης κα\ Πομπηΐου Μάγνου τού illius socer Julius Cicsar, tyrannidem in Romanos
αυτού πενΟεροΰ^^ ό αυτός Ιούλιος Καϊσαρ λυπηθείς arripuit, et concitatis in Romanos bellis, contra se-
έτυράννησε Τωμαίους, χα\ προτρεψάμενος κατά natum Romanum et Pompeium Magnum arma movit,
Τω;χαίων πολεμίους^® έπεστράτευσεν κατά τής Romaque occupata, senatores interfecit,
συγκλήτου 'Ρώμης κα\ Πομπηΐου Μάγνου. Κα\ γενόμενος έν 'Ρώμη , κα\ παραλαβών αυτήν, άνείλεν
τούς συγκλητικούς αυτής.
ϋύτος Γάιος Ιούλιος (64) δικτάτωρ, δ έστιν Ilie Cains Julius dictator, id est monarclia, su-
μονάρχης, άπάντων έκράτησεν έν ύπερηφανίςι*® κα\ perbum ac lyranniciiiii in omnes imperium exer-
τυριννεία έπ\ Ετη δ' κα\ 187 1^ήν®ί C' ^ c*‘it per annos iv et menses vn, cx ante diem iv
Ίδών·* Μαιών τής πρώττ^ς έπινεμήσεως. Κα'ι προ- Id. Maias. Et proposita ac publicata est Antiochiai
ετέΟη (65) έν Άντιοχεία τή μεγάλη ή ελευθερία magna urbe illius libertas, cuin Romanorum esse
αύτής, δτε κα\ ύπδ 'Ρωμαίους έγένετο, τή κ' τού coepit, χχ dic mensis Artemisii , seu Maii ab eodem
Άρτ εμιαίου μηνδς πεμφθεΐσα παρά τού αυτού Ιουλίου Julio Caesare missa : idemque Julius Caesar dictator
Καίσαρος, και έκλήθη ό αύτδς Καιααρ 'Ιούλιος δι- in ipsa urbe magna AiUiochcna proclamatus est
<τάτο>ρ έν 4 Αντιόχεια τή μεγάλη γ' χα'ι κ' τού αύ- χχιι Artemisii mensis dic. In istius igilur libertatis
DLCANGII mi JE.
{β^)ΊούΛιος Καϊσαρ. SuidasinKaicap,Ccdreiins, annos porro Antiochenos, qui xlviii annis Natalem
p.465.Zonaras,Svmeon. Logoth. iiijChron. ms., clc. Christi antevertunt, non ab Maio mense, quod vult
(63) "ΟΛνμΧίά^ος. Addit Holstenius, xa\ μή δια- Petaviiis, sed* a Novembri deduci censet. Verum
δεχθείαης ύπατείας, ήτοι τριουμβιρατορίας κατά auctor Chronici infra verbis disertis scribit a primo
δοκιμασίαν τού κοινού τής Συγκλήτου. ^ Caii Caesaris, et ipso xii die mensis Artemisii, seu
(64) Οδζος ΓάϊοςΊονΛιος. Hunc locum expendit Maii, Antiochenos annos suos putare : ita ut iiien-
Scaliger lib. 111 Canon. Isagogic., p. 501, 50i. — D dum sit in alterutro loco in mensis dic, com hic
Kul /iq δίοδεχΟείσης. lla.*c ex llolsteiiio supplevi- xxiii, infra X4i, dicatur. Αυτονομίας autem Antio-
luiis, us<|ue ad άπδ γάρ, etc.,qux* desunt apud Si:a- ebenorum memoria habetur in veteri niiiiiino, hisce
liger, et Raderuiii. Infra ex eodem. Δικτατορίας pa- verbis : ΑΝΤΙΠΧΕΠΝ ΜΗΤΡΟΠϋΛ. ΑΤΤΟΝΟΜΟΤ,
riier rep<isuimus, pro Τριουμβιρατορίας. de qna etiam, ut et de anno quo concessa est,,mul-
(65) kal xpcezidr{. Petavius ex hoc loco colligit tis egere Scaliger ad Eusebium, p. 156; 24Θ, et lib.
Antiochenos horum annorum initium ex a. d. iv 111 Canonum Isagogic., p. 30t ; Petavius lib. x De
Maii mensis deduxisse videri, ause est sententia doctr. temp.^ cap. 62, et ad Epiphani um pag. 192;
Scaligeri lib. iii Canon· Isagog. Id negat Uenricus Henricus Valesius ad Evagrium ; Goarus ad Syn-
Valesius ad Evagrium lib. 1, cap. 12, huneque sic cellum,paK. 74; Herwartus in Ghroiiolog. cap. w5,
inteUigi debere contendit, >ut senatusconsultum, 206, 211,212, 215, 214, 237; Grandaniicns in Cbro-
quo civius sui juris ac libera pronuntiata est, nolog. Clirist. part. 11, p. 56; Spanhemius, dies. 9 De
mense Maio acceptum fuerit, ac publice propositum : pmst. numi$m., pag. 866, et alii passiin chronologi.
VARIAE LECTIONES.
πράγματα έδιοικήθη P. ** διά τί Καϊσαρ λέγεται om. P. qunc in textu ponit R. έννάτω R,
e' P. έλέγετο· Καϊσαρ supplevi ex mala p. 214. Ρθ8ΡΟλυμπιάδος addit P sola ex Ubro ftols-
tenii : κα\ μή διαδεχΟείσης ύπατείας ήτοι Τριουμβιρατορίας κατά δοκιμασίαν τού κοινού τν\ς συγκλήτου
*Ριί>μτις. τριουμβυατορίας V, δικτατορίας Ρ sola. τής. ύπδ τής R. πενθερδς Ρ ^ ιάλέ-
μους Ρ sola. ό om, Ρ sola. ·· ύπερηφανεία χα\ τυραννίςι PV. ·» είδών Ρ. “ ή 1^.
Patbol. Gr. XCJL \V
150
adcp(£ honorem primus mngnoe Anliochi^ putatur
annus; alqiie adeo primus etiam qnindecennii
hidicliomim annus, a primo Caii Julii Caesaris
anno.
712. VI. Lepido et Planco co>s.
I. Cains Julius C«sar primus Romanorum levatus
esi imperator, sub quo res Uomanoriini florucruiii.
(Jui vero hunc sunt siibseriili, (i;esarcs appellati
siint. Is porro inripcrator, dielalor, et primus Uo-
r.ianoriiin processit.
Hic eximia dicendi facultate pricstilit.
Inilitim iv/Uctionum.
A primo anno Caii Julii Caesaris, et praedictis
consulibus Lepido et Planco ac ipso xii die mensis
m
A 'Αρτεμισίου μηνός'·'. Χρημάτιζε: ουν της με-
γάλης Άντιοχείας εις τιμήν αυτής έτος α' χαι πρώ-
τον έτος (66) τής πεντεκαιδεχαετηρίδος των ίν-
δίκτων άπ6 πρώτου έτους Γαΐου Ιουλίου Καίσαρος.
ς\ ύπ. Λεπίδου χαΐ Πλάγκου.
α'. Γάϊος Ιούλιος Καίσαρ πρώτος 'Ρωμαίων ήρέΟη
μονάρχης βασιλεύς, εφ' ου τά 'Ρωμαίων ήκμα-
σεν(67)· καΐ μετ' αυτδν Καίσαρες προσηγορεύθη-
σαν. *Ός κα\ ύπατος βασιλεύς πρώτος 'Ρωμαίων
προήλθεν.
Ούτος εις άχρον βητορικήν ήσχεϊτο.
'Αρχή Ινδιχτίά)τωτ (68).
Άπδ πρώτου έτους Γαιου (69) Ιουλίου Καίσαρος
κα\ των προκειμένων υπάτων Λεπίδου κα\ Πλάγκου
CH ROX1COX PASCHA LK.
DCCANGII XOTiE.
/66) Κα) .τρώτο^' ίϊτνς. Indictionum duo videtur
unctor (!dironici statuere principia : primum hoc
anno, alterum anno Christi cccxiii.
Post hanc extremam περιοχήν, sequebatur in
editione Uaderiana catalogus iniperatoruin ab Au-
gusto usque ad Constantinum Monomachum, ascri-
ptis duntaxat imperii annis, iisque haud parum sem-
per lidis, atque adeo etiam in codice Vaticano, sed
alia et rnnllo reccnliori manu quam Chroiiicon ipsum
<lesi:ri|>tus, cui ab imperito aliquo insertum vero-
siniilc est : cum auctoris Chronici esse non possit,
qui in Heraclium, quo imperante vixit, desinit. Sed
et neque illuni catalogum agnovit codex ilolstcnii.
Atque id causae fuit, ut lanquain perperam iiiser-
lum πάρεργου inde avuUnm. in; series scriptoris
abrumperetur, ad Chronici caiccm, cum aliis sele-
ctis ali(|iiot amandaremus, ne hac qualicunque
merce fraudetur lector. Kjusmodi autem complures
iiabcritur in cod. mss. a Graicis conscripti impera-
loruni catalogi, adjunctis imperii ann s : sed et in
oditis aliquot, ut apud S. Maximum in Computo,
Nicephorum in Clironologia ; Leiinclavium in Jure
Graecorum; Labbeum ad Glviain; rctavium ad Xi-
cephori (iOnstaiitinopolil. Breviarium; ilcnric. Do-
duelbim in Hissertutionibus Cyprianicis, etc., quos
cum isto conferre poterit lector, si tanti videatur,
ut omittam Clementem Alexandrinum lib. i Stromat.
p 559, qui accuratum imperatorum catalogum, us-
que ad Commodi necem, cum annis imperii per-
texuit, et aliquot alios cx Latinis.
(67) ου τά "Ρωμαίων ήχμασεν, Ladem fere
Georgius Syncell., p. 505, qui habet, έπι τούτου, eo
imperante. Proinde legendum, έφ’ ού.
ί68) Αρχή Ινδικτιωνος. Ilaic absunt a codice
JIolstenii.
(69) ’Αλ() πρώτον έτους του Γαΐον, Τού delet
rod. Vatie. Indictionum usum a Julio Cresare iii-
ventvn quidam pricterca opinati sunt, atqnc in iis
Georgids Hamariolus inChron. m$. in eodem Julio ;
xaX *εάς Ινδίκτους και τδ βίσεξτον ίφευρεν. lias a
priiiio ejusdem imp. anno auspicatur scriptor pa-
schalis Chronici : sanctus vero Maximus, seu indi-
culi iiic descripti auctor, ab anno ii Augusti, quo
ai Γνδικτοι ήρξαντο ψηφίζεσθαι. Sed otrumque fal-
sum, cum id nominis in temporum putatione iuni
primum auditum constet Constantino M. imperante.
Porro hunc locum, quoad aeram Antiochenam, plu-
ribus examinat Scaliger lib. v De emendat, remp..
: p. 50 i et 505, monetque pro ήγουν ιβ' legendum
ίνδίκτου ιβ' ; cl pro άπύ πρώτης, legendum άπδ πρώ-
της κα'ι αυται. Hunc praHerea consule ad Ensebiiim
p. 152, ct lib. III Canon. Isagog. p. 501 et 502, ubi
observat annos .Antiochenos in xv distributos dare
veram indictionem, atque adeo hinc in hoc Chro-
nico omnes annos a Ciesare, και άπδ χρηματισμού
τής Άντιο/είας per indictiones putari, cum ante
eporham Antiochenam nulla indictionis in annis
nola sil, qii»d et ipsum notatu dignum esse aii,
eum procul dubio, inquit, omnes indictiones ab
.Antiochena derivahe sinl,qiia} a Maio inciisc inibat.
Hic c^eierum mire turbat anclor Chronici, cum pri-
mum Julii Cicsaris imperii annum in consulatum
Lepidi u Planci conjicit, (|iii biennio ante a Briilo
et Caspio ciesus (diicral, ca*lerai|ue ad illum spe-
ctantia in annos sequenlcs, iil cl ejus inoi lem con-
jicit : qiue (|uidem ab ineptis sciolis in Puschalion
alienis locis subinde inlriisa, haud ;cgre emenda-
buriliir, si anni duntaxat imperii Julii Caesaris bic
notati, non autem consules, specleiUiir, et siiistpii-
busiiue locis supra inserantur : nec enim, quod
ccnsuil bcaligcr in notis ad Eiisebium pag. J57,
ideo auctor erravit, qnia post vi annos, et iii Con-
sulatu Planci cl Lepidi, aerie Anl oelieiix statuit ini
tium, cum, inquil, ille se({ualur Lusebium in con-
sulibus, quod et l^acil Orosius cl Cassiodorus, ut
aliquando vi, aliquando p.ii:eorui:i annorum inter-
vallo anticipent epocliam Regifugii aiit Palilium
urbis. Neque enim ii quae acciderunt C. Julii Ca?-
saris temporibus, neque illius imperii annos Au-
gusti annis ascripserunt, ut bic factum adverliiniis·
Cum igitur Julius Ciesar princeps senatus impera-
tor dicitur, Pansa et Hirtio coss. id, ut et indictio-
num et aeiic Aiiliochenurum initium referendum
ad consulaium ejusdem ('.aesaris 11 cl Servilii Isau-
rici, quo Caesar dielalor perpetuus primum dictus
est : ut ad consiilatuni Caleni et Vatini, qui ii an-
nus fuit imperii Caesaris, quo cl cupplam aeram Lao-
dicensium, et bellum Isauricum gestum scribit,
tametsi Antonino et Isaurico coss. actum alii dicant,
et ad consulatum Caesaris 111 et Lepidi, ad quem
bellum gestum contra Scipionem etHircaniiin poii-
tilicem refert, ac denique ad postremum Cxsaris
consulatum, illius caedem, qiiain perperam etiam
Fasti Idalii ad consulatiiin Antonini et Isaurici re-
ferunt : ita enim omnia utcunque constabunt.
VARIiC LECTIONES.
»· aOcoo ora. R. έντεΟΟεν ΆντιοχεΙς τούς έαυτών χρόνους άριθμούσιν m. R eadem paulo
inferius ponit m. P. ®· Post verba άπ6 πρ<ότοο έτους Ραίου Ιουλίου Καίσαρος sequitur alia eaqiie
recenliori niann scriptas elenchus imperatorum iii V, item in R. De quo v. aiiiioral. Ducan^i
»· άφ’ PV. ύπατος βασιλεύς πρώτος, ύπατος βασιλεύς R, βασιλεύς, διχτάτωρ και πρώτος 1\
'Ρωμαίων ο:η. R. ·* του 1 αιου Ρ, » r
461 CIIHONICON PASCHALE. 4C2
t,3' κ;Λ του Ά^^τεμισίου μηνό;, Άντιο-
χιΐς (70) τους έαυτών χρόνους άρ'.θμοΰίΐ, και αί Γν-
δικτοι χρηματίζειν ί^ρξαντο άπ^ πρώτης χα\ ο»ύ-
το·3 Γορπιαίου μηνδς.
ζ' ·®. ύπ. Αντωνίου κα\ Ίσαυρικοϋ,
Ρ*. Γαΐου του “ Ιουλίου Καίσαρος.
Λαοδιχείς (71) έντευθεν τους έαυτών χρόνους άρι-
θμοΰσιν.
Έπ\ των προκειμένων ύπατων πόλεμος Ίσαυρί-
κ^ς (72) συνεβλήθη.
Αντώνιος (73) ό ύπατος έψηφίσατο 'Ιούλιον μήνα
ΑέγεσΟαι τύν Κυντίλιον»διά τ6 αύτόν έν αύτψ γεγεν-
νήαθαι ·*.
'0 όέ αύτύς *· κα\ τψ ένιαυτφ προσέθηκεν ήμέ-
ρας ια', σκοπήσας τδν του ήλίου κα\ σελήνης δρό-
μον.
Aiioinisii (scii Muii), Anlioclicni annos suos pu-
tant ; ac imliclioncs numerari ceeperc a primo die
ipsius Gorpisci mensis ( seu Septembris).
713. (A. a M. C. 54G2) vn. Ind. i. Antonio et
Isaurico coss.
II. Caii Julii Csesaris.
Laodicenses hinc annos siios numerant.
His coss. bellum Isauricum peractum est.
Antonius cos. decrevit uti mensis Quin-
tilis Julius diceretur, quod in illo is
(Caesar) natus esset.
Idem vero (Caesar) xi dies anno adjecit,
evpcnso solis et lunae cursu.
t/ ύπ. Άλβίνου (74) κα\ Πουλλίωνος
γ'. Γαΐου *· Ιουλίου (75) Καίσαρος.
Γάϊος Ιούλιος Καισαρ τρίτψ έτει τής βασιλείας
αύτοϋ έπεστράτευσεν κατά Σκιπίωνος κα\ 'Γρκανου
του άρχιερέως, καΐ-φυγαδεύσας αυτούς θεωρίας έδω-
κεν έπ\ ημέρα; r^.
ΙββΕ^^^νδ^ (76)·^ κα\ (77) οΐ καθηγησάμενοιτών
714. VIII. Ind· ιιι. Albino et Pollione
coss. i. 185.
III. Julii Caesaris.
Caius Julius Caesar tertio sui Imperii anno, con-
tra Scipionem et Hyrcanum summum pontificem
bellum movit, iisque in fugam actis , circenses per
dies VI dedit.
Hi sunt summi ponliiices qui Hebraeis prafue-
DLtANGH miM.
(70) 'Χντιογεΐς, Locum hunc pariter examinant
Scaiiger in Canonibus Isagogicis p. 301 et 302, ol
Petavius lib. x De doctr. iemp., cap. 62, p. 267, ubi
de initio indictionum multa commentantur. At non
plane assequor cur ita scribat Georgius Monachus in
Chroii^ ms. : Έν τω μα' έτει τής Αύγουστου βασι-
λείας, έν τω ,εφ' έτει άτιδ κτίσεως κόσμου, ήρχΟη ό
κατά Άντιοχείας των έτών άριθμδς, χαΐ τού Κυρίου
ήμών Ιησού Χριστού κατά σάρκα γεννηθέντος, cum
anni Antiocheni annos Christi xlviii excedant, uti
sapra attigimus.
(71) Ααοδικείς, Laodicenae epochae meminit Eu-
sebius in Gbron. in Probo, ex quo eruit Scaiiger
Antiochenam aniio uuo antevertere Laodicennm,
quod firiiiat hic locus Chronici, ubi Antiochenam
anno i Julii Caesaris, Laodicenam anno ii initium
ducere observat. i£r% Laodicensium characterismus
nstal praesertim in numero aereo mediae magnitu-
dinis in archeio regio, in quo symbolum urbis, ca-
pite scilicet turrito, elfingilur, cum hac inscri-
ptione : 10ΥΛΙΕΩΝ ΤΩΝ ΚΑΙ ΑΑΟΔ1ΚΕΩΝ, ad latera
capitis, X. et Ei. describuntur. In altera nummi
fade caput imperatoris laureatum A habelur cum
hisce characteribus... KAICAPI. CEBACTΩ. ΓΕΡ-
MANIK^. In medio nummo ΒΛΡ. Eadem epoche
describitur in nummo aereo tertiae magiiiludinis, qui
est Dom. Droni, in quo caput imperatoris cum ra-
diato diademate, absque ulla nominis notatione,
exhibetur : at sob imam partem haec aera ΒΛΡ
describitor. In postica, figura militaris stat cum
basu, et inscriptione, 10ΥΛΙΕΩΝ ΚΑΙΛΑΟΔ1ΚΕΩΝ.
(Jui quidem nummi ad Diocletiani annum iv referri
C necessario debent. Exstat alius in eadem Gaza Re-
gia nummus Antonini Pii, in quo hi characteres
describuntur : ΙΟΥΛΙΕΩΝ ΤΩΝ ΚΑΙ ΑΑΟΔ1ΚΕΩΝ
ΗΠΡ., ubi haec expressa Laodicensium aera ejusdem
Antonini anno iv quadrat. Ex quibus quidem num-
mis colligitur Laodicenses sese Julienses appellasse,
ab indulta a Julio Caesare αυτονομία, cujus indices
sunt nummi alii de quibus egit vir doctissimus
Joannes Harduinus, in quibus 'Ομονοιών, seu foe-
derum initorum cum Pergamenis, Ephesiis, Smyr-
nensibus et Nicomediensibus fit mentio, quae certa
sunt indultae ac. Servatae libertatis argumenta. Hoc
autem loco Laodicea ή παράλιος, seu πρ6ς θάλασ-
σαν, intelligitur, quam liberam vocat Plinius lib. v,
sect. 78. Vide Herwartuin in Chronolog., cap. 236.
(72) ΠόΛεαος Ίσανρικός, Idatius hoc anno.
(73) Άντοητιος. Eusebius, Syncellus, et alii.
(74) ΑΛβίτου, Schott. Καλβινου. Idal. ms. Gal-
bino (1 et Pollinione, Scalig. xa\ ϋουλλίωνος. Dio,
D Kαλoυtvoυ xa\ Πωλίονος. Post hunc consulatum,
scriptum erat in editione Raderiana, ρπδ' 'Ολυμ-
πίάς, quod deest in edit. Scaligeri, et in cod. Hnl-
stenii : unde illud expunximus, ut perperam hic in-
sertum. Hanc porro Olympiadem suo postea loco
inseruimus.
(75) Γάτος ΊούΛιος, elc. Vide Josephum, lib.
XIV Antiq, Jud., et Dionem, lib. xlviii.
(76) EMr δέ. etc. Haec et sequentia desunt in
edit. Scaligeri.
(77) ΕΙσϊν δέ καί. Hanc seriem summorum pon·
tiheum rarsum infra ingerit, p. 207.
VARIAE LECTIONES.
** C. Ίνδ. OL addit P sola. ·* τού om. P. ·* τδν μήνα Κυντήλλιον Ιούλιον λέγεσΟοιν Ρ : Κυντήλλιβ^
eiiam V. ·* αυτός (Ιούλιος) R, ** η'. Ίνδ. γ' addit Ρ sola. Πολλιώνος Ρ. ·* Tatou om. R. xct\
om. R.
463 CHRONICON
ruiil posl reiliitim c.\ caplivilalc annorum lxx, scu
ah VIII anno, el ipso Darii, Hystaspis fiiii anno ii
Olyinpiaiiis i.xiii, scilicet.
I. Jesus, Joscdec filius, una cum Zorobabcl, ann.
xxxii.
II. Joacimus, filius Jesn, an. xxx.
III. F^Hazibus. Joacimi filius, an. xl.
IV. Joclae, Miiazitf filius, an. xxwi.
V. Jannjciis, Joilac filius , an. xxxii.
ΛΊ. JadJas, Janinvi filius, sub quo Alexander con-
didit Alexandriani, Ilierosolymamque profectus, ado-
ravit, an. XX.
VII. Onias, Jaddic filius, ann. xxi.
Mii. Elcazarus, cujus tempore viri LXX interpre-
lati sunt sacras Scripturas, an. xv.
IX. Oiiias , Simonis iilius , Elcazari frater , ann.
XIV.
X. Siinon, sub quo Jesus Sirach florebat, ann.
XXXII.
XI. Manasses, ann. xxvi.
XII. Vimon suiniiius pontifex, ann. xxii.
XIII. Onias, sub quo Antiochus Judseos, iis obses-
Ais , ad gentilem cultum coegit, ann. xxiv.'
Dostquem Judas Machabanis praefuit, purgata ab
impio cultu regione.
XIV. Jesus summus pontifex, an. xvi.
XV. Onias, qui et Menelaus, an. vii.
^Yi. Judas Machab:vus, ann. xxxm.
xvn. Jonathas, frater Judie, ann. xvii. ^
xvni. Simon, frater Joiiatlix, an. xviii.
XIX. Jonathas, Simonis Alius, qui ct Hyrcanus,
»n. XXV11.
XX. Aristobulus qui primus regium dia<lenia ad-
junxit summo pouUUcaiui, ann. i.
XXI. Jannaeus , qui et Alexander , rex simul et
summus pontifex, ann. xxx.
Huc usque a Cyro per unctionem consecrati
principes perstiterunt annis cblxxxhi , qiii confi-
ciiint hebdomades annorum lxix, quae ei apud Da-
nielem praenuntiaLne sunt in hunc modum : t Et
scies inteliigesque ab exitu sermonum quibus re-
siponsum est , ut iterum aedificetur Jerusalem : et
revertetur et aedificabitur platea ct murus, et im-
plebuntur tempora usque ad Christum ducem |
hebdomades vii et hebdomades lxii. i
^QcieiUibus apud Hebraeos suminis pontifici-
Iwa el regibus , imperat Herodes advena, Aoiipatri
PASCHALE. DU
i 'E6|&aici)v ά,οχ'ζρείί μετά τήν έττάνοδον ττ^
αλωσία; των ο' έτ.ον, ζγουν άπ6 όγδοου Ιτους καΐ
αΰτοΟ Δαρείου του 'Τίττάσπου xa\ *® δευτέρου έτους
ξγ^ ’ϋλυμπιάδος, οΓδε*
α'. Ίησοΰς υΐδς Ίοισεόέκ αμα Ζοροβάβελ έτη
β'. Ίαχίμος *· υΐ^ς Ιησού έτη λ*,
γ*. Έλιάσιβος Ίαχίμου έτη μ',
δ'· Ίωδαέ Έ/ ΐασίβου έτη λς·'.
ε'. ΊανναΓος ό τοΟ Ίοιδα^ έτη
Ίαδδοΰς Ίανναιου, καθ' δν Αλέξανδρος
Αλεξάνδρειαν Ιχτισεν, κα\ έλΟών είς Ιερουσαλήμ
προσεκύνησεν, έτη χ'.
ζ\ Όνείας Ίαδδοΰ έτη κα*.
η'. Έλεάξαρος, καθ’ δν οί Ο' τάς θεία; Γραφάς
I έρμήνευσαν έτη ιε'.
0'· Όνειας Σίμωνος, άδελ'ςδς Έλεάζαρ έτη ιδ'.
ι\ Σιμών, καθ' δν Ίησοΰς δ τοΰ Σίραχ έγνιν-
pίCετo, έτη λβ'.
ια'. Μανασσής έτη κς*'.
ιβ'· Σίμων άρχιερεΰς έτη κβ'.
ιγ'. Όνεία;, καθ’ δν Άντίοχος Ιουδαίους ττολιορ-
χήοας Έλληνίζειν ήνάγκασεν έτη κθ'.
Μεθ’ δν Ιούδας ό ΜαχκαβαΓος ιτροέστη, έκκαΟάρας
των άσεβών την χιυραν.
ιδ' . Ίησοΰς άρχιερεΰς έτη ις'.
ιε'. Όνείας δ κα\ Μενέλαο; έτη ζ\
ις\ Ιούδα; ό Μακκαβαιος έτη λγ'.
ιζ’. ’Ιωάνθης άδελφδς Ιούδα έτη ιζ\
ιη'. Σίμων αδελφός ΊωάνΟου έτη ιτ/.
ιΒ\ Ίωάνθης Σίμωνος, ό καΐ Ύρκανός, έτη χζ\
χ'. 'Αριατδβουλο;, δς πρώτος περιέΟετο διάδημα
βασιλικόν πρός τή Ιερωούνη έτη α'.
χα\ Ίανναιος δ και Αλέξανδρος βασιλεύς άμα χζ\
άρχιερεΰς ίτη λ\ a
Μέχρι τούτου οΕ άπό Κύρου χριστολήγούμενοι διορ-
κέβαντες έτεσιν υπγ', αΐ εισιν έβδομάδες έτών ξΟ*,
α1 χο\ παρά τώ Δανιήλ τούτον είρημέναι τόν τρό-
πον ·· · « Κο\ γνώσει κα\ συνήσεις άπό εξόδου λόγων
τοΰ άποχριθήναι καΐ άνοιχοδομήσαι 'Ιερουσαλήμ ·
χα\ έπιστρέψει, 18Θ οΐχοδομηθήσεται πλατεία
κα\ τεέχος, χα\ έκκενωΟήσοντοιι οΐ χαιρο\ έως Χρι-
στού ήγουμένου έβδομάδες ζ'κα\ έβδομάδες ξβ'. ι
Των παρά Ίουδαίοις (78) αρχιερέων κα\ βασιλέων
έχλ(ΐΐΓ0ντων, Ηρώδης Αλλόφυλος (79) βασιλεύει, Άν-
DUCANGII NOTiE.
(W) Kr Λορά'ΐονδαίοις, eic. ExEusebii Ckron.
p. 458, obi Scalig. p. 464, 163, 464.
(79) Ά^Ιίά^Λος. Id negat Scaltger in Prolego-
men. ad Eosebium et Casaobonus, exerr.U. i, ad
apparatum AnnaL eccles. num. 2, 3, 4, 5 piobaique
Herodem n^ue προσήλυτον, neque αλλόφυλον fuisse,
quod ex Africano scripsit Eusebius : contra id firmai c
conantur Serrarius et Petavius, lib. xi De docir.
Ump.y cap. 5.
VARLE LECTIONES.
·· xaV ora. P. ·» Ίοάκιμος P sola. έτη onuP hinc usque κ'. Ίασίβ^υ Υ. ” Ίάδδαε, Ίάδδα Ρ.
” καΟήν HV. ήρμήνευσαν Ρ, Έλεαξαρου Ρ. ’· τοΰ om. Ρ. ” ήνάγκαζεν PV. ΊωνάΟης
Ρ sola. Δανιήλ. ιχ , 25. ·· εΙρηκέναι τρόπον R,
4Γ»5 CHRONICON
τιπάτρου του 'Α^χαλωνίτου πχις, καΙ μήτρας Κύ- J
τΓρ'.δος Άραβ^σοης, άπ6 ·* Τωμαίων ·· τήν τών
'Ιουδαίων έγ/ε:ρ:σθ6\ς βασιλείαν, χαθ’ δν τη^ τοΰ
Χριστού γενέσεως ‘»:λΓ,σιαζουσης ή ·* έκ προγδνων
διαδοχή κα\ άρχιερωσύνη τε χα\ βασιλεία τών Ιου-
δαίων χατελυθη, συμπληρουμέντ^ς τής παρά Μωύ-
σει·^* προφητείας* c Ούκ έχλείψει &ρχων έξ Ιούδα
ούδ* ήγούμενος έχ τών μηρών αυτού, Ιως οδ Ιλθη
ώ ®· άπδκειται, χαΐ αυτδς 5σται προσδοκία
εθνών. I
Ενταύθα δ« κα\ ό προφητευύμενος παρά τψ Δα-
νιήλ Χριστδς ήγούμενος τέλος λαμβάνει * μέχρι γάρ
Ήρώδου χριστοί ηγούμενοι. ΟΙ δλ ήσαν Αρχιερείς, οΐ
προέστησαν τού ίδίου έθνους, άρξάμενοι μλν άπδ τής
κατά ΔαρεΓον τδν 'Γστάσπου τελείας άνανεώσεως τού
ιερού, ήτις γέγονε χατάτδ δεύτερον έτος ρπγ' Όλυμ- 1
τ.ιάδος. Τά δέ ριεταξύ γίνεται έτη υπγ', άτινά έστιν
έβδομάδες έτών ξθ', όπδσας χαΐ ή τού ·· Δανιήλ θεσ-
πίζει προφητεία.
ρΛ& 'ΟΛνμΛίάς
Ίνδ. θ', θ' ·®. ύπ. Κενσωρίνου και Σαβίνου.
δ^. Γοίου Ιουλίου Καίσαρος.
Σαλούστιος (80) άπέΟανεν πρδ τριών Ίδών ·*
Μαιών ·♦;
Ίνδ. ε'. ι\ ύπ. Πούλχρου κα\ Φλάχχου.
ι. ΓαΙου Ιουλίου Καίσαρος.
ΓάΙος Ιούλιος Καισαρ άπελθών έν 'Ρώμη έσφάγη
ύΓ.δ τού δευτέρου Βρούτου, συμττοιησάντων μετ' αύ- (
τού καΐ Αλλων τινών συγκλητικών.
Μετά τδ τελευτήσαι τδν Καίσαρα Γάΐον Ιούλιον **
έπελέξατο ή σύγκλητος 'Ρωμαίων τδν Αύγουστον Όκ-
τάβιον τδν συγγενέα τού Καίσαρος καΐ τδν Αντώ-
νιον τδν τού Αύγουστου γαμβρδν έπΙ άδελφή, χα\
Λέπιδον ··. Και έγένοντο οΐ τρεϊς τριουμβιράτορες
** ο! έδιοίκουν τά 'Ρωμαϊκά πράγματα έως θανάτου
αυτών, προβαλλδμενοι ύπάτους.
Τωμαίων δεύτερος έβασίλευσεν Καϊσαρ Σεβα-
στές Αύγουστος δ καλ Όκτάβιος έτη νς', μήνας ς^,
δμού εφκα' ·\ δώδεκα μέν έως ού άνηρέθη Κλεο-
πάτρα, λ' δέ άλλα μετά τήν έκείνης άναίρεσινμοναρ-
χή^^ς, κρατήσας κα\ τής Αίγύπτου, έν οΤς έτέχθη j
κατά σάρκα ό Κύριος ήμών 'Ιησούς ό ** Χρίστος έν
PASCHALE. m
Aseolonil» et Cypridis Arubissjc filius, cum Judaeo-
rum regnum a Romanis obtinuisset : quo tempore,,
appropinquante Cbrisli nativitate , hsereditaria suc-
cessio, et summus pontiGcalus ac regnum Judaeo-
rum corruerunt, adimpleia Moysis prophetia ; « No;i
deficiet princeps ex Juda , neque dux de femore
ejus, donec veniat qui repositus est, ci ipse erit
exspectatio gentium. i
Hic autem praedictus a Daniele Christus dux iinem
accipit : quippe usque ad Herodem uncti duces
fuere. Hi vero exstitere summi pontifices , qui genti
suae praefuerunt , a completa templi sub Dario
Hystaspis filio renovatione, quae facta est sub annum
i II Olympiadis clxxxiii. Quae vero intercedunt, an-
nos conficiunt cdlxxxiii, scilicet hebdomades lxix,
quot Danielis prophetia praedixit.
CLXXXIY Olympiai.
A.H.C. [01. Iph.J
715. IX. Ind. iv. Censorino et Sabino
eoss. (A. a.M. C. 546A.) 2.
IV. Gaii Julii Caesaris.
Salusiius moritur iii Idus Malas.
716. X. Ind. v, Pulchro ct Flacco coss. 3.
V. Caii Julii Caesaris.
Caius Julius C^sar Romam reversus,
i ab allero Bruto interfectus csl , cum co
I
conjurantibus aliis quibusdam senatori-
bus.
Exstincto Caio Julio Caesare, senatus Ro-
manus Octavium Augustum Caesaris co-
gnatum , ct Antonium Augusti sororium,
ac Lepidum delegit, qui creati triumviri,
Romanam rcmpublicam usque ad mortem
suam administrarunt , et consules crea-
runt.
Romanis ii imperavit Caesar Augustus,
qui et Octavius, ann. lvi, menses vi, ac an-
nos quidem xii, usque ad mortem Cleopa-
trae : XXX vero alios, ea sublata, solus impe-
^ rans, expugnata iCgypto : quibus secun-
dum carnem natus est Dominus noster
DUGANGIl NOTiE.
(80) ΣαΛούσηος. Ita Idalius. Eusebius : Sallustius diem obiit auadrietmio ante Actiacum bellum.
l'bt consulendas Scaliger.
VARliE LECTIONES.
·* ύπέΡ sola. «Γ'ΡωμαΙων P, ΊΙρώδου UY. ή om. PV. ®^χα\άρχ. άρχ. P sola, V (?). ·'· Μωΰσή
PV. Gen. xlix. ®» ψ. ό R, δς P. ·· τού οπι. P. ‘^ρπδ* Ό. oni. Η. ινδ. δ', ff. Invertere IwiC solet Psola.
εί^ον P. Matov P sola. ·* Γάΐον Ιούλιον Καίσαρα P. Λεπίδιον V. ·* τριουμβοιάτορες V.
τριούμβιροι R. ,εφκα'. ,δφκα' V : όμού ^εφκα’ ν post. 8, post φέρεται ponit P sola cum ed. Scaligeri
p 261, quamvis ipse Diican^iiis glossema sibi moneat videri καθώς — φέρεται (el fortasse lotum illud
δέκα — φίρεται). »· ό om. P.
467 CHROMCON PASCHALE. 4f.R
A.U.C. [01 Iph.l A
Jesus Christus in Bellileem Judaea ; reli-
«|uos vero xiv postea, ut hic observare
licet. Colliguntur anni v.hdxxi.
XI. Ind. VI, Agrippa et Gallo coss. i.
I. Augusti Caesaris.
SenatusconsuUo triumviri orbem inter
sc partiti sunt, i. Caesar Augustos Occidens
tem cum Italia , ii. Antonius Orientem
cum Asia, in. Lepidus Africam obtinuit.
Ab hoc Augusto caeteri deinceps Ro-
manorum imperatores Augusti sunt ap-
pellati.
Ilis coss. Cicero orator obiit Kalendis
Maiis.
717. (A. a M. C. 54GG.) xii. Ind. vii.
• Publicola et Nerva Coccio coss. 4. 186.
II. Augusti Caesaris.
Solis eclipsis accidit.
Herodes , Ananelo quodam Babylone
evocato, hunc summum Judaeorum pon-
tifleem constituit. Nec multo post eo exau-
ctorato, Aristobulum uxoris fratrem, Hyr-
cani filium, ad hanc dignitatem provehit,
quam, anno dein elapso, rursum Ananelo
restituit, sublato ac interfecto Aristobulo.
CLXXXV Olympias.
718. XIII. Ind. vni. Cornificio et Pom-
peio coss. (A. a M. C. 5467.) 2.
III. Augusti Caesaris.
719. XIV. Ind. ix. Antonio et Libone
coss. 3.
IV. Augusti Caesaris.
7i0. XV. Ind. x. Octaviano Augusto et
Cicerone coss. 4.
721. jEnobarbo et Sosio coss. i. 187.
V. Augusti Caesaris.
722. XVI. Ind. xi. Octavio Augusto II
et Corvilio coss. 2.
VI. Augusti Caesaris.
Solis eclipsis facta est.
Βηθλεέμ της, 190 *Ιουδα(ας, τά βέ λοιπά icT μετά
ταΰτα, χαΟώς ενταύθα φέρεται (81).
Ίνδ. ς'. ια'. ύπ. Άγρίπτια κα\ Γάλλου.
α*. Αύγουστου Καίσαρος.
Δάγματι συγκλήτου τριις άνορις τ^ν κόσμον οι-
εμερίσαντο, α' Κσίσαρ Αύγουστος ουσμάς σύν τή Ίτα-
λίφ, β' Αντώνιος Έώαν σύν τή Άσία, γ' Λέπιόος
·· την Λιβύην.
*Λπ6 τούτου Σεβαστοί χα\ Αύγουστοι (Λ *Ρο>-
paior; Βασιλείς άνηγορεύΟησαν.
Έπ\ τούτων των ύτ:άτων Κιχέρων (82) ^ήτωρ
άπέθανεν Καλάνδαις Μαιακ·
Β Ίνδ. f. φ’. ύπ. Πουβλικόλα κα\ Τρβα Κο-
χίου (83).
β*. Αύγουστου Καίσαρος.
"Εκλειψις ήλιου έγένετο (81).
'Ηρώδης (85) δε Άνάνηλόν τινα μεταπεμψά μένος
άκύ Βαβυλώνος Ιουδαίων αρχιερέα καθίστησι. Μετ’
ού πολύ δά τούτον παύσας Αριστόβουλον τύν άδελ-
φύν τής έαυτού γυναικύς, υΐδν δά 'Γρκανού, έπιτήν
τιμήν προάγει. Ενιαυτού δε διαγενομένου πάλιν το>
Άνανήλω άποδίδωσι τήν λειτουργίαν, τύν Αριστό-
βουλον άνελών.
ρπε' ΌΛνμΛίάς.
’Ινδ. η', ιγ'. ύπ. Κορνεφικιου κα\ Πομπηίου.
γ'. Αύγουστου Καίσαρος.
^ Ίνδ. θ', ιδ'. ύπ. Άντωνίνου και Λίβωνος.
Αύγουστου Καίσαρος δ'
Ίνδ. ι'. ιε'. ύπ. Όκταβιανού Αύγουστου κα\ Κικέ-
ρωνος (86).
Αύγουστου Καίσαρος ε' ·*.
Ίνδ. ια'. ις'. ύπ. Όχταβιανού Αύγούστου τύ β' (87)
κα\ Κορβιλίου.
Αύγούστου Καίσαρος ζ'.
Έκλειψις ήλίου έγένετο.
DUCANGIi ΝΟΤ.Ε.
D (84) "ΕκΛειψις '»)Λίον έγ^ετυ. De qua vide
Herwartum in Chronologia, cap. 225.
(85) νρώδης. Ex Eusebio p. 154, ubi Scaliger
(81) Καθώς έντανθα φέρεται. Glossema alienum
pro aera Christi additum.
(82) Κικέρων. Eusebius .: CicerOy nt quibusdam
placet, in Casitis interficitur. Georgiiis Syncellus :
Κικέρων ό βήτο;ρ συγκλητ»κδς iv ΓαΙτσις άνηρέθη
τής Ιταλίας * ώς χα\ άλλοι φασ\ν, δτι φαρμάκω
διέφθειρεν έαυτόν. Denique Idatius ad consulatum
Antonii et Libonii : Uis conss. obiit Cicero, inter-
fectus die IV Kal. Matas. Sed de anno ii Olymp.
CLXxxiv, quo interiit Cicero, consulendus Scaliger
ad Eusebium p. IGO, iil alios praeteream.
(83) *Έρ6α Κωκίον. Scholt. Νέρβα Κοκχείου.
Seal. *Έρβα Κωκείου. Dio, Κοκκίου Νερούα.
ρ. 165.
(86) ΚαΙ Κικέρωνος. lla Schotl. Dio lib. li, pag.
525, de hoc Ciceronis consulatu : τεθνεώτα τύν
Αντώνιον ήγγέλθη, Κιχέρωνος, τού Κικέρωνος παι-
δος, έν μέρει τού έτους ύπατεύοντος. Idatius : Octa-
viano et Paulo. Post hunc consuhilum poni debuit
consulatus ^Enobarbi et Sosii, qui loco alieno infra
ponitur, ut et apud Idalium.
(87) Χϋγούστον τό β'. Idalius cl Fasti, το γ'.
VARLE LECTIONES.
·· Λέπιδος. χα\ Λέπιδος P. δ' Αύγούστου Καίσαρος. Numerum semner postponi quanqiiam dubito
yn non p. 191 A. ·* ε'. A. K. R.
469 QIROMCO.N PASCH.\LR
A A.U.C.
ρχς’ ΌΛνμΧίάς,
Ινδ. ιβ\ ιζ*. ύπ. Όχταβιανου Αύγουστου γ' (88)
χα’ι Κράσσου.
Αύγουστου Καίσαρος ζ'.
Ί'/δ. ιγ*. ιη'. ύπ. Όχταβιανου Αύγουστου τδ & χα\
Κράσσου τύ β\
Αύγουστου Καίσαρο^ η'.
191 Άντ{πατρος ύ Άσκαλων{τη<?, παι; δΐ ουτος
ην Έρώδου f89) τινδς των περ\ τύν νεώ του Άπδλ-
Aorvo; ιεροδούλων, Ύρχανψ τώ 'Ιουδαίων βασιλεΐ τά
πλείστα συμπράττων έπΙτροπο; τί^ς Ίουδαίας ύπ6
Ήρώδου καθίσταται.
T/ !τει Αύγουστου Καίσαρος Ηρώδης (90) Μς
'Αντιπάτρου χα\ Κύπριδοςτδ γένος έξ 'Αραβίας φε
ρούσης ύτΛ 'Ρωμαίων τήν βασιλείαν έγχειρίζεται '
δ; τύν Ί'ρκανδν άνελών ούχέτι τοϊς έχ διαδοχής,
αλλά τισιν άσήμοις τήν άρχιερωσύνην άπένειαεν.
47»
[Ol.lph.l
Β
Καθ' δν γεννηΟέντος του Κυρίου καΐ Σωτήρος
ημών Ίησου Χρίστου ή παρά ΜωυσεΓ ·* πληροΰται
προφητεία ή φάσχουσα · ι Ούκ έκλείψει άρχων ές
Ιούδα ούδέ ήγού μένος έκ των μηρών αύτου, Ιως αν
ελθη φ * άπύκειται, κα\ αύτύς ίσται προσδοκία έΟ-
νών. »
Βασιλεύει δ^ Ηρώδης (91) Ιουδαίων Ιτη λ^ * ού
της βασιλείας έτει λε" Ιησούς 6 · Χριστδς έν Βη-
θλεέμ γεννδται τής Ίουδαίας.
Μεθ’ δν 'Αρχέλαος παΤς αύτοΰ έτη θ'.
Μεθ* δν Ηρώδης Αρχέλαου άδελφδς τετράρχης
Ιτη κη', καθ' δν πέπονθεν ό Κύριος ήμών κα\ Σω-
τήρ δ Χριστές.
Ίνδ. ιδ' . ιθ'. ύπ. Άενοβάρβου (92) χαΐ Σουσίο υ
Αύγουστου Καίσαρος θ'.
Ίνδ. ιε' . κ'. ύπ. Όκταβίου ^ Αύγούστου τδ ε' χα\
Ά7»·;ληΐου.
Αύγούστου Καίσαρος ι'.
pxC ΌΛνμπιάς,
Όχτάδιος Αύγουστος Σεβαστδς άνη^ΌρεύΟη, κα\ ό
ϊεςτιλιο; · (93) μήν Αύγουστος προσηγορεύθη διάτδ
εν αύτψ Σεβαστόν άναγορευΟήναι.
Ίνδ. α*. κα'. ύπ. Όκταβίου ^ Αύγούστου τδ ς· χα\
Άγρίππα. £)
CLXXXM Olympias.
723. XVII. IndrfXii. Oclaviano Augnslo
III et Crasso coss. 5.
ΛΊΙ. Augusti Cassaris.
724. XVIII. Ind. xiii. Oclaviano Augusto
IV et Crasso 11 coss. 4.
VIII. Augusti Caesaris.
Anlipater Ascalonites (is vero ^ujus-
dam Herodis templi Apollinis minislri
filius fuit), qui Hyrcano Judanorum regi
in multis adjutor fuerat , Judaeae procu-
rator ab Herode constituitur.
viii. Anno Augusti Caesaris , Herodes
filius Antipatri et Cypridis, quae genus cx
Arabia ducebat , a Romanis rex consti-
tuitur. Is Hyrcano sublato, deinceps non
ex successione , sed viris quibusdam ob-
scuris summum pontificatum commisit.
Eo regnante nato Domino et Salvatore
nostro Jesu Cbrislo, Mosis prophetia im-
pleta est, qu% dicit : c Non deficiet prin-
ceps cx Juda , neque dux de femoribus
ejus , donec veniat qui repositus est , ct
ipse erit exspectatio gentium. >
Judaeis vero imperat Herodes annos
XXXVII, cujus regni an. xxxv, Jesus Chri-
stus in Bethleem Judaeae nascitur.
i*ost quem Archelaus illius filius regna-
vit ann. ix.
Post quem Herodes , Archelai frater,
tetrarcha , ann. xxviii regnavit : sub quo
Dominus noster et Salvator Christus pas-
sus est.
XIX. Ind. XIV. Aenobarbo et Sosio (H)ss.
IX. Augusti Caesaris.
725. XX. Ind. xv. Octaviano Augusto Y
et Apuleio coss. (A. a M. C· 5474) 4.
X. Augusti Caesaris.
CLXXXVJI Olympias.
Octavius Augustus renuntiatus est , et
Sextilis mensis Augustus appellatus, quod
in eo Augustus esset renuntiatus.
726. XXI. Ind. i. Octaviano Augusto VI
et Agrippa coss. I. 188·
DUCANGII NOTiE.
(S8) Αύγούστου τό Idat. et Fasti, τδ δ'. Ex-
pungendus vero sequens consulatus.
(89) ΠαΤς δέ ούτος ijr *Ιίρώδον. Id abJEusebio hau-
sit auctor Chronici, ut et Epiphaniushaer. 20, n. I.
et Svmeon Logothela in Chron. ms. Eusebius vero
ab Africano apud Georgium Svncellum, p. 296.
Neque enim Herodis regis pater Herodes appellaba-
tur, sed Antipater, quomodo illius avus vocabatur,
iitexJosepho colligitur lib. xiv, cap. 2. Neque ίερό-
δουλος esse poliiit Apollinis, qui religione Jud;ens
erat, iiipote Iduin.neiis, Idumaeis progenitus, qui a
tcinporibiis Joaiinis Hyrcani cirriimcisioiieni ct le-
gem acceperant, cujusque Antipatri pater, avus
Herodis, vir nobilitatis insignis ac strenuus dux fuit.
Yide Scaliger. in Prolegom. ad Eusebium..
(90) ΊΙρύδης, etc. Eusebii Chronicon, p. 154.
(91) ΒασιΛεύει * Ηρώδης. De anno obitus Hero-
dis e^’t Scalig. in Prolegom. ad libros De eme
temp. p. 16, ut et Pelavius lib. x, cap. 1, 2
de ejusdem vero (K>5Ueris cap. 10.
(92) Άενοβάρβου. Reponendus hic consulat
D. C. Dccxxn, qui perperam etiam apud I
extra ordinem positus fuerat.
(93) Έξτή.Ιιος. Ex Eusebio et aliis.
ywWJE. LECTIONES.
* (J). δς P sola. * 6 oni. P. * ϊωσίου P. ^ Όκταβιανού P.
Μωϋση PV.
♦71 CHRONICON PASCHALE.
Λ.ΠΧ. [ΟΙ. Ipb.]
\ί, Aiigusli Caesaris.
lil. XXII. Imi. n. Octaviano Aug^islo
VII cl .Agrippa II coss. 2.
XII. Augusti Ca:saris.
Αύγουστου Καίσαρο; iif,
Ίνδ. ύπ. Όκταβίου * Αύγουστου zh ζ κα\
*Αγρ{ππα τδ Ρ'.
Αύγουστου Καίσαρο;
Αηηο XII , triumviratus Augu&ti C:esaiis , iEg>-
pliis et Cleopatra tyrannice imperantibus, illa sci>
licet qiise in magna Alexnmlria pliaruin in insula,
(|iiae Protei appellatur , ipsi Alexandciic a<l iv circi-
ter millia passuum objecta , sedificavit, molibus et
lapidibus aggestis mari : quo cITecit ut per illud spa-
tium quivis ad ipsam us(|ue insulam et pharum
pedestri itinere pervenire posset , quod quidem stu-
pendum opus Cleopatra confecit , Dexiplianc Cnidio
architecto usa , qui mare in continentem vertit.
Aegyptiorum vero ct Cleopatrae accepta a Romanis
tyrannide , Roma profectus est Augustus, coactis et
eductis copiis contra Cleopatrani ct iEgyptios, oras-
que Persicas, quod Orientem turbarent.
Δο^εχάτφ ίτει τής τριουμβιρατορίας · Αύγουστου
Καΐσαρος, τυ,οαννησάντων των .\Ιγυπτίο>ν κα\ τής
Κλεοπάτρας τής κτισάσης (9-J) έν 'Αλέξανδρέ Ια τή
μεγάλη Φάρον εις την νήσον την λεγομένην Πρωτέως
(95) κα\ ούοαν κατέναντι Αλεξάνδρειάς αύτής ^ ώς
192 άπδ μιλ{ων δ' (96), κα\ προσχωσάσης γην ·
καΐ λίθους · είς την θάλασσαν έτ:\ τοσοΟτον διά-
στημα, ποιησάσης “ βαδίζεσθαι Ιως αύτής τής νήσου
χα\ τής Φάρου άνθρώπων * δπερ φοβερδν Ιργσν
έτυοίησενή αύτή ** Κλεοπάτρα (97) διάΑεξιφάνους Κνι-
^ δίου (98) μηχανικού, δς τήν θάλασσαν έποίησεν
χθόνα. Τής δλ τυραννίδας των ΑΙγυτΓτίοιν χα\ τής
Κλεοπάτρας γνωσΟείσης *Ρωμα(οις , έξήλΟεν άπδ
'Ρώμης 'Αντώνιος όπλισάμενος κατά τής Κλεοπά-
τρας κα\ των Αιγυπτίων χα\ τά Περσικά μέρη,
δτι έτάρασσον τήν Ανατολήν.
Refert Sosibius Iiac eadem tempestate quemdam
Antiochenum, ordinis senatorii virum, cum Augusto
Romam venisse, ac morientem suos omnes reditus
patriae suae reliquisse, bac conditione , ut singulis
quinquenniis , totis triginta mensis Perilii diebus
Acroamatici , Tliymeliei , Scenici , et Athletici , at-
que adeo equestres Indi iii ca celebraremur.
Λέγει έν τοΤς χρδνοις τούτοις ** Σωσίβιδν (99) τινα
Άντιοχέα συγκλητικήν άνελθειν μετά τού Αύγουστου
έν τή 'Ρώμη , κα\ τελευτώντα καταλιττεΤν τήν
πρόσοδον αύτού τή Ιδία πατρίδι είς τδ έπιτελει-
σΟαι έν αυτή κατά πενταετηρίδα τάς λ’ ήμέρας
τού Περιτιου μηνδς άγώνας όκροαμάτων , θυμε-
C λικών , σκηνικιύν χα\ άΟλητών *· κα\ Ιππικύν
άγώνα.
DCCANGII ΝΟΤΑί.
(91) Της κτησάσης, Idnon Cleopatrae dunlaxat,
seil ct M. Antonino ascribit Synieon Logotheia in
(Αιιόπ. ms. cujus haec sunt : ϋύτο; ό 'Αντώνιος
Κλεοπάτρας 'Αλεξάνδρειάς τε χα\ Αίγυπτου Ανταρ-
σίαν βουλευσάμενος, γή χαϊ λίΟοις προσέχωσαν τδν
λιμένα Άλεξανδρείας τής πόλεως, χα\ Φάρον τής
νήσου μεταξύ διαχείμενον θαλάσσης πορθμον ώσεί
δ* μιλίων έχοντα διάσττμα. Τούτον ούν τδν πορΟμδν
χειρ\ πολλή καΐ σπουδή και δαπάνη, Δεξιοφάνους
μηχανικού τού έργου προηγουμένου, συντελέσαντες,
ήπειρον κα\ βατδν, τδ πρότερον άβατον, κα\ άχωλύ-
τως έξειναι, πρδς τδν Φάρον, κα\ διαβαίνειν πεζοις
άνΟρώποις, όμοίως κα\ κτήνεσι πεποιήκασιν. Sed
an Cleopatra Pharum revera condiderit, ci Phari
insiliam continenti prima adjecerit, jure ambigunt
doctiores, atque in iis Scaliger ad Euseb. p. 152.
Ilcnricus Vulesius ad Ammiani lib. x\ii, ct Ilum-
fredus Hodyus iii Disseri, de Aristea cap. 20, quos
consulere cuivis libitum esi.
(95) Τηγ Πρωτέως. Ita supra anno U. C. cdlxx,
ubi de L\X Interpretibus. Ammianus : insula Pha-
ros, ubi Pfotea cum Phocarum gregibus diversatum
Homerus fabulatur inflatius,
(96) Άλ0 μιΛίων d*. Spatium istud inter conti-
nentem e* insulam Phari, quam Φαρίαν vocat Eoipha-
niiis lib. De mensur. et ponder. interjectum, Τετρα-
στάδιον. vocant scriptores, atque in iis Tzclzes, lle-
ptastadium vero Ammianus, ut Josepbus et Strabo,
Έπταστάδίονχώμα. Ex quibus colligitur in boc Chro-
nici loco, et apud Cedrenum ct Symeonciii Logo-
thelam, miliiare pro stadio usurpari, cmn alias
milliare octo stadia contineat, ut notum pueris. Cie-
sar lib. iii De bello civili, dcccc passuum longitudi-
ne fuisse testatur.
(97) *ΕΛθίϊ\σεγ ή ΚΛεοπάτρα. Cod. Valic. ή αύτή
Κλεοπ...
(98) Κντχδίον. Ita reposuimus cx cml. Valic. ot
scriptoribus omnibus, cum perperam editum esset
Κνησίου. Rhodium Diophanein dixit Joannes Tzelzes
Chii, ni, V. 26, quem tamen Chii, vi, v. 194. Κνή-
δίον fuisse agnoscit. Infra, pro χΟόνα, coil. Valic.
χΟώνα legit.
(99) Σίοσίβων. Ita cod. Vatie. Σωσίβιος legen-
dum censebat vir doctus, quasi id quod narratur is
scripserit. Tres hoc nomine, sed qui ante ba*c tem-
pora vixere, recenset Suidas : alterum, nisi ex iis
sit, Laconem in Chronographia de Homeri aetate
Clemens lib. i Stromat. ut Sosibium alium Atbe-
nanis laudant.
VARliE LECTIO.NKS.
• Σεξτήλιος P, Σεχστήληος V. * τριουμβυατορίάς RV. αύτής om. Halalas p. 218, 10. ® γή Γ.
^ λίΟοις P. εις sumpsi a Malala. “ ποιησάσης. εις τδ Malalas. “ αύτή om. P. ** Κνησίου R.
Άντωνίνος V. τά. έπ\ τά Malalas. χρόνοις τούτοις. χρόνο:; Η,(αύτοΤ;) χρόνο:ς Γ. τή. οιιι. Ρ.
*· αθλητών Malalas ρ. 2^5, 2, άθληκών RV, άθλητικό;ν Ι\
475
A.U.C.
IRONICON PASCHALE.
lOI. Iph.] A
476
CLXXXVUl Olympias.
! 730. XV. Ind. v. Octaviano Ai|gasto X
et Flacco coss. I. 189.
731. XVI. Ind. vi. Octaviano Augusto
XI et Pisone coss. 2.
73S. xvn. Ind. vn. Octaviano Augusto
XII et Aruntino coss. (A. a M. C.
5482.) δ.
xviii. Ind. VIII. Celso et Tiberio coss.
Augustus Ciesur Calabriam et Gallos
vectigales fecit.
Theatrum Marcelli Romae conflagravit.
CLXXXIX Olympias.
7.53 XIX. Iiid. ix. Lollio et Lepido coss. 4.
731. XX. Ind. x. Apuleio et Nerva coss. i. 190.
735. XXI. Ind. xi. Saturnino et Lucre-
tio coss. 2.
736. XXII. Ind. xii. Lentulo ctLentnlo
coss. 3.
CXC Olympias.
XX III. Ind. XIII. Lentulo 11 et Cornelio
coss.
Herodes Hierosolymis multa et prae-
clara aedificia exstruxit. Idem etiam pri-
dem eversam Samariam a fundamentis
instauratam in honorem Augusti Sebasten
appellavit. In Paniade vero Panium con-
didit.
737. XXIV. Inde xiv. Fornicio et Silano
coss. 4.
738. XXV. Ind. xv. Domitio et Aeno-
barbo coss. 1. 191.
ρπ'ή[ ΌΛνμχιάς.
’Iv8. e', le'. ύπ. Όκταβιανου Αύγουστου xh i' κα\
Φλάκκου.
Ίνδ. ς*'. ις·'. ύττ. Όκταβιανοΰ Αύγουστου xh ιοί
χα\ Πίσωνος.
193 Ίνδ. ζ\ ιζ'. ύπ. Όκταβιανοΰ Αύγουστου τδ
φ' (8) κα\ Άρουντίου
Ίνδ. η'. ιη\ ύπ. Κέλσου χα\ Τιβερίου (9).
Αύγουστος ΚαΤσαρ Καλαβρίαν (10) κα\ Γαλάτας
ύποφδρους έποίησεν.
Θέατρον Μαρκέλλου (II) έν Τώμηέκαΰθη.
ρπθ^ ^ΟΧυμπιάς.
β Ίνδ. θ', ιθ'. ύπ. Λολλίου κα\ Αεπίδου.
Ίνδ. ι'. κ'. ύπ. Άπουληίου κα\ Νέρβα.
Ίνδ. ια'. κα'. ύπ. Σατορνίλου κα\ Λουκρτ-
τίου.
Ίνδ. ιβ'. κβ'. ύπ. Αεντούλου κα\ Λεντούλου.
pV Ό,ΙνμΛίάς*^.
Ίνδ. ιγ'. κγ'. ύπ. Λεντούλου τδ β' κα\ Κορνη-
λίου (12).
Ηρώδης έν Ίεροσολύμοις πλεΐστα κα\ μέγιστα
έκτισεν. Ό αύτδς δε κα\ την πάλαι Σαμάρειαν
(13) κατηριπωμένην έκ θεμελίων έγείρας εις τι-
μήν του Σεβαστού Αύγουστου Σεβαστήν ώνόμα-
σεν. Έν Πανειάδι ** δε τδ Πάνειον (14) κατ-
Q εσκεύασεν.
Ίνδ. ιδ'. κδ'. ύπ. Φορνικίου κα\ Σιλανού (15).
Ίνδ. ιε'. κε'. ύπ. Δομετίου και Άενοβάρβου (16).
DUCANGII miJE.
(8) Αύγούστον τό ifi. Aliter hic annus consi-
gnatur in Fastis : Esernino et Aruntio, Άρούντιον
etiam habet editio Scaligeri, non ’Αρούντινον.
(9) ΚέΛσον καί Τίβερίον. Fasti Idatiani mss.
Celso et Hibero. Sed biinc consulatum omittunt
Fasti omnes.
(10) ΚαΛαβριαν. Sic cod. Vatie. Sed Καντα-
βριαν legendum videtur : nam Cantabros ab Au-
gusto devictos annis Urbis conditae dccxxx et dccxxxi,
narrant Dio et alii.
(fl) Βέαζρογ ΜαρκέΧΛον. Theatrum aedificari
Romae coeptum a Julio Caesare, ab -Augusto perfe-
ctum, et M. Marcelli sororis suae Octavi» filii no-
mine inscriptum ac dedicatum fuisse, ludis ejus rei
gratia factis anno U. C. neexL, tradunt Suetonius in
Augusto n. 29 ct 43, et Dio lib. xl et liv. De incen-
dio autem quo hoc anno dccxxxii, atque adeo ante-
quam dedicaretur, conflagravit, ni fallor, silent :
unde legendum forte έχτίσθη pro έκαύθη.
(12) ινεττού.Ιον καί Κορη\ΛΙου. Sed qliain Fasti
Idatiani Schott. Λεντούλου τδ δ'. Sed eosdem esse
cum proximis constat.
(13) Σαμάρειαγ. Ex Ghron. Eiisebii, ubi consu-
lendus Scaliger. Vide praeterea Georgium Syncel-
lum p. 308; Albert. Aquens. lib. x, cap. 26; Gui-
bertum in Hist. Hierosol. cap. 14, et Wil. Tyrium
lib. VIII, cap. 1.
(14) Τό ndrwr. Ex eodem Eusebii Ghron. ubi
idem Scaliger. Adde Syncellum p. 314, et ibi Goa-
rum.
(15) Φορνικίου καί ΣιΛανου. Fasti Idatiani nis.
enim, ut apud Dionem et in Fastis, Φουρνίου καΐ
Καΐου Σιλανού. Furnii meminit Eusebius in Chron.
Furnii pater et filius clari oratores habentur, quo-
rum filius consularis ante patrem moritur.
(16) ΑομετΙου καί Άετοβάρβον. Fasti Idatiani
mss. Domitio Scipione, et Ahenobarbo, Sed leg. L.
Domitio Ahenobarbo, et P. Scipione, ut apud Dionem
et alios.
VARliE LECTIONES.
Άρουντίνου P. ” Σατουρνίνον P. ** Όλυμπιάδος V. *® μέγιστα, μεγάλα ΓΥ. Ilavraoi —
ΙΙάνιον l*V.
477
CHRONICON PASCHALE,
A A.U.C.
Έπ\ τούτων των ύπατων μην\ ϊΐτττεμβρίω η'
ήμέρα Ίνδ. ιε’ έγεννήθη ή ** δέσποινα ήμών ή Οεο-
τόχο; άττδ Ιωακείμ κα\ Άννης.
Ίνδ. α'. κς\ ύπ. Λίβωνος κα\ Πίσωνος.
Ηρώδης ϊί Ίεροσολύμοις νεών λύσας μείζονα oc-
χοδόμησεν (17)
ρΙ;α' ^Τ)Λνμπιάς.
Ινδ. β'. κζ'. ύπ. Κράτσου καΐ Λεντούλου.
Ίνδ. γ'. κη'. ύπ. Νέρωνος κα\ Κλάρου (18).
Ίνδ. δ*. κΟ'. ύπ. Μεσσάλακαι Κυρινίου.
Ηρώδης Καισαρείαν είς δνομα Καίσαρος Αύγού·
στου Ικτισεν, Στράτωνος πύργον (19) τδ πριν καλού·
μένην. *0 αύτδς δέ κα\ ΆνΟηδδνα ** (iO) έπι-
χτίσας Άγρίππειαν έκάλεσεν, Ιτι δ^ κα\ Περσα-
βίνην (21) *· εις δνομα Αντιπάτρου τού ίδιου
πατρδς.
194 Ίνδ. ε'. λ', ύπ. Τουβελλιου κα\ Σατορνί-
νου (22) »«.
ρΙβ* ΌΛνμπιάς,
Ίνδ. c'. λα. ύπ. Μαξίμου κα\ Τουβεοωνος.
Ίνδ. Γ’. λβ\ ύπ. Αφρικανού κα\ Μαξίμου τδ
Ί·/δ. η', λγ'. ύπ. Δρούσου χα\ Κρισπίνου.
Ίνδ. δ', λδ'. ύπ. Κερσωρίνου κα\ Γάλλου.
473
[ΟΙ. Iph.l
Ilis coss. iDcnsis Septembris viii, feria
II, lud. XV , nala est Domina nostra Dei
Genitrix ex Joacim et Anna.
739. XXVI. Iiid. i. Libone et Pisone
coss. 2.
Herodes Hierosolymis , destructo tem-
plo, illud longe maju»' aedificavit.
CXCl Olympias.
7i0. xwii. Iiid. 11. Crasso et Lentulo
coss.
0.
741. xxvni. Ind. iii. Nerone et Claro
coss.
4.
742. XXIX. Ind. iv. Messala et Cyrinio
coss.
1. 192.
Herodes Caesaream in Caesaris Augusti
nomen condidit, cum prius Turris Stra-
tonis vocaretur. Idem, Carianthedone in-
staurata , banc Agrippeam nuncupavit.
Sed et Persabinae, patris Antipatri nomen
indidit.
XXX. Ind. V. Rubellio et Saturnino coss.
(A. a M. C. 5496.) CXCII Olympias,
743. XXXI. Ind. vi. Maximo et Tube-
rone coss. 2.
744. XXXII. Ind. vn. Africano et Maxi-
mo coss. 3.
745. XXXIII. Ind. viii. Druso et Crispi-
110 coss. 4.
746. XXXIV. Ind. ix. Censorino et Gallo
coss. 1. 193·
DUCANGll NOTiK.
(17) Μείζονα οΙκοδόμτ\σετ. Editio Scalig. οίκο-
δδμηκε. Sed legendum φκοδδμησεν.
(18) Kal ΚΛάρον. Leg. apud Schotl. Βάρου, vel
Ούάρου, ut apud Dionem, et in Fastis. Vetus in-
scriptio apud Sponium in Miscelian. eruditae antiq.
p. 277 et 289 ; TI. CLAUDIO NER. T. QUINTILIO
Varo cos. Atque est hic primus Tiberii consu-
latus.
(19) Στράτωτος Λνρχοτ. Ex Chron. Euseb. et
lib. II ffist. eccl,, cap. 10. Robertus monaclius in
Hist. Hierosol, lib. viii : Est autem Ccesarea insignis
eiviias Palestince, in qua Philippus apostolus dicitur
domum habuisse, quae usque hodie monstratur, nec
non et cubiculum filiarum ejus prophetantium. Est
autem in littore maris sita, olim Pyrgos, id est Tur·
ris, Stratonis appellata. Sed ab Herode rege nobilius
et pulchrius, et contra vim maris utilius exstructa,
in honorem Caesaris Augusti Ciesarea est cognomi-
nata, cui etiam in eo templum albo marmore con-
traxit, elc. Adde Will. Tyrium lib. vii, cap. 22;
!ib. X, cap. 15. Erratum porro in Novella Justiniani
CMi, pridem aduotarunt viri docti, in qua Vespasia-
num Stratonis turrem Caesaream a se appellasse
dicitur, quia in Pahestime partibus Caesar salutatus
sit : quod facile confutatur ex Joseplio lib. xv Antiq,
cap. 14.
(20) ΚαριανΘηδόνα. Quae ΆνΟηδών, Josepho lib.
xm, cap. 31, dicitur, a quo sua hausit Tzetzes in
Lycophron, p. 121.
(21) Περσαΰίντιν. Willelmus Tyrius lib. x, cap. .
14 : Arsur oppidum maritimum mari et terra obsidet.
Est autem hic locus, qui alio nomine Antipatrida ap-
pellatur, ab Herodis genitore Antipatro sic appellatus^
locus uber, silvarum et pascuarum multas habens
commoditates. Adde lib. tx cap. 19. Ex hoc autem
Chronici loco Stephaniim emendat Hoisienius:'Avxi-
πατρ\ς, πόλις. ‘Ηρο^διανδς, κτίσμα έπ\ 'Αντωνίου
Καίσαρος. Sic enim legi in codd. mss. observat,
πόλις, ΊΙρώδου κτίσμα, vel κτίσμα ΊΙρώβου in'
Αντωνίου Καίσαρος, ut praefert cod. V. C. D. Des-
mareis Patroni Paris. At pro 'Αντωνίου, licet iideni
codd. sic praeferant, legendum putat idem Holstc-
nius post Casaubonuin, έπΙ ’ϋχταουΐου, vel potius
Αύγουστου. Josephus lib. xvi, cap. 9, έν τω πεδίφ
τω λεγομένο) Καφαρσαβα aediiicaluin scribit.
(22) 'ΡονβεΛΛίον καί ΣητονρνΙνου. Fasti Ida-
tiani mss. Robellw et Saturnino. Sed perperam hos
coss. hic insertos alii aduotarunt.
VARI.E LECTIONES.
** ή om. P. ” ώκοδόμησεν in. R, P sola. δ^ om. P. ** ΆνΟηδόνα. ΚαριανΟηδόνα PV, ΆνΟήδονα
m. R. *· καΐ Περσαδίνην. ΚαπερΓαβίνην Wosseliiigius ad Uin. Ilicros. p. 601 .. tiiov om. P·
·· Σατουρνί'Λυ P.
479
A.U.C.
CXCIJI Ohjmpias.
747. XXXV. liid. X. Kcronc II etPisonc
II coss. 2.
Tiberius in Brilannos et Armenios ex-
peditionem suscepit.
7i8. XXXVI. Ind. xi. Balboct Vctere coss. 3.
740. XXXVII. Ind. xii. Octaviano XIII et
Sulla coss. 4·
7o0. xxxvni. Ind. xiii. Sabino et Rn-
fino coss.
Augustus Juliam filiam , cognito illius
adulterio, in exsilium misit.
CXC IV Olympias,
751. xxxix. Ind. xiv. Octaviano Augu-
s!o XIV et Silvano coss. 5. 194.
lloc anno a mundo condito v. mdxi, post expletum
AagiistiCapsaris imperii annum xxvi, ct mensem vi,
boc est XXXIX illius imperii, si velimus nosse, ut se
Ir.ibeat secundum Iuikb cursum prima septimi men-
sis Elui , juxta lunarem traditionem Scripturae , et
ipialis sit dies septimanae , ita computare licet : Dc
V. MDvi. annis detracto i, remanent v. mdv. Jam per
xix operemur: ducamus xix in cc , prodibunt iii.
Mi'ccc; ducamus xix in lxxx, exsistent mdxx ; duca-
iMis XIX in IX , nascentur clxxi; reliqua erunt xiv.
l>cciinus quartus annus deccmnovennalis cycli babet
epactas iv. Ilis addimus xiii, aiile luminaria , et xi
illas a xxi Martii, xxx Aprilis, xxxi Maii, xxx Junii, G
xwi Jidii, XXXI Augusti, i Septembris, Aunt clxxjii;
tolle tricen.irios, relinquuntur ii. intelleximus ergo
quod hoc praesenti anno mundi v.mdvi, primus dies
solaris mensis Septembris, in secundam lunam in-
ciderit.
Doin videamus etiam qua feria contigerit dies pri-
480
fiy "ΟΛνμΛίάς,
Τνδ. λε'. ύπ. Νέρωνος τδ β' χαΐ ΙΙίσωνος τδ β'.
Ti6ipto; έστράτευσεν κατά Βρεταννών (25) χα\
'Αρμενίων (24).
Ίνδ. ια'. λς·'. ύπ. Βάλβου χα\ Βετέρου.
Τνδ. ιβ'. Χζ\ ύπ. ΌχταβιανοΟ λοιπδν ** τδ ιγ' (25)
χα'ΐ Σύλλου.
Ί'^. ιγ'. λη’. ύπ. Σαβίνου χα\ Τουφίνου.
Αύγουστος Ιουλίαν (26) τήν έαυτοΰ θυγατέρχ
έφυγάδιευτεν, χαταγνούς αύτης μοιχείας ^·.
ΌΛυμπ/άς,
Ίνδ. ιδ'. λθ'. ύπ. Όκταβιανού Αύγουστου τδ ιδ' (27)
χα\ Σιλανου
Τούτ(ϋ τψ ,εφς' ίτει γζνέσεως κδσμου μετά τδ
παρελΟεϊν τδ χς' 5τος τής Αύγουστου Καίσαρος μο-
ναρχίας χα\ μήνα τδν ίχτον, τουτέστιν κατά τδ λθ'
Ιτος (28) τής αύτοΰ βασιλείας, Οέλομεν γνώναι πό-
στην ?χει κατά σελήνην ή πρώτη του έβδδμου μη—
νός Είλοΰλ (29) κατά τήν σεληνιακήν παράδοσιν
τής Γραφής χα\ ποία έστ\ν ήμέρα τής έβδομάδος(30).
Άπδ των <εφς' ετών τδ α' άφαιροΰντες τά,εφε' πο'.οΟ-
μεν παρά τδν ιΟ'. ιΟ' σ' γίνονται γω'. eO' π' γίνον-
ται ,αφκ'. ιΟ* G' γίνονται ροα'· λοιπδν ιδ'. Τδ ιδ' έτος
τής έννεακαιδεκαετηριδος 2χει δ' έπαχτάς. Ταύταις
προσάπτομεν ιγ' τάς πρδ τών φωστήρων χα\ ια' τάς
άπδ χα' Μαρτίου, Απριλίου λ', Matov λα', Ιουνίου λ'»
Ιουλίου λα', Αύγουστου λα', Σεπτεμβρίου α', γίνονται
ρπβ' * έχβα τριακοντάδας, λοιττδν β'. "Έγνωμεν οΰν
ώς κατά τδ παρδν ^φς' έτος γενέσεως κόσμου ή α·*
ήλιακή του Σεπτεμβρίου μηνδς Ισχεν κατά σελήνη^^
δευτέραν.
Είτα γνώμεν χα\ ποίφ ήμέρ^ ΕφΟασεν ή πρώτη
CHRON1CON PASCHALE.
[ΟΙ. ΙρΙι.1 Α
DDCANGII NOTiE.
(23) Κανά ΒρεταΥί*ών, Legendum videtur Γερ-
μανών ’ huc enim anno in Germanos rebelles pro-
fectum soribit Dio.
(24) Kal Αρμενίων. Atqui bellum Armeniacum
gestum a Caio anno sequenti scribit idem Dio.
(23; "Οκταΰιαναν τό y, Idatii et aliorum Fasti,
X!l.
(26) ΊονΛΙαγ, Siieton. in Aug., n. 65; Dio lib.
i.v; Syncellus, p. 313, etc.
(27) Αύ)Ύ)ύστον τό id\ Idatius et alii, xiii. Epi-
phaniiis, lia res. 51, n. 22, bunc consulatum sic
consignat : Όκταουΐου Αύγουστου τρισχαιδεχατον,
καΐ Σιλανοΰ. Porro in xxx sequeiilium consulatuum
serie in Fascis Capitolinis, ejusdem Epiphanii et
auctoris Chronici varietatem pluribus expendit Pc-
taviiis ad eumdem Epiphaniuni p. 92 et seqq., quem
consulet cui ita visum sit : cum nobis duntaxat
consilium sit Fastos consulares, quoad nomina, in-
vicem conferre, indicatis quae in ea diversitate
subinde occurrunt ditficultatibus ab aliis criticis
pridem enucleatis, quos adire cuilibet liberum
erit.
(28) Τό Λ9 ^τος. Ilolsten. τδ ιε' ίτος.
(29) ΕΙΛουΛ. Holstein. Είλούδ.
JiO) Της έβδομάδος. SubdH idem llolstenius ια'
, etc.
VARliE LECTIONES.
” λοιπδν addidit V. Καταγτονς ηϋτής μοιχείας. Codicis scripturam μοιχείας jam in cd. Sca-
ligeri p. 200 mutatam iu μοιχείαν video. Sed recte se habet genitivus. Sozomonus lUst. eccl. I, I :
"Iva δΙ μή τις άγνοίφ τών οντων χαταύηφίσηται ψεύδους τής πραγματείας. Ibid. 5, ψεύδους κατηγορειν τών
πλασαμένων. II, 22 : συκοφαντίας χατέγνω τών κατηγόρων. Evag.iiis VI quasi extremo, μηδε\ς ήμάς γρα-
φίτω μέμψεως. ΣιλουανοΟ Ρ, ’** πόστην. πώς τήν V, πώς Ρ. Ειλούλ. Ειαλούλ V. ιΟ' έτη-
ρίδος PV.
481 CHRONICOX PASCHALE. K l
του Σεπτεμβρίου. 195 Tot; ,εφε' προσάπτομεν xV a mus St pleiiibris. v. mdv, quariam :ul limus partem,
c’ .axor^ γίνονται ,ς“ωπα'. Ταυτας παρά zb ζ* · ζ* ^ nempe μ. ccclxxvi, ct proerealiir νι. hdccclxxxi.
γί'/ονται ,ςτ · ζ* Tf γίνονται φς * ζ' f>' γίνονται ιδ*, Hoc lotum dividamus per vn, vii, duc in dcccc, (iuiit
λοιπ^>ν ζ\ Κα\ Ιγνωμεν ώ; χατά τδ ,εφς' 2χος Ιφθα- \ι. mccc. vii ; in lxxx, fiunt dlx. vu; in duo, fiunt .
- cev ή a' του Σεπτεμβρίου έν ημέρα C', xaV είχε κατα χιν. Ergo didicimus quemadmodum anno mundi
σελήνην ** δευτέραν. v. MDvi , primus dies Septembris in diem Sabbati
. inciderit, quo dic secunda luna fuit.
Asvtzixov, Ex Lccitico.
Ka\ ai μ^ν έορτα\ τοΟ έβδδμου μηνδς είσιν αυται* Et festa septimi mensis baec sunt : « Ei locutus
f K.a\ έλάλησε Κύριο; πρδ; Μωϋαήν λέγων * Λά- est Dominus ad Moyseu dicens : Mensis septimi una
ληαον τοί; υίοΓ; Ισραήλ λέγων Του μην^ς τοΟ έβδδ- mensis erit vobis requies, memoriale tubarum, νο-
μού μια του μηνδ;έσται ύμιν άνάπαυαι;, μνημδ- cala, sancta Domino. Omne opus servile non facie-
συ'νον σαλπίγγων, κλητή άγία τω Kupiqj. Π3ν έργον lis, et offeretis holocaustum Domino,
λατρευτδν οΰ ποιήσετε, κα\ προσάξετε όλοκαύτωμα β
τω Κυρίω.
t Και έλάλησε Κύριο; πρδ; ΜωΟσήν λέγων · Κα\ ι Εΐ locutus est Dominus ad Moysen dicens : Et
τη δεχάτη τοΰ μηνδ; του έβδύμου τούτου ήμέρα έξιλα- decima mensis septimi hujus dies expiationis vocata
σμοΰ κλητή άγία έσται ύμίν, και ταπεινώσετε τάς sancta erit vobis, et humiliabitis animas vestras, ct
ψυ/ά; υμών, και προσάξετε όλυ/.αύτωμα τιυ Κυρίιρ. offeretis holocaustum Domino. Omne opus non fa-
Hiv έργον ού ποιήσετε έν αυτή τή ήμέρα ** · εστιν cietis in ipsa die hac. Est enim dies expiationis haic
γάρ ήμ^ρΛ έςιλασμοΰ αυτή ύμιν έξιλάσασθαι περί vobis propitiare pro vobis coram Domino Deo \e-
ύμών εναντίον Κυρίου τοΰ Θεοΰ υμών. Πάσα γάρ siro. Omnis enim anima qiiaj non bumiliabilur in
ύο/.ή ή·ΐ- Ci j ταπεινωΟήσεται έν αυτή τή ήμέρ^ι ταύ- ipsa die hac , exterminabitur de populo suo. Et
τη έςολοΟρευβήσεται έκ τοΰ λαού αυτής, καΐ πάσα omnis anima qua; faciet opus in ipsa die hac,
ψυχή ήτι; ποιήσει εργον εν αυτή τή ήμέρα, άπολει- peribit anima illa de populo suo. Oimie opus lum
ται ή ψυχή εκείνη έκ τυΰ λαοΰ αυτής. Παν έργον ού facietis. Legitimum seu piiernum in generationes
ποιήσετε. Νύμιμον αΐΐόνιον εις τά; γενεάς ύμών έν vestras in omnibus habitationibus vestris. Sabbata
Ιπάσαις ταις κατοικίαι; ύμών. Σάββατα Σαββάτων sabbatorum erunt vobis, el liurniljabitis animas ve-
Ισται ύμιν, καΐ ταπεινώσετε τάς ψυχάς ύμών άπδ ' stras, a nono mensis a vespera usque ad vesperam
I ένατης ·· τοΰ μηνύς, άτώ έσπερας Ιως έσπέρας sabbatizabitis Sabbata vestra. > Et locutus est Do-
σαββατιειτε τά Σάββατα ύμών. ι ΚαΙ έλάλησε Κύ- minus ad Moyseu , dicens : « Loquere filiis Israel
ριος πρδς Μωΰσην λέγων· ι .λάλησον τοις υΙοις dicens: Quinladecima mensis septimi hujus, quando
Ισραήλ λέγων · Τή πεντεχαιδεχάτη τοΰ μηνδς τοΰ collegeritis fructus terrae , celebrabitis Domino
έβδομου τούτου, δταν συντελέσητε χά γεννήμαχα της septem dies : die prima requies, eldie octava requies,
γής. έορτάσετε ·* τω Κυρίφ ζ' ήμέρας. Τή ήμέρ^ Εΐ accipietis vobis die prima fructum arbons pul-
τή προ>τη άνάπαυσις, κα\ τή ήμέρα τή όγδδη άνά· chrum, el spatulam palmarum , el ramos arboris
παυσις. ΚαΙ λήψεσΟε έαυτοΐ; τή ήμέρα τή πρώτη densos, et agni casti ramos cx torrente , el luHiibi-
[ χχρπδν ξύλου ώραίον κα\ χάλλυνθρα ·· φοινίκων, mini coram Domino Deo vestro septem dios anni.
' και κλάδους ξύλου δασείς, χα\ ίτέας ·*, κα\ άγνου Legitimum sempiternum in generationes vestras, in
κλάδους έκ χειμά^,δου, κα\ εύφρανΟήσεσΟε έναντίον mense septimo celebrate ipsam, in tabernaculis lia-
Κυρίου τοΰ Θεοΰ ύμών έπτά ήμέρας τοΰ ένιαυτοΟ. bitate septum dies. Omnis indigena in Israel habita-
Νόμιμον αιώνιον εί; τάς γενεάς ύμών έν τω μην\ τφ buntin tabernaculis, υΐ videant generationes vestra;,
ioiifUf) έορτάσετε αυτήν. Έν σκηναις κατοικήσετε quod in tabernaculis habitare feci filios Israel, cuui
επτά ήμέρας. Πας 6 αύτδχΟων έν Τσραήλ χατοική- D educerem eos dc terra iEgypli, ego Dominus. »
συυσιν ·· έν σκηναΐς, δπως ΐδωσιν αΐ γενεαλ ύμών βτι έν σχηναίς κατώχισα τοΰ; υίοΰς Ισραήλ έν
τώ έξαγαγειν με αΰτοΰ; έκ γ^; Αίγυπτου, εγώ Κύριος, ι
Και αί μέν έορτα\ τοΰ έβδδμου μηνδ;, //θά λέ- .Atque septimi quidem mensis lise sunt, prout di-
λεχται, εΙσιν αΰται. Ή πρώτη έορτή σαλπίγγων, ctum est, festivitates. Primus festus dies Tubarum,
VARliE LECTIONES.
τήν σελήνην P. κάι έλάλησε. Levit, xxiii, 25. τοΰ om. P. ^ ή ταύτη. αΰττ P,
·· έννάτηςΡΥ. ·* άπδ έσπέρας έως [έσπέρας. έσπέρας V. ·· έορτάσατε V. ** τή ήμέρφ. 5^.
ωραίου Ρ. ·· κά>λυνθραν PV : χάλλυνθρα comparari potest formae m libris non inlrcqucuVv OupUp»
»· ΧΛΪ ίτέας. Ιτέας V. έορτάσατεΡν. ®®κατοιχήσωσιν V. ί>· κατφκησα ΡΥ.
i
483 CHRONiCON
uli est demonstra tum , dies sopiimus , per sepir.m i
dies celebratus. Decimus, Expiationis , dies secun-
dus. Tertius vero , Encaeniorum. Decimus quintus,
Scenope^iorura, dies sepiiinus, diebus septem cele-
bratus, quo coepit Zacbarias officio suo fur^i , et
nuntium accepit ab angelo dc conceptione Elizabetb.
Et post septem dies Scenopcgioruiii , octavus, exi-
tus, dies septimus. Et mansit Sabbatum propter le-
gis praeceptum. Et vicesimo tertio die, primo, (lieb-
domadis ) vicesimo vero quarto secundum lunarem
computuin, primo (hebdomadis) dic, abiit Zacharias
in domum suam.
f Et facium est ut impleti sunt dies officii ejus,
abiit in domum suam. Post hos autem dies , con-
cepit Elisabeth uxor ejus, seque occultabat menses
quinque, dicens : Quia fecit mihi Dominus in diebus,
quibus abstulit opprobrium meum inter homines. »
755. Ind. xv. P. C. Lentuli ct Pisonis.
Numeremus ergo dies pro recepto in Scriptura
more, juxta lunarem compulum a conceptione Eli-
zabeth usque ad diem Annuntiationis sanctae sem-
per Virginis et Dei genitricis Mariar, qua conceptus
est Agnus Dei secundum typici agni conceptionem,
inveniemus sextum mensem Elisabeth, ex quo con-
cepit, tum impleri.
Ponemus a xxv septimi mensis dies secundum
lunarem coinputum, hac ratione : llul vi·. Septembris,
Tbeilis xxxi Octobris , Morsuan xxx Novembris,
Chasleu xxxi Decembris. Hoc mense xviii die , feria
quinta, Deipara Virgo profecta est in montana ad
Elisabeth, et salutavit illam. Tcbeth seuTibilh, xxxi
Januiirii. Sabath xxviii Februarii. Adar xxv Martii.
Colliguntur anni clxxxiii. Has secundum lunam di-
vide : duc VI in xx, prodeunt cxx ; vi inx, exsistunt
Lx ; hoc est dimidium vi fiunt iii.
PASCHALE. 484
χαθώ; άπεοΐί/Οη, 'A£ttojpvoj;jL£vr, t7:\
ημέρας έπτά. Ί1 Oc εγκαίνια 196 του ναοϋ
ήμερα έβδομη. Ή δέκατη έςιλααμοΟ, ημέρα δευ-
τέρα, τρίτη δέ των έγκαινίο^ν. Κα\ μετά τάς έ^τά
ήμέρας των έγκαtvίoJV ή πεντεκαιδεκάτη έορτή Σκη-
νοπηγιών, ήμέρα έβδδμη, έπτά ήμερας έορταζομέ/η,
έν ή ήρξατο τής λειτουργίας Ζαχαρίας, καΐ εύηγ-
γελίσΟη ·* ύπατου αγγέλου την αύλληψιν τής Ελι-
σάβετ. Κα\ μετά τάς έπτά των Σκηνοπηγιών ή δγ-
δδη έξδδιον, ήμέρα έβδομη. Κα\ εμεινεν τδ Σαββατον
διά τήν έντολήν του νδμου. Και τή εικοστή τρίτη
ήμέρ^ πρώτη (51), είκάδι δέ τέταρτη κατά σελήνην,
ήμέρα πρώτη άπήλΟεν Ζαχαρίας είς τδν οΐκον
αύτου.
€ Κα\ έγένετο ··, ώς έπλήσΟησαν αΐ ήμέραι τής
λειτουργίας αύτοΰ, άπήλΟεν είς τδν οΐκον αυτοΟ.
Μετά δέ ταύτα; τάς ήμέρας συνέλαβεν Ελισάβετ
ή γυνή αύτοΰ , και περιέκρυβεν έαυτήν μήνας πέντε,
λέγουσα, δτι Οΰτω μοι ττετιοίηχεν ό Κύριος έν ήμέ-
ραις αΤς άφειλεν τδ δνειδδς μου έν άνΟρώ-
ποις ·*. t
ΆριΟμήσωμεν τοίνυν τάς ήμέρας κατά την
κρατούσαν συνήθειαν τής Γραφής σεληνιαχώς άπδ
τής συλλήψεως (52) τής Ελισάβετ έως τής ήμέρα;
του ευαγγελισμού τής άγίας Άειπαρθένου κα\ Θεο-
τόκου Μαρίας, έν ή συνελήφΟη ό άμνδς τού Θεού
κατά την τού τυπικού άμνού σύλληψιν εύρίσκο-
μεν ·* τδν έκτον μήνα τής Ελισάβετ άφ’ ού συνέλα-
βεν τότε πληρούσΟαι.
Τίθεμεν τάς άπδ κε'τού έβδομου μηνδς ήμέρας
σεληνιαχώς ούτως· ΕΙλούλ (55) ζ' Σετηεμβρίου, Θεε-
λε\φ λα' Όκτωβρίου, Μορσουάν λ' Νοεμβρίου, Χασι-
λεύ λα' Δεκεμβρίου το ύτφ τψ μην\ ιη', ημέρα (54)
πέμπτη, έπορεύθη ή άγία Θεοτόκος είς τήν ορεινήν
πρδς τήν Ελισάβετ καΐ ήσπάσατο αυτήν* ύπ. Λεν-
τούλου κα\Πισωνος· Τηβήθ λα' Ίανουαρίου Σα-
βάτ κη' Φεβρουαρίου Άδάρ κε' Μαρτίου · όμού
ρπγ' Ταύτας κατά ’· σελήνην μέρισον ς’ χ' γί-
νονται ρχ'· ς* ι' γίνονται ξ' · τουτέστιν τδ ήμισυ του
ς' γίνονται γ'.
DCCANGH ΝΟΤ.Ε.
(51) ΊΙμέρφ αρώτχι. Has voces delet cod. Hol- D phan. p. 98et44G, ubi multa de anno Christi natali,
steiiii. ^ "Ir6, le’, Liueain hanc hoc loco inserui- ut alios omittam.
mus ex Holstenio. (55) EUvvJ. Hulstenius praeponit huic voci
(52; Άλο της (ΤνΛΛή})τεως, Vide Scaligerum ct deinde ante singulos menses, λ'.
Petaviumjn Auctario, lib. viii, cap. 5, et ad Epi· (54) γιη' ήμέρα, xr/ legit Holstein.
VARIiE LECTIONES.
•® ή ήμέρα P. των om. P. ·· εύαγγελίσθη P. ** κα\ έγένετο. Luc i, 2i. τάς nm. P.
·· άφεί).εν. έπεΐδεν άφελεΤν Luens. ·· Post άνθρώτΛίς addit P sola: Ινδ. ιε', μετά. ύπ. Αεντούλου χ·\
Πίσωνος. ” τοίνυν. ούν Ρ. ·** συλλήφΟη Ρ. ·· εύρίσκωμεν PV. ’· μηνδς om. Ρ. Θεέιλείφ. Sic
est apud Syncelliim, p. 42 ed. Bonn. Θεειλεές P. Est TUri, δεκέμβριος V. Verba τούτφ — αυτήν post
γίνονται γ' posuit P ex conjectura Uaderi, ύπ. Πίσωνος autem omisit. τηβηθήθ V. ’* ίατ<»ουάριος V.
'· φευρουαρίου P. όμού ρπγ' om. Ρ. sola. ’· ταύτας τάς κατά. Ρ. * *
485 CURONICON PASCHALE. 48G
ToiToj -Γ, ,εφί’ ϊτϊί εΰηγ;ελίιΟτ, τήν σύλληψ-.ν τ^ϋ Κυρίου ήμών Ίτ,ϊοϋ Χρίϊτοΰ τοΰ άληΟινοΰ «εοΰ
ή Αέϊτπινα ή Θεοτόκο; {<τνι Μτρτι'φ χε' ή.αέρ?
^φν
Β
« Ϋ ί·
V 'Ηί
%ν^'
%0
S ;ί r
Λ
4'· Ι
•ϊ/.ί':
' i?-/
·/
*
%
•iw.
It'
«k > .« »»■»*
»4n> 0 ^ »V·
,eiirc:i|
Λ
ePV*.·
ή έννεα-
χαιδεχΛ£*ηρ\ς ®* έχά^του
>υς οη/.οΟσα τήν α' τού ζ' y.c
Γ^ν [χην^ς εΣλοΰλ, cvco μτ'>\τΞ
‘αι , ττ, α' έορτή σαλτ:{γγων έτ:\
» '"fi έγχαΣνία του ναοΟ, τή ι' έςι-
λασμου, τή ιε' έορτή ιχηνοπηγίων ***, έν ή ήρςατο
"tT]-; /.εtτo^ργίaς ό Ζαχαρ’ας·, λειτουργουμένη έτ:\
ί', "ί κίί' έξόδιον ή μέρας ζ\ ya\ μείνας *=
τ^ Ιάββατον oii τήν έντολήν του ν<5μου έτΛ τή\
aCpiov τήν παράδοαιν των σκευών οΓκου Κυρίου
τΓΟίησάμενος ά-ήλΟεν είς τ^ν οΐχον αύτου, Ι'/ον-
το: του μην^νς ήλιαχοΟ κδ', χατά δέ σελήνην
κε'. Μετάοε ταύτας τάς ήμέρας συνέλαβεν
Έλισαβέτ ή γυνή αύτοΟ. κα\ έξ έχεί
νου έ(»)ς του ευαγγελισμού χα\
ττλτροΟνται μήνες δ
σελήνης ς·'. —
β -.-.ο
~Πν,Λ
^ H * Ai,/·
‘V
i-y^
-^7
Ni
>
«V
%ν''
* 'til * \ ^
■^•* j i» ίτ i \ ^ 4^ * · \
θ'
εΥΦΗ
T ύτω τώ ^εφς^ 2τει γενέσεως χδσμου τώ ζ μηνί ιε', τή ήμέρα των Σκηνοιτηγιών θεού βιών
ό Ζα/αρ'ας εύηγγελίσθη τήν σύλλτψιν τής Ελισάβετ **.
\\ \J£ LECTIONKS.
δίσιςτον οιη. Ρ. ια' ε' θ', χβ' ς·' κ' Ρ. ’· του ήλίου Ρ. ®“ του ήλίου Ρ. Scniper aiitoin μ (η siipra-
scriplo) ήμέρ· PV. ®* ιΟ' έττρίς PV. ** σκηνοπηγιών PV. ®® ήμέρα ζ κα\ μήνας PV. και πλη-
ροΟντίι. Ιιίιο πληροΟνται. Omisil aiileiii circulum R.
η τ ·- ε
τούτω — ήμέρχ β' οιη. Ρ. Ιη V st riplum μ μσρ κε ήμ β' ®® τούτφ — Ελισάβετ οηι. Ρ. Corru-
plnm esi βιών.
Istud Decemiiovennale indicat wiiuicujtisque anni dinn primum septimi mensis lunaris Eiloul^ quo mense
festa celebrantur : ac primo quidem festo , festum Tubarum diebus septem ; octavo. Encaenia templi : deci-
mo^ Festum Propitiationis : decimo quinto, festum Scenopegim , in quo Zacharias sacerdotium incepit, so-
piem diebus ; vicesimo secundo. Egressionem ex jEqgpto^ diebus septem. Et manens die Sabbati cx leqis
pnrc.pto, exacta postridie vasorum templi Domini traditione, abiit in domum suam, mensis soLris \xiv, ii/~.
nnris rero xxv. Post hos autem dies concepit Elisabeth ej ts uxor; et ab hoc tempore usque ad .VtmunlialioncTn
complentur meuses ix, lunares vi.
4ο7 CIIRONICON PASCHALE. «S
Igitur XXV mensis Dyslri, (seu Martii) tempus se- A '^3 x·' τοίνυν (55) 138
mesirc conceptionis Klisabetii impletur : proplerea συμπληροΟται ό έςα μηνιαίο; χρόνο; τη; αυλλήψειυ;
dicit cvangelista : ι Mense aulein sexto missus est τή; Ελισάβετ · διά toOio κα\ ό ευαγγελιστή; '·* λε·
angelus Gabricl a Deo in civitatem GallliEX, cui no- γει · c Έν 6ϊ τώ μηνι τώ ς* άπεστάλη ό άγγελο;
nien Na>.aretii, ad virginem desponsajani viro , cni Γαβριήλ ύπατου θεοϋ εΐ; τ:όλιν τή; Γαλ.λαία;, tj
nomen erat Joseph de domo et familia David , et βνομα Ναζαρέτ, ττρδ; τταρΟΐνον μεμνηστευμενην άν-
ηοηηη virginis Maria. Kt ingressus angelus ad eam, δρί, φ δνομα Ίωίή^, :ς οϊκου κα\ πατρ-,α; Λαβί-l·
i ixil : Ave, gratia plena , Dominus leciim. Illa vero χα\ τδ δνομα τή; “jpOivou Μαρ^όμ. Και εΐσελΟών
turbata est in sermone ejus , et cogital.at qualis 6 άγγελο; Tzoh; αυτήν ειτ:·ν * Χαίρε, κ χαριτωμέν. ,
esset ista salutatio. Et dixit angelus ad eam : Ke ό Κύριο; μετά σοΰ. '11 έτ:· τω λόγιρ διεταράχΟη,
timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. χα\ διελογίΓετο ττοταπο; ειη ό άσττασμδ; ουτο,.
Et ecce concipies in utero , et paries lilium, et vo- Ka\ ειπεν ό άγγελο; τ:ρ?»; αύ.ήν · Μή φυβοΟ, λία·
eabis nomen ejus Jesum. hte erit magnus, et Filius ριάμ* ευρε; γαρ χάρ:ν τ:αρά χίο Θεω. Και ίόοϋ τυλ-
Allissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus ΙΙιΐΌ- λή'γ^ έν γαστρ'ι και τέςη υιόν, και καλ-τει;
nuni David patris ejus , ct regnabit in domo Jacob βνομα αύτοΟ ΊησοΟν. Ουτο; έαται μέγα;, κ^'. υ:ο;
in aeternum, et regni ejus non erit linis. Dixit au- B ’νψίστουκληΟήσεται, χα\ δώσει αύτώ Κύριο; ό Θεό:
tem Maria ad angelum : Quomodo liet istud, quo- τδν θρόνον Λαυ\δ του τ:ατρδ; αύτου, και ^αειλεύσε;
Iliam virum non cognosco? Et respondens angelus, έτ;\ τδν οίκον Ιακώβ ε·; τού; αιώνα; * κα\ τή; βα-
dixil ei : Spiritus sanctus superveniet in te, ct vir- σιλεία; αυτού οΰκέσται τελο;. Είττε δε Μαριλμ ττρό;
tus Allissimi obumbrabit tibi ; propterea quod na- τ^ν άγγελον · Πώ; έσται μοι ®· τούτο, έί:ε\ άνδρα ού
scetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Et ecce γινώσχω ; ΚαΙ άττοκριΟεΙ; ό άγγελο; είττεν αυτή *
Elisabeth cognata tua et ipsa concepit filium in Πνεύμα άγιον έτιελεύσεται έπι σέ και δύναμι; 'Γψί-
utero suo ; et hic mensis est sextus illi qu» voca- στου έπισκιάσει σοι· διό καΐ τδ ®·γεννώμενον·^ άγιον
lur sterilis, quia non impossibile erit apud Deum χληΟήσεται Υίό; Θεού. Κα\ ιδού Ελισάβετ ή συγγε-
omne verbum. » Dixit autem Maria ad angelum : νή; σου καΐ αυτή συνειλΓ^φυία υιόν έν γήρει (5ϋ) **
C Ecce ancilla Domini, fiat mijii secundum verbum αυτή;, χα\ ούτο; μήν 'έκτο; έστιν αυτή, τή καλου-
tuuin. » Et discessit ab ea angelus. μένη στείρα* δτι ούκ αδυνατήσει παρά τφ θεω παν
(δήμα. I Είπεν ίϊ Μαριάμ r.ph; τόν άγγελον · t Ιδού ή δούλη Κυρίου , γένοιτό μοι κατά
τ6 δήρ·ά σου. ι Κα\ άπήλΟεν άπ’ αυτή; ό άγγελο;.
iloe ergo die, χχν, inquam , secundum Domanos C Έν ταύτη τοίνυν τή ήμέρα, λέγω δε τή κε' τού
Martii mensis, calliuliea et aposlolica Dei Ecclesia, χατά 'Ρωμαίου; Μαρτίου μηνδ;, παραλαβούσα άπό
CX sanctorum doctorum traditione, sanctae Dominae Οεοφόρων διδασκάλων έορτά;ει τόν ευαγγελισμόν
nostrae gloriosae Dei Genitricis et semper Virginis Δεσποίνη; ήμών* ενδόξου Θεοτόκου κα\
Mariae Annuntiationem celebrat. ΆειπαρΟένου Μαρία; ή τού Θεού καθολική και άπο*
σχολική Εκκλησία.
Sexto igitur mense Elisabeth completo, quemad- έκτου μηνό; τη Ελισάβετ συμπληρουμέ-
nioduni superius dictum est , xxv juxta Romanos ^εαΟά πρόκειται, τή κε' τού κατά Ρωμαίου;
Martii mensis, eoque iiicipieiile septimo, in utero Μαρτίου μηνό;, κα\ έν ταύτη άρχομένου αυτή τού
secundum huinanitutem concepit sanctissima et in- έβδομου μηνό;, συνέλαβεν εν γα’στρ\ χατά σάρκα τόν
lemi rala ac benedicta semper Virgo ctDei Genitrix άιδιον κα\ όμοούσιον τω Πατρι καΐ τω άγίορ Πνεύ-
Maria, iclcrnuin ac ejusdem cum Patre el Spiritu μονογενή Γίόν κα\ Λόγον, Χριστόν τόν άληθι-
sancto essentiae unigenitum Filium, Verbum, Gliri- νόν θεόν ήμβ^ν, ή παναγία, άχραντο;, εύλογη;Αένη,
sium, verum Deum nostrum : ct slatim in utero ΑειπαρΟένο; κα\ Θεοτόκο; Μαρία. Κα\ εύθέω; ήρ-
ej-is secundum hyposlasln unio, in qua arca exsors ^ ξ»το έν τή γαστρ'ι αυτής ή καθ' ύπόστασιν ένωσι;,
corruptionis ingressa est in terram promissionis, el ^v ή ή·^ άσηπτο; κιβωτό; είσήλθεν εΐ; τήν γην τή;
DUCANGll NOTiE.
(δ5) Tolrvr. Sic edidimus ex Ilolsienio, pro τά (36) Έν Ηρε/. Ita c^d. Vatie, et Holslenii, ut et
νύν, uti ediderat Uaderus, licet ita pradcral cod. Lucae i, 36. Perperam έν γαστρ\ Raderus.
Vatie.
YAUliE I^ECTIONES.
τοίνυν. τανυν RV. “ σύστρου R. ·· δ εύαγγελιστή;. Luc. i, 20. ·· ποταπω; εΐ V·
·· συλλήψει — τέξει V. ·* μοι om. Ρ. ·· τό om. Ρ. ·* γενόμενον V. ·■ γήρει. γαστρ\ Ρ. ·· τό
οιη. R. ·’ ή om. R.
tS9 CHRONICON l^ASCHALE. 4D0
Ιπαγγε'Χίας, χα\ ή &μωμος υ,λ\ τ:ανΛγία <τάρξ του Α iniacla ac sacrosancta caro Verbi Dei , qii» incor-
βεου Λίγου ή μή διαφΟαρεΓσα ήρξατο πλαστουργεί- rupta est, coepit formari ίη terra animaU, Dei ge-
oOai έν xj έμψύχφ γζ xj Deoxoxoj τη έπελεύσει του nitriae, superveniente Spiritu sancto, ei obuiiibruntc
Αγίου Πνεύματος κα\ τι) ίπιοχιάσει της βυνάμεως virtute Altissimi, germinavit flos de radice Jesse in
xoO Ύψίστου έβλάστησεν τδ·· Ανθος τ6 έκ τής (δίζης Virgine Dei Genitrice, hoc est conceptio secundum
189 'i εσσα\ έν τή παρθένω γή ··, τή θεoτύxq», carnem unius sanctae Trinitatis, Dei Verbi coepit, ^
τουτεστιν ή κατά σάρκα του έν6ς τής άγιας Τριάδος quemadmodum scriptum est: ι Terra nostra dedit
θεού Λίγου τύλληψις ήρξατο κατά τ6 γεγραμμένον * · frudum suum. ·
f Κα\ ή γη ήμών δώσει τδν καρπδν αύτής. »
Έπι των προκειμένων υπάτων Λεντοΰλου κα\ Πί- (Λ. a Μ. C. 5503.) Ilis praedictis coss. Lentulo
σωνος τή εΙχάδι πέμπτη του Δύστρου μηνδς. κατά 6έ et Pisone xxv Dyslri mensis , secundum i£gyplios
τους Αιγυπτίους Άοάρ τριακάβι (57), πρ6 r/ Καλαν- vero Adar χχχ, ex a. d. vniKalendas Ap»iles, anno
5ών Άπριλίων έτους ,εφζ' γενέσεως κίσμου, έν τφ a mundo condito v.mdvii, primo mense lunari Adar,
πρώτφ σεληνιακψ μην\ τω *Αδάρ. δεχάτη (58) τού decima mensis , uti per agni acceptionem et coii-
μηνδς, ώς προεμήνυσεν διά τής λήψειος καΐ διατη- servationem pnenuntiaverat , suam secundum car-
ρήσεως τού προβάτου τήν κατά σάρκα σύλληψιν αΰ- ^ nem conceptionem Dominus et Dominator omnium
του ό Κύριος χα\ Δεσπίτη; των Απάντων Χριστδς, ό Christus verus Deus noster, in omnibus perfectus,
άληθινδς θεδς ήμών, ούτω κα\ έπλήρωσεν δ κατά ac universiB creatur» conditor , in perfecto conce*
τεάντα τέλειος καΐτελεσιουργδς πάσης κτίσεως έν τψ ptionis numero, sic adimplevit : et rursum , ut in
τελείψ άριθμψ τής συλλήψεως, κα\ πάλιν ώς προ- arca intactam et inlcmcralam ac saiictissiuiam car-
εζωγράφησεν έν τή κιβωτώ τήν άχραντον, και άμω- nem adumbraverat, ipsamqiic in terram promissio-
μον, χαΐ παναγίαν αυτού σάρκα, καΐ είσήγαγεν αύ- nis induxit : ita hoc mense , ipsoque mensis die,
τήν είς τήν γην τής έπαγγελίας, ούτως έν τψ αύτψ feria secunda, ad vocem angeli dicentis ad beatam
μην\, έν τή αυτή ήμέρα τού μηνδς, ήμερα δευτέρςι Virginem : ι Spiriius sanctus superveniet in te, et
έπ\ xfl φωνή τού αγγέλου ειπύντος πρδς τήν άγίαν virtus Altissimi obumbrabit tibi : quapropter et hoc
Παρθένον* c Πνεύμα άγιον έπελεύσεται έπ\ σέ κα\ quod nascetur sanctum , vocabitur Filius Dei: »
δύναμις Ύψίστου έπισκιάσει σοι · δώ κα\ τδ γεννώ- quo die creationis mundi secundo coelos condidit
μενον άγιον κληΟήοεται Γιδς θεού · > έν ή τής δη- Christus Deus noster, eodem carnem bumanaiuqiie
μισυργίας ήμέρα δευτέρφ τούς ουρανούς έποίησεν naturam perfecte induisse reperitur, ut qui sol est
Χριστδς ό θεδς ήμών, έν αυτή εύρίσκεται σαρκω- C justiti®, et salus erit iu al«s ejus. .
θειςΧΛ^ τελείως ένανθρωττήσας, ώς υπάρχων ήλιος δικαιοσύνης* φησι* ·* γάρ 6 προφήτης*· περί αύ-
του · €*ΑνατελεΖ τοΓς φοβουμένοις αύτδν ήλιος δικαιοσύνης, κα\ Γασις έσται έν ταϊς πτέρυξιν αυτού. *
Εύρίσχομεν*· δέ τήν δεκάτην του πρώτου μι,νδς Invenimus vero deeimam primi mensis lun», qua
της σελήνης, έν ή προσέταξεν ό Δεστιύτης των άπάν- pr®cepit rerun\ omnium Dominus, ut agnus accipe-
των ληφΟήναι τδ πρύβατον χα\ διατηρηΟήναι, συν- retiir et servaretur, cum hoc pr®senti anno v. mdvii«
τρέχουσαν κατά τδ παρδν ,εφί' έτος είς τήν πέμπττ,ν in χχν Martii concurrentem.
τλ\ είχάδα τού Μαρτίου μηνίς.
^Εστι γάρ κατά τδ παρδν (59) εψζ* έτος της έννεα- Est enim lioc pr®senti an. v. mdvii, annus de-
χαιδεκαετηρίδος έτος ις', χα\ έχει άναγεγραμμένας cemnovennalis cycli χνι, et habet descriptas epactas
άπακτάς ιε'. Ταύταις προστίθεμεν τάς πρδ·* τών χν. Ilis addimus dies χιιι ante luminaria, et ante
φωστήρων ιγ* κα\ προσελήνους ζ' κα\ ε' τάς άπδ κα' lunares νιι cl ν, et illas a χχι ejusdem Manii, fiunt
χαΐ αύτής του Μαρτίου, γίνο'^ται μ', έκβα·· λ', μί- χι., ex quibus rejectis χχχ, remanent χ.
νουσι c*.
Κα\ γινώσκομεν ώς τή δεκάτη του μηνδς τού πρώ- D Hinc agnoscimus quomodo decima mensis primi
^ou κατά σελήνην ηύρέθη ·· κατά τδ παρδν Ιτος τή secundum lunam reperta sit hoc pnesenti anno in
αΙχάδε πέμπτη τού κατά Τωμαίους Μαρτίου μηνάς, χχν mensis Martii juxta Romanos.
DUCANGII NOTAS.
(57) τριακάβι. Holsten. φαμενωθ χθ'. confundit : hunc consule. Mendum etiam in hac
(58) Τψ Άοάρ δεχάΓη. Holstein. τψ Νισάν δε- perioche agnovit Raderus in Emendationibus, ulii
scribendum monet pro cycli xvi, cycli xv ; et in
(59) 'EoTi γάρκατάτόχαρότ. Communem ®ram Gr®co, pro ιτ', ιε'. Cum enim anni mundi v. dvi,
biennio anticipare scriptorem observat Petavius, cyclus iun® sit xiv, erit anni v.,udvii, non xvi, sed
lib. XII De doctu iemp. cap. 4, dum anno mundi xv. Jubet enim auctor infra cx annis mundi sub-
Christi v. HDVii consignat ortum ; qiianqiiam, in- trabi, antequam divisio per xix instituatur.
quit, ioede omnia permiscet, et annos duos in unum
VARliE LECTIONES.
^δ om R. ·· γή oro. P sola. · γεγραμμένο'/. Ρβ,^Ι. tvi, 7. ·*·· φησι — δικαιοσύνης om, Pw ·'’ ά
πριιφήτης. Malach. iv, 2. ·· εύρίσκωμεν P. ·* πρί. πρής V. *■ έκβα. έκβαλών PV. ·· εύρέθη Ρ.
Pathol Gr. XCII. \6
wi CHRONICON PASCHALE. 402
Surgens autem Maria diebus illis, profecta cx Na- A Άναστδσα·’ δΐ Μαρι5ιμ έν ταΤς ήμ^ραις τβύτα^,
larelh per triduum, peracto Hierosolymis Paschate, xaV έλθοΰσα έχ Ναζαρέτ διά γ', χα\ τελέσατα ζΐ
septenique Azymorum diebus adimpletis, cum festi- Πάσχα έν Ιερουσαλήμ, χα\ τάς των Άζυμων -ζ' ή μέ-
nalione petiit per montana civitatem Juda , qux ρσ;, έπορεύΟη είς τήν όρεινήν μετά σπουδής είς πό
distabat milliaribus χιι, et ingressa est domum Za- λιν Ιούδα, ούσαν άπδ μιλίων ιβ*. Κα\ εΙσήλΟεν εί;
charix, et salutavit Elisabeth. Et factum est, ut au- τδν·® oTxov Ζαχαρίου, χα\ ήσπάσατο τήν Ελισάβετ,
divit Elisabetli salutationem Mariae, exsultavit infans Ka\ έγένετο, ώς ήκουσεν ή Ελισάβετ τδν άσπα-3μδν
ίη utero ejus , et repleta Spiritu sancto Elisabeth, τής Μαρίας, έσχίρτησεν τό βρέφος εν τή κο λία αΰ-
exclamavit voce magna, et dixit : i Benedicta tu in ' τής, και έπλήσθη Πνεύματος άγιου ή Ελισάβετ, κα\
V mulieribus , et benedictus fructus ventris lui. Et άνεφώνησεν φο^νή μεγάλη, χα\ είπεν * 200 * Εύλο-
unde mihi hoc , ut yeniat mater Domini ad me ? γημένη συ έν γυναίων κα\ ευλογημένος ό καρτώς τής
Ecce enim υΐ facta est vox salutationis tu® in au- κοιλίας σου. Κα\ πύθεν μοι τοΰτο, ινα Ιλθη ή μή’η.'>
ribus meis, exsultavit infans in utero meo in exsul- τοΰ Κυρίου μου·· πρός με; Ίδου γάρ ώς έγένετο ή
tatione. Et beata qu® credidisti, quon am perficien- φωνή τού άσπασμοΰ σου είς τά ώτά μου, έσχίρτητε
ΙιΐΓ qu® dicta sunt tibi a Domino. » Et dixit Maria : τδ βρέφος έν άγαλλιάιει έν τή κοιλίφ μου. Κα\ μα-
χαρία ή πιστεύσασα ,δτι Εσται τελείωσις τοΓς λελαλημένοις * αυτή παρά Κυρίου, ι Κα\ εΤπεν Μα-
ριάμ*
C .Magnificat anima mea Dominum , et exsultavit B t Μεγαλύνει ή ψυχή μου τδν Κύριον, χα\ ήγαλ-
spirilusmeiis in Deo Salvatore meo. Quia respexit λίασε τδ πνεΰμά μου έπΙ τψ θεω τψ· Σωτήρι μου,
humilitatem ancili® su», ecce enim ex hoc beatam δτι έπέβλεψεν· έπ\ τήν ταπείνωσιν τής δούλης αύ·
nie dicent omnes generationes. Quia fecit mihi ma- τοΰ. Ίδου γάρ άπδ τοΰ νΰν μακαριοΰσί με πάσαι at
gnalia qui potens est , et sanctum nomen ejus. Et γενεαι, δτι έποίησέ μοι μεγαλεία ύ δυνατδς, χαΐ
misericordia ejus in generationes generationum ti- άγιον τδ δνομα αύτοΰ, καΐ τδ έλεος αύτοΰ είς γενεάς
mentibus cum. Fecit potentiam in brachio suo, di- γενεών τοΤς φοβουμένοις αύτδν. Έτ^ίησε κράτος έν
spersit superbos mente cordis sui. Deposuit potentes βραχίονι αύτοΰ, διεσκδρπισεν ύπερηφάνους διανοία
de thronis, et exaltavit humiles. Esurientes implevit χαρδίας αύτών, καθείλε δυνάστας άπδ θρδνων χαΐ
bonis , et divites dimisit inanes. Suscepit Israel ΰψωσεν ταπεινούς. Πεινώντας ένέπλησεν άγαθών,
puerum suum recordatus misericordi® su®. Sicut πλουτοΰντας έξαπέστειλεν κενούς. Άντελάβετο
locutus est ad patres notros, Abraham et semini Ισραήλ παιδδς αύτοΰ μνησΟήναι έλέους, χαθώς έλά-
CJUS in s®culum. · λησε πρδς τούς πατέρας ήμών, τψ Αβραάμ κα\ τψ
σπέρματι αύτοΰ είς τδν αίώνα. ·
Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus iri- Έμεινε δέ Μαριάμ συν αύτή ώσε\ μήνας τρεΤς,
bus, et reversa est in domum suam. Elisabeth autem C xa\ ύπέστρεψεν είς^ τδν οίκον αύτής.Τή δέ Ελισάβετ
impletum est tempus pariendi, et peperil GHum, et έπλήσθη ό χρδνος τοΰ τεχεΙν αύτήν, χαΐ έγέννησετ
audiverunt vicini et cognati ejus, quod Dominus xa\ ήχουσαν ol περίοικοι χαΐ οΐ συγγενείς αύ-
inagnificasset cum ea misericordiam suam, et con- θτι έμεγάλυνε Κύριος τδ έλεος αύτοΰ μετ' αύτής,
gratulabantur ei. Et factum est, octavo die venerunt συνέχαιρον αύτή. Κα\ έγένετο, τή ήμέρ^ τή η'
circumcidere puerum, et vocabant eum nomine pa- ήλθον περιτεμεΐν τδ παιδίον, χα\ έχά).ουν αύτδ έπ\
trissui,Zacliariam. Et respondens mater ejus dixit: τψ όνδματι τοΰ πατρδς αύτοΰ Ζαχαρίαν. Κα\ άπο-
C Nequaquam : sed Joannes vocabitur, ι Et dixerunt χριθεΐσα ή μήτηρ αύτοΰ, εΤπεν* c Ούχ\, άλλά χλη-
ad eam ; c Quia nemo est in cognatione tua , qui θήσεται Ίιοάννης. ι Κα\ είπαν πρδς αύτήν, δτι c Ού-
vocetur hoc nomine, ι Innuebant autem patri ejus, δείς έστιν έχ της συγγενείας σου δς καλείται τψ
quid vellet vocari eum. Et postulans pugillares seri- δνδματι τούτψ. ι ’Ενένευον δέ τψ πατρί αύτοΰ τδ·
ρόι dicens : ι Joannes est nomen ejus, ι Et mirati τί άν θέλοι χαλείσθαι αύτδν. ΚαΙ αΐτήσας πιναχίδιον
siiUt omnes. Apertum est aulern illico os ejus , et έγραψεν λέγων * c Ιωάννης έστί τδ δνομα αύτοΰ. ·
soluta est lingua ejus , et loquebatur benedicens Καί έθαύμασαν πάντες. Άνειρχθη δέ τδ στδμα αύτοΰ
Deum. Et factus est super omnes timor circumhabi- παραχρήμα, χαί έλύθη ή γλώσσα αύτοΰ, χαί έλάλει
tantes, et in lota regione montana Jud®® diceban- ^ εύλογών τδν Θεδν. Καί έγένετο έπί πάντας φδβος
tur omnia verba h®c. Et posuerunt omnes audien- τους περιοιχοΰντας αύτούς, καί έν δλη τή δρεινή
tes in corde suo dicentes : c Quis putas puer iste τής Ίουδαίας έλαλείτο πάντα τά βήματα ταΰτα. Καί
crit^ et manus Domini erat cum eo. i Et Zaeba- έθεντο πάντες ol άχούσαντες έν τή χαρδίφ αύτών
rias pater ejus repletus Spiritu sancto prophetavit, di- λέγοντες * c Ti &pa τδ παιδίον τοΰτο έσται ; χαί χεί ρ
cens: iBenedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit Κυρίσυ ήν μετ' αύτοΰ. ι Καί Ζαχαρίας δ πατήρ αύ-
ct fecit redemptionem plebi sus. Et excitavit comu τοΰ έπλήσθη Πνεύματος άγίου, χαί προεψήτευσεν
VARliE LECTIONES.
•’άναστάσα. Luc. ι, 59. ·· τδν om. Ρ. ·· μου om. Ρ. · λελαμένοις Υ. · τψ alterum om. Γ. * ίβε»
ψεν Ρ. * τδν οω. * τδ om. Ρ.
ii3 CIIROXIOON PASCHALE. 404
λέγων* I Εΰλογητ^>ς Κύριο; ό θε^^ς τού Ισραήλ, δτι Α saluiis nobis, in domo David pueri sui. Sicul locu-
έπεακέψατο κα\ εποιησε λύτρωσιν τω λαφ αΟτοΟ. lus esi per os sancloruni a sxculo proplictariim
Και ήγειρεν χέρας σωτηρίας ήμίν έν τιυ οΐ'χφ Δαβίδ ejus. Salulcin ex inimicis noslris et de manu om-
τοΰ «χιδδς αύτοΟ, καθώς έλάλησεν διά στόματος τίΰν nium qui oderunl nos. Ad faciendam misericordiuni
άγιων των άπ' αίώνος ττροφητών αυτού. Σωτηρίαν έξ cum patribus noslris , et memorari leslamenli sui
έ/θρων ήμών κα\ έκ χειρδς -ττάντων των μισούντων sancti. Jusjurandum quod juravit ad Abrabam pa-
ήμάς · ποιήσαι έλεος μετά των πατέρων 201 Irem nostrum daturum se nobis. Ut sine timore
και μνησθήναι διαθήκης Αγίας αυτού. "Ορκον δν de manu inimicorum nostrorum liberali serviamus
ώμοσεν πρδς Αβραάμ τδν πατέρα ήμών τού δούναι illi. Ιη sanctitate et justitia coram ipso omnibus
ήμ:ν. Άφόβως έκ χειρδςτών εχθρών ήμών ^ϊυσθέντας diebus noslris. Et tu, puer, propheta Allissimi λ'Ο-
λατρεύειν ούτω πάσας τάς ήμέρας της ήμών, caberis , pneibis ante faciem Domini pararo vias
Και σύ, παιδίον, προφήτης Τψίστου κληθήση· προ- ejus. Ad dandam scientiam salutis plebi ejus , in
πορεύση· γάρ’ πρδ προσώπου Κυρίου έτοιμάσαι remissionem peccatorum eorutn. Per viscera misc-
όδους αυτού τού δούναι γνώσιν σωτηρίας τφ λαιρ ricordise Dei nostri , in quibus visitavit Poe oriens
αύτού έν άφέσει Αμαρτιών αυτών. Διά σπλάγχνα ^ ex alto. Illuminare bis qui in tenebris cX umbra
ελέους θεού ήμών, έν οίς έπεσκέψατο ήμΑς, άνατολή moris sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam
εξ ύψους.Έπιφανει · τοις έν σκότει κα\ σκιά θανάτου pacis,
χαθημένοις τού κατευθύναι τούς πόδας ήμών εί^
άδδν εΙρήνης. >
Τδ δέ παιδίον ηύςανεν και έκραταιούτο* πνεύματι, Puer autem crescebat et confortabatur spiritu.
X3>- ήν έν ταΐς έρήμοι; Εως ήμέρας άναδείξεως αύ- Εΐ erat ίη desertis usque ad diem ostensionis suae
τού πρδς τδν 'Ισραήλ. ad Israel.
Εις Ίωάγτην τόν πρόδρομον. De Joanne Prcccnrsore·
Οίτος ό μείζων πά'λτων Ανθρώπων Ιωάννης ό Βα- Hic omnibus major bominibiis Joannes Baptista,
πτιατής, ό 6τι*· (40) έν κοιλία “ Πνεύματος άγίου . qui in utero repletus Spiritu sancto exsultavit, fe-
πλησθεις, κα\ σχιρτών, χα\ έπειγόμενος προδραμεΤν stinans praecurrere Domino suo , magnus corant
τού Κυρίου αύτού, ό μέγας ένώπιον τού θεού, ό πρδ- Deo , Praecursor Domini , qui paravit ipsi plebem
δρομος τού Κυρίου, ό έτοιμά^ων αύτφ λαδν κατ- perfectam, excelsior propbctis, antiquior apostolis,
εσκευασμένον, ό των προφητών άνώτερος κα\ τών medius inter Novum et Vetus Teslainenium , iiUv
Αποατδλων προγενέστερος, ό μέσος τής ΠαλαιΑς και C mus in lege veteri , el novai indigitalor, qui prae-
Καινης Διαθήκης, ό τελευταίος έν νέμω χα\ της νέας sentem Dominum Christum omnibus ostendit , qui
ύποδείχτης, ό παρόντα τδν Δεσπότην Χριστδν πΑσιν vitae asperitate homines universos superavit·, qui in
ύηοδειχνύς δ τή σκληραγωγία πάντας άνθρώπους spiritu ct virtute Elia; ambulans, ipsum etiam Elimn
Δπεραίρων** καΐ τή διακονία πάντας άνθρώπους praecclluit , dum Dominum baptizavit, lucerna ar^
ύχερβΑς, ό έν πνεύματι και δυνάμει Έλιου προελθών dens ante Solem justitiae. Hic praesentem Dominum
τδν Ήλίαν ύτ:ερβαίνων τω βαπτίζειν τδν Κύριον, ostendit, dicens : c Ecce Agnus Dei qui tollit pcc-
ό λύχνος 6 χαιόμενος πρ6 τού ήλίου της δικαιοσύνης, catum mundi, · agnum ιιΐ sacriGcanduro appellans,
εβτος παρόντα τδν Κύριον ύποδείκνυσι λέγων · c Ίδέ quique peccatum mundi tolleret , el absolveret
6 Άμνδς τού θεού, ό αΓρων τήν Αμαρτίαν τού κό- mundum a peccato , per resurrectionem , ineorrn-
σμου,» Αμνδνώς θυόμενον καλέσας χαΐτήν Αμαρτίαν ptis iis , immortalibus el immutabilibus effectis,
τού κόσμου αίροντα ώς άπαλλάττοντα τδν κόσμον Hujusmodi ministerii , faliunique rerum nuntius
της Αμαρτίας, διΑ τής άναστάσεως άφθάρτους, κα\ esse magnus Joannes.
Αθατιτάτους, και Ατρέτττους άποτελών. Τοιαύτης διακονίας χα\ τοιούτων πραγμάτων μηνυτή;** ήξιώΟη
^ ό μέγας Ίοίάννης είναι.
ΚΙτα Οέλο'πες (41) γνώναι χα\ πόστη*· τού μηνδς D Porro qui nosse volet quota mensis die natus est
έτέχθη ό πρόδρομος, εύρίσχομεν ώς δ έννεαμη- Praecursor, deprehendemus novem mensium sola-
DUCANGII NOTAE.
(40) O^iri. Vocem Ιτι addidimus ex Holslenio. diliir per 7, quod restat, csl feriae quaesitae index.
(41) Eira ΟέΧοντες. Baderus adnotaliiincnlam Dl in nostro proposito, anni sunt 5507. bissexti I57i;·
istam hic apposuit. Inquiritur juxta auctoris hujus dies ad initio anni currentis usque ad 24 Junii Ι7Γ*.
ni«iitem, feria hoc; modo : summa annorum a rc- summa omnium 7058 per septem divisa, relinquit 2,
ruto conditu propositorum, bissextorum el dierum indicem feriae secundae. Vide praeterea Petaviuiii iii
ab initio anni currentis usque ad diem datum divi- A ucUuio operis De doclr. temp. bb. vni, cap. 3.
455 CHRONICON PASCHALE. 4ft6
riiiia tempus conceptionis Elisabcib in xxiv mensis a νιαίος ήλιαχ^^ς συλλήψεως τής Έλι^ά-
Junii compleri. ' ββτ συμπληροΰται εις τήν εΙχάδα τετάρτων του Ιου-
νίου μηνδς.
Deinde, si nosse etiam velimus feriam qua in Iu- Είτα γνώναι (4i) βουλδμενοι χαι τήν ήμέραν xzO'
cem est editus, ponimus v. mdvii uno dempto : his ήν έτέχθη, τΙΟεμεν xk ^pit Ev, xal συνάπτο-
addimus quartam partem, hoc est MCCCLXxvi,etexsl· μεν αύτοίς τ6 τέταρτον, τουτέοτιν &λλα ^ατος^ - γί-
stunt VI. MDCCCXXXI1. Hoc quidem divide in vn, vn, νονται ,ς*ωτ:β'. Μέρισον εις ζ' · Ζ 202 ?'» ζ
vero in pccgc, et prodibunt vi. uccc ; duc vii in is', φξ'* P T*· λοιττδν α'· ταύτη προστίθεμεν
Lxxx, nascentur dlx ; duc vn in iii, prodibunt xxi ; Απριλίου λ', ΜαΤου λα', Ιουνίου χδ', γίνονται πς' ·
relinquitur I, buic addimus χχχ dies Aprilis , xxxi λϋαον εις p, p i' θ', ζ β' ιδ', λοιπδν β'.
Maii, XXIV Junii, fiunt lxxxvi ; qu» divide per vii, septies x, cfllciiintLxx; divide vii per ii, fiunt xiv*
reliqua sunt ii.
Ex bis discimus feria II hebdomadis boc praesenti "Εγνιομεν ούν ώς έν δευτέρα τής έβδομάδος
anno naturo Praecursorem, quo die creavit Deus fir- ήμ^ρ? κατά τδ παρδν έτος ό πρόδρομος έτέχΟη, χαΟ ’
iiiamentum in medio aquarum. β ήν ήμέραν έδημιούργησεν ό θεδς τδ στερέωμα τδ έν
μέσφ των ύδάτων.
His diebus exiit edictum a Caesare Augusto ut Έν ταύταις **δέ ταις ήμέραιςέξήλθεν δόγμα παρα
describeretur universus orbis. Ilaec descriptio prima «Καίσαρος Αύγουστου άπογράφεσΟαι πασαν τήν ol-
facta est Cyrinio Syriae praeside. Et ibant omnes ut χουμένην. Α&τη ή άπογραφή πρώτη έγένετο ήγεμο-
dcscriberenlur, singuli in suam civitatem. Ascendit νεύοντος τής Συρίας Κυρινίου, χαΐ έπορεύοντο πάν-
aiitem et Josepb a Galilaea civitate Nazareth in Ju- τες άπογράφεσθαι, Εχαστος είς τήν Ιδίαν πόλιν.Άν-
daeam civiialein David , quae vocatur Beiblecm , eo έβη δέ χα\ Ιωσήφ άπδ τής Γαλιλαίας έχ πόλεως Να·
quod esset de domo et familia David , ut describe- ζαρέθ είς τήν Ίουδαίαν είς πόλιν Δαβ\δ, ήτις χα-
retur cum Maria desponsata sibi uxore praegnante. λειται Βηθλεέμ, διά τδ είναι αύτδν έξ οΓχου χα\ πα ·
Factum est autem cum essent ibi, impleti sunt dies τρ;ας Δαβίδ, άπογράψασθαι συν Μαριάμ τή μεμνη-
ut pareret. Et peperit filium suum primogenitum, στευμενη αύτφ γυναιχΐ, οδση έγχύω. Έγένετο δέ έν
et parmis eum involvit, et reclinavit eum in prae- τφ εΤναι αύτους Ιχε?, έπλήόθηι^ν α1 ήμέραι του
sepio, quia non erat eis locus in diversorio. Et pa- τεχεϊν αύτήν, χα\ έτεχεν τδν υΐδν αυτής τδν πρωτό-
stores erant In regione eadem vigilantes et custo- τοχον, χαι έσπαργάνωσεν αύτδν, κα\ άνέθηχεν αύτδν
dientes vigilias noctis super gregem suum. Et ecce q έν τή φάτνρ, δι^ι ούχ ήν αύτοίς τόπος έν τψ χατα-
angelus Domini stetit juxta illos, et gloria Domixi λύματι. Κα\ ποιμένες ήσαν έν τή χώρ^ τή αύτή
circumfulsit illos, et timuerunt timore magno. Et άγραυλοΰντες χα\ φυλάσσοντες φυλαχάς τής νυχτδς
dixit illis angelus : ι Nolite timere, ecce enim evan- έπΙ τήν ποίμνην αύτών. Κα\ ιδού Αγγελος Κυρίου
gelizo vobis gaudium magnum , quod erit omni επέστη αύτοίς, χα\ δόςα Κυρίου περιέλαμψεν αύτους,
populo, quia natus est vobis hodie Salvator, qui est xa\ έφοβήθησαν φόβον μέγαν. Κα\ ειπεν αύτοις ό
Christus Dominus, in civitate David, quemadmodum Αγγελος* i Μή φοβείσθε ύμείς* Ιδού γάρ εύαγγελί-
scriptum est : Ipse qui loquor, ecce adsum. · ζομαι ύμίν χαρά^ μεγάλην, ήτις Εσται παντί τφ
λαφ, δτι έτέ/θη ύμιν σήμερον Σωτήρ, δς έστιν Χριστδς Κύριος, έν πόλει Δαβίδ, χα\ χαθώς γέγραπτσι·’,
Αύτδς ό λάλων Ιδού πάρειμι. ι
Quod si deinde voluerimus nosse feriam qua Cbn- Ειτα γνώναι βουλομενοι χα\ τήν ήμέραν χαθ' ήν
stus verus Deus noster natus est, ponimus hoc prae- έτέχθη Χριστδς ό άληθινδς θεδς ήμών, τίθεμεν τήν ·*
senti anno unam epactam solis , cui adjicimus a κατά τδ παρδν Ιτος μίαν έπαχτήν τού ήλίου, χα\
principio primi mensis dies Aprilis xxx, Maii xxxi, ταύτη προστιθέντες άπδ άρχής του πρώτου μηνδς
Junii XXX, Julii XXXI, Augusti XXXI, Septembris XXX, Q ήμέρας Απριλίου λ', Μαίου λα', 'Ιουνίου λ', Ίου-
Octobris XXXI, Novembris χχχ, Decembris χχν, qui λίου λα', Αύγουστου λα', Σεπτεμβρίου λ', Όχτω-
eiBdiint dies cclxx. Hos deinde septuplica, duc se- βρίου λα', Νοεμβρίου λ', Δεχεμβρίου χε', γίνονται σο%
pteminxxx, elficiunt ccx ; septem in viii erunt l\i; ταύτας έβδόμου, Ζ λ' γίνονται σι', Ζ η' λοι-
reliqua sunt iv. πά δ'.
DUCANGIl NOTiE.
(42) Eha γτώναι. Scribit Petavius lib. ix De prosecuti ; quibus addere placuit sub finem istius
doctr. temp, cap. 3 et 4, auctorem Chronici in anno Chronici excerpta de Naiali Christi, necdum, si non
Christi Natalis foede lapsum, ut supra monui, de fallor, edita, tum ex Chronico Eusebii, tum ex
quo pluribus agit loco laudato, et libro xii, cap. I et Mesycbio, cujus alia quaedam exstant, cujusqitc me-
seqq., prseter caeteros chrono^os, qui id argu- minit Justinianus in Edicto de fide, p. 571 istius
ii:cr.tuiii fusioribus commentariis data opera sunt edit.
VARliE LECTIONES.
** Ιν^εαμηναίος P. ούν om. P. ·· έν ταύταις. Luc. ii. *· γέγραπται. Isa. LVill , 9. ·· τίθεμβν τή^·
τίθεμεν P. *
ΙΜ CHRONICON
(|i'i prunus Hierosolyiiiiinnum lli oiium exornavit, i
et Joses, el Simon, ac Judas: hi sunt qui ab initio
ipbimet inspexere, fuereque ministri usque ad tri-
cesimum annum magni Dei et Servatoris nostri Jesu
Christi secuuduni carnem apparitionis.
Ex Basilio magno.
Simeonis verba ad Mariam nihil varium habent aut
alium. Benedixit enim illi Simeon , et dixit ad Ma-
riam matrem ejus: lEcce hic positus est in ruinam
et resurrectionem multorum in Israel , et in signum
ciii contradicetur. Et tuam ipsius animam per-
transibit gladius, i Neque enim minus dubium mihi
videtur, quomodo idem in ruinam et resurrectionem
sit positus , et quid sit signum cui contradicetur:
et lenio, quomodo Mariae animam pertransibit gla- *
dius. Existimo ergo Dominum esse positum in rui-
nam et resurrectionem, non aliis cadentibus et aliis
resurgentibus : sed malo potius, quod in nobis ipsis
est , ruente , et eo quod melius est resurgente.
Etenim Domini in terras adventos eam vim habet,
nt corporis appetitus convellat, cl animae naturam
rursum excitet. Cura dicit Paulus : i Quando infir-
mor, potens sum , i idem inOrmatur et potens est:
nimirum indrmatur carne, valet autem spiritu. Ita
Dominus non aliis quidem causam praebet cadendi,
aliis sni^endi : nam qui cadunt, de statu videlicet
cadunt, in qno antea fuerant. Nullo modo enim stat
qui non credit, et semper cum serpente serpit. Non
habet ergo unde cadat, quia per incredulitatem de- (
jectifs semper jacet. Primum beneficium est, ut quae
iii peccato stant, cadant et moriantur, deinde rur-
sum per justitiam resurgant , utrumque cognitione
Christi nobis largiente. Cadant ergo deteriora , ut
occasionem resurgendi capiant. Nisi prius libido ce-
ciderit, temperantia non resurget : nisi sensus ani-
malis prius fuerit contritus, rationis vigor in nobis
non efllorcscct. Ita ergo positus est in ruinam et
rosurrcctionem multorum, c lii signum autem cui
contradicetur : » signum proprie in sacris Litteris
pro crucc sumitur. Moyses enim serpentem in signo
proposuit, hoc est in cruce, quod rei alicujus inso-
liuBct occulta: est indicium, quod ab omnibus quidem
videtur , sed ab iis duntaxat qui valent ingenio in-
telligilur. Cum igitur altercari non desinant, de
Domini inhumanatione, dum alii corpus assum-
psisse contendunt , alii absque corpore in terris
versatum , alii corpus habuisse passibile , alii in
phantastico corpore adventum suum adimplesse :
itlii Lcrrcmmi, ctrlcste ald corpus assumpsisse, alii
PASCHALE.
Ίάχωβος 6 πρώτος των *· έν Ί^ροσολύμοις χατα-
χοσμήατας θρόνον, xa\ Ίωσής , καΐ Σιμών (48) , χα\
Ιούδας · ουτοί είσιν οΐ άπ* άρχής αύτόττταικαί ύτπ;ρ-
εται Ιως του τριακοστοΰ έτους τής κατά σάρκα έπ:-
φανείαςτοΰ μεγάλου θεού κα\ Σωτήρος ήμώνΊησοΰ*·
Χρίστου.
Εχ τον μεγάΛον Bacri.lslov** (49).
Τά τοΰ Συμεών (ϊήματα πρδς τήν Maptav οΰδεν
έχει ποιχίλον ούδέ βαθύ. Κύλύγησε γάρ αύτούς·^
Συμεών κα\ είπε πρδς Μαριάμ τήν μητέρα αύτοΟ ·
€ Ίδου οϊΐτος χεΓται είς πτώσιν χαίάνάστασιν πολλών
έν τω Ισραήλ , καΐ είς σημεΐον αντιλεγόμενον. Κα\
σου δέ αΟτής τήν ψυχήν διελεύσεται βομφαία. · Καΐ-
τοι έμοί ούδέν ήττον φαίνεται άπορον πώς ό “ αυτός
εις πτώσιν χείται χα\ είς άνάστασιν, χα\ τί τό ση-
μεΖον τδ άντιλεγόμενον, κα; τρίτον 204
Μαρίας τήν ψυχήν διελεύσεται ή βομφαία. 'Ηγούμαι
τοίνυν είς πτώσιν και άνάστασιν είναι τδν Κύριον
ούχ άλλων πιτΓτόντων χα\ άλλων άνισταμένων, άλλ’
αύτού τού έν ύμΖν χείρονος καταπίπτοντος και τού
βελτίονος διανισταμένου **. Καθαιρετιχή μέν γάρ τών
σωματικών παθών έστιν ή τού Κυρίου έπιφάνεια,
διεγερτική δέ τών τής ψυχής Ιδιωμάτων. Ός δταν
λέγει Παύλος” · ι*Όταν άσθενώ , δυνατός είμι, · 6
αυτός άσθενεΖ και δύναται* άλλ’ άσθενεΖ μέν τή
σαρχ\ , δυνατός δέ έστι xoj πνεύματι. Ούτω κα\ 6
Κύριος ούχλτοΖς μέν τού πίπτειντάς άφορμάς παρ-
έχει, τοΖς δέ τού άνίστασΟαι * οΐ γάρ πίπτοντες από
τής στάσεως έν ή ποτέ ήσαν χαταπίτηουσιν δηλον-
; ότι · ούδέποτε δέ στήκει·® ό άπιστος, άε\ συρόμενος
μετά τού όφεως συνέπεται *®. Ούχ Εχει ούν δθεν πέση
διά τό καταβεβλήσθαι τή απιστία. Πρώτη ευεργεσία
τοΰ στήχοντα *· τή άμαρτία πεσειν κα\ άποθανεΖν,
εΐτα ζήσαι τή δικαιοσύνη χα\ άναστήναι, τής είς
Χριστόν γνώσεως έκάτερον ήμΖν χαριίομέ·/ης. Πι-
πτέτω τά χείρονα, Ζνα λάβη καιρόν τά βελτιω πρό;
τήν άνάστασιν. Έάν μή πέση πορνεία, σωφροσύνη
ούχ άνίσταται * έάν μή άλογία συντριβή, τό λογικόν
έν ήμΖν ούκ άνθήσει. Ούτως ούν είς πτώσιν χα\ άνά-
στασιν πολλών ΕΙς δέ σημειογ άντιΛεγόμετοτ^
χυρίω; σημεΖον Ιγνωμεν παρά τή Γραφή τόν σταυ-
ρόν εΙρημένον. "Έθηκεν γάρ Μωυσής τόν δφιν έπΖ
σημείου, τουτέστιν έπ\ σταυρού, δ σημεΖόν έστι
παραδόξου τινός και άφανοΟς πράγματος ενδεικτι-
) κόν, όρώμενον μέν παρά αύτών, νοούμενον δέ παρά
τών έντρεχών τήν διάνοιαν. Έπε\ ούν ού παύο'/ται
ζυγομαχούντες περί τής ένανΟρωπήσεως^· τού Κυ-
ρίου , οΕ μέν άνειληφέναι^· σώμα, οΕ δέ άσώματον
αυτού τήν έπιδημίαν γεγενήσΟαι διοριζόμενοι, χα\ οΐ
μέν παΟητόν έσχηχέναι^^ τό σώμα, οΐ δέ φαντασίφ
DUCANGII NOTiE.
f I8J EpLpban . Συμεών. S. Basilio excerptum lemma, usque ad vocem 'Αμήν,
(i9j 'Κλ του BacrUeiov^ Totum hoc ex omittit cod. Holslcnii.
VARliE LECTIONES.
tiW τού I’. ** Βασιλ^ου V. αύτήν P. “ ό om. P. ·· διανασταμένου P. Παύλος, ll Cor. xii, έΟ·
** «Ιστήκεΐ l\ σννέρπίτα* P. ** ευεργεσία τά έστήκο'/τα P. πολλών κεΖται P. άνθροιποτακή·
jw; P ex f iinjccUirii lUdm , άνθρωπήσεως U. άνειληφέν U, άνεΟηφεναι ni. K. έσχέναι R, έσχη*
iiivai u» 1
4ο7 CHRONICON PASCHALE. 4«
Igilur XXV mensis Dyslri, (seu Marlii) tempus se- \ Tij χε' τοίνυν (55) 138
mesirc conceptionis Llisabelh impletur : proplerea συμπληροΟται ό έςαμην.αίο; /ρόνο; xτ^ς συλλήψειυ;
dicit cvangelista : ι Mense autem sexto missus est τής Ελισάβετ · διά τοΟτο κα\ ό εύαγγιλιστης λ£·
usigtMus Gabriel a Deo in civitatem Galilxae, cui no* γει · i Έν δέ τιο μηνι τω r' άπεστάλη ό άγγελο;
ηΐ(*4ΐ Na>.arelli, ad virginem desponsa^iii viro , cni Γαβριήλ ύπδ του Θ·ο0 εις πόλιν τή; Γαλιλαία;, ή
nomen erat Josepli de domo et familia David , et όνομα Να^αρ^τ, ττρδς τταρΟΐνον μεμνηστευμεντγ^ άν·
ιΐϋπηη virginis Maria. Κΐ ingressus angelus ad eam, δρί, ω όνομα Ίωαή*^, ίξ οίκου κα\ πάτριάς Λαβ:^
I ixit : Ave, gratia plena , Dominus lecum. Illa vero χαΐ τό όνομα τής rjpOivoo Μαρι3μ. Και είσελΟών
turbata est in sermone ejus , et cogiial.al qualis 6 άγγελος Tzph; αύτήν εΙτ::ν * Χχϊρ-, v. χαριτο^μέν. ,
esset ista salutatio. Et dixit angelus ad eam : Ne ό Κύριος μετά σοΟ. Ίϊ Ci έπι τω λύγω διεταράχΟη,
timeas, Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. xa\ διελογί^^ετο εΓη ό άστησμδ: ουτο..
Εΐ ecce concipies in utero , et paries lilium, et vo- Ka\ είτιεν ό άγγελο; r.ph; αύ:ήν · Μή τ:οβοΰ, λ·α·
cabis nomen ejus Jesum. Iste erit magnus, et Filius ριάμ· εύρες γάρ χάρ;ν τ:αρά τω Θεώ. Και ίοοΰ συλ-
Aliissimi vocabitur, et dabit illi Dominus Deus Ihro- λήψίΐ έν γαστρ'ι κα\ τίςη υιόν, κα\ καλέτεις τό
num David patris ejus , et regnabit in domo Jacob όνομα αυτού Ίησοΰν. Ούτος Sjiai μίγας, καΙ υιό;
in aeternum, et regni ejus non erit linis. Dixit au- B 'Γψίστου κληΟήσεται, κα\ δώσει αύτω Κύριο; ό
lem Maria ad angelum: Quomodo fiet istud, quo- τδν θρόνον Λαυ\δ τού ττατρο; αυτού, καί ^ίαειλεύσε;
Iliam virum non cognosco? Et respondens angelus, έτ:\ τδν οίκον Ιακώβ εις τούς αιώνα; · καί τής JJa-
dixit ei : Spiritus sanctus superveniet in te, et vir- σιλείας αυτού ούκΙσται τέλος. Ειττε δέ Μαριάμ πρδ;
tus Allissimi obumbrabit tibi ; proplerea quod na- τ^ν άγγελον · ΙΙώς εσται μοι τούτο, έίτεί άνδρα ού
scelur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei. Et ecce γινώσχω ; Καί άττοκριΟείς ό άγγελος ειττεν αυτή *
Klisabeth cognata tua et ipsa concepU filium in Πνεύμα άγιον έτιελεύσεται έττί σϊ καί δύναμις *νψί-
utero suo ; et hic mensis est sextus illi qu» voca- στου έπισκιάσει σοι* δι6 καί τό *·γεννώμενον*' άγιον
lur sterilis, quia non impossibile erit apud Deum χληΟήσεται Υιύς Θεού. Καί ιδού Ελισάβετ ή συγγε-
omne verbum. » Dixit aulepi Maria ad angelum : νής σου καί αυτή συνειλ^φυια υίδν έν γήρει (56)
C Ecce ancilla Domini, fiat inijii secundum verbum αυτής, χαί ούτος μήν 'έκτος έστίν αύτή, τή καλού -
tuum. » Εΐ discessit ab ea angelus. μέν^υ στείρα* δτι ούκ αδυνατήσει παρά τώ θεψ παν
(5ήμα. ι Είπεν δ* Μαριάμ πρύς τδν άγγελον · t *1δού ή δούλη Κυρίου , γένοιτό μοι κατά
τό .<^ήμά σου· » Κ.αί άπήλΟεν άπ’ αυτής ό άγγελος.
iloe ergo die, χχν, inquam , secundum Domaiios C Έν ταύτη τοίνυν τή ήμέρα, λέγω δε . τη χε' τού
Manii mensis, catholica et aposlolica Dei Ecclesia, χ^τά 'Ρωμαίους Μαρτίου μηνός, παραλαβούσα άπό
CX sanctorum doctorum traditione, sanetse Doininse των Οεοφόρων διδασκάλων έορτά^ει τόν ευαγγελισμόν
noslrx gloriosas Dei Genitricis et seinper Virginis άγίας Δεσποί'/ης ήμών ένδόςου Θεοτόκου χαί
Manx Annuntiationem celebrat. ΆειπαρΟένου Μαρίας ή τού Θεού καθολική καί ά"ο-
στολική Εκκλησία.
Sexto igitur mense Elisabeth completo, qiicmad- Τού ouv έκτου μηνό; τή Ελισάβετ συμπληρουμέ-
moduni superius dictum est , xxv juxta Romanos ^ου, καΟά πρόκειται, τή κε' τού κατά Ρωμαίους
Marlii mensis, eoque incipienle septimo, in utero Μαρτίου μηνός, καί έν ταύτη άρχομένου αύτή τού
secundum humanitatem concepit sanctissima et in- έβδομου μηνός, συνέλαβεν εν γα’στρί κατά σάρκα τόν
tenn rata ac benedicta seniper Virgo clDei Genitrix άιδιον καί όμοούσιον τω Πατρι καί τω άγίο> Πνεύ-
Maria, xlcrnum ac ejusdem cum Patre cl Spiritu μάτι μονογενή Υιόν καί Λόγον, Χριστόν τόν άληθι-
sanclo essentiae unigenitum Filium, Verbum, Gbri- Θεόν ήμβ^ν, ή παναγία, άχραντο;, ευλογημένη,
stum, verum Deum nostrum : cl slalim in utero Άειπαρθένος και Θεοτόκος Μαρία. Καί ευθέως ήρ-
ejus secundum hyposUsin unio, in qua arca exsors ^ ξ*το έν τή γαστρί αυτής ή καθ' ύπόστασιν Ενωσις,
corruptionis ingressa est in terram promissionis, el έν ή ή·^ άσηπτος κιβωτός είσήλθεν είς τήν γην τής
DUCANGII NOTiE.
(55) Tolrvr. Sic edidimus ex Ilolsienio, pro τά (36) Έν τήρει. Ita C4)d. Vatie, el Holslenii, ut et
νυν, uti ediderat Uaderus, licet ita prapfcrat cod. Lucae i, 36. Perperam έν γαστρί Raderus.
Vatie.
YAUliE IJBCTIONES.
τοίνυν. τανυν RV. ·· σύστρου R. ·· ό εύαγγελιστής. Luc. i, 2C. ·· ποταπω; c! V·
·· συλλήψει — τέξει V. ·* μοι om. P. ·· τό om. P. ·* γινόμενον V. ·■ γήρει. γαστρί P. ·· τό
om. R. ·’ ή om. R.
WI CHRONICON PASCHALE. 402
Surgens autem Blaria diebus illis, profecta cx Na- A Άναστδσα·^ Βϊ Μαρι5ιμ έν ταΤς ήμίραις ταύζα:ς,
larelh per triduum, peracto Hierosolymis Paschale, xa\ έλθοΟσο έκ Ναζαρέτ Bik γ", χα\ τελέσαια
septemque Azymorum diebus adimpletis, cum festi- Πάσχα έν Ιερουσαλήμ, κα\ τάς των Άζυμων ήμε-
natione petiit per montana civitatem Juda , qux pa;, έπορεύΟη είς την όρεινήν μετά σπουοή? είς
distabat milliaribus XII, et ingressa est domum Za- Xtv Ιούδα, ούσαν άπδ μιλίων ιβ*. Κα\ εΙσήλΟεν εί;
chariae, et salutavit Elisabeth. Et factum est, ut au- τδν·® οίκον Ζαχαρίου, κα\ ήσπάσατο τήν Ελισάβετ,
divit Elisabeth salutationem Mariae, exsultavit infans Ka\ έγένετο, ώς ήκουσεν ή Ελισάβετ τδν άσκασμν^
in utero ejus, et repleta Spiritu sancio Elisabeth, της Μαρίας, έσκίρτησεν τό βρέφος έν τή κοιλία αύ-
exclamavit voce magna, et dixit : i Benedicta tu in ' τής, και έπλήσθη Πνεύματος άγιου ή Ελισάβετ, κα\
V mulieribus , et benedictus fructus veniris lui. Et άνεφώνησεν φο^νή μεγάλη, χαΐ είπεν * 200 * Ευλο-
unde mihi hoc , ut veniat mater Domini ad me ? γημένη συ έν γυναιξ>ν κα\ ευλογημένος ό χαρπδς τ? ς
Ecce enim ut facta est vox salutationis tuae in au- κοιλίας σου. Κα\ πύθεν μοι τούτο, ϊνα §λθη ή μή*η.'>
ribus meis, exsultavit infans in utero meo in exsul- τού Κυρίου μου·· πρός με; Ιδού γάρ ώς έγένετο ή
latione. Εΐ beata quae credidisti, quon am perficien- φωνή τού άσπασμού σου είς τά ώτά μου, έσχίρτηοε
lur quae dicta sunt tibi a Domino. · Et dixit Maria : τδ βρέφος έν άγαλλιάσει έν τή κοιλίφ μου. Κα\ μα-
χαρία ή πιστεύσασα ,δτι Εσται τελείωσις τοΓς λελαλημένοις ‘ αυτή παρά Κυρίου, ι Κα\ εΤπεν Μα-
ριάμ ·
C Magnificat anima mea Dominum , et exsultavit B * Μεγαλύνει ή ψυχή μου τδν Κύριον, κα\ ήγαλ-
spiritus meus in Deo Salvatore meo. Quia respexit λίασε τό πνεύμά μου έπ\ τψ θεψ τψ· Σωτήρι μου,
humilitatem ancillm suae, ecce enim ex hoc beatam δτι έπέβλεψεν* έπ>. τήν ταπείνωσιν τής δούλης αύ·
nie dicent omnes generationes. Quia fecit mihi ma- τού. 'Ιδού γάρ άπδ τού νύν μακαριούσί με πάσαι αΐ
gnalia qui potens est , et sanctum nomen ejus. Et γενεαι, δτι έποίησέ μοι μεγαλεία ό δυνατός, κζΐ
misericordia ejus in generationes generationum li- άγιον τδ δνομα αύτού, χαΐ τδ έλεος αυτού εις γενεάς
mentibus cum. Fecit potentiam in brachio suo, di- γενεών τοΤς φοβουμένοις αυτόν. Έποίη σε κράτος έν
spersit superbos mente cordis sui. Deposuit potentes βραχίονι αύτού, διεσκόρπισεν ύπερηφάνους διανοία
de thronis, et exaltavit humiles. Esurientes implevit καρδίας αύτών, χαθείλε δυνάστας άπδ θρόνων χαΐ
bonis , et divites dimisit inanes. Suscepit Israel Ι^ψωσεν ταπεινούς. Πεινώντας ένέπλησεν άγαθών,
puerum suum recordatus misericordiae su®. Sicut πλουτούντας έξαπέστειλεν κενούς. Άντελάβετο
locutus est ad patres notros , Abrabam et semini Ισραήλ παιδδς αύτού μνησθήναι έλέους, χαθώς έλά-
ejus in s®culiim. · λησε πρδς τούς πατέρας ήμών, τώ Αβραάμ κα\ τώ
σπέρματι αύτού είς τδν αίώνα. »
Mansit autem Maria cum illa quasi mensibus iri- Έμεινε δέ Μαριάμ σύν αύτή ώσε\ μήνας τρείς,
hus, et reversa est in domum suam. Elisabeth autem C xa\ ύπέστρεψεν είς^ τδν οίκον αύτής.Τή δέ 'Ελισάβετ
impletum est tempus pariendi, et peperil Gllum, et έπλήσθη ό χρόνος τού τεχεΙν αύτήν, χα\ έγέννησεν
audiverunt vicini et cognati ejus, quod Dominus ^Ιύν* χα\ ήκουσαν οί περίοικοι χαΐ οΐ συγγενείς αύ-
inagnificassel cum ea misericordiam suam, et con- Sti έμεγάλυνε Κύριος τδ έλεος αύτού μετ' αύτής,
gratulabantur ei. Et factum est, octavo die venerunt xal συνέχαιρον αύτή. Κα\ έγένετο, τή ήμέρφ τή η'
eircumcidere puerum, et vocabant eum nomine pa- ήλθον περιτεμεΐν τδ παιδίον, χα\ έχάλουν αύτδ έπ\
trissui,Zacliariam. Et respondens mater ejus dixit: tep όνόματι τού πατρδςαύτούΖαχαρίαν.Καλάπο-
c Nequaquam : sed Joannes vocabitur. I Et dixerunt χριθείσα ή μήτηρ αύτού, εΤπεν* c Ούχ\, άλλά χλη-
ad eam : c Quia nemo est in cognatione tua , qui θήσεται Ιαιάννης. ι Κα\ είπαν πρδς αύτήν, δτι c Ού-
vocetur hoc nomine. > Innuebant autem patri ejus, δείς έστιν έχ της συγγενείας σου δς καλείται τφ
quid vellet vocari eum. Et postulans pugillares seri· όνόματι τούτψ. ι Ένένευον δέ τψ πατρ\ αύτού τδ·
psit dicens : f Joannes est nomen ejus. i Et mirati τί &v θέλοι χαλείσθαι αύτόν. Καί αΐτήσας πιναχίδιον
siiUt omnes. Apertum est autem illico os ejus , et έγραψεν λέγων * c Ιωάννης έστί τδ δνομα αύτού. ·
soluta est lingua ejus , et loquebatur benedicens Καί έθαύμασαν πάντες. Άνεψχθη δέ τδ στόμα αύτού
Deum. Et factus est super omnes timor circumhabi- παραχρήμα, χαί έλύθη ή γλώσσα αύτού, καί έλάλει
tantes, et in tota regione montana Jud®x diceban- ^ εύλογών τδν Θεόν. Καί έγένετο έπί πάντας φόβος
tur omnia verba h®c. Et posuerunt omnes audien- τούς περιοιχούντας αύτούς, χαί έν βλη τή όρεινή
les in corde suo dicentes : i Quis putas puer iste τής 'Ιουδαίας έλαλείτο πάντα τά βήματα ταύτα. Καί
crit^ et manus Domini erat cum eo. » Et Zaeba- έθεντο πάντες οΐ άκούσαντες έν τή χαρδίφ αύτών
rias pater ejus repletus Spiritu sancto prophetavit, di- λέγοντες * c Τί &ρα τδ παιδίον τούτο έσται ; χαί χεί ρ
cens: fBenedktus Dominus Deus Israel, quia visitavit Κυρίσυ ήν μετ' αύτού. ι Καί Ζαχαρίας ό πατήρ αύ-
ct fecit redemptionem plebi su®· Et excitavit cornu τού έπλήσθη Πνεύματος άγίου, χαί προεφήτευσεν
VARliE LECTIONES.
•’άναστάσα. Luc. ι, 39. ·· τδν om. Ρ. ·· μου om. Ρ, · λελαμένοις Υ. · τψ alterum om. Γ. · ίβεα
φε V Ρ. · τδν pm. Ρ. * τδ om, Ρ.
153 amOXlCON paschale. 404
λέγων* « Ευλογητός Κύριος ό θε?^ς τού Ισραήλ, δτι Α saluiis nobis, in domo Daviil pueri sui. Sicul locu-
έπεσκέψατο κα\ εποιησε λύτρωσιν τω λαφ αΰτοΟ. lus est per os sancloruni a sxculo proplieinrniH
Και ήγειρεν χέρας σωτηρίας ήμιν έν τω otxcp Δαβίδ ejus. Salutem ex inimicis nostris et de manu oiu-
τοΰ ιταιδδς αύτοΟ, καθώς ελάλησεν διά στόματος των iiiiiin qui oderunt nos. Ad faciendam miscricOrdium
άγίοΐν τώνάπ' αίώνος προφητών αύτοΰ. Σωτηρίαν έξ cum patribus nostris , et memorari teslameiUi sui
έ/θρών ήμών κα\ έκ χειρδς πάντων των μισουντων sancti. Jusjurandum quod juravit ad Abrnham pa-
ήμας* ποιήσαι έλεος μετά των πατέρων 201 ή l**em nostrum daturum se nobis. Ut sine timore
και μνησθήναι διαθήκης άγίας αύτοΟ.*Όρκον δν de manu inimicorum nostrorum liberali serviamus
ώμοσεν πρδς Αβραάμ τδν πατέρα ήμών τού δούναι illi. Ιη sanctitate et justitia coram ipso omnibus
ήμίν. Άφόβως έκ χειρδςτών εχθρών ήμών ^ϊυσθέ'/τας diebus nostris. Et tu, puer, propheta Altissimi to-
λατρεύειν ουτω πάσας τάς ήμέρας τής ζωής ήμών. caberis , pneibis ante faciem Domini pararo vias
Και συ, παιδίον, προφήτης Τψίστου κληθήση* προ- ejus. Ad dandam scientiam salutis plebi ejus , in
πορεύση· γάρ’ πρδ τ:ροσώπου Κυρίου έτοιμάσαι remissionem peccatorum eorutn. Per viscera misc-
όδοΰς αυτού τού δούναι γνώσιν σωτηρίας τφ λαιρ ricordiae Dei nostri , in quibus visitavit bos oriens
αύτού έν άφέσει Αμαρτιών αυτών. Διά σπλάγχνα ^ ex alto. Illuminare bis qui in tenebris cX umbra
έλεους θεού ήμών, έν οίς έπεσκέψατο ή μάς, άνατολή mortis sedent, ad dirigendos pedes nostros in viam
εξ ύψους.Έπιφανεΐ · τοις έν σκότει κα\ σκι^ θανάτου pacis,
χαθημένοις τού χατευθΰναι τους πόδας ήμών εί^
άδδν ειρήνη-;. >
Τδ δέ παιδίον ηύςανεν και έχραταιούτο· τινεύματι. Puer autem crescebat et conforlabalur spiritu.
xa\ ήν έν ταΐς έρήμοι; έως ήμέρας άναδείξεως αύ- Εΐ erat in desertis usque ad diem ostensionis sux
τού πρδς τδν 'Ισραήλ. ad Israel.
Εις Ίωάγτην πρόδρομον. De Joanne Pr(Ccur$ore,
Οδτος ό μείζων πά'^ων άνθρώπων Ιωάννης ό Βα- Hic omnibus major hominibus Joannes Baptista,
πτιστής, ό 6τι*· (40) έν κοιλία** Πνεύματος άγίου . qui in utero repletus Spiritu sancto exsultavit, fe-
πλησθεις, κα\ σχιρτών, χα\ έπειγόμενος προδραμεΤν slinans priecurrcre Domino suo , magnus corant
τού Κυρίου αύτού, ό μέγας ένώπιον τού θεού, ό πρδ- Deo , Praecursor Domini , qui paravit ipsi plebem
δρομος τού Κυρίου, ό έτοιμάζων αύτφ λαδν κατ- perfectam, excelsior prophetis, antiquior apostolis,
εσκευασμένον, ό των προφητών άνώτερος κα\ τών medius inter Novum et Vetus Testamentum , iilti-
άποστδλων προγενέστερος, ό μέσος τής Παλαιάς και C mus in lege veteri , et novai indigitalor, qui prac-
Καινης Διαθήκης, ό τελευταίος έν νόμω χα\ της νέας sentem Dominum Christum omnibus ostendit , qui
ύποδείχτης, ό παρόντα τδν Δεσπότην Χριστδν πάσιν vitae asperitate homines universos superavit·, qui in
ύποδειχνυς ··, δ τή σκληραγωγία πά'/τας άνθρώπους spiritu ct virtute Eliai ambulans, ipsum etiam Elicin
ύπεραίρων** καΐ τή διακονία πάντας άνθρώπους pnecclluit , dum Dominum baptizavit, lucerna ar-
ύ«ρ6άς, ό έν πνεύματι και δυνάμει Έλιου προελθών dens ante Solem justitiae. Hic praesentem Dominum
xa\ τδν Ήλίαν ύπερβαίνων τφ βαπτίζειν τδν Κύριον, ostendit, dicens : ι Ecce Agnus Dei qui tollit pcc-
6 λύχνος ό καιόμενος πρδτοΰ ήλίου της δικαιοσύνης, catum mundi, » agnum iil sacriGcanduro appellans,
εδτος παρόντα τδν Κύριον ύποδείκνυσι λέγων € Ίδέ quique peccatum mundi tolleret, et absolveret
ό Άμνδς τού θεού, ό αΓρων τήν άμαρτίαν τού χό- mundum a peccato , per resurrectionem , ineorrn-
σμου,» άμνδνώς θυόμενον καλέσας χαΐτήν άμαρτίαν ptis iis , immortalibus ct immutabilibus effectis,
τού κόσμου αίροντα ώς άπαλλάττοντα τδν κόσμον Hujusmodi ministerii , Caliumquc rerum nuntius
της άμαρτίοις, διά τής άναστάσεως άφθάρτους, χα\ esse magnus Joannes.
άΟα:»'άτους, και άτρέτττους άποτελών. Τοιαύτης διακονίας κα\ τοιούτων πραγμάτων μηνυτή;** ήξιώΟη
- ό μέγας Ίοίάννης είναι.
ΕΙτα Οέλο'πες (41) γνώναι χα\ πόστη*· τού μηνδς D Porro qui nosse volet quota mensis die natus csi
έτέχθη δ πρόδρομος, εύρίσχομεν ώς δ έννεαμη- Praecursor, deprehendemus novem mensium sola·
DUCANGH NOTAE.
(40) '0 iti. Vocem Ιτι addidimus ex Holstenio. diliir per 7, quod restat, est feriae quaesitae index.
Eha ΟέΛοντες, Uaderus ndnolaliiinciilam Ut in nostro proposito, anni sunt 6507.bissexti Ι57β.
istam hic apposuit. Inquiritur juxta auctoris hujus dies ad iuilio anni currentis usque ad 24 Junii I7b,
n>cntem, feria hoc; modo : summa annorum a re- summa omnium 7058 per septem divisa, relinquit 2,
ruin conditu propositorum, hissextorum et dierum indicem feriae secundae. Vide praeterea Petaviinii iii
ab initio anni currentis usque ad diem datum divi- Auctario operis De doclr. temp, bb. vm, cap. 5.
VARLE LECTIONES.
• προτΓορεύσει PV. γάρ om. R. · έπιφάναι R. · έ·4ραταιού (έχραταιούτο corrigitur iu Eincnd.
S, tf20) τιο π. R, έχραταιούτο τω π. Ρ, *® έτι οιη. R. τή κοιλία Γ. ’*όεικνύ; Ρ. ** ΰπερχίοοιν ·—
νΟριυπους om. Ρ. ** μηνυθής Ρ. Ρ·
.ri· ei pro<li'>««' ;’ „odib«o^ '« ’ .. ^ tli ζ · ·· ‘ ’ divide vw V«*^
” “Si». S; « ■;“ “,“S W'““ · ”” «S· '· '®'"'"‘ ■ . -V .«·ρ*·«
„.««.» ® ”->” *„p«. «‘ ‘■'SS*·
iact» esi Ci ’ Vi m rNaxarelh i« J“' β>. χ*\ Ίωβ^<? ^6),ιν d«6\8·
d*»«' ci' J ei i e^ore pr*e«»««· ,34 Λα^^ο. Ιγ*«Η). Ef*
«uod essei ^esponsal» « ^ dies P . . αΐ,ψ ϊ«ν « . αΐ
wi ;:
γέγρ»’”®^
pv«« esi : ϊωτν,Ρ· o, ^ouwpsvot ,[βερε^<
Sr«»»»«“‘»“^„ »»·. «“’ ΐΓ»»· '“HL W.>·'» X·· “‘ t.Spep'» "· '"”
[)ctobns XX' · ^les deioi® «ep ζ ,
•»'‘”"''^£.«>w-“'“"
s»Su.· -''-»®“'··'"·-"-·
%n «?i*j ΟϊΛ· ^·
497 CHRONICON
Έγνωμεν*' ούν ώς καθ’ fjv ήμέραν έδημιούργη-
36V τουί φωστήρας , κατ’ αύτήν έτέχθη Χριστός ό
Αληθινός Θεός ήμών, ώς ύπαρχων ήλιος δικαιοσύνης.
'Ηρώδης (43) πρός ταΐς έτέραις αύτου μιαιφο·
νίαις Σ^ώμης τής 16£ας άδελφής άναιρε? τόν &νδρα.
Γημαντος·· δό αύτήν έτέρου, κα\ τούτον*· έπιπρο-
ατιθησιν (44). Κα\ Ιτι πρός τούτοι; του; ύφηγητάς
ιών {ερών νδμων καΐ τους των, πατρίων ζηλωτάς
χτίννυσιν.
Ίνδ. α' (i5). μα', ύπ.- Πουπλίου·* (16) Καίσαρος
κα\ Παύλου.
203 Τ!) πρώττ| τού Ιανουάριου μηνός ή μέρα δ',
δτε έπλήσθησαν·· ήμ^ραι η', ήλθον περιτεμεΐν τό
παιδίον, καΐ έκλήΟη τό δ'^ομα αυτού Ιησού;, τό κλη-
6έν ύπό τού αγγέλου πρό τού συλληφΟήναι αυτόν έν
τή xouiqi. Είτα μετ.^ ταύτα ώς έπλήσθησαν αΐ ήμέ-
ραι τού καθαρισμού αύτού , κατά τί»ν νόμον τόν δο-
6έντα παρ’ αύτού διά Μωϋσ«ως άνήγαγον αύτόν είς
Ιεροσόλυμα παραστήσαι τψ Κυρ{ω, καθώς ·· γέγρα-
πται έν νύμψ Κυρίου , δτι c Ιίάν άρσεν διανοιγον
μήτραν άγιον τφ Κυρίφ κληθήσεται. » Κα\ έν τφ
είσαγαγειν τούς γονείς τό παιδίον Ιησού ν έν τψ Ιερψ
έδiξατo αύτό Συμεών έν ταϊς άγκάλαις αύτού , κα\
εύλόγησεν τόν θεόν κα\ ειπεν · ι Νΰν άτ^λύεις τόν
δούλόν σου. Δέσποτα , κατά τό (5ήμά σου, έν ειρήνη,
δτι εΐδον·* οί όφθαλμοί μου τό σωτήριόν σου, δ ήτοί-
μααας κατά πρόσωπον πάντων των λαών , φώς είς
άποκάλυψιν έθνών κα\ δόξα** λαού σου Ισραήλ, ι
Κα\ μετά βραχέα* ι Ιδού ούτος κείται είς πτώσιν
κα\ άνάστασιν πολλών έν τψ Ισραήλ χτ\ είς σημείον
άντιλεγόμενον. Κα\ σού δέ αύτής τήν ψυχήν διελεύ-
σεται βομφαία. ι
Ταύτα δέ ήμίν παραδέδοται έκ τών*· άπ’ άρχης
αύτοπτών κα\ ύπηρετών γενομένων τού λόγου, παρ’
ών·* κα\ ό άγιος Λουκάς λαβών συνεγράψατο. 01 δέ
αύτόπται κα\ ύπηρέται ε1σ\ν ή άγία ένδοξος ·* κα\ κατά
άλήΟειαν Δέσποινα ήμών Θεοτόκος, ή καΐ συντηρή-
σασα πάντα έν τή καρδί^ι αύτής, καθώς γέγρ απται,
χα\ ό δίκαιος Ιωσήφ δ μνηστήρ κα\ οΐ υίολ αύτού (47)
PASCHALE · 43S
L Colligimus ergo Christum verum Deufti nostrum,
ulpoie verum justitiae solem , co die natum , qno
ipse liiiuinaria condidit.
MiTodes vero , praeter alia scelera sua , sororis
sua; Saloincs conjugem interfecit. Hanc cum alius
duxisset, illum pariter sustulit. Legum prxicrca in-
terpretes, jurisque patrii amatores ocddii.
lOl. Ipli.]
i. \Li. hui. I. Pubho Caesare et Paulo
coss. (Λ. a M. C. 5306.) i. 105.
Primo Januarii mensis die , feria iv, quando im*
pleti sunt dies vni, venerunt circumcidere puerum,
et vocatum est nomen ejus Jesus, quod vocatum est
ab angelo, priusquam in utero conciperetur. Porro
cum impleti essent dies puriOcationis ejus , secun-
dum legem ab ipso per Moysen datam, duxerunt
eum in Jerusalero, ut sisterent eum Domino, quem-
admodum scriptum est in lege Domini : < Quia omne
masculinum adaperiens vulvam sanctum Domino
vocabitur. » Et cum inducerent parentes puerum
Jesum in templum , accepit eum Simeon in ulnas
suas, et benedixit Deum , et dixit : c Nunc dimittis
servum tuum, Domine , secundum verbum tuum in
pace. Quia viderunt oculi mei salutare tuum : quod
parasii ante faciem omnium populorum. Lumen ad
revelationem gentium, et gloriam plebis tuae Israel, i
Et paulo infra : c Ecce positus est hic in ruinam et
resurrectionem mullorum in Israel, et in signum cui
contradicelur. Et tuam ipsius animam perlransibit
gladius. »
Haec nobis tradita sunt ab iis qui ab initio vide-
runt, et ipsimet, ac ministei Verbi exstiterunt, veliiti
sanctus Lucas, qui baec ab illis accepta descripsit.
Testes vero oculati et ministri suut, sancta et glorio-
sa, et vere Domina nostra Dei Genitrix, quae omnia
servavit in corde suo, quemadmodum scriptum est,
et justu&Josepb sponsus illius, ct Olii Illius Jacobus
DUCANGII NOTiE.
(43) Ηρώδης δέ. Ex Chron. Eusebii, ubi Sca- servat Petavius ; nam Lucius Caii frater coss. desi-
liger. ffnatus, antequam magistratum iniret, exstinctus est.
(44) ^ΕχίχροστΙθΐ{σΐγ. Id est, hunc et superaddit. D >ide Grandamicum de Natali Cbristi p. 169, ubi de
Eusebius interfectum pariter ait, contra quam scribit ejus circumcisione.
Josepbus. Vide Scali^rum. (47) Kal vlol αύτον. Vide Epiphan. In baeresi
(45) /MI'. 'Ird. d. Hactenus Fastis consularibus Harpocratianorum 27, n. 7, et iu haeresi Antidico-
annos Urbis conditae apposuimus : deinceps anni mananitarum 78, n. 7, 8; Petrum Siculum in lini.
Cbristi apponentur, qui additi anno dccliii, eosdem Manicheeorum p. 18; Micb. Glycam in Annalib. pag.
annos U. C. exhibebunt. 208, 209, et hic infra p. 438; prxterea Baronium
(46) ΠουδΜον. Ita etiam editio Scaligeri : sed ' in apparatu ad Annal. eccl, qui ista ex apocryphis
legendum Γαΐου, ex Fastis, in quibus C. Caesar^ et desumpta pluribus ostendit, cujusmodi sunt quae du
L^Mmilius Paulus hoc anno coss. leguntur. Epi- hocce argumento damus ex Chronico ms. Symeonis
pbanius haeres. 51, n. 22, cui concinunt Fasti Ida- Logotlicue, sub calcem istius operis.
tiani ex cod. ms. Αούκιον vocat, perperam, ut ob-
VAlUiE LECTIONES;
*· ήαέρφ τέταρτη έγεννήθη ό Κύριος ήμών Ιησούς Χριστός, m. Ρ. ·· γαμήσαντος Ρ sola. ** τού-
τους R· Πουβλιου Ρ sola. *■ w έπλήσθησαν. Luc. ιι, 21. *· καθώς, ώς Ρ. ·* ίδο'ν PV.
ξαν Ρ. ·· έκ τώ/ αύτών R. ·· παρ’ ών. παρών KV, ώσπερ Ρ. ή άγία ή ένδοξος Ρ.
CHRONICON PASCHALE.
ijPi primus HierosolyiiiiiAnura lliioiium exornavit, A Ιάκωβος 6 ττρώτο; των *· ev 'ΐΞροσολύμοις χατα-
el Joses, el Simon, ac Judas : hi sunt qui ab inilio χοομή ^ας θρόνον, καΐ Ίωσής , γ.τΧ Σίμων (48) , χα\
ipsimet inspexere, fuereque ministri usque ad Iri- Ιούδας· ουτοί etjiv ol άπ'άρχής αύτ07Γταικα\ ύτπ;ρ-
cesimuni annum magni Dei et Servatoris nostri Jesu έται Ιως του τριαχοοτοΰ έτους της χατά οάρχα έτιι-
Ciirisli secundum carnem apparitionis. φανείαςτοΟ μεγάλου θεοΟ κα\ Σωτήρος ήμώνΊησοϋ*
Χριστού.
Εχ Basilio magno. Ex τον μεγάΛον ΒαττιΛεΙον** (49).
Simeonis verba ad Mariam nihil varium habent aut Τά τού Συμεών ^ϊήματα πρδς τήν Μαρίαν οΰδεν
altum. Benedixit enim illi Simeon , et dixit ad Ma- 2χει ττοικίλον ούδέ βαθύ. Κύλύγησε γάρ αύτούς*^
riam matrem ejus: cEcce hic positus est in ruinam Σνμεών χαΐ είπε πρδς Μαριάμ την μητέρα αυτού*
et resurrectionem muUorum in Israel, et in signum « Ιδού ούτος κειται είς πτώσιν χαίάνάστασιν πολλών
Olli contradicetur. Et luam ipsius animam per- Ισραήλ , καΐ είς σημεΐον αντιλεγόμενον. Κα\
transibit gladius. » Neque enim minus dubium mihi δέ αύτής τήν ψυχήν διελεύσεται βομφαία. · Καί-
videtur, quomodo idem in ruinam et resurrectionem ούδέν ήττον φαίνεται άπορον πώς ό ** αυτός
sit positus , et quid sit signum cui contradicetur: slc πτώσιν κείται κα\ είς άνάστασιν, κα\ τί τό ση-
οΐ tertio, quomodo Mariae animam pertransibit gla- ^ μειον τό Αντιλεγόμενον, και τρίτον 204
dius. Existinm ergo Dominum esse positum in rui- Μαρίας τήν ψυχήν διελεύσεται ή βομφαία. Έγούμαι
nam el resurrectionem, non aliis cadentibu.s et aliis τοίνυν είς πτώσιν χα\ άνάστασιν είναι τδν Κύριον
resurgentibus : sed malo potius, quod in nobis ipsis άλλων πιπτόντων κα\ άλλων άνισταμένων, άλλ’
est , ruente , et co quod melius est resurgente, αύτού τού έν ύμϊν χείρονος καταπίπτοντος και τού
Etenim Domini iii terras adventus eam vim habet, βελτίονοςδιανισταμένου·^. Καθαιρετιχή μένγάρτών
η t corporis appetitus convellat , et animae naturam σωματικών παθών έστιν ή τού Κυρίου έπιφάνεια,
rursum excitet. Cura dicit Paulus : i Quando inlir- διεγερτική δέ τών τής ψυχής Ιδιωμάτων. Ός δταν
mor, potens sum , ι idem inlirmatur et potens est: λέγει Παύλος*’ · Γϋταν άσθενώ , δυνατός είμι, · 6
nimirum inhrmatur carne, valet autem spiritu. Ita αυτός ασθενεί χαι δύναται* άλλ’ άσθενει μέν τή
Dominus non aliis quidem causam praebet cadendi, σαρκ\ , δυνατός δέ έστι τίύ πνεύματι. Ούτω κα\ 6
aliis siii^cndi ; nam qui cadunt, de statu videlicet Κύριος ούχ\ τοΐς μέν τού πίπτειντάς άφορμάς παρ-
cadunt, in quo antea fuerant. Nullo modo enim stat έχει, τοίς δε τού άνίστασΟαι · οΐ γάρ πίπτοντες από
qui non credit, et semper cum serpente serpit. Non τής στάσεως έν ή ποτέ ήσαν καταπίπτουσιν δηλον-
habet ergo unde cadat, quia per incredulitatem de- C δτι* οΟδέποτε δέ στήκει*® δ άπιστος, άε\ συρόμενος
lectus semper jacet. Primum bciielicium est, ut qu« μετά τού δφεως συνέχεται **. Ούκ έχει ούν δθεν πέτη
iii peccato slanl, cadant el moriantur, deinde rur- διά τό καταβεβλήσθαι τή Απιστία. Πρώτη ευεργεσία
sum per justiti.om resurgant , utrumque cognitione τού στήκοντα *· τή Αμαρτία πεσειν κα\ άποθανεϊν,
Christi nobis largiente. Cadant ergo deteriora , ut ειτα ζήσαι τή δικαιοσύνη κα\ άναστήναι, τής είς
occa.sioxiem resurgendi capiant. Nisi prius libido ce- Χριστόν γνώσεως έκάτερον ήμιν χαρι^ομέ'/ης. Πι-
cideril, temperantia non resurget : nisi sensus ani- πτέτω τά χείρονα, ?να λάβη καιρόν τά βελτίω πρό;
malis prius fuerit contritus, rationis vigor in nobis τήν Ανάστασιν. Έάν μή πέση πορνεία, σωφροσύνη
ηοη efliorcscct. Ita ergo positus est in ruinam el ούκ άνίσταται * έάν μή Αλογία συντριβή, τό λογικόν
resurrectionem multorum, c Iu signum autem cui έν ήμιν ούκ Ανθήσει. Ούτως ούν είς πτώσιν χα\ άνά*
contradicetur: » signum proprie in sacris Litteris στάσιν τυολλώ'Λ*. ΕΙς δέ σημεΐοτ άντιΛεγόμετοτ,
pro cruce sumitur. Moyses enim serpentem in signo κυρίως σημειον Εγνο^μεν παρά τή Γραφή τόν σταυ-
proposuit, hoc est in cruce, quod rei alicujus inso- ρόν είρημένον. Έθηκεν γάρ Μωύσής τόν δφιν έπ\
liue et occulta: est indicium, quod abomnibus quidem σημείου, τουτέστιν έπ\ σταυρού, δ σημεϊόν έστι
videtur, sed ab iis dunlaxat qui valent ingenio in- παραδόξου τινός χαΐ Αφανούς πράγματος ένδεικτι-
tclligitur. Cura igitur altercari non desinant, de D κόν, όρώμενον μέν παρά αύτών, νοούμενον δέ παρά
Domini inhumanatione, dum alii corpus assum- τών έντρεχών τήν διάνοιαν. ΈπεΙ ούν οΟ παύο'/ται
psisse contendunt , alii absque corpore in terris ζυγομαχουντες περί τής ενανΟρωπήσεως^* τού Κυ-
versatum , alii corpus habuisse passibile, alii in ρίου , oi μέν Ανειληφέναι^* σώμα, ol δέ Ασώματον
phantastico corpore adventum s«um adimplesse : αυτού τήν Επιδημίαν γεγενήσΟαι διοριζόμενοι, χα\ οί
alii terrenum, coeleste alii corpus assumpsisse, alii μέν παΟητόν έσχηκέναι^^ τό σώμα, οί δέ φαντασίφ
DUCANG1I NOTiE.
(48) Σφώτ. Epiphan. Συμεών. S. Basilio excerptum lemma, usque ad vocem 'Αμήν,
(49) 'Ex τον μεγάΛον ΒασιΛείον* Totum hoc ex omittit cod. Holslenii.
VARMB LECTIONES.
τών τού P. ·* Βασιλεου V. *^ αυτήν P. ** ό nm. P. *· διαναστα μενού P. ·’ Παύλος. 11 Cor. xii, 40.
·* είστήχει P. *· συνέρπεται P. ευεργεσία τά έστήκοντα P. πολλών κείται P. άνθροιποτϊοιή·
σειος P ex conjectura Itaderi , άνΟρωπήσεως U. ** άνειληφέν H, άνει)ηφ«ναι m. B. έσχέναι H, έσχη-
κίναι m. IL
501 CHRONICON PASCHALE. 502
<tv\ τήν του σώματος οικονομίαν πληρούν, Αλλοι ^ natura aeternum, alii ex Maria principium duxisse :
χοΐχ6ν, χα\ Αλλοι έιίουράνιον σώμα, χα\ οΐ μίν ideo dicitur fuiese ραβί tus in signum contradictum,
προαιώνιου τήν υπαρξιν, οΐ άπ6 Μαρίας τήν άρχ^^ν Rhomphaeam vero seu gladium, verbum vocat, quod
loxqxivou* διά τούτο είς σημεΐον Αντιλεγόμενον, explorat ae discernit cogitationes , et usque ad ani-
Τομφαίαν Sk ^ λέγει τδν λόγον τον πειραστικδν, mae et corporis divisionem penetrat , atque adeo
τδν^* κριτικδν των ένΟυμήσεων, τδν διικνούμενον compagini et roediiUarum ipsarunique internarum
Αχρι μερισμού ψυχής κα\^^ σώματος. Αρμών τβ κα\ cogitationum : quandoquidem cum passus est, du·
μυελών καΐ κριτικών ένθυμήσεων* έπειδή τοίνυν bitatione fluctuabant omnes ad Domini vocem, dum
πΑσα ψυχή παρΑ τδν χαιρδν του πάθους οΙονε\ δια^ dixit : f Omnes in me scandalum patiemini. > Han:
χρίσει τιν\ ύπεβάλλετο^ κατά τήν του Κυρίου φω- autem ipsi Mariae praedixerat Simeon (hanc sic
νήν είπόντος δτι c Μάντες σχανδαλισθήσεσθε έν affatus). Cum steteris, inquit , ad crucem , specta-
εμο\, > προφητεύει Συμεών περ\ αυτής τής Μαρίας verisque omnia quae fiunt , ac verba audieris, post
205 δτι παρεστώσα τώ σταυρφ χα\ βλέπουσα τΑ Gabrielis testimonium , post inexplicabilem divinae
γινόμενα κα\ Ακοΰουσα^* τών φωνών μετΑ τήν του conceptionis cognitionem, post tot peracta miracula,
Γαβριήλ μαρτυρίαν, μετΑ τήν Από^^ητον* γνώσιν aliquam tantei> in anima tua fluctuationem patieris,
της θείας συλλήψεως , μετΑ τήν μεγάλην τών θαυ^ Β Necesse enim erat ut Dominus pro omnibus mortem
μάτων έπίδειξιν, γενήσεταί τις (50) κα\ περί τήν gustaret, et mundi propitiatorium effectus, univer-
σήν ψυχήν σάλος. Έδει γΑρ τδν Κύριον ύπέρ παντδς sos suo sanguine justificaret. Te ergo ipsam, divi-
γεύσασθαι θανάτου , καΙ Ιλαστήριον γενόμενον του nitus licet quae de Domino ventura erant edoctaot,
κόσμου πάντας δικαιώσαι τφ αύτοϋ αΓματι. Κα\ σου quaedam subibit dubitatio , hoc est gladius , ut ex
ούν αυτής τής Ανωθεν δεδιδαγμένης τΑ περ\ του multorum cordibus revelentur cogitationes. Proderit
Κυρίου Αψεταί τις διάκρισις , τουτέστιν (Ρομφαία, tamen illa , quia post scandalum , quod ex cruce
δπως Αν Ατχκαλυφθώσιν Από πολλών καρδιών δια- Cbristi discipulis et ipsi Blariae orietur, cura slatim
λογισμοί. Όνήσεται·*, δτι, μετΑ τδν σκανδαλισμδν ac sanatio a Domino subsequetur, quae iliorum corda
τδν έπ\ τφ σταυρφ του Χριστού γενόμενον τοίς τε in fide confirmabit. Sic videmus Petrum postquam
μαθητα?; κα\ αυτή τή Μαρίφ , ταχείά τις ίασις scandalum passus est, firmiorem in Christum fidem
παρακολουθήσει παρΑτού Κυρίου, βεβαιούσα αυτών servasse. Humana ergo imbecillitas ostensa est, ut
τήν καρδίαν έπΙ τήν αυτών πίστιν. Ούτω γΑρ οΓδα- Domini potentia edoceretur, cui gloria et imperium
μεν*^ Πέτρον μετΑ τδ σχανδαλισθήναι βεβαιότερον in saecula. Arnen.
τής εις τδν·® Χριστδν πίστεως άντεχόμενον. Τδ Ανθρώπινον ούν σαθρδν διηλέγχθη , Γνα τδ Ισχυρδν τού
Κυρίου διδαχθή* φ ή τδ κράτ,ος είς τούς αΙώνας. Αμήν.
Είτα γνώναι θέλοντες κα\ ** έν πόστη τής έβδομά- G Deinde si nosse quis velit quota hebdomadis die,
δος ήμέρφ χατΑ τδ παρδν πεντακισχιλιοστδν φζ* έτος hoc praesenti anno ν. mdvii, secunda mensis Februa-
Ιφθασεν ή δεύτερα τού Φεβρουάριου μηνδς, τίθεμεν rii inciderit, ponimus unam solis epactam, huicque
ττγν μίαν έπακτήν τού ήλιου, χα\ ταύτη συνάτττομεν dies a prima Aprilis mensis adjungimus , usque ad
τΑς άπδ πρώτης” Απριλίου μηνδς ήμέρας μέχρις secundam mensis Februarii, scilicet Aprilis xxx,
αυτής της δευτέρας τού Φεβρουάριου μηνδς, τουτ- Maii χχχι , Junii χχχ, Julii χχχι, Augusti χχχι , Sc-
έστιν Απριλίου λ',Μαίουλα', Ιουνίου λ', Ιουλίου λα', plembris χχχ , Octobris χχχι, Novembris χχχ, De-
Αυγούστου λα', Σεπτεμβρίου λ', Όκτωβρίου λα', Νοεμ- cembris χχχι, Januarii χχχι, Februarii ιι. Colligunt
βρίου λ', Δεκεμβρίου λα', Ίανουαρίου λα', Φεβρουα- lur dies cccix. Hos si septiiplices, septies xl efiiciunt
ρίου·· β', γίνονται τθ'. Ταύτας έβδόμου*·· ζ' μ' γί- cclxxx, septies ιν efficiunt χχνιιι, relinquitur ι. 1ιι·
νονται απ' · f δ' γίνονται κη' · λοιπδν α'. "Εγνωμεν telligimus ergo in Dominicam incidere , quando Si-
ώς εν Κυριακή” ίφθασεν, δτε Συμεών έν Αγκάλαις nicon ίπ ulnas excepit Dominum Christum verum
έόέςχτο τδν Δεσπότην Χριστδν τδν Αληθινδν Θεδν Deum nostrum : quo quidem die coelum et terram
ήμων καθ’ ήν ήμέραν έδημιούργησεν τδν ούρανδν condidit, quoque dic incorruptibilem et vivificam
xa\ τήν γην, κα\ ή ήμέρ^ τήν Αφθαρτον χαΐ ζωο- nobis dedit resurrectionem,
ποιδν ήμϊν Ανάστασιν έδωρήσατο. 1^
DUCANGII NOTiE.
( 50} Fer^cercU ης» Haec sententia damnata ex S. Tboma : sed legisse epistolam se negat,
e»t. \ide Soarem ad S. TLomam, t. II, p. 42 et 45, quam bic babes ex Radero.
ubi hunc Basilii locum laudat, et refutare conatur
VARIAE LECTIONES.
δέ om. PV. *· τδν om. P. ” κα\ om. R. ” ύπερεβάλλετο P. ” άκούσασα P. δεδειδαγμένης V,
δεδειγμενης P. δπως Ανατιοκαλυφθώσιν P. ·· ένήσεται V. τοίς τε μαθηταΤς. τοίς δέ τοίς μα-
θηταίς Ρ. εΓδαμεν PV. ** τδν om. Ρ. ®· κα\ οηι. Ρ. ” τής πρώτης Ρ. ·* φεβρουαρίψ V : couf. ad
p. 224 D. *· έβδόμφ RV. ·· είς κυριχκήν ό Συμεών έδέξατο έν αγκάλαις τδν Κύριον ήμ^ < Ιησούς Χρι-
στδν om. Ρ.
Μ3 CHRONmV PASCHALE. hM
A.C. [01. Iph.l A
XLii. Ind. II. Indicio et Vario coss.
(A. A M. C. 5507.) 2.
Herodes cum a magis Christi nativita-
tem accepisset , pueros circa Bethleem a
bimis et infra trucidat, ratus se in bac
ejusdem aetatis puerorum clade una Chri-
stum sublaturum , cum isto tempore Do-
minus cum Maria matre sua in ^gypto
ageret.
CXCV Olympias.
5. xLiii. Ind. iii. Lamia et Servilio coss.
5. XLiv. Ind. IV. Magno et Valerio coss. f. 196.
Herodes aqua intercute alOictus « cor-t
pore etiam verminante et putrescente, vi-r
tam Cnivit, justis poenis datis , quod Ser-
vatoris nostri causa pueros circa Betbleem
sustulisset. Illius vero loco regnavit in
jjudaea Archelaus filius annis ix.
6. xLv. Ind. V. Lepido et Planco coss.
(A. a M. C. 55U.)t 2.
XLvi. Ind. Tiberio Caesare et Capi-
tone coss.
Augustus Judaeorum regem Archelaum
Herodis filium creat. Tetrarchas vero re-
nuntiat Herodem, Antipam, Lj-saniam, et
Philippum, Archelai fratres.
CXCVI Olympias.
7. xt.vu. Ind. VII. Cretio et Nerva coss.
8. xLvui. Ind. viii. Camillo et Quinti-
liano coss.
9. xux. Ind. IX. Camerino et Sabino
coss. t. 197.
10. L. Ind. X. Dolabella et Silano coss. 3.
CXCVII Olympias.
11. 14. ind. XI. Lepido et Tauro coss. 9·
Ίνδ. β\ μβ'. ύπ. Ούϊνδιχίου·· (51; χχ\ Ούάρου··.
'Ηρώδης τήν του Χρίστου γέννησιν ττυΟδμενος
παρά των μάγων, τά περί τήν Βηθλεέμ αναιρεί παι-
δία άπδ διετούς κα\ χατωτέρω, οΙόμενοτ χα\ τδν
Χριστδν τής τοιαύτης τοϊς όμήλιξιν συναπολέσαι
συμφοράς, δντβς του Κυρίου χατά τούτον τδν χαιρδν
έν ΑΙγύπτω μετά Μαρίας τής μητρδς αύτοΟ.
ρΐ,β' VUvji.riac.
Ίνδ. γ*. μγ'. ύπ. Ααμίου (.52) χτλ Σερβιλίου.
Ίνδ. θ', μδ*. ύπ. Μάγνου (55) χα\ Βαλέριου.
20β Ηρώδης (54) ύδέρω δεινφ πιαο6ε\ς, σχώ-
ληχας δέ έχβράσας άπδ του·· σώματος χα\ σαπε\ς
Β δλος , καταστρέφει τδν p(ov · ποινήν διχαίαν τίσας,
άνθ’ ών άμφί Βηθλεέμ άνεϊ).εν παίδων·· τή; τού
Σωτηρος ήμών έπιβουλής·^ Ινεχα. Έβασίλευσεν
δέ·· έν Tfi Τουδαίφ άντ’ αυτού Αρχέλαος δ υΐδς αύ-
τού Ιτη θ'.
Ίνδ. ε'. με', ύπ. Λεπίδου κα\ Πλάγκου (5δ)
Ίνδ. ς'. μ<. ύπ. ϊιβερίου (56) Καΐσαρος χα\ Κα-
πΙτω'Λ>ς.
Ιουδαίων βασιλέα·^ Αύγουστος Αρχέλαον (57)
Ήρώδου παΤδα χαθίστησιν, τετράρχας δέ άτΐθδε(«>
χνυσιν Ήρώδην τδν χα\ Άντίπαν χαΐ Αυσανίαν (58)
χα\ Φίλιπτα)ν, 'Αρχελάου Αδελφούς,
ρΐ^ς* ΌΛυμπιάς.
Ίνδ. ζ. μζ'. ύπ. Κρητίου (59) χα\ Νερβά.
^ Ίνδ. η', μη', ύπ. Καμίλλου καί Κυντιλιανού.
Ίνδ. θ', μθ'. ύπ. Καμερίνου (60) χαΐ Σαβίνου,
Ίνδ. ι'. ν', ύπ. Δολαβέλλα χα\ Σιλανού (61).
pl^f' ^ΟΛυμπιάς,
Ίνδ. να', ύπ. Αεπίδου·· χα\ Ταύρου.
DUCANGII NOTiE.
(51) Ίνδικίον. Hic variant Vasti. Epiphanius et
Idatins, Yindicium et Varum : Senator, Yinicium et
aenum habent. Sed hoc loco legendum ΟύΙννιχίου
Ούάρου.
(52) ΑαμΙον. Λαμμία χα\ Σερουΐλίου Νουμμίου
scribit Epiphanius, apud quem, ut hic. et in Fastis
Idatianis, omittitur consulatus Cati et Saturnini.
(55) Μάγτον. Addit Epiphanius Πομπηΐου, per-
peram. inquit Petavius : fuit enim is Cn. Cornelius
Cinna Magnus, ut est apud Dionem. SchotUis Magno
adjungit Βύλουσον.
(54; Ήρόιδης. Ex Chronico Eusebii, ubi Scali-
ger. Adde Gregor. Turon. lib. i Hist, cap. 25.
(55) Kal ΠΛαγκον· Epiphan. xa\ Άρουγχίου. Dio,
Αιμυλίου Αεπίδου χα\ Λουχίου Ά^όουντίου. Fasti
Idaliani, Lepido et Arunlio. Ita alii.
(56) Τίβερίον. Deesl hic consiliatus in Fastis.
Apud Epiphanium leaitur Καίσαρος /a\ Καπίτω-
νος. In Fastis vero Idatianis iiiss. C>sare ei Capi-
tone. Nam hos omisit Labbeus. Vide Petavium ad
eumdein Epiphan. p. 9.5.
(57) 'ApxiJaor. Ex Chron. Fusebii, ubi Scali-
ger.
(58) Avcarlar. Negat Scaliger, quod scribit Eu-
sebius, et ex eo (^orgius Syncell. et Cedrenus, Ly-
saniam ullum fuisse filium Herodis, Ucet testem
Josephuin adducat, qui nullius uspiam filii Herodis
meminit, cui nomen Lysaniae fuerit. Lysiam vocat
idem Eusebius et Chron. ms. Symeoiiis Logo-
thete.
(59) Κρητίου. Leg. Κρητικού, ut apud Dionem,
Epiphanium, in Fastis S^otti, Idatianis, et aliis.
(60) Καμερίνου. Camerum vocant Fasti Idatiani
mss. Κάμηρον Epiphanius : sed Camillo legendum,
ita enim vocabantur M. Furius hoc anno coss. cum
Sexto Nonio Quintiliano, de quibus Dio.
(61) Kal SiUarov. Schott. Συλλανού.
VARliE LECTIONES.
Ούΐνδιχίου. τού Ίνδιχίου V, Ίνδιχίου P. ·· Ούαρίου P. ·· τού om. P. ·· παιδία P. ·· έπιβουλής
om· P. ·· δέ χα\ έν P. ·’ βασιλέα, τετράρχην cum βασιλέα suprascripto V. ·· Αεπιδίου V.
m CHRONICON
/
*Ινδ. ιβ\ νβ'. ύπ. Τιβερίου Καίσαρος τ6 β' κα\
Σκηπιωνος·· (62).
Ίνδ. ιγ'. νγ'. ύπ. Φλάχχου (6δ) κχ\ Σιλάνου.
Άποθανδντος 'Αρχελάου , βασιλεύει τής Ιουδαίος
Έρώδης (64) τετράρχης , άδελφδς αύτοΰ , υίδ; δ&
xai αύτδς *Ηρώδου τοΟ τετράρχου χα\ βασιλέως τής
*Ιουδα{ας , τού χα\^® άνελδντος τά νήπια Βασι-
λεύει Sk ουτος 'Ηρώδη; 2τη κδ'.
Ίνδ. ιδ*. νδ'. ύπ. Σέκστου (65j χα\ Σέκστου.
ρΐ^η' ^ΟΛνμΛίάς’’^.
Ίνδ. ιε'. νε'. ύπ. Πομτπ^ΐου Μάγνου (66) καΐ
Άπουληξου.*»
Ίνδ. α'. νς*'. ύπ. Βρούτου (67) χαΐ Φλάκκου τύ β'.
'Ρωμα(ων γ' έ μονάρχη σεν Τιβέριος ΚαΖσαρ Ιτη
κβ' (68). Όμου ,εφμγ'. 1
Ίνδ. β'. α'· ύπ. Ταύρου χα\ Λίβωνος.
Ίνδ. γ'. β'. ύπ. Κράσσου (69) κα\ 'Ρούφου.
pVJf ΌΛνμΛίάς,
Ίνδ. δ', τ', ύπ. Τιβερίου (70) Κα(σαρος τδ γ' καλ
'Ρούφου τδ β'»·.
Ίνδ. ε'. δ', ύπ. Σιλάνου χα\ Βάλβου.
Ίνδ. ς'. ε'. ύπ. Μεσσάλα κα\ Τράτου (71).
207 C. ς*'·ύπ. Τιβερίου Κα'σαρος τδ δ* (72)
χαι Αρούσου.
PASCHALE. 506
A.C. ΙΟΙ. ΙμΙι.]
12. LI1. Ind. XII. Tiberio Caesare 11 el
Scipione coss. A.
13. Liii. Ind. XIII. Flacco el Silano coss. 1. 198.
Exslinclo Archelao , in Judaea regnal
Herodes tetrarcha frater Archelai , filius
Herodis regis Judaeorum qui pueros sustu-
lerat. Is vero Herodes regnat ai.nis xxiv.
14. Liv. Ind. XIV. Scxlo et Sexto coss. 2.
CXCVIII Olympias.
13. Lv. Ind. XV. Pompeio Magno et
Apulcio coss. 2.
Lvi. Ind. I. Bruto et Flacco 11 coss. 5.
Tertius Romanorum imperator Tibe^
rius Cxsar, annis imperavit xxii. Colli-
guntur anni v. unxuii.
16. I. Imi. II. Tauro ct Libone coss. 4.
17. II. Ind. III. Crasso et Rufo coss. 1. 199·
CXCIX Olympias.
18. III. Ind. iv. Tiberio Cicsare 111 et
Rufo 11 coss. 2.
19. IV. Iiid. V. Silano et Bulbo coss. 3.
20. V. liid. IV. Messala et Grato coss. 4.
21. VI. Ind. VII. Tiberio Ca‘sare lY el
Druso coss. 1. 200.
DLCANGll NOTiE.
(62) Kal Σχηπίωτος. Ita editio Scaligeri. Rade-
rus perperam Σιπιωνος ediderat, sed leg. Καπίτω-
vo:, ui apud Schottum : nam hoc anno coss. fue-
runt Germanicus Ccesar Caesaris F. ei €. Fonteim
C. F. Capito, de f|uibus Dio. Desunt ii apud Epi-
phaniuin, et in Fastis Idatianis, licet hos contra
(idein codicis quo usus est iis intruserit Labbeus.
Yide Pelavium ad eumdem Epiphan. p. 95.
(63) ΦΛάχχον. Sic etiam utrumque consulem
nominant Fasti Idatiani. Epipbanius, Φλάχκον κα\
Σιλουανδν. Fasti Schotli, ut et· Dio« L. Flandum
L. F. Plancum, et C. Silium C. F. Ccecinam.
(64) Ηρώδης- Scaliger in Prolegoincnis ad Eu-
sebium, ridiculum esse ait, quod Archelao suc-
cessorem Herodeni AnHpam aet idem Eusebius,
quasi, inquit, ille non eodem momento dominus
unius tetrarchia ex patris testamento factus sit,
quo Archelaus duarum tetrarchiarum, quibus,
quando ab Augusto exutus et in Galliam relegatus
est, tunc Herodes iste Antipas, et Philippus' ejus
frater, jam decimum anpum potiebatur. Deinde,
cur Herodes Antipas, subdit ille, potius quam Phi-
lippus, aut cur non ambo simul Archelao fratri suc-
cesserunt? Sed quomodo tetrarchiarum Archelai
successor ille, aut iste potuerit esse, quae in fiscum
reJactae nunquam io potestatem Herodiadarum ve-
nerunt, sed a procuratore Caesaris administrubantiir ?
· ΣέχοΎον xal Σέχστου. Epiphan. των δύο
Σ4χστα>ν. Sueton. in Octavio, cap. 100. Duobus
Sextis, Pompeio et Appuleio coss. Fasti Idatiani :
Duobus Sextis, Pompeio Magno et Aputeio, Dio, Sexto
Pompeio', ei Sexto Apuleio. Hos perperam, quasi di-
versi fuerint, rursum iutriisit scriptor Chronici :
nam bis successere Brutus ct Flaccus.
(66) ΑΙάγτον. Haec vox abest in edit. Scaligeri,
et apud Dionem : habetur vero apud Epiphanium.
(67) Βρούτον, Ita Epiphanius et Fasti Idalii. At
Dio Drusum Caesarem Tiberium et A. Norbanum
Flaccum hoc anno coss. habet, ut et Scholtus Αμου-
σου χα\ Φλάκκου τδ δ', atque ita legendum volunt
Pelavius scriptoris Chronici anno uno urdiores esse
Fastos, quam Epiphani! et Capitolini, usque ad
consulatum Messalae et Grati. Hunc adi.
(68) ’Έρι χβ\ De annis imperii Tiberii agunt
Scaliger lib. v, pag. 464, et Petavius ad Epiphan.
p. 384.
(69) Κράσσον. Ita Epiphanius et Idalius. Dio et
Fasti Flaccum habent, vide Pelavium loco laudato.
(70) Ti6epiov. Post huiic consulatum omissus
consulatus Silvani, seu Silani et Balbi, qui habetur
apud Dionem, Epiphanium, Idalium, et alios. Proilide
. hic apponi debuit nota defectus, non vero, ut iu
edit. Scaligeri, P. C. ejusdem Tiberii et Drusi : in-
deque emendandae indictiones v, vi ct vii. Sic Porro
hoc anno Epiphanius : Τιβερίου Καΐσαρος τδ β',
χα\ Δρούσου Γερμανού τδ β'. Deinde sequitur con-
sulatus Silvani et Balbi.
(7 1 ) Kal Γράτον. Sic etiam Fasti Idatiani : sed
leg. Κύττου, ut apud Schottum : is enim est M. Au-
relius Colla.
(72) Tt6epiov Καίσαρος τό &. Recte, ut apud
Dionem : perperam enim Epiphanius el Fasti Ida-
liani iii legunt.
VARliE LECTIONES.
*· Σεπίαινος R. xa\ om. P. παιδία P. ** Όλυμπιάδος V. Post β' inserit m. R in texto omissa
XtXdvou και Βάλβου. Ινδ. ε', δ', numerosque sequentes ita scriptos exhibet : Ινδ. (ς') ε\ ^ (« ). Ινδ. (v )
C» (^)* <1^® omnia ab Ducangto ut a inc repetuntur conformata tacetur dc V.
W7 CHROXICON PASCHALE. 508
• [01. Iph.]
CC Olympia».
ΥΠ. liid. VIII. Agrippa et Galba coss. 2.
25. VIII. Ind. ix. Pullone el Vetcre
C05S. 5.
2 i. IX. Ind. X. Cethege et Varo
ross. 4,
25. X. Ind. XI. Agrippa II et Len-
tulo coss. 1.201.
CC! Olympias.
26. XI. Ind. xii. Getulico et Sabino
σ' ΌΛυμηιάς.
*Ινδ. η', ζ. ύπ, *ΑγρίπτΜΐ χα\ Γάλβα (7δ).
Ίνδ. θ', η', ύπ. Πούλλωνος (74) χα\ Βετέρου.
Ίνδ. ι'. θ', ύπ. Κεθήγου χα\ Ούάρου (75),
Ίνδ. ια'. ύπ. Άγρίππα τδ p χα\ Λεντοΰλου (76).
σα* ΌΛυμΛίάς.
Ίνδ. ι^'. ια'. ύπ. Γετοολικοϋ (77) κα\ Σαβίνου.
COSS. 2.
27. XII. Ind. χιιι. Crasso et Pisone
coss. 3.
Ilis coss. Pontius Pilatus Judaeae pro-
curator a Tiberio mittitur anno im-
perii ejus XII, ut narrat Josephus.
28. XIII. Ind. xiv. Silano et Nerva
coss. (A. a M. C. 5554.) 4.
29. XIV. Ind. xv. Gemino et Gemino
1.202.
His coss. summus pontifex erat Hierosolymis An-
nas. Joannes Baptista prophetans, dixit : i Ego vox
dainnnlis in deserto, parate viam Domini, rectas
facile semitas ejus. Omnis vallis implebitur, et erunt
prava in directa, et aspcia in vias planas, et videbit
omnis caro salutare Dei. >
Idem ut vidit Jesum venientem ad sc, dixit : i Ecce
Agnus Dei, qui tollit peccatum mundi. i
Principes llebrxorum, seu Judaeorum, summi pon-
tifices, a reditu ex Babylone Hierosolymani.
I. Summus pontifex Jesus, josedee Illius, una cum
Zorobabel, regnavit annis xxxii.
II. Joacim summus pontifex, an. xxx.
III. Eliasibus summus pontifex, an. xl.
IV. Jodae summus ponlifex, an. xxxvi.
V. Janmeus summus pontifex, an. xxxii.
Ίνδ. ιγ'. ιβ'. ύπ. Κράσσου χα\ Πιαωνος.
g Έπ\ τούτϋϊν των ύπάτων Πόντιος Πιλ3τος^^ έπί-
τροπος τής Ίουδαίας ύπδ ΤιβερΙου έχπέμπεται
ιβ' Ιτει τής βασιλείας αύτοΟ, ώς Ιστορε? Ίώση·
πος” (78).
Ίνδ. ιδ'. ιγ'. ύπ. Σιλάνου χα\ Νερούα’·.
Ίνδ. ιε'. ιδ'. ύπ. Γεμίνου κα\ Γεμίνου.
Ίίπ\ τούτων των ύπάτων ήν άρχιερευς έν Ιερου-
σαλήμ *Άννας. Ιωάννης ό Βαπτιστής προφητεύων
εΤπεν” * t Έγώ φωνή βοωντος έν τή έρήμφ* Ετοι-
μάσατε τήν όδδν Κυρίου , εύθείας ποιείτε τάς τρί-
6ους αυτού. Πάσα φάραγξ πληρωθήσεται, χαΐ’· πάν
δρος χα\ βουνδς ταπεινωθήσεται , χαΐ έσται τά σχό-
λιά, είς ευθείαν καί αί τραχειαι εις όδούς λείας, κα\
Q δψεται πάσα σάρξ τδ σωτήριον τού Θεού. >
Ό αύτδς, ώς εΤδεν τδν Ίησοΰν έρχόμενον πρδς
αύτδν, εΤπεν^·· € Ίδε®·,ό Άμνδς τού θεού, ό αίρων
τήν Αμαρτίαν τού κόσμου, ι
οι καθηγησάμενοι (79) των Εβραίων των χα\
Ιουδαίων Αρχιερείς μετά τήν®* έκ Βαβυλώνος έπάν-
οδον*· έν Ιερουσαλήμ.
α*. Πρώτος άρχιερευς Ιησούς ό τού Ίωσέδεχ άμα
Ζοροβάβελ έτη λβ'.
β'. Ιωακείμ άρχιερευς έτη λ',
γ'. Έλιάσιβος άρχιερευς έτη μ',
δ'. Ίιοδαέ άρχιερευς έτη λς'.
ε'. Ίανναίος άρχιερευς έτη λβ'.
DUCANGII NOTiE.
(75) Άχρ/.τπα χαΐ ΓάΙ€α. Sic Dio el Fasti :
F.piphanius, Άγρίππου και Βάλβου. Vide Petavium,
p. 96.
(74) ΠεύΛΛωνος. Ita pariter editio Scaltgeri : sed
1 -g. cx Sebotto, Dione et Fastis, Pollione. Epiplia-
nius, pro Βετέρου, habet ΟΟέτερος, quomodo etiam
Dio.
(75) Kal Οΰάρον. Varum etiam habet Idalius :
sed leg. Ούάρωνος, Varrone^ ex Dione, Schotto et
Fastis.
(76) Kal ΑεντονΛον. Addit Epiphanins, Γάλβου.
I latius, Calva. Cossum Cornelium Lentulum vocat
I io.
(77) ΓετονΛικον. Celulio. Fasti Idaliani, sed
male : is enim est Cn. Lentulus Geluliciis.
(78) ’/ώσηίΤ.τος. Lib. ii De bello Jud.^ ca[). 8.
(79) 01 χαβηγτισάαενοι. Hic rursum ingerit
scriptor pontificum Hebrieorum seriem et succes-
sionem, quam supra descripsit, p. 188, de qua prae
canteris egere Pctaviiis lib. x De doctr. temp.f cap.
47 el seqq., el Seldenus lib. ii de successione in
ponliticalum Hebr., cap. 7, ubi ille mullis expendit
discrepantiam inter Eusebiumet auctorem Chronici,
quoad seriem el annos pontificatus, quem adire
cuilibet liberum erit.
VARliE LECTIONES.
ό Πιλάτος P. ” Ίώσηππος P. Del. Jud. H, 9, 2. ” Νέρβα P. ” εΐπεν. Luc. iii , 4. ” κα\ — τα.
πεινωΟήσεται om.P. ’· ειπεν. Joan.i, 29. ®· ίδε. ει δέ V, ιδού Ρ. ®* μετά τήν om. Ρ. ®* έπανόδου Γ.
«
503 CHRONICON
Ίαδ^Ος άρχιέρευ; ?τη κ'. Ι
Έν τοΓς χρόνος τούτου®* Αλέξανδρος ό Μακεδών
χα\ κτίστης (80), Αλεξάνδρειαν κτίζων τήν πρδς
Αίγυπτον, άνελθών είς Ιεροσόλυμα, Κυρίφ τφ Ηεφ
προσεκύνησεν.
ζ, ’Ονείας άρχιερεύς ίτη κα*^
208 V* *£λεάζαρος άρχιερευς £τη ιε .
θ'. Σίμων άρχιερεΟς £τη ιδ*.
ι'. Όνε (ας άρχιερευς £τη λβ’·
ια'. Μανασσης άρχιερευς Ιτη κς'.
ιβ'. Σ(μων άρχιερευς £τη κβ'.
ιγ'. Όνείας Ετερος άρχιερευς Ετη κδ'.
ιδ*. Ιησούς άρχιερευς Ετη ις^.
ιε*. Όνείας ό κα\ Μενέλαος άρχιερευς Ετη ζ\
Έν τοίς χρόνοις (81) τούτοις Άντίοχος Συρίας ^
βασιλεύς πολιορκήσας τούς Ιουδαίους Έλληνί^ειν
Ι^νάγχαζεν. Μεθ* δν
ις^. Ιούδας 6 έπικληθείς Μακκαβαίος προέστη
Ετη λγ·.
Οδτος έξεκάθαρεν των άσεβημάτων τήν χώραν,
ιζ'. Ίωάνθης δ Μακκαβαίος άρχιερευς έτη tf.
ιη'. Σίμων ό άδελφύς αύτού άρχιερευς Ετη η'.
ιθ'. Ίωάνθης άρχιερευς Ετη χζ .
χ\ Αριστόβουλος άρχιερεύς έτος α\
Ούτος πρώτος (82) περιέΟετο διάδημα βασιλείας
πρδς άρχιερωσύνη.
κα'. Ίανναίο; ό χα\ ®^ Αλέξανδρος βασιλεύς άμα (
κα\ άρχιερευς Ετη λ'.
Μέχρι τούτου ο! άπδ Κύρου ®* βασιλέως Περσών
χριστοί ήγούμενοι διαρχέσαντες Ετη υπγ'. αί είσιν
Εβδομάδες έτών ξθ', αί κα\ παρά τω Δανιήλ τούτον
ειρηνται τδν τρόπον.
*Έως γάρ Ίανναίου τού κα\ Αλεξάνδρου χριστοί
ήγούμε'Λΐ, έφ’ δν ®· κατέληξαν ο( κατά διαδοχήν
ές άρχιερέων ήγούμενοι, χριστοί ύπο τής προφη-
τείας όνομαζόμενοι.
crjS' ΌΛνμΛίάς,
Ίνδ. α'. ιε'. ύπ. Τούφου καλ Τουβελλίνου (83).
PASCHALE. 51β
VI. Jaddus summus pontifex, an. xx.
Hac lempeslate, Alexander Macedo et urbium cou·
ditor, Alexandria in iEg)plo condita, llierosolymaiii
veniens, Dominum Deum adoravit.
VII. Onias summus pontifex, an. xxi.
VIII. Eleazarus summus pontifex, an. xv.
IX. Simon summus pontifex, an. xiv.
X. Onias summus pontifex, an. xxxii.
XI. Manasses summus pontifex, an. xxvi.
XII. Simon summus pontifex, an. xxii.
xiii. Onias alter summus pontifex, an. xxiv.
xiv. Jesus summus pontifex, an. xvi.
XV. Onias, qui et Menelaus, summus pontifex,
an. VII.
^ His temporibus, Antiochus Syriae rex, Judaeos,
cum eos obsedisset, ad paganismum coegit. Post
hunc,
XVI. Jndas, cognomento Macbabaeus, praefuit an-
nis XXXIII.
Hic regionem ab omni impietate purgavit.
xvii. Jonatiias Macbabaeus summus pontifex, an.
xvn.
xviii. Simon frater ejus summus pontifex, an.
VIII.
XIX. Jonathas summus pontifex, an. xxvii.
XX. Aristobulus summus pontifex, an. i.
Hic primus pontificiae dignitati regium adjecit dia-
dema,
; XXI. Jannaeus Alexander, rex simul et summus
pontifex, an. xxx.
Ad hunc usque, a Cyro Persarum rege, uncti prin-
cipes perstitere annis cdlxxxiii, qui conficiunt heb-
domadas annorum lxix, quae apud Danielem hac
ratione describuntur.
Etenim usque ad Jannaeum, qui et Alexander dictus
est, uncti principes fuere : sub quo defecerunt summi
pontifices qui ex successione eligi solebant, Christi
seu uncti a prophetis nuncupati.
CCIi Olympias,
30. XV. Ind. I. Rufo et Rubellino coss. [A. a M. C.
5536. 01. Iph. 21,]
DUCANGII mjJE.
(80) Kal Κτίστης, Hanc vocem aslerisco notavit
Raderus, Unquam aliquid hic esset omissum, cum
id epitheti Alexandro M. attributum nescio an quis
attigerit, quod plurimas forte urbes sui nominis
condidisse dicatur, quarum catalogum supra de-
scripsit.
(81) ’Er τούτοις τοΊς χρόνοις, Joseph. lib. i De
MloJud,^czp,\,
(82) Ούτος αρώτος. Joseph. lib. xiii Anliq, Jud,,
cap. 19, et Epiphan. haeres. 29, n. 5.
(85) Ψούφου xaX \Pov6sXUrov, Expungendus
hic coRsuhitus, qui idem est cum consulatu duorum
Geminorum : ii enim, ut est apud Dionem, appella-
bantur C. Rubellius Geminus, et C, Fusius Geminus.
Recte autem Fasti Idatiani consulatum duorum Ge-
D minorum, sub quo passus est Christus, his verbis
expresserunt, Rufo ei Rubellione : tametsi pro A»/Vf,
ut et hoc loco Chronici, Fusio legendum sit. Eodem
in errore versatus est Epiphani us lib. ii Contra hm·
reses, cap. 51, ubi inter consulatum duorum Gemi-
norum, et consulatum Vinicii et Longini, Rufum et
llubellionem pariter interposuit , quasi diversi fue-
rint a duobus Geminis. Nec hallucinationem ad-
vertit Scaliger lib. vi De emend, temp. pag. 556 et
557 , qui suffectos consules fuisse existimavit .
tametsi quibus, subdit ille, incertuin.Vid. Lud. dOr-
Uans ad v. Taciti Annat, pag. 409; Petavium ad
Epiphan. p. 96, et Henr. Norisium in epist. consu*
lari, pag. 8.
** χούζοις P, τούτον ϊαίόονς m,
VARIAE LECTIONES.
κα\ om. P. ** τού Κύρου P. ·· δν. ου P. Εξ om. P,
6Π CHRONICON PASCHALE.
Anno decimo quinto imperii Tiberii Caesaris, Pon- K Έν 2τβι ·· πίντΐχαιδ^κάτφ της ήγερονίας Τιβε-
tio Pilato Judaeam procuranto, Herode Galilaeae le- ρ(ου KeCaapo;, Ιπιτροπεύοντος Ποντίου Πιλάτου τής
tnirdia, Philippo illius fratre tetrarcha I tureae et Ίουδαίας, τετραρχοΟντος οϊ ·· τής Γαλιλαίας Ήρώ·
Trachonitidis provincLn, Lysnnia Abilinae tetrarcha, δου, Φιλίππου δλ του *· άδελφοΟ αύτου τετραρχουντος
Anna et (^aipha stiimnuiii pojiliiicatiim oblinenti- Ίτουραία; χα\ Τραχωνίτιδος χώρας, κα\
biis; factum est verbum Domini super Joannem fi- Αυσανίου τής Άβιληνής ·· τετρά ρχοΰντος, έπ\ άρχιε·
lium ZacharLe in deserto : el venit in regionem "Ανν» κα\ Καϊάφα, 209 έγένετο (δήμα θεού
Jordanis praedicans baptismum pamitentiae, in re- έπ\ ΊωάννηντδνΖαχαρίου υιδνέντή έρήμψ· καιήλθεν
missionem peccatorum : sicut scriptum est in libro εις πάσαν τήν περίχωρον του Ίορδάνου, κηρύααων
Isai* propheue, dicentis : ι Vox clamantis in de- βάπτυμα μετανοίας είς άφεσιν άμαρτιών, ώς γέ-
serto , parate viam Domini , rectas facite semitas γραπται έν βίβλο) Ήσαΐου του προφήτου λίγοντος ·
ejus : omnis vallis implebitur, et omnis mons < ‘*^ωνή βοωντος έν τή έρήμφ * Ετοιμάσατε τήν
humiliabitur ct erunt prava in directa ct aspera δδδν Κυρίου * ευθείας ποιείτε τάς τρίβους αύτοΟ.
in vias planas , el videbit omnis caro salutare φάραγξ πληρωθήσεται, κα\ πάν δρος κα\ βου-
Dei. > Et inicinadmodiiin scriptum est : i Sancti- ''δς ταπεινωΟήσεται ·*, χαΐ έσται τά σχόλιά είς
ficabitis annum quinquagesimum, ct annuntiabitis ^ εύΟεϊαν **χαΙαΙ τραχεία: είς όδοϋς λείας, χαΐδψεται
remissionem in terra omnibus habitantibus eam. <^^P$ "δ σωτήριον του θεοΰ ι Κα\ καθώς
Annus remissionis erit vobis, ut et factum est. 1 γέγρατυται ··, δτ: i 'Αγιάσετε τδ έτος τδ πεντηκο-
Hoc enim praesenti anno mundi conditi v. mdxxxvi ^δν, κα\ διαβοήσετε άφεσιν έπ\ τής γης πάσιτοϊς
mensis Aiidinei (seu Januarii) dic vi, distributionis χαιτοιχουσιν αυτήν* ένιαυτδς άφέσεως έσται ύμΐν *
vero hjereditatis filiorum Israel anno mdcc. Jubilaeis κα\ έγένετο. ι Έν τφ γάρ παρδντι ,εφλς' Ετει
X1XIV completis, facium est verbum Dei super Joaii- γενέσεο>ς κδσμου, μην\ Αύδυναίφ ς*', τής τε κλη-
nem Zachariae filium in eremo : et venit praedicans ροδοσίας των υΙών Ισραήλ έτους ^αψ', συμπληρου-
baptismum poenitentiae , in nomine Domini , ac ve- μένων Ιωβηλαίων λδ', έγένετο βήμα θεοΟ έπ\ Ίωάν-
ram remissionem peccatorum omnibus hominibus, νην τδντου Ζαχαρίου υΐδν έν τή έρήμφ, χαϊ ήλθεν
apud Jordanem fluvium annuntians in medio ipso- χηρύσσων βάπτισμα μετανοίας είς τήν χυρίως ^ (8ά)
rum adesse Christum Dei. Ipse autem Jesus Christus xa\ κατά Αλήθειαν άφεσιν των άμαρτιών πάσιν άν-
Dei Filius postquam in Bethlcem Judaeae natus est, θρώποις, παρά τφ Ιορδάνη ποταμφ εύαγγελιζδμενος
cum complesset annum tricesimum, venit a Galilaea έν μέσοις αύτοΐς ήδη παρεϊναι τδν Χριστδν Θεοΰ. ΚαΙ
Jerusalem ad Joannem, et ab illo baptizatus est. ^ αύτδς δέ Ίησοΰς ό Χριστδς * ό του θεοΰ Γίδς μετά
Tertia decima deinde dic xxxi anni suae aetatis, τδ τεχθήναι έν Βηθλεέμ τής Ίουδαίας συμπληρώσεις
Christus verus Deus noster die vi baptizatus est, έτών άριθμδν τριάκοντα παρεγένετο άπδ τής Γαλι-
aicut dictum est, mense Audinaeo, quemadmodum λαίας έπιτδν Ίορδάνην πρδςτδν Ίωάννην, χαΐ έβθρ
recte eodem die sacra Lumina, seu Epiphania, ma- τττίσθη ύπ' αΰτοΰ. Έν τή τρισχαιδεχάτη οΰν ήμέρφ
gni Dei et Servatoris nostri Jesu Christi celebrat τοΰ τριακοστοΰ πρώτου Ετους αύτοΰ Χριστδς ό άλη-
catholica et apostolica Ecclesia in sui ipsius et xii Οινδς θεδς ήμων έβατιτίσθη τή Εκτη, χαθά λέλεκται,
apostolorum suorum figura. τοΰ Αύδυναίου * μηνδς, καθώς άνεπιλήπτως έν αυτή
Εορτάζει τά άγια Φώτα, ήγουν Επιφάνια ^ τοΰ μεγάλου θεοΰ χα\ Σωτήρος ήμών Ιησοΰ Χρισ;οΰ, ή καθ-
ολική χα\ άποστολιχή Εκκλησία έν τύπψ αύτοΰ · τε κα\ τών ιβ' μαθητών αύτοΰ.
Ληηο igitur mundi conditi v. mdvii, uti supra ex- Έν τφ ^ε τοίνυν φζ' Ετει γενέσεως κδσμου, καθώς
positum est , et χι Augusti Caesaris imperii , seu πρόκειται, κα\ ,τεσσαραχοστφ (85) τής Αύγουστου
ΧΧΥΙ1Ι monarchiae ipsius, natus est secundum car- Καίοαρος βασιλείας, ήγουν είκοστφ δγδόφ της αύτοΰ
nem Christus verus Deus noster. Hoc autem pne- μοναρχίας, έγεννήθη χατά σάρκα Χριστδς ό άληθι
simte ν. MDXXXV1 anno, ipse Dominus et Deus no- νδς θεδς ήμών. Ένδέτψπαρόντι^εφλς'Ετειέβαπτίσθη
ster Jesus Christus baptizatus est in Jordane, sub έν τφ 'Ιορδάνη ύπδ Τωάννου δ αύτδς Κύριος κα\
annum quinquagesimum tricesimi quarti Jubilaei, ex θεδς ήμών Ίησοΰς ό Χριστδς κατά τδ πεντηκοστδν
quo distributio baereditatis filiorum Israel facta est. Ετος τής τριακοστοτετάρτης (86) πεντηκονταετηρίδος
DUCANGIl NOTiE.
(84) ΕΙς τητ Κυρίου^ χαΐ κατά άΛΫ(θ6ΐαν. Haec gusto tribuit, ex quibus xiv post Christi Natalem
additis verbis Lucae haud plana sunt. vixit : unde XLii agere debuit, quo tempore natus
(85) Τεσσαρακοστφ. Mendosum esse locum con- est Christus.
ficit Peuvius ad Epipban. haeres. 51, pag. 210, quia (86) Τρίοκοστοτετάρτίΐς. Ita cod. Yatican. Al
supra, pag. scilicet 192, annos lvi, menses vi. Au- Ant. Alienus Trecensis consiliarius, vir doctus, 1e-
YARliE LECTIONES.
·· έν Ετει. Luc. iii, I. ·· δέ om. P. ‘HoGom. P. •‘Ίτουρέας PY. ·· Τραχαν. P. ·* Άβιλινης PY,
άρχιερέως Y. ·· κα\ — ταπεινωΟήσεται om. P. ·· εύΟεΙα P. ·’ τδ σωτήριον τοΰ θεοΰ. τδν θεδν Ρ.
γέγοαπται. Levit, χχν, 10. ·· Αύδιναίφ Ρ. * Κυρίου R. ■ δ Χριστός. Χριστδς Ρ. · Αύδιναίου Ρ.
ργ. « έαυτοΰ PV.
6ί3 CimONlCON PASCHALE. 5)4
άτΑ τής χληροδοσιις των υιών Ισραήλ. Κατά γάρ Α Quippe posl annos l, ex quo lorram promissionis
τ.ίντηχονταετηριδα μετά τ6 είσελθειν ει; τήν γην ingressi smU filii Israel, reinissioncMii fieri sanxit
τής έιεβγγελίας τους υΙους *1σραήλ, άφεσιν γΙνεσΟαι lex ilivina, quam coeperunt numerare ab octogesimo
c θείος ^ρεχελευσατο νόμος, ήν * ήρξαντο ^ χαταρι· primo anno Moysis, post exactos nempe ccccxxx,
θμεινάπ4 άγβοηχοστοπρώτου * Ετους Μωΰσέως, μετά annos promissionis α Deo factx .\braliani, eum an-
τ6 πόρος θηλονότι των υλ' έτών τής τιρ^ςτδν 'Αβραάμ num is ageret lxxv, propter servitutem in iEgyplo,
χατά τά έβδομηχοστόν πέμχτον Ετος τής αύτοΟ ήλι- et ibidem futuram liberationem filiorum Israel,
χίας γενομένης αύτφ άχ6 του θεοΟ Επαγγελίας τής Εν Αίγύπτι» δουλείας Ενεκα χα\ τής ΕχεϊΟεν γενησο-
μόνης Ελευθερίας των υΙών Ισραήλ.
S10 ϊί*' εύλογών ό Ιωάννης τά δδατα είπεν · Et Jcannes benedicens aquas, dixit : t Vox Do-
€ «ωνή Κυρίου έπ\ των ύδάτων, δ βεδς τής * δόξης mini super aquas, Deus gloriae innotuit, Dominus
Εβρόντησεν, Κύριος Επ\ ύδάτων »· πολλών. > Έγένετο super aquas multas. · Facium est autem, postquam
cE μετά xb βαπτισθήναι άπαντα τδν λαδν χα\ Ίησοΰ universus populus baptizatus est, ut Jesu baptizato,
βαπτισθέντος χα\ προσευχομόνου άνεφχθήναι τύν ipsoque precante, coelum aperiretur et super eum
cOpovbv χολχαταβήναι xh Πνεύμα τδ άγιον σωματικω ^ descenderet Spiritus sanctus forma corporea, vcluti
είδει ώσε\ περιστεράν Επ’ αύτδν, xaV ςωνήν Εζ columba, et vox de coelo fieret, dicens : i Tu es ti-
ούρανου γενέσθαι λόγουσαν * c ΣΟ εΐ ό Υιός μου ό Ilus meus dilectus, in le mibi complacui. >
άγαπητδς, έν oo\ ηύδόχησα. ι
Είτα γνώναι βουλόμενοι χαΐ ποία ήν τής Εβδομάδας Porro si nosse velimus, quis fuerit hebdomadis dies
ήμόρα, δτε ό Κύριος Εβαπτίσθη, τίθεμεν τά ,εφλς' quando Dominus baptizatus est, ponimus v. mdxxxvi
Ετη · τούτοις προστίθεμεν τδ τέταρτον · γίνονται annos : bis addimus quartam pariem, prodeunt vi.
Ταΰτα παρά τδν ζ» · Επτάκις^' γίνονται ,ς*τ'· mdccccxx; hos per νιι dividimus, septies ncccc fa-
Επτάκις π' γίνονται φ? · Επτάκις οκτώ γίνονται νς·' · ciunl νι. nccc. septies lxxx producunt dlx, septies
λοιπδν br iizaxxai (87) Ταύταις προσάπτομεν τάς viii generant lvi; relinquuntur iv, quibus addimus
άηδτου πρώτου μηνδς νισάν ήμέρας Εως αύτής τής illos a die primi mensis Nisan, usque ad diem quo
ήμέρας Εν ή 6 Κύριος Εβαπτίσθη. Dominos baptizatus est.
Οθτως Εχεις έπαχτάς *· (88) δ', Απριλίου V, Hac ratione babes epactas iv : Aprilis xxx, Maii
Matoo λα% Ιουνίου V, Ιουλίου λα», Αύγουστου λα', iuilii χχχ, Julii χχχι, Augusti χχμ, Scplein-
Σεπτεμβρίου λ\ ’Οχτωβρίου λα', Νοεμβρίου V, Δε- bris χχχ, Octobris χχχι, Novembris χχχ, Decembris
χεμβρίου λα\ Τανουαρίου ς' · γίνονται σπε'. Ταυ- q χχχι, Januarii νι, fiunt cclxxxv; hai sunt vn. Has
τσς »· παρά τδν ζ (89) · Επτάκις μ' γίνονται απ' · divide per vn septies xl, eiTicinni cclxxx ; reliqua
λοιπδν c'. sunt v.
Έγνωμεν ούνώς Εν πέμπτη τής Εβδομάδας ήμέρ^ι Intelligiinus ergo quinto hebdomadis die baptiza-
εβαπτίσθη 6 Χριστδς ό άληθινδς βεδς ήμών Εν τφ tum fuisse Christum verum Deum nostrum in Jor-
Ίορδάνη ποταμφ, χαθ’ ήν πέμτττην ήμέραν Εν άρχή dane fluvio : quo quidem die quinto, in mundi con-
τής του χόσμου γενέσεως αύτδς ό τών άπάντων diti exordio, ipse universorum Dominus et Conditor
Δεσπότης χα\ Δημιουργδς προσέταξεν ΕξαγαγεΓν τά praecepit aquis ut educerent reptilia animarum vi-
δβατα Ερπετά ψυχών ζωσών, αύτδς Επ\ συντελείςι ventium, ipse vero in consummatione saBculorum
τΰναΐώνων, Ev αυτή τή ήμέρςι Εβαπτίσθη Εν Οδατι hoc ipso die baptizatus est in aqua, et consecravit
xa\ ήγίααεν τδ ύδωρ χα\ σωτήριον αύτδ χα\ ζωοποιδν aquam, et salutarem illam et vivificaro nobis cflecit·
ήμΤν άπειργάσατο. Μετά δΕ τδ βαπτισθήναι άνήχθη Postquam autem est baptizatus. ductus est a spirilit
ύπδ τού πνεύματος είς τήν Ερημον πειρασθήναι ύπδ in deS4Ttum ut lentaretur a diabolo, uti sccra nar·
τού διαβόλου, ώς Ιστορεί τά θεία Ευαγγέλια, χα\ rant Evangelia. Et cum jejunasset dies xl et xl no-
νηστεύσας ήμέρας μ' χαΐ νύχτας μ', χα\ πειρασθείς cies, et icnlaliis fuisset a diabolo, illo devicto, venit
ΰπδτού διαβόλου, χα\ νιχήσας τδν πειράζοντα, παρ· D in Galiheam, praedicans Evangelium regni (Del), vo-
εγένετοείς την Γαλιλαίαν, χηρύασων τδ Εύαγγέλιον catisque discipulis credentibus, quique pnedicatio-
τής βασιλείας, χα\ χαλέσας τούς μαθητάς πιστεύ- nem pietatis receperant, ascendit cum iis Hieroso-
σαντας χαΐ δεξαμένους τδ χήρυγμα τής εύσεβείας lyma, ut legale Pascha celebraret,
άνήλθα μετ’ αύτών είς Ίεροσό)υμα Εορτάσαι τδ νο-
μιχδν Πάσχα.
DUCANGII NOTiE.
gendom censebat τετραχοστοτετάρτης, sub quinqua- (87) Έ:ιαχταί, Hanc vocem delet Holsteniiis.
mimum annum quadragesimi quarti Jubilxi. (88) Έηακτάς. Hanc etiam hoc loco kiem deleta
XaiD,iitis subdit, a. v. mdxxxvi, si auferantur- (89) Tavral είσιν. Sic restituimus ex Uvlslenior
m. «DDCCCXxxvini, ex mente auctoris per l, supe- cura prave esset editum, ταύτα είς f.
rabit xuii E9;50.
VARliE LECTIONES.
*ήν om. R. ^ ήpξατoRV, · όγδοηκοστου πρώτου P. ·τήςom.P. τών ύδάτων P. επακτα\ uncW
iadudit P. sola, tacente V. »· έπαχτάς uncis includit P. *· ταύτας. (ταύτας είς f) pr*pi>i\U R, ταύτα
ιίσιν ζ' Ρ· πάντων R.
515 CllROMCON PASCHALE. 510
Jam Toro si velimus intelligcre quola mensis hoc A Οέλοντες γνώναι τΓοστη ‘® του μην^ έφΟασεν
prascnli anno ν. mdxixvii exstiterit, initio a xxi xati τ6 Traphv ^φλζ' έτος, άρ/ήν ε1ληφ6ς άτ:^> χλ*
mensis Martii sumpto; χχιν primi mensis lunae, v. του Μα,οτίου μηνός, ή ιδ' του πρώτου μηνδςτής σε-
UDWxvi, facimus per χιχ, et ducimus cc in xix, ^νη^ι τά ,εφλς^ ποιοΟμεν παρα τδν ιθ' · ιθ' σ'γίνον-
rmiit III. MDCCC. Deinde xix, xc creant mpccx , duc ται ,γω' * lO' l; γίνονται ^αψι' · lO' α' γίνονται 211
, I, in XIX rUiciua sunt vii. Rursum vn duc in xi, λοιπδν ζ' · ταύτας 1π\ τ*6ν ια' γίνονται οζ' * Ιχβα β»
iiunt LXXVI1. Abjice bis \χχ fliint lx, reliqua sunt V, γίνονται ξ · λοιπον ιζΓ · πρδοβαλε ταύταις ιγ'
XVII, adjice bis χιιι illas ante iiluminarium antelu- τάς πρ6 των φωστήρων, προαελήνους ζ', κα\ ζ' τάς
nares , et νιι a χχι mensis Martii , Iiunt xliv : abjice άπδ κα' χαΐ αυτής του Μαρτίου μηνδς, γίνονταιμ 6' ·
XXX relinquuntur XIV. Proinde incidit χνι mensis lu- 2χ6α λ', λοιπδν ιδ*. ΈφΟασεν ή ιδ' του πρώτου μη-
ιΐίΒ XXVII mensis Martii. νδς της σελήνης τ^ χζ' ‘· του Μαρτίου (90) μηνός.
Si velimus etiam nosse in qualem diem inciderit Είτα θέλοντες γνώναι κα\ ποί^ρ ήμέρα ” έφθασεν
XIV mensis lunae, ν. mdxxxvi, addimus quartam ή ιδ' του πρώτου μηνδ; τής σελήνης, τοΐς *·^εφλς·' (9 1)
partem MCCCLXXXIV, fient VI. MDCCccxx, Has divide προστίΟεμεν τδ τέταρτον ,αττιδ' · γίνονται ,ς^χ\
in VII, VII in dcccc , fient νι. mccc. Deinde νιι in Ταύτας είς C ’ f γίνονται · ζ π' γίνονται φξ' .
XXC, fient DLx; rursum νπ in νιιι, lvi. Reliquae^ ίΤ η' γίνονται νς' · λοιπδν δ' έπαχταί *·. Ταύταις
sunt epactae ιν his adde iii anteluminarcs , et vn a πρόσβαλε γ' τάς πρδ των φωστήρων χα\ ζ τά; άπδ
χχι mensis Martii , fient xiv : ab his praeter vn, 5«3i\ αυτής τού Μαρτίου μηνδς, γίνονται ιδ*. Ταύ-
abjice νη , remanebunt νη. Igitur colligimus hoc τας παρά τδν ζ' · έκβα f, λοιπδν *Έγνωμεν ούν
prxsenti anno χιν primi mensis lunae xxvii die ώς χατά τδ παρδν έτος Ιφθασεν ή ιδ' του πρώτου
Sabbato mensis Martii occurrere. Primi vero men- μηνδς τής σελήνης τή χζ' τοΟ Μαρτίου μηνδς κα\ *®
sis XV lunae, quem primum Azymorum vocat lex Σαββάτω. '11 δέ ιε' ·* του πρώτου μηνδς τής σε-
divina , occurrit feria ι hebdoinadis, hoc est Do- λήνης, ήν πρώτην των άζυμων 6 θείος προσαγορεύει
minica, quae est dies η a Sabbato : solet enim a νόμος, έφθασεν έν ήμέρφπρώτητής έβδομάδος, τουτ-
Deo inspirata Scriptura unumquemque diem feria- ί^τιν Κυριακή, ή έστιν ·* ήμέρα δευτέρα τοϋ Σαβ-
tum Sabbatum appella re. Sabbatum igitur appellat, βάτου · είο>θενγάρή θεόπνευστος Γραφή έχάστην
non modo χιν mensis lunae Sabbato occurrentem , ήμέραν άνάπαυσιν έχουσαν Σάββατον όνομάζειν.
sed etiam xv primi mensis lunae , qui est primus Σάββατον ούν χαλεΤ ου μόνον τήν ιδ* του πρώτου
Azymorum dies, iliumque primo die occurrentem , μηνδς τής σελήνης φθάσασαν έν Σαββάτω, ά).λά χα\
et χχι ejusdem mensis diem , qui est septimus festi q 'εήν ιε' τού πρώτου μηνδς τής σελήνης, ήτις έστ’ιν
Azymorum, septimus vero hebdomadis dies. Illud πρώτη των άζύμων ήμέρα, και αυτήν ένήμέρφπριότρ
porro Pascha indicasse mihi videtur divinus evap- φθάσασαν, χαΐ τήν κα' τού αυτού μηνδς, ήτις έστίν
gelista Lucas , cura ait : c Factum est autem in έβδόμη μδν ήμέρα τής έορτής των άζύμων, έβδόμη
Sabbato secundo primo cum Jesus transiret per sata δδ τής έ^μάδος ήμέρα. Τούτο ούν τδ Πάσχα δηλώσαί
cum discipulis suis, qui vellebant spicas, ut roan- μοι δοχείό θείος εύαγγελιστής Λουκάς, ένοΓςφησιν ·*·
ducarent. ι Vocat autem secundo primum Sabba- < Έγένετο έν Σαββάτφ δευτεροπρώτφ διέρχεσθαι τον
tum , ηοη solum quod septimus sit dies , quo pri- Ίησούν χα\ τούς μαθητάς αυτού διά των σπορίμων,
mus Azymorum inventus est , sed etiam quod ab eo τούς δδ μαθητάς τίλλοντας τούς στάχυας έσθίειν. ι
L dies putarentur, festumque celebraretur : quod Δευτερόπρωτον (92) δδ Σάββατον χαλεί τούτο τδ Σάβ-
quidem festum lex divina festum hebdomadum ap- βατόν, ού μόνον ώς έβδόμης ήμέρας ούσης, έν ή ή
pellat. Cum ergo vii Sabbata exstent in hoc quin- πρώτη των άζύμων εύρέθη, άλλά χα\ διά τδ άπ*
quagesimae anno, ut quae a Sabbato initium ducat, αύτής άριθμείν τάς ν' ήμέρας, χα\ έορτάζειν τήν
et ίη Sabbatum septeni Sabbatorum rursum totius έορτήν , ήν έορτήν των έβδομάδων ό θείος προσαγο-
numeri finis desinat , eapropter hoc Pasebate cum ρεύει νόμος. Επτά ούν Σαββάτων βντων έν τούτη»
discipulis per sala transiisse Dominum volens indi- D τφ Ιτει τής Πεντηκοστής, &τε άτιδ Σαββάτου άρχο-
care evangelista , dixit eum in Sabbato secundo μένης χα\ είς Σάββατον συμπληρουμένης πρώτον
primo cum discipulis suis per sau transiisse. ήν Σάββατον τών έπτά Σαββάτων χα\ τελευταίον πά-
λιν τού δλου άριθμού * διά ταύτας τάς αίτίας έν τούτφ τφ Πάσχα τδν Κύριον μετά τών μαθητών διερχόμε.
νον διά τών σπορίμων δηλώσαι βουλόμενος ό εύαγγελιστής είρηχεν δτι έν Σαββάτω δευτεροπρώτφ διήρ-
χετο διά τών σπορίμων 6 Τησούς χαδ οΐ μαθηταδ αύτού.
DUCANGI1 notae:.
K rfjf xC τοϋ Μαρτίου. Ita emendavimus ex Ifolstenio, cum editum esset τής.
nio, cum editum esset ιζ*. (92) άευτερό:ιρωτον. Vide Gloss. med. Gizecil.
(91) Γοές, ρφΛς*. Sic pariter edidimus ex eodem
VARlifi LECTIONES.
*· πόση P. *· χζ*. ιζ^ R. ” ποία ήμέρα PV. *· τοίς. τής R. ·· έπαχταδ uncis includit P. ■· καδ
om. P. te' post αηνδς ponit P. ·· έστι P. κς* RV. ·· άπάπαυσιν P. ‘^'πρώτου oin. P. ·· φησιν.
VI, I. *· ή oin. P. ·’ συμπληρουμένης πρώτον ήν Σάββατον οηι. Ρ,
5J7 CIIROMCON PaSCHALE. 513
ό θείος νόμος τήν μέν ιδ' του ττμώτου μηνδς Α Quod vero divina lex xiv primi mensis Juiiae
της σελήνης Πάσχα rpoσσγo,o^ύεt, την δε ιε' ττρώτην Pasdia appellet, χν autem primum Azymorum, et
των άζυμων κα\ Σάββατον, ονομάζει, τ:ρδς Ιέ γε χα\ Sabbatum vocat : praelcrea χνι primum quinquagc*
τήν ις^ «ρώτην τής Πεντηκοστής ήμέραν καλεί, δι- simae iliem, diserte docet a Deo inspirata Scri-
δάσχεκ σαφώς ή θεόπνευστος Γραφή. Έν 212 Τ^Ρ plura. Sic enim ad verbum scribitur in Levitico i
τω Αευΐτικω ·* γέγραπται έπ\ λέςεως ούτως ·< Αυται < |Iaj sunt feriic Domini sancta», quas vocabilis
ai έορτα\ τώ Κυρίφ κληταί ” αγιαι, &ς καλέσετε *® ipsas temporibus suis. Mense primo, qnarladecima
αυτάς έν τοίς καιροίς αυτών. Έν τω πρώτφ μηνι (jje mensis inter vespertina Pliase Domino : septem
έν τή ιδ' ήμέρχ του μηνδς άνά μέσον (93) των diebus comedetis azyma. Et dies prima vocata
έστ;£ρινών Πάσχα τω Κυρ(ω. Επτά ήμέρας άζυμα sancta erit vobis. Omne opus* servile iioii facietis,
έδεσθε. ΚαΙ ή ήμέρα ή πρώτη κλητή άγια έσται et ofleretis sacrificium in igne Domino septem die-
ύμϊν. Πάν έργον λατρευτόν ού ποιήσετε, κα\ προσ- bns. Hldies septima vocata sancta vobis erit. Omne
όζετε όλοκαυτώματα ·* τω Κυρίω έπτά ήμέρας. Κα\ opus servile non facietis. Quando vero ingressi
ή ήμέρα ή έβδόμη κλητή άγία έσται ύμϊν. Πάν Ιργον fueritis terram , quam ego do vobis , et messueritis
λατρευτόν oO ίΛιήσετε. "Όταν δέ εΙσέλθητε είς τήν segetem ejus, et afferetis manipulum , primitias
γην, ήν έγώ δίδωμι ύμϊν, και θερίζητε τδν θερισμόν β messis veslre , ad sacerdotem , et levabit fascicii-
αύτης, κα\ οίσετε τδ δράγμα, άπαρχήν του θερι- Ium coram Domino υΐ acceplabilc sit pro vobis. Et
σμοΰ ύμων, πρόςτδν Ιερέα, χα\**άνοίσει τδ δράγμα crastina a primo offeret illum sacerdos. El nume-
έναντι Κυρίου δεκτόν ύμϊν, κα\ τή έτΜίύριον τής rabitis vobis a postero die prima Sabbatorum , a die
πρώτης άνοίσει αύτό ό Ιερεύς. ΚαΙ άριΟμήσετε ύμϊν qua obtuleritis manipulum impositionis. Septeni
άπό της επαύριον τής πρώτης των Σαββάτων άπό hebdomadas plenas numerabilis usque ad crastmiim
τής ήμέρας, ής άν προσενέγκητε τό δράγμα του έπι- ultimae hebdomadis , numerabilis quinquaginta dies,
θέματος, έπτά έβδομάδας όλοκλήρους αριθμήσεις et offeretis sacrificium novum Domino, et vocabitis
έως τής έτΜίύριον τής έσχάτης έβδομάδος, άριθμή- diem hanc vocatam : sancta erit vobis. Omne opus
οετε πεντήκοντα ήμέρας, κα\ προσοίσετε θυσίαν servile non facietis in ea, ·
νέαν τψ Κυρίφ, χα\ καλέσετε ταύτην τήν ήμέραν κλητήν · άγία έσται ύμϊν. Πάν Ιργον λατρευτόν au
ποιήσετε έν αύτή. ι
Είτε ·■ οδν τήν ιε' τής σελήνης, ώς έν Σαββάτοι Sive igitur χν luna; , ut quae in S.abbalum inci-
φθάσασαν, μετάτό θύσαι τόν άμνόν, δεύτερον ώνό- deret, post sacriiicatum agnum, secundum appel-
μασε Σάββατον ό εύαγγελιστής, εϊτεώς πρώτην ούσαν q lavit Sabbatum evangclista ; sive quod esset prima
τής Πεντηκοστής, ήγουν των έπτά τής έν τούτφ τφ Quinquagesimae, seu vii Sabbatorum quae lioc anno
hci Πεντηκοστής, πανταχόθεν φαίνεται βτι τήν in Quinquagesima exstitere , omnimodo apparet ,
έν τούτφ τφ Ιτει τού Πάσχα έορτήν δηλώσαι βου- cum in ipso anno Paschalis festum duplicare vo-
λόμενος 6 εύαγγελιστής δευτερόπρωτον ώνόμασε luisset evangelista, secundo- primum appellasse
Σάββα^ν. Τούτο τό Πάσχα έδήλωσεν χα\ δ θεολό- Sabbatum. Ilocce Paseba indicavit theologus ct
γος χα\ εύαγγελιστής Ιωάννης μετά τό πρώτον evangelista Joannes, post primum in Cana Galila;;e
έν Kavf της Γαλκλαίας θαύμα, δτε τό ύδωρ οίνος miraculum , quando aqna vinuni facta est , cnm ita
έγένετο, λέγων ούτως * c Ταύτην έποίησεν άρχήν ait : f Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana
Twv σημείων 6 Ιησούς έν Κανφ τής Γαλιλαίας καλ Galilieas, et manifestavit gloriam suam , et credidr-
έφανέρωσεν τήν δόξαν αύτού καΐ έπίστευσαν είς αύ- runt in eum discipuli ejus. Post hoc ascendit Ca·
τόνσΙ μαθητζ\ αύτού. Μετά τούτο άνέβη (94) είς pliarnaum ipse ct mater ejus, et discipuli ejus, et
Καιεερναούμ αύτός χαΐ ή μήτηρ αύτού, χα\ οί μα- fratres ejus, et ibi manserunt non inultos dies , et
θηταλ αύτού, χα\ οΐ άδελφολ αύτού. ΚαΙ Ιμειναν ού prope erat Pascha Judieorum , el ascendit Jesus
τοολλάς ήμέρας * χαέ έγγύς ήν τό Πάσχα τών Ίου- llierosolymam. *
δαίων, χα\ άνέβη ό Ιησούς είς Ιεροσόλυμα. D
Πρώτον ουν Πάσχα νομικόν έόρτασε συν τοϊς Primum ergo Pascha legale cum discipulis suis >
μαθηταΐς μετά τό βαπτισθήναι ό Κύριος έν τφ όγδόφ postquam baptizatus est , celebravit Dominus , anno
Ιτει τής κατά φύσιν έννεαχοηδεχαετηρίδος τής σε- τιιι naturalis deceninovennalis cycli Iunx, et xxi
DUCANGIl NOTiE.
(93) *AWf μέσως, ΙΛ\, Άνά μέσον. Ilebr. inter (94) Άνέβη. Textus Gr. babet κατέβη. deseen-
imms vesperas. dit.
YARliE LECTIONES.
·' Λευιτιχιρ xxiii, 4. ·· κληταί. κα\ αύται PV. ·· καλέσετε. καλέσουσιν V. ·* μέσον, μέίϊοιν U. ** δλο·
καύτωμα Ρ. καΐ οηι. Ρ. τής έπαύριον. επαύριον Ρ. ·■ είτα Ρ. ·· τήν om. Ρ. δηλώσαι. δι*
ιιλώσαι PV. ** χα\ ora. Ρ. Ιωάννης, ιι, ϋ. ήόρτασε Ρ. έννεακαίδεκα. ιθ' Ρ.
Ι
519 CimONICOX
naturalis vigiiitioclcnnalis cycli solis , cii:n siimiuus i
esset pontifex Hierosolymis Isniael Baplii.
Sunt autem discipulorum quos elegit Doiiiimis
nomina liaec :
I. Simon Petrus « aposloloriim priiict*ps.
II. Andreas , frater Petri.
III. Jacobus, Zebedsci frater.
IV. Joannes, frater ejus, quem dilexii Jesiis,
qui fuit evangelisU.
V. Philippus.
VI. Bartholomaeus.
PASCHALE 520
λήνης X3\ κα' της κατά φΰσιν όκτωκαιεικοταετηρίδος·*
του ήλιου, δντος άρχιερέως έν Ίερουαα/.ήμ Ίσμαήλου
του Βάφει.
ΕΙσιν δέ των μαΟητιον (95) αΐ ττροσηγορίαι , ών
έξΐλέςατο ό Κύριος, ούτως
α'. Σίμιον Πέτρος ό των άποστύλων κορυφαίος.
Άνδρέας 6 άδελφδς αυτού,
γ*. Ιάκωβος ό τού Ζεβεδαίου.
213 δ' **· Ιωάννη; ό άβελφδς αυτού, δν ήγάΐτα
b Ιησούς ^·. ό ευαγγελιστής,
ε'. Φίλιππος.
Βαρθολομαίος.
DUCANCll ΝΟΤΑ).
(95) ΕΙσΙν δέ των μαθητών. Dc apostolis ac
Christi discipulis multi ex eruditis hactenus egere,
ac in primis Baronius an. xxxiii, n. 40; Combeh-
silis, ad Hippolytum de xii apostolis; Binius ad Do-
rotlioum de xn apostolis et lxx discipulis, t. Vli Bibi.
Palr. et aliipiot alii. Sed cum quidquid de hisce
( hrisli discipulis a veteribus etiam quibusdam scri-
ptoribus dubiae pariter fidei proditum est, Hippolyto
scilicet Tyri, et Epiphanio Cypri episcopis, uti prae-
feruut mss. codices, a supposititio illo Dorotheo
hau.4uni fere sit, haud alienum duxi ab instituto,
si ad auctoris Chronici illustrat ionem, fusioris vice
commentarii, ex cod. Kegio illius opusculum hac-
tenus ifitegrum ineditum huic subderetur. Quippe
qii:e XII apostolos, et lxx discipulos duntaxat spe-
ctanL Latine versa habentur in Bibliotheca Patrum,
caeteris contemnendis omissis, ut qux non modo,
quod fuerit in eo conscribendo auctoris coiisiliiini,
sed pravam etiam illius fidem aperte prodant. In
eo enim omnia fere Ασύστατα, verisque falsa ad-
mista sunt, ubi nusquam sibi constat, aii.achroni·
amorum quibus scatet nulla habita ratione. Sed et
quidquid de lxx discipulis ingerit, ex nominibus
quae habentur in epistolis canonicis desumptum est,
adeo ut iis Caesar etiam accenseatur, quod Caesaris
seu imperatoris Paulus meminerit, uti a viris doctis
pridem est observatum. Quinetiam auctoris nomen
Ipsum Octitium est : neque enim Doroiheus ille
martyr in rerum natura unquam fuit, uti supra at-
tigimus, neque ista quae illius nomine circumfe-
runtur Tyrius ipse Latine Romae scripsit, quae con-
ficta sunt ab otiosis et malae fidei Graeculis, qui
Hornae veteris primatum iniquo ferentes animo,
ηονφ praerogativam quavis ratione asserere semper
sunt annixi. Atque id sane consilii satis aperit ille
a quo confictos est, quique suam aetatem prodit,
υποβολιμαίος ille Dorotbeus, duin post recensitos
LXX Christi discipulos, Byzantiis longe ante quam
Romanis Christianam fidem praedicatam fuisse pro-
bare contendit, indequeCoustantinopolitanoepiscotK)
primas partes deberi conficit, captata exhinc oaa
sione Byzantiorum episcoporum ab eorum primo
Stachy ad Metrophanem usque catalogum et se-
riem pertexendi, vel etiam iorte confingendi. Qui
quidem licet prorsus, ul diximus, confictus sit, fu-
tilis tamen auctoris apud Graeculos ea invaluit au-
ctoritas, ut pro vero habitus sit ac genuino, adeo ul
hunc Nicephorus ipse Constanlinopolitanus patriar-
cha in suam tibroiiologiam eadem omnino serie re-
tulerit, licet totus iste tractatus insulsis narratio-
nibus, ac ridiculis anachiOitisuiis, ut dixi , ubique
scateat. Byzantii <|uippc cpisropoium catalogum ab
ipso S. Aii.irea r»*|«elil, vcl certe a Stachy, quem
) ab eo factum Byzantii cpisccmum ait, eique succes-
sorum continuam seriem alungit, contra quam fidei
paulo sincerioris Georgius Cedrenus in ^vero
p. 256, et Synicon Logothe.ta in Chron. ms., ubi
illo imperante primum constitutum esse Byzantii
episcopum Philadelphum (cujus Dorotheus iste non
meminit) et annos iii praefuisse scribunt, cum ante
octennium Ecclesi:e pncfiiisset quidam presbyter.
Huic successorem Eugeniiim sub Gordiano ascri-
bunt, ac annos xxv sedisse volunt. Tertium nescio
an ii prodiderint. Certe Metrophanem quartum Bv-
zaiitii episcopum creatum anno ix Constantini M.
ait idem Cedrenus, quod in an. vi rejicit Theopha-
nes, in vni vero scriptor Chronici, a quo primus
Byzantii episcopus nominatur, ut Alexander ejus
successor, secundus, sub an. xvni ejusdem Augusti,
quasi ante Metrophanem nulli antea episcopi Bv-
zantii fuerint nisfbjec intelligenda sint, ex quo urbs
a Constantino fuit instaurat:». Sed et non modo
\ hanc a Dorotheo confictam Byzantiorum episcopo-
rum seriem amplexus est ipse patriarcha Nicepho-
rtis, sed ct auctor Catalogi episcoporum Byzantii
editus a Leunclavio, ci nescio quis Georgius mo-
nachus, alius ab eo quem Hamarlolum vocant, qui
Chroriicon contexuit ab Adamo ad Alexium Coiu-
neniim, exscriptis ad verbum aliis scriptoribus,
cujus partem aliquam edidit Combefisius inter By-
zantina: Historiae scriptores post Theophanem, licet
in hisce nihil prorsus novi scribat. Is autem sic de
ipso Dorotheo loquitur, verbis pene ipsis quibus ipse
Dorotheus In Prologo, sub ann. mundi v. hdctxxvi,
Christi cccxvi : Τότε^ κα\ Δωρύθεος έπίσχοπο; Τύ-
ρου ό έπ\ Διοκλητιανου πολλά χαχοπαΟήσας, χα\ έςο-
ρίας χα\ βασάνους ύπομείνας , ήχμανΧν. Ηλειστα
συγγράμματα χαταλπών 'Ρωμαϊκά , ώς άμφοτέρων
γλωσσών Εμπειρότατος χα\ πολυϊστωρ βι* ευφυΐαν
γενόαενος. Ούτως άχριβώς χαι περ\ τιυν Επισκόπων
των Βυζαντίου, χαι άλλων τ»λλών διεξηλΟεν τόπων.
. Έπανελθών 0Ε Εχ της Εξορίας, χαι Εν τή συνόδίρ ε«>-
^ ρεθεϊς xατα/αβόJV τήν ίοίαν παροικίαν, όιήρχεσεν
έως Ίουλιανού τού Παραβάτου, κα\ Επειδήπερ ού
προφανώς, άλλά χρυπτώς βιά τών αρχόντων ό μια-
ρός άνήρ* είς τούς Χριστιανούς παροίνει, πάλιν 6
μαχάριος Δωρόθεος κατέλαβε ν την Όδυσσόπολιν,
Ιν'^)α καί συσχεθείς ύπύ τών άρχόντων Ίουλιανου,
καϊ πολλούς ύπομείνα; αίκισμούς, έν βαθυτάτφ γή-
ρει διά τήν είς Χριστόν ομολογίαν ταϊς βασάνοις
έναπέθανεν. Istius Doroilici meminit rursum sub
Juliano. Hos vero qiialescniiqiic ac suppositi lios
scriptores in publicum interdum efferri inleresl, ne
ii in posterum άγ:ογράφοις , vel ecclesiasticis tam
temere acceiiseanliir.
VARliE LECTIONES.
ό^τωχΑ'.ε'.κοσα. η' /.α\ x' P. ** 6 oin. Γ. ούτως, αύται P. Conf. p. 27 B. θ', δ' καϊ Υ.
Ιησού, Ίητούς I». ό. δς ϊ \.
‘•ό
S31
ζ\ βωμ^ς.
η'· Ίάχωβος 6 του Άλφαίου, ό του Κυ-
ρίου χατά σάρχα, 6 έττιχληθείς Δίχαιο;.
β'.. Ματθαίος ό ευαγγελιστής,
ι'. Θαδβαίος 6 χα\ Λεβαΐος, ό έπιχληθεις Βαρ-
σαβάς.
ια\ Σ(μων 6 Κανανίτης ό έπιχληθε\ς Ίούβας ,
\αχώ6ου·
··. Ίοΰθας Ίσχαφιώτης.
Τούτους τους ιβ' μαθητάς δχων 6 Κύριος·* των
λοιτχον αύτοΟ μαθητών κατά τι γέρας έξαίρετον
άποστύλους ώνύμασεν.
Κα\ αύθις άναοείχνυσιν έτέρους ο', ώντινων χα\
αύϊών αΐ προσηγορίαι είσίν ·· αίίται.
α\ Ματθιας, δν άνέδειξεν ό Κύριος, ό χαΐ συγχατ-
CHRONICON PASCHALE. 511
Λ >Ίΐ. Thomas.
VIII. Jaoobus Atpbspii , frater Domini secundum
carnem, qui dictus est Justus.
IX. Matthaeus evangelisia.
X. Tbaddaeus, qui et Lebaeus, cognominatus
Barsabas.
XI. Simon Cananites , dictus Judas , Jacobi F.
XII. Judas Iscariotes.
Hos XII discipulos cum haberet Christus, bos
prae caeleris suis discipulis, singulari quadam prae-
rogativa apostolos nominavit.
Rursum alios lxx designavit, quorum pariter
bxc sunt nomina :
I. Matthias, quem Dominus designavit, qui aliis
αριθμηθε\ς μετά των ια' ·* άποστδλων μετά τδ άνα- Β χι Apostolis annumeratus est, postquam Dominus
ληφθήναι τδν Κύριον άντί Ιούδα τοδ Ίσχαριώτου,
ώς περιέχουσιν α1 Πράξεις.
β*. Σωσθένης, οΐί μέμνηται Παύλος Κορινθίοις έτ:ι>
στέλλων.
γ. Κηφάς, δμώνυμος Πέτρου ··, φ χαΐ έμαχήσατο
Παύλος κατά Ιουδαϊσμού,
δ*. Λίνος, ου μέμνηται Παύλος Τιμοθέφ γράφων.
ε’. Κλεωηάς (96), ού μέμνηται είς τδ κατά Ματ-
est assumptus , loco Judae Iscariolx , ut Acta con-
tinent.
n. Soslhenes, cujus meminit Paulos ad Corin-
thios scribens.
III. Cephas, Petro cognominis, cum quo con-
gressus est Paulus de Judaismo.
IV. Linus , cujus meminit Paulus ad Timotheum
scribens.
V. Cleopas , cujus meminit Evangelium secundum
Ιαϊον Εύαγγέλιον.
'Ακύλας.
ιθ'. Έρμάς.
Mattha:um.
VI. Aquilas.
XIX. Hermas.
ζ·. Έπαΐνετος.
κ'. Πατροβάς ·■.
VII. Epaenetus.
XX. Patronas.
η'. 'Ανδρόνικος.
κα'. Έρμης.
VIII. Andronicus.
XXI. Hermes.
θ'. Άμι^ΐας.
214 Φιλόλογος.
IX. Amplias.
XXII. Philologos.
ι*. Ούρβανδς.
χγ». Νηρεύς··. ^
X. Urbanus.
xxiii. Nereus;
ια'. Στάχυς.
χδ'. Όλυμπδς.
XI. Staebys.
XXIV. Olympas.
ιβ'. Άπελλής.
κε'. Αούκιος.
XII. Apelles.
XXV. Lucius.^
ιγ^. Ήρωδίων.
κς·'. Ίάσων.
XIII. Herodion.
XXVI. Jason.
ιδΓ. 'Αριστόβουλος.
χζ*. Σωσίπατρος.
XIV. Aristobulus.
XXVII. Sosipater.
ιε'. Νάρκισσος.
κη'. Τέρτιος.
XV. Narcissus.
XXVIII. Tertius.
ις^, Τούφος.
κθ'. Γάϊος.
XVI Rufus.
XXIX. Gaius.
iC. 'Ασύγκριτος.
λ'. Έραστος.
xvn. Asyncritus.
XXX. Erastus.
H)·. Φλέγων,
λα'. Κούαρτος, ών ·’
μέμνηται Παύλος 'Ρωμαίοις
xviii. Phlegon.
XXXI. Quartus , cujus meminit Paulus ad Roma<
Ινιστέλλων
λβ'. ^Αι»>λλώς.
λγ^. Στεφανάς ··.
λδ*. Φουρτουνάτος.
ΙΥ. ^Λχάΐχος, ών ·· μέμνηται Παύλος είς τήν πρδς
Κορινθίους α' *· Επιστολήν.
λ^'. Τύχικος, ού ·* μέμνηται Παύλος Έφεσίοις
γράφων.
λΓ. Κλήμης, ου μέμνηται Παύλος είς τήν πρδς
Φιλιπικηαίους·*·
nos scribens.
xxxii. Apollo.
XXXIII. Stephanus.
xxxlv. Fortunatus.
XXXV. Achaicus, cujus meminit Paulos in Epistola
ad Corinthios.
xixvi. Tycbicus , cujus meminit Paulus ad Ephe-
sius scribens.
xxxvii. Clemens , cujus meminit Paohis in Epi-
stola ad Philippenses.
DUCANGfl NOTi£.
(96) ΚΛεωχάζ. Qui alias Κλωπάς et Joachimi patris Deiparae frater fuisse dicitur in ood^ Rog.
wper ex Chio huc allato.
VARIiE LECTIONES.
*· 6 άδελφδς τού. άδελφδς P.
εΙσΥν om. P. ** »«'· Ρ· sola.
·· Στέφανος P. ·· ού P., δν RV.
Patrol. Gr. XCIL
δ Κανανίτης. Κανανίτης P. »· ιβ*. ιβ* χα\ V.
•^ Πέτρω Ρ. *" Πατριυβάς PV. ·· Νιρεύς V.
·· α* οηι. jp ·* ού P.f δν V. ·· Φιλιππισίους Ρ.
Κύριος. Χριστδς Ρ.
·· διν.ούΡ, δνΧ·
f
Η3 CHRONICON PASCHALE.
hli
3LS1V11I. Epaphrodiliis. A
uxix. Oiiesimus.
XL. Arislarchus.
xLi. Jesus, dictus JusUis*
xLii. Demas.
•xLiii. Nymphas. . *
XLiv. Archippus, cujus meminit Paulus in Epi-
stola ad Corinthios.
xLv. Onesipborus.
xLvi. Crescens.
XLII. Erasius.
xLviii. TrophiiDUS,
XLix. Eubulus.
L. Pudens, cujus meminit Paulus in Epistola
secunda ad Timotheum.
Li. Artemas. &
iii. Tychicus.
Liii. Zenas jurisperitus ; (piorum Paulus memi-
nit, in Epistola ad Titum.
Liv. Philemon.
LV. Epaphras.
Lvi. Demas, quorum meminit Paulus in Epistola
ad Philemonem.
Reliquos xiv invenies comprehensos una cupa
Paulo post Domini in coelum ascensum.
Ab Adam usque ad diluvium, anni ii. mcclxii.
A diluvio usque ad exitum ex ^gypto ,
).η\ Έπαφρίδ'.τοί.
λΟ'. Όνήοιμο;.
μ'. Άρίσταρχο^.
μα'. Τησοΰ; ό λεγάμενο; Ίουστο;.
μ?'. Δημδς (97).
μγ'. Νυμφας.
μδ'. ΆρχιπτΓΟ^, ών ·* μέμνηταί ΙΙαΟλος είς τή^
πρδς ΚορινΟ(ους
με'. Όνησίφορος.
μς'. Κρήαχης.
μζ*. Έραστος.
μη'. Τρόφιμος,
μθ^. ΕΟβουλος.
ν'. Πούδης, ών*·· μνημονεύει Παύλος είς την πρδς
Τιμόθεον p' Έπυτολήν.
να'. *Αρτεμ5ς.
νβ'. Τύχικος.
νγ'. Ζηνδς 6 νομικός, ώντινων είς τήν πρός Τ(τον
Επιστολήν Παύλος·· έμνημόνευαεν.
νδ'. Φιλήμων.
νε'. Έπαφροίς.
νς'. Δη μδς, ώντινων και αυτών είςτήν πρός Φιλή-
μονα Παύλος έπεμνήσθη.
Τους δό λοιπούς ‘(98) ιδ* ευρίσκεις &μα Παύλφ
συ νάνε ιλη μ μένους·^ μετΔ τήν άνάληψιν τού Κυρίου.
’Από ΆδΔμ (99) έπ\ τόν κατακλυσμόν 5τη ,βσξβ'.
Άπό τού κατακλυσμού έπ\ τήν Ιξοδον Ιτη ·· ^φοε .
MOLXXV.
Α profectione duce Moyse ex ifigypto usque ad 215 διΔΜωΟσέως εξ Αίγυπτου πορείας
primam templi aedificationem, quae post tertium ^ πρώτην οίκοδομήν τού ναού, ήτις άρχήν
annum Salomonis coepta est, anni dcxiv. ^ έΧαδε μετά τό τρίτον Ιτος Σολομώνος, Ιτη χιδ' (1),
Α quarto aiino Salomonis, sive prima aedificatione Άπό τετάρτου Ιτους Σολομώνος, ήγουν τής πρώ-
templi, usque ad Cyrum Persarum regem, an. της έπισκευής τού ναού έπΙ Κύρον βασιλέα Περσών
CCCCLXXX, et menses iii. Ιχη υπ' καΐ μήνες γ'.
Α Gyro Persarum rege usqub ad Alexandrum Άπό Κύρου βασιλέως Περσών έπΙ 'Αλέξανδρον «
Macedonem, anni ccxlvih, et menses ix. Μακεδόνα Ιτη σμη' κα\ μήνες θ'.
Ab Alexandro Macedone usque ad praesentem xv Άπό 'Αλεξάνδρου Μακεδόνος Ιως τού παρόντος ιε'
(Tiberii) annum, et initium praedicationis Christi Ιτους Τιββρίου Καίσαρος καΐ τήν καταρχήν τού σω-
hoc an. xv. coeptae, anni ccclvi. τηρίου·· κηρύγματος, ή γέγονε κατά τό παρόν Ιτος ιε*,
Ιτη τνς*'.
Ab Adam vero usque ad praesentem annum xv Όμού άπό Άδάμ Ίως τού παρόντος Ιτους ττεντε-
Tiberii Caesaris, sive ad ipsum xx mensis Martii, καιδεχάτου Τιβεριου Καίσαρος, ήγουν τής»· ειχάδος
colliguntur anni integri ν. mdxxxvii. xa\ αύτής τού Μαρτίου μηνός, Ιτη ,εφλζ' πλήρη»·.
Post baptismum, tres alios annos morbis curaii- Μετά τό βάπτισμα ένδιέτριψεν ό Κύριος είς τάς
dis insampsit Dominus, dum cura discipulis siiis |y Ιάσεις Ιτερα (2) γ* Ιτη·» συναναστρεφόμενος τοίς
I D0CANGII ΝΟΤΛ.
ίαοΙ η. II, (2) 'Έζερα τρία. Primus omnium Eusebius, quod
/ftSf W Infra pag. 224. Hippolytus tantum indicaverat, ostendit intervallum
• Aoo^i. (^nferendus hoc loco Eusebius a baptismo ad resurrectionem non minus esse trien·
in Lhron. et ex eo Prosper : neque enim in oin- nio, quanquam minus quadriennio : quod priores
nibus cum auctore concinit. auctores, praeter Hippolytum ct paucos alios, uno
. (I) χλ emendat vir doctus ex iis qiiae ha- anno posteriores biennio terminarunt. Scaliger.
bentur an. ii Solomonis. ^
\Μ\\Μ LECTIONES,
·· οδ P., δν V. ·^ τούς ΚορινθΓους Ρ. Scribe Κολοσσαείς (ιν. 45, 47). ·» ών. δν PV. ·· 6 Παύλος Ρ.
·» συναναλελημμένος Ρ, συναλειλημμένους R, συνειλημμένους ιη. R. ·· Ιτη οιη, Ρ. ·· Τιβερίου — σωτη-
ρ.ου (Τιβεριου) και είς τήν καταρχήν τού σο>τηρ(ου Ρ. solum (Τιβερίου) R. *Έως simul cuin genitivo el
accusativo est eliain p. 283B. »· άπό τής Ρ. sola. »« πλήρης V, πλήρεις Ρ., om. R. Conf. ρ.' 31)ϋ Β.
γ' Ιτη. Ιτη τρία Ρ.
525 CHRONICON PASCHALE. 52fi
μα^ητζΓς αύ-οΰ. Κα\ xi τ:ε(>\ τούτου Λουκάς φάνε- Α convcrsarelur. Alqiic K®c de eo declarat Lucas,
poi, λέγων oxt i ΕΙπεν Κύριος δίΛ *Ηρώδην * · ubi ait : f Dominus dixit de Herode; Euntes, dicite
Πορευθέντες εΓπατε xfj άλώ-εκι ταύττ; · Ιδού έχ- vulpi illi : Ecce ejicio daemonia, et sanitates perficio
βάλλω δαιμόνια καΐ Ιάσεις έπιτελώ σήμερον και αύ- liodie el cras, et tertia die consummor. > Per haec,
ptov, και τή τρίτη τελείου μαι, oii τούτων τά τρία tres annos indicans. Quod autem dixit, hodie, os-
Ιτη σημαίνων. Τδ δλ είπεΙν σή^ιερον δείκνυσιν οτι tendit quod primo anno suarum curationum haec
τψ τερίότω ένιαυτω των Ιάσεων αύτοΰ ταΟτα έδήλω- renuntiavit Herodi. Idipsum etiam indicat Joannes
σεν τφ Ηρώδη. Τούτο δλ αύτδ κα\ Ιωάννης 6 εύαγ- evangelista, dum a Paschate tres annos et ipse in
γελιστής δηλοϊ ά^δ Πασχών εις ’· Πάσχα τρία Ιτη (3) niius sanationibus statuit,
κα'. αύτδς έν ταί; Ιάσεσιν αύτοΰ.
Ίνδ. ις'. ύπ. ϋύεννιχίου (4) κα\ Λογγίνου. Μ, (Α. a Μ. C. δο37.) χνι. Ind, ιι. Vennicio et
Longino coss.
Έν τφ τταρόντι ,εφλτ/ Ιτει (4*) γενέσεως κόσμου, praesenti ν. νηχχχνιιι anno a mundo condito,
αρχήν είληφότι άπδ κα' τού κατά 'Ρωμαίου; Μαρτίου qy·, ‘mitium sumit a xxi secundum Romanos mensis
μηνδς, δεύτερον νομικδν έπετέλεσε Πάσχα μετά τδ Martii, secundum legale Pascha celebravit Dominus
βαπτισΟήναι ό Κύριος χατάτδ ϊνατον^· έτος τη; postquam est baptizatus, anno ιχ naturalis noven-
κατά φύσιν έννεακαιδεκαετηρίδος τής σελήνης κα\ decennalis cycli lunae, et xxii naturalis vigintiocten-
κατά τδ χβ' έτος τής χατά φύσιν όκτωχαιβιχοσαετη- nalis cycli solis,
ρίδος’· τού ήλίου.
Θέλοντες δέ γνώναι ττόστη τού μηνδς ΙφΟασεν Si nosse velimus quota mensis occurrat xiv primi
ή ιδ' τού ττρώιου μηνδς τής σελήνης χατά τδ παρδν mensis lunae hoc praesenti anno, inveniemus anno
έτος, εύρίσχομεν εις τδ ένατον·® έτος τής χατά φύ- naturalis decemnovennalis cycli adjunctas epactas
civ έννεακαιδεχαετηρίδος ττροσχειμένας έπακτάς κη'. xxviii. His addimus anteluminares xiii, et antelu-
Ταύταις προστίθεμεν ιγ' τάς ·χρδ των φωστήρων nares νιι, et χι a χχι Martii mensis, Aprilis vero xv
χα\ «ροσελήνους ζ χαΐ ια' τάς άττδ χα' χαΐ αύτής τού fiunt lxxiv. Deme ex his bis xxx, reliqua sunt xrv.
Μαρτίου μηνδς, Απριλίου le'· γίνονται οδ'. Έχβα Colligimus igitur hoc anno χιν lunae χν mensis Apri-
δις λ' · γίνονται ξ · λοιπδν ιδ'.Έγνωμεν ούν ώ; χατά Iis occurrisse,
τδ παρδν ίτος έφθασεν ή ιδ' τής σελήνης τή ιε' τού
*Λπριλίοι> μηνός.
Είτα·· θέλοντες γνώναι καΐ τήν ήμέραν, έν ή ^ Si velimus praeterea nosse etiam et diem (seu
Εφθασεν ή ιδ*, 216 εύρίσχομεν χατά τδ χβ' έτος τής feriam) qua occurrit χιν, inveniemus χχ anno vi·
δχτωχαιειχοσαετηρίδος ·· προσχειμένας έπαχτάς ε', gintioctennalis cycli ascriptas epactas ν ; his addimus
ταύταις συνάπτομεν τάς πρδ των φωστήρων γ* χα\ anteluminares ιιι et χι, a χχι mensis Martii, et Apri-
ta' άπδ χα' τού Μαρτίου·· χα\ Απριλίου ιε'· γίνον- lis χν, fiunt xxxiv.«Has divide pervii, septies iv
xct λδ*. Ταύτας άνάβαλε είς C'* C' δ' γίνονται κη'· efficiunt xxviii; reliqua sunt vi. In teli igi mus ergo
Αοιπδν ς'.Έγνωμεν ουν ώς ή ιδ' τού πρώτου μηνδς χιν primi mensis hoc praesenti anno occurrisse
τής σελήνης χατά τό παρδν έτος Εφθασεν έν ή μέρα die νι.
Ιχτη.
Τούτο τδ δεύτερον·* Πάσχα φαίνεται δηλών ό θείος Hocce Pascha videtur indicare divinus evange-
εύαγγελιστής Ιωάννης μετά τδ δεύτερον θαύμα δ lisla Joannes, post secundam miraculum quod fecit
έποίησεν 6 Τησούς έν Καν|ί τής Γαλιλαίας, ίασάμε- Jesus in Cana Galilaeae, cum reguli pueram sanavit,
vo; τδ παιδίον τού βασιλικού *^, γράφων ούτως ·· ‘ Ubi ita scribit : c Hoc iterum secundam signum fecit
i Τούτο πάλιν δεύτερον σημεΐον έποίησεν ό Ιησούς Jesus, cum venisset ex Judaea in Galilaeam. Post
έλθων έχ τής'ίουδαίας είς τήν Γαλιλαίαν. Μετά haec erat festum Judaeorum, et ascendit Jesus llic^
ταύτα ήν Εορτή τώ> Ιουδαίων, χα\ άνέβη Ιησούς είς 0 rosolymam. ι
Ιεροσόλυμα, ι
DUCANG1I NOTiE.
(3) ΠάίΤχα τρία §τη. Vide Petavium, lib. xii De νου Κασσίου. Viniciiu dicitur Idatio et aliis, el in
doetr. temp. cap. 17; el Usserium Ariiiacbsnum in vet. Inscript. mlzxxvii. Vide Herwartum in Chro-
AemsL t. II, pag, 569, apud quos haec quaestio ex- nolog. cap. 249, el Nortsium in Epist. consulari» ^
penditor. pag. 2.
(5) Ohemniev* Epiphan. Ούεννιχίου χαΐ Αογγί-
VARfiE LECTIONES.
·· λέγων. XIII, 32. ό om. P. πάσχων είς om. Ρ. ’· έννατον Ρ. έτος om. Ρ. ·· η' κα\ χ, έτη-
ρβος Ρ. ·· θέλοντες δέ. εΐτα θέλοντες Ρ., θέλοντες R. ·® έννατον PV. ·®* ιθ' ετηρίδος Ρ. ·* πρό.
ερ&ς V. ·· δίτα. εΐ Ρ. ·· η' χα\ κ' ετηρίδος Ρ, ·^ φωτήρων V. ·· Μαρτίου μηνδς Ρ. ·· δεύτερον
ί· Ρ.* ·’ βασιλικού, βασιλίσκου Ρ. ·· ούτως, ιν, 54.
887 CHRONICON PASCHALE. 52β
Cum igitur pro celebri et singulari, ac primario A Επειδή γάρ έπίσημον xa\ έξαίρετον xa\ πρώττ,ν
festo Paseba apud f udseos haberetur, ideo evange- έορτήν 'Ιουδαίοι τήν τοΰ Πάοχα εΐχον, διά τούτο 6
Usta quidem interdum illius praeeise meminit, dum εύαγγελιατή? ποτέ μέν μετά προσδιορισμού ταΰτηί
ait : « Prope erat Pascha festum Judaiorum. · In- μέμνηται, λέγων·* · c Έγγΰ; ήν τδ Πάσχα, ή έορτή
lerdum etiam generatim, ut cum scribit : « Erat τών Ιουδαίων, ι ποτέ δέ άπροσδιορίστως γράφων ·
festum Judaeorum, ι 'Ήν έορ^ή ^ών Ιουδαίων. >
Secundum ergo Pascha is videtur mihi signitt- Τδ β' τοίνυν Πάσχα δοχεί μοι σημαίνειν ένταύθα
eare, cum hoc loco dicit ; « Post haec erat festum είπών··- t Μετά ταΰτα ήν έορτή τών Ιουδαίων, παί
Judaeorum, et ascendit Jesus Hierosolymam. · I3bi ^νέδη Ιησούς είς Ιεροσόλυμα. . Ένθα γάρ έτέρας
enim Judaeorum festi alterius meminit, semper illud μνημονεύει τών 'Ιουδαίων έορτή;, μετά προσδιορι-
designat nominatim,utoum de festo Scenopegiorum βμού πάντως ταύτης μέμνηται, ώσπερ χα\ τή; έορ-
loquitur : ε Et erat prope festum Judaeorum , » "«ήί "'ών σχηνοπηγιών, λέγων ·· · « Καί ήν έγγΰ; ή
cum Eleaiaros, Ananiae filius, esset pontifex. ''ών Ιουδαίων ή σχηνοπηγία, δντος άρχιερέως
Έλεαζάρου υιού Άνάνου *' (5).
[01. Iph.l
5t. (A. a Μ. C. 5558.) xvn. led. ui. Tiberio B γ*. ιζ'. Οπ. Τιβερίου Καΐσαρος
«ιτβ V C08. 5. νοϋ (6),
Rursus tertium legale Paseba post baptismum Πάλιν τρίτον νομιχδν Πάσχα μετά τ& βαιττισθηναι
peregit Dominus anno χ naturalis decemnovennalis έορτάζει ό Κύριος έν τφ ι' Εχει τής χατά φυσιν iv^
cycli lun», et xxiii naturalis vigintioctennalrs cycli νεαχαιβεχαετηρίβος** τής σελήνης χα\ χγ* τής χατά
solis. Si velimus nosse quota mensis occurrit a xxi φύσιν δχτωχαιειχοσαετηρίδος τοΰ ήλΙου. Κα\ θέ-
mensis Martii, reperiemus incidisse in x annum na- λοντες γνώναι πόστη του μην6ς Εφθασεν χατά τά
turalis decemnovennalis cycli epactas lunae ix. His παρδν <εφλθ' £τος άρξάμενον^ άπ6 χα' χα\ αύτής τοΰ
adjungimus anteluminares xiii, antelunares vii et Μαρτίου μηνδς, εύρίσχομεν χατά xh δέχατον έτος
XI ab XXI Martii mensis, et iv Aprilis: fluntque xliv. τής χατά φύσιν έννεαχαιβ£χαετηρίδος***έπαχτ3:ς τής
Abjice XXX, relinquuntur χιν. Ecce occurrit xiv σελήνης θ', ταύταις συνάπτομεν τάς πρ6 τών φωστή-
primi mensis lunae hoc praesenti anno iv Aprilis ρων ιγ*, προσελήνους ζ', χα\ ια' τάς άπά xof τοΰ
mensis. Deinde si voluerimus diem nosse seu feriam, Μαρτίου μην6ς χαΐ 'Απριλίου θ' * γίνονται μβ'.'Εχ-
qua illa occurrit, invenimus xxiii anno dccemno- 6a ** λ' * λοιπόν ιθ'.Ίδοΰ Εφθασεν ή ιδ' τοΰ πρώτου
vennalis cycli epactas νι; bis addimus antelumina- μηνδς τής σελήνης χατά xh παρόν Ετος τή δ* τοΰ
resili et xi, basque a xxi mensis Martii, et ly Apri- 'Απριλίου μηνάς. ΕΙτα χαΐ τήν ήμέραν γνώναι βρυ-
iis, Ountqiie χχιν. Has per νιι dividimus, septem λάμενοι έν*^ ή Εφθασεν αύτή, εύρίσχομεν χατά τδ χγ·
ter faciunt xxi, supersunt iii. Colligimus ergo xiv Eto; τής δχτωχαιειχοσαετηρίδος** έπαχτάς Ταύ-
primi mensis lunae, qua legale Pascha peragi prae- ταις προστίθεμεν τάς πρδ τών φωστήρων γ* χα\ vat
cipitur, boc praesenti anno v.moxxxix. in iv Aprilis τάς άιώ χα* χα'ν αύτής τοΰ Μαρτίου **, θ' 'Απριλίου *
incidisse, et in feriam iii. γίνονται χδ'. Ταύτας παρά τδν^ ζ'· ζ* γ* γίνονται
χα'· λοιπόν γ'.Έγνωμεν οΰν δτι ή ιδ' τοΰ πρώτου μηνός τής σελήνης, έν ή τό νομιχόν έπιιελείσθαι
προστέταχται Πάσχα, χατά τό παρόν ,εφλθ' Ετος* Εφθασεν τή δ^ τοΰ 'Απριλίου μηνός χα\ ένήμέρφγ'.
Hoc tertium Paseba indicans divinus evangelisu 217 Τοΰτο τό τρίτον Πάσχα σημαίνων 6 θείος
ioannes, miraculum narraturus quod fecit Dominus, εύαγγελιστής 'Ιωάννης, μέλλων τό θαύμα διηγείσθαι,
com quinque panibus quinque hominum millia sa- δ έποίησεν ό Κύριος έχ πέντε άρτων πενταχιίχιλίους
Uiravit, dicit : t Post haec abiit Jesus trans mare άνδρας χορέσας, λέγει** c Μετά ταΰτα άτιήλθεν ό
Galilaeae Tiberiadis, et secuta est eum turba multa, Ιησούς πέραν τής θα).άσσης τής Γαλιλαίας τής Τε·
quia videbant signa quae faciebat super aegros. As- βεριάδος, χαΐ ήχολούθει αύτφ βχλος πολύς, δτι έώρων
cendit autem in montem Jesus, et ibi sedebat cum τά σημεία & έποίει έπ\ τών άσθενούντων.'Ανέδη δέ
discipulis suis. Erat autem prope Pascha, festum D είς τό όρος ό Ιησούς, χα\ έχεΤ έχάθητο μετά των μα^
Jildmomin. θητών αύτού.^Ην δέ Εγγύς τό Πάσχα, ή έορτή τών
Ιουδαίων, ι
DUCANGII ΝΟΤΛ.
'‘Ογζος άρχιερέως ΈΧεαζάρον νΙον 'Arariov·
Haec jure delet cod. Holstenii.
(8) Τό tt αάτου. Idatiani Fasti mss. Tiberiano
Cfiare iv $oh : ubi observanda vox Tiberiano, pro
TiberiOf ut Octaviano, pro Octavio· Neque porro solus
boc anno cos. fuit Tiberius : nam ei adjunctus fuit
^janus, quo caeso et hoste publico deiiuntialo,
illius nomen e Fastis erasum, ut in Lapide Nolano,
in quo suffecti ipsi Tiberio eo anno consules de-
scribuntur. Vide Norisiuin in Epjsl. consulari p^.
45. Errant autem Fasti in numero consulatuum Ti-
berii.
VARliE LECTIONES.
λέγο)ν. Yii, 2. ·* Άνανίου P. ** tO' ετηοίδος P.
P. έκ€α. Εκβαλε PV. ·’ έν om. P. ·" r'
* Ito; ^εφλΟ' P. · λέγει, vi, I.
η' χα\ x* ετη-
χα\ x' ετηρίδος P,
519 CHRONICON PASCHALE. 530
Τούτφ τω ένιαυτψ μην\ λώφ ^ χθ' ό &γιος Ίιϊ>άννης A Hoc anno, mense Loo (Augusto), die xxix»
6 πρόδρομος atal Βαπτιστής τήν κεφαλήν Αποτέμνε-
ται ύπδ Ήρώδου του βααιλέως τής Ίουδαίας, υΙου
δντος του πριυτου Έρώδου, Αδελφού ΆρχελΑου, δέ-
σμιος εις τδν Μαχαιροΰντα* φρούριον πεμφθε\ς διΑ
ΉρωδιΑδα, περ\ ου μνημονεύει ή θεία τών Ευαγ-
γελίων γραφή *. Ιστορεί δ^ χαΧ δ^Ίώσηπποςέν ιη»
'ΑρχαΐϋΛογΙας (7) αύτοΰ ρίδλφ ώς διΑ ΉρωδιΑδα,
γυναιχα ουσαν Φιλίππου το0· Αδελφού αύτοΰ του
Ήρώδου, 6 άγιος ΊωΑννης Αποτέμνεται. Άθετήσας
γάρ Ιτι ζώσαν τήν προτέραν αύτοΰ γυναΙχα ό Ηρώ-
δης, χατΑ νόμους αύτψ γεγαμημένην,Άρέτα δλ ήν
αΰτητοΰ Πετραίων* ^ασιλέως θυγΑτηρ,τήν δλ Ήρω-
διάδα ·· Ιτι ζώντος διαστήσας τοΰ Ανδρδς, δι’ ήν χαΐ
τ6ν ΙωΑννην Ανείλεν , πόλεμον αίρεϊται ό Άρέτας
sanctus Joannes praecursor el Baptista capite trun-
caturab Herode rege Judaeae, primi Herodis fllio,
Archelai fratre : cum vinctus in Macherunta ca-
sirum missus fuisset propter Herodiadem : de quo
meminit sacra Evangeiiortun scriptura. Narrat
autem Josepbus libro xvih Antiquitatum Judaica·
rwn, ut propter Herodiadem, uxorem Philippi fra*
tris Herodis, capite truncatus fuerit sanctus Joan-
nes. Dimiserat enim Herodes adhuc superstitem
priorem uxorem suam, legitimis sibi nuptiis copu-
latam : erat autem illa Aretae Petraeorum regis filia.
Herodiadem porro a conjuge adhuc in vivis divul-
sit, ob quam Joannem sustulit. Herodi vero bellum
intulit Aretas, ob injuriam filiae illatam, quo in bello
πρδς τδν Ήρωδην, ώς ήτιμασμένης αύτοΰ της θυγα- R universum Herodis exercitum profligatum, idque
τρδς, Αν φ πολέμφ πΑντα φασΧ τδν Ήρώδου στρατόν
διαφθαρήναι, χα\ ταΰτα πεπονθέναι τής λπιβουλής
Ινεχα τής γενομένης χμτΑ τοΰ ΊωΑννου. Ό δέ αύτδς
Ίώαηππος*' ίστορε? τής βασιλείας Αποπετπωχέναι
τΑν Ήρωδην διά Ήρύ;διΑδα^** με$* ής αύτόν χαΧ εις
ob structas Joanni insidias esse passum aiunt. Idem
denique Josepbus refert ob Herodiadem regno exci-
disse Herodem, illumque cum ea relegaturo, Lu-
gduni Hispaniae urbe habitare Jussum, eum summus
esset pontifex Simon Camathi filius.
τήν ύπερόριον ΑπεληλΑσθαι, Λουγδόνον της Σπανίας (8) ττόλιν οΙχεΤν χαταδιχασδέντα, βντος Αρχιε-
ρέως (9) Ιν Ιερουσαλήμ*^ Σίμωνος τοΰ ΚαμαθεΧ υΐοΰ.
Ίνδ. δΤ. ιη'. ύπ. ΠερσιχοΰχαΧ Βετελλίου** (10).
Ίησοΰς ό Χριστός *· δ τοΰ Θεοΰ ΥΙός τρεΤς ένιαυ-
τους χφΧ ος^' ή μέρας μετΑ τό βΑπτισμα (11) το?ς
Απυτοΰ μαβηταις τΑ σωτήρια χαΧ έπουρΑνια μαθή-
ματα παραδους καΧ τΑς ττερΧ έ αύτοΰ προφητείας έπΧ
πάθος παρήει ** τφ ιθ' Ιτει τής Τιβερίου (12) G anno χιχ, initium sumente a Martii mensis xxi,
μοναρχίας. Αρχήν είληφότι τή'* χα' τοΰ Μαρτίου prxsente ιν indictione, et anno χι naturalis decem-
32. (A. a^M. G. 5539.) xviii. Ind. iv. Persico et
Vitellio coss. 2. 203.
Jesus Christus, Dei Filius, cum annis iii, et diebus
Lxxvi, post baptismum discipulis suis salutaria et'
coelestia praecepta, editasque de se prophetias tra-
didisset, ad passionem transiit, imperii Tiberii
DUCANGII NOTJS.
(7) *Er tff της ΆρχαιοΛογΙας, Cap. 7.
(8) Αουγίότοτ της Σπαγίας. Imo Galliae urbe
nota.
(9) ^Οττος άρχιερέως. Haec absunt a cod. Hol-
stenii.
pO) ncpoifuov xa\ ΒετεΛΛΙον, Seu, ut praefert
edtUo Si^ligeri. Περσίχου xat Βιτελλίου. Hos coss.
stalim etiam post consulalum Tiberii iv, seu v, po-
nunt Fasti Idatiani mss., quos in editis post Galbae
et Syllae consulatnm rejecit Labbeus contra fidem
codicis quo usus est, hisce verbis, Persico et Vitellio
, Pu!o, adeo ut auctori Chronici in hoc concinant :
tametsi uterque scriptor in nomine Persici balluci-
nentiir, curo Paulus Fabius Priscus dicatur Dioni
lib. I.VIII, sed cur Pulo addatur Vitellii nomini in
Fast s Idatiaiiis, qui quidem L. Vitellius dicitur ei-
dem Dioni, non plane assequor : neque enim ausim
. asserere in Fastis fortean Graecis scriptorem Ma-
tianorum legisse Ούΐτελλιότ:ουλον, ita ut id nominis
posteri Gra^i Vitellio tribuerint, quod cum esset
in (eneris junior vel minor Vitellius appellaretur, et
postremus esset ex iv P. Vitellii filiis, ut scribit
Tranquillus. Verum, haec conjectura minus arridet :
' ψήη potias existimaverim auctorem CbEonici
ntriusque cos. nomina confudisse, et Pauli nomen,
quod erat Prisci, Vi telfio aptasse. Utcunque sit, constat
horum consulatum male hoc anno referri, quem Ii
demum gessere posl consulatum Galbae et Syllae.
Errori , ni fallor, ansam dedit Vitellii nomen , Auli
praenomine, ac L*. Vitellii fratris prim^enili. qui in
consulatu quem cum Domitio Neronis Ciesaris patre
?;esserat, obiit, ut (radit idem Tranquillus : cui suf-
eclus fuit M. Furius Camillus Scribonianus, cujus
cognomento Aruntii praeterea cognomen ascribunt
Contius et Temporarius : qua vero auctoritate incer-
tum, nisi forte Fastorum Siculorum, quorum excerplai
Ium vulgata erant, in quibus, ut et io Idatianis,
Aruntius curn Ahenobarbo copulatur. Nam alterius
gentis fuisse Arunttos, seu Arruntios, uti habent
Fasti capiioHni, satis indicant consules anni U. C·
occxxxi et DCCLviii, et certe in Fastis Onuphrianis
deest cognomen Arruntii in Camilli Scriboniani no-
mine.
(II) Μετά τό βάφτισμα. Vide Petavium lib. x?i
De doctr, temp. cap. 19, ubi gesta Christi a baptismo
usque ad Passionem percurrit.
(12) Τφ tff έτει της ΤιβερΙον jCic. Vide Herwarti
Chronologiam cap. 154, 156«
VARIifi LECTIONES.
• Adqj^PV. · ΜανεροΰνταΡν. · γραφή. Matth. xiv, Mare, vi , Luc. ii», m. P. ’ ύ om.P. ·τοΰ
if®· * Ηετρέων PY. *· ΉρωδιΑδαν V. “ Τώσηπτ^ς, Arch. xviti, 5. *· τήν ΉεχοόιΑδα Ρ.
“ Τεροσολύμοις P. *· Βιτελλίου P. sola. ** ό Χριστός. Χριστός r. u παρίει P.
MV·
W CHRONICON PASCHALE.
uovennalis cycli lunae, cl xxiv anno naiuraUs vlginli- A μην^ς τής έν.σταμένης δ' ίνδιχτιώνος χα\ ι%' 5τ
OCtennalis cycli solis. χλίλ φύσιν έννεαχαιδεχαετηρίδος'^ τής σελήντ
χ& ίτει τής χατά φύσιν όχκ^χαιειχοσαετηρίβός
lloc est autem quartum Pascha, quo passas est ήλιου,
pro nobis Christus Dominus verus Deus noster. Τούτο δέ τδ δ' Πά9χ9( (13) έ3τ\ν, έν φ ττέι
Istud Pascha indicans evangelista loannes, post υπέρ ημών Χριατδς 6 άληθινδς θεδς ήμών.
iniraculiim quod fecit Dominus cum Lazarum a τδ Πάσχα δηλών ό ευαγγελιστής Ιωάννης μι
mortuis excitavit, sic dixit : € Ab illo ergo die cogi- θαΰ(Αα δ έπο(ησεν ό** Κύριος έγείρας τδν \άζα
tavcrunt quomodo interiicereiit eum: Jesus ergo jam νεχρών, εΓρηχεν ούτως · c 'Απ' έχείνης ουν
non palam ambulabat apud Judaeos, sed abiit iliinc ήμ^ρας συνεβού^εύσαντο ?να άποχτείνο^σιν
in regionem juxta desertum, in civitatem quae dici- Ίηαοΰς ούν 218 <»ύκέτι πα^^ι&ηαία περιεπάτει ;
tur Epbrcm, et ibi morabatur cum discipulis suis. Ίουδαίοις, άλλά άτπ;λθεν έχεΤΟεν εις τήν χώρι
Erat aulem. prope Pascha Judaeorum, et ascende- γυς τής έρήμου, εις Έφραιμ λεγομένην πύλιν,
runt mulli Hierosolymam de regione ante Pascha, διέτρι^εν μετά των μαθητών αυτού.^Ην δέ έγ
ut sancti Hca ren t seipsos. Quaerebant ergolesum, et Πάσχα τών Ιουδαίων, χα\ άνέβησαν πολλοί είς
colloquebantur ad invicem in templo stantes : Quid B σόλυμα έχ τής χώρας πρδ του Ιΐασχα, Γνα άγν
vobis videtur, quia non venit ad diem festum ? De- έαυτούς. Έζήτουν ούν τδν Τησοΰν, χα\ έλεγον
derunt autem pontifices et Pharisaei mandatum, ut άλλήλων iv τω Ιερφ έστηκδτες* Τ( δοχει ύμ
si quis cognoverit ubi sit, indicet, ut apprehendant ού μή έλΟη εις ^ήν έορτήν ; Δεδώκεισαν δέ ο
eum. Jesus ergo ante sex dies Paschae venit Betha- ιερείς χα\ οΐ Φαρισαίοι έντολήν ινα έάν τις γν
niam, ubi Lazarus fuerat mortuus, quem suscitavit έστιν, μηνύση, δπως πιάσωσιν αύτδν. Όούν
ex mortuis. » Deinde beati Domini discipuli inter- πρδ ς* ήμερών του Πάσχα ήλθεν εις Βηθανίαν
rogaverunt ipsum, dicentes ; ι Ecce post biduum ^ ήν Λάζαρος ό τεΟνηκώς, δνήγειρεν έκ νεκρών.
Pascha fit, ubi vis ergo ut paremus tibi?i Patet ol μακάριοι του Κυρίου μαΟητα\ ήρώτησαν
igituc ηοιι eodem tempore Pascha peregisse, cum λέγοντες δτι ιΊδου μετά δύο ήμέρας τδ Πάσχπ
Pascha manducandum esset post duos dies. Quod ται ' που ούν θέλεις έτοιμάσωμέν σοι ; » Δή)
vero XIV non celebravit Pascha, sed prius typicam δτι ού κατά τδν αύτδν χρδνον, άλ).ά μέλλοντ€
percgii coenam, quando sanctificatio azymorum, et οθαι*^ τού Πάσχα μετά δύο ήμέρας.*Ότι δέ ο\
festi praeparatio agebatur, inde colligitur neque di- τήν ιδ' έπετέλεσεν ** τδ Πάσχα, άλλά πρδ τού*
scipulis tradidisse incensum, neque azyma, sed τυπικδν έτέλεσεν δειπνον, δτε χα\ ό άγιασμδ
panem et calicem, quando etiam discipulorum pedes C άζύμων και ή προετοιμασία τής έορτής έ*
lavit, quemadmodum a Deo inspirata docent ora- εύρίσχεται τοϊ; μαθηταις μεταδιδούς ού 0;
cula, quod quidem ex praecepto Mosaico non age- ούδέ άζύμων, άλλ’ άρτου κα\ ποτηρίου · δτε χ
batur. Etenim si ille non fuisset loco agni typici et μαθητών άπένιψεν τούς πόδας, καθά τά Οεδπ
sacrificii', cum oiim a Moyse praescriptum esset iis διδάσκει λύγια, δπερ ού κατά τήν ΜωσαΤχήν π
qui venturi erant, ut hostiam Immolarent, minime ξ>.ν έπετελεΐτο. EI γάρ μή αύτδς έγίνετο άν
transgressus fuisset leges Israel, sed ovem sacrifi- άμνοΰ τού κατά τύπον χα\ σκιάν θύματος τού
casset, et discipulis communicasset, quemadmodum παρά Μο)υσέο>ς προσταχθέντος θύεσθαι το?ς εί^
prioribus annis fecerat, nisi horuin mysterii ex- pov θύμα, ούκ άν παρήλθεν τά τού Ισραήλ ν
plendi tempus adfuisset, quo scilicet agnus typicus άλλ' είχεν άν χα\ πρδβατον θύσασθαι χα\ μετο
desiit, secundum Romanos Martii mensis xxii, ipso τοΐς μαθηταΤς, καθά χα\ είς τούς πρδτερον έ
vero die lurfae habentis xiii, hora nocturna v illu- χρδνους, εΐ μή έπέστη ό καιρδς τής συμπληρ
ccscente in χχιν, regnante Herode tetrarcha, ut in- τού χατ’ αύτών μυστηρίου, χα\ παύσας τδν τ
dicat Lucas evangelista. Exstincto enim Herode, qui άμνδν τή χβ' τού κατά 'Ρωμαίους Μαρτίου
Infantes sustulerat, in ejus filios regnum est devo- αύτή τή ” ήμέρα σελήνης·® έχούσης ιγ* ώρα
lutum, ut narrat Josephus, factusque est rex Judaeae ^ ρινή ε' τή έπιφωσχούση είς είχάδα τέταρτη
Archelaus, qui annos ιχ regnavit. Post illius vero δντος Ήρώδου τού·» τετράρχου βασιλέως, ώ;
mortem, Herodes tetrarcha ejus frater regnavit iii Λουκάς·® ό εύαγγελιστής.ΆπυΟανόντος γάρ Ί
Galilaea annos χχιν, usque ad mortem Tiberii. Porro τού τά νήπια άνελύντος ή τούτου μετεπεσεν ά
DUCANGli NOTiE.
(13) Τσ^ο δέδ' Πάσχα. Hic ιν Pascha'a nume- cum alii iii duntaxat putent. Vide Henric.
rat ab initio praedicationis Christi : qua in sententia ad hunc locum Eusebii.
videtur fuisse Ebisebius lib, i Hist, eccL cap. 10, (IJ) Tezdfvrir, Holst. Τρίτην.
VARlifi LECTIONES.
*· ιθ' ετηρίδος P. ·® η' χα\ κ' ετήρίδος Ρ. “ ό Κύριος άληθινδς Ρ. sola. -· ό om. ί\ ούτως.
•^ τής ora*. R. έδεσΟαι Ρ. ·· έτέλεσεν R. αύτή δέ τή Ρ. ·» τής σελήνης Ρ. ·· τού <
·® Λουκάς, χχιιι.
533 c;HHUNKX)N paschale. 534
τοΰς υ!οίι^ αύτου, ώ; Ιστορεί Ίώσηππος ·· (i5), χα\ Α Judaeae Pontius Pilatus imperabat. Pontius autem
γίνεται βασιλεύς της Ίουδαίας Αρχέλαος, βασιλεύ- .appellatus est Pilatus, ab insula maritima veraus
σας Ιτη θ'. Κα\ μβτά τήν τούτου τελευτήν 'Ηρώδης Romam veterem, quae Pontus nuncupatur, ex qua
• ότετράρχης, άδελφδς αύτοΰ, βασιλεύει τής Γαλιλαίας Pilatus prodiit, isque a patria Pontius Pilatus voca-
έτη χδ', έως τής τελευτής Τιβερίου. Τής δέ Τουδαίας tus est.
Πόντιος Πιλδτος ήν βασιλεύς (16). Πόντιος δέ Πιλαΐτος χατά τούτο έπιχέχληται, καθότι νήσός έστιν χατΑ
θάλασσαν έπΙ τήν πρεσβυτέραν 'Ρώμην χαλουμένη *· Πόντος, Ιξ ής ό Πιλάτος ώρμητο, χα\ ώς άπδ τής
πατρίδος.·* Πόντιος Πιλάτος έχρημάτισεν (17).
S19 θ5τος Πόντιος Πιλάτος άνέκρινε τδν Κύριον Hic Pontius Pilatus 4e Domino cognovit, quem
καΐ μαθων δτι άπδ τής έξουσίας έστ\ν Ήρώδου, cum intellexisset esse ex Herodis ditione, ex Galilaea
τουτέστιν άπδ τής Γαλιλαίας, ώς φησιν ό εύαγγελι- scilicet, ut ait evangelista Matthaeus, hunc misit ad
στής Ματθαίος (18), άνέπεμψεν αύτδν τφ Ήρώ- Herodem, Herodes vero remisit ad Pilatum, ille
δη ( 19), xa\ πάλιν 'Ηρώδης Ιπεμψεν ”τφΠιλάτω. Κά- vero ad Annam: erat enim socer Caipbae. Hic
χεΓνος πάλιν άνέπεμψεν αύτδν πρδς Άνναν · ήν γάρ Caipbas, ulpote pontifex anni illius, conspiravit
ιτενθερδς του Καϊάφα. Καϊ ούτος Καϊάφας, ώς ών curo Judaeis, dicens : € Expedit unum hominem
άρχιερευς του ένιαυτου τούτου, συνεβούλευσεν τοΤς ^ mori pro populo, ι Deinde Annas misit Jesum vin-
Τουδαίοις λέγων, δτι < Συμφέρει ένα άνθρωπον άπο- ctum ad Caipham pontificem. Ducunt ergo Jesnm a
θανείν ύπέρ του λαού, ι Είτα πάλιν Άννας άπέστει- Gaipha io praetorium. Erat autem mane, et ipsi non
λεν τδν Ίησουν δεδεμένον πρδ^ Καϊάφαν ** τδν άρ« introierunt in praetorium, ut non conUminarentur,
χιερέα. Άγουσιν ουν τδν Ίησοΰν άπδ του Καϊάφα sed ut manducarent Pascha, et illie traditus est
είς τδ πραιτώριον.^Ην δέ πρωί, xa\ αύτοϊούχ είσήλ- Pilato. Erat autem Parasceve, bora quasi tertia,
θον είς πραιτώριον, ϊνα μη μιανθώσιν, άλλ' ίνα φά- quemadmodum accurati libri continent, ipsumque
γωσι τδ Πάσχα* χάχεϊθεν παρεδόθη τφ Πιλάτφ. ^Ην evangelistae Joannis autographum, quod usque ad
ΙΪ Παρασκευή (28) * ώρα ήν ώσε\ τρίτη, καθώς τά baecce tempora , divina gratia , in sanctissima
άχριβή βιβλία περιέχει, αυτό τε τδ Ιδιόχειρον τού Ephesiorum Ecclesia servatur, et a fidelibus ibi oo-
εδαγγελιστού Τωάννου, δπερ μέχρι νύν (21) πε- litur.
φύλαχται χάριτι θεού ” έν τή Έφεσίων άγιωτάτη Έκκλησίφ χαΐ ύπδ , των πιστών ΙχεΙσε προσ-
χυνειται.
Κα\ εύθέως ή γυνή τού ΠιΖάτου έδήλωσεν αύτφ * Et statim uxor Pilati nuntiavit illi : i Nihil tibi et
I Μηδέν σοΙ χαϊ τφ διχαίφ έκείνφ * τϊολλά γάρ έπα- C justo ilH, mulla enim passa sum hodie per visum
6ov σήμερον χατ’ δναρ ·· διά αύτόν. ι Και γνόντες propter eum. ι Hisce perceptis, Judaei, seditione
τούτο oi Ιουδαίοι έστασίαζον, χράζοντες · ι ^Αρον, excitata, clamarunt : € Tolle, tolle, crucifige eum. »
άρον, σταύρωσον αύτόν. ι Καϊ είσαγαγών τδ άλη- Ac introducto vero Paschate, juxta sacras Scriptu-
βινδν Πάσχα κατά τάς θείας Γραφάς αύτδς πάσχει ras, ipse pro nobis patitur vi hebdomadis die, et
ύπ^ρ ήμών τή ς· τής έβδομάδος ήμέρφ, χαΐ θύεται, immolatur, iit qui erat verus agnus, et verum Pa-
ώς άμνδς άληθής ύπάρχων χα\ Πάσχα , άληθινόν ό scha. Dominus Deus noster Jesus Christus. Etob-
Κύριος κα\ θεδς *· ήμών Ιησούς Χριστός Κα\ scuratus est sol per universum mundum a vi hora,
έσχοτίσθη (22) δ ήλιος είς 8λον τδν κόσμον άπδ έχ- Quarum quidem tenebrarum meminit Dionysius
της *· ώρας* περί ού (23) σκότους μέμνηται χα\ Διο- Areopagita in Epistola ad Polycarpum, cum hoc
DUCANGH mjJE.
(15) ΊώσηΛΛος. Lib. vii Antiq, Jud, cap. 10, 12, (20) δέ Παρασκευή, elc. Ex Petro Alexan-.
13. drino lib. De Paschale^ cujus excerptum ex veteri
(16) ^Hr βασιΛεύς.^ Hsec absunt a cod. Holstenii. ^ exemplari exscripsit Casaubonus in Exercit, in An-
ii 7) Πόντιος ΠιΛάτος έχρημάτισεν. Has tres nui. eccles. pag. 670.
voces ex Holstenio addidimus. Sed et pro ώς, le- (21) "Ο^τερ μέ;^ι rvr. Nam Ephesi conscriptum
gendum δς, ille : ita enim 'eCTerunt* Graeci recentlo- a Joanne Evangelium consentiunt scriptores. Vide
res. Ridicula vero quae de Pontii Pilati nominis Baronium an. xcix.
etymo auctor hic inseruit, quae apud aliquot alios (22; Καί έσκοΓ/σί?η. De hoc solis deliquio tempore
scriptores etiam habentur. passionis Dominicae egere prae caeleris Africanus
(18) Ματθαίος. Imo Lucas cap. xxm, 7, elc. apud Georgium Syncellum, Petavius lib. xii De doctr.
(19) 'ΚπέΛεμψεν αύτόν τφ Ηρώδη. Male hic temp. cap. 21 et in Nolis ad S. Epiphanium pag.
ordo invertitur contra Joannis Evangelium : nam 276, et Grandamiens lib. i De morte ei natali C/irisii,
Christus primo ductus fuit ad Annam , deinde ad cap. 2, ut omittam alios.
Caipham. Vide Seiden. De success. in pontif. He- (25) Περί οδ. Haec delet cod. Holstenii usque ad
brxor. cap. 11. ' voces τού ήλίου έχλείψεως.
LECTIONES.
** Τώσηπτδος. Arch. xvii, 8. ** χαλουμένην P. Πόντιο; Πιλάτος έχρημάτισεν om. R. Ματθαίος,
lilio Luc. I, 5. ·· άνέπεμψεν P. πρδ; τδν Κ. P. ” τού θεού Ρ. ” χατδν άρδι (α
Ι»τά τδν άνδρα Ρ. ” τ0. δέ Ρ., om. R. xu\ θεός, ό θεδς Ρ. ό X. R. έκτης τη. Κ-
535 CHRONICON PASCHALE. 536
anno «insolita contigisset solis defectio. Sed et seri- A νύσςος d Άρειοπίγίτης ** έν rcf^g Πολύχαρικον
ptores pagani annum bunc diserte notant, scribunt- Έπιστολ?) τής κατά τ46ε^'τ^ δτος γενομένης χαινο-
que terrae motum exstitisse, ac prae caeleris Phlegon τερεποΰς του ήλΙου έχλείψεως. Κα\ ο1 £ξωθεν δΐ τδν
qiii Olympiades collegit : Sic enim ait in libro xiii. ένιαυτ^ν τούτον έπεσημήναντο άσφαλώς, είπδντες
€ Quarto autem anno Olympiadis ccii, facta est solis xa\ τδν γενδμενον σεισμδν χα\ χατ* έξαίτερον
defectio maxima quanta nunquam antea contigisse Φλέγων (24) 4 τάς 'Ολυμπιάδας συναγαγών. Λέγε*,
legitur, noxque hora diei vi tanta fuit, ut etiam γάρ έν τψ τρισχαιδεχάτφ συγγράμματι ούτως* c Τω
astra in coelo apparerent, terraeque motus circa Bi- δέ τετάρτφ έτει τής σβ' Όλυμπιάδος έγένετο
thyniam, magnam Nicaeae urbis partem evertit. » έχλειψις ήλΙου μεγίστη των εγνωσμένων πρδτερον ·
Haec supra laudatus vir, qui in hac solis defectione κα\ νύξ ώρφ ς* τής ήμέρας έγένετο, ώστε *· χα\
quidpiam extraordinarium observarat. Neque enim άστέρας έν ούρανω φανήναι, σεισμδς τβ μέγας κατά
unquam id fuerat audituro, neque retro ante sae- Βιθυνίαν γενδμενος τά *· πολλά Νικαίας κατεστρέ-
culis acciderat ut in plenilunio solis facta fuisset ψατο (25). i Ταύτα ό δηλωθείς άνήρ, γ'Α>ύς τ6 πα-
dcfectio, quandoquidem id juxta astrorum motus ράδοξον τής< έχλείψεως του ήλίου. Ούτε γάρ ήκούσθη
contingere nequit. Qui quidem anni curo ipsis ουδέ ·· γέγονεν τοΓς έμπροσθεν αΙώσιν περί τήν παν-
genlilibus insignes adeo exstiterint, nos fideles " σέληνον έκλειψις ήλίου, έπειδή μηδέ τή άστρώα
haud par, neque aequum est decipi, cum propter τούτο συμβαίνει χινήσει. Κα\ των ούτως έπισήμων
nos is annus acciderit. κα\ άπίστοις ένιαυτών ήμάς τούς πιστούς σφάλλε-
σθαι ού χαλύν ούδέ δίκαιον · δι’ ή μάς γάρ ούτος δ
ένιαυτδς.
De hoc porro die prophetavit Zaebarias filius Jo- 220 ταύτης τής ήμέρας προεφήτευσε Ζα-
dae, cum ait: t In illa die non erit lux, sed frigus χαρίαςυίδς Ίωδαέ λέγων € Έν έχείνητή ήμέρα
et gelu, et erit dies una : cl haec dies illa nota Do- oOx έσται φως, χα\ ψύχος χα\ πάγος ίσται μίαν ήμέ-
mino, ηοπ dies neque nox, et in tempore vesperi ραν” * χα\ ή ήμέρα έκείνη γνωστή τω Κυρίω, καΐ
erit lux. » ούχ ήμέρα κα\ ού νύξ, χα\ πρύς έσπέραν έσται
Dominus vero Jesus Christus animam edidit ipso φως. i
die PSrasceves, hora nona, et slatiiii in universo Ό δέ Κύριος Ιησούς Χριστές παρέδωχετδ πνεύμα
mundo magnus terrae motus contigit, tumulique τή αυτή Παρασκευή ώραν ένάτην ·®. Κα\ εύθέως
sunt aperti, ac mortui resurrexerunt, qiiemadmo- έγένετο είς άπαντα τέν ••.κόσμον σεισμύς μέγας,
dum continetur in sacris Scripturis, ita ut Judaei Q χα\ τάφοι ήνεψχθησσν, χαι νεχρο\ άνέστησαν, καθά
dicerent: c Vere Dei Filius -erat iste, quem nos ταΤς θείαις έμφέρ:ται Γραφαις· ώστε λέγειν τούς
crucifiximus. » Ιη ipso autem Paschalis festo , pari Ιουδαίους · ι Αληθώς Θεού ΥΙές ήν ούτος, δν ήμείς
consensu, caeteri quoque evangelistae Dominum έσταυρώσαμεν.ι Έν ταύτη δέ τή έορτή τού Πάσχα
fuisse crucifixum docent. συμφώνως χα\ ot λο;πο\ εΟαγγελιστα\ σταυρωθήναι
τέν Κύριον δηλούσιν.
Judaei ergo ut non manerent in cruce corpora in 01 ούν Ιουδαίοι, Γνα μή μείνη έπ\ τού σταυρού τά
Sabbato , quoniam Parasceve erat (erat enim ma- σώματα έν τφ Σαββάτφ, έπε\ Παρασκευή ήν, ήν γάρ
gnus ille dies Sabbati), rogav*erunt Pilatum, ut μεγάλη ή ήμέρα έ κείνου ·^ τού Σαββάτου, ή ρώτησαν
frangerentur eorum crura, et tollereYitur. Venerunt ^έν Πιλάτον fva κατεαγώσιν αυτών τά σκέλη χα\
ergo milites, et primi quidem crura fregerunt, et - άρθώσιν. ’Ήλθον ούν ot στρατιώται, κα\ τού μέν
alterius perinde una cum illo crucifixi. Postquam ^ρώχου χατέαξαν τά σκέλη καΐ τού άλλου δμοίως τού
autem venerunt ad Xesum, ut viderunt illum jam αυσταυρωθέντος αύτψ. ΈπΙδέτδν Ίησούν έλθύντες,
mortuum, non fregerunt crura ejus, sed unus mi- gT$ov αύτδν ήδη τβθνηκύτα, ού χατέαξαν αύτού
litum lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit, σκέλη, άλλ' είς τών στρατιωτών λόγχη αύτού τήν
sanguis et aqua, duo purgatoria, baptismi nempe. ^ «χευράν ένυξεν, χα\ ευθέως έξήλθεν αΤμα χα\ ύδωρ,
et intemeratorum mysteriorum participationis. Sed g^o καθάρσια τού τε βαπτίσματος χα\ τής μετα-
DUC«ANCll ΝΟΤΛ.
(24) ΦΛέγοΛΤ, Cujus verba pluribus excutit Phi- bibus, et alii : de quo consulendi Scaliger ad Euse-
ioponus lib. ii De creat, mundi, cap. 51 ; iib. 111, cap. bium p. 185. Yossius De hist. Gr.^ etc.
9, et ex eo Grandamicus, Huetius, et alii. Phlegon- (25) Τά aoJM Νικαίας καταστρέψας· Haec cx
tciii vero et ejus Olynipiadas laudat praeterea mem Holstenio addidimus, quae habentur infra apud scri-
Philoponus lib. v, 'cap 1, ut et Africanus apud plorem Chronici, ubi hunc Phlegontis locum rur-
Georgium Syncellum. pag. 322. Stephanus De ur· sum laudat hoc ipso anno.
VARliE LECTIONES.
·· Αρεοπαγίτης P. τόδε om. P. έπισημήναντο P. ·· σεισμδν γενόμενον P.. σβ'. οβ', su-
pra scripto ab alia manu σ, V. ·· ώστε, ώς R. ·· τά — χατεστρέψατο om. R. ·· ούδέ. Fort, ούτε : conf.
ad .Malal. p. 15(5, 18. διά γάρ ήμάς P, διά ήμάς γάρ R. ·* λέγων. χιν, 6. ·· κα\ ίστα; μία ήμέρα Ρ.
·' ούχ V. ·■ έτ;άτην Ρ. ■· τδν om. Κ. έκείνη Ρ.
537 CHRONICON
λήψ€α*ς των αχράντων αύτοΰ μυστηρίων. "Αλλως ·■ i
Ιϊ (26) τήν σωτήριον ·* ταύτην έπιτελοΰμεν έορτήν
prci τήν έκ νεκρών αύτοΰ άνάστασιν, ήτις τή τρίτη
ήμέρα μετλ τΰ σταυρωθήναι κατά τάς θείας Γραφάς
έιτιτεΧειται τή ις^ τοΰ πριυτου μηνΰς της σελήνης · ή
γάρ εύρίσκεται ούχ ή άνάστασις, άλλ’ ό καιρΰς
τής σωτηριιόδους προσηλώσεως τής ·® έν τω σταυρω.
Κα\ έχ τούτου φαίνο'/ται τουναντίον ‘Ιον/δαΤοι ττοιουν·
τες· δτε γάρ Ιδε: νηστεΰειν κα\ μηδαμώς παν-
ηγυ ρίζε IV, οίτοι φαίνονται κα\ ευφραινόμενοι κα\
εορτάζοντες, ούδαμώς τδν καιρδν τής 6ντο>ς τοΰ
2α>τηρος ήμών Ίησοΰ Χριστοΰ άναστάσεως έκ νε-
κρών είδδτες (2Τ), κα\ έκ τούτου μηδέ ταις
θείαις ΓραφαΙς έπδμενοι , άλλ' οίκείοις τισίν
ΙΟεσιν.
ΕΤταθέλοντες παραστήσαι ώς κατά τδ παρδν πεν- ]
τακισχιλιοστδν πεντακοσιοστδν τεσσαρακοστήν έτος
γενέσεο>ς κδσμου, άρξάμενοι ·* άπδ κα' κα\ αύτής
τοΰ Μαρτίου μηνδς, πόστη τοΰ μηνδς κα\ ποίφ ήμέρα
Ιφθασεν ή ιδ' του ιτριντου μηνδς τής σελήνης, εύρί-
σχομεν τά ,εφλθ* έτη ποιοΰντες παρά τδν (28) ιθ'.
ιΟ' σ' γί'Λϊνται ,γω', ι6' V γίνονται ^αψι', ιθ' α' γίνον-
τιι ιθ' · λοιπδν ι'· χα\ εύρίσκομεν (29) κατά τδ φύσει
μίν ι' έτος της έννεακαιδεκαετηρίδος ·® 221«
^ ια' προσκειμένας έπακτάς χα' (50). Ταύταις προσ-
τίθεμεν ιγ' τάς πρδ τών φωστήρων, προσελήνους
i—i, καΐ γ' τάς άπδ κα' χα\ αύτής τοΰ Μαρτίου
μτχ>ς, καΐ τοΤς λεπτοις (51) άλλα λεπ:ά με'
τρίσθες , ώς τρίτου έτους δντος μετά τδ βίσε-
χστον ··, χα\ έχ τών ξζ' λεπτών λαμβάνομεν μίαν,
χβι γίνονται μδ*· έχβα λ'· λοιπδν ιδ'. Κα\ Ιδοΰ έγνω- ^
μεν ώς ή ιδ' τοΰ πρώτου μηνός τής σελήνης έφΟασεν
'5 χγ* (32-55) τοΰ Μαρτίου μηνύς. Είτα κα\ τήν ήμέ-
ραν ζητοΰντες γνώναι, καθ' ήν έφθασεν ·· ή ^δ', τοΓς
,εφλθ' προστίΟεμεν τ.δ τέταρτον ,ατπδ', γινύμενα όμοΰ
,ςξχγ' · ταύτας παρά τδν ·» ζ' · ζ' γίνονται ,ς*τ'^
ζ π' γίνονται φξ', C η' νς' · λοιπδν f. Ταύταις προσ-
βάλλομεν γ' τάς πρδ τών φωστήρων χα\ γ' τάς άπδ
χα' τοΰ Μαρτίου μηνύς * γίνονται ιγ' * έκβα ζ' · λοι-
πδν ς\
Και δεδειχται (5i) ώ; ή ιδ' κατά τδ παρδν, ,εφμ'
έτος τής τοΰ χύσμου γενέσεως χα\ i(t τής ϊιβε-
PASCHALE. 538
ut salutarem hunc diem festum peragamus, post
illius e.\ mortuis resurrectionem , quae tertio
postquam crucifixus est die contigit, secundum di-
vinas Scripturas, primi mensis lunae sexta decima
celebratur : nam quarta decima, non resurrectionis,
sed tempus fuit salutaris crucifixionis. Et ex hoc
Judaeos contrarium facere apparet : quando enim
jejunium celebrandum est, neque festivitas agi
debet, illi contra fticere, et’ se ad laetitiam compo-
nere videntur, nullo plane modo tempus vere Ser-
vatoris nostri Jesu Christi resurrectionis a mortuis
celebrantes, cum se minime sacris Litteris, sed pro-
priis quibusdam ritibus insistere sciant.
Deinde si velimus ostendere quemadmodum hoc
praesenti anno a mundi conditu v.moxl, capto initio
a XXI mensis Martii, in quotam mensis, quainve fe-
riam inciderit xiv primi mensis lunae, invenimus
V. MDxxxix, quos dividimus per xix (hoc modo). Du-
cantur XIX in c, prodibunt iii. mdccc : ducantur xix
in xc, fient mdccx : ducantur xix in i, fient xix : re-
liqua suut X. Unde colligimus anno juxta naturam x
decem novennalis cycli , secundum vero positionem
XI, adjunctas epactas xi. His addimus xii| anle-
luminares, et aiitelunares vn, et iii a xxi mensis
Martii, et xxii minutis minuta alia xlv adjice, cum
sit tertius annus post bisextum : et ex lxvh minutis
accipimus i, et fiunt xliv ; abjice xxx, reliqua sunt
xiv; et ecce intelligimus uti xiv primi mensis liin»
' oceurral xxiii mensis Martii. Si deinde quaeramus
diem, seu feriam, qua occurrit xiv anni v. mdxxxix,
addimus quarUm partem mccclxxxiv, et exsistunt
VI, MDCcccxxiii. His per x partitis, septies i>cccc,
efficiunt vi. mccc, septies lxxx efficiunt ulx, vii,
VIII, Lvi, reliqua sunt vii; quibus addimus m a
XXI mensis Martii, et fiunt xiii ; abjice vii, relin-
quuntur VI. .
lla igitur demonstratum est quemadmodum de-
cima quarta lunae hoc praesenti a mundi conditu
DUCANGII NOTiE.
(26) 'AXT 0>crre,etc. Haec desunt in cod. Holsle-
nii, usque a«l voces, τισ\ν έθεσιν.
(27) iVfcx/xiir. Addidimus ex Holslenio εΙδύτες.
(28) Παρά τώτ. Holsten. παρά τό · atque sic edi-
dimus
(29) Kal βύρίσκομετ. Commutandi videntur ex
superioribus numeri, et rescribendum, unde colli·
gimuM anno xi naturalis Cadi lunaris, qui xix annos
cautinei^^ positi vero x. xxi jacias adjunctas, elc.,
quod superiora evincunt ejus generis initia. Haec
suo codici ascripserat Anton. Alienus Trecensis vir
doctus.
(50) *ΕΛίΐκτάς καί. Holsten. x.
(31) Αεχτοΐς. Hanc vocem delet Holstenius
(52-33) 7’ό κγ. Holstenius, χδ'. Vide NoUis Co-
telerii ad librum v ( onsiiiutionum apostol. cap. t4.
(34) Kal δέδεικται. Vide et confer traclatuluni
de anno nativitatis et passionis Christi, qui Chro-
nico pascliali subjicitur.
VARI^ LECTIONES.
άλλως, άλλ’ ώστε PV. ·· σωτηρίαν P, σωτηρίαν Η. ·® τής om. Η. ·* φαίνονται τούναντίον Ιουδαίοι
*0ί6ΰ·/τες χα\ Ρ. ·■ είδότες oiq. R. « άρχύμενοι Ρ, άρχάμενοι Η. τών RV, τδ Ρ. «· έννεαχαιδεχα.
νί PV. ·· βίσεκτον Ρ. λαμ^^να>μεν PV. έφθασεν. Post hicc lacunam habet V τό'*. τών W·
ή ιδΌπι. RV. i7o,‘
53« CHRONICON PASCHALE. 540
an. V. HDXL et xix imperii Tiberii Csesaris, anni ini- A ρίου Καίσαρος μοναρχίας, άρχήν ε1ληφ6ς άπ5 χα'
Ιίο sumpto a xxi mensis Martii, ind. iv, quando Do- του κατά 'Ρωμαίους Μαρτίου μτ\ν6ς, Ινδ. καθ' δ
minus noster Jesus Christus salutarem crucem 6 KOpco; ήμών Τηαους ό Χριστές τ6ν έχούσιον
ultro subiit, inciderit in xxiii mensis Martii, et in κα\ ζωοποιόν ύπέμεινε σταυρόν, ίφΟασεν τ^ χγ' τοΰ
diemParasceves. Die autem Parascevcs crucifixum Μαρτίου μηv^ς χα\ έν ήμέρα Παρασκευή Έν
fuisse Dominum docent divinitus instrata oracula, die "ήμέρα δέ Παρασκευή σταυρωθήναι τδν Κύριονδι-
scilicet festo, uti superius dictum est. Tribus ergo Pa- δάιχουσιν τά θεόπνευστα λόγια, έν τ^ του Πάσ^Α
sebatis festis, postquam Dominus baptizalus esi, exa- έορττ), καθώς Εμπροσθεν εΓρηται. Τριών ούν Ιίάσχα
ctis,annoquequarto,Paschalifesto,pronobis crucifixo μετά τδ βαπτισθήναι τδν Κύριον τελεσθέντων, χα\
Domino evidenter ostenditur totos tres integros annos έν τφ τετάρτφ Ιτει τής τοΰ Πάσχα έορτης ύπέρ
salutarem priudicationem exercuisse, diesque prae- ημών σταυρωθέντος του Κυρίου, δείκνυται σαφώς
terea lxxvi, ac horum quidem ante primum Pascha, δτι τρία όλόχληρα Ετη τδ σωτήριον έδίδαξεν κήρυγμα
anno χν imperii Tiberii Caesaris, aliquot vero ante ήμέρας ος·*; τινάς μέν αυτών πρδ τοΰ Πάσχα
Pascha hiijns praesentis an. v. mdxl, quo salutare τοΰ πρώτου κατά τδ ιε' Ετος τής ΤιβερΙου Καίσαρος
Pascha contigit. Quod autem Dominus, praedicato per μοναρχία;, τινάς δέ πρδ τοΰ κατά τδ παρδν Ετος
tres annos Evangelio, ad voluntariam et vivificam B ,εφμ' γεγονότος σωτηριώδους Πάσχα. "Οτι δέ τρεις
crucem venerit, docet Ignalius ille deifer et martyr. Ενιαυτούς κηρύξας τδ Εύαγγέλιονό Κύριος έπ\ τδν έχ·
qui Joannis Theologi genuinus discipulus fuit, san- ούσιον κα\ ζωοτη>ιδνήλθε σταυρδν διδάσκει χαΙΊγνά-
clissimxque Antiochenae Ecclesiae episcopus ab τιος ό θεοφόρος καΐ μάρτυς, 6 Ιοιάννου τοΰ θεολόγου
apostolis constitutus. Is quippe in Epistola ad Tral- γνήσιο; μαθητής γεγουώς, τής δέ έν Άντιοχείφ άγιω-
lianos sic verbo tenus scripsit: i Vere etenim pe- τάτης Εκκλησίας Επίσκοπος ύπδτώνάποστόλων (35)
perit Maria corpus, Deo in ea habitante, et vere χατασταΟείς. Έν τή πρδς Τραλλιανούς τοίνυν Έπι-
iialus est Deus Verbum ex Virgine : corpus simili- στολή (36) γέγραφεν έπ\ λέξεως ούτως * ι Αληθώς
ter nobis passibile sine peccato induens : vere con- τοίνυν έγέννησε Μαρία τδ σώμα θεδν Εχον Ενοικον,
ceptus est in utero, et factus est in vulva (qui om- xal άληθώς έγεννήΟη ό Λόγος έκ τής Παρθένου Ma-
nes homines in vulva fingit), formans et faciens sibi ρίας, σώμα δμοιοπαθές ήμιν ήμφιεσμένος Άλη-
corpus ex Virgine, sine semine scilicet et consuetu- θώς γέγονεν έν μήτρφ ό πάντας άνθρώπους έν μήτρ&
dine viri : porlatusque in utero, sicut et nos tem- διαπλάττων, κα\ έποίησεν έαυτφ σώμα 222
pure portati sumus : et vere lactatus est, et nutritus τής Παρθένου σπερμάτων, πλήν δσον όμιλίας άνδρδ^
sicut nos, et cibo et potu sicuti et nos usus est : cl άνευ. Αληθώς έχυοφορήθη, ώς χα\ ήμεί;, χρόνων
triginta annos agens baptizatus est a Joanne, in ^ περιόδοις, χα\ άληθώς έτέχθη, ώς κα\ ήμεις. Άλη-
veritate et non in phantasmate : et tribus annis θώς έγαλακτοτροφήθη, χα\ τροφής κοινής χα\ ποτού
prxulicavil Evangeliuin, et fecit signa et prodigia μετέσχεν, ώς κα\ ήμ«ϊς, κα\ τρεΓς δεκάδας Ετών
coram falsis JuJseis : et a Pilato praeside judex ju- πολιτευσάμενος έβαπτίσθη ύπδ Ίωάννου άληθώς καί
dicatus est, flagellatus est, colaphis caesus est, con- ού δοκήσει. Κα\ γ' Ενιαυτούς κηρύξας τδ Εύαγγέλιον
sputus est, spineam coronam purpurearoqne vestem xa\ ποιήσα; σημεία κα\ τέρατα ύπδ τών ψευδοΐου-
porlavit, condemnatus est, ci uciiixiis est vere, se- δαίων κα\ Πιλάτου ήγεμόνος ό κριτής έκρίθη, έμα-
pulliis est, et resurrexit a moi tuis. i στιγώΟη ύπδ δούλων, έπ\ κό|ί>βης έββαπίσθη έν-
επτύσθη, άκάνθινον στέφανον κα\ πορφυροΰν ίμάτιον έφόρεσεν, χατεκρίθη, έσταυρώθη άληθώς,
ού δοκήσει, ού φαντασία, ούκ άπάτη. Άπέθανεν άληθώς, κα\ έτάφη, κα\ ήγέρθη έχ τών νεκρών, ι
Ecce aperte omnino talis ac tantus Ecclesiae do- Ιδού φανερώς ό τοιοΰτος κα\ τηλικοΰτος τής Έχ-
clor triennio a Servatore praedicatum Evangelium χλησίας διδάσκαλος τρείς Ενιαυτούς κηρΰςαι τδ Εύαγ-
dicit. D γέλιον τδν Σωτήρα λέγει.
Qui ergo adversus sancUe catholicae et apostolies 01 δέ κατά τών Εορτών τής άγιας τοΰ θεοΰ καθ-
Ecclesix dies festos ausi sunt scribere, quadriennio ολικής κα\ άποστολιχής Εκκλησίας γράψαι τολμή-
toto, diebusque aliquot a Domino Evangelium fuisse σαντε; τέσσαροις Ενιαυτούς όλοκλήρους χαΐ ήμέρας
praedicatum, sancto deifero martyri, et sacris Litte- τινάς χηρΰξαι τδν Κύριον τδΕύαγγέλιον άπεφήναντο,
ris contraire deprehenduntur. έναντιούμενοι τφ βηθέντι θεοφόριρ κα\ μάρτυρι και
ταίς άγίαις Γραφαίς.
DDCANGII NOTiE.
(35) τών ά,ΊοστόΛωτ, Scriptorum senten- (36) ^ΕπιστοΛ^. Epistola scilicet interpolata ad
tias, qui S. Ignallum ab apostolis Antiochiae ordi- Trallianos n. 10, cujus interpretationem yelerem
natum fuisse episcopum tradidere, multis expendit bic damus,
idem Cotelerius ad Constituta apost, pag. 298.
VARIiE LECTIONES.
ό om. P. παρασχεΟής bis P. τής om. R. πρώτου τοΰ Πάσχα P. ήμφίεσμένον R·
κόρης έραπίσθη PV.
5il CHRONICON PASCHALE. 542
‘Οτι Ιϊ ·κρεϊς ένιαντους ό Ιωτήο έ^ίδαξε τh χή- Α Quod vero Servnlor per Ires annos Evangeiium
ρυγμα δείχνεται xai Ιξ έτέρων άναγχαίων λόγων, praedicaverit, palet praeterea ex aliis necessariis ra-
ίχ τε τών Ιερών Ευάγγελον χαΧ έχ των Ίω- tionibus et sacris Evaiigeliis, el ex scriptis Josepbi,
σήππφ τφ παρ* Έβραίοις σοφφ γραφέντων, χαι έξ viri inter Judx‘OS docti : atque adeo ex iis , ut ante
ών, ώς γκρόχειται, ό παρά τοΐς "Ελλησι χρονογρ^- dictum est, quae inter Graecos chrouologos celebris
φος »· ιστόρησε Φλέγων ό τάς 'Ολυμπιάδας τεθεί- Phlegon narravit , qui Olympiadum rationem coii-
χώς ” (57) λέγων · ι Τφ δέ τετάρτω (38) έτει τής scripsit , hisce verbis : < Quarto autem anno ccii
*· Όλυμπιάδοςέγένετοέχλειψις ήλίου μεγίστη τών Olympiadis magna et insignis inter omnes, quae ante
έγνΐι>σμένων πρότερον χα\ νΰξ ώρ^ι έκτη τής ήμέ- eam acciderant, defectio solis contigit : dieshoia
pa; έγένετο, ώστε χαι άστέρας έν ούρανώ φανή- sexta in tenebrosam noctem ita versus est, ut stellae
ναι· σεισμός τε μέγας κατά Βιθυνίαν γενόμενος τά in coelo visae sint , terracque motus in Bithynia Ni-
ιισλλά Νιχαίας χατεστρέψατο. > Ταυτα ό δηλωθε\ς caeae urbis multas aedes subvertit. > Hae0 supradictus
ανήρ. Τά μέντοι ιερά Ευαγγέλια άρξασθαι τδν Κυ- vir. Salutare quidem praedicationis munus a Christo
ριόν φασι του σωτηρίου κηρύγματος έπ\ “Αννα άρ- coeptum, Anna pontiHcatum oblinente, Christum vero
)[ΐ£ρέως, σταυρωθήναι δέ έπ\ Καϊάφα λέγουσιν. Ό δέ criicifixuni siih Caipha , docent sacra Evaiigelia, Jo-
Ίώσηππος έντφιη'·*τής7οι;όα?;ίης ΆρχαίοΛογΙας β sephus verolib. χνηι Antiq, J udate . scribit tres pou-
(39) γράφει τρεΙς άρχιερεις μετά τδν “Ανναν ** γεγονέ- ' tifices post Annam fuisse , Ismaelem Baphi F., Elea-
ναι,Ίσμάηλοντδντοΰ ΒαφεΙ (40), χαι Έλεάζαροντδν zarum Annani F. et Simonem Camathi F., post
loO Άνάνου υΙόν, χα\ Σίμωνα τδν του Καμαθεϊ, bos autem Caipham pontificatum obtinuisse. Singu-
εα\ τότε μετ’ έκείνους τδν Καϊάφαν άρχιερέα γενέ- lorum porro unius anni fuit pontificatus. Fnde li-
σθαι. Ενιαύσιος 0c ό τής έχάστουάρχιερωσύνης ήν quet tribus annis integris Ismaclis, Elcazari, ac
χρόνος. Έξ ώνδήλον δτιτρεΤς ένιαυτους του Τσμαή- Simonis, Evangeiium de regno coelesti praedicasse
λου χαΐ του Έλεαζάρου καί τοΰ Σίμωνος όλοχλήροιίς Salvatorem, el diebus aliquot ex initio pontificatus
Ιχήρυξεν ό Σωτήρ τδ Εύαγγέλιον τής βασιλείας, ήμέ- Caiphse. Decima quarta igitur, ut supra dictum est,
ρας δέ τινας έχ του τέλους τής άρχιερωσύνης τοΰ primi mensis luna^ cruci affixus est Dominus, et fe-
'Awa χαι ήμέ'ρας τινάς έχ τής άρχής τής τοΰ ria νι hebdomadis.
Καϊάφα άρχιερωσύνης. Τή τεσσαρεσκαιδεκάτη οΰν, ώς πρόκειται, τοΰ πρώτου μηνδς τής σελήνης έσταυ·
ρώΟη ό Κύριος κα\ έν ήμέρα έκτη τής έβδομάδος.
Κάντεΰθεν δείχνυται δτι καθ’ ήν ήμέραν έπλασε C Hinc pariter patescit, eodem die, t[UO hominem
■ τδν άνθρωπον αύτδς ό άληΟινδς Θεός ήμών, αυτός έπΙ olim formarat verus Deus noster, eiimdcm in saccu-
σJvτελεία τών αιώνων 223 ^ σταυρώΟη έν ήμέρα lorum consummatione , die sexto, crucifixum pro
Ικτη δΓ ήμάς τους ές αυτού ύπό την άπόφασιν τοΰ nobis, qui ex eo procreati per sententiam propter
θανάτου διά την άμαρτίαν γενομένους, ϊνα ήμιν τώ peccatum morti addicti fueramus, ut morte suaiin-
οίχείφ πάΟει τήν άπάθειαν χαρίσηται, καΟά φησιν ό passibilitaleni nobis compararet , quemadmodum
μέγας Βασίλειος (41). Κα\ τή ις^ κατά σελήνην, έν ή ait magnus Basilius. El sexta decima luna mensis,
τό δράγμα προσέταξεν ό ΟεΤος νόμος προσφέρε- qua divina lex manipulum primitiarum ex messe
βθα: απαρχήν θερισμού, κα\ πρδ τοΰ έπελθειν δρέ- ofiferri praeceperat, et .antequam falx mitteretur in
πανον έπ’ άμητόν άνέστη έκ νεκρών, άπαρχή τής messem, siirrexit ex mortuis , in primitias factus
άνθρωπότητος γενόμενος ό Κύριος ήμών καϊ Σωτήρ humanitatis Dominus noster el Salvator Christus,
6 Χριστός πρό τοΰ έπελθειν τδ τής συντέλειας δρέ- antequam falx consummationis in mundum millere-
«iwv τω κόσμια. Και καθώς προδιέγραψεν έν τή lur. Εΐ quemadmodum praescripserat in oblatione
προσφορά τοΰ δράγματος τής άπαρχής, ούτως άνέστη, manipuli primitiarum, ita surrexit, asserta nostra
λυτρωσάμενος έκ φθοράς τήν ζωήν ήμών, έν ή ex corruptione vita, in qua manipulum primitiarum
προσήνεγκεν τδ δράγμα τής άπαρ/ής τοΰ ήμετέρου jj nostri fermenti obtulit Deo Patri, ex mortuorum re-
φυράματος τψ θεφ κα\ Πατρϊ τήν ές άναστάσεως τών surrectione primitias, secundum ab eo praenuntiatas
νεκρών άπαρχήν κατά τάς ύπ' αύτοΰ περ'ι εαυτού ·· Scripturas,
προβ^^θείσας ·* Γραφάς.
DUCANGII NOTiE.
(37) Τεΰηκώς. Hinc supplendus hiatus unius aut ^59) 'Er τφ tr( της Ιουδαϊκής Άρχ. Gap. 3.
alterius vocis apud Eusebium in Chron. ^ (10) Hapsi. Vide Selden. lib, i de success. in
(58) Τψ reraprqj. Eadem verba atrerlEusebiiis, poiitif. Ilebr. cap. 11.
el ex eo S. Hieronymus in Chron., cujus Latina hic (41) KaOd pr\air 6 μέγας ΒασΙΛειος. Haec delet
descripsimus. llolslenius.
VAIU^ LECTIONES.
r· χρονογράφοι; P. τεθηκώς PV. σβ'. o?/ V. ** τώ ούρανώ P. ιη'. 3. ** “Αννα PV.
ΆννάνουΡ. ένιαυτδς P. ®« του τέλους — έκ οιπ. P. ®'^ προεταξεν B, alterum \n m. ponens.
·» άσεβλθεϊν P. »® έν oui. P. περί έαυτοΰ om. P. προοηθείσας PV.
543 CHRONICON PASCHALE. 5ii
Ab hoc porro die, hoc esi xvi ipsius scilicel prirai A Έκ ταύτη; Si της ήμέρας, τουτέιτιν τ?ίς ις' χαΐ
mensis, prarcepit lex divina ul dies Pentecostes pu- αύτής του πρώτου μην6ς, άριθμεΓν τάς ν' ήμέ*ρας
larentur : quadragesimo vero die post resurrectio- τής Πδντηκοίττής ό θεΓος παρεκελεύοατο νόμος · καΐ
nem suam Dominus noster Jesus Christus 111 coelum τή τεσσαρακοστή ήμ^ρ? άναστάσεως αύτουό
assumptus est tertio die Artemisii, seu Maii mensis. Κύριος ήμών Ίησοΰς ό Χριστδς άνελήφθη Λς τους
feria quinU hebdomadis , et quemadmodum seri- ουρανούς τή τρίτη (42) του Αρτεμισίου μην^ς έν
ptumest: iSiirge, Domine, in requiem tuam , tu ήμέρςι πέμπτη τής έβδομάδο:,κα\ καθώς γέγραπται ·
et arca san«‘liricationis tuae, ι Et sanctus Athana- i Άνάστηθι, Κύριε, εις τήν άνάπαυσίν σου, συ κα\
sius in cxxxi psalmi explanatione*^ hunc in modum ή κιβωτός τοΟ άγιάσματός σου. ι Κα\ ό άγιος Άθα-
scripsit : iSurge, Domine, in ret]uiem tuam : i ascen- νάσιος ii3) έρμηνεύων τδν ρλα' ψαλμδν έγραψεν ου-
sum in cieluin ipsius accelerant, c Tu et arca sancti- τως · c Άνά^τηθι, Κύριε, είς τήν άνάπαυσίν σου·
ficationis tuae : * sancturo ipsius corpus dicit, cum τήν είς ούρανους άνάληψιν έπισπεύδουσιν αύτοΟ. Συ
hoc enim assumptus est ; neque enim humanitatis xa\ ή, κιβωτός τοΰ άγιάσματός σου, τήν άγίαν αύ-
naturam unquam in omnes xternitatss exuit. τοΟ σάρκα φησί · μετ’ αύτής γάρ άνελήφθη * ού γάρ
άποσορκοΟται είς τούς άγηράτους αίώνας των αΐώ-
® νων. »
Post assumptionem Domini nostri Jesu Christi, et Μετά Sk τήν άνάληψιν του Κυρίου ήμών Ιησοΰ
dejectionem geniis Judaeorum , quotquot Domini Χρίστου κα\ τήν άποβολήν τοΰ Ιθνους των Ιουδαίων,
nostri, ex illius clementia et misericordia, digni facti ^<«>i τής τοΰ Δεσπότου Χρίστου κλήσεως δι’ ο!κτον
sumus vocatione, umbraticum illud Pascha non am- φιλανθρωπίας γεγόναμεν άξιοι, τό σκιώδες Πάσχα
piius celebravimus : legis enim umbra, gratia' adve- ®^κέτι έπετελέσαμεν · παρήλθε γάρ ή σκιά τοΰ νό-
niente, pr^eriit. Et xiii dicti mensis Artemisii, die χάρινος έι»λθούσης. Κα\ τή ιγ* (4i) τοΰ
Dominica , ipsa quinquagesima die post salutarem ^τ^έντος Αρτεμισίου μηνόςέν ήμέρφ Κυριακή. αύτ|1
resurrectionem , Spiritus sanctus in ignitarum lin- 'ήί πεντηκοστή ήμέρφ της σωτηριώδους άναστάσεως,
guarum specie ad apostolos venit, et sedit super έπεδήμησε τοΓς άποστόλοις εν πυρίναις γλο>σσαις τδ
unumquemque eorum. Repleti ergo Spiritu san- Πνεύμα τδ άγιον, κα\ έκάθισεν έφ’ £να Εκαστον
clo coeperunt praidicare Evangelium regni (Dei). Ex Λυτών. Πλησθέντες δδ οΐ άπόστολοι Πνεύματος άγιου
quo tempore celebrantes propter nosiram salutem ή ρξαντοχηρύσσειντδΕύαγγέλιον τής βασιλείας. Εξής
factam resurrectionem die Dominica, festum agi- xavovi ζο'/τες ( 45) τήν διά τήν ή μετέραν σωτηρίαν γενο-
miis praedicaiionis ecclesiasllc» octodiehus. ut ait C P^vrv άνάστασιν Iv τή άγία Κυριακή, έορτάζομεν τδ -
sanctus Joaiines. Et ab hoc anno nos Christiani Εκκλησιαστικόν κήρυγμα η' ήμέρας. 224 ^
coepimus colere diem vivificae resurrectionis Do- ^ Ιωάννης. ΚαΙ Ικ τουτου τοΰ ένιαυτοΰ ήρξά-
mini Jesu Christi vere Dei nostri, cui gloria in sae- Χριστιανοί έορτάζειν τήν ζωοποιόν
cula. Arnen. άναστάσιμον έορτήν τοΰ Κυρίου κα\ Δεσπότου Ιησοΰ
Χρίστου τοΰ άληθινοΰ Θεού ήμών * ψ ή δόξα είς τούς
αίώνας. *Αμήν.
Sunt et alii illustres apostoli prteier supra me- T*T*·
moratos xii Domini discipulos ad iv Tiberii Casa- ’'Ρ0Υ*Υ1>«μΐ»ί''<>«ί 1«βη^4ί «5
^ ris imperii annum recensitos, qui post Domini in Κ«ί««Ρ«ί l«-
coelos assumptionem floruere. Ii vero sunt : ναρχία?, οίτινες μετά τήν είς ούρ*νοί»ς άνΛηψ»
τοΰ Κυρίου, χα\ ·· αύτοί είσιν οιδε·
LYI1 Barnabas, νζ'. Βαρνάβας (46),
LVIII Marcus evangclista , νη'. Μάρκος δ ευαγγελιστής.
LIX Silas, νθ'. Σιλάς.
LX Lucas medicus ei evangelista , de quo Paulus ^ 5' Αουχάς ό Ιατρός χα\ ευαγγελιστής γενβμε'/ος,
Ια Epistola ad Colossenses mentionem facit, περ\ οΰ Παύλος iv τή πρός ΚολοσσαεΙς έμνημόνευ-
σεν Επιστολή.
LXI Timotheus ξα'. Τιμόθεος.
DUCANGII NOTAE.
|42) Tjf τρ/τχ^. ITolsten. τετάρτη. divisionis apostolorunit de quo in Gloss. med. Lalin.
. (45) '0 άγ·ος Άβανάσιος. Hunc locum Athanasii (46) Βαρνάβας. Barnabain unum fuisse ex lxx
usaue ad αίώ^ν, omittit cod. Holstenii. Christi Discipulis, ex variis scriptoribus docet CVo-
Holsten. ιδ'. telerius ad illius episiolain pag. 4, et ad lib i Bice·
(45) Εξ ής χανογίζογτες. Haec pariter absunt a gnit. cap. 7.
cod. Holstenii usque ad Αμήν. An respexit Festum
ΥΛΒΙΛ LECTIO.NES.
c4 om. P. Ante και addit m. R. ήνθησαν.
545 CHRONICOiS
Σιλουανό^.
ξρ\ Τίτος
ΕίσΙν δέ χα\ οΕ χατασταθέντες διάκονοι μετά τήν
β!ί ούρανου^ άνάληψιν του Κυρίου ζ\
ξδ'. Στέφανος 6 τ.ρωτος μάρτυς του Κυρίου
ήμών Ίησου Χρίστου, δς καΐ άνηρεθη λιΟοβοληΟεις
ύπδ Ίβυδαίων.
ξε*. Φίλιππος (47)/
ζς\ Πρδχωρος ·■.
ξζ*. Νιχάνωρ.
ξη'. Τίμων.
ξθ*. Παρμενίων.
θ'. Νικόλαος.
Ουτοι πάντες γεγδνοσιν συνέκδημοι τοΤς άπο-
στδλοις μετά τήν του Κυρίου εις ούρανους **«άνά-
ληψιν.
Ειτα έχειροτονήθτ4σαν επίσκοποι, πρώτος Ιν *Ρώμη
Πέτρος, έν 'Αλεξανδρεία Μάρκος 6 ευαγγελιστής, έν
'Τεροσολύμοις Ιάκωβος (48) ό άδελφδς του Κυρίου,
Ιν Άντιοχείφ 4 προειρημένος άπόστολος Πέτρος.
Περ\ δέ των προγεγραμμένων ο' μαθητών των μετά
τους ιβ' τους προτεταγμένους ·’ ΙστορεΓ Κλήμης
δ συγγραφευς έν τή πέμπτη των ·® Ί’ποτυπώσεων.
ΕΙσιν δέ χο\αι πορακολουθήσασαι (49)^το?ς άπο-
ετόλοις 4γιαι γυναίκες μετά τήν είς ούρανους άνά-
ληψιν ΓοΟ Κυρίου, περ\ ών έπιστέλλο^ν Παύλος έμνη-
μδνευσεν, Φοιβη, Τρυφώσα ··, Εύνίκη μήτηρ ‘ του
άκοστδλου Τιμοθέου, Πρίσκα, Περσ\ς, Πρίακα, Μα-
ρία, Ιουλία, Κλαυδία *, Τουνία, Πρίσκιλλα, *Απφία
Γρύφαινα, Aωtς, μάμμη Τιμοθέου του άποστό-
htt.
Utpl της γεττήσεως (50) τού Κυρίου ·ίψωγ '
Ίησου Χριστού τού άΛηθινού θεού ήμωτ 'καί
τον Λ€ητα)·ίου αύτού βαχτίσματος καΧ τού σω~
τηρίον αύτού Πάσχα σύντομος διήγησις.
Ή καθολική γέννησις του Κυρίου ήμων Ίησου
Χρίστου του άληθινοΰ Θεού έστιν αυτή.
Έγεννήθη Χοιάκ (51) χη' · ώρφ C τής νυκτδς ·.
Έβαπτίσθη Τυβ\ ’ lof ώρφ ι' τής ή μέρας (52) ύπδ
Ιιυάννου έν τφ Ιορδάνη ποταμφ, καΐ ό Ιορδάνης
(53) άνεπδδισεν είς τά όπίσω.
225 ΕΙπεν δέ ό Κύριος τψ Ιωάννη * c ΕιΤΓον
τφ Ιορδάνη · Στήθι, ό Κύριος ήλθεν πρδς ήμάς. »
ΚαΙ εύθέως έστησαν τά Οδατα. Τότε ό · Ιωάννης
PASCHALB. 546
LX1I Silvanus,
LX1J1 Tilus.
Siint pra*terf a post Cbristi in coelos assumplioneni
constiliUi vii diaconi.
Lxiv Slephanus primus martyr Domini nosiri Jesu
Christi, qui lapidibus impetitus a Judaeis ex^tim tus
esi :
Lxv Philippus :
LIVI Prochorus :
Lxvn Nicanor :
Lxvni Timon :
Lxix Parmenio :
Lxx Nicolaus.
Hi omnes apostolorum socii fuere in peregrina-
tionibus post Domini in coelum ascensionem.
\ deinde creati sunt episcopi , primus Romae i*e-
trus, Alexandriae Marcus evangcHsta , Hierosolymis
Jacobus frater Domini, Antiochiae supra memora-
ratus Petrus. De recensitis vero discipulis lix, prae-
ter^xii supra dictos , agit Clemens scriptor lib. v
Kypoiyposeon,
Sunt etiam sanctae quaedam mulieres , quae post
Domini in coelum assumptionem apostolos secutae
sunt , quarum in Epistolis Paulus meminit : Phoebe
scilicet , Tryphosa , Eunice Timothei apostoli ma-
ter, Prisca, Persis, Prisca, Maria, Julia, Appia, Try-
phaena, Lois avia Timothei apostoli.
De niffivilaie Domiui nosiri Jesu Christi veri Dei
nosiri, et sanctissimo ejus baptismo, et salutari
iilius Paschati, brevis mrratio.
Catholica generatio Domini nostri Jesu Cbristi
veri Dei ita se habet :
Natus est Choiac xxv hora vii noctis. Baptizatus
est a Joanne in Jordane fluvio Tybe xi hora x diei,
et Jordanis conversus est retrorsum.
Dixit autem Dominus Joanni : c Dic Jordani, Siste,
Dominus venit ad nos. i Et statiin constitere aqu r.
Tunc Joannes adoravit cum : i Ego, inquit, a tede-
^ DUC.4NG11 NOT^.
(47) ΦιΛίχχου. Qiiein perperam Polycrates ένα D (51) Χνάχ χε\ llolsten. Χοιάκ χθ* quomodo edi-
τών ιβ' 'Αποστόλων vocat, de qiio Act· xxif 5. dinius
(4Hj Ιάκωβος. Vide Coleleriuro ab lib. ii Coniftt. (5i) της ιί^ρας, Lcg. νυκτός. Et mox,
apost. cap. 55, et ad lib. ii Recogn. cap. 68, i' νυκτόςΓΕ^. ήμέρας, librarii vitio ia-
(49) ΕΙσϊν δέ χαϊ ai αοψακοΛουδ^σασαι. Vide versa.
Raron. an. lvui, d. 55. (55) Καί ό 'Ιορδάνης. Haec, ut et quae mox sub-
(56) nepa της γεννήσεα}ς. Haec delet cod. Hol- drt, sumpta sunt ex apocryphis,
sfeoii Qsque ad ώρα τής ήμέρας.^
VARliE LECTIONES.
pΛρvJp P. ·» Πρόχορος P. ·· ούρανδν P. τους προτ. προτ. Ρ. ·· των om. Ρ, »· Τριφώοα Ρ.
■ ρή^ηρ Ρ·>«Ε Τιμοθέου ponit Ρ. * Κλαυδία —* Πρίσκιλλα οιη. Ρ. · Άππία Ρ. * ήμών οιιι. Ρ. · x^.
atf· Ρ., Α-κεμβρίου κε* m. V. · νυκτό; posui ubi ήμέρας ponebatur in PV. et ήμέοας ubi νύκτας cum m.ll.
^ τυβή PV. Ίαννουαρίω ς* m. V. · ό oni. P,
547 CHUOXICON PASCnALE. WS
beo baptizari, cl tu venis ad ine. > Et dixit illi Do- A ^τροΐΣκύνησεν αΰτώ /.έγων* · Έγώ χρείαν δχω ύτΛ
minus : c Sine modo, istud fieri nccesse est. *Tum σοΟ βαπτυΟηναι, και συ !ρχη τ.^6; με. ι Κα\ cT-
in aquam iis descendentibus, crcpilarunt aqu®, ve- -πεν αΟτφ ό ΚΟριο; · ι Άφες άρτι, δει γενέσΟαι
luti cum aqua infunditur. Cum vero ex aqua est τοΰτο.. i Τότε κατββάντων αυτών έτ:\ τδ δδωρ άν-
egressus, stalim coelum apertum est, et venit Spiri- εκόχλασαν · τά’ Οόατα, ώσ^ερ’® κεκερασμένον ύδωρ,
tus sanctus instar igne» columb», audibaque est vox Ka\ δτε άνέβη έκ τού ύδατος, ευθέως άνεώ/Οη 6
magna, ut νοχ tonitrui, dicens: € Hic est Filius meus ούρανδς, κα\ ί,λΟεν τδ Πνεύμα τδ άγιον ώς τιερι-
dileclus , in quo mibi complacui, ι Mansit autem στερά -ττυροειδής * κα\ φωνή μεγάλη ήχούσΟη ώς
Christus iiobiscum inmu .do, sanans omnem mor- φωνή βροντής, λέγουσα · t ϋύτός έστιν ό Υιός μου
bum, et omnem languorem annos xxxiii el menses ό άγατπ|τδς, ένψ ηύδόκησα. ι Έμεινεν δδ ό Xpt-
111. Anno vero χχχιν comprehensus est, et in cru- στδς συν ήμϊν έν τω κόσμια θεραπεύων τιασαν νόσον
cem actus mensis Phamcnolh die xxix, lun» xiv, κα\ πάσαν μαλακίαν Ιτη λγ' κα\ μήνας γ * ένδ> τζ}
cum esset Parasceve : resurrexit vero post iri- λδ' £τει έκρατήΟη κα>. έσταυρώθη (54) ΦαμενώΟ
duum, Pharmuthi primo, qui dies erat Dominicus, κθ' »» (53). ήμέρα τής σελήνης ιδ', παρασκευής ού-
lun» XVI, hora ιχ noctis. In coelum denique assum- σητ. Άνέστη δδ έν τριημ·'ρω Φαρμουθ\ α' **, Κυ-
ptus est mense Paschon, hora diei ix. . ^ ριακής ούσης σελήνης ις\ ώρα θ' τής νυχτός, Άν-
ελήφΟη Παχιον ι' ώρα 0' τής ήμέρας.
(.Α. a Μ. C. 5340.) CCIII Olympias. σγ* ΌΑν^ι.ηάς
[01. Ipli.]
Α. C. 83, XXIX. !nd. ν. Aruntino et ’Ινδ. ε'. ιΟ*. ύπ. Άρουντίου κα\ Άενοβάρβου (561.
AEnobarbo coss. 4. 202.
Anno XX imperii Tiberii, qui a xxi mensis Martii Έν τφ κ' Ιτει τής >® Τιδεριου βασιλείας, άρχήν
secundum Uomanos pr»senlis indictionis ν initium ειληφότι άπδ' τής κα' και αυτής τού κατά 'Ρωμαίους
sumit , XXV anno vigintioclennalis solis , et χιι Μαρτίου μηνδς τής παρούσης πέμπτης ίνδικτιώνος,
anno decemnovennalis lun» cycli, et praedictis COSS. είκοστώ πέμπτω Ιτει τής όκτωκαιεικοσαετηρίδος
invento die χιν primi mensis, lun» xi secundum Ro- τού ήλίου καΐ δωδεκάτφ τής έννεακαιδεκαετηρίδος
manos mensis Aprilis , in feria vi hebdomadis, ut τής σελήνης κα\ τών προκειμενων υπάτων, εύρε-
juxta pr»dictas methodos deprehendimus, apostoli Οείσηςτής ιδ* τούπρ^οτου μηνδς τή; σελήνης τή ια' (57)
tum primum Pascha celebrarunt post Domini in τού κατά 'Ρωμαίους Απριλίου μηνδς, έν ήμερα έκτη
coelos Assumptionem : sanctam autem ejus resur- ^ τής ^έβδομάδος, καθά διά τών προχειμένων μεθόδων
rectionem χιιι die Xanthici mensis. Illi igitur pri- ^ εύρίακομεν, έώρτασαν πρώτον Πάσχα oE άγιοι άπό-
mum , uti dictum est, hoc prxsenti anno celebrato στολοι μετάτήν εις ούρανούς άνάληψιν τού Κυρίου,
Paschate, sacris sancti Dei Ecclesiis .quotannis ob- τήν Αγίαν δ’ '· αυτού άνάστασιν τή ιγ' Ξανθιχού μη-
servandum tradiderunt χιν diem priuii mensis lu- νός. Λύτο\ ούν πρώτως, ώς εΓρηται, κατά τδ παρδο
η» post diei ascensum , quo vernum »quiiioclium έτος έπιτελέσαντες παρέδωκαν ταις άγίαις τού θεού
incidit, Jd est χχι mensis secundum RgmanosMar- * *® Έκκλησίαις καθ' έκαστον ένιαυτδν έπιτηρειν τήν
Ιϋ. Et quidem extra omnem controversiam haberi ιδ' τού πρώτου μηνδς τής σελήνης μετά έπίβασιν
debet, magna lurainaria in mundi constitutione post τής ήμέρας, καθ' ήν ή έαρινή Ισημερία γίνεται, τουτ-
primum diem esse creata, ac mysticam Domini cura έστιν τήν κα' τού κατά 'Ρο)μβίους Μαρτίου μηνός.
discipulis coDnam , tempore quo est passus , triduo Πάσης Αμφιβολίας Αμέτοχος ό λόγος τούς τε μεγά-
ante sanctam resurrectionem , fuisse peractam, λους 5^ωστήρας έν τή τού κόσμου καταβολή μετά γ
Proinde rertfe statutum est ante xi Kalendas Apri- ήμέραν γεγενήσθαι κα\ τδν *' μυττικδν τού Κυρίου
Ics Pascha non peragendum, -neque ante xi Kalon- μετά τών μαθητών δείπνον έν τφ τού πάθους καιρφ
das Apriles , vel post νιι Kalendas Maias Paschale πρδ γ' ήμερων τής άγιας άναστάσεως έπιτελεσθτ-
festum celebrare fas esse. Ita ergo ab XI ex a. d.Kal. I) ναι. Καλώς ώρίσθη πρδ ια' Καλανδιυν 'Απριλίου
Apriles usque ad ex a, d. vn Kal. Maias hisce de- Πάσχα έπιτελεΤν, μή έξεΓναι δέ μηδέ πρ\ν τής πρδ
DUCANGII NOTAE.
(54) ΚαΙ έσταυρώθη. Vide Petavium lib. χιι De mitii iCnobarbi consulatus poni debuit in Indict.iv,
Auctario lib. viii, cap. 3. supra monuimus. Vide Norisium in Eaist. consul.
(55) ΦαμετώΟ κ0\ Alii xf. png. U.
Άετοβόρθον. M. Furii Ca- (57) Σε.1ήη}ς rff ta\ llolsten. τή ιβ'.
milli Scriboniani, qui hic Arruntius dicitur, et Do-
VARLE LECTIONES.
• Ανεκάχλασαν P. *® ώσπερ. Scribe ώσπερ 7wpi, “ Φαμε^Λ^Ο κΟ'. Μαρτίφ κγ' m. V., Μαρτίου
κγ m. R. ΦαρμουθΙ α. Μαρτίω κε' m. V., Μαρτίου κε' m. R. *» Πασχών ι' Ρ.. Πασχών R., Μαοτίω
Ym. V., Μαΐου γ m. R. Όλυμπιάδος V. . τής om. Ρ. η' κα\ κ' PV. 0' και δ. *Ρ\.
• πρώτον, πρώτος V : quod aut πρώτοις scribendum aut πρώτο>ς, ut allero abhinc versu : v. dicta ad
p. 102 A. *® o' om. V. *® τού άγιου θεού Ρ. ** τόν. τό m, R. *» ποδ om. Ρ.
5W CHRONICON
ια' Καλανδων Άπριλίων μηδ€ μετά την rpb ζ' Κα- Α
λχνδών ΜαΧων Πάσ/α 226 έορτάιαι. Ουτω τοίνυν
cal; δηλωθείσαις άπ6 τής ττρδ :α' Καλανδων ΜαΧων
ήμεραις χανονιττέον. Κα\ έάν έν Κυριακή φθάση ή
ι? τής ^λήνης, είς τήν έπιοΟσαν Κυριακήν οί τής
χιθολιχής τοΟ Χρίστου Εκκλησίας μαΟητα\ τδ Πάτ/α
τίΑοΰμεν, Γνα μή μετά των Ιουδαίων έορτάοωμεν.
Εί ^ έν δευτέρ^ τυχδν, ή τρίτη, ή τετράδι **, ή πέμ-
ΓΛ^, ή Παρασκευή, ή Σαββάτω, καθώς έν τοις έμπρο-
σθεν εΓρηται, ή ιδ' φΟάση του φέγγου:, εις τήν προ-
»0σαν Κυριακήν ήμεις οΐ Χριστιανο\ τελοΟμεν τδ
^iyγyJς διά τήν τής Κυριακής ήμέραν.
Τινές δέ κατά των έν ταϊς άνά πάσαν τήν ύφ’
Ιτ,λίψ άγίαις του θεοΰ Έκκλησίαις τελουμένων
έορτών ού μόνον γλώσσας, άλλά δή κα\ χειρας κι- ^
νήσαι τολμήσανχες, ούκ ώκνησαν κα\ έν τούτψ τήν
αγίαν του θεού Εκκλησίαν έπισκήψαι · διότι τήν
βίττήν τής έκ νεκρών άναστάσεως Χρίστου του
δίοΟ ήμων έορτήν Πάσχα προσαγορεύει, άγ νοήσαν-
:ε;, ώς έοικεν, τδ διά τής λέξεως ταύτης δηλούμε-
νον. ”Οπερ γάρ τή 'Ελλάδι φωνή λέγεται διάβασις,
«ι έχβασις, κα\ ύπέρβασις, τούτο τή Εβραίων
γ)ιώσση Φασδχ ··, ήγουν Πάσχα, ονομάζεται·
"Αναγχαίως ούν ή τού θεού Εκκλησία ού μόνον
τ6 πάδος τού Κυρίου, άλλά δή κα\ τήν άνάστασιν
αντού Πάσχα προσαγορεύει. Διά γάρ τού πάθους
I του Κυρίου και τής άναστάσεως αυτού διάβασιν, κα\
I Εχβασιν, χα\ ύπέρβασιν, ή των άνθρώπων φύσις
εΓληφεν τού ίχοντος τδ κράτος τού θανάτου, αυτού τβ <'
τού θανάτου, καΐ τού ^βου, κα\ τής φθοράς. £ί γάρ ό
θάνατος τού Χριστού τούτο ήμιν έδωρήσατο, πολλψ
μάλλον ή άνάστασις αύτού, δτε άνέστη έκ νεκρών,
άπαρχή των κεκοιμημένων, μηκέτι μέλλων ύποστρέ-
φειι) είς διαφθοράν, θάνατο; γάρ ούκέτι κυριεύει,
κατά τήν των θείων Αποστόλων διδασκαλίαν.
Δοκούσι δέ μοι οΐ κατηγορήσαι τής Εκκλησίας έν
τούιφ τολμήσανχες παρανοήσαι τήν έκ τού*^ Αευι-
τιχού·· μαρτυρίαν, έν ή φησιν ό νομοθέτης· ι Κα\
τή ιδ^ τού α' μηνδς άνά μέσον των έσπε ρινών Πάσχα
. τώ Κυρίφ. Κα\ έν τή ιε' τού μηνδς τούτου έορτή άζύ-
[ μ<ιτ; τψ Κυρίφ* ζ' ήμέρας έδεσθε άζυμα, κα\ ή
ήμέρα ή α' κλητή άγία έσται ύμιν, όμοίως καΐ ή
ήμέρα ή έβδόμη κλητή άγία ίσται ύμΐν. ι ’Λλλά
τους μέν Ισμαηλίτας Πάσχα ^προσαγορεύειν τήν ιδ'
μόνον ό νομοθέτης προστάττει, έπειδή έν αυτή 227
τή ήμέρα κατά θειον πρόσταγμα τδν άμνδν πρδς
έαπέραν έθυσαν, κα\ τω αίματι αύτού τούς σταθμούς
Χ2*ι τάς φλιάς έχρισαν, κα\ τά κρέα έν αύτή τή νυκτ\ 1
έφαγον, κα\ οΟτω μεσούσης τής νυκτδς, καθώς γέ-
Τραπται, διερχόμενος ό θεδς έν γή Αίγυπτου ·· πα-
ιάξαι τά πρωτότοκοι των Αίγυπτίων, θεασάμενος τδ
αΓμα, τούς μέν υ!ούς Ισραήλ έσχέπασεν, παρελΟών
αυτών τήν θύραν κα\ μή άφείς τδν όλοθρεύοντα πα-
PASCHALE. Γ.."ί)
signalis diebus, regula est sumenda. Quod sl xiv
luna in diem Dominicam inciderit, sequenti Domi-
nica nos catholicae Christi Ecclesiae discipuli Pa-
scha celebramus, ne cum Judaeis illud celebremus.
Si autem in secundam forte, aut tertiam, aul quar-
tam, aut quintam, aul Parasceven aul Sabbatum, ut
in superioribus dictum est , xiv lunae inciderit,
proxime sequenti Dominica nos Christi Pascha agi-
mus, producta ac prorogata nimirum propter diem
Dominicam quota seu astate lunae.
Πάσχα, έπεκτεινομένης δηλαδή τής ποσταίας τού
Νοη defuere autem qui, dum contra receptum
ab omnibus quae sub sole sunt sanctis Dei Ecclesiis,
in celebrandis festis Paschalibus morem , non lin-
guas duntaxat, sed etiam manus exercre audent,
sanctam Dei Ecclesiam in hoc pariter reprehen-
dere non dubitantes , quod venerandam a mortuis
Christi resurrectionis festivitatem Paschalis no-
mine donaverit, cum ipsi, ut videtur, ignorent quid
hoc vocabulo inlelligamus. Quod enim Gr$ca lin-
gua dicitur transitus, exitus et transmissio, illud
ipsum Hebraeorum idiomale Phasech , seu Pascha
nuncupatur.
Necessario igitur Dei Ecclesia non solum passio-
nem Domini, sed etiam ejus resnrrectionem Pascha
appellat. Quippe propter Domini passionem illiusque
resurrectionem , transitum , exiiiim et transmissio-
nem humana accepit natura illius qui in mortem
; habet iiiiperium, el potestatem : in ipsam, inquam,
mortem, inferos, et corruptionem. Si enim mors
Christi id nobis est elargita , multo magis ejus re-
surrectio, quando ex mortuis resurrexit, ipse pri-
milix dormientium , non amplius in corruptionem
reversurus. Mors quippe, secundum divinorum apo-
sjoloriiin doctr narn, non amplius dominatur.
Ilii porro mfhi videntur in hoc Ecclesiam accu-
sare, dum prave interpretari audent testimonium
ex Lcvilico ubi ila ait legislator : c El quarta de-
cima die primi mensis ad vesperam Phase Domino.
El quinta decima mensis hujus festum Azymorum
Domino : septem diebus comedetis azyma, et dies
prima vocata, sancta erit vobis. > Verum Israeliiis
prsedpit legislator, iil xiv lunam Pascha duntaxat
appellent : quandoquidem ipso dic, secundum di-
vinum prt^eccplum , sub vesperam agnum immola-
runt, cujus carnes, sanguine illius liminibus el po-
stibus prius inunctis, in ipsa nocte coinederuiil.
) Atque ila , quemadmodum scriptum csl , li aiisieiis
njedia node Dominus in terram ./Egypli , ut inler-
iiceret primogenitos iEgypliorum , viso sanguine,
filios Israel operuit, ipsorum fores pertransiens, nec
sinens qucmqiiamex iis ab exleripinatore percuti.
iEgyptiis vero exitium immisit, sublatis eorum pri-
VARIyE LECTIONES.
τετράδι. τετάρτη P. P., ύφίλω m. R.
Γ- ** Αευϊτιχοΰ. xxw · *9 Αίγύπτφ P.
φα^έχ P. sola. ** των om. P.
5bl CHRONICON PASCHALE. 5ΓΛ
mogcnitis ; sic({uc filios Israel posl mediam noctem \ τάξαι τινά έξ αύτών. Αιγύπτιοι^ την φθοράν έν ·
ex ^Igyplo eduxit. Scribitur enim in sacro Exodi απέσχηψεν*· xaV τά πρωτίτοκα αύτών άνείλεν κα\
libro ad verbum : < Vocavit Moyses omnes seniores ούτω μετά τύ μεσονύκτιον τού; υιούς Ίσρα^ήλ έξήγα-
Israel, et dixit ad illos : Ile, el accipite agnum per γεν έξ Αίγυπτου. Γέγραπται γάρ έν τζ Ιερα βίβλφ
cognationes vestras et sacrificale Pascha. Accipie- της Έξύδου ·* έπ\ λέξεως ούτως· c Έχάλεσεν δέ
tis autem fascirulAm hyssopi, el tingentes ex san- Μωΰβής πάσαν τήν γερουσίαν Ισραήλ , κα\ ειπεν
guine.quiesl apud januam, et tangetis limen, et πρύς αυτούς* ΆπέλΟατε··, λάβετε ύμίν αύτοΤς··
utrosiiue postes a sanguine, qui est apud januam. πρύβατον κατά συγγένειας υμών, κα\ θύσατε τύ Πά>
Vos autem non egrediemini unusquisque januam σχα · λήψεσθε δέ δέσμην ύσσώπου , καΐ βάψαντε»,
domus SUX usque ad mane. Bt transibit Dominus ad άπδ τού αίματος του ** είς τήν Ούραν χαθίξετεβ* τής
percutiendum i£g\ptios, et videbit sanguinem inii- φλιάς , χα\ έπ' άμφοτέρων τών σταθμών άπδ του
mine, et super ulrosque postes , et transibit Domi- αΓματος δ έστι παρά τήν Ούραν · ύμεΓς δέ ούχ έξ-
nus januam, el non sinet exterminatorem ingredi in ελεύσεσθε Εχαστος τήν Ούραν τού οΓκου αυτού Ιως
domos vestras ad percutiendum. Et servabitis ver- προΛ. Κα\ παρελεύσεται Κύριος πατάξαι τούς ΑΙγυ-
bum boc legitimum tibi et filiis tuis usque ad saecu- «τίου;, χα\ δψεται τδ αίμα έπι τής φλιάς χα\ έπ*
Ium. Si autem ingressi fueritis in terram, quam de- B «μφοτέρων τών σταθμών χα\ παρελεύσεται Κύριος
derit Dominus vobis , sicut locutus est, servabitis Ούραν, χαι ούχ αφήσει τδν δλοθ ρεύοντα είσ-
cultum hunc. Et erit, si dixerint ad vos filii vestri : ελΟεΤν είς τάς οίχίας ύμών πατάξαι. Κα\ φυλάξασθε
Quis cultus bic? El dicetis illis ; Victima Pascha boc βτ.μα τούτο νόμιμον σεαυτψ χα\ τοϊς υίοις σου
Domino, qui protexit domos filiorum Israel ih iEgy- εως αίώνος. Έάν δέ είσέλΟητε είς τήν γην, ήν δω
ρΐο , quando percussit iEgyplios , domos autem Κύριος ύμιν, χαθότι έλάλησε, χα\ φυλάξετε τήν λα-
nostras liberavit. Incurvalusque populus adoravit. » τρείαν ταύτην. Και Εσται , έάν λέγωσι πρδς ύμάς
Et rursum :ι Si interrogaverit le filius tuus posl haec ol υίο\ ύμών Χίς ή λατρεία αύτη; Κα\ έρεΐτε αύ-
dicens : Quid boc ? dices illi : Quoniam in manu τοίς*. θυσία τδ Πάσ^α τούτο Κυρίου , δς έσκεπασε
forti eduxit nos Doniinus ex iEgyplo , e domo s»t- τούς οΓκους τών υΙων Ισραήλ έν γή Αίγύπτου»^
vitulis, quando Pharao induraverat cor ne dimitte- - ήνίκα έπάταξετούς Αιγυπτίους, τούς δε οΓχους ήμών
rct nos , interfecit Dominus omne primogenitum in έββύσατο. ΚαΙ χύψας δ λαδς προσεχύνησεν. > Κα\
Icrra iEgypti , a primogenitis horaiiuim usque ad πάλιν··* i Έάν έρωτήση·· σε ό υΐδς σου μετά ταύτα
primogenita jumentorum. Et erit signum in manu λέγων Τι τούτο; έρείς αύτφ* ''Οτι έν χειρ\^· χρα-
tiia, el immotum ante oculos tuos. In manu enim ται3 έξήγαγενήμάς Κύριος έχ γης ΑΙγύπτου έξοΓ-
potenti eduxit me Dominas ex iEgyplo. > His igi- ^ χου δουλείας* ήνίκα δέ έσχλήρυνε Φαραώ έξαποστε?·
lur ab inspirata a Deo Scriptura sic dictis, merito λαι ήμδς , άπέχτεινε πδν πρωτότοκον έν γή Αίγύ-
sane diem illum duiitaxat Puseba appellarunt filii πτου άπδ πρωτοτόκων άνθρώπων·* Εως πρωτοτόκων
Israel *. quintam decimani vero, et sex illam inse- κτηνών. Κα\Εσται είς^· σημειον έπ\ της χειρόςσου
fpienles , festum Azymorum. Unde qui Hebrae.am χα\ άσάλευτον πρδ όφθαλμών σου. Έν γάρ χειρ\
linguam ιη Graecanicam transtulerunt, diabateria, et ^ χραται^ έξήγαγέ με Κύριος έξ Αίγύπτου. ι Τούτων
byperbasia, seu iUm transitus et extlus fcstuni hoc ούτω·· άπδ τής θεοπνεύστου Γραφής είρημένων, εί·
nuncuparunt : quod * colligere licet ex iis qui apud χότως άρα έχείνην τήν ήμέραν μόνον Πάσχα ο1 υιο\
Hebraeos doctrinae laude clariierunt , Philone , in- Ισραήλ προσηγόρευον , τήν δέ ιε' χα\ τάς μετά αύ-
quam, et Josepho. Ecclesia vero non solum pas- τήν ς* ήμέρας έορτήν άζύμων. "Οθεν τήν 'E6pat0a
sionem el mortem Christi, sed etiam ejus resurre- γλώσσαν είς τήν Έλληνίδα φωνήν μεταβάλλοντες
ctionem Pascha necessario appellat , ea quae allatu ^ιαβατι’ιρια κα\ ϋΛερβάσια τήν έορτήν ταύτην έχά-
est causa, in quamcunque ex vii diebus post deci- λουν, ώ; Εστιν τούτο γνώναι Εκ τε τών, θεοφόρων ··
mam quariam primi mensis lunae illa inciderit, τής Εκκλησίας διδασκάλων καΐ 228
Unde Basibus Magnus, Caesareae Cappadociae ept- ^ Έβραίοις σοφών, Φίλωνος·· (58) λέγω κα\ Ίωσή-
scopus, in adhortatione ad baptismum, ingenti που·· (59). Ή δέ τού θεού Εκκλησία ού μόνον τδ
voce praedicabnndos clamat : < Omne quidem tem- πάθος και θάνατον τού Χριστού, άλλά κα\ τήν άνά-
DDGANGII NOTAS.
(58) ΦΙΛωτ. Lib. Dt Vita Mosis : "Αγεται τά δια- "Οθεν νυν Ετι κατά τδ Εθος ούτως θύομεν, τήν Ιορ-
βατή ρια δημοφανής έορτή, κα\ ΧαλδαΤστΙ λεγόμενα τήν Πάσχα καλού ντες. Σημαίνει δέ ύπερβασία, διότι
Πάσχα· κατ’ έχείνην τήν ή αέραν ό θεδς αύτούς ύπερβάς Α1- ·
(59) Κίύ Ίωσήπον, Lib. ιι Antiq, Jud. cap. 5 : γυπτίοις έναπέσκηφεν τήν νόσον.
variae; LECTIONES.
·· ένέπέσκηψεν Ρ. Εξόδου χιι, 21., ·· άπέλθετε Ρ. ·· αύτοΓς om. Ρ. ·· λήψεσθε. κα\ λήψεσθ·
Ρ. sola. ·· αΓματος τού. αΓματος αυτού V., αΓματος δ έστι Ρ. ·· καθέξετε V., κα\ θίξετε έπ\ Ρ., χαΙ
θίξετε R. ·’ Αίγύπτψ Ρ. ·· πάλιν, χιιι, li. ·· έρωτήσει PV. ·· έγχειρ^ V. ·* άνθρώπων om. R.,
uncis inclusum addit Ρ. ·· είς om. Ρ. ·· τούτων ούν ούτως Ρ. *· Οεοφόριυν — τών om. Ρ, ·· φί-
λωνες. γοΐ. 11, ρ. IG9 ed. Mang. ·· Ίωσήτεου. Arcb. ii, Ιό, 6.
553 CHRONICON PASCHALE. 55i
στα5ΐν αύτου Ιΐάσχα όνομά^ει άναγκαίω; διά την Α pus opportunum csl ad salutarem Baptismatis fon-
^ηθείσαν alxiav, εΐ xal έν οΐ^δήποτε ήμέρα των έπτά tem excipiendum, sive diem dicas, sive noctem, sive
ήμερων των μετά τήν ιδ' του πρώτου μηνδς τής σε- horam, sive momentum, sive quod momento brevius
λήνης εύρεθεΙη αδτη , λέγω δλ ή άνάστασχς, έορτα- est : sed jure meritissimo opportunior est dies pro-
ζομένη. *Όθεν Βασίλειος δ μέγας , 6 Καισαρείας^* prius et adeam rem designatus. Quid autem dic Pas-
Καππαδοχίας έπίσκοπος γεγονώς, έν τφ λδγφ τφ Chne cognatius ad baptismum ? Hiec enim dies memo-
προτρεπτιχψ είς τδ Βάπτισμα μεγάλη τή φωνή χη- ria est resurrectionis. Baptismus autem janua est
ρύττει βοών* c Πάς μένουν χρδνος ευκαιρίαν έχει ad resurrectionem. Recipiatnus ergo liisPasclialiluis
πρδς τήν διά του βαπτίσματο; σοηηριαν, κάν νύκτα feriis pignus et gratiam resurrectionis. i EtGrego-
εΓπιις, χαν ήμέραν, κάν ώραν, κάν στιγμήν χρδνου, rius Theologus oratione in Pascha, cujus hoc ini-
κάν τδ βραχύτατον πολλψ δέ δήπου εικδς έπιτη- tium , ι ίη custodia mea stabo, inquit divinus Ila-
δείδτερον είναι τδν οίκειότατον. Τί δ* άν γένοιτο τής bacuc , > omnino gemina docet , cum ita scribit :
ήμέρας του Πάσχα συγγενέστερον πρδς τδ βάπτισμα; « Pascha Domini, Pascha, iterum dico Pascha, ho-
Ή μέν γάρ ήμέρα μνημόσυνων έστιν άνάστάσείος, nor sacrosanlae Trinitatis. Hoc est festorum festum,
τδ δέ βάπτισμα δύναμίς έφτι πρδς την άνάστασιν. et celebritas celebritatum , tanto reliquis omnibus
Έν τοίνυν τή άναστασίμφ τής άναστάσεως τήν χά- ^ ηοη humanis tantum el ab hominibus profectis, sed
ptv ύπσδεξώμεΟα. i Ka\ Γρηγόριος δέ ό θεολόγος έν ipsis Christi festis diebus clarius, quanto sol stellas
τφ είς τδ Πάσχα λόγφ, ο5 ή άρχή ' c ΈπΙ τής φυλά- superat claritate. Illustris quidem nobis et hcstenia
χής μου στήσομαι, φησίν δ θεσπέσιος Άμβακουμ, ι lux plena luminum et lucernarum quas gestavimus
τά παραπλήσια διδάσκει, γράφων ώδέ πως* € Πάσχα fuit , quam publice privatimque omnes prope mor-
Κυρίου, Πάσχα , κα\ πάλιν έρώ. Πάσχα, τιμή τής tales, ct omnes omnium dignitatum ordines pulsa
άγιας Τριάδος. Αυτή έορτών ήμΓν έορτή χα\ πάν- crebis ignibus nocte, peregimus, lux inquam magni
ηγύρεων πανήγυρις, τοσουτον ύπεραίρουσα οΰ τάς illius solis umbra, tanto magis umbra , quanto cm·
άνθρωπιχάς μόνον χαΐ χάμαι έρχομένας^*, άλλ' ήδη Ium altius totum terrarum orbem suis ornamentis
xl\ τάς αύτοΰ Χρίστου χα^ έπ' αύτφ τελουμένας, illustrat, quantoque clarius illud lumen, quod supra-
οΛν άστέρος'· ήλιος. Καλή μένουν καΐ ή χθές·® coeleste est, ct in angelis, et in ipsa Trinitate , aqua
ήμΐν λαμπροφορία κα\ φωταγωγία, ήν Ιδιφ τε κα\ splendor omnis velut ex 2eterno fonte luminis tra-
δημοσίφ συνεστησάμεθα·* πάν γένος άνΟρώπων μι- hilur decerpiturque relucet. Praeclarior ergo lux
κροΰ·· καΐ άξια πάσα , δαψιλεϊ τφ πυρ\ τήν νύκτα hodierna, quod hesterna hodiernae quasi nuntia fue-
χάταφωτίζοντες, κα\ τού μεγάλου φωτδς άντίτυπος, q rit, et veluti nascens primum jubar, et praecepta
δσον τε ούρανδς άνωθεν φρυκτωρεί κόσμον δλον άΟ- quaedam futuri sequentisque festi laetitia. Hodierna
γαίων τοίς παρ' έαυτού κάλλεσι και δσον ύπερουρά- vero die ipsum resurgentis Christi triumphum aga-
vi3v 6v τε άγγέλοις τή πρώτ^ φωτεινή φύαει μετά mus, ηοη speratum amplius aut exspectatum, sed
τήν πρώτην τδέκειΟενκαταυγάζεσθαι”, κα\ δσον έν praesentem, totumque ad se mundum altrahcn-
τή Τριάδι, παρ* ής φως άπαν συνέστηκεν έξ άμερί- lem. ι
στου φωτδς μεριζόμενον κα\ τεμνόμενον. Καλλιών δέ ή σήμερον κα\ πέριφανέστέρα, δσον χΟές μέν
πρόδρομον ήν τού μεγάλου φωτδς άνιστάμενον τδ φως κα\ οίον εύφροσύνη τις προεόρτιος. Σήμερον δέ
τήν άνάστασιν αύτήν έορτάζομεν ούκέτι έλπιζομένην, άλλ’ ήδη γεγενημένην χα\ κόσμον δλον έαυτή συν-
όγουσαν”. ι
Έκ των Ιερών τοίνυν κα\ θεόπνευστων λογιών χα\ Α sacris igitur cl a Deo dictatis oraculis, sanclis-
τών όσίο^ν τής Εκκλησίας διδασκάλων (60) ταύτα que Ecclesiae docloribus haec clare edocti, quotquot
σαφώς διδαχθέ'/υες μετά παββησίας οΐ τής άγιας ex sancta catholica et aposlolica sumus Ecclesia li-
χαθολικής χα\ άποστδλικής Εκκλησίας λέγωμεν* here dicamus, ι Pascha nostrum pro nobis immola-
229 f Τδ Πάσχα·· ήμών υπέρ ήμών έτύθη·* καΐ |) tus est Christus, et resurrexit, i El Pascha appel-
άνέστη Χριστός. > Κα\ Πάσχα όνομάζομεν, ώς άνω- lamns, ut supra dictura est, mortem Domini et Rc-
τέρω·* εϊρηται , τδν θάνατον τού Κυρίου καΐ τήν surrectionem,
άνάστασιν·
ΕΤτα γνώναι βουλόμενοι κα\ τήν ιδ' τού πρώτου Porro si velimus nosse decimam quartam primi
μηνδς τής σελήνης τδ πότε έφθασεν αύτη,τά ,εφμ'ετη mensis lunae, et quando illa accidit, annos v. udxl
DUCANGII NOTiE.
(60) Kal twr όσιων τής *Εκκ. διόασκ. Haec desunt in Ifolslcnii codice.
YARI.E LECTIONES.
ό Καισαρείας. Καισαρείας P. χαμα\ έρχομένας. Imitatur epicum χαααΐ έρχόμενοι άνθρωποι,
άστέρος PV. άιτέρας Cregoriiis νοί. I, ρ. 846 ed. Bencdiclin. »· κα\ ή χθ^ς. κα\ ή/Οές V., χΟές Ρ.
»* συ^νιστάμεΟα Ρ. ·· μικρού δείν Γ. ·· χαταυγάζεται ιη. Ρ. ·^ δσον. δσφ Gregorius. ·* συνά'Όυσα V·
τδ Πάσχα. I Cor. ν, /. ·* έθ ύθη Ρ. ·· άνώτερον Ρ.
Patrol. Gr. XCII.
555 CHRONICON PASCHALE.
partimur per xii, xix vero ducimus in cc, exsistunt
III. MDCcc, XIX in lxxxx prodeunt iidccx, xix semel
' efficiunt xix, reliquuntur xi. Undecimus ergo annus
naturalis decemnovennalis cycl^ adjunctam habet
cpactam unam, cui adjicimus xiii illas antelumi-
naros, vii antelunares, et xi a xxi Martii, xii Aprilis,
et Cunt xLiv abjice xxx reliquuntur xiv. Intelligimus
ergo quemadmodum hoc pnesenii anno xiv primi
mensis lunae incidat in tu Aprilis. Quod si et diem
hebdomadis investigare velimus, annis v. mdxl,
quartam addimus partem, nempe ncccLXxtv, fiunt
VI. Mbccccxxv, quos per vii partimur. Septies dcccc
efficiunt vi. mccc, septies lxxx faciunt dlx, septies
IX reddunt lxiu; reliqua sunt ii, quibus adde iii an-
tei uminares, et illas xi a xxi Martii, et xii Aprilis,
fint xxviii. Abjice septies iii, fiunt xxi, relinquuntur
vii. Ergo XIV hoc anno incidit in Sabbatum.
Hoc secundo anno Domini in coelos assumptio-
nis, Philippus apostolus Candacis reginae iEthiopum
eunuchum, primitias gentium vocationis, Christi
praedicationi subjecit.
Hoc eodem anno, primus in Palaestina Caesarea
Cornelius cum tota sua familia, divina apparitione
monitus, ac Petri apostoli opera, fidem in Cbrisluiii
suscepit.
A.C. ‘ £01. Iph.l
34. XX. Ind. VI. Galba et Sulla cose.
Agrippa, Herodis regis filius, Romam
profectus ad accusandum Herodem tetrar-
cham, a Tiberio in vincula conjicitur.
35. XXI. Ind. vii. Gallo et Nonniano
coss. L 205.
His coss. Pontius Pilatus Christianorum
dogmau Tiberio Caesari, ille vero senatui
Romano communicavit. Senatu autem id
non admittente, Tiberius capitis poenam
in Christianorum delatores decrevit,quem-
admodum Tertullianus Latinus scriptor
rriert.
36. xxii. Ind. viii. Leliano et Plauto
coss. 4.
i ποιουμεν ττχρά τ^ν·· ιθ' · ιΟ' s* ,γω'* ιθ' V Υ
,αψι' · ιΟ' μία γίνοντβ·. ιθ' · λοίπδν ια . Τ6 ουν ι
Ιτος της κατά φόαιν έννεακαιδεχαετηρίδος^
προτχε'.μένην έπαχτήν μίαν ταύτη προατίθε
τάς πρδ των φωστήρων, ζ* τάς·' προσελήνι
ια' τάς άπ6 χα' του Μαρτίου μηνδς, Άπριλί»
γίνο'/ται μδ' * 2χ6α λ' · λοιπδν ιδ*. ΚαΙ Ιγνω
εις ιδ' του πρώτου μηνδς τής σελήνης κατά τδ
Ιτος Ιφθασεν τή του Απριλίου μηνδς. ΕΤτ
μεν χα\ ποία ήμίρφ·· τής έβδομάδος Ιφθασεν
τοις ^εφμ' Ιτεσιν προστιΟεμεν τδ δ' ^ατπε' * γ
,ς-^χε' · ταύτας είς ζ'· ζ' 5' Γ 'ςϊ' γίνοντ
ζ 0' γίνονται ξγ' * λοιπδν δΙ δύο. Ταύταις τ
Υ τάς πρδ των φωστήρων και ια' τάς άπδ κα'
τίου χα\ ιβ' 'Απριλίου · γίνονται χη' * Ικβα ζ'
νονται κα' · λοιπδν ζ'. *ΈφΟασεν ουν ή ιδ' χ
παρδν Ιτος έν^ήμέρφ Σαββάτου.
Τούτψ τψ δευτέρψ Ιτεί τής είς ούρανους
ψεως του Κυρίου Φίλιππος ό άπδστολος τδν ευ
Κανδάχης τής βασιλίσσης Αίθιδπων άτιαρχ*
των έθνών χλήσεως τφ τοΰ Χρίστου χηρύγμο
ηγάγετο.
Τφ αύτφ Ιτει πρώτος των κατά την Παλαι
Καισάρειαν Κορνήλιος συν δλψ τφ οΓχιρ αύ
έπιφανείας θείας , ύπουργί^ δέ ·· Πέτρου το
στόλου, την είς Χριστδν πίστιν χατεδέςατο.
Ίνδ. c'. y/. ύπ. Γάλβα κα\ Σύλλου (62).
Άγρίππας (63) υιδς ΊΙρώδου τοΟ βασιλέως
ήγοροςΉρώδου τοΰ τετράρ/ου άφιχόμενος έν
δεσμειται ύπδΤιβερίου.
Ίνδ. f . χα'. ύπ. Γάλλου χαΐ Νοννιανοΰ (64)
Έπ\ τούτων των ύπάτων (63) Πόντιος Π
περί τοΰ Χριστού χα\ τοΰ·^ Χριστιανών δόγ
έχοινώσατο Τιβερίψ®· Καίσαρι, χάκεΓνος τή
χλήτφ 'Ρώμης. Τής δΙ μή προσιεμένης , Τι
θάνατον ήπείλησεν τοΤς χριστιανοκατηγόροΐί
Ιστορεί Τερτουλλιανδς ό 'Ρωμαίος (66).
Ίνδ, η', κβ', ύπ. Λελιανοΰ χα\ Πλαύτου (67)
(61) Τό οδν ια*. Holsten. legit ιβ'. Id etiam ad-
verterat vir in hisce versatus Anton. Alienus, ubi
ita ille : Idem peccatum anno v. mdxl. Cyclus lu-
naris naturalis \i vocatur, cum naturalis sit xii ,
quem eodem anno prodit, a uuo si epactae duceren-
tur, fuisset XII, non quam prodit. Proinde voces κατά
φύσιν, esse glossema opinatur.
^ (62) ΓάΛ6α xa) ΣνΧΙον. Servii Sulpicii Galbae,
et L. Cornelii Sullae consulatus cadit, uti supra mo-
nuimus, in ind. v, an. Chr. xxxiii. Vide Norisium in
Epist. consulari, pag. 16.
(65) ΆγρΙπαας, Ex Chron. Eusebii, ubi consu-
lendus Scaliger.
(64) ΓάΧΧου καί Nomarov. C. Sestio Coi
3L Servilio M, F. Noniano, in Fastis Ontiphi
Alter, Nonnianus etiam dicitur in Idatiaiiis.
Norisium p. 23.
(65) ΈπΙ τούεων των ύΛάτωτ, Ex Chron
sebii, ex quo etiam Orosius lib. vii, cap. 4.
(66) Τ^τονΛΛιανός ό Ψωμαίος, Π» vocc
sunt ab Eusebio.
(67) AeUtarov καί ΙΙΛαύτον. Fasti Idatian
miliano et Plautio, Prosper, Gallieno et PUtu
Anonymus Cuspiniani, Gallieno et Plautio. Vid
risium, p. 24.
DUCANGll NOTiE.
D
VARliE LECTIONES.
” τόν. των PV. P. i6' έτηρίδος P. ·* τάς. τά V,, τούς P. ·* ποία ήμέρα PV. ** δέ. τ
Χριστού χα\ τοΰ οιη. Ρ. ·® τφ Τιβερίω Ρ.
Γ
557
CHRONICON PASCHALE.
553
230 Τ*τβρτψ Ιτει (C8) τής εις ουρανούς άναλή-
ψεως του Κυρίου Πέτρος 6 άπόστολος άτΛ 'Ιεροσο-
λύμων έν Άντιοχεία xfj μεγάλ]^ τ^ν λύγον του βεου
έδί&ισχεν, καΐ τήν χειροτονίαν τής έπισχοπής δεξά-
μενος έκεΓσε έαυτδν ένεθρύνι σεν , κεισθείς το7ς
άιΛ Ίουδαίτυν γενομένοις Χριστιανοίς · καί τους έξ
ΙΟνών πιστούς ούκ έδέξατο ουδέ ” ήγάπα, άλλ’ ούτως
Ιάσας αύτους έξήλθεν έκειθεν.
Α Α. C. ΤΟΙ. Iph.]
Quarto posl Domini in coeiIos assump-
tionem anno, Peinis apostolus IKcrosoly-
niis Antiochiam magnam profectus ver-
bum Dei docuit, et episcopatus ordina-
tione suscepta, a Judaeis qui Christiani ef-
fecti erant persuasus, illic semet in thro-
num immisit : neque qnemquam ex gen-
tilibus qui fidem receperant aut cxcepii,
aut amplexus est, sed iliis ita dimissis
inde exivit.
σδ* *0Λν/4Χΐάς,
βχσιλευς Τιβέριος τελευτή Ιδίφ θανά^φ έν τψ
χαλατιφ (69) 'Ρώμης, Ατεαις καΙ άγύναιος (70), ών
Ιτών θ' (71).
Ρωμαίων τέταρτος έβασίλευσεν Γάιος Γάλλος·· ^
Καισαρ έτη δ* (72). Όμου ,εφμη' (73).
Ίνδ. θ', α'. ύχ. Προκούλου καΐ Νιπρίνου·· (74).
ΓάΙος ΚαΤσαρ άμα έβασίλευσεν, Ήρώδην έξώρισεν
(ιέ'Ηρωδιάδα, ως φησιν Ίώσηππος (75), κα\ Άγρίπ-
εαν λύσας (76) των δεσμών βασιλέα των 'Ιουδαίων
χατέστησεν. Ουτδς έστιν 'Ηρώδης δ 'Ιάκωβον άν-
ελών, ό είς τάς Πράξεις λαλούμενος , ό σκωληχδ-
Ρρωτος γεγονώς· δστις έβασίλευσεν (77) Ιτη ζ%
Γσΐου μέν δ*, Κλαυδιου δέ του ’· μετ' αύτδν Γάϊον
Ιτηγ', ώς άναγράφεται Ιώσηππος (78).
Ίνδ, ι'. Ρ'. ύπ. Ίουλιανου κα\ Άσπερνάτου.
Πόντιος Πιλάτος (79) δ έπ\ του Σωτήρος ποικίλαις
CCJV Olympias.
Tiberius Imperator propria morte mo-
ritur Romae in Palatio, absque liberis et
caelebs, natus annos lxx.
Romanis iv imperavit Caiue Caligula
Caesar annos rv. Colliguntur anni v.
MDXLVHi. (A. a M. C. 5547.)
57. I. liid. IX. Proculo et Nigrino oqss.
(A. a M. C. 55U.)
Caius Caesar simul ac imperare coepit,
Herodem propter Herodiadem in exsilium
misit, ut ait Josephus, et Agrippam vincu^-
lis solutum Judaeorum regem constituit
(hic est Herodes qui Jacobum interfecit,
de quo loquuntur Acta apostolorum, a pe-
diculis consumptus): qui annos vii regna-
vit, Caio quidem iv , Claudio vero post
Caium imperante annos iii, ut scribit Jo-
sephus.
38. 11. Ind. x. Juliano et Asprenate coss.
Pontius Pilatus, sub quo Salvator pas-
1.204.
DUCANGll NOTiE.
(€8) Τετάρτφ §rei. Vide Baroniuro an. xxxix,
a. 9 et seqq.
(G9) Έκ rq> αοΛατΙφ. Imo in villa Luculliana,
it est apud Suelon. Eusebius, in Campania.
(70) 'Axaic xod άγύταιος. Recte ascriptum con-
dici, ούχ οΟτως ' habuit enim uxores et liberos.
(71) "Ετώτ o\ Sueton. cap. 78.
(72) 'Erq 6*. De annis imperii Caligulae egernnt
Scaliger lib. v, p. 468; llerwartus in Chronogr. cap.
250. et Peiavius ad Epiphanium, p. 384.
(73) ^Ομον jεφμrf. Abhinc ad finem usque Chro-
nici. anni mandi omnes unitate peccant et super-
loQDt : quod paralogismo accidit, dum librarius vel
leciar parum accuratus, ac insuper turbatus forte
hiato annornm Neronis, non animadvertit in supe-
' rioribus annum decessoris uUiinum, non successoris
jMiffium constanter usurpari, hoc successoris pri-
■am designari credens, et eum et caeteros similes
ad finefu omnes unitate auxit. Nec alia ratione oc-
corri annornm ruinae potest, nisi indictiones et
Oiynpiades omnes sua sede revellantur, quod a
vero longius recedere visum est. Quare pro v.
MLviii rescribendum v. mdxlvii, et ita deinceps,
«nitate dempta. Haec observata ab Antonio Alieno.
(74) Nusplrov. Ita etiam editio Scalrgeri : sed
leg. Νιγρίνου * atque Ha emendavimus.
(75) Ίώστι^Λος. Lib. xviii Anliq, Jud. cap. 9.
(76) Kal 'Ayplxxar Λύσας. Ex Cbron. Eusebii.
-(77) "Οσης έβασΙΛενσετ. Haec referuntur ad
Agrippam, ideo quae de Herode hic inseruntur, pa-
renthesi inclusimus.
(78) Ίώσηαπος. Lib. i De bello Judaico, cap. 21.
(79) ndrziOQ ΠιΛάτος. Ex Chronico Eusebii et
lib. 11 Eist. eccL cap. 7. a quo etiam hausere qiiic
habent Georgius Syncellus p. 130 ; scriptor Sylloges
Historiarum Scaligeriana, p. 387; Gedrenus, p. 195.
ei Syroeon Logollieta in Chron. ms. Aliter de Pi-
lati morte scribit Joannes Antiochenus in Excerptis
Valesianis, p. 809, quem a Nerone gladio caesum
ait, quod Christum absque principis auctoritaie
ausus esset morte multare. Scribunt alii, iit auctor
est idem Cedrenus, apud Caesarem Christi caus t
accusatum a Maria Magdalena , pelli recens bovi
detractae insutum una cum gallo, vipera et simia,
ut solent Romani, radiisque solis expositum peri-
isse, vel denique, ut alii tradidere, utris instar ex-
coriatum obiisse. Hunc propriis se manibus inter-
fecisse scribit Gregorius Turon. lib. i Eist., cap. 24.
Ita etiam Glycas, p. 234. Sed quse de Pilati morte
vel supplicio, hic et ab aliis traduntur, hausta vi-
VARliE LECTIONES.
** ένεθρονίασεν V. ουδέ, ούτε PV. *· Γάλλος V.,m. R., Γαλλιγύλας P. ••Νιγρίνου ?. sola»
ΙώσηπΓος. Arcli. xvili. Πράξεις, xii, 1. ” τού oni. P,
Sr>9
CIIRONICON PASCHALE.
A. Γ. [01. Iph.J A
sus osi, vnriis appetitus calamitatibus,
tandem sibi mortem conscivit, divina, ut
videtur, vindicta non multo post illum ns-
sequenie, quemadmodum de eo narrant
qui Romanas et Graecas historias scripsere,
ut et qui Olympiades conscripserunt.
59. III. Ind. xi. Claudio Csesare et Ccr-
siano cos. 2.
Ilis coss. Petrus apostolus primus Ec-
clesiae Antiochenae fundamen la jecit.
Eodem ipso anno, Marcus evangclista
apud Egyptios et Alexandrinos diversa- ^
tus, verbum Christi annuntiat, primusque
Alexandriae Ecclesias constituit, quibus
praefuit annos xxii.
40. iv; Ind. xu. Claudio Caesare II solo
coss.
Hoc Caio imperante, Philo historicus
ilorcbat. Hic res quae sub Caio iud;eis ac-
ciderunt narrat.
Ilis praedictis coss. Caius Caligula Ro-
mae in palatio interfectus est a suis pro-
tectoribus cubiculariis eunuchis, consen-
tiente senatu, cum annorum esset xxxix.
CeV Olympias.
Romanis v imperavit Claudius annis
XIV. Colliguntur anni v. hdlxii.
41. 1. Ind. XIII. Claudio Caesare et An-
tonino coss. (A. a M. C. 5546). 1. 205.
Hoc primo Claudii anno, sanctus Ste-
plranus martyrio vitam finivit, cujus neci
consensit Paulus: ille scilicet Stephanus,
primus Novi Testamenti martyr, primus-
que diaconus, qui Paulum adhuc prologe
acrius propugnantem, interfectorem suum
habuit, ct solus cum universa Synagoga
congressus, ad spectaculum agonothetam
seu munerarium excitavit : ille, inquam.
περιπεσών συμ'ροραΤς αυτόχειρ έαυτοΰ γίνεται, τής
θείας, ώς’·* 2οικε, δίκης οΟκ είς μακράν αύτδν μετ-
ελθούσης, ώς ΙστοροΟσιν οΐ τά 'Ρωμαϊκά περ\ αυτοΟ
χα\ Ελλήνων γράψαντες , ο1 χα\ τάς 'Ολυμπιάδας
&μα αυτοϊς άναγραψάμενοι.
Ίνδ. ια'. γ'. ύπ. Κλαυδίου Καίσαρος κα\ Κεραια-
νοΟ (80).
Έπϊ τούτων των υπάτων Πέτρος (81) 6 άγιος άπο-
στολος πρώτος τήν Εκκλησίαν Άντιοχείας θεμελιοϊ.
Τφ αύτφ Ετει Μάρκος (82) ό ευαγγελιστής ΑΙγυ-
πτίοις χαϊΆλεξανδρεΰσιν έπιδημήσας εύαγγελίζεται
τδν Χρίστου λδγον, Έχκλησίας τε πρώτος έπ’ αύτής
Άλεξανδρείας συνεστήσατο χαι προέστη αυτών
Η Ιτη χβ'.
Ίνδ. ip*. δ', ύπ. Κλαυδίου Καίσαρος τδ μδ-
νου (83). ·
Έπ\ τούτου τού Γαϊου (84) Φίλων έγνωρίζετο ό
Ιστοριογράφος. Ούτος Ιστορεί τά κατά Γάϊον συμ-
6άντα τοϊς Ίουδαίοις.
ΈπΙ τών προκειμένων ύπατων ΓάΤος Γάλλος
άσφάγη έν τψ 231 ^αλατίω 'Ρώμης ύπδ τών Ιδίων
σπαθαρίων (85) τών κουβικουλαρίων ευνούχων κατά
γνώμην τής συγκλήτου , ών έτών λθ' (86).
ΌΛυμΛιάς,
•Ρωμαίων ε' έβασίλευσεν Κλαύδιος Ιτη ιδ' (87).
•Ομου ιεφξρ·.
Ίνδ. ιγ'. α'. ύπ. Κλαυδίου Καίσαρος τδ γ* χα\
^ Άντονίνου (88).
Τούτψ τψ πρώτψ Ιτει (89) Κλαυδίου ό άγιο; ϊτέ-
φανος μαρτυρεί, καϊ ήν Παύλος εύδοχψν τή άναιρέ-
σει αύτού. Ούτος Στέφανος ό τής Νέας Διαθήκης
πρώτο μάρτυρ χα\ πρωτοδιάκονος, ό τδν μέγαν Παύ-
λον έτι ζηλωτήν ύπάρχοντα του νδμου φωνέα ίδιον
κεκτη μένος, ό μόνος μετά πάσης συναγωγής άγωνι-
ζόμενος, ό τδν άγωνοθέτην πρδς τήν θέαν διαναστή-
σας, ούτος δ θεωρών τούς ούρανούς διηνοιγμένους
χα\ τδν Τιδν τού Ανθρώπου 4στώτα έχ δεξιών τού
DUCANGII N0TEJ
dentur ex Actis ejusdem Pilati apocryphis, Maxi-
miani imp. jussu confictis, quae se vidisse testatur
Epipbanius, ct de quibus egit Eusebius : quorum
auctorem quemdam Theoteciium fuisse volunt Theo-
phanes et Cedrenus, cujusmodi habentur in biblio-
theca Regia et Colbertea, eadem forte quae laudantur
ab eodem Gregorio Turon. cap. 20, eod. lib.
(80) Kepetarov. Leg. Καισιανού, ut apud Schot-
tum, idatium, ct anonymum Cuspiniani. Uio, Ub.Lix,
Apronium Celianum, vel Cassianum vocat.
(81) Πέτρος. Ex Chron. Eusebii. Vide Syncellum,
p. 531 , etc.
(82) Μάρκος. Euseb. in Chron. Marcus Evange-
litta interpres Petri in ^gypto. ei Alexandrias Chn·
sium annuntiat. Vide Eutycbii Origines, et ibi Sel-
denum.
(83) Ίό β*μό»^ου. Leg. γ', ut apud Dionem, Idat.
et al. Vide Suelon. in Caligula cap. 17.
(84) Έλ2 τούτον τον Γαΐον. Vide Chronicon Eu-
sebii.
(85) ' Υπό των ΙδΙωτ σχαθοφίων. Α protectoribus
suis, Euseb. in Chron. ύπδ τών έν στ^^τείαις έπι-
σήμων, in Gr.
(86) "Ών έτών .W. Sic Cod. Vatican. Leg. χθ'. lu
Eusebius. Natus enim r<aligula Germanico patre et
Capitone coss. an. Chr. Xii ; Sueton. num. 8.
(87) *Et7\ !&. De annis Claudii agunt Scaliger
lib. V, pag. 466. Herwartus in Cbronolog. cap. 255,
«t Petavius ad Epiphanium, pag. 385.
(88) Άντωνίνον. Ita Fasti Idatiani : sed leg. Σα-
τουρνίνου, ut apud Dionem, et in caeteris Fastis,
(89) Τούτφ τφ πρώτφ izet. De anno quo S. Ste-
phanus martyrii palmam est adeptus, prseter Baro-
niuro*, prae caeteris egit Heiiric. Yalesius ad Eusebii
Hist. eccl. lib. ii, cap. 1.
VARIE LECTIONES.
ώς oin. P. Γάλλος V., in. R, Γαλλιγδλας. ” τδ γ' om. P. ό om. P.
561
CHRONICON PASCHALE.
A A.C.
Θεού. Πάαης γάρ θείας Γραφής χαθήμενον λε-
γούβης, οΙίτος έστώτα εΤδεν ή γάρ σφοδρδτης του
άγωνος έιΛ την 6iav τδν Αγωνοθέτην έξανέττησεν,
^εν χα\ παρ’ αύτοΟ προτρετυό μένος Ιέναι είς έχεί-
νην τήν δόξαν ηΟχετο τοΓς αύτδν λιθάζουσι λέγων ·
C Κύριε, μή ατήσης αύτοϊς τήν Αμαρτίαν ταύτην,.
χλλΑ σΰ αύτδς δέξαι τδ πνεΰμά μου. »
Ίδου χα\ ο^τσς τα αύτΑ τοίς Αλλοις χαΐ εΤδεν χα\
χηρύττει, ώς είς τδν ούρανόν έστιν ό Χριστός ό τής
Δευτέρας χαταατΑσεως Αρχηγός, δν παραχαλε? χα\
αυτόν αύτόθι δέξασθαι. ^
Ίνδ. ιδ'. β'. ύπ. Κλαυδίου Καίααρος τό δ' (90) χα\
Α Αργού (91).
Τουτί·) τω 6τει Παύλος τήν Έκχλησίαν διώχων πη-
ρούται έν τή όδψ, χαΐ έρχεται χειραγωγούμενος είς
Δαμασκόν, χαΐ έχε? Αναβλέπει χα\ βαπτίζεται ύπό
Άνανίου, χαθώς ταις ΠρΑξεσιν^· έμφέρεται. Κα\
άτΛ Δαμασκού Απήλθεν’είς 'Αραβίαν, χα\ πΑλιν ΰπ^
όστρεψεν είς Δαμασκόν, ώς γράφει ΓαλΑταις^^.
Ίνδ. ιε', γ'. ύπ. Κλαυδίου Καίσαρος τό ε* (92) χαΐ
Βιτελλίου.
Τούτφ τφ Ιτει Παύλος φυγών Από Δαμασκού διΑ
τού τείχους Ανήλθεν βΙς Ιεροσόλυμα, χα\ ταύτην τήν
qui viJil coelos aperlos, et Filium homi-
nis stantem a dextris Dei. Cum* enim
ubique sacra Scriptura sedentem exhi-
beat, hic staniem vidit : certaminis
quippe vehementia agonothetam ad spec-
taculum erexit, unde ct ab illo incitatus,
ut gloriam istam assequeretur, pro iis
a quibus lapidibus impetebatur, depre-
catus est iu hsec verba : c Domine, nc
statuas illis hoc peccatum, sed tu ipse
accipe spiritum meum, i
En et hic eadem, quae alii, vidit elprx-
dicat, Christum scilicet secundi status
principem, quem rogat uti eodem loco
ipse etiam recipiatur.
42. 11. Ind. xiv. Claudio Caesare IV et
Largo coss.
Hoe anno, Paulus dum Ecclesiam per*
sequitur, in via caecatur, et ductus manu
venit Damascum, ibique visum recipit, et
baptizatur ab Anania, quemadmodum in
Actis apostolorum refertur. Damasco in
Arabiank profectus, rursum Damascum
reversus est,. .uti ad Galatas scribit.
43. 111. Ind. xv. Claudio Caesare Y et
Vitellio coss.
Hoc anno Paulus Damasco per muros
fugiens, Hierosolyma venit, haneque suam
άναβασιν γράφει Γαλάταις ‘‘.Έπειτα μετά τρία έτη q profectionem describit in Epistola .nd Ga
ανήλθεν είς Ιεροσόλυμα Ιστορήσαι·* Πέτρον. Τάύτα
τά τρία έτη Ιστορε?, ούχ\ τους ίδίους χρόνους Αριθμών*
Ακμήν γάρ ε Ις Αποστολήν χληθε\ς ούκ ήν ούτε 238
αότός ούτε Βαρνάβας, άλλ’ ούτε Ηρώδης ούπω ήν
άποθανών, ώς τΑ χατΑ μέρος των Πράξεων δηλοΓ.
Βαρνάβας δέ έπιλαβόμενος αυτόν ήγαγεν πρός τούς
Ατιοστόλους, χα\ ούχ εύρεν, εΐ μή Πέτρον χα\ ΊΑχω*
ββν τόν Αδελφόν τού- Κυρίου, ώς γράφει Γαλάταις
και διηγήσατο αύτόίς πώς έν τή όδω ειδεν·^ τόν Κύ-
ριον.Ίδού δήλόν έστιν δτι ταύτα τά τρία έτη Ιστορε?,
χα\ ότΐ’έλάλησεν αύτω, χα\ πώς έν Δαμασχφ έπαβ-
^ητιάσατο έν τψ όνόματι τού Ιησού, ώς περιέχουσιν
ιΙ Πράξεις .Έπιγνόντες δέ ο1 Αδελφοί τήν έπιβουλήν
latas. Deinde post triennium petiit Hiero-
solyma, ut videret Petrum. Hujus triennii
meminit, quod tamen in annis suis mini-
me putat. Neque enim ea tempestate ad
apostolatum ipse vocatus erat, ut nec
Barnabas : sed et Herodes nondum erat
mortuus, uti sigillalim Acta docent. Bar-
nabas autem illum deduxit ad apostolos,
ex quibus neminem invenit prxter Pe-
trum et Jacobum fratrem Domini, ut ad
Galatas scribit : iisque narravit quomodo
Dominum invia viderit (unde patet, quod
hos tres annos recenset), et ut cum illo
collocutus sit, et quemadmodum Damasci
twv Ιουδαίων, δτι Ανελεΐν αυτόν θέλουσιν, έξέπεμ-'
ψιν αυτόν είς Ταρσόν, κα\ εύρών αυτόν Βαρνάβας D in nomine Jesu praedicare aggressus fue-
9cpei είς Αντιόχειαν, χα\ ποιούσι τόν τρίτον χρόνον ‘‘Ι Actis continetur. Fratres \cro
Κλαυδίου 4v Άντιοχεί^ι. Φασ\ γάρ αΐ Πράξεις*®· perceptis Judaeorum insidiis, qui cum de
(Έξήλθεν Βαρνάβας Αναζητήσαι Ιαύλον, κα\ εύρών niedio tollere decreverant, illum Tarsum
irayev είς 'Αντιόχειαν. Έγένετο δέ αυτόν έχε? έν> niiserc, ibique inventum Barnabas deduxit
DUCANGII NOT/E.
(00) Τό Leg. τό β', ut in Idatiauis et aliis Fa-
slti. el apud Dionem.
/01) Κίύ Αάργον. Vide Norisium in I pislola con-
sulari, pag. 20.
(?>2) Τό ε\ Lcg. τό f.
VAUl/E LECTIO.NES.
ττήτζ'.ς P. Coiif. Aci. vn, OIV. ■*· Γδ:ν PV. τα?ς Πγ>άς-ι·.ν. ix. Γαλάται;. ϊ, 13 s.
ταις. I, 17. ** isxoptja·. Γ. Γαλάταις. i, 10. *» Γδ:ν PV. *^ αΐ Πράς:ις. xi, 25.
5G2
[01. Iph.l
2·
3.
m CHRONICON PASCHALE. 584
A. C. [01. Ipli.] A αυτ6ν δλον συναχΟήναι έν τζ Έκκλητία. · Ίϋς ουν
Anliochiam, ubi tertio Claudii anno mo-
rali sunt. Ita enim habent Acta: c Exivit
Barnabas ut quaereret Saulum, et cum
eum invenisset, deduxit Antiochiam.
Facium est autem ut ibi totum annum
in ecclesia versarentur. > Ut igitur prae-
fatus sum, totum tertium annum Antio-
chiae exegere. Hoc enim tertio anno Aga-
biis famem futuram praedixit, ut est in
Adis : c Ilis diebus descenderunt Hiero-
solymis prophetae Anliochiam. Surgens
autem unus ex iis nomine Agabus, signi-
ficavit per Spiritum magnam famem, quae
sub Claudio fuit. > Nec mullo post : c Illo
tempore injecit Herodes manus, ut quos-
dam aiOigeret de Ecclesia, et interfecit
Jacobiira fratrem Joannis gladio, et Pe-
trum misit in custodiam. » Quae cum fe-
cisset Herodes, statim moritur, a vermi-
bus consumptus, scribente Josepho eum
ar.iiis vii regnasse.
44. IV. Ind. i. Crasso et Tauro coss.
(A. a M. C. 5551.) 4. *
Hoc anno Barnabas et Paulus ad apo-
stolatum eliguntur, ut in Actis conli-
uetur.
CCVI Oiympiai.
45. V. Ind. II. Vinnicio et Corvino
coss. i. 206
Quinto hoc anno Claudii, Paulus qui
autea ordinatus fuerat apostolus, ingres-
sus est Antiochiam magnam, et curo di-
dicisset quae Petrus egerat, ubique scan-
dalum sustulit; omnesque admisit, eos
'complexus nc adhortatus, quemadmodum
de illo scribunt Clemens et Tatianus
Chronographi. Tenit autem et in Cyprum,
et Seleuciaro, et in alias civitates, prae-
dicans verbum Dei.
46. (A. a M. C.5555). vr, Ind. iii. Asia-
tico et Silano coss. 2.
His coss. Paulus venit rursum Hieroso-
lyma : unde ad Galatas de hac profectione
ita scribit : c Post xnr annos iterum as-
cendi Hierosolymam. > Qpod enim dixit,
/ferunt, patet alteram illius profectionem
προέφην, δλον τδν τρίτον χρδνον πληρουσιν είς *Αν-
τιδχείαν * είς τούτον γάρ τδν τρίτον χρδνον *Άγα-
6ος τδν λιμδν προφητεύων, &ς φασιν·’ αΐ Πράξεις ·
I Έν ταύταις δέ“ ταΤς ήμέραις κατηλθβν άπδ Ιερο-
σολύμων προφηται είς Άντιδχειαν.Άναστάς βλ εΙς
έξ αύτών, δνδματι "Άγαβος, έσήμαινβ διά τού Πνεύ-
ματος λιμδν μέγαν , ήτις έγένετο Κλαυδίου. »
Και εύΟέοι; έπιφέρει * c Κατ* έχεΤνον δέ'* τδν χαιρδν
έπέβαλεν *** Ηρώδης ό βασιλεύς τάς χειρας χαχώσαέ
τίνος των ·* άπδ τής Εκκλησίας · χα\ άνειλεν Ιάκω-
βον τδν άδελφδν Ίωάννου μαχαίρφ, χα\ Πέτρον έβα-
λεν έν φυλακή. > Κα\ ταύτα ποιήσας θνήσκει ευθέως
* Ηρώδης σκωληχδβρωτος γενδμενος, Ίωσήττηου (95)
λέγοντος έπτά χρύνους βασιλεύσοιι τδν Ήρώδην.
Τνδ. α'. ύπ. Κρίστ«)υ ·* (64) καΐ Ταύρου.
Τούτψ τψ έτει έκλέγονται Βαρνάβας κα\ Παύλος
είς άποστολήν, καθώς αΐ Πράξεις** ιτεριέχουσιν.
σς' ^ΟΛυμΛ%άς^
Ίνδ. β\ ύπ. Ούεννικίου (95) κα\ Κορβίνου.
^ Τούτφ τψ ττέμπτψ ϊτει Κλαυδίου προχειροτονηθείς
Παύλος είσήλθεν είς Άντιύχειαν τήν μεγάλην, καΐ
μαθών περ\ τού άγίου Πέτρου πανταχού τδ σκάνδα-
λον περιείλεν, κα\ πάντας έδέξατο κοί ήγάπα, προ·
τρεψάμενος πάντας, καθώς συνεγράψαντο ·· τλ περ\
τούτου Κλήμης (96) κα\ Τατιανδς (97) οΐ χρονογρά-
φοι. Είσήλθεν δέ κα\ είς Κύπρον κα\ είς Σελεύκειαν
κα\ είς άλλας πδλεις, διδάσκων τδν λόγον τού Θεού.
Ινδ. γ'. ς*. ύπ. Ασιατικού (98) κα\ ΣιλάνοΟ.
Έπ\ τούτων των ύπάτων άνήλθεν πάλιν είς "Ιερο-
σόλυμα 233 Οοιΰλος, δθεν γράφει Γαλάταις περί
D ταύτης τής άναβάσεως ούτως *· · ι Διά ιδΓ έτών πά-
λιν άνήλθον είς "Ιεροσόλυμα. > Κα\ δ εΐπεν ·*, ΠάΜτ,
δηλονότι έτέρα 1στ\ν άνάβασις αύτη · τψ εΙπεΙν αύ-
DUCANGII NOTiE.
(951 Ίωσή^^ον. Lib. ι De bello Jud, cap. 21 .
(94) Κράσσον. Leg. Κρίσσου. Ita Scaliger, Fasti
emnes, et Dio.
(95) Ούεττιχίον. Vinicium vocant Dio et Fasti.
(96) ΚΛήμης. In Recognita lib. x, cap. 60, 61.*
i97) Kal Τατιανός. Hoc non exstat in libro ad
geiites : nam is alia scripsit, ut testatur Clemens
Alexandrinus.
(98) Άσιατιχον. De his coss. consulendus Nori-
sius in Epist. consulari, p. 52.
VARIiE LECTIONES.
·· (ήν) τδν P sola. φησιν PV. ·· δέ om. P. ·· δέ om. P. ** έπέβαλλεν R. ·* των om. P.
·* Κράσσου P. ** al Πράξεις, iv,' 56. ·* ’Ολυμπιάδος. V. ·* συνεγράψατο P. ·· ούτως, ii, I. ** είπεν·
tlTOv V.'
567
CHRONICON PASCHALE.
A.C. [OUph.]AA.C·
61. VII. Ind. III. Lacio et Turpiliam x, Ιηά. \i. CroMO et BasM eos^.
C0S8, i, 210. G5. XI. liid. vii. Helva et Vestino coss.
CCX Olympias. CCXl Olympias.
6^. VIII. Ind. iv· Mario et Gallo coss. 2. 66. xii. Ind. viii. Tetesino et Rufo coss»
65. IX. Ind. v. Rufo et Regulo coss. 3.
568
[Ol.Iph.l
4.
1. 211.
2.
. . . cl miserit eum, qui praeordinatus est vobis, 234 · · · άποστείλη * t^v προκεχειρισμένον ύμϊν
Jcsum Christum, quem oportet quidem coelum sus- *1τ]σο0ν Χριστδν, 5v δει ούρανδν μέν δέξασθαι Axpt
cipcre usque in tempora restitutionis omnium, de χρόνων άποχαταττάσεως πάντων, ών έλάλησεν δ Θεός
quo locutus est Deus per os sanctornm suorum a διά στόματος πάντων τών άγιων άπ’ αιώνος αύτοΰ
s.TCulo prophetarum. Meminit enim dicti Mosaici προφητών. ΚαΙ μόμνηται τής χρήσεως ΜωΟσέως ^
illius : ι Quoniam prophetam suscitabit vobis Do- τό* * c Προφήτην ύμίν άναστήσει Κύριος δ Θεός. ·
minus Deus. » Et rursum infert : c Et omnes pro- Ka\ πάλιν* έπιφέρει* c Κα\ πάντες δέ οί προφήται
phetae a Samuel et deinceps, qui locuti sunt, et άπδ Σαμουήλ χα\ τών καθεξής, όσοι έλάλησαν χα\
annuntiaverunt dies istos. Yos estis filii propheta- ^ κατήγγειλαν τάς ή μέρας ταύτας. Τμεΐς έστε υΙο\
rum, et testamenti, quod disposuit Deus ad patres ιών προφητών κα\ τής διαθήκης ής διέθετο δ θεός
vestros, dicens ad Abraham : Et in semine tuo be- πρδς τους πατέρας υμών, λέγων πρδς Αβραάμ *
nedicentur omnes nationes terrae. Vobis primum Ka\ έν τφ σπέρματά σου ένευλογηθήσονται πάσαι αΕ
Deus suscitans filium suum misit eum benediceii- πατριαι τής γης. Ύμιν πρώτον 6 θεός άναστήσσς τδν
tem vobis, ut convertat se unusquisque vestrum a Παίδα αύτοΟ άπέστειλεν αυτόν εύλογοΰντα ύμάς έν
nequitia sua. > Omnibus bis testatur beatus Pe* τφ άποστρέφειν έκαστον άπό^ τών πονηριών ύμών.»
trus, uti et evangelistae et omnes prophetae haec Τούτοις πάσι μαρτυρεί και* δ μακαρίτης* Πέτρος,
omnia praedixerunt, quod Deus secundum quemdam ώσπερ κα\ οΐ εύαγγελιστα\, κα\ οτι πάντες οΐ ** προ-
slatum novum fecerit, et facit, quem per os om- φήται προκατήγγειλαν πάντα ταΰτα, δτι δ Θεός δευ-
niuin prophetarum praenuntiavit. Neque ante hunc τέραν τινά κατάστασιν καινήν πεποίηκεν χα\ ποιεί,
stalum, alium futurum esse, neque post futurum ήν κα\ προκατήγγειλεν διά στόματος πάντων τών
fore alium declaravit, sed cum omnibus prophetis et προφητών. Κα\ οΟτε πρό ταύτης τής χαταστάσεως
apostolis hos duos solos pronuntiavit, hunc inquam είπεν έτέραν εΐναι ούτε μετά τήν μέλλουσαν έτέραν
jam praesentem, et post hunc, illum futurum. άπεφήνατο, αλλά μετά πάντων τών προφητών κα\
^ άποστόλων δύο μόνον έξείπεν, ταύτην καΐ τήν “ μέλ-
λαυσαν.
De sancto Paulo apostolo. Ek ΠαϋΛοτ zdr ά:τόστοΛογ.
Iste est ille magnus apostolus Paulus, coele- Ουτος 6 μέγας Παύλος δ άπόστολος, δ τής ούρανΕου
siHim copiarum ductor, qiii in seipso Christum ha- φάλαγγος ταξιάρχης, δ έν έαυτψ έχων τόν^ Χριστόν
bet loquentem, qui stigmata Christi in corpore suo λαλοΟντα, 6 τά στίγματα του Χριστού έν τφ σώματι
jircumfcrl, magnus Ecclesiae doctor, qui infinitas περιφέρων, ό μέγας διδάσκαλος τής Εκκλησίας, δ
mortes quotidie pro Ecclesia sustinet, qui gloriatur μυρίους θανάτους καθ’ έκάστην ύπέρ τής Εκκλησίας
111 Domino et in infirmitatibus suis, qui gratiam ύπομένων, 6 έν Κυρίφ καυχώμενος κα\ ταΐς Ιδιαις
Christi in se effervescentem habet, qui omnium 235 άσθενείαις, ό τήν χάριν τού Χριστού έν έαυτω
gentium linguis loquitur, quondam persecutor, βρύουσαν έχων, δ γλώσσαις *· λαλών πασι τοϊς έθνε-
niMiG autem persecutionem passus, quondam pec.- σιν, δ ποτέ διώκτης, νύνδέ διωκόμενος, δ ποτέ άμαρ-
cator, punc autem misericordiam consecutus, τωλός, νύν δέ ήλεημένος, δ έως τρίτου ούρανού άρ-
raplus ad tertium coelum, cl rursum in paradisum, παγε\ς κα\ πάλιν είς τόν παράδεισον, δ τών άββή-
verborum arcanorum auditor, spiritualium gratia- των βημάτων άκουστής, δ τών πνευματικών χαρι-
rum designatus judex, magnus canonarcba, seu D σμάτων κεκριμένος δικαστής, δ μέγας κανονάρχης**
praecentor, ac superans reliquos Ecclesiae doclores. κα\ ύπερβαίνων τούς λοιτϊούς διδασκάλους τής Έκ-
Paulus, cujus salutatio in omnibus epistolis vclut κλησίας Παύλος, ol· δ*· άσπασμός έν πάσαις ταίς
signi loco, Gratia Domini est. Hic semper in omni- έπιστολαϊςαύτού,ώς έν τάξει σημείου, ή χάρις έστιν
bus cpfstolis, veluli jam allero vitae beatae sialu τού Κυρίου, ούτο; καθόλου έν πάσαις ταίς έαυτού *·
frueretur, exsultabundus et certus agit, et veluti έπιστολαΤς, ώς ήδη γενόμενος εν τή δευτέρφ κατα-
(cum Christo) consurrexerit ac consederit, di- στάσει, γεγηθώς κα\ πεποιθώς διατελεί, συνήγειρεν
cens : € 1η coelestibus spei dati sumus; » et alia xa\ συνεκάθισεν, φάσκων*^· ιΈν τοίς έπουρανίοιξ
VARliE LECTIONES.
* κα\ άποστείλη. Act. ιιι, 2Λ. ' Μωύσίως. Deut. χνιιι, 15. * τό. δτι ^ sola. « πάλιν 24. ^άπό.
Αμών άπόΡ. * κ*α\ om. Ρ. ’ μακάριος Ρ. Con^ ρ. 88. C, D, 00. Α. 295. D, 297. Β. tallilur de usu
vocabuli μακαρίτης Bentleius inProoera. Resp. ad Boyl., p. 159, 100. Lips.^ οτι ^*· _·
κα\ τήν. δέ κα\ τήν Ρ. ** γλώσσας Γ. *** τόν οιη. Ρ. '' κανών ?ρ/ης RY. δ om. Γ. τα:^
έαυτού. αυτού Ρ. ‘^φάσκων. Ephes. ιι, 6.
565 CHRONICON PASCHALE. 573
χα\ Ιλπίδι έσώθημεν*®, ι καΐ άλλα μυρία α νυν Α infiiiila, quae nunc commemorare liaiid prompiuvi
χαταλέγειν ούκ εύχερές.Ένίων δέ μνημονεύσομεν esi. Quorumdam tamen mentionem faciemus, ne
tva μή τ6ν λόγον μηκύνωμεν. Λέγει τοίνυν έν τη πρδς sermonem protrahamus. Scribit ergo in Epistola i
ΚορινΟίους πρώτη*® Επιστολή ούτως* c EI έν τϊ) ad Corinthios in haec verba : i Si in vita hac spe-
ταύτη εν Χριστώ ίιλπικότες έσμέν μόνον, έλεει- rantes in Christo sumus tantum , miserabiliores
νότεροι πάντων άνθρώπων έσμέν. > Αλλά τί·*, omnibus hominibus sumus. > Sed enim, Paule,
ΙΙαΟλε, μετά τήν ένταυθα ζω1;ν ποιαν άλλην έλπίδα post hanc vitam, quae spes alia speranda est?
έλπίζωμεν ; Na\, φησ\ν, Ιστι τις κρείττων ** ζωί). « Sane, inquit, melior vita restat, firma et coeles-
Ιχ/*ϋρά κα\ ουράνιος, μεθ’ δρχου παρά θεοΰ έπαγ- lis, jurejurando nobis a Deo promissa. Dicit enim :
γελλομένη. Φησ\** γάρ· ιΈν ιρ περισσότερον βουλό- Ιη quo abundantius volens Deus ostendere haeredi-
μενος ό θεδς ένδείξαι·® τοις κληρονόμοις τής έπαγ- bus promissionis immobilitatem consilii sui, inter-
γελ£ας τδ άμετάΟετον τής βουλής αύτου έμεσέτευσεν posuit jusjurandum, ut per duas res immobiles,
δρκω, Γνα διά δύο πραγμάτων άμεταΟέτων, έν οΓς in quibus impossibile est mentiri Deum fortem
Αδύνατον ψεύσασθαι τδν θεόν, Ισχυράν παράκλησιν consolationem habeamus, qui confugimus, ad tenen-
Ιχωμεν ol καταφυγόντες χρατήσαι τής προχειμένης dam propositam spem, quam sicut anchoram habe-
έλπιδος, ήν ώς άγκυραν έχομεν τής ψυχής άσφαλή ® mus animae, tutamque ac firmam et ingredientem
τε κα\ βεβαίανκαί είσερχομένην είς τδ έσώτερον του in interius velaminis, ubi praecursor pro nobis
χαταπετάσματος, δπου πρόδρομος ύπέρ ήμών είσήλ- introivit Jesus secundum ordinem Mclchisedec f
Οεν Ιησούς κατά τήν τάξιν Μελχισεδέκ άρχιερεύς Pontifex factus in aeternum, ι
γενόμενος ε!ς τδν αΙώνα. >
Κα\ πάλιν*·· c Γινώσχοντες Ιχειν ύμάς κρειττονα rursum : ι Scientes habere vos meliorem sub-
δπβρξιν κα\ μένουσαν. » Ka\ πάλιν*·* ι Διδ βασι- stanliani et permanentem. > Et iterum : i Qua-
λείαν άσάλευτον παραλαμβάνοντες. > Κα\ πάλιν *’ · propter regnum immobile accipientes. » Et γογ-
ι OO γάρ Ιχομεν ώδε μένουσαν πόλιν, άλλά τήν μέλ- sum : ι Νοη enim habemus hic manentem civita-
λουσαν έπιζητούμεν. > ΚαΙ·· πάλιν ·**€ Παράγει γάρ tem, sed futuram inquirimus. Rursum : i Pietas
τδ σχήμα τού κόσμου τούτου. » Κα\ πάλιν·®* ιΉ ad omnia utilis est, quae promissionem habet et
δέ ευσέβεια πρδς πάντα ώφέλιμός έστιν, έπαγγελίαν praesentis vitae et futurae. » Rursum : i Fratres,
ίχουσα ζωή; τής νύν κα\ τής μελλούσης. ι Κα\ πά- ego meipsum non arbitror comprehendisse, unum
λιν·* · €’Αδε5φο\, έγώ έμαυτόν ούπω λογίζομαι κατ- autem, quae quidem retro obliviscens, ad ea vero
ειληφέναι, 2v δέ, τά μέν όπίσω έπιλανθανόμενος, £· quae sunt priora extentus , ad scopum destinatum
τοΐς δέ έμπροσθεν έπεκτεινό μένος, κατά σχοπδν δι- persequor ad bravium supernae vocationis Dei in
ώκω·* είς τδ βραβειον τής άνω χλήσεως τού Θεού έν Christo Jesu. Quicunque ergo sumus perfecti, hoc
Χριστφ ΊησοΟ.'Όσοι ούν τέλειοι, τούτο φρονώμεν. t sentiamus. · Et rursum : ι Nostra autem conver-
Ka\ πάλιν ·· * i Ήμών δέ τδ πολίτευμα έν ούρανοϊς satio in coelis est, unde etiam Salvatorem exspccta-
ύπάρχει, έξ ου κα\ Σωτήρα άπεκδεχόμεθα Κύριον mus Dominum Jesum, qui reformabit corpus bumi-
Ίησούν, δς μετασχηματίσει τδ σώμα τής ταπεινώ- litatis nostrae configuratum corpori claritatis suae. >
σεως ήμών είς τδ γενέσθαι αύτδ*· σύμμορφον τψ Et iterum : ι Exspectantes beatam spem, elrevela-
σώματι ·· τής δόξης αυτού. > Κα\ πάλιν ·· * ι Προσ- tionem gloriae magni Dei, et Salvatoris nostri Jesu
δεχόμενοι τήν μαχαρίαν έλπίδα κα\ έπιφάνειαν τής Christi. > Et rursum : ι Si ergo consurrexistis
236 τού μεγάλου θεού χα\ Σωτήρος ήμών cum Christo quae sursum sunt quaerite, ubi Christus
Ιησού Χριστού. » Κα\ πάλιν ι Εί ούν συνηγέρ- est in dextera Dei sedens, quae sursum sunt sapite,
Οητε τφ Χριστψ, τά άνω ζητείτε, ου ό Χριστός έστιν ηοη quai super terram. » Et alio loco : c Hoc enim
έν δεξι?'του θεού χαθήμενος* τά άνω φρονείτε, μή vobis dicimus in verbo Domini, quod nos qui vivi-
τά έπΙ τής γής. » Και πάλιν * ι Τούτο γάρ ύμίν mus, qui residui sumus in advcnUiin Domini, noii
λέγομεν έν λόγω Κυρίου, δτι ήμεΤς οΐ ζώντες οί περί- Q praeveniemus eos qui dormierunt. Quoniam ipse
λειπόμενοι είς τήν παρουσίαν τού Κυρίου, οΟ μή Dominus in jussu, in voce archangeli, in tuba Dei
φθάσομεν τους κοιμηΟέντας, δτι αΰτδς ό*® Κύριος έν descendet de coelo, et qui mortui in Christo sunt,
χελεύσματι, έν φωνή αρχαγγέλου χα\ έν σάλπιγγι exsurgent primum, deinde nos, qui vivimus, qui
Θεού καταβήσεται άπδ ουρανού, χαΐ οί νεκροί έν relinquimur, simul cum ipsis rapiemur in nubes, in
Χριστψ έγερθήσονται πρώτον, έπειτα ημείς οί ζών- occursum Domini in aera, ct sic semper cum Do-
τες οί περιλειπόμενοι άμα αύτοίς άρπαγησόμεΟα έν mino erimus. Itaque consolamini invicem in verbis
VARIiE LECTIONES.
έδόθημεν P. ‘® μνημονεύσωμεν PV. *® πρώτη, xv, 19. *‘ τί. τδ P. ** κρείττω V. φησί. Hcbr. v,
17. *· έπιδείξαι P. ·· πάλιν, x, 54. πάλιν. .\ii, i8. πάλιν, llebr. xiii, 14. ** κα\ — τούτου om.
P. ** πάλιν. 1 Cor. vii, 51. *® πάλιν. | Tiinoili. iv, 8. πάλιν. Philipp. iii, 15. ** διο'^κων U.
” πάλιν. ^0. αύτίΤ) It, ” τώ σώματι οιη. P, addit ni. It. πάλιν. Iit. ii, 15. πάλιν, ('.uloss. in,
1. πάλιν. I Thess. iv, 15. ό om. l\
CHRONICON PASaULE.
rsuni : c Qui enim lio^c dicuul, sigiiifi- A ν^φέλαις είς άτΗ^ντησιν του Κυρίου είς &έρα, «w.
um inquirere. Εΐ si quu!em ipsius inc- ούτως πάντοτε συν Κυρίω έσόμεθα * ώστε παιρηχα-
te qua exierunt, Imbcbanl miqne lera- λειτε άλλήλους^** έν τοί; λόγοις τούτοις· > Κα\ πά·
idi, nunc auicm meliorem appetunt, id λιν^* * c Oi γάρ τοιαΟτα λέγοντες έμφανίζουσιν δτι
em. Ideo noii confunditur Deus, Deus πατρίδα έπιζητοΟσιν. ΚαΙ ε1 μέν έχείνης έμνημδνευ-
um ; Paravit enim illis civiUUein. > El σαν, άφ* ής έξέβησαν, είχον &ν καιρδν άναχάμψαι *
Exspectabat enim fundamenta habentem νυν ζϊ χρείττονος όρέγονται, τουτέστιν έπουρανίου.
, cujus artifex et conditor Deus. > Et alio Διδ oOx έπαισχύνεται αυτούς ό θεός θεδς έπιχαλεΐ-
anctorum minister et tabernaculi veritatis, σΟαι αυτών * Ήτοίμασε γάρ αύτοίς πόλιν. > Κα\ πά-
.1 Dominus, et non homo. · Qiiin ct in Actis λιν · c Έξεδέχοντο ^ γάρ τήν τους θεμελίου; δχου-
>rum, quando ad Festum cV Agrippam pro σαν πδλιν, ής τεχνίτης χα\ δημιουργδς ό θεδς.» ΚαΙ
Η sedentes verba ictU, h;cc dixit : i De qua πάλιν i Των άγίων λειτουργάς χα\ της σχηνης
ix, accusor a Judxis? Quid incredibile jiidi- τής άληθείας ήν Ιπηξεν ό Κύριος χαΐ ούχ άνθρω-
ipiid vos, si Deus inorliios suscitat? » Et rur- πος. i ‘Αλλά χα\ έν ταίς Πράξεσιν^·, δταν τψ Φήστφ
. € Hac ex causa nic Jinhci, cum essem i ii xa\ τψ ’Αγρίππ^ έπ\ βήματος διελέγετο, ταΰτά φησι·
Ιο, comprehensum tentabant occidere. Auxilio Η ι Περ\ ής έλπίδος έγκαλοΰμαι ύπδ Ιουδαίων, βασι-
111 adjutus a Deo usque ad tianc horam, testi* λεΟ* τί άπιστον χρίνεται παρ' ύμίν, εΐ ό θε^ νε-
1S minori el majori, nihil extra dicens, quam κρους έγείρει^·; · Κα\ πάλιν ι Ένεκα τούτου
propliche locuti sunt pauloposl futura esse, Ιουδαίοι συλλαβδμενοι δντα έν τφ Ιερψ έπειρώντο
Moyses, si passibilis Christus, si primus ex re- διαχειρίσασθαι. Επικουρίας ούν τυχών τής άπδ του
rrcelionc mortuorum, lumen annuntiaturus est θεού άχρι τής ώρας ταύτης Ιστηχα μαρτυρδμενος
>pulo ct gentibus. > μιχρψ τε χαΐ μεγάλψ, οΰδέν έχτδς λέγων ών τε οΐ
;ροφήται έλάλησαν μελλόντων '· γίνεσΟαι κα\ Μωϋσής, εΐ παθητδς δ Χριστδς, εΐ πρώτος ·® έξ άναττά-
βως νεκρών φώς μέλλει καταγγέλλει ν τψ λαψ χα\ τοίς έΟνεσιν. >
Quod si omnia apostoli hac de re dicta velimus Ka\ εΐ θελήσομεν·* πάσας τάς του Αποστόλου χρή-
cxcerpere, qiiatuordecim ejus epistolas fere inte- σεις άναλέξασθαι περ\ τούτου, σχεδδν τάς ι' χα\ ^
gras ubique de illo loqui animadverleiniis, el quod αυτού έπιστολάς δλας δι' δλου εύρήσομεν τ»ρ\ τούτου
ilc hoc praesenti ad futurum statum currere con- λεγούσας δτι έχ ταύτης τής χαταστάσεως έπ\ την
tendimua. Unde hortatur, cum ait : c Festinemus μέλλουσαν έπειγόμεΟα ·· δραμεΖν. "ΌθενχαΙ παραγ-
ergo ingredi in illam requiem. · Ubi. RequUm C γέλλει »* λέγων · ι Σπουδάσωμεν οδν εΙσε*Αθείν
illam dixit, tanquam posteam nulla, alia sil, sed έκείνην τήν χατάπαυσιν. > Κατάχανσιν
regnum immobile. Ecce demonstratum est per pris- eip^i5cώς, ώς έτέρας μή οΟσης μετ’ αύτήν, άλλά χα\
C08 illos, ct per cunctos prophetas, cvangelistas el άσάλευτον. Ίδου δέδειχται διά τών άρχαίων
apostolos , quemadmodum omnes praidixere, ut a άνθριόπων χαΐ τών προφητών πάντων, εύαγγελιστών
primo homine creato Adani, usque ad Joannern τε χα\ άτεοστόλων, ώς προειρήχασιν άπαντες ώς
Haptislam, ad futurum vitae statum respiciant. Hoc άπδ του πρωτοπλάστου Άδάμ μέχρις Ίωάννου του
fecimus quod et Dominus Christus. e]us<)uc disci- Βαπτιστου είς τήν μέλλουσαν 237 χατάστασιν άφ-
puli et apostoli, qui dissertis verbis pncdicarunt ορώσιν. Τούτο πεποιήχα μεν δπερχα\ 6 Δεσπότης Xpi·
futurum, praesenti vitae statu longe esse potiorem, στδς χαΐ ol τούτου μαθητα\ χαΐ Απόστολοι dia^-
quem in seipso primus nobis exhibuit Dominus βήδην ** λοιπόν έχήρυζαν ώς έστιν τις μέλλουσα χα·
Christus, cum ex mortuis resurrexit, et in ceelum τάστασις χρείττων τής ένταύΟα πολύ, ήν Ιν
ascendit, quem priores collinealione quadam indi- έαυτψ πρώτος ήμΤν έδειξε ν ό Δεστεότης Χριστός άνα-
carunt, posteriores vero aperte denuntiarunt, sed στάς έχ τών νεκρών χαΐ είς ούρανδν άνεληλυθώς,
ct eorum neminem unquam, neque recentiorum, j) ήν χα\ ol πρώτοι σχοπψ τινι έμήνυσαν χα\ ο(
neque veterum, antiquiorem alium vel posteriorem μετά ταυτα σαφώς διαγγέλλουσιν," χαΐ δτι οΰδεις
hisce duobus statum praedicasse, vel fmxisse : sed αύτών τεοτε ούτε τών νεωτέρων ούτε τών άρχαίων
cum Deus mundum hunc universum coepit ron- έτέραν ποτέ χατάστασιν ή πρεσβυτέραν ή μεταγε-
dere, primum quidem statnm obtinere voluisse, ac νεστέραν τούτων τών δύο έχήρυξαν ή έφαντάσθησαν,
futurum deinde, in quem Dei et ejus Scripturarum άλλ' δτι άρξάμενος ό θεός ποιήσαι τήν χτίοιν πάσαν
scopus omnis collineat. Erubescant ergo Gentiles, τάς ** δύο ταύτας μόνον καταστάσεις έποίησεν, ταύ-
qui mundum Gngunt xlernum, et vitam ante hanc την πρώτον έρίσας πολιτεύεσθαι, εΤΘ’ ούτω τήν μέλ-
η’Γιαηι denuntiant , ct corporum resurrectionem λουσαν, είς ήν άφορά πάς δ σχοτεδς τού Θεού καΐ
VARI^ LECTIONES.
άλλήλοις V. πάλιν. Ilehr. χι, 16. πάλιν. 10. V έξεδέ/ετο Ρ. πάλιν, νιιι, 2. τχΓς Πρά*
βεσιν. XXVI, 7. έγείρει τούς νεκρούς Ρ. πάλιν. 21. μαρτυρούμενος Ρ, μαρτυρι^νος V. *· μελ-
‘λόντων. μετ’ δλίγον Ρ. ·® ε i πρώτος, ή πρώτος V. ·* Οελήσωμεν PV. ** έπειγώμεΟα ΡΥ. ·* παραδρα-
peiv Ρ. λέγ(ον. ΙΙ( !;γ. ιν, 11. ·’ oi δισρόήδην Ρ. ** /ρ:ίττ(«> V. *“ εν cm. Ι*. ·· ci οηι. Ρ. τάς
-· έποίηιεν οιιι. I*.
Μ3 CHRONICON PASCHALE. 674
των Γραφών αύτοΰ. Αίαχυνίσθωσαν τοίνυν "Ελληνίς Α nihili ducunt. Erubescant el horum sectatores, qui
oi συναΐδιον τώ βεψ τύν χ<^3μον ύποτιθέμενοί κα\ Christiani videri volunt, reipsa vero eadem quas ii
προβιοτήν καταγγέλλοντες χα\ άνάστασιν σωμάτων sentiunt, dum dicunt cadum esse rotundum : nihil
ήθΕτουντβς. ΛΙσχυνέσθωσαν κα\ οΐ τούτων έπακά- enim aliud quam quod gentiles prsedicant, sic sem-
λουθοι, oi χριστςανίζειν μίν δοκουντες, τφ βέ Ιργφ per fuisse muudum , corporum corruptioni nequa-
τά των Ελλήνων φρονουντες, οΐ λέγοντες σφαιροειδή quam obnoxium, neque statum alium futurum,
alvee τδν ούρανάν · ούδεν γάρ Ετερον κα\ αύτοί λέ- Erubescant etiam Manichxi el Marcionislae, qui
γουσιν ·· ών οΙ Έλληνες καταγγέλλουσιν, άε\ τδν carnes abjiciunt, et qui eas ex malo principio factas
χόαμον ούτως έν φθορ^ των σωμάτων μηδέποτε γΐ- praedicant. Erubescant omnes qui carnem nostram
νεσβαι ·* (2) μήτε έτέραν κατάστασιν. Αίσχυνέσθω- contemnunt, et animas nostras, qui his sunteonsen-
σαν ΜανιχαΙοι ·· κα\ ΜαρκιωνισταΙ ·* τάς σάρκας tanei, hoc el Eulyches, Arius , Apollinaris ct uni-
Αποβαλλόμενοι καΙ πονηράς άρχής αύτάς ποιήματα versi horum sectarii. Erubescant onvues haeretici,
χαταγγέλλοντες. ΛΙσχυνέσθωσαν πάντες ol άθετοΟν- qui non conAtentur Deum unum in tribus personis»
τες τήν ήμετέραν σάρκα, και δσοι άθετοΟσι τάς cognitum el adoratum, coeli et terrae conditorem, ei
ήμετέρας ψυχάς, σύντονοι ·· αυτών, τουτέστιν Εύτυ- carnis nostrae resurrectionem. Erubescant Samari-
χης, *Άρειος, Άπολλινάριος, καΙ πάντες οΐ κατ' ^ tani, qui carnis nostrae resurrectionem non adrait-
αύτούς. ΛΙσχυνέσθωσαν πάντες ot αίρετικοΐ ot μή tunt, neque angelos, neque Spiritum. Erubescant
όμολογουντες Ενα Θεδν έν τρισ\ν ιλποστάσεσκν γνω- ex Judaeis increduli, qui exspectatum ηοη recipiunt,
ριζόμενόν τε καΐ προσκυνούμενον, ποιητήν ουρανού neque Christianam confitentur resurrectionem, sed
χα\ γης ύπάρχοντα, κα\ τής ήμετέρας σαρχδς τήν ** illam duntaxat qualem nunc observamus, cum
άνάστασιν. ΛΙσχυνέσθωσαν Σαμαρειται μήτε τής uxores ducimus, aut nuptum damus. Euge porro,
ήμετέρας σαρκδς ά*;άστασιν όμολογοΰντες μήτε euge, gaudium ct exsultatio iis qui revera suut Cbri-
άγγελον μήτε Πνεύμα. ΛΙσχυνέσθωσαν των Ίοα- stiani, qui divinae omni Scripturae, Veterique nc
δα(ων oi άπιστοι ·*, ol τδν προσδοκώμενον ·· μή Ss- Novo Testamento fidem adhibent, quique a lege
ξάμενοι, μηδέ^* Χριστιανικήν άνάστασιν δμολογούν- reguntur, et Christo credunt, ei omnibus quae prae-
τες, άλλά τοιαύτην οΙαν νύν ^ολιτευόμεθα, γαμούντες dicavit, et qui adhuc dicit : c Lex et prophetae
xa\ γαμιζόμενοι (5). Εύγε δέ, εύγε, χαρά τε καΙ usque ad Joannem prophetarunt, et a diebus Joan·
άγαλλίασις τοίς βντως Χριστιανοΐς, τσϊς πειθομένως nis regnum coelorum vim patitur, ct violenti ra-
πασι τή θεΐφ Γραφή Παλαι^ τε κα\ Καηνή Διαθήκη, piunt illud. » Quasi dicat : qui sibi vim faciunt, ac
τοίς ποδηγηθεισιν έκ τού νόμου κα\ πιστεύσασι Χρι- q secundum justitiam vitam exigunt, nec suis insi-^
στψ xal πάσιν οΤς έκήρυξεν κα\ Ετι λέγοντι * c Ό stuiit cogitationibus, sed Deo credunt, illud ii conse*
νόμος καΐ ol προφήται Εως Τωάννου προεκήρυξαν, quentur. Denique matri Joannis et Jacobi postu-
κα\ άπδ τών ήμερών Τωάννου τού Βαπτιστού ή lanii, a Domino, ut filiorum alter ad ejus dextram,
βασιλεία τών ούρανών βιάζεται, κα\ βιασταί άρπά- alter ad sinistram in regno (Dei) esset, respondit ;;
ζουσιν αύτήν * ι ?να εΓπη, δτι *Όσοι έαυτους βιάζονται c Non est meum hoc dare vobis, sed quibus, in-
κα\ πολιτεύονται δικαίως κα\ μή ταις Ιδίαις έννοίαις quit, paratum est a Patre aieOr > Quasi diceret ;
έξακολουθούσιν, άλλά τφ 23S πιστεύουσιν, Donum Dei omnibus exhibetur, resurgere a mortuis,
έκεΐνοι ταύτης τυγχάνουσιν. Άμέλει κα\ ή μήτηρ fieri incorruptibiles et immortales, et immobiles,
Τωάννου καΐ Τακώβου αΐτησαμένη τδν Κύριον Ενα sed aliis praeferri, non illud est donum, sed praepa-
ix δεξιών αυτού είναι χα\ Ενα έξ ευωνύμων έν τή ratio Dei iis qui fecte credunt ac vivunt. RursuiU.
βασιλεία, άπεκρίνατο αυτή, δτι c ΟύκΕστιν έμδν enim dicit Dominus : ι Venite benedicti Patris mei,,
τούτο δούναι (4), άλλ' οΓς, φησ\ν, ήτοίμασται poksidete praeparatum nobis regnum.» Et quando ait,
παρά τού Πατρός μου. > Όσανε\ τύ μέν δώρον τού praeparatum est? t a constitutione mundi, > reponite
θεού πάσιν έφήπλωται, τδ άναστήναι έχ τών νεκρών Moyses igitur qui mundum descripsit, caelcriquo
DUCANGII NOTiE.
(2) In bac sententia sunt Pro- procreatione continua intelligcndam putabant , de
copius Gazeus cap. i et 7 ad Genesim, Lactantius, quibus Philastrius. Vide dissertat. 22 ad Joinvillaiu
Cbrysostomus, Damascenus. Quod si de coelo em- sub initium.
pjrreo esset sermo, non abs re docerent. Vide Go- (4) Ούχ icur έμόr τούτο δούναι. Nola bunc
nimhr. lib. ii De calo cap. 4, q. 1, art. 2, et cap. 5, locum propter humanitatem Christi , quam infra
ari. 2. Haec Raderus. solum spectat, cum de justis ad coelum vocandis
(3) Γαμούντες xal γαμιζόμενοι. Haereticos illos esset, camque rem Deo Patri ascribit. Sic idcin Ka-
carpit, qui mortuorum resurrectionem de liberorum derus.
VARIiC LECTIONES.
·· λέγουσιν om. P· Hic excidisse quaedam videntur. ·* ol Μανιχα?οι P. ** Μαρχιανιστα\ R,
90ΐήσαντα P. ·® σύμφωνοι P sola, συν τών ot V. τήν cm. P. Σαμαρίται R\: ol pncponil P·
••ol άπιστοι, άπιστοι P. ol προσδοκούμενον P. μήτε PV. λέγοντι. Maltb. xi, 12, "** τού om. l\
Malth. XX, 23. i r r i i
675 CHRONICON PASCHALE. 57β
omnes prophetae, el hominum antiquiores, de ge- A xaV γενέσΟαι άφθάρτους, χαΐ αθανάτου;, xa\ άτρέ-
inino hoc siatu duntaxat loquuntur , nec alterius πτους, τ6 δέ προτιμάσθαι έτέρων ού δώρον τούτο,
meminere, sed hos duos tantum status praedica- άλλ* έιοιμασία του Θεοΰ τοΓ; καλώ; πιστεύουσι χα\
ruot, ac de iis scripserunt. Neque ii modo, sed et βιώσασι. Πάλιν γάρ λέγει δ Κύριο; · c Δεύτε, οι
Dominus, dum in mundo versaretur,' ejusque disci- ευλογημένοι του Πατρδ; μου, κληρονομήσατε τήν
puli, evangelistac et apostoli, nihil aliud praedica- ήτοιμασμένην ύμιν βασιλείαν > xal πύτε
runt, quam binos istos solosque status. Ecquis ergo φησιν, i άπδ καταβολή; κόσμου » προσειπών. Ό χο-
deinceps fide careal, haecqiie esse vera non agno- σμογράφο; τοίνυν Μωυσή; και οΐ ’· λοιπο\ τυάντε;
scat? Quis ηοη revereatur tantam praedictionum pro- προφήται καΐ άρχαιοι άνθρωποι περ\ των δύο τού-
pbetarum turbam earumque eventus? sed el lur- καταστάσεων καΐ μόνων είπόντε;, κα\ έτέρα;
bam signorum prodigiorum , ac miraculorum , μνημονεύσαντε;, άλλά ταύτα; μόνον προκηρύ-
ipsiusque sanctorum omnium, ac Domini Christi, καΐ συγγραψάμενοι, ού μδνον δ&, άλλα κα\ δ
et ejus apostolorum vitae rationem, sed et veteris wpio; παραγεγονώ; κα\ οΐ τούτου μαθηταί εύαγ-
ctiam ac novi fmderis consensionem? Qui ex iis ϊ^λισταί καΐ άπόστολοι ούδέν έτερον έκήρυξαν ή τά;
rotundum esse coelum aliis exposuit , vel muudi xa\ μόνα; καταστάσει;. Τί; έτι λείπεται
istius praeexsistentiam praedicavit, vel aeternum esse ω; οτι ταΰτα ούκ ε1σ\ν άληθή ; Τί; ούκ έν-
mnndum definivit, aut corporum nostrorum resur- τραπήσεται τδν δχλον των προββήσεων, τά; έκβάσει;
rectionem improbavit, vel Christi incarnationem '^ών προφητειών’’, τδν δχλον των σημείων, κα\ των
actamque in mundo vitam, virosque justos coelum παραδόξων, χαΐ τών θαυμάτων, αυτήν τήν πολιτείαν
petituros negavit : verum uno veluli ducti divino πάντων τών άγίων καΐ του Δεσπότου Χριστού και
Spiritu, eadem omnes tum operibus, tum sermoni- τών αύτού άτεοστόλων, τήν συμφωνίαν τη; Παλαιά;
bus, sive figuris praenuntiarunt, cunctique ad futu- xa\ Καινή; Διαθήκη; ; Τί; έξ αύτών διεφώνησεν πρδ;
rum respexere statum. Sed et ipse Dominus Chris- wh; άλλου; σφαιροειδή τδν ούρανδν έξηγησάμενο; ή
tus in evangeliis indicat, qui potissimus ad vitam προΟπαρξιν’* τούτου τού κόσμου έχήρυξεν, ή άΐδιον
sint reversuri , perfecte scilicet justi, medii , et είναι τδν κόσμον άπεφήνατο, ή ήθέτησε ’· τήν τών
impii. Ac de perfecte justis quidem, veluti cum eos σωμάτων ήμών άνάστασιν ή τήν διά τού Χριστού
ad se evocat, dicens]: c Venite benedicti patris mei, γενομένην οίκονομίαν τού άνέρχεσθαι τού; δικαίου;
percipite regnum quod paratum est vobis a consti^ άνθρώπου; εί; τδν ούρανόν ; 'Αλλά πάντε; ώ; έξ
tutione mundi, ι De impiis vero, veluti a sinistris ένδ; θείου Πνεύματο; ποβηγούμενοι τά αύτά καί δι’
positis, ait : c Recedite a me maledicti in ignem £> έργων καί διά λόγων ήτοι τύπων προεμήνυσαν, καί
aeternum, <]ui paratus est diabolo el angelis ejus. i πάντε; εΐ; τήν μέλλουσαν κατάστασιν άφορώσιν. Καί
Quasi dicat, ac justis quidem : Sursum, in coelum αύτδ; δέ δ Δεσπότη; Χριστδ; έν Εύαγγελίοι; δηλοί
interius hujus quod videtur firmamenti. Impiis au- έν οΓ; μέλλουσιν άναστρέφεσθαι οΐ τέλειοι δίκαιοι καί
tem; Infra, circa terram, ubi et diabolus projectus o! μέσοι κα^ί oE άσεβεΤ;. ΚαΙ περί μέν τών δικαίων
est. Ut porro mediorum locum inquiramus operae τών τελείων, ·ώ; δταν προσκαλείται αύτού; πρδ;
pretium est. Ait igitur in parabola de decem virgi- έαυτδν λέγων * c Δεύτε, οΐ εύλογημένοι τού Πατρό;
Ilibus, quinque prudentes cum sponso ingressas μου, κληρονομήσατε τήν ήτοιμασμένην ύμίν βασι-
esse in thalamum, hoc est in coelum, quandoqui- λείαν άπδ καταβολή; κόσμου. > Περί δέ τών άσεβών,
dem virginitatem et misericordiam, velut pruden- ώ; δταν τοΓ; έξ εύωνύμων λέγει * ι Πορεύεσθε άπ'
tes elegere. Fatuae autem, inquit , altero duntaxat έμού, oE κατηραμένοι, εΐ; 239 «Εώνιην τύ
electo, altero vero neglecto, mansere extra thala- ήτοιμασμένον τφ διαβόλφ καί τοί; άγγέλοι; αύτού * ι
mura, foresque occlusas repercre, audita hac voce : ίνα είπη τοί; μέν δικαίοι; · "Άνω ει; τδν ούρανδν
f Recedite a me, nescio vos: > neque ingredi per- έσώτερον τούτου τού δρωμένου στερεώματο; * τοί;
missae, neque cum impiis damnatae sunt, sed'inan- δέ άσεβέσι * Κάτω περί τήν γήν, Ινθα καί δ διάβο-
sere extra thalamum. Sic igitur unusquisque justo- R λο; κατεββίφη. Λοιπδν τών μέσων άνάγχη ζητήσαι
rum rectae ac sincerae fidei probaeque vitae, libere τδν τότΜν · λέγει τοίνυν έν τή παραβολή τών δέκα
regnum ingreditur. Iis vero oppositi, qui horum παρθένων ώ; αΕ πέντε φρόνιμοι είσήλθον μετά τού
liihil habent, neque rectam fidem, neque rectam νυμφίου εΕ; τδν νυμφώνα, τουτέστιν, ε!; τδν ούρανδν,.
vitam cum diabolo circa terram damnantur. Qui έπειδήπερ καί τήν .παρθενείαν καί τήν έλεημο-
porro alterum habent, alterum autem non habent, σύνην ώ; φρόνιμοι έπελέξαντο. ΑΕ δέ μωραί, φησίν,
luediique quodammodo sunt, extra thalamum ma- τδ Εν έπιλεξάμεναι, τού δέ Ετέρου καταφρονήσασαι,
licre jubeatur, hoc est (irmaincntuin. Quae vero Εμειναν Εξω τού νυμφώνο;, κεκλεισμένην εύρούσαι
sint bonorum vel suppliciorum genera, vix est ut τήν θύραν καί άκούσασαι * t Άπέλθατε άπ’ εμού,
iiosse possimus, nisi ipsimet intersimus : cum oOx οίδα ύμά;, · ούτε είσελθείν συγχωρηθεισαι, ούτε
VARLE LECTIONES.
λέγει. XXV, !>Ι. ο: οιη. Ρ. μόνον V. ” προφητών?. προ; ύπαρξιν R. ” ήΟέτηκε Ρ. λέ-
γει, χχν,ϋ. π7ραβοΛή. Mallii. XXV, 1. παρθενίαν Ρ.
577 CHRONICON PASCHALE.
μετά των αιεβών (ϋ) καταχ/:.ιθεϊ5αι, άλλ3ι μείνασαι Α exempli Juiilaxat gralia, quae hic sunt poenarum,
Ιξω του νυμφώνος. Ουτω; ουν Ικαττο; των πιττών οΐ quai islhic siinl bonorum, quje futura sunt signi*
0pOijv xa\ άνυπόκριτον πίστιν κα\ βιον καλδν Ιχων ficaverit. Neque enim id nobis licet, sed auditu
μετά εΙσέρχεται είς τΐ^ν βασιλείαν. ΟΙ δέ tantum excipere, cum ejusmodi rerum quarumdam
έναντίοι ol μηδέ δν τούτων δχοντες, μήτε πίττιν novarum careamns experimento, ipseqoe, quantum
ύρθήν, μήτε βιον εύθή μετά του διαβόλου περ\ την conjicere licet, aenigmatice haecce retiilerd his ver-
γην κατακρίνονται. Ol δδ δνα μδν δχο'Λες. δνα δέ μή bis : ι Simile est regnum coelorum homini regi ,
Ιχοντες, μεαοι τινές είσιν, δξωΟεν μένειν του νυμφώ- qui fecit nuptias filio suo. > Ubi ex omnibus
νος καταχρινόμενοι, τουτέττι τού στερεώματος. Τ6 istius vita; bonis illustria selegit, contulitque cum
βέ είδος των άγαθών ή των τιμωριών άδύνατον εΙδέ- iis quae isthic sunt bonis : perinde ac pessima,
ναι ήμας, εΐ μή έντδς αυτών γενώμεθά · ώς έν ύπο- ignem, vermes, tarlarum, stridorem dentium, el
δείγματι δέ μόνον τών ένταύθα τιμωριών χα\ τών tenebras, et quidquid hisce affine est. Cum vero
ένταΟθβ άγαθών έσήμανεν τά μέλλοντα· ουδέ γάρ graviora sint quae ibi sunt supplicia, iliacum iis com-
ένην ήμάς άλλως άχούσαι μήπω πείραν είληφότας paravit. Eorum autem qui ibi sunt bona comparari
καινών τινων πραγμάτων, άλλ’ δσον αΐνιγματωδώς nequeunt, ut nec quae gravia sunt, vel eorum ine-
είτεειν, εΐπεν ®*δτι · Όμοιώθη ή βασιλεία τών ούρα- ® dia : quandoquidem alius est status multo potior,
νών άνθρώπφ βασιλεΤ, δστις έποίησε τφ υΐψ αύτού aciis quae hic exsistunt longe praestantior : quemad«*
γάμους. > Τά πάντων άνώτερατών τού βίου τούτου modum melior est haec qua fruimur vita, illa cum
άγαθών έχλεξάμενος, χα\ όμοιώσας τοις έχείσε άγα- in materno versamur utero. Comparanda enim
^οΐς, δμοίως χαΙ τά χείριστα, πύρ, σχώληκα, τάρτα- haec sunt, quomodo sumus cum intra matris viscera
pov, xa\ βρυγμδν άδόντων, κα\ σκότος, χα\ δσα τού- degimus, in tenebris, in sanguine, in pituita, ii|
τοις παραπλήσια, έπειδή ταύτα τών ένταύθα τιμώ- coeno et stercore, et omni spurcitia, ac fetore com-
ρητιχών δεινότερα τυγχάνουσι, τούτοις αύτά έξ- misti, et in omni ignorantia sepulli. At ubi in hane
ωμοίωσεν. Ούτε*^ δέ τά άγαθά τών έχε? δυνατόν άνα- vitam ingredimur, alia qua3dam spectamus, quorum
λογίσασθαι, ούτε τά δεινά, ούτε τά μέσα τούτων, experimentum nondum sumus assecuti, remissio-
άλλ’ έτέρα τις χατάστασίς έστιν χρείττων πολύ καΐ *^is extensionem , acris respirationem, prxclaruni
λίαν πολύ καθόλου ύπάρχουσα τών ένταύθα, ώσπερ ^ucis usum, mundi constructionem, opificis sapien-
κρείττων υπάρχει ” ό βίος ούτος ού οτε ήμεν έν τ|) tissimi opus, cum vero cognitionem sumus adepti,
κοιλία τής μητρδς ήμών. Άναλογίσασθαι γάρ δε? quaicunque omnia neque videre nobis est possibile,
πώς ή μεν έσωθεν τής κοιλίας διάγοντες έν σκότφ, ^ neque cogitatione comprehendere, neque auditu
έν αιματι, έν φλέγματι, έν χολή κα\ βορβόρι·) χα\ percipere, sed el quibus nec frui poteramus, cum
χόπρφ χα\ πάση άκαθαρσί^ κα\ δυσωδία συμφυρό- adhuc essemus in utero. Ita futurum statum, eo in
μενοι, 240 κα\ έν πάση άγνωσί<|ΐ ύπάρχοντες. Πα- quo hic vivimus, longe prxslantiorcm vel animo/
ρακύψαντες δέ έν τφ βίφ τούτφ έτερά τινα θεωρού- vel imaginatione fingere minime possumus, nisi re-
μεν, ών τήν πείραν ούπω παρειλήφαμεν, άνέσεως bus ipsis intersimus, c Qu(e enim oculus qon vidit,
εκτασιν, άέρος άνατη/οήν, άπόλαυσιν φωτός χαλλί- et auris non audivit, inquit, et in cor hominis noq
στου, κατασκευήν κόσμου, τεχνίτου *** χα\ πανσό- ascendit, hoc praeparavit Deus diligentibus se. »
φου δημιούργημα κα\ γνώσεως θεού ** έμπιπλά- Quemadmodum igitur commune donum omnibus
μενοι ··, άττερ πάντα ούτε είδέναι ήμδς ήν δυνατόν, largitus est Deus, dura solem suiim fecit oriri super
ούτε ένθυμηθήναι, ούτε άχούσαι, ούτε άπολαύσαι justos ct injustos, et pluit super bonos et malos, sic
ένδς τούτων έτι δντας έν τή κοιλία. Ούτω χα\ τήν in futuro statu commune immortalitalis donum lar-
μέλλουσαν χατάστασιν καθόλου χρείττονα τυγχάνου- gitur, el incorruptionem, et vitam, ac immutabilita-
σαν τών ένταύθα ού δυνατόν ή μάς άναλογίσασθαι Ιτι lem. Enimvero pro ratione transactae vitae , sin-
5ντας έν τούτφ τφ βίφ, ή ένθυμεισθαι, ή φαντασθή- guli sibi conciliant vel regnum (coeleste)vel poenam:
ναι, εί μή έντός αυτών τών πραγμάτων γενώμεθά. D aut ascensum in coelum, aut locum circa terram vel
« γάρ ό όφθαλμός ούκ εΤδεν*”, κα\ ούς ούκήκου- mediam aljquam stationem. Omnia autem haec sunt
σεν, φησίν χα\ έπ\ καρδίαν άνθρώπου ούκ άνέβη, aeterna ct absque fine, tam quae bona, quam qua^ ex
a ήτοίμασεν 6 θεός τοΓς άγαπώσιν αυτόν. · "Οσπερ his pejora sunt. Status porro hujusce vitae multum
το£νυν ένταύθα κοινόν δώρον &πασι κεχάρισται ό ac omnino differt, in bonis quae justis sunt praepa-
Βεός, τόν ήλιον αυτού άνατέλλων έπ\ δικαίους κα\ rata : ac impiorum statui opponitur, quibus ulti-
DUCANGll NOTiE.
(d) Ovre μετά τώτ άσεβώτ, Hiec sententia ab locum etiam adultis inter coelum et inferos post cx-
Ecclesia damnata est. PuUit auctor medium fore tremum judicium. Idem Rader.
VARIiE LECTIONES.
άπέλθετε P. *·εύΟύν P. άλλ' ώς PV. ειπεν. om. P. Matlb. xx, 1. ούτε δέ τά V. ύπαρ-
χειν P. καΐ βορβόρφ. έν βορ^όρφ P. ·® τεχνήτου PV. δημούργημα Ρ. θεού οπ\. D. έμπι-
κλίύμενοι Ρ. αύτώ'· οηι. Ρ, 99 V, οΓδε Ρ. φησίν. 1 Cor. ιι, 9.
m
CHRONICON PASCHALE.
580
nium suppliciam, ac immisericors est judicium : A άβέχους, χα\ βρέχων έπ\ άγαθοί^ς xa\ πονηρούς,
par enim est huic statui, illius judicium et suppii* ουτω χα\ έν TiJ μελλοΰση χαταστίσει xotvbv €ώρον
cium. π&σι χαρίζεται άθανασίαν, χα\ άφθαρσίαν, χα\ ζωήν,
κα\ άτρεπτότητα. Κατά Βϊ τάς προτέρας τάξεις ϊχαστος έαυτφ έφέλχεται εΓτε τήν βασιλείαν, είτε
τήν τιμωρίαν, εΓτε άνοδον Ιν ούρανψ, εΓτε μονήν περί τήν γην, εΓτε περί τήν μέβην τάξιν. Πάντα 6k αΙώνια
χα\ Απέραντα τυγχάνει^ κα\ τά άγαθά χα\ τά τούτων χείριστα ··. Καθόλου 6k έχείνη ή χατάστααις
τής ένταύθα πολύ χα\ πάνυ πολύ »· διενήνοχεν * πρδς δέ γε τά άγαθά τά ήτοιμασμένα τοίς διχαίο'ς
άντ ίδια στελλό μένα * τά των άσεβών έσχάτη τιμωρία xat χρίσις άνελεής τυγχάνει * άναλογεί γάρ τή χα·
ταστάσει έχείνη χα\ ή ταύτης χρίσις χα\ τιμωρία.
Ecce demonstratum est , non modo per prophe- Ίδου δέδειχται ού μόνον διά των προφητών, άλλά
tarum sed et per evangelistarum, atque adeo apo- γάρ χα\ διά των εύαγγελιχών * φωνών χα\ μήν χα\
stolorum verba, ut ii juxta veterum sententiam, hos άποστολιχών, ώς χα\ αύτοί συμφώνως τοΓς παλαιοΓς
dantaxat geminos status a Deo definitos dixerint : «Τπον ταύτας χα\ μόνας τάς δύο χαταστάσεις παρά
primum hunc scilicet, in quo modo versamur, et βεου γεγενήσθαι, ταύτην πρώτην, έν ή χα\ διάγο-
futurum ad quem quotquot sumus Christiani aspi- ^ μεν νυν, χαΐ τήν μέλλουσαν, έν fj πάντες οΐ Χρι-
ramus. στιανοί άφορώμεν.
A.C. lOKIpb.]
67. (Α. a Μ. C. 5574.) χιιι. Ind. ιχ.
Capitone et Rufo coss. 5.
Flavius Josepbus scriptor, cum pro Judmis copiis
praefectus militaret, proximeque in bello interficien-
dus esset, Vespasiano Neronis mortem praedicit,
ipsique Vespasiano imperium.
Hac ipsa tempestate , apud Romanos Lucianus
celebris habebatur : Musonius pariter et Plutarcbus
philosophi florebant.
Hic porro disquirendum ac examinandum videtur
decamalissimum illud, quodque in ore omnium pas-
sim circumfertur, quomodo inlelligatur verbum
istud : c Omnis qui occiderit Cain, septuplum pu-
nietur. i
Ifeaii Cyrilli ad Optimum episcopum, in iUa verba :
i Omnis qui occiderit Cain, in septuplum punietur.·
Ίνδ. Θ*. ιγ'. ύπ. Καπίτωνος χαι Τούφου.
Φλάβιος Ίώσηππος συγγραφευς, στρατηγήσας
ύπέρ Ιουδαίων, χα\ μέλλων είς τδν πόλεμον άναι-
ρεΤσθάι, θεσπίζει Ούεσπασιανφ περί της Νέριυνος
τελευτής χα\ τής αύτοΰ Ούεσπασιανου βασιλείας.
Κατά τούτον τδν χρόνον Αουχανδς · παρά *Ρω-
μαίοις μέγας ήν χα\ έπαινουμενος * δμοίως δέ Μου-
βώνιος ^ καΐ Πλούταρχος φιλόσοφοι έγνωρίζοντο.
841 Ζητητέον (6) έστ\ χα\ τδ πολυθρύλητο/ *
έκεΐνο χα\ παρά πάσιν άνω χαΐ χάτω περίφερόμε-
νον βητδν, τίνα τήν λύσιν έχει τό · c Πάς 6 άπο-
χτείνας Katv έπτά έχδιχούμενα παραλύσει. ι
Τον μακαρίου ΚνρΙΛΛον χρός Όχτιμοτ έχίοτκο-
χοτ οίς τό * ι Πάς ό άχοκτεΐνας Katr έχζά
έκόικονμετα χαρσΛνσει. »
4 Et praesertim gratus mihi fuit aspectus libero-
rum bonorum, cum propter morum supra aetatem
elegantiam, tum propter naturalem quamdam pieta-
tem), quam a te hauserunt, ex qua nonnisi eximium
quid ab illis sperandum est. Postquam cum litteris
tuis illos ad me adeuntes vidi, geminavi erga illos
amoris affectum. Porro cum litteras tuas perlegissem
deprehendi ssemque in illis et tuam erga Ecclesiam
providentiam ac curam, et studium sacrarum litte-
rarum ; meritas Deo persolvi gratias, voviqoe bona
sempiterna iis qui mihi tales litteras porrexerunt,
Stque imprimis ipsi litterarum auctori. Quaesisti quid
ad illud omnium ore jactatum dictum esset respou-
I Ka\ άλλφς ήδέως όρων τους άγαΟους παιδας διά
τε τδ ύπέρ τήν ήλικίαν * των ήθών ευσταθές χα\
διά τδ πρδς τήν σήν εύλάβειαν οΐχείον, άφ* οδ τι χαΐ
μόγα προσδοκάν έσΐιν έπ’ αύτοΓς, έπειδή μετά γραμ-
μάτων σών είδον αύτους προσιόντας μοι, έδιπλα-
σίασα τδ έπ’ αύτοΓς φίλτρον. "Οτε δέ άνέγνων τήν
έπιστολήν, χα\ εΐδον ’ έν αύτή όμοΰ μέν τδ περί τάς
Εκκλησίας προνοητιχδν τής σής · διαθέσεως, όμοΰ
δέ τό · περ\ τήν άνάγνωσιν τών θείων Γραφών έπι-
μελές, ηύχαρίστησα τψ Κυρίφ κα\ έπηυξάμην ‘· τά
άγαθά τοίς τά τοιαΰτα ήμΤν διαχομίσασι γράμματα,
κα\ πρό γε αύτών τψ γράψαντι ήμιν. Έπεζήτησας
τδ πολυΟρύ Αητόν “ έκεινο κα\ παρά πασιν άνω κα\
. DUCA1SG11 NOTiE.
(6) Ζηττιτέοτ. Haec et sequentia absunt a cod.
Holstenii, usque ad annum xiv Neronis. Porro Cy-
rilli epistola hic allata, inter editas non habetur,
cujus interpretationem Raderianam hic dedimus.
Sed nescio an is bene reddiderit hsce verba sub
initium, xa\ διά τδ πρδς σήν εδλάβειαν οίκεΓον, quic
videntur ita verti debuisse : et propter uecessiiudi·
nem quam habent cum tua Pietate, vel Reverentia.
Vide Lloss. med. Graecit. in ΕύλαβεΓς.
TARIiE LECTIONES.
τάς om. P. ·* χάριστα R. ·· πάνυ πολύ, πάνυ P. * χα\άντιδ. P. * ευαγγελιστών P. ^ Αουκυ·
νδς P. ^ δέ κα\ Μουσώνιος P. · πολυθρύλλητον P. · τήν ήλικίαν. ήλικίαν Ρ. * Γδον Ρ. ® σής οηι. Ρ.
•τδ om. Ρ. *· έπηυξόμην PV. “ πολυθρύλλητον PV.
581 CHUONICON
χχτω περιφερόμενον τίνα την λυσιν Γ/ει τό ·
Πας ό ·· άΛοκτεΙνας Katr έπτά έκΒίγ,ούμετα πα·
pa.Wcsi, Διά δέ τούτου τίω; μέν αΰτδ; έαυτδν
συνέστησα^, τδ Τιμοθέου δ παρέδωχεν ‘· Παύλος
αύτω, άχριβώς φυλάσσοντι ‘^· δήλος γάρ εΤ προσέχων
άναγνώσει * Εττειτα χα\ ήμδς τους γέροντας νε-
ναρχηχδτας ήδη χα\ τφ χρδνψ χα\ τή Ασθενείς του
σώματος κα\ τω πλήθει των θλίψεων, ai ** ιτολλαι
τοίνυν περί ήμδς χινηθείσαι έβάρησαν ήμών τήν
ζωήν, δμως διανέστηαας, χα\ ζέων τω ττνεύματι
χατεψυγμένους ήμδς ώςτά φωλεύοντα των ζώων είς
έγρήγοραιν μετρίαν χαΐ ζωτικήν ένέργειαν έτταν-
άγε ς. 'Ecrcivovv τδ (Ιητδν κα\ άπλώς οΟτω νοηθήναι
βυνάμενον χα\ άποίκιλον έπιδέξασΟαι λόγον. ΤΙ μέν
ούν Απλουατέρα xaV βαντ\ δυναμένη έχ τού προχεί-
ρου παραατήσαι διάνοια αΟτη έστίν · δτι δεϊ τδν
Katv έττταπλασίονα δούναι τήν τιμωρίαν υπέρ ών
ί^μαρτεν. 06 γάρ έστι δικαιοκρίτου Γαας πρδς Γσας
δρίζειν άνταποδόσεις, άλλ’ άνάγκη τδν κατάρξαντα
χαχού μετά προσθήκης άποτισαι τά όφειλόμενα, εΐ *·
μέλλει αύτδς βελτίων '· ταϊς τιμωρίαις γενέσθαι
χαι τούς λοιπούς σωφρονεατέρους ποιήσαι τω ύτιο-
Δείγματι. ΟύκοΟν έπειδή τέταχται έπτάχις άποπλη-
ρώται τήν δίκην των ήμαρτημένων τδν Katv, παρα-
λύαει, φηαιν, τούτφ τδ *· ύπδ τής θείας χρίσεως
έπ’ αύτψ δεδογμένον ό άποκτείνας αυτόν. Ούτός έστιν
6 νους ό έντεύθεν οπδ τής πρώτης άναγνώσεοίς ύττο-
πίπτων. Επειδή δδ ipevviv πεφυκε τά {ίάθη των
φιλοπονωτέρων ή διάνοια, 24^2 Επιζητεί τδ δίκαιον
πώς έν τφ έπτάχις πληροΟται κα\ τά έχδικούμενα,
πότερον τά άμαρτηθέντα έπτά έατιν ή ·® £ν μέν τδ
Αμάρτημα, έπτά δέ έπ\ τφ έν\ αί κολάσεις. Άε\
μέν ουν ή Γραφή τδν τής άφέαεως των Αμαρτιών
άριθμδν έν τοις έπτά περιορίζει. Ποσάκις^ φηαΐν **,
άμαρτι^σει είς έμέ ό άδεΛ^ός μου, καϊ άφτί{σω
αύτφ, δ Πέτρος έατ\ λέγων τφ Κυρίψ, ίχτάκις;
Ειτα άπόχρισις τού Κυρίου · Oi) Λέγω σοι έως
έκτάκις, άΛΛ' έως έδδομηκογτάκις έπτά * ού γάρ
έπ' ά)Λον άριθμδν μετέβη 6 Κύριος, άλλά τ'-ν έτττά
πολυπλασιάαας έν αύτω τδν δρον έΟετο τής άφέσεως **.
Κα\ δι’ έττεά έτών ό Εβραίο; άπελυετο τή; δουλείας.
Έπτά δέ έβδομάδες έτών τδν ** όνομαστδν ίωβίλαιον
έποίουν τοις πάλαι, έν ω έααββάτιζεν ή γή. Χρεών
δέ ήσαν άποκοπαΐ χΆ δουλείας άπαλλαγή, κα\
οΐονει νέος άνωθεν καθίστατο βίος έν τφ έβδοματικφ
άριΟμφ, τού παλαιού τρόπον τινά τήν συντέλειαν
δεχομένου. Ταύτα δέ τύποι τού αίώνος τούτου, δς
διά τών έπτά ήμερων άνακυκλού μένος ή μάς παρα-
τρέχει · έν ξ) γίνονται αί τών μετριωτέρων Αμαρτη-
μάτων έκτίσεις κατά τήν φιλάνθρωτεον έπιμέλειαν
τού Αγαθού Δεσπότου, ώς μή τψ άπεράντφ αίώνι
παραδοθήναι ή μάς είς χόλασιν. Τδ μέν ούν έπτάχις
διά τήν πρδς τδν κόσμον τούτον συγγένειαν, ώ; τών
PASCiIAT.E ' 582
Α dcndiim, quomodovc inlcIIigcnJum : Omnit qui
occiderit Cain, septuplum punietur? Alque per lioc
quidem teipsum in primis commendasti, dum accu-
rate observasti iilud quod Timotheo Paulus custo-
di(‘ndiim tradiderat; palet enim te lectioni operam
dare. Deinde nos natu grandes et senio in valetudi-
neque fractos, et aerumnis innumeris afflictos (ma-
lorum enim copia in nos excitata, vitam nostrniii
propemodtim oppressit) ardore spiritus lui afflatos
ac permulsos, veliili ferarum cubili et sepulcro con-
ditum ad vigilandum, vilaeque vigorem recipiendum
excitasti. Potest ergo sententia illa, ut verba sonant
simplici intellectu exponi, et potest varium admit-
tere significatum. Quae ergo cuivis in promptu esse
possit explicatio liacc est, Caino septies geminan-
B dam esse poenam ob scelera quse patravit. Neque
enim aequi esse judicis pares pro paribus peccatis
poenas irrogare, sed par est, ut auctorem delicti
gravioribus affligat suppliciis, ut et ipse corrigatur,
et reliquos exemplo suo tardiores ad culpam reddat.
Ergo quia decretum erat ut Cain septemplicem
lueret poenam scelerum suorum, solvet, inquit, liaiic
ipsam illi poenam a divina sententia decretam qui
occiderit Cainum. Ilie primus hoc loc.o occurrit
lectionis intellectus : Quia vero studiosorum animus
solet altius rerum causas pervestigare, qusent de
justitia, quomodo per septemplicem poenam illi sa-
tisfiat? utrum septemplex sit delictum, au veio,
culpa simplex aut una, et septemplex poena pro uno
delicio? Divinae Scripturae lex numerum remissionis
peccatorum seinper septenario definit. Quoties,
inquit, peccabit in me frater meus, et remittam illi,
(verba Petri sunt ad Dominum) usque septies ? Deinde
respondet Dominus ; Non dico tibi septies, sed usque
septuagies septies; nec enim Dominus ad numerunl
alium transiit, sed septenario multiplicato, in eodem
constitit, et quasi terminum fixit remissionis. Ei
septimo anno Hebraeus libertate donabatur. Septem
annorum hebdomades illud celebratissimum anti-
quis Jubilaeum exacte faciebant, quo requiescebat
terra, debitorum nomina rescindebantur, servitus
tollebatur, et quasi novum vitae genus in septimo
annorum quinqiiagiiiia numero (priore et veteri
quasi ad finem perducto) instaurabatur. Qu;e omnia
adumbrabant hoc nostrum aevum, quod septem die-
rum orbita revoluta nos transit, quo culparum
humanarum pro clementia et cura boni Dei nostri
erga nos, poenx r(*poscuntur, culpae rcmillunlur, ne
suppliciis sempiternis in omnem aeternitatem addi-
camur. Illud igitur, septies, propter propinquitatem
seu hominum aticctionem erga mundum hunc, di-
citur, ut qui cum mundum plus aequo diligant, ab
ipsis debitoribus, quorum causa statuerunt peccare.
VAKI.E LECTIONES.
*· πας ό. ό πά; Ρ. ** ω παρέδωχεν V, ώσπερ έδωκεν Ρ, φυλάσσοντα Ρ. ** αί PV. εΐ. ή Ρ, ^
ή V. μέλλει Ρ. βελτίω V. τούτφ τφ PV, τούτο τδ m. Ρ. ή οιη. Ρ. φησίν. MaUV\· xvni,
·· τής άφέσεως οιη. Ρ. ** τδ Γ.
6R3 CHRONICON PASCHALE. S34
maxima delrimcnla accipiant. Delicta porro Caini si A φιλοχίσμων άνθρώπων απ' αυτών όφ·ιλ(5ντων μά-
cui exponas, seplcm roperias; si judicis poenas illi λίστα ζημιοΰσθαι, ών Ινεκεν eifXavto πονηρει5εσθα(.
Irrogatas, septem itidem cogitatione tua deprehen- Εκδικούμενα δ^ εΓτε τά ·· παρά τψ Katv λεγοις,
dos. Primum ergo quod Cainus ipse patravit, est εύρήσεις έττεά, εΓτε ·* τά παρά του κριτου έπ' αύτψ
invidia, quod sibi a Deo Abelem praelatum senserit, όρισθέντα, κα\ βΟτως ουκ άποτεύξη τής εννοίας. Έν
Alterum crimen est fraus seu dolus, quo circum- μέν ουν τοΓς παρά του Katv τετολμημένοις πρώ-
venit fratrem, cum dixit : Exeamus in agrum. Ter- τον Αμάρτημα φθόνος έπΙ τή προτιμήσει του Άβελ·
tium, caedes ; quartum auctarium sceleris seu com- δεύτερον δόλος μεθ’ ου διειλέχΟη τψ άδελφιν,
plemenlum, quod el fratrem maclarit, quod parri- εΙπών · άιέΛθωμεν είς τό πεδίοτ- τρίτον φόνο;,
cidium auget facinus ; quintum cum et primus τέταρτον ·· προσθήκη του κακοΰ, δτι κα\ άδελφοΟ
sicarius Cainus exstiterit, et pessimum exemplum φόνος, μείζων ή έπίτασις· πέμπτον δτι πρώτο;
1η posteritatem propagarit; sextum delictum, quod φονευς ό Καιν πονηρόν ύπόδειγμα τώ βίψ κατα-
parentibus gravem luctum attulerit ; septimum quod λιπών έκτον Αδίκημα, δτι γονεΰσιν πένθος έν-
ipsi Deo sit mentitus. Interrogatus enim, Ehi esset εποίησεν · Εβδομον, δτι θεόν έψεύσατο. Έρωτηθε\ς
frater? ά\\\ί^ Nescio : septem ergo crimina in caede γάρ, δτι Που “ΆβεΛ ό άδεΛφός σον; είπεν · ΟύΗ
Caini punita sunt septem poenis* ^ dtda. Έτιτά ουν Εκδικούμενα παρέλυσεν Εν τψ Αναι-
ρεθήναι τόν Katv.
C Ctenim Dominus dixit : Maledictus eris in terra Επειδή γάρ εΤπεν ** ό Κύριος, δτι *ΕΛΐκατάρα^
quoe hiavit ut hauriret sanguinem fratris tui, el eris τος ή γη, ή ίχανετ δέζασθοί τό αίμα ** του
gemens et tremens super terram. Et dixit Cain : Si άδεΛρον σου, καΐ στέτωτ κα\ τρέμων 243
ejicis me hodie a terra, et a facie tua abscondar, el i:il Ζ7\ς γης, ό Katv φησιν · El έκδάΛΛεις ·· με
ero gemens el tremens super terram, el omnis qui me σι\μεροτ άπό τής γής, καϊ άχό του πρυσώ.του
invenerit, occidet me. Ad hoc respondet Dominus : σου κρνβήσομαι, καϊ ίσομαι στένωτ καϊ τρέμαν
Nequaquam ila fiet, sed omnis qui occiderit Cain ijrl τής γής, καϊ Λας ό εϋρΙίΤκίύΥ με άχοκτετεϊ
septuplum punietur. Qui ergo Cain existimavit se a Πρός δή τούτο ό Κύριός φησιν Ονχ οϋτως· αάς ό
quovis facile captum iri, quod nec in terris ullum άποκτείνας Kdtr έχτά έκδικονμενα χαραΛύσει.
sciret prsesidium, cum terra esset ab illo maledicta, Επειδή γάρ Ενόμισεν ευάλωτος είναι πβντ\ ό *·
nec a Deo auxilium exspectaret, qui iratus illi erat Katv διά τό Εκ της γής τήν Ασφάλειαν μή Ιχειν, Επι-
propter caedem , ita ut coeli lerraeque spe opeque κατάρατος γάρ ή γη απ' αύτου, καΐ τής άπό Θεού
illum deserente exclusus dixerit : Omnis qui mc ^ βοηθείας ήρημώσθαι ··, όργισθέντος αύτού ΕπΙ τώ
invenerit, occidet me; corrigit illius errorem Ver- φόνψ, ώς οΟτε άπό γής ούτε Από ούρα νού άντιλή-
bum, cum dicit : Nequaquam ita fiet : hoc est non ψεως αύτψ λειπομένης * *Εσται, φησ'ι, χας ό ενρί·
occideris. Sed ille non solum ulcus tegit, sed alte- (ϊκ(οτ με, άχοκτετεϊ με · Ελέγχει αύτοΰ τό σφάλμα
rum quoque ad caedem addit, dum mendacium con- i Λόγος λέγων * Οόχ οϋτως * τουτέστιν, ούχ άναιρε-
cinnat, el dicit : Nescio, nunquid custos fratris mei Οήση. '0 δΕ ού μόνον κρύπτει τό Ελκος, Αλλά κα\
tum ego? Hinc jam poenas numerare Deus incipit. Ετερον προσεργάζεται, τψ φόνω τό ψευδός Επισυν-
Maledicta erit terra abs te. Prima animadversio, άπτων · Ούκ οϊδα · μή φνΛαζ του άδεΛ^οϋ μου
Operare terram. Haec altera poena est : inexplica- είμι έγώ; 'Εντεύθεν λοιπόν Απαριθμεΐται τάς τιμιο-
bilis enim quaedam ipsi necessitas affixa erat, quae ρίας. Εχικατάρατος ή γή άχό σου. Μία κόλασις ·
Illum ad opus ita urgebat, uti neque volenti quidem Έργατήτ γήτ* δευτέρα αΟτη* Ανάγκη γάρ τι; Al-
liceret ullam quietis partem capere, sed assiduis- ^ητος αύτψ συνέζευκται πρός τό Εργον τής γης αΰ-
sime premebat, terra illi infesta et inimica, quam τόν κατεπείγουσα, ώστε μηδΕ βουλομένψ αύτψ Εςει-
sibi exsecrabilem fecerat, cum cam fraterno san- ναι Αναπαύεσθαι, Αλλ' ΑεΙ αυτόν προσταλαιπωρεί-
guine polluisset. Acerbum enim genus supplicii est σΟαι ·· τή ΕχθρΑ αύτού γή, ήν Επικατάρατον
xivere cum iis qui te oderint, et hostem domeslicuiii D αύτήν Ετιοίησεν, μιάνας Αδελφότητος αιματι. Δεινή
retinere, et odium aeternum alere. Operare terram, γάρ τιμωρία ή μετά τών μισούντων διαγωγή, σύνοι-
lioc esi, nullo unquam tempore a terrae colendae et κον Εχειν πολέμιον, Απαυστον Εχειν τό μίσος. "Έργα
fodiendae sudore remitte, uti neque de nocte, neque τήν γήτ, τουτέστιν, κατατεινό μένος τοίς Εργοις τοϊ;
de die respires a labore, sed ut ultima necessitate, γεωπονικοίς ούδένα χρόνον άνήσεις, ούτε νυκτός,
quae omnem servilem servilulem superet, cogente, ούτε ήμέρας Εκλυόμενος έκ τών πόνων, Αλλά δεσπό-
semper ad opus urgearis, nec assiduo tamen cultu του τινός ναλεπωτεραν Εχων τήν άνάγκην επ\ τά
illam meliorem reddas. Nam quamvis conlinuuni Εργα σε διεγείρουσαν, κα\ οΟ προσθήσει δούναι
VARIiE LECTIONES.
•Ένεκα εϊλοντοΡ. ” εΓτε τά. εΓ τω PV. ·· είτε, εί Ρ. παρά τού. παρ' αυτού Ρ. ·* διηλέχθη PV.
·· τέταρτον — πέμτηον. δ' — ε' addit ηι. Ρ, om. PV. . φονευς ό. φονεύσω V, φονευς Ρ. εΤπεν.
Geii. IV, II. ·* τό αΤμα. τό στόμα m. \\. ·· ή έκβάλλης V. άποχτενχι με Ρ, με άποκτενεί με \\.
*■ ό om. Ρ. ·· ήρημΑσθαι Ρ. άπό τού ουρανού V. μου om. Ρ. πρός ταλ. KV, πρός τό ταλ. Ρ.
^ έχΟρΑ ra. Η, Εχθρα PV.
m CHRONICON PASCHALE. 586
Ισχυν αύτης« Kaftoi tl χαι xh τής ίργασ(ας opus liabeal subinde operae frucium, tamen ipse
Απαυστον εΙχέ τινα xapizbv, αύτ6ς 6 «cdvo; ου μετρ(α labor ingentem affert molesliam et tormeiitum
βάλανος τψ dat ^τατβινομένφ χαι χοπιώντι * έπει· semper distento, semper occupato ei nunquam r.b
δή δΙ χα\ ή ίργασία dπαυστoς χα\ άχαρπος ή περί opere cessanti. Sed tu cum ingenti labore nihil pro-
γήν ταλαιπωρία, ή άχαρπία των πόνων. Στέτων χαΐ ficies.nec operae pretium facies, nec frucium ullum
χρέμωτ ί<τχ( έΛΪ τής 7*qc* duo προσέΟηχεν &λλας reportabis. Insuper gemens et tremens eris super
ταΐς τρισ\, (ττεναγμδν διηνεχή χαΐ τρόμον τοΟ αώ· terram. Duas adjunxit alias poenas tribus, assidua
ματος, τδν έχτής Ιοχύος σττ^ριγμδν των. μελών ούχ suspiria, ct corporis tremorem, amissa membrorum,
δχόντων. Επειδή γάρ χαχως Ιχρήσαχο τή δυνάμει quam ex fortitudine seu robore accipiebant, firmir
του αώματος, ύφηρέθη αύτου ό τόνος, ώστε χλονεΖ- tudine. Curo enim corporis viribus abusus esset,
σ6αι αύτδν χα\ χατασείεσΟαι, οΟτε άρτον δυνάμενον nervus ab illo cessit, ut paveret, et assidua quadam
προσφ^ρειν βφδίως τφ στόματί, οΟτε ποτδν προσ- trepidatione concuteretur, uti nec cibum tuto ori
χομίζειν, τής πονηράς χειρδς, μετά τήν άνοσίαν admovere, nec gestare poculum sine tremore posset,
πράξιν, οΟτε ταΖς Ιδίαις xa\ άναγχαίαις ^*του σώμα- manu impia, post impium et parricidale factum,
τος χρείαις λοιπδν έξυπηρετεΖσθαι συγχωρουμένης. usum necessariae corporis functioni subducente. Alia
'Αλλη τιμωρία, 244 V άπεχάλυψιν ό Κάΐν Β poena est, quam prodidit Cainus, cum dixit : St
«ίπών · EI έχβάυΙείς με rvr dtx0 της γης, καΐ ejicis mt hodie a facie terree, et a facie tua abscon^
ύΛ0 τον χροσώΛον^σον κρνβήσομαι, *H ^ρ\βτάτη dar. Gravissimum hoc supplicium prudentibus,
χόλασις τοΤς σωφρονουσιν δ άπδ θεού χωρισμός. Καί repulsa η facie et conspectu Dei. Et erit, inquit,
icrcu, φησ\ν, Λας ό εϋρίσκων με, άΛοκτετεΙ με, omnis qui me invenerit, occidet me. Conjectat ex
Είχάζει ix του άχολούθου των προαγόντων. Ei prioribus poenis, consecuturas. Si ejicis me a facie
άπδ τής γής έχβέβλημαι εΙ άπδ του προσώπου terrae, si a facie tua me repellis, quid superest nisi
σου χρυβήσομαι, λείπεται άπδ παντδς άναιρείσθαι. ut proscriptus a quovis possim tolli? Quid ergo Do-
Ti ouv ό Κύριο ;ς Ούχ οϋτως· άλλ* δθετο σημεΐον Ιπ' minus : Non ita : sed posuit signum in illo : septima
«ύτόν* έβδόμη αυτή τιμωρία, τδ μτ)δέ ^ χρύπτεσθαι haec est poena. Quod autem animadversio non
^v τιμωρίαν, άλλά σημείφ προδήλφ πάσι προχε- occulta, sed aperio signo praenuntiata sil, hunc esse
χηρΰχθαι δτι Ουτός εστιν ό των άνοσίων Εργων δη- aempe iHum consceleratorum factonim architectum,
μιουργός. Κα\ γάρ τφ ** όρΟώς λογιζομένφ βαρύ- sapientum judicio, poenarum omnium gravissima
τάτη χολάσεων αίσχάνη, ήν χαΐ περ\ τής χρίσεως ost ob ignominiam, quam ex ultimo quoque judicio
μεμαθήχαμεν δτι O^oi άναστήσονται είς ζωήν existimare possumus, quando hi resurgent in vitam
αΙώνιον χα\ οδτοι είς αίσχύνην χα\ όνειδισμδν αίώ- ^ aeternam, et illi in ignominiam sempiternam. Se-
vtov. ΆχολουθεΖ τούτφ ζήτημα συγγενές τδ παρά quitur huic annexa quaestio, quid sit quod Lanoechus
του Αάμεχ ταΐς γυναιξίν είρημένον* *Ογι άνδρα uxoribus suis dixit : Quoniam virum inteifeci, et
dxixxetra καί νεανίσκον ** * τύν ύνδρα είς juvenem in livorem. Aliud ergo vulnus, ct aliud
vpaDjus καί νεανίσκον ** είς μώΛωΛα. Άλλο ουν livor, et aliud vir, et aliud adolescens. Quod si ob
τραύμα, xaX άλλο μώλωψ, χαΐ άλλο άνήρ, χα\ άλλο Cainuro septemplex poena decreta est, ex Lamechi
νεανίσκος. "Οτι εί έχ ΚάΙν έχδεβίχηται έπτάχις, έχ caede septuagies septena decernetur : sl impius fuit
δέ Αάμεχ δβδομηχοντάχις έπτά, τετραχοσίας κα\ Cainus, si pium et aequum judicium Dei de Caino,
ένενήχοντα ·* τιμωρίας ύτιοσχειν, εί μή δίχαιος, ut septemgemina poena plecteretur. Is enim nullo
είπερ διχαία του βεοΰ ή χρίσις έπ\ του Καιν, ώστε exemplo caedem designavit, iste vero vidit etiam
Επτά αύτδν παρέχειν τάς κολάσεις · ό μέν γάρ ώσ- parricidam poenam subiisse. Ego vero ob oculos
περ ·· ούχ Εμαθεν παρ’ άλλου τδ φονεύειν, ούτως mihi versantem videre semper videor gementem ct
ουδέ ·· είδεν τιμωρίαν ύπΕχοντα φονευτήν. Έγώ δέ trementem Cainum, iqimensamque Dei iram et fu-
έν δφθαλμοΖς Εχων τδν στένοντα χα\ τρΕμοντα, καΐ rorem, nec tamen exemplo sapere didici : unde
τδ μέγεθος τής δργής τοΟ θεού, ούχ έσωφρονίσθην dignus sum quadringentis nonaginta plagis. Quidam
τψ ύποδείγματι, δθεν άξιός είμι τετραχοσίας χα\ tamen ad hujuscemodi rationem progressi sunt, quae
Ινενήχοντα ^ δούναι κολάσεις. Ένιοι δέ πρδς τοιού- qnidem ab ecclesiastica doctrina minime est aliena :
τον ώρμησαν λόγον, ούχ άπαντα τού έχχλησιαστι- a Caino nempe usque ad diluvium septem gcncra-
χού δόγματος, δτι άπδ τού Κάΐν Εως τού χαταχλυ- tiones praeteriisse, et inde confesliin terris poenam
σμού Επτά παρεληλύθασιν γενεαί * χαΐ εύθέως Επη- propter omnium peccatorum colluvionem et con- i
"ήί TS ή ‘Τιμωρία διά τδ πολλήν γενέσΟαι χύσιν fusionem illatam. Lamechi porro delictum ad cura-
τής Αμαρτίας. Τδ δέ Αμάρτημα τού Αάμεχ ού χατα- tionem cataclysmo non indigebat, sed illo ipso qui
χλυσμού δεΖταιπρδς θεραπείαν, άλλ’αύτού τού αΓ- tollit peccata mundi. » ί ‘
ροντος τήν Αμαρτίαν τού κόσμου, ι
VARliE LECTIONES.
τήν om. Ρ. *· όαδίως. Αδεώς Ρ. ** άναγχαίοις Ρ, Ανάγκαις R. αύτδς οηι. Ρ. έχ6άλλης \·
^ έχβέβλη ρ V, ΕκβΕβληχΑς με Ρ. ’ μή δέ V, δέ μή Ρ. πάσι om. Ρ. * τώ. τδ Ρ\. Χ^γνζομέ-
νων Ρ. δτε Ρ. ·· νεανιανίσχον V. ·» χδν άνδρα — νεανίσκον om. Ρ. έννενήκοντα PV »»ώτ.τΐρ
Οπι. Γ. ·· ούτο)ς ούδέ. ουτος δέ Ρ.
PaTHOl. Cb, XCll. 4Q
W7 CHROXICON PASCHALE/ tM
Collige ergo xlates ab Adam uaque ad CbritU A ΆρΙθμησον τοΙνυν άπλ Α^^ιμ μέχρν παρ-
advenlom, et juxta Lucse genealogiam , reperies , ουσίας του Χρίστου τ^ς γχνχάς, χα\ εύρήσχις χατά
Chriatum septuagesima septima generationis suc- τήν του Αουχ& γενεαλογίαν τ^ έβ^μηχοστ|} χα\
cessione nalum. Atque etiam in gratiam seu facilio- έββ^μ^ γβγεννημένον τ6ν Χριστόν. ΚαΙ πρ^
rem cognitionem lectorum ips:iro bic genealogiam εύμάθειαν των έντυγχανόντων χα\ αυτήν τήν γενεά-
subjecimus. λογίαν Ινταυθα χαθυτ:ετάξαμεν.
Εχ Evangelio iecundum Lucam euangelistam. Έχ τον κατά Αονκατ ·* τόν εϋαγγ^Χιστι^^γ.
C Et ipse Jesus erat incipiens quasi annorum tri- S4US αύτός ήν δ Ιησούς ώσε\ Ιτών τριά*
,|;mta, ut putabatur esse, filius » χοντα Αρχδμενος είναι, ώς ΙνομΙζετο, υΐδς
I.
Joseph,
11.
Heli. '
a' του Ιωσήφ,
β' τού ΤΙλεΙ,
III.
MattbaU,
IV.
Levi,
γ* του Ματταθά,
ε' του Μελχί,
σ τού Αευ\,
ν.
Melchi,
VI.
Janna,
ς' τού Ταννά,
VII.
Joseph,
Vlll.
Matthathias ,
ζ» τοΟ Ιωσήφ,
η' τού Ματταθίου,
11.
Amos,
X.
Nabum,
0» του Άμώς,
ια' του Έσλεί,
ι' τού Ναούμ ··,
ig τού Ναγγαί,
XI.
Hesli,
XII. ·
Naggae,
Mattnathias,
Χ1Π.
Maatb,
XIV.
ιγ* τού Μαάθ,
η ιε' τού £εμεε\ **,
10* τού Ματταθ(ου,
XV.
Semei,
XVI.
Joseph,
ις' τού Ιωσήφ^
ιη* τού Τωαννα,
X* τού Ζοοοβάδελ,
•XVII.
Juda,
xviu.
Joanna,
** ιζ* τού Τούδα,
XIX.
Resa,
XX.
Zorobabel.
ιθ' τού *Ρησά,
XXI.
SalathieI,
XXII.
Neri,
χα' τού Σαλαθιήλ,
χ8' τού ΝηρεΙ,
χ^ τού
ΧΧΙ11.
Melchi,
XXIV.
Addi, "
χγ' τού Μελ^^εί,
χε* τού Κωσαμ,
XXV.
Cosam,
XXVI
Elmodad,
XC* τού Έλμωδάδ,
XXV11.
Her,
XXVIII.
Jesu,
κζ' τού Ήρ,
κη' του Ίωσή,
XXIX.
Eliezer,
XXX.
Jorim,
χ0* τού ΈλιΕζερ,
λ' τού Ίωρείμ,
XXXI.
Matthalh,
XXXII.
Levi,
λα' τού Ματθάθ
λβ' τού Αευί,Ι
XXXIII.
Syroeon,
XXXIV.
Juda,
λγ* τού Συμεών,
λε' τού Ίοίσήφ,
λσ τού Ίουδά,
XXXV.
Joseph,
XXXVI.
Jonan,
λ^ τού Ίωνάν,
XXXVII.
Eliacim,
XXXVlll.
Melcha,
λC τού Έλιαχείμ «,
λη' τού Μελχέα ··.
μ* τού Ματταθά,
XXXIX.
Maiana,
XL.
Mattbatha,
λθ' τού Μαίαναίν,
XLI.
Nathan,
XLII.
David,
μα' τού Νάθαν,
μΒ* τού ΔαδΙδ,
XL11I. -
Jesse,
XLIV.
Obed,
μγ' τού Ίεσσαί,
με' τού Βοδζ,
μσ τού Ό6ήδ ·*,
XLV.
Boox,
XLVI.
Salman,
μς** τού Σαλμάν,
XLV1I.
Naasson,
XLVIII.
Minadab,
μ(' τού Ναασσών,
μη' τού Άμηναδάβ *·,
XLIX.
Aram,
L.
Joraiii,
μθ' τού Άράμ,
να* τού Έσρώμ,
Λ νγ' τού Ίού^,
^ νε' τού Τσαάχ,
ν' τού Ίωράμ,
νβ^ τού Φαρές ··,
νν τού Ίαχώθ,
U.
Ksrom,
Lll.
Pbarez,
klll.
Juda,
MV.
Jacob,
LV.
Isaac,
LVl.
Abrabam,
νς' τού 'Αβραάμ, '
νη' τού Ναχώρ,
ξ* τού Ταγαύ·’^,
XVII.
Tharra,
Lvni.
Nachor,
νζ* τού θάρ^α.
ΜΧ.
Seruch,
LX.
llagab.
νΒ' τού Σε^υχ,
ξα' τού Φάλεγ,
LXI.
Phaleg,
LXII.
Heber,
ξβ' τού *£βερ,
ξο τού ΚαΙναν,
LX1II.
Sala,
LXIV.
Cainan,
ξγ* τού Σάλα,
ξε* τού Αρφοξάτ *· (7),
LXV.
Pbaxad,
LIVI.
Sem,
Ιζ'τοΰ^μ,
ξη τουΑάμεχ,
ο' τού Ένώχ,
LXV1I.
Noe,
LXVllI.
Lamecb,
ξζ τού Νωε,
ι.χιχ.
Mathusala,
LXX.
Enoch,
ξθ* τού Μαθουσάλα,
LXXI.
Jared,
LXXll.
Malaleel,
οα' τού Ίάρετ,
οβ' τού Μαλελεήλ
οδ*τού Ένώς»·,
LXXIII.
Cainan,
LXXIV.
Enos,
• ογ' τού Καΐνάν,
LXXV.
Seth,
LXXXVI.
Adam.
οε' τού Σήθ,
ας* τού Άδάμ.
LXXV1I.
XIV.
Dei.
Ind. X. Italico et Traebano coss. (A.
oC τού Μεού.
a. Ίνδ. C. ιδ'. ύπ. Ιταλικού χα\ Τραχάλου^' (8).
^M.C. [ΟΙ. Ipb.J 5576).
Hisce coss. disparuit Nero moriturque ex dande- ΈπΙ τούτων των ύπάτων άφανής γέγονεν (9) Νδ-
DUGANG1I NOTiE.
{Τ) ’Φαξάδ. Holsten. Άρφαζάδ. D persuadere in animo ii habuerint. Simile vero quid-
(8) Ίτα,Ιίχον καί Τραίνου. Perperam editio piam de Nerone dici non potest, nisi nudiendus sit
Scaligeri ΤαλιχοΟ praefert. Quem veroTrachanum auctor Miscellae, qui seipsum vivum defodisse scribit :
.auctor Chronici, trahalum vocant Fasti Idatiani cui consentit Nicepborus Gonstantinopolitanus in
mss. Alii Trachalum. Chronolog. φυγών έαυτδν ζώντα Εχωσεν * ubi Con-
(9) ’A^aW)c hunc an- tius legendum censebat, χατέσφαξεν. Procliviori
num : His Cofs. Nero non eomparuit. Eadem loquendi emendatione Εχρησεν dixisset, quae vox Graecis idem
ferinula utitur Chronici scriptor : ubi de nece Do- sonat quod χατέσφαξεν. lidem Fasti Idaliani de
mitiapi : άφανής γενόμενος τελευτή. At cur de Domi- exstincto Valente : ex ea die Valens Augustus nus·
liano ita scripserit, haud forte mirum, quod a se- quam apparuit, igne scilicet in tugurio consumptus,
flatoribus iii templo (iil certe fingit) illo interempto, Caliger explicans haec in Abydeni fragmento cx
subtractum oculis oiiiniiiin in cceliim raptum plebi historia Assyriorum : Ό μkv Οεσπ^σας παραχρήμα
VARIiE LECTIONES.
ToCvuv. ουν P. ■■ Αουχαν. ui, 23. ” Νασούμ P. '· ΣεμιεΙ P. *· Ματτά§ P. *Ελειαχε\μ P.
••ΜελχάΡ. •^’ΟβήθΡ. ·»Μηναδλβ P. ·· Φάρ:ζ P. « ΤΡαγάΟ P. Φαξλδ P. .Μαλαλεήλ Ρ·
»·ΈνδςΡΥ.
a» ' CHEOXItON PASCHALE. 5«
puiv, xa\ τελ£υτ1 έχ συσχευη; των Ιουδαίων (10), Λ stinis Judaeorum consiliis, qnod in Christi vindi*
χαθδτι Πιλάτον άπεχεφάλισεν ώ; εις έχδίχηαιν (11) clam Pilalum capite plecti curaverit. Periit porm
του Χρίστου, χα\ τελ·υτ^ ό αύτδς Νερών, ών ' idem Nero annos natus Lxix. Post Neronem impe-
246 Ιτών ξθ' (12). Msxdi Νέρωνα (13) ΓαλβΑ; Ιβα- ravit, in Hispania Galba, in Germania Vitellius,
σίλευσενένΊβηρί^, Ούΐτέλλιος iv^’ Γερμανίι,'Όθων Romae denique Olbo.
lfi\ Τώμης^*.
Έχαστος (15) αυτών ΙΒΙψ Ιπέβη t|J dpxf). ΓάλΟας Horum singuli seorsim imperium arripuerant·
έβασίλευσεν μήνας ζ* , κα\ iv μέση τ|) Ύυ»μαΙων Galba imperavit menses tu ac in medio Romai
Αγορ^ τήν χβφαλήν άτΜχμήθη. foro capite truncatus est.
Otho cum iroperaiset menses vi, sibi manus in-
tulit.
Ούΐτέλλιος βασιλεύσας μήνας t' έαυτφ διεχειρί- Vitellius denique imperii mense x in palatio eet
σατο "Οθων βασιλεύσας μήνας ς*' έσφάγη έν τφ πα- interemptus.
λατ{φ *Ρώμης·
σιβ^ ΌΛνμχιάς. CCHI Olympias·
Τωμαίων (16) C 16ασ(λβυσεν Ούεσπασιανδς Β (Α. a. Μ. G. 5585.) Romanis νιι, imperavit Ves-
έτη θ' (17), μήνας ια', ήμέρας στέψαντος αύ- pasianus annos ιχ, ab exercita electus et diade-
τδν του στρατού. όμου εφπς^'. mate donatus. Colliguntur anni v. holxxxvi.
DUCANGll NOTiE.
ήφάνιστο* id est, inquit, obiit. At in Chronico no* et Otbonis, qui alias perobscuri sunt, egerunt prae-
Siro pag. 26, aliter baec vox Αφανής sumitur, ubi ter Clementem Alexandrinum Scaliger, lib. v, De
de Saturno : Αφανής έν τή Συρίφ γενδμενος, non emendat, temp. Petavius ad Epiphanium, p. 585 ;
amplius scilicet seversus in Syriam : ne(}ue enim in et Pagius in Prolog, ad Dissert. Hypat. n. 19.
Syria obiit. An igitur scriptor Chronici vanum U· (16) *ΡωμαΙωτ^· Plerique scnplorum, Galbam,
Ium quorumdam errorem attigit, cuius meminit Vitelliumet Othonem in imperatorum serie omittiini,
Augustinus lib. xx De civit. Dei, cap. 19, et Severus quod, ut ait Scaliger, De iis vix quidpiam colli^
Jib. II Hili. ere/, qui nec eum occisum putabant, possit preeter argumenta, ineertaque eorum sint initia:
sed subtractum potius, cum putaretur occisus, vel adde et quod arrepti, vel delati, gestique imperii
etiamsi se gladio ipse transfixerit, curato vulnere per tumultum uuemdam militarem tempus brevis-
ejus, vivum occultatum donec suo tempore revela- simum fuerit. Unde tres hos principes Αθλίους xeA
returet restitueretur in regnum, sed et n^ue alium ένκαυσίους Αρχοντας vocat Eunapius in Prooemio·
esse ab Anlicbrislo existimabant : cui quidem coii- Proinde ex iis sunt quos Lampridius in Heliogabalo
firmando errori ipsorum gentilium accessit vulgata et in Alexandro Severo semestros et vix annuos ei
opinio, cum haud mullo post illius necem, adhuc (; Atmos, Pollio vero in Claudio, tumultuarios impe·
in vivis esse, et brevi magno inimicorum malo re- ratoree ae regulos appellant, τών Iv το7ς όνε(ροις
versuru!!! quidam jactarent, quod testantur Sueto- φαντασιών οΰδέν Αλλοιδτερον γεγονδτας, ut aildU
nius et Tacitus· Sane de Nerone idem fere scriptor Zosimus. lis igitur, ut dixi, omissis, Neroni Vespa-
Cbronici narrat Lactantius De mortibus persecui., siaiium stati in subduiU, ut auctor Chronici ' rursum,
n. 2, ubi etiam vulgarem hanc opinionem attigit : pag. 166, ubi Vespasianum post Neronem imperasse
Dejectus itaque fastigio imperii , ac revolutus a exserte ait ; Hippolytus et Eusebius im Chronicis,
summo tyrannus impotens, nusquam repente compa^ idem Zosimus lib. i; Eptphanius in Ancoralo, n. ^
ruit, ut ne sepulturee quidem locus in terra tam maUe Harcellinus comes, senator. Mellitus in brevi teni-
bestiee appareret. Unde illum quidam deliri credunt poruro Expositione ins. ; Gregohus Turon. lib. i
esse translatum ac vivum reservatum, Sibylla dicente Hist. cap. 53, 34: Freculfus, .nuctor Colloctioiiis
matricidam profugum a finibus esse venturum, ut quia historicae apud Canisimn, l. II Antiq. lect. et aliquot
primus persecutus est, idem etiam novissimus perse· alii, qui Vespasianum vn ex Romanis imperatoribus
qualur, et Aniichristi prcecedat adventum. Secus ta> fuisse aiunt, caeleros deinceps Augustos, adjecto ad
iiicn dc Neronis tumido scribunt Suetonius el Eu- septimum numero recensentes : quini scilicet Ves-
Iropius. pasiaiius slatini fere post mprlem Neronis impera-
(H)) "Eu σνσκενης τώτ ΊουδαΙωτ. Haec ex li- lor acclamatus fuerit, tres vero alii pro Ivrannis
bris apocryphis desumpta. habiti sint, quorum principatum, non imperium,
(II) iudlxricir. Cod. Vatie. χαΟδτι ΠιλΑτφ sed rebellionem ideo vocat Tranquillus in eodem
απεχεφΑλισεν ώς εις έχοίχησιν. Kader. Καθδτε Πι- ]) Vespasiano cap. 1. Clemens Alexandrinus lib. i
λΑτον άπεχ£φά>.ισεν ώς έχδίχησιν. Vide quae supra Stromat. et Orosius lib. vii, cap. 9, Vitellio et Othone
adnotamus de Pilati mone. duntaxat ex imperatorum serie segregatis, ab Au-
(ix) Έτώτ ξβτ. Sic etiam cod. Vatie. Sed est er- gusto, cui monarchiae Romanae iiiclioaiae primordia
ror in numero : obiit enim Nero xxxii xtalis anno, ascribunt plerique, ut observat Usscrius, octivum
Suetonius. Titum, Domitianum vero nonum ponunt, ita ol
(13) Μετά Νέρωνα. Ex Eusebii Chronii». Galbam non subtrahant, cum is primus a Nerone
(44) σΓ. στ)'. σ^. σ«'. σια^. Haec post vocem defecerit ; a Galba deinde Otho et Viielliue : quos
*Ρώμη; desunt in edit. Scaligeri, eaque omisimus, tamen idem Epiphanius lib. De ponder. n. ii, iii
atque Raderus uncis incluserat. imperatorum serie admittit.
(15) ""Εκαστος, De annis imperii Galbae, Vitellii (17) Obiit nempe Vespasianus anno imperii
VARI^ LECTIONES.
Τραχάνου P. εις om. R. ’· (έν) P, om. R. Post *Ρώμης addit R [σζ?, στ/, σθ'. σι', σια'].
’· 'Όθων ^σιλεύσας μήνας ς* διεχεφίσατο έαυτδν (έαυτφ R, el ίη m. lego έαυτόν). 00\^έλλιος βασιλεύσοίς
μήνας ι* έσφΑγη έν τφ ^χαλατίφ Τώμι;ς Ρ,. ’· μήνας ta', ήμέρας χ^' om. Ρ, babqt m. E.
^91 CHROXICON PASCHALE. 59S
A. G. [01. Iph.]
69. 1. Imi. 11. Galba et Tito Ruiliio
coss. 1.212.
His ipsis coss. tumulo coiuiita sunt sanctorum
apostolorum corpora prxcepto Vespasiani impera-
toris : per visum enim corpora sanctorum aposto-
' 'lorum humo mandare jussus est.
Hoc eodem anno, sanctus Jacobus apostolus, et
Hierosolymorum patriarcha, quem sanctus Petrus
^iii locum suum episcopum constituerat, dum ftomani
pergeret, mortuus est, et dignitatem llierosolymo-
^ruin episcopatus excepit Synteon , qui et Simon
vocabatur, factusque est patriarcha.
Iisdem coss. Nicomedia metropolis magna Bithy-
ni e ex ira divina....
viloe anno moritur Agrippa rex, Berenices lilius,'
. cum regnasset annos xxvi, simulque Vespasianus
Herodis et Agrippae alienigenarum regnum de-
let.
Eadem tempestate, JudaeiySeditione excitata, Gy-
rcniuin praesidem suum interfecerunt.
Vespasianus imperator, bello adversus Judasos Ti-
to mandato, per Alexandriam Romam venit.
ioannes Theologus cum Ephesum venisset, an-
ί nos ix in ea urbe, in suo vero in Patmo insula ex-
I Silio,' annos xv exegit; rursumque Ephesum rever-
*8us, scripto -Evangelio, usque ad mortem suam ibi
•versatus estannis aliis xxvi.
A
Ίνδ. ια'. α'. ύπ. Γαλβ^ί κά\ Τίτου Τουφίνου .(Ι8).
ΈπΙ τούτων (19) των ύπάτων ταφζ παρεβύθη τά
σώματα των άγίων άποστύλων κατά κέλευσιν Ούε-
σπασιανοΰ του βασιλέως* εν όράματι γάρ έκελεύσθη
δούναι ταφ|) τά σώματα των άγίων άποστύλων.
Τψ αύτψ ίτζι (20) ό άγιος Ιάκωβος ό άπδστολος
καΐ πατριάρχης (21) Ιεροσολύμων, δν ένεθράνισεν ό
άγιος Πέτρος είς τόπον έαυτοΰ, άνιών έπ\ την *Ρώ-
μην (2i), έτελεύτησεν (2δ)^ κα\. παρέλαβε τδ
σχήμα (21) τής έπισκοπής Ιεροσολύμων Συμεών ό
>καΙ Σίμων, κα\ γέγονε πατριάρχης.
Έπ\ των αυτών ύπάτων ΕπαΟεν^’ άπδ θεομηνίχς
Νικομήδεια μητρόπολις μεγάλη τής Βιθυνίας (25).
® Τούτψ τψ έτει θνήσκει'Άγρίππας (26) δ βασιλεύς
•ό τής Βερενίκης, βομιιλεύσας έτη κς*'· καΐ λοιπδν
θύεσπασιανδς (27) καταλύει τήν βασιλείαν των άλλο-
φύλων Ήρώδου κα\ Άγρίππα.
Κατά τδν αύτδν χρόνον τυραννήσαντες οΐ Ιουδαίοι
άνείλαν ’· τδν έαυτών άρχοντα Κυρήνιον.
Ούεσπασιανδς αύτοκράτωρ τδν κατά 'Ιουδαίων έγ-
χειρίσας πόλεμόν Τίτφ αύτδς δι' 'Αλεξάνδρειάς είς
τήν 'Ρωμαίων άφίκετο πόλιν.
Ιωάννης δ θεολόγος δκβάς είς Έφεσον &πο(ησεν
δκεΤσε «ϊτη δννέα, κα\ &ν τή έξορίφ αύτού έν Πάτμφ
τή νήσφ Ετη ιε', κα\ ύποστρέψας πάλιν είς Έφεσον,
κα\ γράψας τδ Εύαγγέλιον, Εποίησεν Εα>ς τής κοι«
μήσεως αύτού Ετερα Ετη κς'.
DUGANGII ΝΟΤΛ;.
IX et die vii, ut est apud Eutropium ctOrosium.' Dio
yero annos x, diebus vi minus, Glemens Alexandri-
Jius an. X*, menses totidem, dies xxii, imperasse
.scribunt. Cujus tantae diversitatis causam recitat
.idem Dio apud Xiphilinum, quod scilicet inter mor-
tem Neronis, et initium imperii Vespasiani, annus
•et XXII dies intersint, oiii eidem Vespasiano ascri-
buntur a Dione, quod Nerone supqrstite imperator
acclamatus fuerit. At cum Paschalis auctor Vespa-
' siaiii imperium incipiat a morte Neronis, ac ix duii-
taxat annos eidem tribuat, factum inde ut infra
duos sub eo consulatus omiserit, uti mox docemus.
(18) Τίτου *Pov^irov. Ita Fasti Idatiani. Vide
Norisium in Epist. consul, p. 46, 47. *
(19) τούτων^ etc. llxc desumpta sunt ex
op^rypbis.
(20) Τφ αύτφ irsi. Desunt ista in cod. Ilolslenii,
usque ad γίνεται πατριάρχης. Gaeterum eorum er-
rorem secutus est auctor CbiOnici, qui Petro Jaco-
bum fuisse superstitem volunt, de quorum senten-
tia consulendus Gotelerius in Epistolam Clementis
adJacob tin p. 406.
(21) 11^τριόρχτ\ς^ Atqui ea aetate nondum id no-
minis notum erat apud Christianos, de cujus initio
apud Conslantinopolitanos egit prae caeleris Alla-
lius in 1 bris de consensu ulriusitue Ecclesiae.
(22) "Αηώτ έ:ιϊ t))y 'Ρώμην, Jacobum eodem
anno quo Christus in coelum ascendit, ordinatum
iiicrosolymorum episcopum docet Eusebiusin t^liro-
jiico. Neque verum est quod ait auctor Chronici,
; tum a Petro ordinatum esse cum is Romam proli-
' cisceretur.,Occisus est autem anno Neronis vii, testi-
bus eodem Eusebio et Hieronymo in Scriptoribue
ecclesiasticis. Longe enim aberrat, quod Vespasiani
primo, ind. xi , Galba et Tito Rufiino coss. Jacobi
necem consignat. Haec Peiavius ad Epiphanium,
p. ·466.
(23) ^ΕτεΛεύτησετ. Vide Epiphan. haeres. 78, n.
14.
(24) Td σχήμα. Sic infra in Juliano, ioan. Halehi
de Ignatio epise. Antiocheno : Kal Ελαβε τδ ιι^ήμα
τής . έπισκοτίής Άντιοχείας μεγάλης. Ilerodianus
lib. τι, init., παραλαβόντος δέ τήν άρχήν 'Αλεξάνδρου,
τδ' σχήμα κα\ το Ονομα τής βασιλείας έκείνψ περιέ-
κειτο· et lib. νιι, φέρων βασιλέως δνομα κα\ σχήμα.
Chronicon paschale, an. χι Theodosii Jun. : Είσελ-
θόντος Άετίου ύπάρχου πόλεως μετά τού σχήματος
έν τή Μεγάλη έκκλησίφ, etc. Vide Theophanem
anno 'X Constantini M.
(25) Τής Βιθυνίας. Reliqua deesse in ms. anno-
^ tatur in edit. Raderi : proinde incertum an ex
terrae motu labefactata vel eversa iiitelligatur Ni-
comedia.
’ (26) 'ΧγρίΛΛας. Ghron. Eusebii : Judaeorum
Agrippa^ eupenoris Agrippae filiue, ann, xxvi, iibi
Scaliger observat hunc Agrippani, non eo quo ex-
cisa sunt Hierogolyma, sed tertio imperii Trajani
anno obiisse; ex 'Photio cod. 33, in Justo Tibe-
riensi.
(27) ΟυεσΛασιανός. Ex Chronico Eusebii.
^"’^Απαθεν oni. P.
’· άνείλον P.
VARJ.E LECTIONES.
m cimoMcoN
*iv^. ιβ'. ύπ. ΟύεσπασιανοΟ αύτοχρΔτορο; μό- Ι
(28).
Τριαχοστφ ένάτψ’· (29) 6τει της ε!ς ούρανους
&ναλήψεως του Κυρίου Τίτος υ16; Ούεσχασιανου τήν
Ίουδαίαν τεαρέλαβεν χα\ τήν 'Ιερουσαλήμ, πopεu9ε\ς
είς·· πασαντήν Παλαιστίνην, τ^** Ιερδν των Ιου-
δαίων κατέστρεψεν;^Ην δέ ή·*^ ήμέρχτης έορτής του
Πάσχ* , 247 δτε παρέλαβε την π^λιν Ιερουσαλήμ
χα\ άπώλεσέ ψυχών μνριάδας ρι' ξίφεσιν αύτους
χαταχδψας, χαι &λλας δε μυριάδας ιε' διαπέπραχεν
αιχμαλώτων νεανίσχων χα\ παιδιών ά^(&ενιχών χα\
παρθένων χοροίσΓων, χαθώς Ίώσηπττος *· (30) ό σοφώ-
τατος χρονογράφος συνεγράψατο· ώς γάρ ΈβραΤος
υπάρχων παρήν έν τφ πολέμφ. Πάσας Si τάς έπ-
αρχίας (31) της Ιουδαίος άπώλεσεν δ Τίτος.
Ό δ^ σοφώτατος Ευσέβιος (52)' δ^Παμφίλου συν- ®
εγράψατο ούτως* ι "Οτι Jv τή’έορτή τδν Χριστδν
άσταύρωσαν^οΐ 'Ιουδαίοι, έν- τή· αώτών έορτή πάν-
τες άπωλοντο. ΚαΙ τούτο μάλιστα γέγονεν αΓτιον τοΟ
τοσουτον πλήθος ηύρήσθαι·· έν τή πδλει, χαθδτι έν
τή του Πάσχα έορτή πάντες συνεληλυθδτες έτύγχα-
νον, ώσπερ έν εΙρχτή συγχλεισθέντες.Έδει γάρ, Κδει .
τους έν ήμέρα του Πάσχα τφ Σωτήρι έτηβεβουλευ-
χάτας μή άλλοτε τά έπίχειρα ών έτόλμησαν, παθεΐν,
τού Σωτήρος Θεού έχδεδωχδτος αύτούς. ι
Ό δέ Τίτος θριαμβέόσοις τήν νίχην άνήλθεν έπ\
τήν 'Ρώμην. Ουεσπασιανδς δέ ό βασιλεύς έχ της
ΙουδαΙχής πραίδας (33) Ιχτισεν έν Άντιοχβίφ τή.
μεγάλη τής Συρίας χα\ τά μεγάλα Χερουβε\μ (34)
τσίς πυλαις τής τεδλεως ·’ έκεΐ ίπηξεν, χα\ τά Χε- ^
ρουβε\μ τά χαλχά, ά ηύρεν Τίτος ό υΐδς αύτοΟ έν τφ
ναψ ύπδ Σολομώνος πεπηγμένα * δτε γάρ τδν ναδν
έστρεψιν, άφείλατο αύτά χα\ ήνεγκεν αύτά έν Άν-
ττοχείφ. τή μεγάλη συν τοίς Σεραφε\μ θριαμβεύων
τήν κατά Ιουδαίων γενομένην έπΙ τής αύτοΰ βασι-
λείας νίχην, στήσας άνω στήλην χσλχήν εις τιμήν
τής Σελήνης μετά τεσσάρων ταύρων προσεχδντων
έπ\ Ιερουσαλήμ. Νυχτδς γάρ αύτήν παρέλαβεν
PASCHALE.
70. II. Iiid. XII. Vespasiano solo cos. (Λ. a. M.G.
5572) fOl. Iph. ] 2.
Anno XXXIX Christi in coelos assumptionis, Titus ·
Vespasiani filius, Judaeam urbemque Jerusalem re-
cepit; peragrata universa Palaestma, ipsoque Ju-
daeorum everso templo. Agebatur tum Paschalis
dies, cum urbem Hierosolymitanam expugnavit, et
undecies centena Jiidaeorum millia, iis gladio inte-
remptis, delevit, alfaque centum quinquaginta mil-
lia captivorum ex adolescentibus et pueris, ac vir-
ginibus et puellis, sub corona vendidit, ut tradit
Josephus doctissimus chronographus : quippe ut
Hebraeus bello isti interfuit. Judaeae porro provin-
cias omnes vastavit Titus.
Doctissimus vero Eusebius Pamphili de his in.
hanc modum scribit ■: c Quoniam Christum die fe-
sto in crucem egerant Judaei, in ipso eorum festo
die universi perierunt. Cur porro tanta hoiuiniini^
multitudo in urbe tum reperta fuerit, id praesertim
causae fuit quod ad Paschalis festum omnes con-
venerant : ita ut veluti in carcere concluderentur.
Par erat omnino, ut qui die Paschalis festo Servatori
necem parassent, non alio, eorum quae ausi fuerant
vindictam, Servatore Deo illos in hostium manus
tradente, paterentur. i
Titus, hac adepta *victoria, Romam veniens trium-
phum egit. Vespasianus autem imperator ex prae-
da Judaica in magna Antiochia Syriae ingentes etiam
Cherubinos excitavit, eosque urbis portis afi)xit, ae
aereos Seraphinos, quos Titus ejus filius in templo
a Salomone affixos invenit ( cum enim templum
evertit, hos abstulit, et Antiochiam magnam detu-
lit cum Seraphinis), in symbolum reportatae se impe-
rante de Judaeis victoriae : erecta praeterea sublimi
in honorem Lunae statua, cum tauris quatuor Jeru-
salem respicientibus. Cum enim iuecnle luna urbem
expugnasseC, ideo Lunae statuam erexit. Condidit et
theatrum Daphnes, hac apposita inscriplione : EX
DUC.\NGH NOTA· .
(2B) Κϋτοχράτοβος μ0Υ0\>. Fasti Idatiani, Ve-
•ραήαηο 11 solo. Fasti alii Titum Ccesarem adjun-
gunt.
(29) Τριαχοστφ έττάτφ. Haec expungit cod. Hol-
stenii usuiie ad vocem Κυρίου.
(30) Ίόχτηπαος, Lib. vii De bello Judaico^ cap.
17. Vide Scaligerum lib. v De emend, temp.y pag.
47i.
(31) Πάσας δέ έπαρχίας. Haec βΐ quae sequun-
tur usijue ad haec verba, ά)«ώσί.ως χαταλαβούαης,
desunt in cod. Holstenii.
(32) ΕύςτέβιΌς, In Chronico, et lib. ni Bist. eccL,
cap. 5. Severus Sulpitius : Nimirum ita Deo placi-
tum, ut eo tempore quo Dominum cruci affixerat,
gens impia neci daretur. ·
(33) ΠραΙδας. Cod. Vatie, πρίδας.
(34) Kal τά μεγάΛα Χερουβείμ. Perstabant ad-
huc eo ipsa loco, imperante Justiniano, ut auctor
*\esl Niceplinrtjs Uranus in Vita S. Syineoiiis Slylilae
•Junioris, n. 2 : Συμβάν δέ τδν {Συμεών μετά ταΟτα
κατ' έχείνο χαιροΰ τής Άντιδχου οιάγειν, δ Χερου-
βείμ εικότως άτώ Τίτου έλόντος 'Ιεροσόλυμα >εγε-
ται, εικόνας τε περιωνύμους των Χερουβείμ άπδτής
έν αυτοις άνελομένου ναού πρός. τε τήν Άντιόχου
μεταχομίσαντος, κάνταΰΟα τής πόλεως ώς έν έπι-
Φανεστάτφ στήσαντος. Quae vero Cherubinorum
figura fuerit, docent liber 111 Reg, cap. vi, et Jose-
tius,^iib. viii Antiq.Jud., cap. 2. Porro pro τήςπύ-
ης in hoc loco Chronici, ταίς πύλαις emendavimus.'
Ita enim iegenduui fuit, aut τή πύλη. Mox pro τά
Χερουβείμ, legeiuiuin videtur Σεραφείμ * alquc ita
reddidimus.
VARLE LECT^NES.’
έννάτω PV. ·· πορευΟε'ις είς. χαΙέπόρΟησε MaiaLis ρ. 2ϋ0, 7. ** τό. χαι Ρ. ** ή (ν\ο. Ρ·
'ίος. DelLJud. νι, 9. · ** νάς om. Ρ. ·* αυτών, αύτή M;ilul;»s, f έορττ — tf αυτή cilat *λ»1 Eus*
ρ. 190, a. « iuff,j9ai Ρ. ·' Tij,- rf,: KV.
tes CHilONICON
SPOLIiSJl'DiCORUM. Erat autem locus, ubiexstru-^
ctum esttheatrum,Judxorum syuagoga, qua ad eorum
contumeliam destructa theatrum aedificavit, erecta
sui ipsius statua marmorea, quae etiamnum hodie stat·
βαίων, κα\ πρδς Οβρ.ν αύτών xijv συναγωγήν (36)
Αγαλμα μαρμάρκνον, 6περ Εως νΟν έχείσε Τσταται.
inchoante caeterum xl Christi in ccelus assumptio-
uis, II vero Vespasiani anno , Judaeorum duces de-
flerunt omnino, postrema hac captivitate deleti.
Colligitur universum tempus ad annum ii Vespa-
siani , et postremam urbis Hierosolymitanae expu-
gnationem, a XV Tiberii Caesaris anno, et Servatoris
praedicaiionis exordio, anni XLii;a vi vero Darii
Hystaspis filii anno, quo secunda templi instauratio
contigit, scu ab anno ii Olympiadis lxiii, ad hunc
annum n Vespasiani, intersunt anni dxcvh ; a prima
autem illius sub Salomone aedificatione facta anni
ficm.
A. C. {01. Iph.]
71. (Λ. a M. C. 5578.) iii. Ind. xiii.
Vespasiano Augusto 11 et Nerva coss. 3.
Refert Josephus lib. v, de excidio Hie-
rosolymitano, contigisse Judaeorum expu-
gnationem anno iii Vespasiani , post xl
scilicet annum, ex quo in Jesuin aggressi
sunt facinus : quo tempore, inquit, et Ja-
cobum fratrem Domini Hierosolymorum
•piscopum ab ipsis praecipitem cx alto
actum, et lapidibus appetitum, sustulere.
Commageni et Samosateni bine annos
*Miee ordiuntur.
PASCHALE. ' 596
λαμπούσης τής ·· σελήνης, χα\ ciit τούτο τήν·· ρτή-
λην·· Εστησεν. "Έκτισε 5Ε κα\ τ6 θέανρον Δάφνης (33)
έπιγράψας έν αΟτφ ΕΧ PR.£DA JUDiε^*^ ^Ην δε
πρώην ό του αύτοΟ θεάτρου τόπος συναγωγή Ίου-
αύτών λύσας θέατρον έποίησε , στήσας έαυτου
f "Αρχομένου λοιπόν τεσσαρακοστού Ετους τής είς
ούρανούς άναλήψεως του Κυρίου, δευτέρφ Ετει··
Ούεσπασιανου , οΐ Ιουδαίων ήγεμόνες τέλεον έπαύ-
σαντο, τής έσχατης αύτούς άλώσεως χαταλαβούσης.
Συνάγεται (37) ό πας χρόνος έπ\ τό δεύτερον Ετος
Ούεσπασιανου χα\ τήν ύστάτην άλωσιν Ιεροσολύμων,
άπδ μέν πεντεχαιδεχάτου Ετους χα\ αύτου Τιβερίου
Καίσαρος χα\ του σωτηρίου κηρύγματος άρχής είς
Ετη τεσσαράκοντα δύο (58) * άπδ δέ Εκτου Ετους (39)
^ Δαρείου τοΟ Ύστάσπου , καθ' δ δευτέρας οικοδομής
Ετυχεν 6 ναός, 248 άπό δευτέρου Ετους κα\
αύτου ζγ' Όλυμπιάδος, έπ\ τό παρόν δεύτερον
Ετος*^ Ούεσπασιανου είς Ετη φΙ(ζ' (40)* άπό δέ της
πρώτης έπισκευής αύτου τής έπ\ Σολομώνος γενο-
μένης ίΐς ϊτη μργ (·41).
Ίνδ. ιγ*. γ'. ύπ. Ούεσπασιανου Αύγούστου τό ρ*
κα\ Νερουά.
Ίώσηππος (42) Ιστορεί έν τψ πέμπτφ λόγψ τής
"Αλώσεως δτι Ετους τρίτου Ούεστεασιανου ή &λωσις
των Ιουδαίων γέγονεν, ώς μετά μ' Ετη τής γενομέ-
νης παρ’ αύτών τόλμης κατά του Ιησού, έν ζι
χρόνφ, φησ\, χολ, Ιάκωβον τόν άδελφόν τού Κυρίου
Q χα\ έπίσκοπον Ιεροσολύμων γενόμενον ύπ’ αύτών
κρημνισθήναι καΐ ύπ' αύτών άναιρεθήναι λιθοβολη-
θέντα.
Κομμαγηνοί (43) καΐ Σαμοσα^είς έντεύθεν τούς
έαυτών άριθμουσι χρόνους.
DUCANG11 NOTi£.
(35) Αά^γης. De quo quidem Antiochiae subur-
bano multa multi sunt commentati, ac in primis
Scaliger ad Eusebii Chron. p. 15i; Casanbonus ad
Capitolinum, p. 64, et Petavius ad Epipbanium,
p. 305. Vide prasterea Raldricum lib. ii //til. Hte-
foief. p. iOi; Will. Tyr. lib. iv, cap. 10, et Fulcon.
lib. lY Vi(e Hierosol. snh fin.^ quibus addendus Cho-
ricius Rhetor in Encomto ms. Summi, ducis Palae-
sUnse, sub Justiniano,^ ex codice Regio 2662.
(36) Σνταγωγή. Josephus lib. xn Antiq, Jnd.,
cap. 3; lib. n De keUo Jud. cap. 10; lib. vii, cap.
21 et 24, Judasos AntiocUis habitasse, et Synagogam
habuisse testatur. Universitatis etiam Judaeorum,
qui in Antiochensium civitate constituti erant,,roe-
ininit lex prima, quae est Antonini, Cod. de Judaeis
et Coelicolis.
(37) Χυτάγ€ταί. Similem annorum όμάδα, sive
collectionem, hoc loco habet Euseb. tn Chron. et
cx eo Prosper, ut et Cedrenus, p. 241, tametsi ia
annis ubique scriptori non conemant.
(52) Τ^σσαράχοττα δύο. Non praecise anni xlu,
iunicniin tantum ui^ fluente xlu.
(391 'Από δέ έκτου έτους. Eusebius ; A Darii
secundo anno^ sub quo rursum Templum tedificaium
esi. Sed ex superioribus, anno scilicet n Obmpiadis
txi, anno viii Julii Caesaris, et anno xxi Constam-
lini, legendum octavo. Unde pro Εκτου, quidam re-
ponendum δκτου censent : sed ita etiam habet cod.
Vatie.
(40) ΕΙς έτη ^l^C· Euseb. anni nxc.
(4ii /v>f· E useb. anni ncii; Prosper, mciu.
(42) Ίώσηππος. Deest haec periodie in cod.
Holsteniano, usque ad λιθοβοληθέντα.
(43) ΚομαγηνοΙ. Sueton. in Vespas, cap. 8·: TArn-
riam, Ciliciam^ et Commagenem in Provinciarum
formam redegit. Chron. Eusebii : Achaia^ Ijfcia^
Rhodus, Byzantium. Samus, Trachea, CfUcia, Com-
magene, quee antea liberce erant, et sub regibus ami-
cis erant, in provinciam redacta. Quippe antea Com-
ma^ne, quam deinde Augustaphratensem dictam
scribit Victor in Diocletiano, cujus metropolis fuit
Samosata, ut auctor est Strabo, lib. xvi. Syria in
ProTinciae formam redacta, data seu relicta fuerat
Antiocho, ultimo Syriae regi ex Scleucidis, cujus
V.AKLE LIXTIONES.
·· τής Olli. P. '** τήν om. P. ** σελτ vrv P. KX Pli^DA JLD.L/E. έχ(>γα έδσχιδαεαε V, έκ τη;
πραίοας των Ίουοαίιον Ρ, ιιι. V, :ς πμαίόα Ίουοαία .Malalas. ό^ντερω Oc ετει τού Ούεσπασιανου 1’..
·* πέντε κα\ οίκα PV. ίτος δεύτερον II, ιτο: V Ρ.
597 CHRONICON PASCHALI.’ 5»
A A. C. [01. Iph·/
*Iv5. ιδ'. δ', ύπ. ΟύισηασιανδΟ Αύγουστο’^ zh γ
χα\ Τίτου.
ΌΛυμχιάς.
ΊνΛ U'· ύπ. Ούιαπασιβνοΰ Αύγουστου τδ δ'
χλ\ Τίτου τδ β'.
Ούεοπασιανδς μετdt xijv των Ιεροσολύμων &λωσιν
πάντας τους άιτ6 γένους Δαβ\δ (44) άναζητεΙσΟαι
ηροστΑττει, ώς μ^} περιλεΐφθ?)ναι τινά ιταρά Ίου-
δαιοις τών άπδ της βασιλικής φυλfJς χα\ ώς έχ τού-
του μέγιστον Τουδαίοις συμβηναι διωγμδν πάλιν.
Ινδ. α*. ς*. ύπ. ΑομετιανοΟ χα\ Μεσσαλλίνου **.
Ίνδ· Ρ· θ', ύπ. Ούεσπααιανου Αύγούατου τδ ε' χα\
Τίτου τδ γ (45).
ΈτΑ τούτων τών ύπάτων Ιν Τδδφ δ χολοσοδς (46)
άνεστάθη , μήχος Ιχων ποδων ρζ*.
Ίνδ. γ. η', ύπ. Ούεσπασιανου Αύγούατου τδ ς·'
χα\ Τίτου τδ θ'.
σιδ* ΌΛυμχίάς.
*1νδ. δ*, θ', ύπ. Ούεσπασιανοΰ Αύγουστου τδ C χα\
Τ ίτου τδ β'.
•Αλχίππη (47) γυνή Ιν Τώμη έλέφαντα έγέννη-
σεν, Ιν φ χαιρφ (48) φθορά άνθρώπων έγένετο.
ΊνΤ. ε'. ι' ύπ. Τίτου τδ ς* (49) χα\ Δομετιανοΰ··
τδ β' (50).
IV. Ind. XIV. Vespasiano Augusto 111 ct
Tilo coss.
CCXIII Olympia$.
72. (A. a M. C. 5579.) v. Ind. xv. Ve-
spasiano Augusto IV et Tito II coss. i.
Vespasianus post expugnatam Hieroso-
lymoruro urbem, universos ex stirpe Da-
vidis praecepit inquiri, uti nemo apud Ju-
daeos ex regia tribu relinqueretur, indeque
Judaeis ingens persecutio rursum accidit.
73. VI. Ind. i. Domitiano et^essalino
coss.
74. VII. Ind. it. Vespasiano Augpsio V,
et Tito ΙΠ coss S*
His coss. [in Rhodo] colossus pedum
cvii altitudine erectus est.
75. Vili. Ind. iii. Vespasiano Augusto
VI ct Tito IV coss. ά.
CCXIV Olympias.
76. IX. Ind. iv. Vespasiano Augusto VII
et Tito V coss. I· *i^·
Alcippe femina Romae enixa est ele-
phantem , quo tempore ingens exstitit
hominum mortaUtas.
77. YespauanoVlll et Domitiano III
cost, 2·
78. Commodo et Prisco coss. 5.
79. X. Ind. V. Tito VI et Domitiano II
coss.
DLCANGII NOTiC.
exstant nummi aliquot, ut et Jotappae filiae, cum voce
KDMMAFHNQN, post quorum obitum Gomagene
in Romanorum potestatem concessit, Flavio Vespa-
siano imperante, a quo Samosata, quae Comageni
regi clarissima sedes ab Ammiano appellatur, jus
non modo αύτονομίας consecuta est, sed etiam de
ejus nomine Fiarta est cognominata, quod tesUn-
tar passim istius urbis nummi, quos prae caeleris
descripsit vir eruditissimus Joannes Harduinus in
Nummis antiquis illustratis, hoc scilicet quarto
ejusdem Augusti anno, a quo annos suos deinceps
putare coeperunt Comageni et Samosateni. Vide
Scaliger. ad Eusebium, p. 199; et Herwart. in
Cbronol. p. CLii.
(44) Πάντας άαδ γένους Ααβίδ. Ex Eusebio,
lib. III Hist, eccl,^ cap. 19.
(45) Titov τό γ. Censorin. cap. 18, Yespasiano V
el Ccesare coss.
(46) *0 χοΛοσσός. Ita Dio apud Xiphiiinuro, Eu-
sebius in Gbron., Syncellus, p. 842, et Senator in
Fastis. Mirum porro cur ab iis colossus tum primum
erectus Vespasiano imperante dicatur, quem sub
Nerone confectum exserte aii Plinius lib. xxiii, cap.
7, cum Vespasianus, dempto Neronis c^ite, et Solis
adjecto cum vii radiis, Soli dicaverit. Et sane Sue-
tam. cap. 18, refectorem duniaxat fuisse ait. Vide
Scalig ad Euseb. p. 200 et 226, et Casaitbonum ad
Spartianum in Hadriano. Perperam porro apud au-
ctorem Chronici Iv Τύδφ irrepsit.
(47) 'ΑΛκίχπτι. lu finxere Graeci GUueippens
elephantum enixam essC, ut auctor est Tatianus
Contra Gnecos. . .
(48) 'Ev Φ καφφ. Iflius luis hoc anno meminit
Eusebius in Cbron.
(49) Τίτου τό γ. Hic omiliunlur duo consulatus,
quorum alter fuit Commodi et Prisci, qui pariter
praelerinilliliir in Fastis Idatii, de quo pluribus egit
Norisius in Epistola consulari, pag. 87, ubi hos ille
privatos consules vocat. Alter est Veipaiiem IX et
Titi VII, sub quo Vespasianus obiit, ut est apud
Suetonium et alios. Proinde reponendus^ in Chro-
nico consulatus Titi et Domitiani, post obiium Ves-
fv pasiani.
(50) Kal Δομετ/ανοΰ τό J5[. De consulatibus Do-
mitiani egit vir doctissimus in. Dissertatione Hypa-
lica, pag. 6 i. Sed in eo quod primam seriem Dioni
ascripserit errasse recte Norisius deprehendit. Quoad
numeros in Chronico ascriptos non consentiunt
Fasti Idalii, Prosperi, el alii. ‘Notum ex Suetonio,
cap. 13, Domiiianuiii consulatus xvn cepisse, quod,
inquit, ante eum nemo, ex quibus septem medios
continuant, omnes autem pene titulo tenus gessit,
nec quempiam ultra Kal. Maii, plures ad Idus usquo
Januarias. De annis porro Domitiani consulendus
Petavius ad Euiphan., pag. 386.
VARliE LECTIONES.
Μεσσαλίνου P. ·· Δομιτιανου R,
χλιθε'.ς 6 Ού. P. ” παρευθΰς P.
199 CHRONICON PASCHAIJB. 600
A.C. [01. tph.]A
Hoc ipso anno, Vespasianus imperator
ex morbo decumbens , statim moritur,
annos naius lxx.
KomanisviiiimperaTil Titus, illioserius,
ann. ii. Colliguntur anni y. mdlxxxyiii.
(A. a M. G. 5587.)
80. 1. Ind. VI. Tito Augusto Yll et Do-
mitiano 111 coss. (A. a M. C. 5601) 4.
81. II. Ind. VII. Galba et Pollione coss. i. 215
Ad hunc annum Pbilo et Josephus hi-
storias suas perduxerunt, in quibus nar-
rant excidium Hierosolymitanum.
His praedictis coss. gravi morbo op-
pressus Titus mortem obiit annos natus
XLII.
Romanis ix imperavit Domitianus ann.
XVI. Colliguntur anni v. mdciv.
82. 1. lu^ viii. Domitiano Augusto IV
et Sabino co^s. 2.
83. II. Ind. ix. Domitiano Augusto V et
Tito Rufo coss. 5.
Domitianus vetuit ne viri eunuchi fie-
rent.
84. 111. Ind. x. Domitiano Augusto VI
et Sabioo coss.
85. IV. Ind. xi. Domitiano Augusto VII
et Fulvio coss. 4.
’Ev τούτω τψ ν4σψ ρληθε\ς·* ό Ούεσπασια-
νός βασιλεύς παρεθε\ς ** τελευτή, ών έτών ο'.
249 *Ρωμα1ων η' Ιβασίλευσεν Τίτος 6 υ15ς αΰ-
τοΰ Ext; β'· δμοΰ ,εφπη'.
Ίν8. ς'. ύπ. Τίτου Αύγουστου' %h ζ* χα\ Δομε-
μετιανου ·· τύ γ'.
Τνβ. ζ'. β'. ύπ. Γάλβ« χα\ Πουλλίωνος (51).
*Εως .τούτου του χρύνου (52) διήρκεσαν Φίλων καί
Τώσηππος Ιστορήσαντες τήν 2ΰ.ωσιν.
cief ΌΛνμχιάς·
Έπ\ των προχειμένων ύ πάτων πάθει 6εινφ (55)
Β βληθε\ς Τίτος άπέθανεν, ών Ετών μβ*.
Τωμαίων θ' έβασίλευσεν Δομετιανύς Ετη ις'·
όμού ,εχίΤ.
ΤνΔ. η', α'. ΰπ. Δομετιανού Αύγουστου τό ^ χβΐ
Σαβίνου (54).
*1νβ. θ', β'. ύπ. Δομετιανού Αύγουστου τύ χα\
Τίτου 'Ρούφου.
Δομετια'/ύς εύνουχίζειν (55) Δνβρας έχώλυσεν.
Ίν8. ι'. γ*. ύπ. Δομετιανού Αύγουστου τύ 7' (56)
χα\ Σαβίνου.
Ίνδ. ια'. θ', ύπ. Δομετιανού Αύγουστου τύ f (57)
χα\ Φουλβίου.
CCXVI Olympia$.
86. ν. Ind. Χ11. Domitiano Augusto VIII
et Dolabella coss. i. 216.
Domitianos templum quod nullo ligno
constaret aedificavit.
His praedictis coss. primum quinquen
nate certamen actum est Romae.
Duo menses , nominibus mutatis , Se-
Q σις* *ΟΛνμπιάς,
Ίνδ. β'. ε'. ύπ. Δομετιανού ·· Αύγουστου τύ η' (58)
χα\ Δολαβέλλα.
Δομετιανδς τύν Δξυλον ναδν (59) χατεσχεύασεν.
Έπ\ των προχειμένων ύπάτων πρώτη πενταετη-
ρίς (60) άγώνος ήχθη Εν 'Ρώμη.
Δύο μήνες (61) μετωνομάσθησαν , Σεπτέμβριος
DUCAMGU BOTi£.
(51) ΓάΛβα καΐ ΠοΛΜωτος. Fasti Idatii, Go/όα
et Pollione. Alii pro Galba Silvanum l^unt. Pros-
ετ, Silvano et Vero. Vide Norisium in Epist consu-
ti pag. 50.
(52) "Έως τούτου T<w χρόνου. Eusebius in Chron. ,
ad ann. xiii Domitiani : Flaviut Josi^hue vicesimum ‘
librum Antiquitatum hujus temporis scribit. Vide
Scaligeruin.
(53) Πάθει δεινφ. Vide praeter alios Scriptores,
Albupharaijum in Dynast. pag. 75 et Tbcod. Marsi-
lium ad Suetonii Titum cap. fO, ubi plura de genere
mortis Titi.
(54) ΣαδΙνοχκ Messalinum vocat Prosper.
(55) Εύνουχίζειν. Ex Chron. Eusebii, ubi Scali-
ger.
(66) Tb τ'. VIII, apud Grutcr., xxviii, i, suffectis
scilicet numeratis.
(57) Td C. Domitiani vii consulatum cum Q. Pe-
tilio Rufo jungit vetus inscriptio apud Spoiiium in
Nbcellan. crudito: Antiquitatis, pag. 352.
(^) Td f(. XII, apnd Gruter. v. 2, et Capitonnum
in m, sub inli. suffectis pariter numeratis.
(59) Tdv άξυΛον ναόν, Chron. Eusebii Hierony-
mianum : Templum sine lignorum admistione con-
struxit Ubi Scaliger pro Δξυλον, le^ndum Δσυλον
conjicit. Syncellus, p. 343 : Τύτε xol Δςυλον φχο-
δόμησεν, ubi interpres asylum vertit. Sed leg. Δξυ-
λον videtur.
((K)) ΙΙρώττι αενταεττιρίς. Censorinus de die natali
cap. i8 : Rursus tamen annus idem magnus per Ca-
pitolinos agonas eceptus est diligentius servari : quo·
tum agonum primus a Domitiano institutus fuit, duo-
decimo ejus et Servii Cornelii Dolabella consulatu,
anilis cxiii post institutum ab Augusto aKonein
Actiacum anno U. C. dccxxvi, ut est apud Clement.
Alexandrin. ^'iromar. lib. 1, pag. 451. vide Scaliger.
lib. V De emendat, temp. p. 481 ; ct Casaubon. ad
Sueton. in Domit. cap. 6.
(01) Λύο μήνες. Chron. Eusebii, cx Sueton. cap.
13. Vide Scalig.
V.^RI^E LECTIONES.
*· «ε' ’ϋλυμπιάς om. P.
V
βοι
CHRONICON
Γερμανικές χα\ Όχαώβριος Δομετιανές, τέ ν(χας
Ιν αύτοίς (6i) χατά Γερμανών ένεχθήναι Tjj ’Ρώμτ^.
Ίνδ. ιγ'. ς'. ύπ· Δομετιανου Αύγουστου τέ θ' χα\
Σατορν^νου.
Ινδ. ιδ*. ζ*. ύν. Δομετιανου Αύγουστου τέ ι' (63)
χα\ Τίτου ΤΡουφου τέ Ρ'.
Τνδ. ιε'. η', ύπ. Φουλβίου τέ Ρ' κα\ Άτρατίνου.
t Ή πρώτη των της Εστίας παρθένων Κορνη-
λ£α (6i) έπ\ φθορ^ χατηγορήθη, καΐ ζώσα χατωρύγη
μετά των συνήθων αυτής φίλων χατά τέν νδμον.
ctC *ΟΛνμαιάς. Β
Τνδ. α'. θ', ύπ. Δομετιανου *· Αύγουστου τύ* ια' κα\
Νερούα.
250 Δομητιανύς διετάξατο έν ταΤς πδλεσιν Δμπε-
λον (65) μή φύτευε σθαι.
Ινδ. Ρ'. ι'. ύπ. Λαβρίωνος (66) κα\ Τραϊανού.
Τής 'Ρωμαίων Έχχλησίας ήγείται τρίτος Κλή-
μης (67) έτη θ', δς χα\ ύπέ Παύλου τού άποστύλου έν
τή πρές Φιλιππησίους Επιστολή* μνημονεύεται, φή-
σαντος* c ΜετΔ χαι Κλήμεντος* χα\ των λοιτιων
συνεργών μου, ών τά όνόματα έν ρίβλφ ζωής. > *
Ίνδ. γ*. ια'. ύπ. Δομετιανοΰ Αύγούστου τύ ιΡ'. (68)
χα\ Σατορνίνου. ^
Τνδ. δ^. ιΡ'. ύπ. Πομπηίου χα\ Κρισπίνου (69).
Έπ\ τούτων των ύπάτων Άττολλώνιος (70) ό Τυα-
νεύς ήχμαζεν, περιπολεύων πανταχού χαι ποιων τε-
λέσματα είς τάς πόλεις χα\ χώρας* δστις άπδΤώμης
Δξελθων χατέλαδε τδ Βυζάντιον, χαΐ έλθών είς Βυζού
πύλιν, τήν άπδ της τΰχης (71) λεγομένην Κωνσταν-
PASCIIALE. m
A. C. ΙΟΙ. Ipli.’
pteiiilyer Germanicus, et Oclober Domi lia·
nus, appellali , quod de victoriis ex Ger·
manis relatis nuntii Romam bisce mensi·
bus allati, essent.
87. VI. Ind. xiii. Domitiano Augusto
IX ct Saturnino coss. 3.
88. vii. Ind. xiv. Domitiano Augusto
X et Tito Rufo coss. i.
89. viii. Ind. xv. Fulvio II et Atratino
coss. 1· 217·
Prima ex Vestalibus virginibus Corne-
lia de stupro accusata est , et cum fami-
liaribus suis amicis secundum legem viva
defossa est.
CCXVII Olympias.
90. IX. Ind. 1. Domitiano Augusto XI
et Nerva coss. 2
Domitianus edicto cavit ne intra urbem
vineae colerentur.
91. X. Jnd. u. Glabrione et Trajano
coss. (A. a M. G. 5577.) 5.
Romanorum Ecclesiae tertius praeest
Clemens ann. ix. Illius meminit Paulus
apostolus in Epistola ad Philippenses, hisce
verbis : c Cum Clemeiite et reliquis adju-
toribus meis, quorum nomina sunt in li-
bro vitae. I
92. XI. Ind. 111. Domitiano Augusto XII
et Saturnino coss. 4.
93. xii. Ind. iv. Pompeio et Crispino
coss. i. 218·
His coss. floruit Apollonius Tyaneus,
qui ubique pervagatas , peractis in urbi-
bus ac provinciis magicis consecrationi-
bus, Roma profectus, ad Byzantiorum re-
gioneih venit, ingressusque Byzanlis ur-
DCGANGll NOTiE.
(62) AiA τύ Ηχος kr αύτοίς. Aliter Sueton. quod
auero suscepisset imperium, altero natus esset.
(63) Τό i\ Vetus lapis apud Norisium pag. 53,
habet ix. Collegam vero Q. Petilium Rufum ii. Sic
etiam Phlegon cap. 24. n
(64) Kof^Xla. Ita Chron. Eusebii et Syncellus, ^
ex Suetonio cap. 8, Plinio lib. iv cap. 11, etc.
(65) "A/i^s4or. Chron. Euseb. ex Suetonio, cujus
locum expendit Scaliger. Vide praeterea Cedrenum,
245; Tlieodor. Marsilium iii Tito cap. 7; et
Ca^uboiium ad Vopiscum in Probo.
(GC) Ααβρίωτος, Ita etiam editio Scaligeri. Fasti
Idatiani niss. Grabrione et Gralano habent. Sed ieg.
Glabrione et Trajano.
(67) Ήγαιταί τρίτος ΚΛήμης. Ex Chron. Euseb.
Quartum statuit Epiphanius, haeres, xxvii, n. 6.
Vide quae ad eumdem hic adnotat Petaviiis, praete-
rea Pearsonium, et Papebrochiuni, in Romanorum
pontiflcnm, qui a Petro proximi fuerunt, serie.
(68) T6 Ita Fasti Idatiani. Ai apud Gruter.
ccc. cum suffectis, numeratur xvi, consulatus Do-
mitiani cum Q. Volusiano. De hoc consulatu vide
Casaubonum in Pio, p. 48.
(69) ΠομΛηΐον και ΚρΙσπον. Fasti Idalii : Pom-
peiano et Priiciano. Prosper, Victorius et Senator,
Silvano et Prisco.
Π9) ΆποΛΛώτιος. Vide Cedrenum, pag. 215^
2io. Albiiphaniijura in Dynastiis. pag. 75, et quae
passim observamus in Constanti nopoli Christ. de
ejusmodi Apollonii telesmatis : τελέσματα enim hoc
loco non sunt vectigalia, uti verterat Raderus. *
Vide Glossar. med. Graecit. in liac voce.
(71) Tftr άΛ0 της τύχης. Tametsi Fortunae sta-
tuam et aedem servarit ac coluerit Constantinus M»,
non ideo tamen Byzantium ex hoc simulacro vel
templo Constanlinopoleos nomen obtinuit ; de qua
quidem Fortunae statua, locis<|ue urbis hic descri-
ptis pluribus agimus in Constanti nopoli Christ. Sed
aliud a Fortunae statua fortasse hic sonat vox τι^
χης, ut ex successu vel occasione appellata fueril
Constantinopolis : atque sic vertimus.
VARIAS LECTIONES.
* τδ om. R. · έττατυλή. iv, 3.
IC3 CHROMGON PASCHALE. 604
A. C. [01. Iph.
bena 9 ημχ ex occasione Consiantinopolis
dicta est, multas in ea ejusmodi magicas
consecrationes fecit , ac ostreoraro prae-
sertim, et Lyci fluvii qui mediam urbem
interluit , ac equorum , et aliorum quo-
rumdam.
CCXVIII Olympias.
xiii. Ind. T. Domitiano Augusto XIll et
Flavio Clemcnte coss.
Secundus post Neronem Domitianus *
Christianos persecutus est.
Ipso imperante, Joannes apostolus in
Palmum insulam est relegatus , ubi Apo-
calypsiii vidisse dicitur, ut Irenaeus tradit.
DomitianusJuddeose Davidis stirpe de-
leri jussit , ne quispiam regiae Judaeorum
tribus successor remaneret.
94. XIV. Ind. VI. Asprcnate et Laterano
coss. 2,
Narrat Brutus multos Christianos circa
bnnc XIV. Domiliani annum martyrio
fuisse sublatos!
95. XV. Ind. vii. Domitiano XIV et de-
mente II coss. 5.
96. XVI. Ind. vui. Valente et Vetere
coss. 4.
Hoc anno Domitianus imperator cele-
beiTimnm Asclepium interfecit, a quo ipsi
praedictum fuerat fore ut interficeretur.
Ergo insidiis a senatu appetitus impera-
tor ipse Domitianus, cum Jovis aedem, sa-
cra facturus, intrasset, ex omnium con-
τινοΰπολ'.ν, έ ποίησε τελέσματχ τ:ολλά, των χβλο»-
νών, κα\ τ6 του Αυχου ποταμού κατά μέσον της π4-
>εως, και τ6 των ίππων, κα: άλλων τινών.
cirf ^ΟΛνμ,τιάς.
Ίνά. k'. ιγ*. 6π. Δομετιανοΰ (72) Αύγουστου tb
χα\ Φλαβίου Κλήμεντος*.
Δεύτερος μετά (73) Νερ<ι)να ^ Δομετιανύς Χριστια-
νούς έβιωξεν.
Έπ’ αύτοΰ ύέ καΐ ό άπύστολος Ιωάννης είς Πάτ-
μον ίζορ(ζεται τ1;ν νήσον, Ινθα τήν άποχάλυψιν 4ω-
ραχέναι λέγεται, ώς δηλοΤ ΕΙρηναίος.
® Δομετιανύς τούς άπύ γένους Δα6\δ (74) άναιρείσθσι
προσέταξεν, ίνα μή τις διαμείνη· διάδοχος τής των
Ιουδαίων βασιλικής φυλής.
*Ινδ. 7'* ιύ'. ύπ. Άσπρενάτου χα\ Αατβράνου (75).
'Ιστορεί ό Βρούττιος· (76) πολλούς Χριστιανούς
κατά τύ ιδ' Ιτος Δομετιανοΰ μεμαρτυρηκέναι.
*Ινδ. ιε\ ύπ. Δομετιανοΰ Αύγουστου τύ ιδ' (77)
κα\ Κλήμεντος τύ β' (78).
Ίνδ. r/. 17'. ύπ. Ούάλεντος καΐ Βετέρου.
Τούτφ τφ Ιτει ό βασιλεύς Δομετιανύς έφάνευσεν
τύν περιβόητου 'Ασκληπιόν· (79), δς προείπεν αύτψ
Q δτι σφαζόμενος· (80) τελευτφ. Καί χατασχευασθε\ς
άπύ τής συγκλήτου 6 αύτύς βασιλεύς Δομετιανύς, ώς
, είσήλθεν·· έν τφ Ιερφ τού Διύς θυσιάσαι , άφανής
γενόμενος (81) τελευτή, ών έτών με', φησάντων
DUCANGII NOTAE.
(72) Aojisriayov. Hic consulatus jure abest in
Fastis Idatianis, cum idem sit cum consulatu indi-
ctionis XV. Ideo asterisco notatur in editione Scali^
^eri, ac proinde expungendus.
(73) Δεύτερος μετά, etc. Ex Eusebii Chron. obi
Scaliger.
(7i) Τούς dard γέτους Δαβίδ. Ex eod. Chron.
Eustibii. ubi consulendus perinde Scaliger.
(75) Δατεραγου, Ita fasti Idatiani. At Victorius,
Prosper et Senator Asprenati CUmeniem collegam
ndjungunt : alii Arridnum, qui idem est cum Cle-
anente.
. (76) Ιστορεί ό Βρούτος, Ex Chron. Eusebii, ubi
'Scaliger disquirit quis ille sit Brutus, de quo quae-
piam supra attigimus ad pag. 90. Scaliger et Syncel-
las p. 344 Βρέττιος habent boc loco.
(77) Τό iff. Cum suffectis is Domitiani consola-
tus est XVII, sed xii ordinarius, ut ex Suetonio, Sta-
tio, Ausonio, et aliis, a viris doctis pridem annou-
tum.
(78) Td p. Ita etiam Victorius et Senator : alii
cmittuDU
(79) ΑσκΛήΛίογ. Is Aseletarion Mathematicus ap-
pellator a Suetoirio, cap. 15 et a Zonara, ex quibus
emendandos auctor Chronici. «Perperam hunc Ner-
vam vocant Cedrenos et Symeon I^ogotheta : de
quo quidem Nerva aliter Georgiiis Syncellus, ubi de
Domitiano : Ούτος Νερβάν μετέστησεν ώ; επίβουλου
τής άρχής. Sed haec probo vade indigent. Nervam
etiam, quem Ascletarionem Tranquillus, vocat Chro-
nicon ms. ab Adamo ad Leonem Sapientem : tum
haec subdit : Λάρπος U Αστρονόμος ειπεν είς βψιν
τού Δομητιανού τφ Δομητιανω τεβνήςεσθαι ήμέρα
τήδε * ό δύ έκέλευσε αύτύν ^λαχθήναι Ιν δεσμω
ώσάν τής ή μέρας διελΟώσης τή έπ* αΟριον άναιοή-
σειν * άλλά υανόντος τού Δομητιανού, άτεελύΟη AflW
6ής.
(80) Σφαζόμεγος. Ita editio Scaligeri : Raderos
σφαξόμενος ediderat.
(81) 'Αφαγες γεγόμετος. Instar Romuli, qui No* .
naniin Jnniarum die in terris non apparuit, inquit
Lampridius in Commodo, seu, ut est in Syllota
Histor. Scaligeriana : Έξαίφνης μεγάλης περί τον
άέρα τροπής γενομένης άφανής έγένετο * vel deni*
que ut Empedocles , quem φίλοσ^υ nomine hic
intelligi existimaverim, qui, convivis iaeomnom da-
tis , postero die solus ex iis desideratus, pro Deo
habitus est. Sed unde hauserit Scriptor Chronici
Juae de Domitiani άφανείφ scribit, noKio an alii in-
icarint.
VARliE LECTIONES.
• Κλήμηντος R. ^ τόν Νέρωνα P. · δ'.αμείνοι PV. · Βρούτος PV. Vide Scaligerum ad Euseb. p. 205·
^ Αύγουστου oni. P. · 'Ασκληπιόν PV. · σςαςόμ:νος R. *® ήλθεν P.
CHRONICON PASCHALE. CM
<IV 2τι έπήρθη 251 Τήί αέρα,
Λόαοφος.Ό δέ άνηρέθη έν τφ του Διδς\ερω *\
;\ς άτΛ της συγκλ^^του , ώς υπερήφανος κα\
#νών αύτονς. Οιτινβς έποίηααν ήν εφόρει χλα-
πορφυρδν χρβμασθήναι έΐς μ{αν Δλυσίν τ^>ν
f έν τφ Ιερφ χανδήλων (82), χα\ πάντες βΐσιδν-
Ις τ6 Ιερδν ήτεατώντο, νομίζοντες δτι έπήρθη
# dipa. Έγνώαθη δέ μετΔ ταΰτα δτι έαφάγη,
■^νετο ταραχή , διδτι εις τδ Ιερδν Ισω έσφάγη.
σι^ ΌΛυμπιάς.
•μαίων ι' έβασΟίευαεν Νερουόίς έτος α' (83).
δμου ,εχε'.
. θ', α'. ύπ. ΝερουΛ Αύγουστου (82) χαΐ Τίτου
ου τδγ'.
ά τούτον τδν χρόνον (85) 6 βασιλεύς Νεροΰαίς
.έσατο τδνάπόστολον Ίωάννην άπδ Πάτμου τής
χα\ ήλθεν πάλιν είς Έφεσον,
t της βασιλείας Νερουά άνεφάνη δογματίζων
(86), διδάσκων χα\ δχλαγωγών.
τουτφ τφ χρόνφ έχωλύθησαν οί μονομάχοι (87)
θέαι αυτών, χα\ άντ' αύτών έπενοήθη ** ή των
ών θέα.
ουάς νοσήσας έτελεύτησεν πρδ η' Καλανδων (88)
αρίων, άρξας έτος α'.
ιαίων lof έβασίλευσεν Τραϊανός έτη ιθ* (89).
δμοΰ ,εχχδ*.
1*. α'. ύπατεία Τραϊανού Αύγουστου μό-
ια^ β'. ύπατεία Παλμά χαΐ Σενεχίωνος (91).
ιβ^. Υ· ύπ. Τραϊανού Αύγουστου τδ β' χα\
νοΰ (92).
AA.C. [01. Ιρΐι.1
8pectu subductus, moritur, cum annorum
esset XLv , universis passim dictitantjbut
sublatum illuni fuisse a terra in acrem,
veluti philosophum. Sublatus est autem
in templo Jovis, a senatoribus interfectus,
ut qui superbia sua et tyrannide subditos
opprimeret. Hi vero purpuream chlamy-
dem, qua induebatur, ad unam ex tem^i
catenis, ex qua pendebat Lychnuchus,
appenderunt, unde decepti quotquot sunt
templum ingressi, sublimem illum in ae-
rem fuisse sublatum existimarunt. Sed
postmodum cognitum est illum interfe-
ctum fuisse, tumultusque inde exortus est,
^ quod intra templum ipsum fuisset inte-
remptus.
CCXIX ΟΙιμΛρίη$,
Romanis x imperavit Nerva anuum i.
Colliguntur anni v. hik:v.
97. 1. Ind. IX. Nerva Augusto et Tito
Rufo 111 coss. (A. a M. C. 5604. ) "" 1. 219.
Hoc anno imperator Nerva a Patmo
insula Joannem apostolum revoca %jt, is-
que rursum Ephesum venit.
Nerva imperante , exortos est Manes,
isque dogmata sua , mullis sibi concilia-
tis, pervulgavit.
Hoc anno sublati ludi gladiatorii , bo-
2 rumqiie interdicta spectacula, quorum
loco inventa venationum ludicra.
Nerva morbo conflictatus vitae finem
fecit viii Kalend. Februarii , cum annum
1 imperasseu
Romanis xt imperavit Tra)aniis aiin.
XIX. Colliguntur anni v. mdcxxiv.
98. 1. Ind. X. Trajano Augusto solo cos. 2.
99. ti. Ind. XI. Palma et Senecione coss· 5.
iUO. 111. Ind. XII. Trajano Augusto 11
et Pontiano coss. 4·
DUCANGll NOTi£.
ΚατδήΛωτ. Quid haec vox signifleet docui-
utroque Glossario. Adhibitas vero lucernas
le in deorum cultu observant Tatianus lib.
Graecos, pag. i 10, et alii quos laudat Lipsius
'lector., cap. 4 ; idque astruit vetus inscriptio
iruterum lxxviii, 3.
"Έτος a\ De tempore imperii Nervae egere
r lib. V De emendat, temp,, pag. 487, et Pc-
ad Cpiphan., pag. 388.
Nofiova Αύ^ι;στσν. Addenda littera nume-
, nl in Fastis Idatianis et aliis, nisi quae de-
ir post vocem Τούφου, ad utriimqiie perti-
Itc porro observat Scaiiger, pag. 488, recte
0 unum par consulum attribui imperio Ner-
intra quam in Fastis Onuphrii. Alioqui, in-
TiCter IV menses non annum, sed bieiiiiiuiii
isc. Id negat Petavius ad Kpipliuii., p: 589.
D Hos consule, ut et Norisium in Epist. consulari,,
p. 57. Hic porro consulatus omittitur a Prospero*.
(85) Κατά τοντοτ tbr χρότοτ. Ex Chronico Eu-^
sebii, ubi Scaiiger.
(86) Μάτης. Euseb. lib. vii Hietor, eeel,,cstp. 31 „
et ibi Henr. Yalesius, et aKi passim.
(87) ^ΕηωΛνΘί\σατ ol Μονομάχοι. Dio apud Xi-
phUinum, de Nerva ; Πολλάς τε Ιττποδρομίας , άλλας
τε θέας τινάς χατέλυσε.
(88) Πρό rf ΚαΛ, Leg. ς'.
(89) Έη) id*. De annis Trajani agunt Scaiiger,.
lib. V, pag. 487, et Petavius ad Epiphan., pag. o89.
^) Τραϊανόν Αύγ, μόνον. Fasti Idatii^ Serva II 3
et Trajano II, Prosper, III,
(91) Σενεηίωνως, Ita Fasti omnes. Idatiaui mss.
Senecto.
(92) Πονζιανον, Fasti IdaU Pontino, Prosper
A ARLE LECTIONES.
>ύ Διδς tspfj). ΐ'ρώΛιδς P. ” υπενοήθη P.
607
CHRONICON PASCHALE.
A. C. [01. Iph.] A
OlympiuB.
10 1. IV. Iiid. xiii. Trajano Augusio lll
etPetocoss. i. 220.
Joannem apostolum et evangelistani ad
tempora Trajani vitam produxisse scribit
Irenaens. Clemens vero Alexandrinus iis*
dem consona tradit , illunique Asiam et
finitimas provincias peragrasse, episcopis
ubique ordinatis, ac clericis constitutis.
Quo tempore adolescens ille claruit^
quem Joannes apostolus Smyrnae episcopo-
commendavit , quique postea latronum
princeps factus·, ad poenitentiam per san-
ctum Joannem est revocatus.
102. (A. a M. C. 5609.) v. Ind. xiv.
Syriano et Syrio coss. 2
i05. VI. Ind. XV. Trajano Augusto lY et
Haximo coss^ 3.
iOJ. VII. Ind. 1. Syriano 11 et Marcello
111 coss. 4.
Supervixit Theologus ( sanctus Joannes
evangelista) post Domini ac Dei nostri
assumptionem ann. lxxii.
His coss. facta est rursum CUristiano-
rum persecutio , multique glorioso mar-
tyrio propter confessionem in Christum
vitam finiere.
His item coss. aiunt sanctum Joannem
annos natum c et menses vii in Domino
obdormiisse.
Hoc ipso aqno Clemens Romae episco-
pus decedit. Eodem tempore Simon Car
nanita, cognomento J udas, Jacobi filius,
quique post Jacobum fratrem Domini fa-
ctus fuerat episcopus, cqm annum aetatis
cxx attigisset, crucifixus est.
Eodem Trajano imperante , Marcus
evangelista, quique Alexandriae episco-
pus erat, injecto in illum laqueo, a Buco-
liis ita appellatis, usque ad Angelos,
exf ΌΛνμ,τιάς·
Ίνδ. ιγ'. δ', ύπ. Τραϊανού Αύγουστου τδγ|(93) χα\
Πέτου.
Ίωάννην τδν Απόστολον χαΐ εύαγγελιστήν μέχρι
των Τραϊανού χρόνων παραμεΐναι τφ βίφ Eipq-
ναΖος (94) Ιστορεί. Κλήμης δέ ό Άλεξανδρευς χα\
αύτδς τά αύτά συμφησι, χα\ περιιέναι αύτδν τήν
*Ασίαν χα\ τάς πλτ^σιοχώρους πατρίδας, έπισχόπους ·
χαθιδτώντα χα\ χληριχούς.
Έν φ χρόνφ χα\ ό νεανίσχος (95) βν παρέθετο δ
Απόστολος ΊωΑννης τφ έπισχόπφ Σμύρνης, xaV μβτΑ
τούτο λήσταρχος γεγονώς, εϊτα διΑ του Αγ(ου ΤωΑν-
νου μετανοήσας, έγνωρίζετο.
V 252 Ίνδ. ιδ'. ε'. ύπ. Σύριανου (96) χαΐ Συ-
ρίου.
Ίνδ. ιε'. ς\ ύπ. Τραϊανού Αύγουστου τύ δ' xaV
Μαξίμου.
Ίνδ. α'. ζ'. ύπ. Συριανού τδ β' (97) χα\ Μαρχέλλου·
Αιήρχεσεν ό θεολόγος (98) μετΑ τήν ΑνΑληψιν του^
Κυρίου χα\ θεού ήμών £τη οβ'^
Έπ\ τούτων των ύπΑτων διωγμδς Χριστιανών (99)^
έγένετο, χα\ πολλοϊ ένδόξως έμαρτύρησαν διΑ τήν*
είς Χριστδν όμολογίαν..
Έπ\ τών*^ προχειμένων ύπΑτων φασί τδν Αγιον
ΊωΑννην γενόμενον έτών ρ' χα\ μηνών C χοιμηθήναι^
C
Έν τούτφ τφ χρόνφ Κλήμης ό Ύώμης. (πίσχοπο;
τελευτή. ΚατΑ τδν αύτδν χρόνον χαΐ Σίμων δ Κανα-
νίτης, δ έπιχληθεϊς Ιούδας Ίαχώβου, δ γενόμενος
έπίσχοπος μετΑ ΊΑχωβον τδν Αδελφήν τού Κυρίου, {
ζήσας ίτη ρκ*, έσταυριόΟη.
Έπ\ τούτου τού Τραϊανού χαΐ ΜΑρχος δ εύαγγ·** '
λιστής χαΐ έπίσχοπος Άλεξανδρείας γενόμενος , χΑ·
λων λαβών χα\ συρείς Απδ των χαλουμένων τέ ϊ
Βουχολίων ‘· ίϋ Εως των λεγομένων ‘Αγγέλων ixclar
DUCANG11 NOTiE.
Victorius et Senator, Frontone, Sed Frontino le-
Smdum contendit Norisius ex anonynio Cuspiniani.
unc adi pag. 59.
(93) TpaTarov Αύγ. rd /. Leg. δ' ex Spartiano :
Trajano quater et Arunculeio Poito cou.
(94) Eipr\rwoq. Lib. iv, cap. 3, ex Chron. Eu-
seb., ex quo Syiicellus, p. 345.
(95) Kal νεανίσκος. Ex Clemenle Alexandrino
in lib. Τις ό σωζόμενος πΛούσιος, et ex Eusebii
Uist, eccl. lib. iii, cap. Ex iis historiam narrat
Georgius Syncell. p. 345.
^ (96) Ivptavov. Fasti Idat. mss., Severiano et Sy-
Ho. Victorius, Prosper* et Senator, Senecione et
Sura, Spartianus in Hadriano, Sura bi$,et Serviano
iterum cote.
l
(97) Συριανόν zd ff, Idat., Suburano IJ et Mar· ,
eello. Victorius, Prosper et Senator, Urbano et Mar* |-
cello, Alii, Surano, vel Suriano^ ut in Chron.
(98) Λιήρκεσεν ό ΘεοΛόγος. De Joannis evan· -
gclists. Clementis, Simonis Cananitae, Marci, Crev :
sceiilis, etc. martyriis, consulendus in primis Baro-
nius. ^
(99) Αιωγμός Χριστιανών, Ex Chron. EusebSt ·;
uhi Scaliger. Vide pneter Baronium et alios, Nori- jL.
sium in Epist. consul., pag. 68, elc. L.
(1) BovxoJluv, Editio Scaligeri, Απδ των λεγο*^
[Λένων Ταβουχολιών. Sed Icgcndiini τΑ Βουχολίων»
Sic enim dicere amabant, ut in Chron. aii. ii Arci· |
dii : Έχτισε xal τδν olxov τού Αγίου ‘Ανδρέου
χΧην, τα Αρκαδίας. Alia istius formulis exempli f..
VAUI.E LECTIONtS.
δ om. P. έπ\ τούτων των P. χΑλον UY,
·· Βουχωλίων ΡΥ.
CHRONICON PASCHALE.
A A. C.
€ατεκαύθη Φ*ρμουΟ\ πρώτη, χα\ οδτως έμαρ- locum iU dictum,
m
!01. Iph ]
χηρύξας zh Εύαγγέλιον του Κυρίου
Ίηβοΰ Χρίστου έν Ρ(χλ).ίαις έπ\ Νέρωνος άπο-
χ(, χαι έχείσε θάπτεται.
cxcf ΌΧυμΛίάς.
η', ύπ. Κανδίδου χα\ Κουαδράτου (2).
ιΐανοΰ κατά Χριστιανών οιωγμί»ν χινήσαντος,
> ό του Κλεοπά (5), τής έν Ίεροτολύμοις *£κ-
χς έπίσχοπος γινόμενος **, έμαρτύρησεν, γενδ-
έτών ρχ', έπι Άττιχοΰ ύπατιχου δΐ7.6ληθε\ς (ά)
:ών τής μοίρας Κορίνθου κα\ των λεγομένων
tractus, ibi exustus
est prima die Pharmulhi, sicque marty·
rio vitam consummavit.
Crescens, Evangelio Domini nostri J esu
Christi in Galliis, Nerone imperante,
praedicato, moritur, ibique sepelitur.
CCXXI Olympias.
i05. viii. Ind. ii. Candido et Qua-
drato coss.
Trajano in Christianos persecutionem
movente , Simon Gleop» filius Hie-
rosolymitanae Ecclesiae episcopus, mar-
tyrium obiit, cum annum ageret cxx, apud
Atticum consularem a secutoribus Ce-
i.m.
αϊτών, ώς ου μδνον Χριστιανδς, άλλα χα\ (Ι)ς Ρ rintbi, et ab i|S, qui Nicolailae appellan-
tur, accusatus, non tantum ut Christia-
nus, sed etiam, quod esset ei stirpe Dati-
dica ; qui plurimis diebus acerbis tormen-
tis divexatus , ipso judice mirum in mo-
dum illius consUntiam stupente, in cru-
cem insUr Domini actus exspiravit. Pari
modo etiam Ignatius Antiochenorum
episcopus Romae martyrio vitam exuit.
Iisdem praedictis coss. Ebioneorum
baeresis innotnit, inepU ac pauperrima
de Christo praedicans, ut quae Christum
ante saecula esse negaret, sed ultimis
temporibus natum esse affirmaret, hae-
lesi suae consentaneum nomen sortita ς
^ Ebionitae quippe pauperes dicuntur.
l3 Πετραίοι χα\ ΒοστρηνοΙ (7) έντευθεν του^ Petraei et Bostreni hinc annos suos
Iw χρδνους άριθμουσι. putant.
DHCANCn ΝΟΤΛ.
ών του ** γivoυς Δαβϊδ ύπάρχων, δς έπ\ πλεί-
ήμέρας αΐχισΟε\ς, χα\ αύτδν τδν διχαστήν χα\
περ\ αύτδν *· τά μέγιστα χαταπλήξας, τψ του
κ»0 πάθει παραπλήσιου τού Κυρίου τέλος άπ-
ατο. Όμοίως δέ χαι Ιγνάτιος (5) Άντιρχέων
»πος έν ·Ρώμη έμαρτύρησεν.
ά των προχειμένων ύπάτων ή των Έβιω-
(6) αϊρεσις έγνωρίζετο, πτωχά πε^ τού
cou δοξώζουσα, μή είναι λέγουσα τδν Χριστδν
ιΐώνων, άλλ* έπ' έσχάτων, άξίαν τής αΙρέσεως
^τήν” δνομασίαν είληφότες* ΈβιωναΙοι γάρ
έρριηνεύονται.
ρίάν. Γενν^ λοιπδν ούτος ό Ίωαχε\α έχ μέν τής
πρώτης γυναιχδς αύτού ΣαΧώμι^ς την ΈΛήρ καϊ
τήν θάμαρ · έχ δέ τής Άννης του Κλωπά, τήν Μα-
ρίαν χα\ μδνην ήν μνημονεύει δ εύαγγελιστΛς^ Τχ βέ
τής δευτέρας χαι παρθενιχής "Αννης τήν Θεοτόκον.
Συνάγεται ούν δτι είσιν άδελφα\ ή τε Έσθήρ, ή θά-
μαρ, ή Μαρία, χα\ ή Θεοτόκος, έχ τριών μέν μητέρων,
ένδς δέ πχτρδς, τού Ιωακείμ. Δικαίως τoίvυvJJv<mά-
ζει δ εύαγγελιστής τήν Μαρίαν, άδελφήν τής θεο-
irit Constantinopolis Christiana non semel,
ibinteliigitur λεγόμενα. Michacl, monachus, in
ms. S. Theodori Studitae ex cod. Reg. : ΤοΤς
ιύσι μέρεσι τά λεγόμενα Λάκκου μιτάτα. Et
» infra : ΚαΙ χατασκηνεί είς τά λεγόμενα Κρι-
Γ(ου. De Bucoliis vero iEgyptiis, et Bucolis miii-
el latronibus egerunt Casaubonus ad Capito-
I, pag. 72, 2 edit.; et Bourdcloiius ad lib. i
dori, pag.it. ζει δ εύαγγελιστής τήν Μαρί
ΚουαΧράτου, Iterum addit Spartianus. τόκου, λέγων * c Κα\ ή άδελφή της μητρδς αύτού
τον ΚΛεωχά. Cujus genealogiam hic da- ^ Μαρία ή τού Κλωπά. » De Symeone Cleopae filio
K<*#»rntam etx md. Rear. miner ex Chio in- ^ padeni narrat Joeliis.
excerptam ex cod. ms. Reg. nuper ex Chio in<
advecto : veraiie illa sit an supposititia, non
isquirinius : Περ\ Μαρίας τής του Κλωπά,Χρή
U δτι δ Κλωπάς ούτος άδελ^ ήν ΤωαχεΙα του
δς τής Θεοτόκου. Έγημε οέ γυναίκα δνδματι
XV* χαϊ έτελεύτησεν δ Κλο}πάς άτεχνος. *0 γούν
κα\μ είχε χαέ αυτός γυναίκα δνδματι Σαλώμην,
; έγέννησεν δύο θυγαιέοας, τήν Έσθήρ καΐ την
ιρ * χαέ έτελεύτησεν ή Σαλώμη, χχ\ ίώυ έχήρα-
Τωαχείμ* δς χηρεύσας ήγάγετο πρός £ιυτόν
εν τήν γυναίκα το j άδελφού αύτού Κλωπά, ές ής
»ησε τήν Μαρίαν, ήν μνημονεύει δ εύαγγελι-
, λέγων* Μαρίαν τού Κλωπά. *0 δέ Ιωακείμ εί
[γεν ·Άνναν τήν τού άδελφού αύτού Kλoiπ3l, άλλ'
eadem narrat Joelus.
(4) ΑιαβΛηθεις, Ita cod. Vatie. Perperam διοχλη-
θε\ς ediderat Raderus. Vide Cotelerium ad Constitui,
apost., p. 297, ubi multa de Cleopa Simonis parente.
(5) Kal Ιγνάτιος. Ex Chron. Eusebii , ubi Sca-
liger disquirit cur ex Syria bestiis objiciendus Ira-
tius Romam perductus sit. Vide eumdem Eusebium
lib. III Oisi. eccL , c. 22 et 26. Joannes Malela in
Trajano : Έμαρτύρησε δέ έπ\ αύτού τότε δ άγιος
Ιγνάτιος δ έπίσχοπος τή; Άντιοχείας · ήγανάκτησ·
γάρ χατ* αυτού δτι έλοιδόρει αύτόν.
(0) Έβυνναίωτ. Leg. Έβιωνναίων, ut est apud
Euseb. lib. III Hist. eccl. cap. 27, Epiphanium, hae-
resi SO, et alios. Vide Petavium ad eumdem Epi-
pban. et Cotelerium ad Constitui, apost. lib. vi, c. 6.
(7) ΙΙετραΐοί καΐ Βοστρηνοί. Eutropius, Ub. vni,
Arabiam in Provinciae formam redegisse Trajanum
YARLE LECTIONES.
Κρίσκης PV. *· γε'/όμενο; susjpecliiin est. των τού. τού P.
5·.ωνέων f* sola, V. “ τήν om. P.
*® xa\ τούς π:ρ\ αΟ-τόν oro. P..
61S
611 CHKONICON PASCHALE.
4. C. [01. Iph
406. (Λ. a. M. C. 5013.) ix. lud. iii.
Commodo et Ccreuino coss. % .
Ilis coss. gravi bello a Persis et Gotthis,
aliisque gentibus Romaniae ingruente «
Trajanus expeditione in illos suscepta*
graliain tributorum, quoad reverteretur,
fecit.
i 07. X. Ind. IV. Syriano 111 et Senecione
coss. 3.
Hierosolymorum Ecclesiae tertius praeest
Justus, cognomento Barsabas* qui ab
apostolis in locum Judae proditoris ele-
ctus est : cum quo et Mali hias ab iisdem
sanctis apostolis pariter est electus.
* 108. XI. Ind. v. Gallo et Bradua coss. 4.
CCXXII Olympias.
409. XII. Ind. vi. Palma et Tullo coss. 4.^2.
Ad hos usque consules* sanctorum
apostolorum socii episconi dignitatem
consecuti claruerunt.
410. xiii. Ind. vii* Orpbito et Pris-
ciano coss. 2.
411. xiv. Ind. vin. Pisone et Juliano
eoss. 3.
412. XV. Ind. n. Trajano Angusto Y et
Africano coss. i·
CCXIIII Olympias.
415. XVI Ind. x. Prisciano et Celso
coss. 4.223.
414. XVII. Ind. xi. Malso et Bulcisco
eoss. 2.
I Ίνδ. γ'. θ', ύ:;. Κομμίδου (8) χα\ Κερατανοΰ.
Τούτοις τοί; ύπάτοις ιεολέμου χαλεπού έπιβάντος
t|J ΤωμανΙχ ύπδ Περσων χα\ Γδθων χα\ έτέρων
έθνών, Τραΐανδς άπερχδμενος είς τδν τούτων πδλε-
μον &φεσιν ίχαρίσατο (9) των τελών* &χρις &ν έπ»-
στρέψη.
Ίνδ. δ'. ι\ ύπ. Συριανού (10) τδ γ' χα\ Σενεχίω*
voe τδ
Τής Ιεροσολύμων Έχχλησ(ας τρίτος προέστη Ίού-
στος (41) ό έπιχληθε\ς Βαρσα664ίς* δ έχλεγείς ύπδ
των άποστδλων &ντ\ Ιούδα τού προδότου * μεθ* Λ
χαΙΜατΟ(ας έπελέγη ύπδ των αύτών** αγίων άπο-
στόλων.
Β Ίνδ. ε\ ια*. ύπατεία Γάλλου χα\ Βραδουά.
σχβ* ΌΛνμΧίάς.
Ίνδ. ς'. ψ'. ύπ. Παλμά χαΐ Τούλλου.
Μέχρι τούτων των ύ πάτων οί συνόμιλοε των άγίων
αποστόλων έπίσχοιωι γχγονότες έγνωρίζοντο.
Ίνδ. ζ*. ι/. ύπ. Όρφίτου χα\ Πρισχιανού (1^·
Ίνδ. η', ιδ*. ύπ. Πίσωνος χα\Ίουλιανού (43).
Ίνδ. θ'. U'. ύπ. Τραϊανού Αύγουστου τδ t' (44)
χα\ Άγριχανού.
<ntf ΌΛνμΧίάς.
Ίνδ. ι'. ις*. ύπ. Πρισχιανού χα\ Κέλσου.
C
Ίνδ. ια'. ιζ*· Μάλσου χα\ Βουλχίσχου (15).
DGCANGII NOTiE.
scribit. Dion vero apud Xiphilinum per Palmam
Syriae praefectum eaiu Arabiae duntaxat partem ce-
pisse quae Petram attingit, et sub tniMriuni ditio-
nemque Romanonim subjunxisse ait. Sed utrainque
. Arabiam ea tempestate a Trajano expugnatam * vel
inde haurire liceat, quod utriusque metropoles Bo-
stra et Petra, cx quo Romanorum esse coepere, an-
nos suos putare Inceperint. Nam, ut est apud Wil-
lelmum Tyrium* lib. xiii, cap. 2* Fuere Syria! partes
utraque Arabice. Prima , cujus metropolis fuit Bos-·
irum : secunda , cujus fuit metropolis Petra deserti.
Bostruni vero Bussereth sua teiiipcstate dictam idem
ait lib. XVI , cap. 8, et ex eo Jacobus de Yiiriaco
lib. I Hist. Orieni., cap. 47; et Sanutus lib. iii, part.
XIV, cap. I, ubi utriusque metropoleos silum pariter
describit. Bethseret vero vocant Assisx llierosoly-
mytanu:. Dtramque urbem ampliasse, novisq'iic acui-
ficiis exornasse Trajanum, atque adeo privilegio αυ-
τονομίας donasse, vel hinc conjicere est, <|uod an-
M» suos, iit dixi * piiUire exinde coeperint, in ac-
cepti ab Trajano beneiicii argumentum, vel quo
Augustorum gratiam captarent , more tum recepto,
odeo ut quadam civitates diem quo primum Au-
^sti ad se venissent interdum initium anni fecisse
Arailat Suetonius in Octavio, n. 59. Instaurat» vero
a Trajano Bostrensis metropoleos pnecipiium indi-
cium praebent nummi ab incolis cusi, in quibus
Hoea Trajana Bostra dicitor* de quibus egit ia
Nummis antiquis illustratis vir singularis cruditiooii
Joan. Harduinus. Deinde ex hoc Chronici loco sal·
lem docemur qa^ndo haec Arabica expeditio coml· ;;3
gerit, scilicet circa annum vii aut viii Titani. ^
(8) Kepazarov.Lei^. Κερεαλίου ex Fasit» omnibus. ^
(9) έχαρίσατο. Vir doctissimus in libra
De praestantia et usu Numismatum, ubi de similibus ^
tributorum remissionibus agit* hanc siluiC ^
(10) Συριανόν. Fasti Idatiani mss. Syra III Λ
Senecione. Victorius, Prosper, et alii* Smrsh qui la- —
men variant in namero consulatus.
^ (II) Ίονστος. De quo egit pr» exteris CoteleriuS'
ad lib. vii Constit. apostol * p. 297.
(12) npiCJctarov. Ita Fasti Idatiani. Alit Crispi·
num et Solenum habent. ^ ^
(15) ΙΙίσωτος xal ΊονΛιατον. Sic etiam iidoi:<^
Fa^ti Idalii : alii Pisoni Rusticum adjungunt.
(14) Τραϊανού τόε*. \Ί Fasti Idatii. Philon esp^ ^
2.5 : ‘Γπατευόντων fcv Τώμτ^ Λύτοχράτο^ TpaUwiia^
τδ Ιχτον, καί Τίτου Σεςτίυυ Άφρ-.χανοΟ. Perpcram-3
igitur VI habent Prosper, Victorius et Senat4>r. ,
(15) MtLlccv xal ΒονΜσχον. Fasti Idalii rastug^j
Idalsa et \olcisco. Victorius, Prosper el SenatUTi^M
Asta et Pisone. Alii, Basta et Vopisco. Atque ita
genduin.
YAIILC LECTIONES.
L
■■ αύτων oui. P.
613 CHRONICON
β
Ινβ. ip. ιη*. ύπ. Μισσάλα χλ\ Πό^ωνος (16).
Ίνδ. ι/. iO'. ύπ. ΑΙλιανοΟ (17) κα\ Βετέρου.
Ό βασιλεύς ΤραΖανδς ύδρωπιάσα; άπέθανεν έν
Σβλινουντι (18) πύλει τής Σελευκίας··, ών έτών ξε'.
Τωμαΐων ιβ' έβασίλευσεν ΑΓλιος Άδριαν6ς Ετη
κα' (19). *μοΰ ^χμε'.
ετκδ' ^ΟΛνμΛίάς.
Ίνβ· ιί^. α'. ύιε Άπρωνιανοΰ ·· (20) κα\ Νί-
γρου.
Ίνδ. ιε'. β'. ύπ. ΑΙλ(ου Άδριανου Αύγουστου χαΐ
Σαλινάτωρος.
Ινδ. α'. γ'. ύπ. ΑΙλίου ΆβριανόΟ Αύγουστου τύ β 1
κα\ *Ρουστιχίου.
Έπ\ τούτων (21) των ύπατων Ιουδαίων στ^σια-
σάντων (22) ήλθεν Άδριανδς εις 'Ιεροσόλυμα, χα\
Ελαβε τούς Ιουδαίους αιχμαλώτους, 254· όι^^ελ-
•ών είς τήν λεγομένην Τερέβινθον προέστησεν πα-
νήγυριν χαΐ πέπραχεν αύτοϋς είς ταγήν ιττπου Εχα-
στον, χαι τούς ύπολειφθέντας Ελαβεν είς Γάζαν, χα\
έχεί Εστησεν πανήγυριν χαΐ έπώλησεν αύτούς, χα\
Εως τού νυν ή πανήγυρις έχείνη λέγεται Άδρια-
νή (2S). ΚαΙ χαθελών τύν ναύν των Ιουδαίων τδν
Εν ” Ίεροσολύμοις, Εχτισε (24) τά δύο δημόσια, χαΐ
τδ θέατρον, χαΐ τδ Τριχάμαρον, χα\ τδ Τετράνυμφον,
κα\ τδ Δωδεχάπυλον τδ πρ\ν όνομαζόμενον 'Αναβα-
θμοί, χα\ τήν Κόδραν, χα\ έμέρισεν τήν πόλιν είς
Επτά άμφοδα, χα\ Εστησεν άνΟρώπους ίδιους άμφοδ- ^
άρχας** χα\ έχάστψ άμφοδάρχη άπένειμεν άμφοδον *
χα\ Εως τής σήμερον είς τδ τού άμφοδάρχου βνομα
Εχαστον άμφοδον χρηματίζει. Κα\ Επέθηχε τδ
PASCHALE. 614
λ. C. [01. iph.J
115. XVIII. Ind. xii. Messala et Podoiic
foss. 5.
116. iix. Ind. xiii. iEliano etVetere
coss. 4.
Trajanus imperator aqua intercute mo-
ritur Selinunte , Seleuciae civitate, cum
esset annorum lxy.
Romanis xn imperavit iElius Hadria-
nus ann. xxi. Colligantur anni v. mdcxlv.
CCXXIV Olympias.
117. 1. Ind. XIV. Apronino et Nigro
coss. 1.224.
118. Π. Ind. XV. iElio Hadriano Au-
gusto et Salinatore coss. 2.
119. 111. Ind. i. iElio Hadriano Au-
gusto II et Rusticio coss. 5.
Ilis coss. tumultuantibus Judaeis, venit
Hadrianus Hierosolyma, captivisque fa-
ctis Judaeis, Terebinthum, urbem sic ap-
pellatam, profectus, nundinas publicas
instituit, in quibus illos vendidit, singulis
ad equi commeatum aestimatis ; reliquos
Gazam perduxit, ibique, constitutis nun-
dinis, ipsos distraxit, ex quo ad hunc
usque diem nundinae istae Hadrianae ap-
pellantur. Eversa deinde Hierosolymo-
rum templo, condidit duo balnea publica,
theatrum, Tricameratum, Tetranym-
phum, Dodecapylum , quod Anabaihmos
seu gradus prius appellabant, et Codram.
Divisit praeterea urbem in vii vicos, iliis-
que praefecit viros ex iis selectos vicoma-
gistros, ac unicuique vicomagistro vicum
DUCANGIl NOTiE.
(16) ΜεσσάΛα καϊ Πόδωτος. Sic Fasti Idatii
nas. praeferunt : caeteri Pedonem legunt. Vide Pe«
lavium lib. x De doclr. temp., cap. b2 extr.
(17) AlXutrov. L. Lamia dicitur Phlegonti cap. 9.
(18) XsAtrovrri. Ex Gliron. Eusebii, qui in
annis vitae Trajani minime concinit. Vide Sc^ige-
noD.
(19) ’Έτη De annis Adriani agunt Scaliger
ad Eusebium, et lib. v De emendai. iemp., p. 488,
ei Petavius ad Epipban. p. 58.
f20) ΆμΛρστίγον. Leg. Άπρονιανού, ex Fastis.
Vide Norisium in Epist. consul. ^ pag. 77.
(21) *E:sl τούτωτ. Hunc locum ut singularem om-
nhio pluribus expendit Scaliger ad Eusebium, pag.
299, ubi etiam de Terebintho^ urbe a^it : ut et Pe-
tavius ad Epiphan., pag. 595, qui quae hic narran-
tor, partim falsa, partiiu alieno tempore posita con-
tendit. .Ulrumque lector adire potest : nos enim
corsim res pertractamus.
(22) ΊονδαΙωτ ctacicurdrrojr. Vide S^liger. ad
Euseb., pag. 215, 216; et Albupharaijum in Dynast.,
pag. 76.
(23j Πατήγνρ/ς Άδριατίς. Hieron. in cap. xi
Zachariae. Locum exscripsit Scaliger.
(24) Exues. Orosius lib. vit, cap. 15, de Hiero-
solymorum urbe : Quam ilU in optimum statum
murorum exstructione reparavit. Quid sint δημόσια
diximus in Gioss. nied. Gr^cil. Τριχάμαρον aedes
fuit, ni fallor, tribus constans coenaculis, quam alii
τρίστεγον vocant. Τετράνυμφον, quadruplex Nym-
H pbaeum , sed aquarum receptaculum interpretor.
Δωδεχάπυλον, aedilicium xii portis pervium, ut τε-
τράπυλον, quatuor, de quo diximus lib. ii Consian-
tinopoleos Christ., et τρίχυλον, tribus. Αναβαθμοί,
Gradus qui in compitis erant, de quibus egimus in
Constaniinopoii : nam alii sunt άναβαθμοί circenses,
in quibus consistebant factiones. Vita ms. S. Ste-
phani Junioris: '0 δΕ τύραννος τδνλαδν συναθροίσας
έν τψ θεάτρφ τού Ίπτκίδρομίου πρδς τούς άναβα-
θμούς. Ενθα Επιλέγεται τά τού 'Ρουσίου, ubi scilicet
Russata factio circenses spectabat. K^pa, quadra
in Glossis exponitur, sed quid hac voce hic innuatur
fateor me nescire, (iuid sint άμφοδοι er άμφοδάρχαι
diximus iu eodem opere, ubi de regionibus urbis
egimus.
VARliE LECTIONES.
ΣεληνοΟντι τή P, Σεληνουν tJ, V. Σελευκία;. V. Reimarus ad Dion. p. 1147, 97. ·· Απρωνίνου P,
Άπροίίνου R, Άπρωνιανοΰ V, ni. fl. τδν έν. των έν Ρ sola tacente V. άμφοδόχου; IV, alicro in m.
posito
CJ5 CimOXICON PASCHALE. 616
A. C. 101. Iph.
assigna\Il,a quibus ad hunc usque diem
singuli viri vicomagistri nomen relinent.
Urbi quoque nomen suum imposuit,
>£lia ipsa appellata, cum ipse i£lius Ha-
drianus diceretur.
120. IV. !nd. ii. Severo eX Fulco coss. 4.
CCXXXV Olympias.
121. V. Ind. ui. Severo II et Augurino
eoss. 1.225.
122. VI. Ind. iv. Aviola el Pansa coss. 2·
Ilis coss. Hadrianus in iEgyptum profe-
ctus , oppidum Antinoi Thebaidis xdifi-
cat ex a. d· in Kal. Novemhr.
125. vii, Ind. v. Aproniano 11 el Pam-
pino coss. ^
His coss. Apollonius Tyaneus diem
suum obiit.
Hadrianus Nicomediae et Nicaeae fora .
ardificavit, et quadrivia, ac moenia quae
Bithyniam spectant. Cyzici praeterea tem-
plum condidit, et in ea plateam marmori-
bus stravit. Sed et in multis aliis illu-
strioribus civitatibus diversa ac complura
templa erexit , in usque varias statuas
posuit.
124. vni. Ind. vi. Glabrione et Torquato
coss. (A.aN.C. 5651.) 4.
CCXXVI Olympias. >
125. IX. Ind. vu. Asiatico et Aquilino
coss. ‘4. 226·
126. X. Ind. viii. Severo III et Amfigulo
coss. %
Hadrianus imperator paler patriae ap-
pellatur, uxorque illius Augusta.
u
έβυτου δνομα ::<5λει, Αίλίαν aOtljv όνομάοας
(25), έπειδή ΑΟ.ιος Άδριανδς έλέγετο.
Τνδ. β'. δ', ύτε. Σεβήρου Φούλκου (26).
trxe' "ΟΛνμΛίάς,
Ίνδ. γ*. ε'. ύπ. Σευήρου τδ β'χαΐ Αύγουρίνου (27).
Ίνδ. δ*. ύπ. *Α6ιδλα κα\ ΠανσΑ.
Τούτοις τοίς ύπάτοις Άδριανδς είς τήν Αίγυπτον
παρεγένετο, χα\ χτίζει τ1)ν Άντινδου (28) τής 0q-
βαΐδος, πρδ Καλενδων Νοεμβρίου.
Ίνδ. ε'. ζ'. ύπ. Άπρωνιανοΰ τδ β* χα\ ΠαμπΙ-
® νου (29).
Έπ\ τούτων των ύ πάτων 'Απολλώνιος δ Τυα-
. νευς (30) καταστρέφει τδν βίον.
Άδριανδς έν Νιχομηδείφ (51) χαΐ Νιχαίφ άγοράς
έποίησε χα\ τετράπλατε ίας χα\ τά τείχεα τά πρδς τΙ|
ΒιΟυνίφ · 6τι γε μήν χα\ ·· έν Κυζίχφ ναδν Ιχτισεν
χα\ τήν έν αύτή πλατείαν έστρωσε μαρμάροις. ΚαΙ
έν πολλαΖς δέ άλλαις έπισημοτέραις πόλεσι ναούς
διαφδρους χα\ πολλούς άνέστησεν, χα\ Αγάλματα
ποιχ(λα Ιδρυσεν έν αύτοις.
Τνδ ς*'. η . ύπ. Γλαβρίωνοςχα\Τορχουάτου**(32)·
σκς^ ’ΌΛνμπιάς.
^ Ίνδ. C· 9'. ύπ. 'Ασιατικού χα\ Άχυλίνου (53).
Ίνδ. η', ι'. ύπ. Σεβήρου τδ γ' >?α\ Άμβιγου-
λου·* (34).
Άδριανδς ό αύτοχράτωρ πατήρ πατριδος (3.5) άν-
ηγορεύθη χα\ ή γυνή αύτού σεβαστή.
DUCANGll NOTiE.
(25) AlMar ainiir ότομάσας. Nummi Adriani ,
apud V. C. Joaii. Harduinum, et alios. Euseb. lib. iv
Hist, eccl.^ cap. 7; Epiphanius, lib. De ponder. et
mensur. n. 19, etc.
(26) Σεβήρον καΐ ΦούΛκου. Fasti Idaliani mss.
Severo JJ et Fulgo. Prosper ; Serviliano et Fausto.
Cacleri Fulvium vocant , i^ue est Antoninus, post-
nioiluin imperator. Pius dictus, ut est apud Capito-
linum.
(27) Σεβήρον . τό fi, καί Αύγοιφί9του. Prosper,
Vero et Augurino. Idalius, Vero JJ et Augure. lu
etiam Victorius, Senator, et alii.
(28) Ti\r 'Artirdov. Quae Άντινύεια dicitur Ste-
phano, de qua praeter ejus interpretes, Scaliger ad
Euseb., Casaubonus el Salmaslus ad Spartianum ,
Saiitainantius in commentariis Uistor., Joan. Har-
duinus in Nummis illustr., elc.
(29) Rarxirov. Fasti Idatii mss. Apromano et
Pampino. Sed leg. Pastino. Hos coss. miscent Pros-
per, Victorius et Senator, qui Torquatum consulem
anni proxime sequentis cum Paterno, Glabrionem
cum Aproniano jungunt.
(30) "ΑΛοΧΖωτιος Τυανεύς. Syncellus Nerva inri-
neranle decessisse Apolloaiuni ait, auctoreinquePhi-
tosiraliim laudat, qui tamen hoc non exerte scribit.
(31) *Er ΝικομηδεΙςι. Quae sub an. iv, eJosdciB
Hadriani cUm vicinis urbibus eversa fuerat : ad qua-
rum instaurationem de publico is largitus est im-
pensas, ui ait Eusebius in Chron., et exeo Georgius
Syncellus, et Senator in Fastis.
(32) ΤορκονάτοΌ. Sic emendavimus ex edit. Sca-
lig. et Fastis, cum prave editum esset, Τουρωνάτου.
(35) Kal ΆκνΛΙτου. Sic Fasti Idatii· Prosper,
W Quinttllo. Victorius et Senator, Quinto. Is nempe vo-
cabatur Q. Vettius Agwlinus.
(54) Σεβήρον καϊ Άμφιγω)Χον. Idat. Vero JJJ et
Ambigulo, Prosper, Victorius, Senator, etc. Vero et
Ambiguo. Sed leg. Vero JU et Ambibulo. ex veteri
inscript. et anonymo Cuspianiaui contendit Norisius
pag. 79, proindeque pro Άμβιγούλου, legendum 'A μ-
βιβούλου, tametsi ita prxliilisse codicem scriptoris
ex Idalio appareat. Sic Severum et Antoninum per-
peram scriptum apud Theophiliim Jnstit.de excusat.
pro Vero et Antonino observarunt alii. Sed cum Ve-
rum et Bibulum scribat Capitolinus in Pertinace,
quem iis coss. natum tradit, videat lector quem
sequi velit.
(55) Πατήρ χατρίβος. Ex Chron. Eusebii, ubi
Scaliger. Vide etiam Georgium Syncellum.
VAIUA LECTIONES.
*· και om. P. *· Τουρωνάνου U. Άμφιγουλου P.
«1ί
Ίνί. θ', (α'. ύπ. Τιτιανου χα\ Γαλλιχανου.
255 Ίνδ. ι'. ιβ'. ύπ. Τορκουάτου χα\ Λίβωνο;.
Έπ\ τούτων των ύπατων (36) σεισμού γενομένΟυ
Νικομήδειας*· χα\ Άορίας της Βιθυνίας τά πολλά
χατεστράφη.
ΌΛυμ:ΐίάς,
Ίνδ. ία', ιγ*. ύπ. ΛΙαρκέλλου καΐ Κέλσου.
Ίνδ. ίβ'. ίδ'. ύπ. Κατου/Λίνου χα\ Λίβωνος (57)
τδ S'.
Ό έν Τόδω (3S) χολοσσδς έπ\ της άρχής Άδρια-
νού πρώτος*· έκινήΟη.
Ί'>5. ιγ'. ιε'. ύπ. Ποντιανού χα\ 'Ρούφοο.
6ΐί(
Α Α. C. !<>ι. ir-b-i
1127. XI. Imi. ιτ. Tiliano ct Gallicano
C05S. 5 .
i^S, \!i. Ind. X. Torquato el Libone
coss.
Ilis coss. Nicotnediic et Aoriae in Bi-
thynia para niaxioia corruit cx terne
motu.
CCXXVJl Olympias.
If!9. xiii. Ind. xi. Marcello ct Celso
coss. 1 . 227.
i50. XIV. Ind. xii. Catullino el Libone Π
coss. i·
Colossus Rhodius imperante Hadriano
primum motus est.
^ 131. XV. ind. XII. Pontiano ct Rufo
CHRONICOX PASCHALfi.
Ίνδ. ιδ*. ις*'. ύπ. Αύγουρίνου και Σεργιανού (39).
Άκύλα; (40) έγνωρίζετο, δς ην πενθερδς Άδρια-
νού τού Ρασιλεως.^ΙΙν δ^ *Έλλην^ ώς ’Λδριανδς, άπδ
Σινώπης τού ΓΙδντου όρμώμενος, ύστερον δ* έβαπτί-
σθη, πείσΟεις ύπδ των άποστδλων.^ΙΙνδέ χα\ αστρο-
νόμος, χα\ έγχαλούμενος περ\ τούτου άπδ των τής
Εκκλησίας, κα\ μή πεισΟε\ς, μετέπειτα τά .Χριστια-
νών *^ άδετήσας, προσηλυτεύει (41) τε ** Ίουδαίοις
χαΐ περιτέμνεται Ιουδαίος, και έμπύνως μαΟών τήν
αυτών διάλεκτον κα\ τά ·· στοιχεία έρμηνείαν έαυτφ
έρμήνευσεν ούκ δρθψ λογισμώ, άλλ* δπως διαστρ^ψη
τινά τΧν όητών. Ταύτα Ιστορεί (4ά) Έπιφάνιος ” ό·*
Κύπριος είς τδν λόγον αύτού τδν περ\ σταθμών και
μ4τρων.
coss. 3.
132. XVI. Ind. χιν. Augurino et Scr-
giaiio coss. 4.
Aquila florebat, socer Hadriani impe-
ratoris. Erat autem paganus, et ut ILadria-
nus, Sinope urbe Ponti oriundus. Postea
vero baptismo donatus est, ab apostolis
ia fide eruditus. Sed cum esset astrono-
mus, coque nomine a fl.ielibus in.siimila-
reliir, neque potuisset persuaderi, spreta ^
poslmodum Christiana religione, sese Ju-
daeis adjunxit proselytus, ab iisqiie circum-
cisus Judxus factus, et magno labore eo-
rum linguam edoctus, secundum elementa
interpretationem (sacrorum Librorum)
sibi ipsi confecit, illos interpretatus non
recto quidem consilio, sed ut quosdam
in iis locos interverteret. Haec refert Epi-
plianius Cyprius in libro Ds ponderi^
bus el mensuris.
σκη' *ΟΛνμΛΐάς.
Ίνδ. is'. ιζ'. ύπ. Ίεβερίου *· (43) καί Σισίννου.
CCXXVIII Olympias.
15^. XVII. Ind. χν. Tiberio ct Sisinno
COSS: L228.
DUCA.NGll NOTifi.
(36) T.vl τοντωτ τώτ ύΛάτοίτ. Chronicon Euse-
bii, el ex eo Gvorgius Svncellus : Νικό πόλις κα\
Καισάρεια σεισμώ κατεπτο)9ησαν, atque inde emen-
dandum l^broiiicon, in quo perperam Nicomedia pro D
Plicopoli, et Aoria pro Cccsarea irrepsit, delemlaqne
vox τής Βιθυνίας. Quippe paulo ante Nicomediie ca-
sum retulit idem Eiisebins, el ex eo scriptor Cliro-
nici ad ann. vii Adriani. Dc Nicopoli supra egimus.
[In aiiiiot. nostra dele verba τής Βιθυνίας, qu£ in
Chronico non debebat delere Dncangins.l
(57) Αίΰωνος. lla Fasti Idaliani. Alii Aprum Ca-
tullino collegam adjungunt, ut et vcliis inscriptio.
(38) *0 er *Ρόδω. Vide qii;e de Colosso Rhodio
congessit Allalius ad librum Philonis De vii orbis
miractUis,
(39) Σεργιανον. Fasti Idaliani inss. Auguriano el
Sergiauo. Ahi Augurlium et Sevetianum habent ;
atque sic legendum.
(40) ΆκήΛας. Qnne hic de Aquila, el ejus ciim
Adriano aflinilaie narrat scriptor, hausit ab Epi-
plianio, lib. i De pouder. et meusur., ii 1.5, 14. qiii
Aqiiilani non πενΟε^^δν, sed πενΟείϊ/ίδςν Adric.ni fuisse
scribit. Sed hac omnia fabulosa, et ab otiosis coii-
flcla Videri censet Peiavius in Nol. ad euindein Epi-
phaii.
(41) 77/)οσή^?;Γ(?ς. Editio Scaligeri : προσηλυτεύει
τε Ίουδαίοις.
(12) Tavra Ιστορεί. Tota h;ec perioche decsl In
cod. Holsionii.
(43) Τεβερίον. Scaligeri edit. Τιβερίου. Victorius
VARIiE LECTIONES.
·· Scribendum τής Βιθυνίας κα\ Καισαρείας. Vide Dncangii annol. *· πρώτον P, Vide quae dixiitr.ii
ad p. 162, A. Ubi qua? conlulimiis augeri possunt loco Paiisanim I, 22, 2, καί Φαίδρα πρώτη ΙνταύΟα ειόεν
Ιππόλυτον ct fortasse Diodori, vol· I, p. 680, 31. τά των Xp. P. *· προσήλυτό; τε PV , προσηλυτεύει
Epipbanius. Conf. pag. 26*6', B. »· καί τά. κατά P. Επιφάνιας, p. 171 C. ed Pelav. “ ύ oiu. P.
·· Τ·6ερίου R, TtCspiou P.
PaThol· Gk· ICIL . ^
619 CHRONICON PASCHALE. m
A. C· [01. Iph
454. xvin. Ind. i. Severo et Varo coss. 9.
Hoc auno Apelles et Aristo, quoniqi
meminit in sua Hhloria ecclesiastica Eu-
sebius Pamphili, librum apologeticum pro
religione nostra Hadriano imperatori
porrigunt.
155. m. Ind. n. Pontianoll et Aqui-
lino coss. 5.
156. XX. Ind. ni. Commodo et Pontia-
no 111 coss. 4.
CCXXIX Olympias.
137. XXI. Ind. iv. iEliano et Balbino
coss. i. 229.
His coss. iElius Hadrianus cum pau-
cis diebus aegrolasset, vita excessit, cum
annorum esset Lxxvn.
Romanis xiii imperavit ^lius Anto-
ninus Pius annos xxiii. Colliguntur
an. V. MDCLXvin. (A. a M. G. 5567.)
138. I. Ind. v. Camerino et Nigro coss. 2.
139. II. Ind. vi. Antonino Augusto el
Pnescnte coss. 5.
Cerdo Marcioni tarum baerescos prin-
ceps, cum Christianis aliquando Romae
versatus, eadem quae illi sentiens, postea
pravam doctrinam disseminavit, alium di-
cens esse Deum quem hi praedicat, qui
Christi Pater non fuerit, alterum no-
tum esse, alterum vero ignotum : ac
A
’Ινδ. a\ ir/. ύπ. Σεβήρου xa\ Ούάρου (44).
Τούτψ τψ Ιτει Άπελλής κα\ Αρίστων, ών μέμνη-
ται Εύτέδίος (45) ό Παμφίλου έντί) 'ΕακΛησιαστιχϋ
αύτοΟ ίστορίφ, έιτιδίδωσιν άπολογίας σύνταξιν περί
τής καθ’ ήμ5ς θεοσεβείας ’Λδριανώ τψ βασιλεϊ.
Ίνδ. β'. ιθ'. ύπ. Ποντιανοΰ (46) τδ β' κβΐ Άκυλί-
νου.
Ίνδ. γ'. κ'. ύπ. Κομμόδου κα\ Ποντιανού τδ γ* (47).
σκΟ^ ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. δ', κα'. ύπ. ΑΙλιανοΟ (48) Καίσαρος^* κα\
Βαλβίνου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων ΑΓλιος Άδριανδς νοσή-
® σας (49) όλίγας ήμέρας έτελεύτησεν, ών έτών οζ'.
256 Τωμαίων ιγ' έβασίλευσεν ΑΓλιος Άντωνινος
6 εύσεβής 2τη κγ* (50). *Ομοΰ ,εχξη'.
Ίνδ. ε'. α'. ύπ. Καμερίνου (51) κα\ Νίγρου.
Ίνδ. ς^. β'. ύπ. Άντωνίνου Αύγούστου ( 52 ) κα\
Πραισέντου*·.
Κέρδων (53) τής^* κατά Μαρκίωνα (54) πλάνης
άρχηγδς, ποτέ μέν συνών τοϊ; έν Τώμη Χριστιανοίς,
ποτδ δδ παραδιδάσκων κα\ λέγων δτι άλλος έστ\ν ό
ύπδ του νύμου κηρυττύμενος βεδς, ό μή ών Πατήρ
του Χρίστου, καΐ τδν μδν γνωρί^εσΟαι, τδν δδ άγνω-
στον είναι, κα\ τδν μδν δίκαιον, τόν δδ άγαθδν ύπ-
άρχειν, ώς άπδ των κατά Σίμωνα τδν Μάγον £χων τάς
DUCANGH NOTiE.
et Prosper, Tiberio et Silano. Fasti Idalii, Hibero et
Sisenna. Senator, Hibero et Silano. Is porro Julius
Silanus Sisenna vocabatur : alter vero Hiberus.
(44) Σεβήρον καΐ Ούάρου. Idat. Severo III et
Varo. Prosf^r et Victorius, Seraiano II et Vero. Se-
nator, Sergio II et Vero. Sed legendum Σερβιανού
χα\ Ούέρου, ex veteri inscriptione docet Norisius,
pag. 82.
(45) Qr μέμγτρται Εύσέβιος. Meminit quidam
Eusebius lib. iv Hist. eccl. aliquot apologiarum pro
Christianis Adriano oblatarum, Aristidis et Quadrati
cap. 5, Antonino Vero Justini Martyris, cap. 8 ei 22.
Sed dc Apelle et Aristone silet, tametsi Aristonem
Pellaeum laudet cap. 6, non indicato operis titulo.
Jure igitur totam hanc periochen omittit Codex
llolsienii.
(4^ Uortiarov. Fasti Idatli , Pontiano et Aqui-
lino Rufo. Prosper, Victorius el Senator, Pompetano
et Atiliano. Atque ita legendum ex veteri lapide
colligit Norisius, p. 85.
(47) Uorttarov td f. Pompeianum II habent Fa-
sti alii. Ita alterum consulatum frustra quaerebat
Casaubonus ad Capitolinum in Marco, a quo Pom-
peianus bis consul factus dicitur : siquidem anno
superiori hanc dignitatem obtinuerat.
(48) AUiarov. Idal. Cessare II et Balbino. Sena-
tor, L. jElio et Balbino. Prosper, Lmlio et Balbino,
ubi scribendum L. JElio, nempe Vero II. Proinde
hic legendum esset Αίλίου, nisi ita ejusmodi efferre
nomina solemne esse scriptori constaret, iit de Oc-
taviano, iiberiano, et aliis observavimus. Vide P.i-
giiiin in Prolegom. ad Disseri. Ilypat. n. 23.
(49) Νοσήσας. De morbo et anno aetatis quo
Adrianus interiit, agit Scaliger ad Euseb., p. 218.
(50) 'Έτη xf. Annos imperii Antonini Pii plu-
ribus expendunt idem Scaliger lib.v De emcnd.temp.
p. 498, et Petavius ad Epiphan., p. 395.
(31) Καμερίνου. Non plane video cur Camerino
Antoninum Pium adjungant Fasti SaviUiaiii apud
V.C. Henr. Dodwelluin, nisi forte quod ab illo ii ini-
tium ducant.
(52) Αντωνίνου Αύγ. ii addunt iidem FskSlU et
recte : nam primum consulatum gesserat cum Ca-
tillo Severo anno iv Adriani , ut est apud Capitoli-
num. Sed et eumdem numerum ascribit utrique
consuli Florentius Wigorn., ita ut ad hunc annum
referenda sit inscriptio allata a Sponio in Miscell.
erud. antiq., p. 352, Ca*$. Antonino II et Prcesenie II
cos. Secundi istius Antonini consulatus meminit
idem Capitolinus
(53) Κέρδων. Vide Cbron. Prosperi, et Scaligc-
rum ad Euseb. praeter Baron. et al.
(54) Μαρκίωνα. De haeresi Marcioni tarum, unde
fluxit Manichaeorum harresis, agunt passim scripto-
res, ac in primis Epiphani us, haer. 42, n. 1, ubi
Petavius de tempore quo is vixit sat fuse disserit, ut
et Joannes Pearsonius in Dissert. dc annis priorum
Romae episcoporum, cap. 8.
VARliE LECTIONES.
Καίσαρος oin. P. Πραισεντίνου V. τής. τις R.
621 CHHONICON
/
άφορμάί.·ϋς έν τοίς μετά ταυτα διάδοχον Ιτ^ζ Mao-
κίων? Γίοντιχδν;
Μνο. ζ*. γ*. ύπ. '‘Αντωνίνου Αύγουστου (δο) τδ §'*
χαΐ Μάρκου Αύρτ^λιανοϋ Βήρου ufoO αύτοΰ.
σΧ ^ΟΛνμπιάς.
Ίνδ. η'. ύπ. Σεβήρου τδ δ' κα\ ΣιλανοΟ ί56).
Ίνδ. θ', ε'. ύ-, 'Ρουφινου και Κουαδράτου (57).
Ίνδ. ι\ ς\ ύπ. Τορκουάτου^· κα\ Ήρώδου ί58).
"Ινδ. la'. ζ’. ύ-.Άβιδλα (59) κα\ Μαζίμου.
σΛα' ΌΛυμπιάς,
Ίνδ. ι^'. η*, ύπ. Άντωνίνου Αύγουστου τδ γ^ (60)
χα\ Αύρηλιανοΰ τδ β'.
Ίνδ. ιγ'. θ', ύπ. Σεβήρου τδ ε' χα\ Ούηρίνου (61).
Ίνδ. ιδ'. ι'. ύπ. Αάργου χα\ Μεσσαλινου.
PASCHALE. C22
Α. C. [ΟΙ. Ι;)1ι.]
Illinc quidem justum , alterum autem
1)0)ium, acceptis a Simonis Blagi deliriis
«ejusmodi opinionibus. Is vero postbaec
successorem habuit Harcionem Pon-
ticum.
110. III. Ind. vii. Antonino Augusto II
et Marco Aureliano Vero filio ejus coss. 4.
CCXXX Olympias^’
141. IV. Ind. vni. Severo IV et Silano
coss. 1.230
M2. V. Ind. IX. RuOtio et Quadrato
coss, 2,
143. VI. Ind. x. Torquato et Herode
coss. 5.
144. VII. Ind. xi. Aviola et Bfaximocoss. 4.
CCXXXI Olympia$,
145. vni. Ind. xii. Antonino Augusto III
et Aureliano II coss. 1. 251.
146. IX. Ind. xin. Severo V et Yerino
coss. 2.
147. X. Ind. xiv. Largo et Messalino
coss. 3.
Τούτοι; το?ς ύπάτοις άρεσις (62) έγένετο των Ilis coss. ses alienum remissam ab An-
DUCANGII NOTAi:.
(55) ΆντωτΙνον Αϋγ. τδ fi. Varie hic annus in
Fastis coss. consignatur. In Matianis, Antonino II et
Pue^enie. Apud Prosperum, Victorium, Senatorem,
Marianum, etc., d^Ost numerus consulatus. Floren-
tius Wigorn. utrique II assignat. Sed 111 Antonino
recte subdunt Fasti Savilliaui, in quibus pariter pro
Pra'$enie, Aurelius Caesar Antonino collega adjungi-
tur. Ad hunc annum referuntur verba Capitolini ;
Adhuc quiTitorem et consulem sccnm Pius Marcum
designavit, et ('asaris appellatione donavit, cui forte
suffectus Prasens, nisi ille Pra*scnti suffectus fuerit.
Filium autem Antonini Marcum Aurelium Verum
vocat scriptor Chronici, quod ab eo adoptatus, et
pro Annio Aurelius dictus fuerit, quod in familiam
Aureliam adoptionis jure transisset, inquit Capito-
linus. Nec refert quod Aurelianus hic dicatur, cum,
quemadmodum non semel hic indicamus, scqiiioris
aevi scriptoribus, ac priesertim auctori Chronici,
solemne sil uti hoc additauiento in similibus vo-
cibus appellativis. [Rrravit igitur Chilmeadiis ad
Halalain, p. 225, 8. 3t)6, 16. cd. Bonn.]
'(56) ΣιΛανον. Ita Marianus. At Prosper, Victo-
rius, Senator, Matius, et Florentius Wigorn. Silva-
num vocant. In Fastis 8ανίΙ1ίηιη8Σιλογάς scribitur :
vocabatur quippe ille M. Peditcaus Silogn Priscia·
nus. Vetus inscriptio apud Sirinonduni ad Sidonii
carmen 9, Dedic vm Kal. Jun. T. lioenio Severo et
M. Peducao Siloga cos.
(57) Xai Κοναδράτον. Sic Fa^^ti Matiani et Sa-
villiani. Sed Prosper, Victorius, Marianus, etc. Tor-
quatum recte hic prseferunt.
(58) hal Ήρώδου. Αττικού Fasti Savilliani, qui
idem est : is enim vocabatur Tib. Claudius Atticus
Herodes, ut est in vel. inscriptione apud Georgiiim
Velherum iii Itiner., pag. 377. Marci praeceptor, de
quo multa commentatus est Salmasius in notis ad
iuscriptionem ejusdem Herodis Attici.
(59) "ΑδίόΛα. Sic Prosper, Victorius, Senator, Bla
rianus et Wigom. At Fasti Matiani el Savilliani
Avitum habent. Item conciliant qui hoc anno coss.
legunt Lollianum Avitum, et C. Gaviuni Maximum.,
Verum Panviniiis Lolliano C. Gavium. C. F, Maxi--
mum Avitum adjungit.
(60) Τό γ\ Legendum τδ δ". De hoc enim consu-
latu sic Capitolinus, ubi de M. Aurelio, qui hic
rursum Aurelianus dicitur : Secundum etiam consu-
lem designavit, cum ipse quartum pariter ini-
ret.
(61) Οντ\ρίνου. Ctarnm et Sevemm coss. hoc
anno pricferunt Fasti Matiani, Savilliani, Clarum et
Claudium, qui idem est cum Severo. Hos Prosper,
Victorius, Senator, Marianos, et alii oiniUunt : sed
post consulatum Aviol® duos alios consulatus inter-
serunt, scilicet Antonini III et Aurelii : et consula-
tum Grati et Seleuci. Spartianus ait Severum imp.
natum Erucio Claro bis, et Severo coss,
(62) Άρεσις. Mellitus in Brevi temporum F.\-
positione ms. Iste pro hoc tale cognometitum actepit,
qui in omni regno Romano cautionibus incrnris cun-
ctorum hominum debita relaxavit: unde Pater patiiat
appellatus est. Ex hoc porro Chronici loco, ei aliis
ex Dione vel Xiphilino petitis, conficit Scaliger ad
Eusebii ('hronicon pag. 209, remissiones illas Fisca-
lium debitoriiin per indictiones facias; id est per
tria lustra, seu annos xv, indeque indiciionuni ori-
ginem arcessendam. Sed an quod Pio iribiiit Chro-
iiicon ad Adrianum aut Marcum, qwi pecnriiam, qna
fisco debebatur, provinciis concessit, ut scribit Sena-
tor, referri debeat, addubitat Spanlicinius lib. De
usu et praestantia veter, numism., cum altum; inquit,
apud auctores in rebus Pii de eo facto sil silenliiiin.
Vide quje de ejusmodi reliquorum remi :Sionibus
docte, ul solet, conimenlalur idem vir enidiliis, pag.
811 ; praeterea Syncellum, p. 558 ; et Sirmoiiduiii ad
carmen 13 Sidonii.
Τουρκουάτου P sola.
VABI/E LECTIONES.
823 CHRONICON PASCHALE. C24
A. C. |Ol. Iph
lODmo Pio, et tabulae fiscales exusue
.«unt.
148. XI. Ind. xv. Torquato II et Ju-
liano coss. 4.
His coss. Africanus niorilur.
CC XXXII Olympias.
149. XII. Ind. i. Orpiiiio el Prisco
coss. 1. 252.
150. xni. Ind. ii. Glabrione et Ye-
iere coss. 2.
151. XIV. Ind. iii. Gordiano el Marxi-
mo coss. 3.
152. XV. Ind. iv. Glabrione II et Jumi-
lio coss. 4.
CCXXXIH Olympias.
153. XVI. Ind. v. Praesente et Uiifino
coss. 1. 233.
154. XVII. Ind. vi. Commodo et Late-
rano coss. 2.
155. xviii. Ind. vii. Sev^o VI et Sabi-
nlano coss. 3.
156. XIX. Ind. viii. Silano et Augu-
flno coss. 4.
CCXXXIY Olympias.
157. XX. Ind. ix. Barbaro et Regulo
coss. L 254.
158. XXI. Ind. x. Tertullo et Sacer-
dote coss. 2.
χρεοφειλετών ιταρά Άντωνινου Εύτεβου;, y.a\ ο! τα-
μιαχο\*^ χάρ-ζαί δωρεάν εκαΰΟησαν.
Ίνδ. ιε'. ια\ ύτ:. Τορκουάτου τό β' χαΐ ΊουλιανοΟ.
Έπ\ τούτων τών υπάτων *Αφρικανδς (05) τελευτή.
σΑβ' Ό.ίυμ.τίάς·.
Ίνδ. α'. ύπ. Όρφίιου (04) xa\ ΙΙρίσκου.
Ίνδ. β\ ιγ\ ύπ. Γλαβ^ίωνος (65) xai Βετέρου.
Ίνδ. /. ιδ'. ύπ. ΚονδιανοΟ^· (66) xa\ Μχξίμου.
Ίνδ. δ", ιε'. ύπ. Γλαβρίωνοςτδ β' χα\Ίουμιλ{ου (07).
3 cAy ^ΟΛυμΛίάς.
Ίνδ. e', ι^. ύπ. ΗραΙσεντος χα\ 'Ρουφίνου.
257 Ίνδ. ς*. ιζ\ ύπ. Κομμόδου χα\ Λατερα·
νοΰ (08),
Ίνδ. ζ\ er/, ύπ. Σεβήρου τδ ς* (69) χα\ Σαβινια-
νου (70).
Ίνδ. χ\\ ιΘ'. ύπ. Σιλβάνου χα\ Αύγουρινου.
aAS' *ΟΛνμΛΐάς.
Ίνδ. θ', χ'. ύπ. Βαρβάρου (71) χαι 'Ρηγούλου.
Ίνδ. ι'. χα'. ύπ. Τερτύλλου χα\ Σαχερδδτου.
DUCANGI1 NOTiE.
(65) \\ρρικατός. Quis ille Africanus qui Anto-
nino Pio iiiiperaiilo mortem obierit, non omnino
exploratum : neque enim li.ec de Africano historico
iiossunt intelligi, ut qui IlUloriani ad Antonini lle-
iogubali perduxerit, ut i.ifru observamus : sed el
neque de Africano iiistonco Ciinsiiano, qiii sub Se-
vero visit, ut est in Chronico Gneco Kusebii, quem
alium a chronographo exi^siiinai Scaliger, qni non
alius videtur ab illo Alricano, qiieni sub Pertinace
un:i cnm Porphyrii» ttoruisse testatur auctor Chro-
nici ab Adamo ad Leonem Sapientem : Ιΐυρφύρ.ος
φιλόσοφο; ό κατά Χρυτίχν.ΰν γράψα; , χα'ι ’Λφρ·.-
χανδ; σοψώτχτο;. Proinde is forte fuerit Africanus
Cestorum sciptor, quem llenricus Vales. us ad Eu-
sebii lib. vi ilisi. eccL, cap. 51, paganum fuisse
probare conatur. Vi rum cum Georgius ^yncelliis
euindeui esse Africanum chronographum, qui xi;
Ιστορίχς έν πενταβΐβλω scripse.ni, et qui τΐυν Κι-
στών libros IX, quos Alexandro Severo drcaveril,
evanescit conjectura viri dociissimi. Nam quod i.i
Cestis nulla forte occurrat Christianismi nola, imo
Paganismi plurima insint argumenta, id mirum vi-
deri minime debet, siquidem opus suum principi
pagano inscripsit.
((54) 'Of^irov. De his coss. consulendus Norisius
in Epist. consul., pag. 89, 90.
(65) ΓΛα6ρΐΛ)νος. Ita Fasti Idatiani, Prosperi,
Victorii, Senatoris, Mariani, e c. AtSavIlliani, Γαλ-
λιχανοό χαι Ούέτηρος praeferunt, ut Panvinius et
alii.
(66) Kofidiatou. Editio Scalig., Κονδιανου. Fasti
alii Gordianum vocant. Sed Condianus rursum oc-
currit anno Chr. CLXxx. in Fastis Idalii etCiispiiiiani :
cujus illius forie fuit Sexius ille Condianus sub Com-
modi». qiicinMavimi til um fuisse ait Dio ajiud Xi-
philinnni : Condiani vea» (sc enim leg. pro Cort-
diaui recte advertunt Casauhonus el Salmasiusj ine-
niinil Lampridius in eodem (Commodo, ita ut forte
Condianus Maximus appellatus luerit.
'(57) ’ΊονμιΛίου. Fasti Idat., Uumillio. Savilliani,
'ϋμμού/.ου. Senator el veleres n^cripl.. lloinulo. vel
Homullo. Alia nuper cdila a viro «.o lisOino J(»aii.
Mabillonio in Itinere It.ibeo. Glabrione ci Uomnlio
coss. Prosper, Victorius, .Marianus el W.gorn., ito-
mulo. Oinnli meminit Capiiol.uis in Iho et in
Alexandro. Vide CaNaubonum ad eumdein, pag. 54,
et :N(»risium, pag. 91.
(68) Κύμιωδυυ κ<ά Αατ. Capitolinus in Vero :
Posl Qutvsluram slatiin cos. factus csl cum Sexulio
Laterano.
(o9) Σεβ.'υ^υ τύ ς\ Delenda b;ec nola munera-
lis. eum absit a Fastis Idalii el abis, in <|uibns hi
coss. ita n uniiiaiilur. Sfihiuum el Severum Fasti
Savilliani. Verum el Sabinum habent Prosper, Vi-
ctorius, .'^enator; pnclerea .Marianus, ubi liac ad-
dit, qui Civsaris prcuceptores fuerunt. Sed unde hau-
serit videam aiii.
(70) XiaCurou. Eddio Scalig., Σι>6α'/ού. Fasti
Savillia.ii. Σουλιανδ; καΐ .\ύρ.α/ό,. Silo iiium et Au-
gurinum hahenl caileri. Vide Nonsium, pag. 197.
(71) Buj 6Jpou. Ita Fasti Saviiliaui ct Prosper ;
caeteri iiarbalum legunt.
WWJE LECTIONES.
ταμειαχο\ P. *· Κορδιανου P. Σιλανου P, Σισβανου R.
6SS
ΠολύχαρτΓος (7i) Σμύρ'Π^ς έπίσκοπος, άνήρ θαυ-
μάσιος, χα\ τίϋν Αποστόλων ού μόνον Ακουστής,
άλλά κα\ ύπ’ αύτών έπίσκοπο; καταστάς, Ιτι περιών
έν τω βίφ, γενόμ^νος έν *Ρώμη έπ\ Άνικήτου έπι·
σκότΓου διά ζήτημα ττ£ρ\ τής του Πάσχα έορτής πολ-
λούς των άπδ Ούαλεντίνου κα\ Μσρκίωνος αιρετικών
τω του Χρίστου ΰγιει λόγω έπεστρεψεν/ϋς κα\ Μαρ-
χ{ωνί ποτέ εις δψιν αύτοΰ έλΟόντι κα\ ι^ήσαντι, ΈΛί-
γ£rώσJί€/c ή/^^c; άπεκρίΟη · *ε.τιγιrώσκω σβ
ΛρωτόΓΟΚον τού lazarUf ώς Ιστορεί Είρηναίος.
Ινδ. ta'. κρ\ ύπ. ΚυΐντΛλου *· κα\ Πρι'σκου.
Τ/δ. ι8'. κγ*. ύπ. Βραδουά*· κα\ Ούήρου.
ΈπΙ τούτων των ύπάτων έσφάγη ΑΓλιος ΆντωνΓ-
νος έν Προκονήσω·· (75) ών έτών ξζ*.
Ρωμαίων ιδ' έβασίλευσεν Μάρκος Αύρήλιος Άν-
τωνίνος ό κα\ Ούήρος, υΐδς (74) Άντωνίνου τού Εύ-
σεβοΰς, κα\ Αούκιος Αύρήλιος (75) Κόμμοδο; άδελ-
φδς αύτοΰ έτη ιθ'. *Ομοΰ ,εχπζ'.
626
ιοί. Iph.l
Polytarpus Smyrnae episcopus, vir
admirandus, et apostolorum auditor, ab
iisquG coiistilulus episcopus, cum vita
adliuc superstes, Uomae, Aniceto epi-
scopaUiin obtinente, ob controversiam
dc Pasrbatis festo versaretur, complu-
res ex Valentini cl Marcionis liaerelico-
nim sectatoribus sano Christi verbo con-
vertit. Is Marcioni aliquando sibi in fa-
ciem occurrenti , ac dicenti , Agnosen
nos? respondit. Agnosco U primogeni·
tum SatancB, quemadmodum narrat Ire-
nsciis.
159. xxii. Ind. ii. Quintilio et Prisco
B coss. 6.
ICO. xxni. Ind. xii. Bardua et Vero. '
coss. 4·
His coss. interfectus est JE\\u% An-
toninus in Proeconeso, annos natus lxvii.
Romanis xiv imperavit Marcus Aure-
lius Antoninus, qui et Verus dictus, Alius
Antonini Pii , et Lucius Aurelius Com-
modus , illius frater, ann. xix. Colligan-
tur anni v. mdclxxxvm.
CHRONICON PASCHALE.
A A. C.
DUCANGIl NOT.C.
{Ti) Πολύκαρπος, Ex Eiiscbio lib. iv, cap. 14, de
cujus martyrii anno et die multis egerunt Baro-
nius, Csseriiis, Petavius, Halloixius, Bucheriiis,
Bollaudus, Heiiric. Valesitis, Blondelliis, Jacobiis
Graud.tiuiciis, et novissime Joaiincs Pearsoniis in
diir>ert. t de annis priorum Ronue episcoponim,
cap. 15, 1G, 17 et 18, ubi post alios bnne Chronici
locum examinat, et inulta de Talio Quadrato pro-
consule profert, ac Icclioneni quoad diem martyrii
Ilie designatum , quam quidam vellxant, tuetur.
Hunc i,;itur adeat qui plura nosse volet.
(73) 'Er npcix.wi\t7(p, Joelcs : Μετά δ^ Μάρκον
έβασίλευσε Σεβήρο; υιός αύτοΰ έτη η', κα\ έσφάγη
Ιν Προικονήσφ. Porteiituiii fahulie jure exclamat
Scaiiger, ciim Aiitoiiimim Loris villa, xn ah urbe
niilliario moriuuin iradaut scriptores : cui quidem
.*il iid adjungi potuerit, quod habet s· riplor S|>unus
Vii® S. Melelii, n. 131, ubi Anloninuin in /Egyplo
fulmine ev.iniitialiini scribit. Sed mendo apud scri-
ptorem Chronici lociiui dedit male inicliecta vel
lecta vox. Sic enim Georg ns llainariolus et Geor-
gius monachus iii Chronicis mss. : Μετά δέ Μάρκον
έοασίλευσε Βήρος ό υίδς αύτοΰ, έτη η', και έσφάγη
έν Προκένσω. Q dd autem haic vox signilicel doce-
mus in utroque Glossario: neque cniiii aliud sonat
f|iiatii villam. Sic anliqiiarioniui errata scriptori-
bus ipsis ascribi persarpe solent. Al nterque Geor-
gius et Joelcs Vero ascriluinl quod Marco convenit;
vernili enim Altini Venetiae nrbe-coiisuiiipliini tra-
dunt alii, ilaec pnrro iinmliiiii sub manus venerant,
CHII» Chronici locus editus est, alioqiiin emendaluni
desiissemus.
(74) ΥΙός, Filius adoptivus in familiam atque im-
perium ascitus^ ut loquitur Victor Scliolli.
(75) MupKvv \ϋρΊ\Λίου^ elc. Iloc loco mire lur-
l>ant Fasti, ac primum hi quos ad examen revoca-
mus : neqiic enim Pius, nti mors illius hic consi-
gnatur, obiit Dradua et Fero, sed M, Aurelio Anio·
nino III et L, Aurelio II eoas. Qnineliam fallitur An-
clor, quod enindeni cons<; latum cum nona indi-
ctione sluliin repetat, qui idem cnm proximo
fuit. Ncqnc solus hunc errorem erravit : nam Pro-
sper, Victorius et Senator ex unico consuhUn tres
confecere, hac scilicet ratione, post consnlalnm
Rradurc et Veri. Ac Prosper quidem : Autoniuo III
et Aurelio III; deinde , P. C. Antonini III et Aure·
lii III. Postremo. Duobus Augustis^ ad alterum con-
sulatum mortem Pii re\ocal. Viclonusmilein cl Se-
iialor ita : Antonino V ileg. III), et .\uretio III (leg.
7/),deind \ Antonino VI et Anrelio I\\ lihi loco istius
consulatus. Senator cl quidam codd. Viclorii ha-
bent, P. C. Antonini V et Aurelii ii/. Tertius demum
ex iis coiisiilains sic describitur : Duobus Augustis.
Sed hancce halliiciiialionein eniemianl non modo
Fasti Savilliaiii, qui hos Ires consulatus in unicum
confcniiit, Auiouini III et Veri i/, sed et Fasti Ida-
tiaiii, in qnihns is ita consignatur : Antonino V (leg.
i/i) et Aurelio Cersare duobus Angustis. Quippe post
niorlem Pii M. Antoninus a senatu coactus est regi-
men publicum capere ; qui quidem fratrem sibi par-
ticipem in imperio designavit , quem Lucium Aure-
lium Verum Commodum appellavit, Ccusaremque atquo
Augustum dixit : atque rx eo pariter coeperunt rem-
pnbliCiim gerere^ tuueque primum Romanorum impe-
rium duos .Auifuslos habere coepit. Ita Capitolinus.
Galenus lih. adversus illos qui de Typis et periodis
scripserunt : ΜεΟεστήκει μέν ές ανθρώπων έναγχος
Άντωνίνος, 6 μ·τ* Άδριαν'ύν γενόμενο; Λΰτοκράτωρ *
ήρ/εν δέ τότε Σεδήρος , έαυτδν μέν ’Αντωνίνον μετ-
Ο/ομάιαε, εις οϊ τής άρ/ής κοινοινιαν προσλαβών
Λούκιον, καΐ μετονομάσας Σεβήρνν. Sq(l Ρ*Ό Σε6ή«
ρον ulrobiquc legendum Βήρον, οχ Capitolino salig
YARIiE LECTIONES.
ού μόνον om. P. ^ Κυντιλλου P.
*· Bp«^ou<79i R. ** Προικονήσηι P.
627
A. C.
CHRONICON PASCHALE.
l01.1ph.]A
(28
CCJZXV Olympias,
iCI. 1. Ιηϋ. XIII. Marco Aurelio Yero cl
Lucio Commodo Augusto II coss. i. S3o.
II. liid. XIV. Marco Aurelio Vero et
Lucio Commodo .Augusto III coss. 2.
IGi. iii. Ind. xv. U usticio et Aquiliuo
coss. 3.
i 63. IV. liid. I. i£liano et Pastore coss. 3.
Anno cxxxiii post Domini in cados Assumptio-
nem, maximis Asiam turbantibus persecutioni-
bus, multi martyrio vitam Tmierunt : in quibus
exstitit PoUcarpus Smyrnae episcopus , apostoli
Joaiinis discipulus, et ab eo constitutus episco-
pus , qui coiiprehensus sub Talio Quadrato
proconsule, et Ucrode Irenarcba, NiccUe (ilio,
niultaque passus propter 6dcm in Cbristum , ex a.
d. vii. Kai. Apriles, magno Sabbato, bora \ni co-
actorum Judaeorum ct gentilium pertinaciam spe-
ctante centurione, in medio ab iis constitutus, vi-
vus exustus est, annum agens lxxxvii, cum illi
revelutiim fuisset fo: e ut vivus igne absumeretur.
De annis vero illius proconsuli sibi dicenti, c Ma-
ledic Christo, » respondit ; 4 Sextum supra octogesi-
mum annum Christo servio , nec unquam is ulla
me injuria affecit. Quomodo ergo maledicere queam
regi , cui salutem meam debeo ? » Eunti porro ad
Smyrnense stadium, vox de coelo edita est in
ha*cce verba : t Firma animum, folycarpe, et vi-
riliter age. » Et qui bxc dixerit nemo alius vidit,
vocem autem multi e nostris audierunt. Cum san- (
'cto autem Polycarpo , alii novem ex Philadelphia
Smyrnae martyrium subiere : Pergami vero alii ,
in quibus fuit Papias, aliique mulli , quorum mar-
tyria scriptis commendata exstant. Plurimi quoque
σΛβ* Χ)Λνμχιάς·
Τνδ. ιγ'. a.*, ύπ. Mipxou Αύρηλίου Ούήρου ·* χα\
Αουχίου Κομμόβου Αύγουστου
Ίνδ. ιδ'. β\ ύπ. Μάρκου Αύρηλίου Ουήρου χβ\
Λουκίου Κομμόδου Αύγουστου τύ β' ·*.
Ίνδ. ιε\ γ'. ύπ. *Poue-cxiou (76) χα\ Άκυλίνου.
Ίνδ, α'· δ', ύπ. ΑΙλίΛνού χλ\ Πάσχω ρο;.
Έτους ρλγ' τής είς ούρανους άναλήψζως του Κυ-
ρίου μβγίστων τήν 'Ασίαν άνασοβησάντων δ.ωγμών
πολλοί έμαρτύρησαν, έν οΤς Πολύκαρπος Σμύρνης
έπΙσχοπος χα\ τού Αποστόλου Ίωά'/';ου μαθητής
χαΐ υπ’ αύτοΟ χατασταΟεις έπίσκοπος, συλλτφΟεΙς
έπι Ανθυπάτου Τατίου Κοδράτου ύπδ Ήρώδου εΐρην-
άρχου, υιού δντος Νικήτου, χαι πολλά ύπομείνας διά
τήν εις Χριστόν” πιστιν, τή πρό ζ'Καλανδών Άπρι-
λίων (77) τω μεγάλω Σαββάτο) 258 **
κεντυρίωνος τήν τών ΙπισυναχΟέντων Ιουδαίων χα\
έΟνιχών φιλονειχίαν θεασαμένου τεθείς ύπ’ αύτών έν
μέσω έκάη ζών, ών έτών πς*'” (78). Ούτω γάρ χαΥ
Απεχαλύφθη αύτψ τελειοΟσθαι αύτδν ζώντα χαιόμε-
νον. Περί δέ τών έτών αύτοΟ είπε τφ ΑνΟυπάτω εί-
πόντι αύτώ· t Βλασφήμησον τόν Χριστόν. · Ό δά
είπεν t τ:ς' (79) έτη δουλεύω” τω Χριστώ, ούδεν
με ήδίχησε* καί πώς δύναμαι” ^»λασ*ρημήσαι τόν
σώσαντά με βασιλέα;» Τούτψ καί ” φωνή έκ του
ούρανού έδόθη έν τφ σταδίω Σμυρναίων είσιόντι·
ιΊσχυε, Πολύκαρπε, καί Ανδρίζου. > Καί τόν μέν εί-
πόντα ούδείς** τών Αλλων ειδεν,τήν δ* φωνήν πολλοί
καί τών ήμετέρων ήκουσαν. Συν τφ Αγίω δέ Πολυ-
κάρπφ καί Αλλοι 6' Από Φιλαδελφείας μαρΓυροΟσιν
έν Σμύρνη* καί έν Περγάμφ δέ έτεροι, έν οΤς ήν χαί
Παπίας καί Αλλοι πολλοί, ών καί έγγραφα φέρονται
τά μαρτύρια. ΠλεΙστοι καί·· αύτών Ανάγρατιτοι εις
DUC.ANG11 ΝΟΤ^.
patet, et ipso Galeno lib. de scriptis suis, ubi de
Marco : Ίΐς έκαλειτο μέν έξ Αρχής Βήρος* έπεί δέ
Άντω/ινο; ό μετά τόν Άδριανόν Αρξας διάδοχον αυ-
τόν εϋετο τής άρχής , τόν μέν έμπροσθεν όνυμ2ζόμζ~
νον Αούκιον χοινωνόν έποιήσατο , καλέσας Βήρον,
έαυτόν δέ μετωνόμασεν ’Λντωνινον. Spartianus in
eodem Vero, in camdem sententiam scribens : Ve·
fuSt inquit, cerie cum Marco aequale geuil imperium:
nam ipsi sutti qui primi duo Augusti appellati sunt,
et quorum Fastis consularibus sic nomina praescri·
buutur, ut dicantur ucn tantum duo Antonini, sed
duo Augusti : tantumque hujus rei novitas et dignitas
valuit, ut Fasti consulares nonnulli ab his sumerent
exordium consulum. Qua; postrema verba ita inter-
pretatur Casaubonus , ut luisse velit, qui in dige-
rendis consularibus Fastis, basim supputationis sua:
ponerent consulatum Marci et L. Veri duorum Au-
gustorum, ab eo capite annos posteriores numera-
rent, ut dicerent, boc illudve accidisse anno post
consulatum duorum Augustorum tali. Ad quam
sane fonnuiam referri fortean possit, quod scripto-
res laudati, descripto consulatu M. Antonini (qui
non alius est a successore l'ii) et L. Aurelii Veri,
addidere, P. C. eorunidem, et Duobus Augustis:
non quod essent diversi consulatus, sed ut indica-
rent formulam exinde receptam in describendis
Fastis, ita ut loco ejusdem consulatus scriberetur
dufitaxat : Duobus Augustis coss., ut in Fastis Cas-
sioiiori; et anno dein proximo, P. C. duorum Au^
gustorum : quae cum non adverterent, totidem esse
consulatus existimarunt.
(76) 'Povczixicv. Rusticum vocant Fasti omnes,
atque Capitolinus in Pio, a quo Junius Rusticus ap-
pellatur : solus Idatius Rufinum vocat.
(77) Πρύ C ΚαΛ. Ιουνίων, Locum hunc multis
expendunt Scaliger ad Cusebium, pag. 2il,et Hen-
ric. Valesiiis ad ejusdem Eusebii ilist, eccl, lib. iv,
cap. 15, quos adire cuivis licet.
(78) πΓ. Holsteii., πς·\
(79) Λς\ Uolsteii., tzz' ένη δουλεύω. Ex Eusebio.
VAULE LECTIO.NES.
•‘ Ούήρου om. R. ·· Αύγουστου τό δεύτερον P. ·· Αύγουστου τό β'. τό γ" Ρ sola. ” Ίωάννου.
pricponit alia manu V. ” Χριστόν om. R. ” ώρα P. ·» τ,ζ· P. *» nc' δουλεύων R. ” δύναμαι καί
βλ. R. ·· καί. δέ καί Ρ. ” ούΟείς Ρ. ·· δέ om. R. ** καί — διαμένουσιν. δέ καί κατά Γαλλίαν καί
Γαλατίαν διαπρεπώς Ιμαρτύρησαν Ρ et m. V alia manu.
levijOau
629 CHRONICON PASCHALE. 630
Ιτι νΰν οΐ Αγώνες διαμένουσιν, ών πάντων ταϊς πρε· Λ βχ Gallia cl Galulia martyrio honorifice \:lam
ο^ϊίΛίς γένοιτο ήμάς συγκοινωνούς τε και μαθητάς exnerunl , quorum omnium inlerceeaiombus ut
eorum socii ac discipuli fieri mcrcaoiur · per-
oplamus.
A. C.
CCXXXVI Olympias..
164. (A. a M. C. 5072.) v. Ind. ii. Ma-
crino et Celso coss.
165. Ti. Ind. 111. Orphito et Pudente
coss.
Justinus philosophus cum ex iis quae
pro nobis, et ad firmanda nostra dogmata
librum alterum Marco Aurelio et Anto-
nino Vero imperatoribus tradidisset, haud
σΛς* ΟΛνμΛίάς.
Ίνδ. β'. ε'. ύπ. Μακρινού καΐ Κέλοου.
Ίνδ. γ*. ς\ ύπ. Όρφίτου κα\ Ποΰδεντος.
Ιουστίνος (80) φιλόσοφος τοΰ καθ’ ή μάς λόγου δεύ-
τερον ύπίρ των καθ’ ήμάς δογμάτων βιβλίον άναδούς
Μάρκφ Αύρηλίφ κα\ Άντωνίνφ Βήρω τοίς αυτοκρά-
τορσι θε{ψ κατακοσμεΖται ού μετ’ ού πολύ στεφά-
[01. ΙρΙι.]
4.
1.236.
ν<ρ τφ του μαρτυρίου, Κρήσκεντος αυτόν ύποβάλ- multo post a Crescente delatus, divina
4Λ»ΓΛ/- Tta\ /ΛΠ Άίτιβυλ- ” martyrii corona adornatur. Sed et Melito
λοντος. Αλλά κα\ Μελίτων (81) Ασιανός Σαρδιανών
έπίσκοπος βιβλίον Απολογίας £δωκεν τοίς λελεγμέ-
νοις βασιλεύσιν, κα\ ξτεροι δ& πολλο\, ών ό μεν δηλω-
θείς Ιουστίνος μετά τινα άλλα ών 2γρα|εν κα\ τούτο
ένέΟηκεν (82) * < Κάγω προσδοκώ ώς εΤς τών προ-
ωνομασμέ^^ν έπιβουλευθήναι και ξύλψ έντιναχθήναι,
ή χάν άπό Κρήσκεντος ·· (85) τού άφιλοσόφου ·· κα\
φιλοκόμπου ** * ού γάρ φιλόσοφον (81) είπειν άξιον
τόν άνδρα, δςγε·* δημοσίφ καταμαρτυρεί ώς άθέων
ήμών κα\ Ασεβών Χριστιανών δντιον, πρός χάριν
χαι ήδονήν πολλ,ών τών πεπλανημένων τούτο πράτ-
των. » Κα\ μετά βραχέα ·· · c Και γάρ προΟέντα ’·
με καΐ έρωτήσαντα αύτόν έρωτήσεις τινάς μαθείν
χαΐ έλέγξαι ότι άληθώςοΟδέν έπίστατα: είδέναι ύμάς
Asianus Sardianorum episcopus librum
apologeticum iisdem imperatoribus de-
dit, ut et alii complures, in quibus su-
pra memoratus Justinus , inter alia quae-
dam ab eo scripta , hsec addidit : Exspe-
cto et ego , vetut unus ex supra nomina-
tis, uli per insidias captus in crucem
agar, vel ab boc Crescente calumniatore
et jactatore : neque enim fas est philo-
sophi nomine hominem afficere , qui po-
blici tus (ad gratiam nempe et pruritum
vulgi a se decepti) Christianos impietatis
et velut hostes Numinis reos agit. » Et
βούλομαι, καΐ δτι άληΟή λέγω, ε1 μή άνηνέχθησαν q paulo infra : f Nam congressum me cum
ύμίν αΐ χοινωνίαι τών λόγων, Ιτοιμός είμι κα\ έπΙ
ύμών χοινωνείν τών έρωτήσεων πάλιν * 259 β^^ι-
λ.ιχόν γάρ άν κα\ τούτο Ιργον είη Ei δέ κα\ έγνώ-
σθησαν ύμίν αί ερωτήσεις μου καΐ αΐ έκείνου
eo , et quaestionibus aliquot ejus inge-
nium periclilatum deprehendisse sciatis,
illum rerum omnium imperitissimum
esse. Quod ut verum credatis, nisi dis-
putationem nostram ad vos perlatam
esse non arbitrarer, rursum , etiam vo-
bis audientibus cum illo in certamen de-
τερον έφην, ού φιλόσοφος, άλλά φιλόδοξος άνήρ sceiidere non dubitarem ; regia enim
δείκνυται , δς γε μηδέ τό Σωκρατικόν ” δλως έπί- omnino haec res foret. Quod si et mee
<^Λζαι. 9 perconutiones, et illius ad has respon-
siones vobis non sunt ignotae , constat profecto nihil Hlum scire rerum nostrarum. Et si
quid novit , non audet tamen idipsum apud auditores proferre, Socrati , ut ante dixi , non
absimilis, nec tam philosophus quam philodoxvs (Iioc est non sapientiae, sed gloriae sectator)
ut qui nec id plane quod sensu tangitur, pernorit. >
Αποκρίσεις ” (85), φανερόν ύμίν έστιν δτι ούδέν
τών ήμετέρων έπίσταται · εΐ δά κα\ έπίσταται ^·, διά
τούς Ακούοντας δ^ ού τολμά λέγειν, ώς πρό-
\80) 'Ιουστίνος. Vide Euseb. lib. iv, cap. 16,
et alios passim.
(81) ΜεΧΙτωτ. Ex Eusebio in Chroii. et lib. iv,
cap. 15, 26 ; lib. v, cap. 24 , 28, ex eo, el aliis.
Gotiifr. Henschenius de Melitonc ad illius Vitam
t. I A|iril. multa commentatur.
(82) In *Apolog. 1, pro Christianis,
sub initium, ex qua variantes lectiones subinde hic
apponam.
(85) ΚρΙσκεττος. De quo Scaliger ad Eusebium.
(84) ΦιΛοσόρου. Ed., φίλοψόφου. Deinde, pro
φιλόνεικον, φιλόσοφον.*έ}ζ> γε. Ed., 5ς γβ * et sic le-
gendum. Ημών, abest ab ed. Τινάς. Ed. addit,
τοιαύταςγε. Deinde, ούδέν, ed., γ.τ^ίΊ.’Έτοιμός
είμι. Edit., έτοιμος χαλ έφ' ήμών. Mox, γάρ Av,ed.,
δ’ άν.
(85) Καί αΐ άΛοηρίσεις. Edit. , κα\ αΐ έκείνου
Αποκρίσεις φανερόν, ctc. Των ·ί\μετέρωτ. Desunt in
ed. Mox, ένδέ, ed., ή εΐ καί. Λέγειν. Ed. addit,
όμοίως ^κράτει, ώς προέφην. Σωματιχότ. Ed.,
2<ωχρατικόν Αξιέραστου δντινα.
DUCANGI1 NOTiE.
D
VAUliE LECTIONES.
•‘ού μετ*ού. Conf. annot. ad p. 128 C. ·· ΚρίσχεντοςΡ. ·· Αφιλοσόφου Eusebius, Uisi. eccL^ iv, 16.
φιλοσάφου PV. " φιλόνεικον PV, φιλόσοφον Eusebius. ·· ώς γε RV, δςγεm. R. ·* Βραχέων P.
«τθέντα P. xa\ om. V. γάρ χα\ τούτο τό έργον είη V. Αποκρίσεις έκείνου Ρ. ^ ωανερόν £uso«
tois, είς φανερόν PV. ^· εΐ δέ καΐ έπίσταται om. V, ’· δέ ού. ού Ρ. σωματικόν Ρ.
Γ3! CHRONICON PASCHALE. 635
(ΟΙ. Iph.
Melilo Snnllanornm episcopus, posl
mulla ab eoileiii Justino irmlita : c Non
sitmiis , inqiiii, ciillores lapidum ne mi-
nimo quidem scn.su pnedilorum , sed so-
lius Dei , qui esi aiile omnia el in omni-
bus, el in Christo ejus vere Deo Verbo
ante s.-mila, > ctc.
I6G. VII. Ind. 4v. Pudente II e l Pol-
lione coss. 2.
167. VIII. Ind. v. Marco Aurelio Vero
111 el Quadrato coss. 5.
CCXXXVII Olympias.
l(iS. It. Ind. VI. Aproniano et Paulo
cos.s. 4.
Lucius Aurelius Commodus Allini diem
obiit, anno imperii ix.
Ilis coss. Marcus Aurelius Antoni-
nus Commodum filium suum in imperii
cons irlium ascivit.
169. X. Ind. vn. Prisco ct Apolli-
nari coss. I. 237.
Mclilo Asianus Sardium urbis epi-
scopus, el Apollinaris llicrapoleos epi-
scopus, imiliiquo alii, religionis nostra:
librum apologeticum .Marco Aurelio An-
tonino ponexcre, Juslinoaliisqiienon pau-
cis iiiarlyrio jam defunctis. Ab aliis vero
compluribus edoctus idem imperator ,
omnis generis contumeliis ab indigenis
Christianos in x\sia affici , tale ad com-
iiiuiie (Asia^) rescriplum dedit :
€ Marcus Aurelius Antoninus Au-
gustus, iribiinitia: potestatis xv con-
sul III communi Asise , salutem.
c Equidem haud ignoro diis etiam
A
Μελίτων Σαρδιανών έπίσκοπος μετλ πολλλ των
• έπιδοΟέντων παρά του αύτοΰ Ιουστίνου φησίν ·
C Ούκ έσμ^ν λίθων ουδέ μίαν αισΟησιν έχδντων θε-
ραπευταί , άλ)ά μόνου θεοΰ τοΰ πρδ πάντιον χα\
έπ\ πάντων, χα\ τοΰ Χρίστου αύτοΰ δντος
θεοΰ Λόγου πρδ αιώνων έσμέν θρησκευται, ι κα\ τα
^5ή?·
Ίνδ. δ'. C. ύπ. Πούδεντο^ τδ (86) χολ Πουλλίο)-
νος
Ίνδ. ε'. η', ύπ. Μάρκου Αύρηλίου (87) Ούήρου
τδ γ* και Κουαδράτου,
σ.ν^ ΌΛνμΛίάς ·'.
Ίνδ. ς^. θ*. ύπ. Άπρωνιανοΰ (88) καΐ Παύλου.
β Λούκιος Αυρήλιος (89) Κόμμοδος άπ^Οανεν έν ’Αλ-»
τίνω άρξας ετη θ'.
Έπ\ των προκειμένων υπάτων Μάρκος Αύρή-
λιο; ΆντοΓίΐνος Κόμμοδον τδν έουτοΰ ** υΐδν κοινω·
νδν έποιήσατο τής έαυτοΰ βασιλείας.
Ίνδ. C'· ι'· ύπ. Πρίσκου καλ Άπολλιναρίου."
Μελίτων (90) Άσιανδε τής Σάρδεων πόλεως έπί-
σκοπος καΐ ’χΥπολλινάριος (91) Ίεραπόλεως έπί-
σκοπος κα\ άλλοι πολλοί τοΰ καθ' ή μάς λόγου βι-
βλίον άπολογίας Μάρκο) Λύρηλίω (92) Ά'^ιωνίνω
έπέδωχαν ·*, Ιουστίνου τελειωΟέντος καλ άλλων
πολλών. Έντευχθελς δ^ κα\ ύφ’ έτέρων ·* ό αύτδς
βασιλεύς έπλ τής Ασίας παντοίαις ΰβρεσιν πρδς
^ των έπιχωρίων χαταπονουμόνων τοιαύτης ήξίωσε
τδ χοινδν διατάςεως·
C Αύτοκράτιορ Καισαρ Μάρκος Αύρήλιος *Αν-
τωνϊνος, Σεβαστδς, δημαρχικής εξουσίας τδ πεντε-
καιδεκιτον και ύπατος τδ τρίτον, τφ κοινφ τής
'Ασίας χαιρειν.
I Έγώ μέν οιδα δτι καλ τοις θεοΓς έπιμελές εστιν
DUCANGII NOTiC.
(86) Τδ ff. Ita apud Prosperum. At bicc nola
l(er;tii consulatus abest a l.ampridio in Commodo,
al) Idalio, cl a \ cleri inscriptione. Unde Inuic Pru-
denlcin aluiiii esse qui cum Orpbito cos. fuit anno
pnccedcnli, aiqiie adeo ex alia familia, conjicit No-
ii>iiis in Kphlola COUsulari. pag. 107.
(S7) Miiffjicv Ai\ ifAiov. Idalius el t^enalor, Vero III
el Quadrato. Prosper, Vero IV. Sed boc loco legen-
dum, ut iii Fa>iis Savillianis, Λουκίου τδ γ'. Is enim
fuit Lucius Aurelius Verus, non vero Marcus: aUjue
ita liabi t Panvinitis.
(S8; Άπρωηανον. Sic Idal., Prosper, Victorius
et >cnalor. Alii Junium Pontanum collegam adjun-
gunt. I asii Saviili.ini Aproniano nolam ii addunt.
(n9; Αούπιος ΑνρήΛιος. elc. Sub mediani hye-
nicm, ut scriljil Calenus iib. περλ τοΰ προγινώσκειν,
et lib. de scriptis suis, cum una cum fratre Marco
in bellum contra Germanos proficisceretur.
(90) MεMτωy. Ex Cbron. Eusebii. Vide Henr.
Podwelliim in Dissertatione CyprianicOf 11, ii. 39.
(91) Kal ΆποΛΛινάριος. De quo idem Eusebiiis
in Cliroii. el lib. iv ilhl. eccl.y cap. 27; lib. v, c. 19;
Phoiiiis, cod. U, el alii.
(92) Μάρκος ΑνρήΛιυς. Describitur Iisec epistola
post secundam Justini Apologiam, el ab Eiisebio,
lib. IV Ilist. eccl., cap. 12, quam periliores mullis
® de causis Justino abjudicant, c««jus variantes lectio-
nes hic desi ripsimus. Σεβαστός, addit Euseb. Αρ-
μένιος. Deinde, τδ πέντε, Euseb, τδ πεμπτον. Πολλιϋ
γάρ, Euseb. πολύ γάρ. Αύτοΰς μή, Euseb. τους μή.
Αύτοΐς, Euseb. αυτούς. Έαβάλλοντες, Euseb. εμ-
βάλλετε βεβαιοΰντες. ΠεποΙθασιν, Euseb. πειθόμε-
νοι. Των γε'/ομένων, Euseb. τών γεγονότων, "ϋη-
περ, Euseb. δτανπερ. Οί μέν, Euseb. οΐ μέν ούν.
Τών θεών, Euseb. τών τε θεών. 'Αμελείτε Euseb.
τής 'Ασίας.
VARIAE LECTIONES.
τοΰ. έπλ τοΰ Ρ. δντως Ρ. ·® Πωλλίωνος Ρ. ·* Όλυμπιάδος V."
^1ΐ4δωχεν R. έτέρ<υν Ρ. αύτοκράτωρ ΚαΤσαρ οηι. Ρ,
οΰ Ρ. ·· άπέδωχαν Ρ.
C33
CHRONICON PASCHALE,
A A. C.
m
[01. Iph.
μή λανθάνειν τους τοιούτους · πολλώ vip μάλλον
έκεΓ/οι κολάσαίεν άν του; μή βουλομενου; αύτοΓ;
ττρ;σχυν·ίν ή ύμε?;, ου; sl; ταραχήν έμβάλλοντε;
β:6α:οΰτ2 τήν γνώμτν αυτών, ήντ:ερ έχουαιν ώ;
άθεων κατηγορούντ:;. ΕΓη δ’ άν κάκείνοι; άρεατδν
oox:tv κατηγορουμένου; τεΟνάναι μάλλον ή ζήν
ύπ*ρ του οικείου 260 HcoG · δΟεν καΐ vixtoji προιέ-
μενοι τα; έαυτών ψυχα; ήττΐρ πεποίΟασιν οΤ;
άςίοΰτε ττράττεκν αύτοΰ; Περ\ δ* των σευμών των
γινομένων χα» γινομένο^ν OjX ** άτοττον ύμά; Otw-
μν: αα:. άθυμουντα; μέν δτανπερ ώσιν, τταραβάλ-
λοντα; δ* τά ήμετερα τ.ρ\ς τά εκείνων οι μ^; εύ-
ττ: (i :r τιαττότιροι γίvovταc πρδ; τ^>ν Θεδν, ύμει; δέ
τταρλ ττάντα τδν χρόνον, καθ' δν άγνοειν δοχειτε,
τών θεών και των άλλων αμελείτε κα\ τή; θρη-
σκεία; τή; τ:ερ\ τδν ** αθάνατον, ον δή του; Χρι-
στιανού; θρησκεΰοντα; ’* ελαύνετε κα\ διώκετε Εω;
θανίτου. 'Vi;*p δ* των τοιούτο)ν ήδη κα\ πολλοί των
τΓ£ρ\ τάς έπαρχ’α; ήγεμόνων ·* κα\ τω Οειοτάτω
ή ιών Εγραψαν πατρί · οΤ; κα'ι ·* άντεγραψεν μηδ'εν
ένοχλειν ·· τοι; τοιούτοι;, ει μή εμφαίνοιντδ ·’ τ*
ττερ'ι τήν 'Ρωμαίιον ηγεμονίαν έγχειροΟντε;. Κα\
έμο·. δέ περί τών τοιούτων πολλο\ Εσήμαναν, οΤ;
δ·; ·· κα'ι προ-γραψα κατακολουΟών τή του πατρδ; ··
γνώμη. Εΐ δέ τι; έπιμένοι ‘ τινά τών τοιούτιυν εί;
ιτράγματα φέρων ώ; δή · τοιοϋτον βντα, έκείνο;
ό κατα^ερδμε'/ο; άπολελύσΟω του έγκλήματο; ,
κα\ έάν φαίνηται τοιουτο; ών , ό δέ καταφε-
ρων Ενοχο; Εσται δίκη;,
σω. »
ipsis curse esse , nc ejiiscemodi lateant,
λΐιιΐιο enim magis itlis convenit anim-
advertere in cos, qui sacrificare diis re-
curant, qiinm vobis, qui, dum vexatis illos,
simul illorum sententiam coiifirmatis, quam
de vobis ut impiis conceperunt. Fuerit
sane iliis multo optatius per speciem de
impietate accusatis, pro suo numine emori,
quam vivere. Unde et victoriam repor-
tant, vitam profundere paratiores quam in
vestram concedere seqteiiliam.
c Dc tense porro tremoribus quos aut
sensistis aut sentitis , ineptum esset vobis
in mCinoriam revocare, quod vos quidem
cum fiunt, desperabundi , illi vero, si il-
lornin statum ciiin vcstio tunc compare-
mus, majori etiam spe erga Numen suum
implcntuK Vos vero per omne tempus vi-
demini deos penitus ignorare, et cultum illo-
rum ncgligere, et Christianos veri Dei culto-
res pro^ribitis, vexatis, ct usque ad mor-
tem insectamini. De quibus jam ante quo-
que provinciarum praesides divo patri meo
perscripsere, quibus et ille rescripsit, uti
iic molesti essent Christianis ulia in re, nisi
quid in reinpublicam Homanam lentasse
convincerentur. Ad me quoque dc illis
multi retulerunt, quibus exemplo patris
ΠροετεΟη (ii5) έν Έ:^έ- q mei idem quod Ille rescripsi. Quod si quis
perseveraritin hujusmodi hominibus vexan-
dis, l egoliaque illis facesscrit, absolvantur quantumvis Christiani, delator vero puniatur. Pro-
positum (‘si Ephesi. I
Ίνδ. η', ια'. ύπ. ΚεΟήγου κα\ Κλάρου ·.
Ίνδ. θ', ιβ'. ύπ. Σεβήρου κα\ Έρεννιανού.
Ή τών Έγκρατιτών ^ (91) αΤρεσις άρτι φυεΤσα ,
ξενην κα\ ι^Οο;.οποών ψευδοδοςίαν * είσάγουσα εν
βί(μ, Τα:ιανδν άρχηγδν Εσχεν. ϋύτο; δέ τών μαθη-
τών Ίουατίνου γεγονώ;, Εω; μέν Ε^η ό Ίουατινο;,
ούδ* δλω; έτόλμα ένδείςασθαι παραφθοράν τή; ύγιοΰ;
κατά Χριατδν πίστεω;. ΆποΟανόντο; δέ αύτοΰ ήρ-
ξατο χ£ /θΓ λόγοι; χαταποθεις βογματί^ειν άγαμίαν,
ώ; κα\ οΐ πρδ αύτοΰ Σατορνίνο; ’’ κα\ Μαρκίων, ήρέ-
μα σΰν αύτ^ι; άΟιτών τήν άρ/αίαν πλάαιν του Θεοΰ
170. XI. Ind. VIII. Ccibego et Claro cose.
(A. a M. C. 5676.) ^
171. XII. Ind. ix. Severo et Herenniano
coss.
Encratitarum lireresis, quae peregrinam
ct exitialem in mundo imiiixit opinionem,
Tatlanuin habuit auctorem. Is ex Justini
auditoribus, quoad lilo vixit, non omnino
ausus est intemeratae Christi fidei corrup-
tionem prodere. Justino voro exstincto, va-
nis coepit illatis sermonibus, vcliit mcute
captus, ac ebrius, caulibntum praedicare,
quemadmodum Salurniiuis el Harcion ante
4.
5.
xat κατηγορών τδ ά^^όεν χα\ τδ θήλυ (95) εί; γένεσιν D ipsum fecerant , et eorum asseclae , abro-
DICANGH NOTiE.
(93) ΠροετέΟη. Formula vulgaris, de qua Drisso-
nius, lib. III Form., p. 556.
(94) *ff τώτΈγΜίΛίτιτώτ, Vid. Epiplian. hacr. 46,
cl ibi Petavius el alii.
(95) Τό a/>ii€y καΐ rd ΘΓιΛν. Vide Cotolerium ad
Constitut. apost,f p. 466.
VAULE LECTIONES.
••άντου; Eusebins, Wist, eccl., iv, 13. αύτοΰ; PV. πεπόνΟασιν V. ** ού/. om. PV. δτανπερ
Eiisebius, οτιτιερ PV. ·® άλλων Ιερών P. ·* καΐ τή; θρησκεία; περέ τδν θάνατον δν δή V, θρησκείαν
Sk rzzpi *εδν ίίεδν ούκ έπίττααΟε, δΟεν και τοΰ; Ορητκεύοντα; έζηλώκατε, οθεν και Ρ. Correxi ex Eu-
sebio. ·* Οηρεύοντα; V. ** ήγουμένο)ν V. κα· οιη. Ρ. οΤςκαί. οΓ;Υ. ®®όχλοΰν Ρ. έμφαίνοιντο
Eusebius, άν φαίνοιντοΡΥ. ®* δή. δέ Ρ. πατρό; μου Ρ. * έπιια^ίνοι ΡΥ. * δή οηι. Ρ. *κα\ K£XAapisi
V. * Κρατιτών ιη. R, " άρτι φυειαα. άντ:;υε"3α Ρ. * U. ^ Σατουρνίνος Ρ.
635 CimONlOON PASCHALE. 63β
A. C. [01. Ipi,.
gato antiquo Dri ac duiunalo opere , qui
marem el femiiiam ad hominii:ii gnirra-
tionoin condidii. Sed el eorum, qua; anima
prsedila appellaiil, abslineuliam induiit ,
ingnili mortales erga omnium eoiidiiorcin
Deum. Quineliam primi iiominis Adam sa-
luicm negant , iJque lum primum ab iis
a:liiiventum : prjuus enim Taliaiius li;inc
impitlntiMii excogitavit. Sed et aconas
quosdam indefinilos idem inducit, iis quGD
a Y.dcnliiio prodita fuerant, fabulas inter-
miscens. Connubiiim etiam secundum fere
Valvuilini el Marcionis sententiam, corrup-
tiom in ac stuprum esse dictitans, quos con-
tra scripsere mulli alii, in iis vero sal
multa Mu^aιlιιH.
Antoninus imperator sagius et ipsemet
Iiostes aggre.ssus csl, iircrdtim missis du-
cibus. Cum Perlinat aliique qui cum eo
erant sili pr ineronlur, imber de cado de-
pluit, in Germanos vero el Sarmatas contra
Mantes fulmen delipsum , mullos cx iis
exanimavit. Aiunt porro Marci imperatoris
litteras circumferri , in quibus testatur
exercitum siti p? riluriim , Christi anorum
precibus esse servatum.
CCXXXVUI Olympias.
172. xiii. Ind. x. Orpliito et Maximo
Ανθρώπων πεποιηχότος, xa\ των λεγομένων -nap*
αΰτοϊς έμψυχων άπο/ί;ν ® είτηγή σατο, άχ*ρ(στοΰντες
τφ τλ πάντα πεττοιηκότι θεφ. Άντίλέγουοί τε ® τξ
τοΟ πρωτοπλάστου σωτηρία, χα\ τούτο νΟν έξηυρέΟη
παρ’αύτοΐς. Τούτου Τατιάνας πρώτος ταύτην ε:σ-
ηνέγκατοτ1)ν βλασφημίαν, κα\ οΙώνάς (96) τινας
αορίστους ό αύτδς εισάγει όμοίως τοϊς άπ6 *· Ούα-
λεντίνου μυθολογήσας,γάμόν τε φθοράν κα\ πορνείαν
παραπλησίως Μαρχίωνι χαι Σατορνίνφ ** άναγορεύ-
σας, καθ’ ών πολλο\ μέν κα\ άλλοι έγραψαν, Ικανά
Ά υλ\ Μου σανός (97).
η
ΆντωνΓνος (98) αύτοκράτωρ πυκνώς τοις ιτολσ-
μίοις έπέκειτο, 2β1 παρών χα\ τους πο-
λεμάρχας άποστέλλων. Κα\ Περτίνακι “ (99) κα\τοΓς
συν αύτω δίψει πιε^ομένοις όμβρος έκ τοζ θεού
(1) έγένετο, κα\ τοις άντιτασσομένοις Γερμανικούς
(2) και Σαρμάταις σκηπτδς ίπεσεν, τζοΧΙούς τε αύ-
τών διέφθειρεν. Λέγεται δέ ώς καΐ έπιστολα\ (3) φέ-
ρο'/υαι Μάρκου του βασι)έως, έν αΓς μαρτυρεί μέλ-
λοντα τδν στρατδν αύτοΟ διαφΟείρεσθαι ταΓς των
Χριστιανών εύχαϊς διασεσώσθαι.
σJη' ^Ο.ΙυμΛίάς.
Ίνδ. ι'. ιγ'. ύπ. Όρφίτου τh β' (4) χα\ Μαξίμου.
COSS. 4.
173. XIV. Ind. XI. Severo liet Pompeiauo ‘*’· ?' xa' Πομπτ,ΐ*-
coss. 1. 238. Γ. ''*« (5)·
Secundus post Tatianum , cujus supra
memiiiiiiius, Severus eadem infectus bic-
resi, Scverianonim nominis auctor fuit :
qai quidem legem veterem ac prophetas ,
aniiic adeo Cvuiigclia admittunt , Scriptu-
ras sacras pro libilo interpretantur, Pau-
lum apostolum damnant , proscriptis illius
Δεύτερος μετά τδν προκείμενον Τατιανδν Σεύηρός
(6) τις ** κρατήσας τήν αυτήν α?ρεσιν Σευηριανών
προσηγορίας γέγονεν αΓτιος, χρωμένων τούτων καΐ
νδμιρ χα\ προφήταις χα\ Εύαγγελίοις, Ιδίως έρμη-
νεύοντες τών Ιερών Γραφών τά νοήματα, βλασφη-
.μοΰντες Παύλον τδν ·· άπόστολον, άΟετοΰντες αύτοΰ
τάς έπιστολάς μηδέ τάς Πράξεις τών άτιοστόλων
DUCANGII NOTiE.
(90) Καϊ Alώraς. De quibus mullis egit idem
Cotelerius ad lib. vi Constitutionum apostol.^ cap. 8.
(97) Movcuydr. Georgio Syncello, pag. 555. Μου-
σιανός. Musani scriploiis meminit Eusebius in D
Cfiron. el lib. iv Uist.^ cap. 28, et Hieronymus, De
scriptor, cccl.
^98) Amorh^ot:, Ex Eusebii, Hist. eccl.^ lib. v,
cap. 5, et Chronico, ubi consulendus Scaliger, qui
quod bic narratur non sub Antiuiino Pio, uti scri-
psit Tbcmi.Miiis, orat. 15, pag. 191, edit. Deg., sed
sub Marco Antonino Vero aceidisse probat, ut et \ir
doctissimus ioaiiiies liarduiiius ad caindem Orat.,
pag. 470, tametsi forte ali(|tiatenus Themislio favere
videatur Capitolinus in c(»dem Pio : Tantus autem
terror belli Marcomannici fuit, ut undiaue sacerdo·
tes acciverit, peregrinos ritus impleverit, liomam omni
genere lustraverit : ubi per peregrinos ritus, Chri-
stianos haud dubie intellexit.
(99) Περτίνακι. Qui postea rerum potitus est.
il) *Εκ τον oiparov. Edit. Scalig. έκ τοΰ θεοΰ.
(2) ΓερμαηκοΊς. Belli Germanici sub Marco me-
minit Galenus De prognost., p. 459.
(3) ΈπιστοΛαί. Orosius, lib. vn, cap. 15. De iis
epistolis pluribus egit loco laudato Scalig.
Ώ'ΟρφΙτον τό fi. Abest noU iterati consulatus
Lampridium in Commodo, Prosperum, Ida-
tium, et alios.
(5) ΙΙομ^ηΐανοϋ. Is est Claudius Pompeianus, pa-
tria Antiochenus. M. Antonini Philosophi gener,
qui bis cos. fuit, cujus semel ac iterum meminit
llcrodiauus, lib. i, et Dio in Excerptis Valesiauis,
p. 729.
(6) Σέβηρος. £x Eusebii, Hist. eccl. , lib. iv,
cap. 29.
VABliE LECTIONES.
• άποσχήν R. · τε. δέ P. ‘· άπδ Eusebius, Hist. eccl., iv, 27. ύτώ PY. “ Σατουρνίνφ P. Πορτί-
νακι V. τοΓς Α).λοις συν Ρ. θεοΰ. ούρανοΰ Ρ. τις om. Ρ. ‘· τόν. τινα R. τάς έπιστολάς.
έ πιστολάς Ρ.
637 CHRONICON PASCHALE. C38
A A. C. . [01. Iph.l
χαταο5χ4μδνθί. Ό μϊντοι γε ιζρότερο; αυτών Τατ·.α-
ν^ς συνάφειάν xtva κα\ συναγωγήν ούκ ο!δα δπως
των Εύαγγελίο»ν ποιήσαμε νος τδ διά τεσσάρων τοΟτο
προσωνδμασεν, β παρά τισιν εΐ^ Ιτι κα\ νυν φέρεται.
Του δ* άτεοστδλου φασ\ν αύτδν Οελήσαί τινας αυτών
μεταφράσαι φωνάς, ώς έπιδιορΟούμενον αύτδν τήν
τή- φράσεως ·· (7) σύνταξιν. Καταλέλοιπεν δ^ ο^τος
πολύ τι πλήθο; συγγραμμάτων, ών μάλιστα παρά
πο/λοΤ; μνημονεύεται διαβόητος αυτού λόγο; ό πρδς
^ΕλλΓνας (8), έν φ χα\ τών ανέκαθεν χρόνων μνημό-
νευσα; των παρ’ "Ελλησιν εύδοκίμων άπάντων
Μω^έα τε και τους Εβραίων προφήτας άπέφηνε
προγενεστέρους , δς δή κα\ δοκει τών συγγραμ-
μάτων αύτοΟ πάντων καλλίων τε κα\ ώφελιμώτατος
ύπάρχειν.
Τνδ. ι^\ ιε'. ύπ. Γάλλου και Φλάκκου *·.
Τ/δ. ιγ*. ις^. ύπ. Όρφίτου τ6 *® γ* κα\ Τού-
φου (9).
ΠοΟεινδς (10) ό τήςΛογδούνου ·* έπίσκοπος, ύπ^ρ
τά V ήλικίας γενόμενος, συρόμενος έπ\ τ6
βήμα κα\ πολλά παθών άνήκεστα τω τού μαρτυρίου
δρόμω έτελειιΰΟη.
*Α/λά κα\ 'Ατταλος·* (11) τοΟνομα πολλά πολλιρ
τώ χρύνω πεπονΟώ;, έν βίρχτή τυγχάνων θείας όπτα-
σία; έν νυκτ\ άξιούται. Άλκιβιάδου γάρ τίνος τών
έν ε1ρχ"ί τυγχανόντων κατεχομένου, πάνυ αύχμη-
ρ’ιν βιούντο; βίον, κα\ μηδενδςδλως πρότερον μετα-
λαμβάνοντο ΐ 262 άλλ’ ή άρτφ κα\ ύδατι μόνω ··
χρωμένου, πειρωμενου δέ κα\ έν τή είρ/τή ούτω
διάγειν, Άττάλω *· τψ προειρημένω μετά τδν πρώ-
τον άγώνα, δν έν τώ άμφιθεάτρω ήνυσεν, άπεκαλύ-
φθη δτι ού χαλώ; ποιεί Αλκιβιάδη; μή χρώμενος
τοί; κτίσμασι τού θεού κα\ άλλοι; τύπον ύπολειπό-
μενος σχα*/δάλου. Πεισθε\ς δέ ό ^Αλκιβιάδης πάντων
φανερώς μετελάμβανεν, χα\ ηύχαρίστει ·· τώ θεψ,
και δικαίως * ού γάρ άνεπίσκετττοι χάριτος θεού
^σαν ·*, άλλά τδ Πνεύμα τδ άγιον ήν σύμβουλον
αυτοί;.
cibum .sampsit , Deoque gratias egit : et jure sane ,
sed Spiritus sanctus iis in consultorem aderat.
epistolis , rejectis etiam Actis apostolorum.
Ilis vero antiquior Talianus , nescio quam
consonantiam et collectionem Evangelio-
ruiu confecit, quam Dialessaron appella-
vit, quai etiamnum in quorumdam inani-
bus versatur. Aiunt etiam ipsum in animo
habuisse Apostoli verba aliis mutare, cum
geminum illius sensum ac compositienem
vellet emendare. CircuniferiinUir complura
ejus scriptu , in quibus a mullis prxsertiin
commendatur celeberrimum illud quod ad
Griecos inscripsit : in quo virorum apud
eosdem illustrium omnium retroacta tem-
pora commemorans, et Blosen, et He-
braeorum prophetas longe vetustiores fuisse
ostendit, qui quidem liber ex omnibus
quos scripsit , longe pulcherrimus ct uti-
lissimus habetur.
174. XV. Iiul. XII. Gallo ct Flacco coss. 2.
175. XVI. (nd. xiii. Orphito et Uufo coss. 3.
Pothinus Lugdunensis episcopus , qui
annum aetatis nonagesimum excesserat, ad
tribunal raptatus , et immensam passus
crudelitatem, martyrii cursum consummavit.
Sed ct quidam nomine Atalus , multa
inulto tempore passus, dum in vinculis
hal>etur, divina quadam visione pec noctem
dignatur. Cum enim quidam Alcibiades ,
qui cum iis qui in carccre erant , detine-
batur, laboriosam prorsus vitam degeret ,
atque priusquam in custodiam daretur,
mihil omnino pneter panem et aquam gu-
staret , in carcere caindcm vitae rationem
servare conaretur, praedicto Atalo, post
exactum primum ccrtainon , quo in amphi-
theatro defunctus fuerat , divinitus' aperi-
tur, non recte facere Alcibiadem , qui iis
quae Deus condiderat non uteretur, aliisque
scandalo esset. Hinc persuasus Alcibiades ,
palam absque delectu appositum deinceps
neque enim inexperti erant gratiae Dei,
DUCANGIl NOTiE.
(7) Φύσεως. Forte φράσεως, nisi forte naturalis D
et genuinus sensus, uti sumus interpretati, intelli-
gatur.
(8) Αόγοζ πρός^^ΕΛΛηνας. Euseb., lib. iv, c. 16.
Tatiani opus primo editum ab Joaniie lleroldo an.
MDLV, in Bibliothecain Patrum deinde relatum est.
De aliis Tatiani libris agit pne exteris Clemens AJe-
lamirinus, lib. iii Slrom,
(9) Όρφίτου χαϊ *Ρούφον, Uic consulatus temere
boc loco est insertus, qui in an. 168 cadit. Gonsiiies
enim hoc anno fuernnt Piso et Julianus, de quibus
Lampridius in Coiiiniodo ; atque ita Fasti omnes.
(10) Ποθεινός, Vide llenr. Yulesiuin ad Eust^bii
Hist. eccL, lib. v in Prooemio, ubi de hac persecu-
tione sub Antonino Vero plura congerit.
(11) \ΚΛΛάχα\ ’ΆτταΛας, Ex Eusebii, lib. v Uist.
ere/., cap. 3.
VABliE LECTIONE?.
φράσεως Ducangius, φάσεως V, φύσεως P. ’·Φλάκου V. τδ om. P. Αουγδούνου P. **Άτα-
λυ; I*. ■· μόνψ om. P. δέ. τε P. ·· Άτάλω Γ. *· εύχαρίστει P. ήσαν χάριτος τού θεοϋ Ρ.
m
L· C.
tio
CHROXICOX
[01. Ipb.]
CCXXXiX Olumpia*.
176. (Λ. a M. <1. x«ii. imi. xiv.
Po!l 'Oiic el Apro co^-s.
Ilis co-.s. Γ I pronmlgriln , f\n^ in-
t^stito p..lr<"s liliis MJrri*iJf‘ri:ril , ingrnlo
filio b'*rionrin pateruoru:n quarta dunlu\at
pars dan*lifr.
Mcin imperator Gcrnianorum gentem
siilijiigavit.
177. XVIII. Imj. xv. Commodo e: Q:i;r.lii!o
coss. Γ 2*0.
178. XIX. Inil. i Orpiiilo IV cl Γ»ιιΓ)ΙΙ r 2.
Snivnia Asi;o oppidum icrr.e motu cor-
ruit. .Vnloninns qui et Veros diclus est ,
morbo confliciatas in f^aiiiioriiis oliiit ex
a. (J. siiiKalcnd. Apriles , cum impcras.sct
annos xix.
Rfummis xv. imperavit Commadus ann.
XII. Colliguntur anni v. kocxc.
179. (Λ. a .M. C. cC89.) i. Iiid. ii. Com-
modo .\ugfislo II et Vero coss.
PASCHALE.
rJ-r 'OJvftxidc,
Ivo. e. ύ«. Πουλλίω-Λ; ·· xa\ Άπρου (12j.
Έπ\ τοΰτων τών ύττάτων νόμος έτέθη (13) ώστ·
ές άοϋΟίτου κΑΤ οονο;χε:ν *:^>ν “πιτέρχ zk τέχνχ · xa\
τζ} άχζρ:7Ζίο ck τ:ΐί0\ χ6 ζετρχούγχ^ ·· δίβοσθαι
τ:ατρ<ί>2: τπριουϊίχς.
'0 ΟΞ βι^ιλεΰς υπέταξε ·· zb ·· Ιθνος τών
Γερμανών ί).
Ίνδ. ιε\ ιτ/. ύπ. Κομμόοου χα\ Κυΐντώλου ■·.
Ί/δ. α'. tO'. ύπ. ΌρφΙτου zb ζ' χα\ *Ρούφου (15)
Σμύρνα (1C) ΤΓ,ς Ά^ίας άτΑ σεισμών κατε^^ίφη.
Άν;ωνΓνος ό και Ojrpc^ νοσήσας άπέΟανεν εν Παν-
νωνίαΐί'· (17) πρδ δκτώ Καλανδών Άπριλίων
&ρςας ίτη ιθ'.
*Ρ(υμα(ων ts* έβασίλευ^ε Κδμμοβος Ετη κβ*.
Όμού ^χν.
’Ινδ. β'. α'. ύπ. Κομμδδου Αύγουστου xb β^ χα\ Βή-
prj(t8).
DUCANC11 ΝΟΤ.Ε.
(12) Πο.ΙΛίωνος χαΐ "Άχρον, lltrique π apponit
TCt is inscriptio. Lampridius, Pollione Fasti Savil-
liani, Apro, Senator, Aepro. Vide Nohsium in Epist,
consul., p. Ii 2.
(15) Λ’ Kailem iisdem verbis habentur
apml Meopt.oriim Call., lib. m, cap. 31, et iii Sy-
nagoge IfiStoriuniiii Sealigeriana , pag. 5i2, qii.c
qiii.ieii) obscura vi iiuiliir propter duos a<'Cii<alivO'i.
rml(‘ Raderus in Chronico paschali, et Joainics
l.aii^ir- apud Niceplio iiui, ita siiiil tuee interpri tali,
til cauUiiii luerit, nl in posleriiiii lilii pareniibiis ab
inl(‘->laio siiccediMTol. .Niviue id lanieii novnni fuit
siil) Marco. (}πο·Ι non modo iialnruli';. sed ol le.K \ii
'J aliulaniiii de mi» luvredibn», iili vocant jiiriscon-
snli , pridrm .slaUieral. Quin potius ita forte capien-
da Iiu.··· V(nI);i. iil jiareiilcs liliis inltisialis siiG(v*de-
rt iil, qm I \ ideliir indicans /onaras. qiii hanc legem
Pio aMTildt : Τούτου λίγεται νομοΟίτημα είναι, τδ
τών ti/.viov άδινΟίτων τελευτώ ^τ(.>ν κληρονόμους
ά>α:pαtv^σ'Jαι τούς γονείς, xi\ διατιΟεμενοις τοίς
ΐϋαισ.ν ΪΊ άπαιδία ανάγκην είναι τδ νν»ιμον μέρο;
τοίς γο; Οσ», κατ αλιμπάνειν. Ac siquideiii eadiuii lex
.'•eiiseri Iom; loco de' el cum b*ge (pue Marco tribui-
tur, iiiriiisfpie prorsus diversa est seiUeiilia, tametsi
tiU(» 'diludia lor»· eapita iilraqiie eouliiieal, inmipe
(le s!u*c ■ .s.on·· io bona iuie.^laii, et de ipi ulraiite
luere. :iialis. Quod si verba tdirunici iulelligi dc-
IXMiil de siii cessione liberorum in bona patris iti-
te!Hlaii liieenduiii erit eum (iu acio ad lib. iii Sen-
/en/. Pdiili, hl. 7. cl in l:b. ni Observat., cap. 8,
pro τ>> πατέρα Icgemluin e.sse την μητέρά, cum
ceriiiiii sil Marcum simalusconsiillo, quod Orphi -
tiaiiuiii. iitpolc lal:i:ii Oriito cl ΙΙιίΠο coss. sive
(Iraiioueiii l>. Marci vocant, statuisse iil matribus
libcii ab iiitcslaio succederent, cujus quidem sena-
tiisconsulii |):isaim uieniio est, ineiniuilipie Capito-
limis in Marco: :^en potius iil μητέρες τε κα\ παΓ·
δες άλλήλων διάδοχοι fierent, ut est in leg. 7 cod. de
veteri jure enucleando, § 7. Quod vero alleram le-
gis Marci partem spectat, iiti refertur ab auctore
Chronici, cl a Niceplioro, ita capiendum censet Cu-
jacius, ut άμνημονεύτοις κα\ ά/αριστουμένοις, id
est, praeteritis el nihil e judicio |>alris accipientibus,
quadrans Ineredilaiis debeatur : ipiod si pat es fe-
cerint, rescindi testamentum querela moiliciosi non
possit. Has forte abpic adeo leges alias Marci, qux
pluriiine fuere, respexit Lusebius. el ex eo Seiia^or
iii Cbron. ubi de Marco: Ac ne quid bonitatis dee»-
set, severiores quasdam leges novis Constitutionibus
temperavit.
(U) ’ Υ.τετάζατο§0»>·ης των Γερμανών. Ex Chron.
Eiiscbii an. xvni. Hoc anno profcctiim cum patre
(M. Antonino) Coimuudum ad Gcrinaiiicum bellum
scribit Lampridius.
(Io) *Por^o'v. Supra laudata inscriptio Orpbito
Julianum collegam adjungit : unde, inquit Norisiiis,
dictus forte fuerit Pufns. l.ampridiUsOrp/it-
tum et Ituifnm coss. pariter b ibet.
^ (16) Σμύρνα, \ddil Lbron. Eiisebii, ad cujus in-
itauraiionem decem annis tributorum immunitas data
est. Exstat lib. iv Antitol., cap. 1, epigramma in
imaginem Damocliaridis, ob iiisiauraiam Smyrnam
post l^rne motum, atque adeo hunc forte. Prostat
ibidem aliud in Theodosii aliam imaginem, ob \>rx-
clara iti eadem urbe exciiaia opera : sed Theodosii
nomen recentius forte videri possit.
(17) ΙΙαωΐΊΐνς. Pro Ηακονίαις, vel Παννω*
νίαι:, nli babeliir in Cbron. Gr. Knsebii, el apud
Syncelbiin. Porro Sirmii urbe PannoiPue oluisse
.Man um die x\i Kat. April. scribil Tertullianus.
Vide Casa II bonum ad Capitolinum.
(18) KuL llqpov. Ila Fasti Idaiiani et Savilliani.
At Prosper, Victorius, Senator, ct viitercs iuscri-
plion. addunt ii. Vide Norisium pag. 3.
ΥΛΡιϊ.Ε i.FCTIONES.
·" 1Τω/.λ!ο»'^ο; P. ·’ τετ^/α^ι^γγιον P. ύπετάςετο R, ύπετάςατο P. τδ om. P. ** KuvtIaXvj Γ.
·* Hiuoviai; P. Ηανί>ν;α·ς m. R, V. ·* ‘Λπριλλίου P. ·** παίει V.
<11 CHRONICON PASCHALE. 642
Ουτο; 6 Κ<5μμο5θί ττ^ς i'jvyj χ^,ί:ήι:ως
τ:αν·:ι ·* τ^ν δ'.ωγμδν ττ ς Εκκλησίας.
Έ::\ τούτου Ήγήσ-.ππος (10) τελΞίοΟτα; περ\ των
ά::ο στύλων μεγάλίος συγγραψάμενο; , ώς ιστορεί
Ευσέβιο; ό ΠαμφΟ.ου.
σμ* ΌΛνμηιάς.
Ίν5. γ'. 0:τ. Πραισεντο; (20) xa\ Γορ5ια-
νοΰ (21).
Ίνβ. 6*. γ'. ύ«. Κομμύύου Αύγουστου τύ γ' Χα\
Βήρου τύ β'.
Ειρηναίο; (22) επίσκοπος πύλειίς Αογδούνου ··
της Γαλλίας διέπρεπεν.
Έπ\ των προκειμένων ύπάτων κτήτωρ (24) τις έν
Αντιόχεια τί) μεγάλη όνύματι Άρτάβανος φιλοτίμως
f ύύιψεν έν τ5 καλού μένη 263 Δάφνη τοις ορμοι;
χαλάμια συντύμια (2ο) πολλά ·* άρτων διαιοίνιζύν-
των, καΐ έχάλεσεν *· (20) τούς άρτους ποΛιτικονς
διά τύ τξ ιδία πύλει τούτους δωρήσασΟαι, κα\ ήφύρι-
σεν έκ τών Ιδίων αΰτοΰ χιορίων πρόσοδον άναλογοΰ-
σαν είς λόγον των αυτών πολιτικών ^ρτων. Κα\ άν-
flVcipjv αΰτώ οί τής Άντιοχεων πόλεως έντή Δάφνη
στήλην μαρμαρίνην, έπιγράψαντες · 'ApzaCdyet (27)
€Λΐωνία *·.
*Ινδ. ε'. δ . ύπ. Μαμερτίνου καΐ 'Ρούφου τδ γ'.
Ή κατά Φρύγα; (28) άθεος ψευδοπροφητεία Μον-
τανοΰ χα\ τών συν αύτψ παραπλή γων γυναικών αύ-
τοΰ Πρισχίλ).ας χα\ Μαξιμίλλας συνέστη, έτι δέ κα\
'Αλχιβιάδου (29) καΐ θεοδότου · καθ’ ών *· (50) συν- '
A.C. [Ol.lph.]
Hic CoiruTiodus quaruliu impcravil, ab
Ecdosiie persecutione abstinuit.
Illo imperante , decessit Hegesippus ,
qui de apostolis magnifice scripsit, ut te-
statur Eusebius Pamphili.
eeXL Olympias,
180. II. Tnd. iii. Praesente cl Gordiano
coss.
181. III. Ind. iv. Commodo Augusto IH
et Vero II coss. 1. 240.
Irenaeiis Lugduni urbis Gallise episcopus
celebris habitus est.
His coss. civis quidam magnae Antiocliise,
nomine Artabanus, in niuiiiGcenihe argu-
mentum, plurimas breves tesseras panum
perpetuorum sparsit in plebem , in subur-
bano Daphnensi , hosqne panes vocavit
civiles, eo quod civitati suae impei tlrentur :
et ex propriis suis pnediis congruos reditus
in eoruindem panum civilium sumptus de-
stinavit. Yicissini vero Antiocheni , eidem
in Daphne slalunin marinoreain erexere,
cum hac inscriptione : Artabam memoria
wterna.
182. IV. Ind. v. Mamertino et Rufo 111
coss.
Mendax ct impia Montani Calaphrvgum
haireseos auctoris , et cum illo pariter fu-
rentium mulierum Priscillx^ et Maximilla&
vaticinatio nata est , Alcibiadis quoque et
DUCANGH NOT.E.
(19) Ήγήσιππος. De quo consulendus Henric.
\a1esius ad Eiisebii. Ilist. eccl, lib. ii, cap. 55.
(20) Πραίσεντος. Lampridius addit, iterum.
(21) rcpdiarcv. Fasti Idatii, Savilliani et Ano-
nynii Cuspiniani Coudianum vocant, cujus nomen,
cmii hostis appoll.itiis condemnal usque fuisset, era-
sum e Fastis. Cude apud Lampridium solus Prwseiis
iterum Cous, dicitur. Vide Casunboniim ad eiimdein
Lampridiuin in Commodo, p. *J9. Norisium in Epist.
consul, pag. 114, et qua: annotamus ad ann. Chron.
tu.
(22) Kai Bi]pcv zA β\ Fasti Idatii, Victoris et
Senawiris, CommoJo III et Dyrro. Savilliani, Βούβ-
fvj. Prosper Pnesei li Ilurrum collegam adjungit.
' Cbronicon Eusebii Scaligerianuin ΒοΟόόον edidit.
I Pan\inius Antiatium Rufum vocat. B^rum sororis
Commodi virum memorat Lampridius in Com-
modo.
(25) Ειρηναίος. Ex Chron. Eusebii.
(24) Κτήζωρ. Possessor, civis qui in urbe domum
possidet, ita ut ab inquilino distinguatur. Valeria-
nus imp. apud Pollionem iii Balista : i\on provin^
ciaUm, non possessorem cogat illic frumenta ubi non
habet dare. Vide utrumque Glossarium nostrum,
(iterum similia de Artabano habet Sylloge Histo-
riarum Scaligcriana ad Olymp. ccxli.
|2A) ΚαΛάμια σνντόμια. Editio Scalig. σχυτόμια
«9χλά άρτων. Sed rectius editio Radcriana, nisi le-
gendum sit σύντομα, cx Glossis Lai. Gr. in quibuSt
tessera, κύβος, σύντομον σύμβολου exponitur. Rur-
sum : tessera, σύμβολον, σύνθεμα, σύντομα. Al in
Glossis Cneco Lai. habetur etiam συντόμια, hac tes·
sera, singulare non habet. Lnde videtur adiieiidiiiii
post καλάμια, vox ή, vel, seu, cum συντόμια sub-
sianlivi vimii tenuerit. De ejusmodi tesseris cg το
viri eruditi, Salmasius ad Vopiscum, pag. 57ύ. Pe-
tavius ei Joau. Ilardiiinus ad Themislii orat. 25 edit.
Uefi. Nos etiam qure 'aiii de iis atliginius in Glossar.
med. Lai. in v. Panes Civiles.
(20) ΈκάΛεσεν. lla eod. Valican, pro έκέλευ-
σεν, liti iiUa()iic Ciiilio pnetiilil.
(27) Άρζαίάνην, cic. Edit. Scaligeri, ’.άρταβά-
Vet ai(.)via μνήμη · iiec refert (jiiod paulo ante
Άρτάβανος, hic vero Άρταβάνης uicalur : iiaiii cl
Artabanum Parlhonim regem Artubanem vorat Ca-
pitolinus in Macrino : Άρταβάνην Georgius Syn-
cellus pag. 5oG, et Zoiiaras lib. \iAnnal.,n. 12,.
quem Άρτάβανον Zosimu» lib. ii, Dio a]»ud Vale-
siimi. et alii a{q)ellaul.
(28) 71 κατά Φρήγας. Ex Chronico Eusebii, cl
illius Ilist. eccl., lib. v, eap. 10, ciii adjungendus
Prosper ad consulatum Cethegi cl Clari.
(2!)) *ΑΛκι6ίάβης. Ex Eusehio lib. v. Ilist. eccl.,
cap. 5. Cieierum de Theodolianorum hairesi egit in
primis Epiphaiiius, Ha:res. ctex eo alii.
(50) liaOdr. lla editio Raderi : qux quidem vox
VARliE LECTIO.NES.
·· Λουγδούνου P. Γαλίας PV. ** σκυτόμια πολλά m. R, quoe πολλά άρτων om. in lc\lu. Ικίλεο-
«r/K. ^ ή ρνήμη αΙωνία P. ** ών Raderus, δν UV.
C43
CHROXICOX PASCHALE.
Λ.α. loi.iph.i A
Theodoti : conira quos scripsit sancl;c
memoriae Apollinaris IPuTapolcos episco-
pus, cl Millia !cs scriptor, aliique complu-
res, quos inter exstitit Sarapion Aiuiociruc
episcopus.
i8i. V. Ind. vi. Commodo Angusto IV
et Victorino coss.
Apollonium Nicscae Bilbyni.T urbe extra
mamia constructum est, operi praefecto
Bactuano , cum Bilbyniac pr.TCSset Severus.
CCXLI Olympias.
184. VI. Ind. vn. Marcello ei ifiliano coss.
His coss. quos quidam Tboodotio in Ponto
natus , c\ Marcionis hapresiarchiu sectato-
ribus, qui et ipse Sinope oriundus erat,
ejurata eadem Ineresi, in Judaismum de-
clinavit : cumque eorum elementa et lin-
guam didicisset, privatim et ipse mulla
edidit quae cum LX\H interpretibus con-
sentiunt , ut de illo refert Epipbanius Cy-
pri episcopus.
185. vM. Ind. Λΐί>. Materno et Pradua coss. 1. 2il.
186. VIII. Ind. ix. Commodo Augusto V
et Glabrione coss. 2.
187. IX. Ind. X. Crispino et yEliano coss. 3.
Detracto colossi Ubodii capite , Commo-
dus suum imposuit.
Origenes Alexandriac nascitur.
Hoc aimo Capitolium Uoiinc de coelo
tactum est, ingensque exstitit incendium,
quo et bibliothecae, et universae ipsius
urbis Rom:e regiones conflagrarunt.
Thermae Commodianae Hornae dedicatae
SJIIt.
εγοχψατο 6 έν Μλ τ?1 μνήμη 'ΑτΛλλινάρ'.ο; (31)
Ί3ραπ0Α*ως έπίικοζος και Μιλτιάδης (32) συγγρ^-
φιυς, κΐι άλλοι -ολλο\, έν οΓς xa\ Σαραπίων (35)
Άντιο/είας έπίτκοπος
Τνδ. ς·'. ε\ ύπ. Κομμόδου *· Αύγουστου τ^ θ'
κα\ Βικτωρίνου.
Τδ έν Νικαίχ τής Βιθυνίας Απολλώνιου (34) έςο*
τειχών έγένετο έφισταμένου τδΙργον Βαχτουα-
νοΟ κα\ Σεβήρου Βιθυνίας ήγεμονεύοντος (35).
σμα’ ΌΛνμ:ιιάς,
Τνδ. sT* C*· ύπ. Μαρκέλλου (36) κα\ ΑΙλιανού.
Έπ\ των προκειμένων υπάτων θεοδ^#τίων (57) τις
του Πόντου άπδ τής διαδοχής Μαρκίωνος τοΟ αίρε-
Β σιάρχου τον αυτής Σινώπης όρμωμένου, κα\ αύ-
τδς μηνίων (38) τή αύτοΟ αΙρέσει και εις Ίου-
δαϊσμδν έκκλίνα; και τά αυτών στοιχεία κα\ γλοίτσαν
μαΟων, Ιδίως κα\ αύτδς έξεδωκεν τά πλεϊστα τοίς oj»
έρμηνευταις συν^οοντα (36), ως κα\ Ιστορεί (4θ)
κζρ\ τούτου Έπιφάνιο; ό Κύπριος.
Τνδ. η'. ζ\ ύπ. Ματέρνου καΐ Βραδουδ.
Ίνδ. θ', η', ύπ. Κομμόδου Αυγού στου τδε*χα\Γλα-
βρίωνος.
Τνδ. ι'. θ*. ύπ. Κρισπίνου καΐ Αίλιανοΰ.
ΤοΟ κολοσσού (41) 'Ρόδου την κεφαλήν άφελων
Κόμμοδος ίδιαν έπεΟηκεν εικόνα.
Ωριγένης (42) έν Άλεξανδρεία έγεννήΟη.
Τούτο) τψ χρόνφ έν τώ Καπετωλίω ·* (5θ) 'Ρώμης
^ σκηπτδς έπεσεν, κα\ σφοδρδς έμπρησμδς γέγονεν,
χα\ τάς ^ιβλιςθήκας κα\ ολα τά μέρη 'Ρώμης αύτής
διέφλεζεν.
264 ^θέρμαι Κομμοδιανα\ (44) έν ’Ρώμη άφ«-
ρώΟησαν.
DCCAXCIl notj:.
non semel pro, q»a tempffsiaie. ab anci tc Cbroiiici
usurpatur, nt in Gb>>s. med. Graicil. observamus.
Sed videtur legeiidiiui, καθ' ών, qiioinmlo pricferl
S<^:iligeri editio : quippe Apollinaris et Miltiades
conira Calaplirygcs scripserunt, iil testatur Euse-
bius.
(31) Ά^οΛΛινάριος. Eusebius lib. iv II ht. eccl.,
cap. 27; lib. v. cap. 16.
(32) ΜιΛτιάδι\ς. Idem Eusebius lib. v, cap. 17,
28.
(35) lepajrluv. Serapion octavus Antiochiae epi-
sciipus, ul est in Chron. Eusebii, qui de illius
scriptis agit lib. v Ilisi. eccL, cap. 19; ct lib. vi,
cap. 12.
(34) *\Λο.1Λώηον. Vide Siiidain in liae voce.
(55) Σ^:€ήρον ϋιϋννίας 1)]'€JiOvεύorιoς. Is est
forte Severus clarissimus miles^ cujus meminit Spar-
tianus in Didio Juliano : qui quidem Julianus Com-
modo imperante Billiyniam pariter rexit; vel etiam
is Severus fuerit qiii postea im|H:raior : nam pro-
coi sulatus plures adeptus dicitur.
(36) Mapifk.tXov. Marullnm Idalius el Fasti alii
pruiftTunl. Vide Norisiiim p. 116.
(57) θεο^οτίω^. Eusebius bb. v, cap. 8. Vide
Bamn. anno clxxxiv, el alios passim.
(38) Μη>'ίο>ι\ hic reposuimus ciini Scaligoro, cum
Raderiis ediilisset μηνύων.
(36| *Av('t^o%Tft. Scalig. edit, άπ^δοντα. Sed Ic-
^ gendiim συνά>^ντα, ex Epipbanio.
^ (40) "ύς ίστορεί, etc. Haec absunt a codice llol.
sleiiii. Hunc porro Epipbanii locum ci lib. De pon·
der. el mensur., n. 17 mullis expendit Delaviiis pag.
369, ubi disquirit an Syininacbus post Tbcodoiioiiciii
exstiterit.
(ϊ\) KoAocrov. Ex Cbron. Eusebii, ubi muDa
Scaliger.
(42; Eiisol). lib. vi, cap. 2.
(43) ΚαπιτωΜφ. Se dig. Καπετο)' ίφ quomo‘'o
fere semper Graici effcniiil. Ex Cbron. Eiiscb. ubi
idem Scaliger.
(44) θερμοί Koppodiaral. Ex Cbron. ejusdem
Eusebii.
VARIX LECTIONES.
Κομόδου του Αύγουστου V. τδ om. R. τών τειχών P. άφισταμένου R. μηνύω R.
αυτή P. *· άν^δοντα R, συνφδί'/:ω; m. R. κα\ om. R. ·· Έπιφάνιος. p. 172. s. ·* ΚαπιτοΑίω R,
645 CHRONICON PASCHALE. G4«
A A. C [01. Iph.]
σμβ· νΛνμηιάς. CCXLIl Olympias.
Ινδ. ice. i'. ύπ. ΦουσκιανοΟ (45) xa\ Σιλανοΰ. 188. s. Imi. ai. Fiisciano cl Silano coss. 4.
189. Julio et Servilio coss. 1. 242.
Ίνδ. ιβ'. ια'. ύπ. Κομμ(5δου Αύγουστου τδ ς·' χα\ ^90. χι. Ind. χιι. Commodo Augurio VI
ΖΐπτιμιονοΟ. et Scplimiano coss.
191. Aproniano et Bradua coss. 2.
*Ινδ. if. ύπ. Κομμ<5δου Αύγουστου τδ f χα\ 192. ιιι. Ind. χιιι. Commodo Auguslo ΛΊΙ
Περτ^ναχος. el Perlinace coss. 3.
Κόμμοδος αίφνίδ'.ον έτελευτησεν άττοπνιγε\ς έν ol· Commodus repentina morte interiit in
xiq. Βεστισνοϋ (46) συγγενούς αύτου xa\ Άτταλιανής aede Veslianl allinis sui , el Atlalianae fe-
τf^ς ύπατίσσης iv Τώμ^ πρδ α' Καλανδών ** Ίανουα- minae consularis , Romae, pridie Kalend^
ρ:ων, δρξας Ετη ιβ'. Januarias , cum imperasset annos xii.
Τωμαίων ις' έβασίλευσε Αούχιος (47) Περτίναξ (Α. aM.C. F698.) Romanis χνι impera*
μήνας β'. ^ vil Lucius Pertinax mensibus ii. Colli-
Όμού Ετη *· ,εχίχθ' χαΐ μήνας β' (48). gunlur anni ν. mdcxcix.
Περτίναξ άξιούση (49) τ!) ·* συγχλήτψ 'Ρωμαίων Pertinax, petenti Romanorum senatui,
τήν γυναιχα αύτού Σεβαστήν όνομάσαι χα\ τδν υΐδν ut conjugem Augustam , (iliuin vero C«-
Καίσαρα άποδειξαι, άντειτΓε φάσχων, Ιχανδν δτι βε·- sarem renuntiaret , intercessit , dicens ,
βιασμένος*· (50) πάρεισιν έπ\τήν Αρχήν. satis esse quod invitus ad imperium ac-
cessisset.
Περτίναξ i χα'ι Αούκ»; έσφάγη άπδ των στρα- Perlinax , (jul el Lucius dictus, a mi-
τκατών (51), ώς έξέρχεται άπδ τοΰ παλατίου είς τίιν interfectus est, dum ex palatio iii
Μάρτιον (52) ών έτών ο’ (55). campum Martium proficiscitur , annos
natus Lxx.
DUCANGIl NOTiE.
(45) Φονσχιανου. Deest utrique nota iterati con- edidimus. Euseb. sufficere testatus quod regnaret in·
«ulatus in Fastis Idatii, Prosperi, Victorii et Sena- p vitus. Vide Scalig. p. 227.
loris, quae ascribitur in veteri inscript. mvi, 9, in ^ (51) των στ far ιωτών. Τού περί τήν '^υλα-
Faslis ^villianis, et apud Lampridium, a quo omit- κήν των βασιλείων τεταγμένου στρατιωτικού τήν
tilur nomen Silani, quo postea occiso jussu Com- τού καταστήσαι μόναρχον ύφαρπάσαντο; έςουσίαν,
modi, nomen illius e Fastis exemptum est. Omit- παρελομένου τε βία τήν Γερουσίαν ταύτη; τής χρί-
litur deinde in Chronico consulatus duorum Silano· σεως, inquit ^osinius. Milites enim jam insueverant
rum^ qui cadit in ann. Cbr. clxxxix, Servilii scili- sibi imperatores tumultuario judicio facere, et itens
cet et Dulii, ouos Commodus cum suis interfecit, ut facile mutare, afferentes nonnunquam ad defensio·
scribit idem Lampridius : et post consulatum Com- nem, se idcirco fecisse, quod neschscnt senatum prin·
modi VII el Pertinacis, consulatus Aproniam et Bra· cipem appellasse. Verba sunt Lampridii in Alcxan-
qui in Fastis omnibus recensentur. dro. His accedebat quod ύ-οδιεφθάρησαν τά των
J46) Έν οίκΐφ Βεστιανου. Ϊ.Χ Cbron. Eiisebii, στρατιωτών Ε0η· χα\νρη|Λάτων έδιδάχΟησαν άπλη-
qui habeti in domo Vestiliani : ubi consulendus στον, χα\ αίσχράν επιθυμίαν, καταφρδνησίν τε τής
Scaliger, uteiCasaubonus in Notis ad Lampridium, πρδς τού; Αρχοντας αΙοοΟς, ut ait Hcrodiaiius in Di-
ubi hunc locum describit, et pro Καλάνδης, emen- dio Juliano. iJiide ram accidehal ut per omnes lio·
dat Καλανδών. Vide eumdem in Pertinace p. 104. nores et magistratus insigniter gestos, ac jure merito·
(47) Αούκιος. Hic et infra errat auctor : nenue rum, et quasi ex totius orbis una sententia, sed (ere
enim Pertinax Lucius vocabatur, sed Publius llel· tumultuario populi concursu et militum strepitu iin-
rius Pertinax. Testes illius nummi, Capitolinus, et perator iierei, ut loquitur Trebellius Pollio in Va-
Scriplores alii. Aulum Helvium vocat Victor Schotli. .. leriano. Quantum vero ielicior hodie orbis Uiristia-
!4t1) Μήνας ff. Scalig. ad Euseb., p. 227. ^ nus, in quo nihil ejusmodi Icrale accidit, non modo
49) ^Βξιονσχι. Scalig. έξ...Chron. Eusebii : Per· iis in regionibus, in quibus jura n giac successionis
iinax obsecrante senatu, ut uxorem suam Augustam, trabali veluti lege semel lixa sunt, sed in iis etiam
et filium suum Casarem appellaret, etc. Lnde vide- libi principes communi calculo eliguntur , licet
relur legendum άξιοΰση. petenti, obsecranti. Aliter prava ista .per neces et scelera, et per iiiil. lares tu-
vero hanc pcriochen exscripsit Scaliger in Cbron. uiuitns, mvadenda; tyrannidis ainhilio apud iinpe-
Gr. p. 216 : Περτίναξ τή Συγκλήτφ Τωμαίων τήν ralores Constanlinopolitaiios, Chrislianx tametsi Q-
γυναιχα αύτού Σεβαστήν όνομάσαι, χαΐ τδν υΐδν dei initiatos, seniper obtinuerit, ex liac procreato
Καίσαρα ΑποδεΙξαι... αντείπε βουλομένη. Capiloli- loti imperio extremo tandem excidio.
Jiiis : filium ejus Pertinacem senatus Casarem ap· (52) ΕΙς ttv Μάρτιον. De hac itione in campum
peiiavit, sed Pertinax nec uxoris Augustee appella· Martium silent historici, nisi huc referantur verba
lionem recepit, el de filio dixit. Cum meruerit. Fuit ^ Capitolini,
autem Pertinaci uxor Flavia Titiana, ut est apud (55) "Ων έτών o\ Vide Scaligerum ad Eusebium,
Lampridium. png. 227 ; et Casaubonum ad Capitolinum in Per-
(50; Βεδιασμένως. Scalig. βεβιασμένος, quomodo tinace.
VARI^: LECTIONES.
·* ΚαλάνδΓ^ς RV. ·* Ετη oro. P. »^‘xa\ om. P. ·* τή om. R. ·· βεβιασμένως RV.
W7 CHROMCO^ PASCHALfi.
A. C. [01. Iph.|
(A. a M. C. 5G99.) Romanis xvii im-
pcravil Didius Juli.inus, qui el Silvius di-
cius, menses vn. Colliguntur anni v.
MDCC.
193. (A. a M. C. 3609.) i. Ind. xiv.
Flacco el Claro coss.
Similiter et liic Didius a cuLicuIario
per snoriiiii insi.lias inierfeclus est ad
fontem palal i, Uoinx*, dum piscibus in-
tendit, annos natus lx.
( CLXm Ohjmpids,
(A. a Mr C. 5718.) Hoiiiaiiis xviii im-
peravit Lucius Septimius Severus, a Ro-
mano senatu imperator eleelus, ann.
xi\. Colliguntur anni v. mdccmx.
i9i. 1. ind. XV. Severo Augusto et
Sabino coss.
195. II. Ind. i. Terlullo ct Clcmcnto
coss. 3.
19C. III. ind. II. Dexiro el Prisco coss. * 4*
197. IV. Ind, iii. Laterano el Rufino
coss. t. 254.
De Byzantio, et quomodo conditum est Byzantium,
Aiunt By/.anlium esse Tliraci;e emporium , cujus
prin eps fuit Barbysius, Pbcda!i;e paler: qu;e qui-
dem supersiite adhuc parente plura aidillcia in co
condidit, Foilguamque collocavit, quam Ccroen ap-
pellavit. Ferunt prteierca nioriluruin patrem Bar-
bysiuin ipsi reliquisse in inan !alis, ut in co murum
Τωμαίων ιζ' (51) έβασίλευσεν Αίδιος Ίου/ιαν6ς ό
κα\ ΣΙλβιος (55; μήνας ζ' (56). *ΟμοΟ δτη ,εψ'.
Ίνδ. ιδ'. α\ ύτ:. Φλάκκου (57) κα\ Κλάοου.
Κα\ ουτος Λίο'ιος έσ^άγη (58) άπδ κου^ικουλα;. ίον
είς ττ,ν Γ.ηγήν τοΰ τταλατίον Τ(όμη; έιω. ώς r.poj-
έ/ίΐ τοις ίχΟόσιν, έκ συσκευής των μετ’ αύτοΟ. ών
έτών ε' (59).
σ/// Ό1νμ:ιιάς,
'Ρωμαίων tr/ έβασίλευσεν Λούκ»ος (60) Σ:-τ:μΐ':ς
Σεβήρος άτ;δ της συγκλήτου (61) Ρώμης '^ητιεΟε’.ς
^ δτη ιθ'. ΌμοΟ Ετη **
Ίνδ. ιε'. α'. ύπ. Σεβήρου (62) Αύγουστου κα\
Σαβ ίνου.
Ίνδ. α'. Ρ'. Or:. Τερτύλλου κα\ Κλήμεντος *·.
Ίνδ. β\ γ\ ύπ. Δ^ξτρου κ-.\ Πρίσκου.
2G5 Ίνδ. γ'. δ'. ύ“. ΛατερανοΟ κα\ ’Ρουφίνου.
·· Λέγεται τδ Βυζάντιον Θράκης έμπόριον είναι,
χαΐ δτι τοπάρχης ήν εν αύτώ ΒχρΟύσιος ό ττατήο
Φεδαλία:, χα\ δτι έν τού πατρδ: αυτής εκτι-
σεν εκείνη πολλά έν αύ:ψ τιυ έμπορίω, κχ\ ^στησεν
έν αύτφ χα\ Τύχην, ήντινα έκάλεσε Κερδην. Κα\
οτε ήμελλε τελευτάν ό πατήρ αυτής Βαρβύαιος. πα-
2 ρεκελεύσατο κτίσαι*^ (05) αύτήν τείχος έν αύτφ τψ
DDCANCII xNOTiE.
Capitolini , qui caesum Pertinacem in Palatio scri-
bit, cum ille aulicum famulitin ;i ordinaret, iii cam-
pum Martium forte processurus. Ilaec porro ptupe-
ram exlulil Georgius llamurloliis iii Cliroii. ins. :
Ra\ έσφάγη ύπδ -.ών στρατιωτών έξερχδμενος έχ
τού παλατιού τδν Μάρτιον μήνα.
(.54) 'Ρωμαίων Didium Julianum ίπ Chronico
Hieronymi oir.iliit Kusebius, nuuieriimque 17 Se-
vero ascribit. Vide Scalig., p. 425.
(55) Ό i(al ΣίΛί^ιος L(‘g. ΣάλΟιος, ex Eutropio,
Victore, Dione el aliis : nam imperator factus bis
nominibus donabatur, ut c.st apud Paiiviiiium,
M. Casar Didius Salvius il. F. Commodus Severus
Julianus,
(5u) Μήνας C· Spartianus ait Didium imperasse
mensibus ii , diclms v; Dio apud Xiphiliiium·
die> I.XVI ; Victor Scliolli, l\xx.
\57) ΦΛάχκί,ν, Ita Fasti Savilliani. Idatiani inss.,
Flaccone. Piospcr ci Vicloiiii.s, Falcone. Senator,
Fascoue. Vocatur ille Q. Sossius Falco, iii veieri la-
pide, cujus meminit bcaligor iii Euseb., p. 150, cui
C. Julius Fructus cos. lollega adjungitur. Frudum
Clarum \0Cn" Dio iii Excerptis Valesianis, p. 757,
el Sparlianir Severo, a quo is interfet tus fuit.
Proinde idem vulcMir cum Claro, qui Fl.‘cci col-
lega bic dicitur. Falconis mcmineiuut Capitolinus,
Dio iipad XipulliiiuAi ct Valesium , et Zouuras iii
Pertinace.
(58) Έσ^άγη, ctc. Georgius llamartoius in Cbron.
ms. el Jotdus : Ka\ έοφάγη ύπδ κουβ'.κουλαρίου εις
την πηγήν τού παλατιού θεωρών τούς ιχΟύας. Sed
unde ii Inec hauserint iiiccrliiin : ctTle Didium Jii-
lianuin c.csu!ii iii Palatio, non a sub, sed a grega-
rio milite scribit Spartianus, vel iil III rodiaiius ait,
ab uno e lrilmni.s a senatu submisso. Viiicr. in
Episi., in abditas palatii balneas ductum extenta
damnatorum modo vcrvicc decollatum, ait.
(59; "Ur έτών ii*. Spartianus, anu. lvi, mens, iv,
Dio apud Xipbilinum. anu. lx, mens, iv, dies loi-
idem.
(60) Αονκιος. Scalig. cdil., Λεύκιος.
(61) ’ΑΛτύ τής Συγκ.Ιήζου. A iiiiliiihiis apud
Caruiiiiliim imperator primo dictus Severus, deinde
Juliano imperio abrogato, a bciiulu appellatus est.
Spariian. el alii.
(62) Σί-€> pov. Fasti Idatiani ct Savilliani notam
iterati consiliatus addunt , ct recte; nam conMiia-
liiia cum Apuiclo primum egisse testatur Spariia-
Lus. Porro iii edit. Sc.*digeri post consulaliiiii Trr-
tuili el Clememis, subst‘quilur coiididaliis Laterani
el Rutini, dcmiie consulatus De.vtii ct Prisci. Ida-
lius vero scriptori nostro recte concinit.
(65) lizicaL. Sic reposuimus pro κτίαας. C$lcnim
ad eorum illuslralionem quo: bic de Byzantii origi-
nibus narrantur, conferre lector poloril qua' copioso
salis diximus in ejusdem urbis originibus, ct in
Conslautiaopuli Cbrisliaua.
VARIiE LECTIONES.
®* Φλάκου V. ** ετη om. P. ·· Κλήμηντος R. *· Δέχτρου R. Περ\ τού Βυζαντίου πώς συνέστη το Βυ-
Ιάντιον pneponil Ρ, quoi alia manus ascripsit margini V. ·· τδπαρχο; P. ·* έν ζωϋ P. κτίαας h.
C49 CHRONICON PASCHALE. C'0
τ(5πψ άπ^ θαλάιτη; Ιως θαλάσιη;, δπερ νυν έστι τδ Α a mari ad mare cxcilarel : qui quidem murus e.^l
παλαΐ(6ν τεϊ/ο^ Κωντεαντινουπόλεω;, τουτέστιν &τ:δ Ule antiquus Constanliiiopoleos, qui a Pelrio usque
τοΟ χαλουμένου Πετριού Ιως τής πδρτας του άγίου ad portam sancti iflmiliani , juxta locum quem
Αίμιλιανοΰ, πλησίον τής καλουμένης 'Ράβδου, τήν Rhabdon vocant, porrigitur. Ipsam vero Phedaliain
δέ λεχθείσαν Φεβαλίαν μετά θάνατον του πατρδ; αύ- post patris mortem in uxorem accepit Byzas Tbra-
της ήγάγετο Βύ^ας ό Θράκης βασιλεύς, κα\ έπωνδ- ciae rex, locumqiic seu emporium de suo nomine
μιασε τδν τδτΓον, ήγουν τδ έμιΐδριον, είς δνομα αΰτου Byzantium nuncupavit, ubi nunc sunt quae vocan-
τδ Βυζάντιον, ένθα vOv καλούνται αΐ Νίκαι, πλησίον tur Victoriae, haud procul a Cclicibus, et jure civi-
τών Κιλίκων ··, δεδωκως τω τόπφ κα\ δίκαιον πδ- tatis locum donavit. Severus deinde post mulla
λεως. Κα\ έλθών άπδ 'Ρώμης μετά χρόνους πολλούς tempora hoc imperii anno (iv) Roma profectus,
ό Σεβήρος τούτω τφ χρόνω τής βασιλείας αυτοΰ 1π\ Byzantium veniens, urbisque silus pnlchritudiiiein
τδ Βυζάντιον, και έωρακώς τήν τοποθεσίαν τής πό- contemplatus, Byzae urbem instauravit, publicum-
λεως καλήν άνήγειρε τήν Βύζου πόλιν, χα\ έκτισεν que condidit in ea balneum, Zeuxippum appella-
έν αυτή τδ δημόσιον λουτρδν τδ λεγόμενον Ζεύξιπ- tum : quod in Quadriporlicus meditullio statua
Tiov. ΚαΙδτι·· έχει ιστατοέν μέσφ του Τετραστφου·^ solis aerea staret, in ipsius basi Solis Zeuxippi no-
στήλη χαύ^κή του ήλίου, καΐ ύποκάτω αυτής έγραφε ® mine inscripto. Ac Thraces quidem locum Helium
τδ δ'Λ)μα του ήλίου Ζευξίππου, ϋί οε Θράκες ·® οΟ- seu Solem : cives autem, Byzantii balneum pub i->
τως έλεγον τδν τόπον "Ιίλιον, οΐ οέ τής πόλεως Βυ* cum Zeuxippum, juxta nomeiiclaturain, qua antea
ζαντίων ’·χα\ αύτο'ι ώνόμασαν τδ αΰτδ δημόσιον λου· donabatur, appellarunt, non vero secundum impe-
τρδν Ζεύξιππον κατά τδ δνομα, δζερ είχε πρώην ό τό- raloris depretum, qui de suo nomine Severiuni
πος, χαΐ ούκέτι, ώς είπεν ό βασιλεύς, είς τδΤδ^ον αύ· nuncupandum statuerat. Exstitit autem Zeuxippi
του δνομα έκάλουναύτδ Σεβήριον. Έγένετο οϊ τδ Τε- Quadriporlicus, ubi in medio stetit Sulis siatua, in
τράστωον του Ζευξίππου, δπου Γστατο έν μέσω ή cujus locum in ipsius Byzie civitatis Acropoli teni-
στήλη τοΟ ήλιου, καΐ έκτισεν άντ' αύτοΰ έν τή άκρο- pium excitavit Apollini sacrum, et pro aliis duobus
πόλει (64) τής αύτής Βύζου πόλεως ναδν ήτοι ίερδν fanis prius exstructis, a Byza quidem Dianae Eia-
Απόλλωνος, χα\ άντι των άλλων δύο Ιερών των phaja;,’ a Phedalia vero Veneris. Ex Quadriporticu
χτισθέντων πρώην άπδ μίν Βύζου Άρτέμιδι συν translala.n Solis statuam in summo templo consti-
έλάφφ (65), άπδ δέ Φεδαλίας Αφροδίτη Κα\ άν- luit imperator : e regione Diaiue fani amplissimo
αγαγών Σεβήρος ’· ό βασιλεύς έκ του Τετραστφου Cynegio, c regione vero templi Veneris theatro
τδ άγαλμα του Ήλιου έστησεν αύτδ άνιο έν τψ Ιερφ, q aedificatis. Idem pricterca Severus circum condidit,
χτίσας 6 αύτδς βασιλεύς κατέναντι του ιερού τής coemptis a pupillis quibusdam fratribus aedibus ac
Άρτέμιδος κυνήγιν μέγα πάνυ, κα\ κατέναντι τού hortis: ac disjectis aedibus, cvulsisque ex horiis
Ιερού τής 'Αφροδίτης θέατρον. Έχτισε δέ χα\ τδ Ίπ- arboribus, Byzantiis circum aidificavii. Sed et stra-
τΓίκδν (66) εις τδ Βυζάντιον ό λεχθείς Σεβήρος, άγο- legium seu praetorium instauravit idem Severus,
ράσας οικήματα κα\ κήπον άπό τινων άδελφών όρφα- quod dudum ab Alexandro Macedone exstructum
vtuv · κα\ καταλύσας τά οικήματα κα\ τδν κήπον έκ· fuerat, cum in Darium expeditionem suscepit,lo-
δενδρώσας έποίησε τδ ΊππικδντοΙςΒυζαντίοις και τδ coque Stralegii nomen dedit, quod post ibi instrn-
λεγόμενον Στρατήγιον άνενέωσεν ό αύτδς Σεβήρος, cluin exercitum, idem Alexander Mucedo adversus
δπερ ήν πρώην κτισΟέν ύπδ Αλεξάνδρου τού Μαχε- Persas arma moverit.
δόνος, δτε κατά Δαρείου έπεστράτευσεν, καΐ έχάλέσε τδν τόπον Στρατήγιν * έ/.εΐ γάρ στρατολογήσας Αλέ-
ξανδρος ό Μαχεδών ώρμησεν κατά Περσών εις τδν πόλεμον.
DICANG1I ΝΟΤ/Ε.
(b4) Έκτη dxpo.ToUsi. Vitruvius, lib. ι, cap. 7: D Έλαφιαίας docuimus in Orig. Byzant., sect. 14.
AUdibus vero sacris^ quorum deorum maxime in tu- (66) Kal τό Ιππικόν, Anonymus ms. in Colle-
tela civitas videtur esse, et Jovi, et Junoni, et Miner· ctione historica, usque ad Anastasium imp. : 'Γδ
V€B, in excilsissimo loco, unde moenium maxima pars ’ .δέ τού Βυζαντίου Ίππικδν έχτισε Σεβήρο; ό'Ρω-
ron5ptrtanir,a?rca?di«(rt6ua;nur. Edictum de his qui ad μαίων βασιλεύς πρδς θεραπείαν των Βυζαντίων,
ecclesias confugiunt, in coiicil. Cphesino, de paganis: δπερ ojx έφθασε τελειώσαι, καΐ εμεινεν άτέλεστον
Τούς τε ναούς ώσπερ κα\ διά τής γής ύψουμένους έν μ^χρ'· Κωνσταντίνου τού πρώτου γ,αλ μεγάλου Χρι-
ταΤς άκροπόλεσι, χα\ τοϊς όχυρωτέροις τών πόλεων στιανών βασιλέως , δς κτίσας τήν πόλιν, ήν κα\ κο-
άναθείναι τόποις * neque paganorum duntaxat fana, σμήσας χαλκουργήμασι, κα\ τδ Ίππικδν άναπληρώ-
iied et Christianorum ecclesias in alio constitutas σας, πρώτος έπετέλεσε έν τή γενεΟλία ήμέρα της
testatur Lactantius, lib. ι De morlib, persecat., πόλεως τήν l ππικήν αγωνίαν, ητις τελείται ια^ ημέρχ
H. 14. Μαιου. Sed de circo Bpanlino consulenda Constan-
(β5) Άρτεμιδιον έΛά^^ί. Legendum Άρτέμιδος tiiiopolis Christiana, lib. ii, ubi muUa congessimus .
VAIU^i: LECTIONES.
ΚηλίκωνΡΥ. ”δτε R. ‘^τετραστόου ΡΥ hicel postea. *®τού ήλίου τδ δνομα Ρ. " Θράκης Ρ. Βυζάν-
τιον V, Βυζάντων R. χα\ άντί. κατέναντι Chilmeadiis ad Malalaj ρ. C ed. Bonn.* Άρτέμιοι σύν
Malalas, Άρτεμιδιουν V, m. R, Άρτεμιδίου i*, ’.\ρ:εμι0είου m. U. ” Αφροδίτης P. άνο^^ών P. ” 4
ό P. ’· καί λεγόμενον Ρ.
Patrol Gr. XCII.
cr.i
CHRONICON PASCHALE.
esi
A* C. [01. Iph.] A
CCXLIV Otympias.
i98. V. Ind. iT. Saturnino et Callo
«oss. 2.
109. (A. a M. C. 570L) vi. Ind. r.
Annllino et Frontone coss. 3.
200. Tii. Ind. τι. Severo Augusto II.
f»l Viclorino coss. A
201. TUI. Ind. tu. Muciano ct Fabiano
coss. i. 245.
His coss. facta est Christianorum per-
secutio, multiqiie martyrio vitam finie-
runt.
eeXLV Olympias.
202. (A. a M. C. 5708.) ix. Ind. tui.
Severo Augusto III. et Antonino coss. 2.
His temporibus, Symmachus quidam
Samaritanus, inter suos sapientia prae-
stans, cum debiti honores a popularibus
sibi denegarentur, immodica vero tene-
retur dominandi cupiditate, genti suae
infensus, apud Judaeos demigravit, pro-
seljtumqiie professus, secundum cir-
cumcisus est. Hic igitur quo Samarita-
norum interpretationes everteret, ter-
tiam edidit interpretationem. Haec Cpi-
phanius Cyprius de tribus interpreti-
bus, Aquila, Symmacho, et Tbeodotione
observavit. 2.
203. 1. Ind. ix. Plautiano et Geta
coss. 4.
Plautianus Consul ex a. d. xi. Kalen-
das Februarii necatus est. 4.
201. XI. Ind. x. Chilone ct Libone
coss. 4.
205. XII. Ind. xi. Antonio II et Geta II
coss. I. 246
Iisdem coss. Severus dum Alexandriae
moratur, contra Gliristianos persecutio-
nem excitavit , in qiia complures ex
AlexanJria, iGgypto et Augustamnica,
atque adeo usque ad Thebaidem, pro
Christo martyrium subiere.
Hisce temporibus Balneum publicum
cy/d' *ΟΛυμ:ιιάς.
1v4. δ'. t\ ύπ. Σατορνίνου χα\ Γάλλοο*
Ίνδ. ε'. ς^. ύπ. Άνουλλίνου χα\ Φρδντωνος.
266 Σεβήρου ‘Αύγουστου τύ β' χλ\
Βιχτωρίνου.
Ίνδ. ζ. η', ύπ. Μωχιανου χα\ Φαβιανού.
Έπ\ τούτων των ύπάτων διωγμδς έγένετο τι“ ν
Χριστιανών, χα\ πολλοί έμαρτύρησαν (67).
σμε* ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. η', θ*. ύπ. Σεβήρου Αύγουστου τδ γ* χα\ Άν-
® τωνίνου.
Έν τοϊς χρύνοις τούτοις ’’ Σύμμαχύ; (68) τις Σα-
μαρείτης των παρ' αύτοίς σοφών, μή τιμηθείς
ύπδ τού Ιδίου δΟνους, νοσήσας φΐλαρχ(αν χα\ άγα-
ναχτήσας χατά τής Ιδίας φυλής, προσέρχεται Ίου-
δαίοις χα\ προσηλυτεύει χα\ ττεριτέμνεται δευτέραν
περιτομήν. Οίτος τοίνυν πρ^ς διαστροφήν των παρά
Σαμαρείταις ’· έρμηνειών Ιρμηνεύσβί^ τήν τρίτην
Ιξέδωχεν έρμηνείαν. Ταύτα Έπιφάνιος ·· ^69) 6 Κύ-
πριος περί των τριών έρμηνευτών, *Αχύλα ·· χα\
Συμμάχου χα\ θεοδοτίωνος, ΙΟηκεν.
Τνδ. θ', ι'. ύπ. Πλαυτιανού χα\ Γέτα.
Πλαυτιαν^ς (70) ό ύπατος έσφάγη πρ^ ιοι* Καλαν-
δών Φεβρουαρίων ’·.
Ινδ. ι'. ια'. ύπ. Χίλωνος (71) χα\ Λίβωνος.
Τνδ. ια'. ιβ'. ύπ. Άντωνίνου τύ β' χαΐ Γέτα τύ β*.
Τούτοις τοΓς ύπάτοις (72) Σεβήρος έν Άλεξανδρείφ
γινόμενος διωγμύν χατά Χριστιανών έποίησε, χαΐ
πολλο\ έμαρτύρησαν άπύ Άλεξανδρείας χα\ ΑΙγύ-
πτου χα\ Αύγουσταμνιχής χα\ έως θηβαΐδος.
Τούτοις τοις χρόνοις έν 'Αλέξανδρέ ίφ τύ Σεβηρια-
DUCANGIl NOTiE.
'67) ΚαΙ ^oXJioX ^μαρτύρησαν. Atque in iis
IjOonides Originis pater. Chrori. Fuseb.
i68) Σύμμαχος. Ilierou. in Jerem. cap. xxxii;
Rptpban. De mensuris et ponder.^ elc.
(69) Tavta 'Επιφάνιος. Haec desunt in codice
Jloistenii.
(70) ΠΛαντιανός. De quo Spartianus in Severo,
p. 07, edit. Salmasii, ct Dio in Excerptis Valesianis,
p. 737, 758.
(71) ΧΙΛωνος. Is iterum pnefectus praetorio, in
vitae discrimen incidit, Caracalla imperante, quod
concordiarm inter fratres suaserat. Idem Spariian.
Vide Excerpta Dionis Valesiana, p. 743.
(72) Τούτοις τοΊς ϋπάτοις. De hac snb Severo
persecutione, prxter Baronium, egerunt Scalig. ad
Kusebium, et Henr. Dodwellus in Uissert. Cyprian.^
il, n. 41.
VAIUiE LECTIONES.
^ έν τούτοις χρόνοις P. ’· Σαμαρείας R, Σαμσρίτης V. Σαμσρίταις PV. ®· Έπιφάνιος. p. 172 Β.
Cajus loci bcunsc hinc supplendae sunt. ·* ’Αχϋ/.λα P. ·· Φευ^^υαρίιυν PV.
653
v6v έχτίίθη γυμνάσιον (73) xa\ τ6 έχ£ΐσβ Icf^v μέγα
τ6 χαλούμενον Πάνθεον (74).
σμς* ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ι?'. tf. ύπ· Άλβίνου (73) xaV ΑΕμιλιανου.
Ίνδ. ι/. ύπ. *Άπρου χαΐ Μαξίμου.
Ίνδ. u'. ύπ. Άντωνίνου τδ γ' χα\ Γέτα τδ γ*.
Ίνδ. U'. ις'. ύπ. Πομπτμανου (76) χα\ *Άττου (77).
554
[ΟΙ. Iph.J
Alexandriie Severian- ni appellatum exci-
tatum est, atijuc ingens fanum quod
Pantheuin vocant.
(XXLVJ Olympias,
206. XIII. Ind. xn. Albino cl i£mlHa'
no COS3 2.
207. XIV. Ind. xiii. Apro cl Maximo
coss. 3.
208. XV. Ind. xiv. Antonino 111 ct
Geta III coss. 4.
209. XVI. Ind. xv. Pompciano cl Avito
coss. Γ 247.
CHRONICON PASCHALE.
A A.C.
σμΡ ΌΛνμαιάς»
Ίνδ. α'. tC· ύπ. Φαυστίνου χα\ Τουφίνου.
Ίνδ. β'. ιη'. ύπ. Γεντςανού χαΐ Βάισου.
Ίνδ, γ*. 10'. ύπ. "Απρου τδ f χα\ 'Απρου (78).
267 Τούτοις τοίς ύπάτοις έτελεύτηβε Σεβήρος
«Ις τδ βαρβαριχδν, ών έτών ξε' (79).
*Ρϋ)μα(ων ιθ' έβασίλευ ?εν ΆντωνΓνος Καράχαλλος
υΐδς Σε6ήρου ίτη C (60). ΌμοΟ ,εψχς*.
Ίνδ. δ'. Λ*, ύπ. Άντωνίνου Αύγουστου τδ δΤ χα\
Άλβίνου (81).
<τμη* ^ΟΛνμπιάς.
Ίνδ. ε'. β'. ύτΕ. ΜεσσαλόΙ χα\ Σαβίνου (82).
Ίνδ. ς\ γ*. ύπ. Αεντοόλου (83) καΐ Κερεαλίου ·*.
Ίνδ. C· ύπ. Σαβίνου τδ β^ χα\ Άνουλλί-
νου"(84).
Ίνδ. η', ε'. ύπ. Πραΐσεντος χα\ Έξτριχατου.
σμΐ9 ΌΛνμΛίάς,
Ίνδ. θ', ς'. ύπ. Άντωνίνον Αύγουστου τδ ε' (85)
Χ3\ 'Αδουέντος.
CCXLVH Olympias,
210. XVII. Ind. ι. Faustino ct Kufino
coss. 2.
211. XVIII. Ind. ii. Gcnliano ct Basso
coss. 3.
. 212. XIX. Ind. iii. Apro II cl Apro
coss. 4.
Ilis coss. oLiil Scvcnis in barUarico,
xtatis anno lxv
Bomanis xix. imperavit Antoninus
Caracallus, Severi F. annos vii. Colli-
guntur anni v. udccxxyi.
213. I. Ind. iv. Antonino Augusto lY.
ct Albino coss. (A. a M. C. 3719.) i. 248·
CCXLVIII Olympias.
214. II. Ind. V. Messala cl Sabino
coss. 2.
215. III. Ind. vi. Lciitnlo ct Cereali
coss. 3.
216. IV. Ind. vn. Sabino II ct Anu-
lino coss. 4.
217. V. Ind. viii. Praesente ct Extri-
cato coss. i. 249.
CCXLIX (Aympiai.
218. VI. Ind. ix. Antonino Augusto V
et Advenio coss. 2.
DUCANGH NOTiE.
(73) Σεθηρίογδγ Γυμτάσιοτ. De quo Spartianus
in Caracalla : Inde AUxandriam petiit, in Gymnasium
populum convocavit, eic.
(7 i) lldrdeor. De variis Panllieis quae Romae
exstitere agit Scaliger ad Eusebium,’pag. 207, 208, d
ubi et Alexandrini meminit, ex Chronici scriptore.
(75) '‘ΑΛβίνου,^ίηχ postea imperator fuit: de cu-
jas consulatu Capitolinus in illius Vita.
(76) ΠομπτιΧανον. De quo idem Spartianus, pag.
86.
(77) Kal *Aovttov. Ita emendavimus, cum prave
editum esset a Radero *Αττου, et a Scaligero AO-
του : ita enim in Fastis omnibus ; isque est Lollius
Avitus, de quo Capitolinus.
(78) *Kxpov και Άπρου. Leg. Άσπρου τδ β' xaV
Άσπρου, ex Fastis omnibus, et Legibus Antonini,
niise babent. Duobus Aspris, Juliani, seu Julii
Aspri sub Caracalla meminit Dio in Excerptis
VaUuanis, pag. 743, et in Ursinianis, pag. 442. Al-
terum ex Aspris M. Pompeium M. F. Asprum vocat
Pauvinius.
(79) "Qr ivior (σ'. Vide Scaligerum ad Ettsebium
p. 130.
(80) "'im C· Ita Eusebius in Chron. ubi Scaliger.
Spartianus an. 6.
(81) *AJ6irov, Leg. Ββλβίνου,βχ Fastis omnibus
et Inscript. Is postmodum imperator fuit.
(82) Kal Ia€lrov,C\i\ Ulpianus libros inscripsit,
et qiieiii Heliogabalus occidere praeceperat. Lam-
pridius.
(83) AεrτoύΛov, Fasti Idatii et alii , Laeto.
iEmilio scilicet, cujus meminit Dio in Excerptio
Valesianis, p. 731 et 743, et exeo Zonaras in Com-
modo.
(84) "Arov.Xlrov. legendum Άνουλλίνου, ex Fa-
stis omnibus et inscriptionibus.
(83) *Xrtωrlroυ του Αΰγ. τό ef. Is est Helioga*
balus · qui Macrino acie victo , illius consulatui
nomen suum substituit, ut scribit Dio in Ex^
cerptis (Jrsinianis, p. 446. Sed delenda nota nume-
ralis.
Κεριαλίου P. ’ΑνβυλΙνου P.
VAlUiE LECTIONES.
655 CHRONICON PASCHALE. 656
A. G. [01. Iph.
219. VII. Ind. x. Antonino Augusto VI
ei Sacerdote coss. Z.
His coss. Antoninus Caracallus dum in
Persas proficiscitur, inter ^Edessam et
Carras interficitur, annos natus lx.
(A. a M. C.. 5726.) Romanis xx, impe-
ravit Macrinus annum i. Colliguntur
anni v. unccxxvn.
220. (A. a M. C. 5730) i. Ind. xi.
Antonino et Comazonte coss. i.
Macrinus Arcliclaidc e medio tollitur,
cum vixisset annos lii.
Romanis xxi imperavit Antoninus
Heliogabalus an. iv. Colliguntur anni v.
MDCCXXXI.
221. 1. ind. xii. Grato et Seleuco
coss. 1. 250.
CCL Olympias.
222. II. Ind. xiii. Antonino Augusto
II. ct Alexandro coss. 2.
223. 111. ind. xiv. Maximo et iEKano
coss. 3.
Vigiliae trium dierum Romae actae sunt,
et vehementes lerraemotus in ea facti, ex
ante d. v. Id. Septemb. et ex a. d. xv.
Kalend. Oclobr. ac denique ex a. d. Ka-
lend. Novembr.
Ίνδ. C'. ύπ. Άντωνίνου Αύγουστου x5 ς* (86)
χα\ Σαχερδδτου.
Έπ\ τούτων των υπάτων ΆντωνΙνος Καράχαλλος
χατά Περσών άπελΟών χαΐ*· άναλαβών την Όσροη-
νήν, συμβαλών είς τύν πόλεμον έσφάγη , μόσον
Εδέσσης·· χαΐ Κα^Ι^ων (87), ών έτών ξ' (88).
Τωμαίων χ' έβασίλευσεν Μαχρϊνος Ιτος α'.
Όμου ^ψχζ'.
Ίνδ. ια'. α'. ύπ. Άντωνίνου χα\ Κωμάζοντος (89).
ΜαχρΤνος έσφάγη έν Άρχελαΐδι (90), ών έτών ν?'.
ΤωμχΙων χα' έβασίλευσεν Άντωνϊνος Ήλιογά-
J5 βοιλος (91) έτη θ'. Όμου ,εψλα'.
*Ινδ. ip'. α'. ΰπ. Τράτου κα\ Σελεύκου (92).
σν' ΌΛνμηιάς.
Ίνδ. ιγ*. Ρ'. ύπ. Άντωνίνου Αύγουστου τδ p' (93)
χα\ ^Αλεξάνδρου.
Ίνδ. ιδ'. γ'. ύπ. Μαξίμου (9δ) χαΐ ΑΙλιανου.
Διανυχτέρευσις (95) ήμερων τριών έν 'Ρώμη γέ-
γονεν, xa\ σεισμοί σφοδροί έν αυτή έγένοντο πρδ
€ Ίδών ·’ Σεπτεμβρίων καΐ πρδ ιε' Καλανδών Όχτω-
βρίων χα\ πρδ ιδ' Καλανδών Νοεμβρίων.
DUCANGH NOTiE.
{^^ΥΑττωτΙνον ι\ϋγούστον τό ς\ Dio, lib. lxxix,
ex Excerptis Ursini, pseudantouiuum, seu Helioga-
balum II cl Licinium Sacerdotem coss., et Fasti alii
praeferunt.
(87) Micor ΑΙδέσσης καΐ Καιρών. Ex Eusebii
Chron. ubi Scaliger. Addit Georgius Syncellus, πό-
λεις δ’αύταί τής Όσροηνής. Vide Spariian. Hic
porro et infra Αιδεσσαν cuin diphtbongo scribitur,
ut et apud Dionem in Excerptis \alesianis, p. 711,
el apud Epiplianium episcopum Tyri de sanctis
apostolis in cod. Reg. 2951 in S. Juda : licet in
nummis et apud scriptores alios per e dunlaxat
scribatur.
(88) Όκ έτων ξ\ Vide Scaligerum ad Eusebium
ct Casaubonum ad Spartianum in Caracalla, pag.
1 33*
(89) Kal Κωμάζοντος. De quo consulendi Capi-
tolinus ct Dio lib. LXXIX, cl cx eo Xipliilinus.
(90) *Er ΆρχεΛαΐδι. Ex Chron. Eusebii. Editio
Scaligeri, Άρχελαισίων, cum nola mendi. Sed faci-
lis emendatio, si legatur, έν ΆρχελαΤδι ών, etc.
Zosimus, εΐ; τδν μεταξύ πορΟμδν Βυζαντίου χαΐ
Καλχηδόνο; captum, ac neci datum Macrinum scri-
bit, Capitolinus, in suburbio Biihynice : sed id refel-
lit Scaliger. Vide Casaubonum ad eumdem Capito-
linum in Macrino.
(91) *ΆΧιογά6αΛος. Hamartolus et Joeles : μετά
δέ Μακρινόν έβασίλευσεν Άντωνϊνος ό Γάλβας έτη δ'.
Αη sic expresserunt nomen Heliogabali ?
(92) Γράτου χαΧ ΣεΛεύκου. Fasti Savilliani Sa-
binianum et Seleucum prxfcruiit. lla nempe Gratus
Sabinianus appellabatur, ut colligitur ex Dione, lib.
LXXIX, et ex Fragmento Africani apud Georgium
Syncelliim, p. 212.
ΏΑντωτίνου Αϋγ. τόβ*. Fasti Idatiani, AiUo-
V et Alexandro, Victorius et Senator, Alexan·
dro et Augusto. Marianus, Alexandro et Antonino...
Nimirum boc anno coss. fuerunt Heliogabalus IV et
Alexander Severus Ccesnr, ut est in vet. inscript.
apud Panviniiim. Siatim enim atque factus est Cae-
sar Alexander, consulatum cum Antonino gessit, ut
scribit Herodfianus. Igitur pro β', leg. δ*, ut est apud
Dionem.
(9i) ΜαζΙιιον. Addunt τδ β* Fasti Idatii, Rescri-
pta Alexandri ct inscriptiones, ut observatum a No-
risio. llos coss. alia inscriptio apud Sponiuin in
Miscellan. criidiue aiitiq., pag. 280, 281, sic con-
signat : L. Mario Maximo II et L. Roscio JEliano
cus. Τίλιανδν pro ΑΙλιανδν babeiil Fasti Savil-
liani.
(95) άιαννκτέρενας. Has διανυχτερεύσεις refert
Scaliger ad eas quas Eusebius, et ex eo Senator,
in Cbron. facias scribit Urbis conditae millesimo,
Philippis imperantibus an ii: Ludique in campo
theatrales tribus diebus et tribus noctibus populo per-
vigilante celebrati. Hineque concludit proebroni-
siiiuin esse annorum xx^v. Similes vigilias ac ludos
celebrasse Severum auctor est Herodianus, lib. iii,
quos ad consulatum Chilonis et IJbonis refert
Zosimus , lib. ii , ubi fuse de iis agit. Vide
Horatium in carmine sa:culari, et ejus coiuii.eii-
tutores.
VARliE LECTIONES.
·· xa\ — συμβαλών om. P. ·· ΑΙδέσσης PP. ·’ είδών P.
β5Γ CHRONICON
J
Παλαιττίνης Νικ4πολι; (96) , ή πρ4τερ*ν Έ;χ-
μαοΟς , ΙκτίσΟη π4λις , πρεσβεύοντος υπέρ αύτής
χλ\ προϊσταμένου Ιουλίου 'Αφρικανού (97) του τά
Χρο’Λχά αυγγραψαμένσυ.
268 Ίνδ. δ', ύπ. Φλαβιανοΰ (98) κα\ Κρι-
σπίνου.
ΈπΙ τούτων των ύπατων (99) έσφάγη Άντωνϊνος
'Ιίλιογάβαλος Αύγουστος έν Τ*ώμη ύπδ ίδίου αύτου
συγγενούς (i), ών έτών λς*'.
Τωμαίων κβ' έβασελευσεν Αλέξανδρος Μαμ-
μαία;" έτη ιγ', *Ομού ,εψμδ'.
'ϊνθ. α'. α'. ύπ. Φουσκιανού (2) κα\ Δέξτρου.
σναί ^ΟΛνμΛιάς, ^
Ίνδ. β\ Ρ'. ύπ. 'Αλεξάνδρου τδ β' χα\ Μαρκέλλου.
Ίνδ. γ*. γ*. ύπ. Άλβίνου (5) κα\ Μαξίμου τδ β\
Ίνδ. δ', δ*, ύπ. Μοδέστου κα\ Πρύβου.
Ίνδ. ε'. e', ύπ. 'Αλεξάνδρου τδ γ» (Δ) κα\ Δίωνος.
(ττβ' *ΟΛυμΛΐάς,
Ίνδ. ς^. ς^. ύπ. Άγρεκόλα** κα\ Κλήμεντος (5'.
Ίνδ. ζ*. ζ^, ύπ. Πομπηϊανού κα'ι Πελεγμιανού (6).
Ίνδ. η', η', ύπ. Λόύτϋου·® κα\ Μαξίμου τδ γ'.
PASCHALE. C58
A.C. 101. Iph.J
Nicopolis Palsestinae urbs, Eminaiis
prius nuncupata, condila est, legalionem
pro ca obcuntc illius pr®fcclo Julio Afri-
cano Chronicorum scriptore.
221. IV. Ind. xv. Flaviano et Crispino
coss. 4.
ilis coss. Antoninus Heliogabalus Rom.ne
a cognato suo interfectus est, cnm sextum
ct tricesimum ageret annum.
(A. a M. C. 5743.) Romanis xxii impe-
ravit Alexander Mammsex F. annos xiii.
Colliguntur an. v. mdccxuv.
2*25. (A. a M.C. 5751.) i. Ind. ii. Fu-
sciano ct Dextro coss. I. 251
CCLl Olympias,
226. II. Ind. ii. Alexandro II ct Mar-
cello coss. 2.
227. III. Ind. iii. Albino et Maximo II
coss. 5·
228. IV. Ind. iv. Modesto et Probo coss. 4.
229. V. fnd. v. Alexandro III et Dione
coss* I· 252·
LCLIi Olympias.
230· VI. Ind. vi. Agricola ct Clemenlc
coss. 2.
231. VII. Ind. vn. Pompeiano et Peleg-
miano coss. 3·
232. VIII. Ind. vni. Lupo et Maximo III
coss. ^·
DUCANGII NOTiE.
(i6) ΝικέαοΧίζ. Ex Chron. Eusebii, ubi Scaliger.
Tide praeterea Willelmum Tyrium, lib. vii, cap, 24.
(97) '‘ΑφίΗκαγον. Historiam is perduxit ad tem-
pora Antonini, ut scribit Georgius Syncellus, pag.
107 et 212, (illius nempe qui Heliogabalus dictus est,
Qt infra in hoc Chronico habetur, ct apud Hierony-
mum in libro De scriptoribus ecclesiast.) quem etiam
Κεστών auctorem facit, uti supra observavimus, dc
quo ita Chronicon ms. ab Adamo ad Leonem Sa-
pientem in Maximo et Balbino : Άφρικανδς ό συγ-
γραφεύς έγνωρίζετο. Et in Decio : Έπ\ τούτου ην
Κλ^ μης δ Στρωματεύ; κα\ Αφρικανός. Adde Fre-
cuiluin t. II, lib. III, c. i. Sed de hoc A^icaiio inulta
congessere Scaliger ad Graica Eusebii, p. 414, et ad
Chronicon, pag. 232. Casaubonus ad Suetonium in
Julio secl. 31, Bellarminus De scriptoribus eccles.^ ct
ibi Lahbeus, Possevinus in Apparatu; Hcrwartus iu
Chronolog. c. 235; Vossiiis, De historic. Cr., lib. ii ;
PeUvius, lib. viii Auctarii, cap. 2; Valesius ad liist. 0
eccl. Eusebii, lib. vi, cap. 31; Goarus ad Syncellum,
et alii.
(98) ΦΛαβιατου. Fasti Idaliani, Fabiano et Crispo,
Caeleri, et inscriptiones Julianum vocant. Vide No-
risiiiin, p. 134.
(99) ’ΕλΙ τούτων τωτ ύΛάτων, Imo anno Clir.
ccxjtii, VI Martii, quo -Alexander Severus imperium
est .auspicatus, ut Scaliger, Bucherius. Petavius, et
alii docuere ex Canone Paschali Hippolyti.
(I) ’Τπό του UHiov συγγενούς. Alexandrum
roiisobrinum intcllirnt, quem cum occidere decrevis-
a militibus et Pnetorianis facta conspiratione.
ad liberandam rempublicam, ipsemet occisus Osu
Lamprid
(2) Φουσκιανού. Sic Fasti Idaliani : sed ex Sa-
villianis, Prosperi, Rescriptis Alexandri, et inscri-
piionibus Icg. Φούσκου τδ δ'. Ita nempe scriptor
Chronici, ut non semel monemus, ejusmodi termi-
nationes vocibus appellativis addere solet.
(3) ΆΛβίνου. Leg. Βαλβίνου, licet ita Fasti Ida-
tiani praeferant. Prosper, \ictoriu.s, Senator, et
Marianus duplicem consulatum cx hoc unico perpe-
Vam confecere : ubi Annianum et Maximum : demde
Albinum et Maximum scribunt, cum unus idemque
sit, alterque Clodius Balbinus, alter Pupienus, cogno-
mine Maximus, inquit Capitolinus, appellentur qui
imperatores a senatu electi fuerunt post Gordianum
Seniorem, ut est apud cumdem Capitolinum ct He-
rodianum, lib. vii. Sabinum pro Balbino perperam
scribunt Fasti Savilliani.
(4) ΆΛεζάνδρον τό γ. Lampridius de Alexandro :
Consulatum ter iniit tantum ordinarium, ac primo
nundino sibi alios suffecit : ad quem consulatum iii
Alexandri illum quidam referunt, quem Gordianum
Seniorem cum eo gessisse Capitolinus tradit.
(5) ΚΛήμεντος. Sic Fasti Idatiani ; quem Clemen·
tinum abi vocant. Priscillanum uro Clcmcnte le-
gunt Fasti Savilliani. Prosper, Victorius, Senator,
Marianus, Wigorii. hoc anno coss. describunt, Gni-
tuni et Seleucum.
(6) Kul ΠεΛίιμιανού. Ita editio Scalig. Pe/igia-
num, Fasti Idatiani mss. Πελιγνιανόν, Savilliani le-
gunt : rectius alii Felicianum.
VARIAE LECTIONES.
• Μ^μαία^ V et infra. Άγρικόλα P. Λούππου Y.
CHRONICON PASCHALE. 660
LOi. ipii.]
233. IX. Ind. ix. Maximo IV et Paterno
«oss. 1. 253.
CCLIIi Olympias.
234. X. Iiid. X. Maximo Y et Urbano
coss. 2.
235. XI. Ind. xi. Severo et Quintiano
coss. 3.
236. XII. Ind. xii. Maximo VI et Afri-
cano coss. 4.
237. XII. Ind. xiii. Perpetuo et Corne-
lio coss. 4.231.
'Iv5. θ', θ', ύπ. Μαξίμου xh θ' χα\ Πατέρνου.
erf ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ι'. ι'. ύπ. Μαξίμου τθ e' κα\ Ούρβάνου.
Ίνδ. ια'· ια'. ύπ. Σϊδήρου χα\ Κυντιχνου.
Ίνδ. ιβ'. ιβ'. ύπ. Μαξίμου χ6 ς' (7) xa\ 'Αφρι-
κανού.
Ίνδ. ιγ'. ιγ'. ύπ. Περπέτου (8) xa\ Κορντ/ίου.
I Ληηο cev post Christi in coelos assum-
ptionem, martyrium subiit sanctus Cy-
prianus.
Iisdem coss. Alexander Augnstus inter-
fectus est ab exercitu, cum esset In taber-
naculo, Moguntiaci, annos tum natus xxx
ejtisquo mater Mammaea, quae cum 61io
erat, intra ipsum tabernaculum laqueo est
siiiTocata.
Έτου; σε'τηςείς ούρανούς άναλήψεως τού Κυρίου
ό &γιος Κυπριανδς (9) έμαρτύρησεν.
Έπ\ των ·* (40) προχειμένων ύπάτων έσφάγη ύπδ
τού στρατού 'Αλέξανδρος Αύγουστοςγ ώς έστιν ύπδ τδν
παπυλεώνα αυτού ·· έν Μογοντιακφ (4 1), ών έτών λ'·
τήν δέ μητέρα αύτού Μαμμαίαν, ούσαν μετ’ αύτού,
Ιπ'^ιξαν έν σχοινίφ είς τδν παπυλεώνα Εσω.
(Α. a Μ. C. 5746.) Romanis χχιιι impe-
ravit Maximinus Augustus, ab exercitu
renuntiatus, annis iii. Colliguntur anni v.
unccxLvii.
Τωμαίων κγ* έδασίλευσε Μαξιμΐνος Αύγουστο;
άναγορευθε\; ύπδ τού στρατού Ετη γ' (12).
Όμού ,εψμί;'.
CCLJV Olympias,
238. I. Ind. |χιν. Ulpicio ct Pontiano
coss. 2.
259. 11. Ind. xv. Gordiano et A viola
coss. 3.
240. III. Ind. i. Albino ct Venusto
coss. 4
His coss. irruentes milites Maximinum
Augustum Aquileiae interfecerunt, cum
annum ageret lxv ; cui successit Balbiiius,
erd* νΛνμτίίάς.
Ίνδ. ιδ'··. α*. ύπ. Ούλπικίου (15) κα\ Ποντιανού.
Ίνδ. ιε'. β'. ύπ. Γορδιανού χα\ Άλβιδλα·^ (44).
Ίνδ. α'. γ*. ύπ. Άλβίνου (43) χα\ ϋύενούστου ··.
269 Έπ\ τούτων των ύπάτων έπελθδντες οΐ
στρατιώται Εσφαξαν Μαξιμΐνον Αύγουστον εΐ; Άκυ-
ληίαν·· (46), δντα έτών ξε'· καν έβασίλευσεν Βαλβν-
DUCANG1I NOTi£.
(7) ΜαζΙ(ΐον τό ς*. Notatur Iiic Maximi sextus
consulatus in testamento Hildevarae illustris feminae
Ravenna?, exarato coram eiusdem civitatis Ecclesiae
episcopo, ex bibi. Reg. pridem publicato. Fasti Ida-
tiani : Maximo IJI et Africano. Apud Victoriam dc-
est nota numeri. Prosper et Senator Btaximum le-
gant, cui forte suffectus Maximus fuerit.
(8) Περ.χέτον. Ita edit. Seniig. Sed leg. Περπε-
τουου xa\ Κορνηλίου, quem Fasti Idatiani, Savil-
liani, Prosperi, etc. Cornelianum vocant. Sed tur-
bant lioc loco Savilliani : Perpetuum enim Africano :
Pium, seu Ulpium Corneliano perperam adjungunt.
Eodem etiam anno cos. fuit Junius Syllaniis, suffe*
ctus forte, de quo Capitolinus in Maximinis.
(9) Κυπριανός. Haec perperam intrusa : quippe
Cypriani martyrium rursum refert auctor ad an-
iitiin 11 Valeriani, quod ad primum Fasti Idatiani,
ad III Clironicon Eusebii referunt.
(40) τούτων. Imo Severo et Quintiano coss ,
Ut est apud Eusebium, Senatorem et alios, anno
Clir. Dcxxxv. Vide praeter Scaligerum, Petavium,
Bucherium, etc., et quae observamus in Pracfat.
(14) *Er Μογοηιακφ. Ex Chron. Eusebii, ubi
Scaliger.
(12) "Έτη f. Vide Capitolin. et al. praeterea Pe-
tavium ad.Epiphan·, p. 402, ubi de annis Maximini
agit.
^ (43) ΟύΛπικΙουί Pium Fasti Idatiani, Savilliani,
^ et alii vocant : sed leg. Ούλπίου, ut est apud Cen-
sorinum qui hoc anno scribebat.
(14) ΆΜιόΛα. Rectius editio Sraligeri Άβνδλα,
cui Άττιχδν collegam perperam adjungunt Fasti
Savilliani, qui biennio post demum cos. fuit.
(13) ΆΛ6ίνου. Sic Fasti Idat. Caeteri, et Capitol.
in Gordiano 111 Vetiium Sabinum vocant. Arianum
Venusto adjungunt collegam Savilliani, qui in aliis
biennio post cos. recensetur.
(16) ΕΙςΆχύΛειαν. Ex Chron. Eusebii, ubi Sca-
liger, qui recte annum cxtlis Maximini in consu-
latum Ulpii et Pot^tiani rejicit.
VARliE LECTIONES.
·*τών. τούτων P. ·* αύτού om. P. ·* ιδ*. Μαξ. α'. ιε', Μαξ. β'. α'. Μας. γ'. R. ·* Άλβιολά V. *· Ούεν-
έ3τρου V. *· Άχηλίαν Ρ, *Αχυλ?'αν V.
m CHROmCOX paschale. 662
νος·’ μήνα; γ' (17), χα\ έσφάγη* κα\ έβασίλευσεν
Πούπλιο; (18) ήμέρας έχαχ6ν, χα\ έιφάγη.
Τωμα(ων χδ' έβασίλευαεν Fop8i7v6; Σεν^ωρ’* (19)
Ιτη ς*'. Όμοΰ ,εψνγ'.
Ίν8. Ρ'. α'. ύπ. Γορδιανοΰ Αύγουστου xh β' κα\
Πομπτ;Ιανου (20).
σΥ€^ ΌΛνμπιάς,
Ίνδ. γ'. β'. ύπ. Άττίχοΰ χα\ Πραιτεξτάτου.
Ίνδ. δ*, γ'. ύπ. Αύρηλιανοΰ (21) χα\ Παππού.
Γορδιανδς (22) Αύγουστος έποίησεν άριΟμδν των
λεγομένων χανδιδάτων, έπάρα; αύτους χατ’ έπιλο-
γην, ώ; τελε(ου; κα\ εύσθενεί; (25) κα\ μεγάλη; 6ν-
τα; θέα; (21), άπύ τοΟ τάγματο; των λεγομένο»ν
σχολαρίων, χαλέσα; τήν σχολήν του αύτου άριθμοΰ
εΐ; τδ ίδιον έπώνυμον Σενιώρων (25)* ούτοί είσιν
οΐ·· τή; Ιχτης σχολή;.
Α. C. [ΟΙ. lph.l
quo lenio post mense caeso, Imperium
adeplus esi Publtus, qui post centum dies
pariter est interempliis.
(A. a M. C. 5572). Romanis xxiv im-
peravit Gordianus Senior annos vi. Colli-
guntur anni v. mdccliii.
241. 1. Ind. ii. Gordiano Augusto II et
Pompeiano coss* 1. 258.
CCLV Olympias.
242. II. Ind. iii. Attico et Praetextato
coss. 2.
243. III. Ind. iv. Aureliano et Pappo
coss. 5.
Gordianus Augustus candidatorum co-
hortem instituit, selectis potissimum qui
florenti essent aetate, ac validi, et qui
magna essent corporis specie, ex eorum
legione, qui scholam vo( antur : ipsamque
scholam cohortis istius de suo nomine
Seniorum appellavit; ii vero sunt ex sexta
schola.
DUCANGIl NOT.C.
•
(17) Mqroc 7*. Ua etiam Georgius Monachus in licet paler, alter filius, alter denique nepos ex fllia
Cbron. ms. At Maximum et Balbinum armum unum Senioris: cujus postremi imperium vi annorum
imperasse auctor est Capitolinus, qui (ut ct Hero- fuit, patris vero et filii unius anni et paucorum *
dianus, horum temporum scriptor, et alii) una in mensium. In nummis Pater, IMP. M.ANT. GORDIA-
palalio occisos tradit. Perperam igitur auctor Chro- M]S AFR. AUG. seu Africanus inscribitur : nepos
nici Balbino Publium successisse scribit, qui simul vero absque hac voce. Ita Marcus Gordianus Junior,
eodemque die a senatu imperatores sunt electi, ^ tertius fuerit Gordianus qui vi annos imperavit, cui
quo in errore versantur prselerea Cedrenus et Zo- ^ Senioris epitheton perperam ascripsit auctor Chro-
naras. nici, cum absit :«b Eusebio, ex quo sua hausit : Ilo-
(18) ΠούβΛιος. Πουπλ:α'^ν vocant Cedrenus, manorum %\iu Gordianus annos \i. ex quibus patet
Georgius Ilamarlolus, et Georgius Monachus in duos alios Gordianos omisisse Eusebiura, ut qui
Chron. mss. Πομττηΐανδν Zoiiaras, et Catalogus pauco tempore imperaverint.
impp. Leunclavianus, quibus forte Pompeiani, qui (20) Καί ΠομπηΤανον. Ita Fasti omnes : at Phu-
cos. cum ipso Gordiano statim fuit, nomen impo- viniiis Papinianum legjt. Pompeiano Peregrinam
suit : iis porro ita Pupienus indigitatur. Eutropius : collegam male ascribunt Fasti Savilliani, qui Irien-
Palbinus et Pupienus in palatio interfecti sunt ; soli nio post demum coss. fuit.
Gordiano imperium reservatum : cujus pater^ subdit (21) ΑύρηΛιανον. Anianum^ vel Arrianum habent
ille, senior Gordianus consensu militum^ cum procom· Fasti omnes. Aprianum ct Pappum hos coss. in
salatum Africte gereret, Maximino imperante, fue/at Gordiano iii Capitolinus : Arrianum et Papum (al.
electus. Pupam) vocat Anonymus Afer de Paschale editus
(19) Σίίτίωρ. Σέννωρ habet editio Scaligeri, ut ah episcopo Oxoniensi post Cypriaiiuni, ubi is con-
infra in Philippis Ίούννωρ proloυvίωp. Cod. Vatie, sulatus dicitur esse v annus Gordiani : idque probat
ΕνΙωρ. Georgius Harmatolus in Chron. nis. et Ce- primum ejus annum fuisse, quo consui fuit cum
drenus : Μετά Bk Μαςιμίνον έβασίλευσε Πουπλιανδ; Aviola, juxta virorum doctorum sententiam,
μήνα; β', χα\ Ισφάγη έν 7α>λέμιρ. Μετά Βϊ Πουπλια* (22) ΓορδΜνός. Hunc locum laudat Casaubonus
v6v έβασίλευσε ίούνωρ μήνα; γ' · δ; πρώτος έττοίη- ad Capitolinum, quem ut et alium Cedreiii eadem
σεν χανδιδάτου; χα\ προτίχτορα;, χχι τδ τάγμα των D fere de hac schola a Gordiano instituta scribentis,
σχολαρίων συστησάμενο; έκάλεσεν αύτδ Ίουνδρων confletum esse prorsus existimat.
et; τδ ίδιον 6νομα. Paulo aliter Georgius Monachus (25) ΤεΛείους καΐ εύσβενεΐς. Quomodo legi so-
in Chron. ms. Μετά δ^ Πουπλιον έβασίλευσεν Βαλ- lebant milites, σώματο; εύεξ(;ι χα\ ήλιχία; άχμή εΐ;
6Ινο; Ιαναρδ; αήνα; γ* · δ; πρώτο;, etc. , ut Ha- μάχην έπιτήδειοι, ιιΐ est apud Herodianum lib. vi
marlolus. Catalogus impp. Leunclavianus Gordia- statura decori, virtute graves, ^ud Pollionem in
nufD Piipieno successorem, eique vi imperii annos Trebelliano tyranno : Spartianus in Caracalla : Legi
tribuit, ex quibus palam Iit tres Gordianos his locis etiam validos ad militiam prcrcepit.
Gneculos istos scriptores confundere. Idem deni- (24) Kal μεγάλης όντας θέας. Vide Gloss. med.
? ne Catalogus Gordiano* Marcum, Marco Juniorem, Lat. in v. incoma, et in Addit,
uniori denique Philippum successores dat , ac (25) Σεηώρων. Ίουνιώρων Cedrenus et Hamar-
Marco an. iii. Juniori an. ii imperii. Verum Marr.us tolus legunt, et recte forte : siquidem hanc cohortem
et Junior, atque adeo Gordianus senior hic inlelligi de suo nomine appellavit Gordianus Junior, seu
debent tres qjusdemigentis Angusti, Gordianus sci- Tertius : nam ct Senioris cognomen Terdi patri
varij: lectiones.
ό Βαλβίνο; P. ·* Έν.ώρ V, m. R. ·· ε1σ:ν oi. etJi P.
663
[01. Ipli.J A
2ii. IV. Imi. vi Peregrino et itmiliano
coss, 4^
245. V. lud. VI. Philippo et Taliano
coss. 1.256.
CCLVl Olympias.
246. VI. Ind. vii. PraiseiUe el Albino
coss. 2,
His coss. Gordianus Senior ex morbo
dccessil, an. lxxix n.-Uusbi
Romanis xxv imperavit Philippus Ju-
nior, una cum filio Philippo, annos iv.
Colliguntur anni v. iidcclix.
247. I. Ind. viii. Philippo Augusto II el
Philippo F. coss. 3.
2i8. II. Ind. ix. Philippo Augusto III et
Philippo F. Π coss. 4.
210. MI. Ind. X. yEiniliaiio Π et Aquilino
coss. ^ 1.257.
CCLVU Olympias.
250. IV. Ind. xi. Decio et Gratiano
coss, 2,
251. Decio III et Decio Ccesare
coss. 3,
664
’Ινδ. e', δ', ύπ. Περεγρινου κα\ ΑΙμιλιανου.
Ίνδ. ς·'. ύπ. Φιλίππου χα\ Τατιανου (26).
σνς* ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. ζ*. ς*. ύπ. Πραισ^ντου χα\ Άλβίνου.
Έπ\ τούκον των ύπάτο3ν νδσω βληθ£\ς (27) Γορ-
διανδς Σενίωρ ‘ τελευτά, ων έτών οΟ'.
'Ρωμαίων κε' έβασίλευσε Φίλιππος ό Ίουνίωρ' (28)
4μα Φιλιππω τω υιφ (29) αύτοΟ Ιτη ς* (30).
Όμοΰ ,εψνθ'.
’Ινδ. r/. α’. ύπ. Φιλίππου Αύγουστου τδ p' χα\ Φι-
λίππου υΙοΰ · αύτού.
Β Ίνδ. θ', β'. ύπ. Φιλίππου Αύγουστου τδ γ' χα\ Φι-
λίππου υίου · τδ β'
Ίνδ. ι'. γ'. ύπ. ΑΐμιλιανοΟ τδ β' χα\ Άχυλίνου.
crC *ΟΛιψ.^ιάς,
Ίνδ. ια'. δ', ύπ. Δεκίου (31) χα\ Γρατιανοΰ (32).
CHRONICOX PASCHALE.
DUCANGII NOTiE.
ascribit Capiloliims. At, ni fallor, aliunde nominis
origo pelonda. Neque enim Juniorem se iiiiqiinm
appellasse Gordianum legimus, nec id vero videtur
simile. Nam si revera candidatorum cohortem seu
iiumeinm instituit Gordianus, cohors illa dicta fue-
rit Gordiiinonim Seniorum ^ non a Gordiano Seniore,
qui Seniorem pariter nunquam sc appellavit, sed
ipio ab altera quae Cordianorum Juniorum dicta
fiieril, distingueretur, quomodo in Notitia imperii,
Constantini, Arcadiani, Theodosiani, ctc. Seniores et
Juniores passim leguntur : ubi Seniores Junioribus
semper praeponuntur, servato scilicet instilulionis
ordine : unde colligere est binas a Gordiano insti-
tutas cohortes, ac diverso tempore, ita ut qu;e pri-
ma, Seniorum, altera quae secunda. Juniorum ap-
pellat;^ fuerint, proindeqiie cohors illa Candidato-·
rum Juniorum, quam a Philippo institutam scribit
anetor Chronici, ad Gordianum omnino pertineat,
perptramqiie Philippo attributa sil. Meminit porro
vetus inscriptio apud Gruterum lui, 10, legionis iii
FoUcis Gordianae.
(26) Tauarov. Titianum habent Fasti omnes.
(27) 1\'(ίσφ βΛηθείς. Aqua intercule Juniorem
Gordianum, quem ϋύνιόμον vocat decessisse scribit
Cedrenus, qui Aiigiistoruin Historiam inire hoc loco
turbat, utet Zonaras. Nam constata Philippo, pr;«-
feclo praetorio, accensis in seditionem militibus; in-
lerfeqlum vi imperii, xix aetatis anno. Ίούνωρα eliani
vocat Jooles : Μετά δ^ Πουπλιανδν έβασίλευσε
Ίούνωρ 2τη η'. Μετά δέ Ίούνωρα έβασίλευσε Γορ-
i.. διανδς υΐδς αυτού έτη δ'.
(28) ΦίΛιππος ό ίουνίωρ. Plerique scriptores,
inquit Casaubonus, perperam existimant Philippo
Junioris epitheton ascriptum, ad patris discrimen,
imm id cognomen Philippi patris fuisse, vel ex hoc
loco salis colligatur, el ex iis quae deinde narran-
tur in Chronico ann. iv et vi ejusdem Augusti,
ruiio 1 Decii, el anno xxv Jusiiniani. Verum ut di-
cam quod sentio, ut nec ulrique Gordiano, ita nec
Philippo patri, nec Glio Junioris cognomen unquam
fuil. (Juod si ila esset^ descriptum legeretur in ve-
] teribiis insrriplio»;lbus, el in ejus nummis, in qui-
bus M. Jl-L. PHilJPPCS AUtL duntaxat inscribi-
lur. Baroniiis inscriptionem refert , quam Veronie
i‘nxla portam Rursaraeam esse observat, hisce ver-
lis : Anno Christi cclih imp. Divus Philippus Senior
Veronae, et Horna· Junior a satellitibus interficiuntur.
^d nemo non videt hanc esse mullo recenlioris
aevi. Junioris igitur Philippo patri cognomen a
G reculis scriptoribus, qui Latinae vocis vim ignora-
bant, ascriptum forte aut ex Julii praenomine male
intellecto, aut quod cum scriptor Chronici in ali-
quot imperatorum catalogis Ίουνίωρα ante Phi-
lippum nude positum legisset, idque nominis, Gor-
diani imperatoris ascriptum epitheton non adver-
tisset, illud Philippi esse cxisiiniayeril, cum prae -
terea Gratianus 111 et Junior in iisdem catalogis
interdum distinguantur, lieet unus idemqtie sit.
Proinde quod de Schola Juniorum a Philippo insti-
tuta siibdit, eidem Gordiano competit, iit qui
^ iitramque Seniorum scilicet et Juniorum, Gordiano-
nim nempe, instiliieril : ex quibus forte Legio iii ,
F. Gordiana, cujus inox meminimus, prior fuerit,
quae tum demum Gordianorum Seniorum dicta fue-
rit, altera postmoduin instituta, ac tum demum Ju-
niorum appellata, uti paulo ante diximus.
(29) ΦιΜ:ζ:ίω τφ νίφ. Caio Julio Philippo Sa-
turnino. Victoris Epii.
(50) 'Έτη ς. De annis utriusque Philippi agit
Petavius ad Epiphanium, pag. 402, ut et Joan.
Pearsonius episcopus Ccslrensis in Annalibus Cy-
priauicis, ann. ccxlix.
(31) Aejfiov. Addendum τδ β' e\ Fastis.
(32) K il Ffartavov. Gratum vocant Fasti omnes.
Vide Joinn. Rollandum in Prolcgom. ad Vitam
S. Piouii, n. 17, et Joaiin. Pearsonium in Annaii-
V.VRLE lectiones.
• Ένιώρ V, m. R. * Ίούνωρ V, m. R.
* τού υΙού P, ^ τδ β'. αύτού τδ δεύτερον R,
667 CHRONICON PASCUALE. CG8
tiocliix episcopus : · Hic Decius sanctum Babylara, A είλε*· τ^ν Αγεον liaCuAiv, ουχ ώ; Χριστιανόν μόνον,
ηοη solum quod Cliristianorum religionem proiite- άλλ’ 3τι κα\ έτόλμησςν έπισχεϊν του βασιλίως φς-
relur, interfecit, sed et quod imperatoris Philippi λίππου την γυναίκα κα\ αύτ6ν Φίλιππον Χριστια-
iixorem, atque adeo ipsum Philippum, utnimque νου; δντα; (4i) εΙσελΟεϊν εΐ; την Εκκλησίαν, παρα-
Chrislianiim, ab aedis sacne ingressu aicere esset νομήσαντος το0“ Φιλίππου. Ήν δλ ή παρανομία
ausus, propter perpetratum a Philippo crimen, quod τοιαύτη**· Φίλιππο; έκεΐνος ό Ίουνίωρ··, έπαρχος
ejusmodi fuit : Philippus iste Junior, cum pra:fe- C>v (4o) έπϊ του προηγησαμένου αύτδν βασιλέο>ς
ctoriain praetorii, imperante illius decessore Gor- ΓορδιανοΟ , παραΟήκην Ιλαβεν παρά Γορδιανου τδν
diano, gereret, commendatum sibi ac suae tutelae υΡ>ν αύτοΟ * κα\ τελευτή σαντος ΓορδιανοΟ του βασι-
datum a Gordiano filium, ipso Gordiano imperatore λέως, οφάςας τδν παιδα (46) Φίλιππος έβασίλευσεν.»
mortuo, interfecit, ac imperium arripuit. »
Smyrnae Asi;e civitate, Pionius cum aliis complu- Και έν Σμύρνη τής 'Ασίας Π.όνιος (47) συν άλλοις
ribus martyrium subiit : vir cactera disertus, et in- πολλοϊς έμαρτύρησεν, άνήρ λόγιος καΐτών έν μαΟή-
ter illos qui in Christianis disciplinis illustres ha- μασιν του Χριστιανών λόγου βιαπρετιόντων γνωριζό-
biti sunt, notissimus, sub Proclo Quinlilliano Asiie μένος, έπ\ Πρόκλου Κυιντιλλιανοΰ (48) Ανθυπάτου
proconsule, ex a. d. iv Idus Martias, id est secun· ® τής Ασίας npb δ' Ίδών *· Μαρτίων, δ έστι κατά
dum Asianos, mense νι, die xii sabbati, hora xii. 'Ασιανούς (49) μην\ έκτφ ιβ', Σαββάτου ώρα δεκάτη.
Pari modo Alexander Hierosolymorum Ecclesiae 'Ομοίως δέ κα\ ό τής Ιεροσολύμων 'Εκκλησίας
episcopus Caesaream Palaestinae ad praesidis tribu- έπίσχοττος 'Αλέξανδρος (50) iv Καισαρείςι τής Πα-
ual adductus, gemina jam confessione clarus, senio λαιστίνης, ήγεμονιχοις παραστάς δικαστηρίοις , καΙ
DUCANGII NOTiE.
(44) Xftariaroijc δνΎος. Eusebius Philippum Μετά δλ Κάρον έβασίλευσεν ΚαρΤνος υΐδς αύτοο
pariter primum omnium ex imperatoribus Chri- Ιτη β', κα\ έσφάγη ύπδ ΝοομεριανοΟ.
stianuin fuisse : illoqiie una cum fllio interfecto, ob Μετά δέ ΚαρΙνον έβασίλευσεν Νουμεριανδς άδελ-
odiiim eorum Decium iii Christianos persecutionem φδς αύτοΰ Ετος α', κα\ ττολεμήσας Πέρσας, χα\ συλ-
niovisse scribit. Anonymus Yaiesianus : Constan· ληφθε\ς, έξέδειραν αύτδν ζώντα.
tinu$ imperator primus Christianus, excepto Philippo (45) "Έ:ταρχος ώ^·. Praefectus praetorio Ium pri-
?/;t Chriitianus admodum, ad hoc iantwu constitutus mum fuit Philippus post mortem Misithei, Gordiani
nsse mihi· visus est, ut millesimus Rom v annus soceri, eadem dignitate donati, qui rerum summam
Christo potius quam idolis dicaretur. Sed quod ii C gerebat , imleque tutor reipubliae dictus est , viri
iiliique de Philippi Christianismo tradidere, pluri- eximii, quo Philippi artibus, ut plerique dicunt,
1 n> ad examen revocat Scaliger. Enimvero ut post inquit Capitolinus, exstincto, in ejus locum ille
1 hilippiiiii cacteroriiiii Aug istorum seriem et anoos factus est praefectus praetorio a Gordiano, a quo in
imperii usque ad Diocletianum turbent passiin Gr.e- iocum parentis ascitus est, non vero a parente vel
culi scriptores, patet ex («edreno, Zoiiara, et aliis, ab avo Gordiano, ut ait scriptor Chronici,
ac presertim ex Georgii Hamartoli Chronico in- (46‘i Σράξας tdr χαΐδα, Ct interfectus fuerit
edito, ex quo in specimen quae de iis tradit hic Gordianus narrant Capitolinus, Eutropius, uterque
subjiciam. Victor, etc.
Μετά δέ Φίλιππον έβασίλευσεν Ούαλεριαν^ς Ετος (47) Πιάτιος, Eusebius lib. νι Bist, eccL, cap. 15.
Iv, χα\ έσφάγη ύπδ τοΰ λαού αυτού. Vide Dolandum ι Febr. in Vita ejusdem S. Pionii,
Μετά δέ Ούαλεριανδν έβασίλευσ· Γάλλος υΐθς αύ- Jacob. Grandamicum in Chroiiologia Gbrist. parte
του μήνα Ενα, καΐ έσφάγη καΟεύδων ύπδ τής Ιδίας ιιι, pag. 75, et Joannem Pearsoniuin in dissert. 2,
γυναικός. ^ annis priorum Romae episcoporum, cap. 19, ubi
Μετά δέ Γάλλον έβασίλευσε άέχιος Ετος α', χα\ de tempore martyrii S. Pionii.
έσφάγη έν τψ πολέμψ. (48) Πρόκ,Ιου KvmAtarov, AcU martyrii
Μετά δέ Δέκιον έβασίλευσεν Αίμιλιανδς Ετος α\ χα\ S. Pionii apud Dolandum ι Febr. Acta sunt haee suh
έσφάγη έν τψ παλατίω. Procos, dulio Proculo Quintiliano, C. Messio Quincto,
Μετά δέ ΑΙμιλιανδν έβασίλευσε Γαλλινδς Ετη γ*, Trajano Decio Vicio Grato (coss.) ut Romani dicunt,
X7.\ έσφάγη έν τψ πολέμιο. D iv Idus Martii, ut Asiani, mense vi, die Sabbato, hora
Μετά δέ Γαλλινδν έβασίλευσε Κλαύδιο; Ετη β'. diei χ. Acta alia apud eumdeni Dolandum paulo
Μετά δέ Κλαύδιον έβασίλευσε Κυντιλιανος ήμέ- aliter h®c describunt.
4'· (49) Ό έση χατά ^Ασκίτούς, Quippe annus so-
Μετά δέ Κυντιλιανδν έβασίλευσεν Αύρηλιανδς Ετη laris Syromacedoniim, quos Asianos vocat auctor,
£', κα\ έσφάγη ύπδ κουβικουλαρίου. ^ incipiebat mense Octobri : proinde Martius iis sextus
Μετά δέ Αύρηλιανδν έβασίλευσεν Τάχιτος μήνας fuit mensis : ut apud Chrysostomum Orat, de Pa-
ς\ καΐ έσφάγη ύπδ ΦλοριανοΟ. sebate apiid Saviltium, t. V, p. 940 et 941 ; quartus
Μετά δέ Τάκιτον έβασίλευσεν Φλοριανδς μήνας β', anud Asiaticos mensis dicitur Januarius, ut oc tavus,
y.j\ έσφάγη ύπδ Πρόβου. Maius. Vide Scaliger., lib. ii. De emend. temp., p.
Μετά δέ Φλοριανδν έβασίλευσεν Ιΐρόβος Ετη ς*, και 94, et Pclavium ad Epiphanium, p. I5i, 458, 459.
έσφάγη ύττδ Κάρου. (50) 'AJli{;ar^/>oc.Ex£usebio lib. llist. eccL,cnp,
Μετά δέ Πρόβον έβασίλευσε Κάρος Ετος α*, χα\ 59.
έσφάγη ύπδ Καρίνου.
VARLE LECTIONES.
®άνείλετοΡ. ‘*ToOom. Ρ. ** ή π. τοιαύτη. π. αύτη Ρ. ** Ίούνωρ V. ΚυντιλλιανούΡ. ** ειδών Ρ.
·· δέ ora. Ρ.
CllRONlCON PASCHALE. 670
έπΙ Siynipa διαπρέψας όμολογία (51), λιπαρψ γήρει A gravis ι ac vilae sanctitate singulari, martyrii cur-
κα\ σεμνί) πολιτεία έτελειώθη τφ τοΟ'^ μαρτυρίου sum consummavit,
δρόμφ.
271 Ό αύτδς Δέκιο; βασιλεύ; ήγαγεν άπ^ τής Idem Decius imperator ex Africa formiidandos
Αφρικής λέοντα; φοβερούς κα\ λέαινας, κα\ άπ- leones et leaenas adduxit, immisitque iii Orientis
έλυσεν εις τδ λίμιτον Ανατολής, άπδ Αραβίας και Ones, ab Arabia et Palaestina usque ad Circesium
Παλαιστίνης ίωςτοΰ Κιρκησίου *® (52) κάστρου, πρ?>ς castrum, ut ibi fetus ederent ei propagarentur,
τ^ποιήσαι γενεάν, διά τους βαρβάρους. Σαρακηνούς. propter barbaros Saracenos. Similiter et ab conii-
Όμοίως 6k άπδ τής ξηρά; Λιβύης ήγαγεν kpixzi nente Libya serpentes venenosos ac metuendos
ίοβάλα κα\ φοβερά ά|&ίενοθήλεα , κα\ άπέλυσεν είς utriusque sexus adduxit, dimisitque in fines AE-
zb τής Αίγυπτου λίμιτον διά τους Νομάδας καΐ gypti, propter Nomadas ac Bleinmyas barbaros ;
Βλε μ μύας βαρβάρους* κα\ διά τούτο γράφουσιν αύ- idcoquc ipsum Icones inter et aspides pingere so-
τ^ν έστώτα μεταξύ λεόντων καΐ άσπίδων. lent.
^/Εξελθών δΙ ό *· αύτδς Δέκιος είς πόλεμον κατά Ipse vero Decius, dum Francis bellum illaturos
Φράγκων ·· (53), ώς απέρχεται, έσφάγη μετά τού proficiscitur, ab uno ex proceribus cum filio occi-
υΙουαύτουάπότινοςτώνέξάρχων(54)έν’Αβύρτψ(55), ® ditur Abyrli, cum vixisset annos LX.
€jv Ιτων
DDCANGII NOTAE.
(51) *Exl δεντέρφ διαπρέφας όμοΛογΙφ, De qua rum regionem, quam proximae deinde nationes in-
idem Euseb.supracap.il. vaserant, Gepidae scilicet et A va res. Franci vero
(52) Κερκεσίον. Circessum vocat Eutroj^us, et ex etsi sedibus suis pulsi, ac in proximae Germaniae
eo Urosius in Gordiano, Castrum Euphrati imminens: fines traducti, non ideo tamen quieverunt, sed fcum
Circeium in finibus Persidis^ Capitolinus. Romanis bella submde gesserunt, atque adeo cum
(55) Κατά Φρά^ηxJr, Atque tum primum audi- Gallieno, ut docet Zonaras lib. xii AnnaL^ secl. 24.
tum Francorum nomen sub Decio, qui cum in proe- ac postmodnm cum Constantino M. quod judicat
lio contra Carpos, qui Daciam et Moesiam occupa- in primis illius nummus aureus quem descripsimus
verant, periisse dicatur a Lactantio in lib. De tnor- in Familiis Byzant., pag. 17, in quo mulier babitn
Vtbus persecui. y n. 4, quos Getas sive GoUlios vocat et gestu ejulantis tropaeo assidet cum hac voce sub-
Constantinus M. in Orat, ad sanctorum coetum, jecm , FRANCIA, et hisce in circuitu ascriptis,
Zosimus Scythas, qui non alii sunt ab iis quos alibi GAUDIUM ROMANORUM. Quippe Consianlimis plu-
Catibos, Voranos, Urugundos et Carpos vocat, ac res expeditiones suscepit in Sarmatas et Pannones,
l-ropter Ltruin habitasse tesLitur, inde eorum origo quod testantur pricsertim a nobis pariter descripti
el prima sedes videtur repetenda. Constat quippe illius nummi, in quibus leguntur liiEC verba, SAR-
f\ Pannonia Francos primum fuisse digressos, ex MATIA DEVICTA (ubi consulenda adjuncta nota),
Gregoriq Turon. lib. ii llist., cap. 9, quibus devi- sjepeque trajecisse Danubium refert auctor Chronici
Ilis assignatae deinde sedes aliai ab imperatore paschalis sub ann. xxin, ejusdem Angusti : cui qui-
Probo. uti narrat Zosiinus lib. i. Et licet quo tra- C dem Sarmatise adjacuil Francia illa, in ejusdem
dacti sint is noo tradat, vero tamen videtur simile scilicet provinci® seu Pannoni® et Germani® con-
in proxima Germania illas iis assignatas, cum Ilie- finibus tum sila, de qua forte intelligendus Con-
fOflvnius suo »vo Germaniam Franciam vocatam stanlinus Porplivrogenitus lib. De administr. impe-·
auctor sit, et Germanos cum Francis confundat rto, cap. 19, ulil ait Tureos iiabere ad Occidentem
mos inteιγ)r^s Juvenalis, uti docuimus in Dissert. Φραγγιαν, ad Septentrionem Patzinacas, et ad Me-
de Nummis Byzant., n. 55, unde postea trajecto ridiem magnam Moraviam et Cbrobatos qui ad mon-
Hbeno in Gallias irruperint. Horum enimvero Fran- les adjacent. Certe Cbazari®, de cujus situ qu®-
corum in Pannonia sedem circa illam qu® inter dam in eodem libro attigit idem Constantinus, ad-
^yiim et Istrum adjacet regionem, eamqiie ferti- jacuisse versus Danubium testatur locus allatus ex
lissiniam et habitatoribus frequentem, primitus cod. ms. in bis Notis ad p. 55 D. Proinde Francia
exstitisse indicare videtur Φραγγοχωρίου, quam diu illa est quam Francice septentrionalis plagam vocat
retinuit appellatio, uti testatur Nicetas in Joaiine rex Theodobertus in epistola, qua sciscitanti Justi-
liomneno n. 5, et in Maniicle, lib. ii, n. 7, ubi, in- niauo quibus in provinciis, habitaret, aut qu® gen-
quit ille, Zeugniinum castrum munitissimum, postea tes essent
Sirmium dictum, ®dificatum e«t. Regionem hanc
Saviam a Savo fluvio, et Interamnensem, nuod bi- (54) Αχό τίνος των έζάργ,ων. Sidor Schotti De-
nis fluviis Savo et Dravo, vel etiam Istro include- ciuni Bruti frauile cecidisse scribit. Ua etiam Eu-
retur, appellant : in cujus confiniis habitabant Anian- tropins, ut quosdam Codices pr®ferre monet Sca
tini, Marcomanni, et Quadi, qui Francis et vicinis p liger : ubi ille. Quis non miretur nomen loci in no-
aiiis gentibus adjungi solent, et circa eosdem flii- liien hominis descivisse?
vios in secunda Pannonia et in provinciis Saviensi (55) 'EV Α€ίφτφ. Eusebius in Ahritto, Unde per-
etYalfria habitasse dicuntur apud Rufum Festum: peram Bnifum confecere Victor et Eutropius. Sena-
ubi etiam, aut in confiniis, Contriguros, Gepidas et tor, Abricio. Jornandes, abrupto. Nicephorus Con-
Avares statuit Menander Protector, Justino Thrace slantinopol. in Chronol., et Catalogus iinpp. Leun-
imperante, qtia tempestate* Sirmium Romanis pa- clavianus, έν τίρ φόρφ. Georgins Svncellus ex De-·
rebat, cum Avares hanc civitatem sibi, ut regiam xippo, tv Άβρύτω τψ λεγοαένιρ φορώ Θε*μ6&ωνίψ·
suam, reddi postularent. Exactis enim a Probo Fran- Casaubonus edidit θεμαρα^ίφ Miscell. apud Abritumf
cjs, hanc sibi Romani asseruerant, ut et Franco- qui foro Terebronii dicitur. Sic variant scriptores.
YARliE LECTIONES.
του om. P. ΚιρκισίουΡΥ *’ δ om. P. ·® ΦράγγωνΤΥ.
6"t CHRONICON
CCLVm Oifjmpias j
(A. a M. C. 5762). Homnnis xxvii impcravir Caius
Gallus annos 111. Colliguntur anni v. mdcclxiii.
A. C. [01. Iph.l
254. (A. a M. C. 5760.) i. Iiid. xv. Va-
Icriano et Gallieno coss. 2.
255. II. Ind. i. Valeriano II et Gallie-
no II coss. 3,
256. 111. Ind. ii. Maximo II et Glabrione
coss. 4.
Caius Gallus decessit, cum annorum
esset Lxii.
Romanis xxviii imperavit Valerianus
Augustus, ann. xiv. Colliguntur an. t.
MDCCLXXVll.
257. 1. Ind. iii. Valeriano III et Gallieno ^
coss. I. 259.
Dionysios Alexandriae episcopus, multis qui in
Decii persecutione suppliciorum metu a fide desci-
verant, illi os pedibus advolutus, porrecta poeniten-
tiae manu, ut Deum sibi propitium efficerent admo-
nitis, de illis ad multos episcopos litteras dedit: in
quibus, superbia tumidus Novatus, Romanae Eccle-
siae presbyter, dixit eos non esse admittendos, quod
nulla iis salutis spes superesset, atque adeo quan-
tumvis omnia ad conversionem idonea paragerent,
propriae haereseos eorum qui, mente inflati, Calharos
seipsos nominant, princeps constituitur. Cujus rei
causa, maximo Romae coacto concilio, lx quidem
episcoporum, sed mullo plurium presbyterorum et (
PASCHALE. 67f
ΌΛυμΛίάς.
Τωμα{ων %ζ έβασίλευσεν Γάϊος Γάλλος 5τη γ* (5^>).
•Ομου
Ινβ. ιε'. α^ ύπ. ΟΟαλεριανου χαΐ Γαλλ’.ηνοΰ..
Ινδ. ύπ. Ούαλεριανου τύ β' (57) χα\ Γαλ-
λιηνο·" β'.
Ίνδ. Ρ'. γ'. ύπ. Μαξίμου τδ κα\ ‘Γλαβρίωνος'.
Έτελεύτησε (58) Γάιος Γάλλος, ών έτών ξβ'.
'Ρωμαίων xq' έβααιλευσεν Ούαλερ:ανδς Αύγουστος
δτη ιδ' (59). Όμοϋ ,εψοζ*.
Ίνδ. γ'. α'. ύπ. Ούαλεριανού Αύγουστου τδ γ' (60)
χα\ ΓαλλιηνοΟ τδ γ'
Διονύσιος (61) Αλέξανδρέ ίας έπίσχοτυος, πολλών
ύποπεσδντων αύτψ των έν τω διωγμω Δεχίου, όρέγων
βύτοίς χεϊρα μετανοΐας (62) έξευμενίσασθαι τδν
θεδν, πολλοις των έπισχόπων περ\ αύτών γράφει *
έν οΤς άρδεις ύπερηφανίφ *· (63) Ναύατος (64) τής
Φωμαίων Εκκλησίας πρεσβύτερος Ιλεγεν μή δείν
αύτοΟς δεχθήναι, ώς μηχέτι ούσης αύτοΓς σωτηρίας
έλπίδος, μηδΙ εΐ πάντα τά είς έπιστροφήν γνήσια
έπιτελοϊεν. Ιδίας αΙρέσεως των κατά λογισμδν φυσιω-
θέντων χα\ χαθαρούς έαυτούς άποφηνάντων άρχηγδς
καθίσταται. Έφ* φ συνόδου μεγίστης έν τή ”*Ρώμη^
συγχροτηθείσης, ξ' μέν τδν άριθμδν έπισχόπων,
πλειόνων δέ έτι μάλλον πρεσβυτέρων και διακόνων.
DUCANGII NOTiE.
los essent illius ditioni subjectae, baec rescripsit:
Dei nostri misericordia feliciter subactis Thuringis,
et eorum provinciis acquisitis, exstinctis ipsorum tunc
temporis regibus, Norsavorum gentis nobis placata
majestas colla subdidit. Deoque propitio Wisigothis
qui incolebant Francice Septentrionalem plagam, Pan-
noniam, cum Saxonibus Euciis, qui se Nobis volun-
tate propria tradiderunt, per Danubium et limitem
Pannonice usque irt Oceani Ultoribus, custodiente
Deo, dominatio nostra porrigitur. Ex quibus satis
percipitur Franciam illam bcplentrionaiem finiti-
mam fuisse Pannoniae, ac in interiore Germania,
cum hodierna, seu potius Franciae, cui etiam im-
perabat, pars australis seu meridionalis appellare-
tur, Austrasiae vulgari nomenclatura donata. Quin-
etiam ab iis Francis in Germaniae fines traductis
devictis', Pompcianiis civitate Antiochenus, dux
insignis, qui in proelio contra Odenatuin, Aureliano
imperante, fortiter pugnavit, Francus appellatus fuit,
lU est apud Eusebium in (Chronico. Aupie haec fu-
siori forte quam par est commentario dc primis
Francorum nostrorum sedibus ad hunc auctoris lo-
cum disseruimu.s, ubi tum primum eorum auditum
nomen.
(561 'Έτη f. Vide Georgium Syncelliim, p. 576 ;
ct Petavium ad Epipban., pag 41)5.
(57) ObaAepiarov z6 ff Vide Anton. Pagium in
Dissert. Ilypat., pag. 47, 48, et Pearsonium inArnio-
lib. Gypriaii.
(58f ΈτεΛεύτησε. Interemptus Interamnae cunr
filio. Eutrop.
(59) *Etr\ tS*. Vide Petav. ad Epiphan., p. 406.
(60) ΟϋαΧεριαγον Αϋγούστου τό γ. In digerendis
laterculis consulum, Gallieno et Valeriano imperanti-
bus, non consentire Panvinium, Raronium, Petavium,
Coiiilium, et alios pluribus ostendunt viri doctissimi,
Pagius in Disseri. Hypat., cap. 6 et ull. Norisius in
nummo Licinii, cap. 5, et Pearsonius, qui rursum
haud invicem conveniunt. Hos adeat qui volet , et
Scaligerum ad Euseb., p. 231.
(61) άίογύσιος. Ex Eusebio lib. vi Hist. ecclee.,
cap. 4 i, 45, elc.
(62) DpiroiY αύτοΤς ti\v χεϊρα τής μετατοΐας.
Idem Eusebius lib. v, cap. 4.
(65) Αρθείς ύΛερηραγεΙςί Ναύατος. A quo na-
tum proverbium , Τά Ναυάτου φυσάν, de quo dixi-
mus ad Alexiadem Annaeam, p. 326'.
(64) Ναύατος. Ita pleriqiic e scriptoribus Graecis
hunc haeresiarcham , quem Latini omnes Novatum
vocant. Sed negat Scaliger ad Eusebium neque Na-
vatum, neque Novatum appellatum, sed Novatia-
num, ex epist. S. Cypriani 48 et 49, quomodo etiam
appellatur a Senatore in Fastis consularibus. Sed
Isovatianus alius fuit a Novato, cujus sectator fuit»
Vide Baronium anno 254, ii. 71.
VARIiE LECTIONES.
Γαλλιηνοΰ τδ γ*. ΓαλλιηνοΟ P. ** ύπερηφανεία P. ** τή om. P.
(Π3 CimONICON PASCHALE.
Ιδίως δέ χα\ ■' χατά τάς λοιττάς έιταρχίας περ\ του Α diacononim
πρΛχτέου ·* έπισκεψαμένων, δόγμα γέγονε τοίς ποί-
σιν τδν μέν Ναύατον δμα τοΓς αυν αύτιρ συνεπαρθεϊτι
χαι τους συνευδοκεΤν τ^ είς άδελφους άπανθρωποτάτη
γυώμ^ του άνδρδς ιτροαιρουμένους 272 άλλο-
τρίοις τής Έκχλησίας ήγεϊσΟαι, τους δϊ τή συμφορά
^ρ(τ:επτωχότας των άδελφών ίοίσθακ κα\ Θεράπευε ιν
τοίς τής μετανοίας φαρμάκοκς. Περ\ τούτων κα\
Κορνήλιος Τωμαίων έπίσκοπος τphς τδν τής Άν-
τιοχέων Εκκλησίας έπίσκοπον Φάβιον δγραψε» δηλών
αύτω τά τής συνόδου Τωμαίων κα\ τά δύξαντα τοΤς
κατά τήν Ιταλίαν κα\ Αφρικήν κα\ τάς αύτόΟ*. ■·
χώρας. Κα\ &λλοι δέ πλείους πρδ; πλείονας τυολλλ
περ\ τής άπονοίας Ναυάτου κα\ τής μετανοίας των
1ν τψ διωγμψ χαταπεσόντων έγραψαν.
cr(/ ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. δ'. ύπ. Τούσκου (65) και Βάσσου.
’Έπ\ τούτων των ύπάτων ό διγιος Κυπριανδς (66)
Ιμαρτύρησεν πρδ ιη' Καλανδών Όκτωβρίων.
*Ινδ. ε'. γ'. ύπ. ΑΙμιλιανοΰ τδ γ' (67) κα\ Βολου-
σιανοΟ τδ
Ίνδ. ς\ δ', ύπ. Σεκολαρίου και Λονάτου.
614
facta praeterea iii reliquis provinciis
de eo quod definiendum esset inquisitione, tandem
ab omnibus decretum, ut Novatus, una cum secta-
toribus suis, et iis qui viri illius inhumanam pror-
sus in fratres sententiam amplectebantur, ab Eccle-
sia liminibus proscriberetur : qui vero ex fratribus
in hanc incidissent calamitatem, sanarentur, ac poe-
nitenlise remediis curarentur. His de rebus Corne'·
lius Romanus pontifex ad Fabium Antiochenae Ec-
clesiae episcopum litteras dedit, quibus illi decreta
synodi Romana^ et Italiae ac Africae antistitum sen-
tentiam exposuit. Sed et multi alii de Novati amen-
tia, et eorum qui in persecutione lapsi erant poeni-
tentia, multa perscripserunt ad complures.
B
CCLIX Olympias,
3.
δ.
Ίνδ.
τδ γ.
ζ. t* , ύπ. Γαλλιτ^νοΟ τδδ' χα\ Βολουσιανοΰ
σζ ΌΛνμχιάς.
ύπ. Γαλλιηνοΰ τδ ε'
κα\ Φαυστι-
Ίνδ. V. ς'.
νιανοΰ (68).
Ίνδ. Θ', ζ, ύπ. Άλβίνου καΐ Δέξτρου ··.
Ίνδ. ι'. η', ύπ. Γαλλιηνοΰ τδ ς*' χαΐ Σατορνίνου.
Ίνδ. ια'. θ', ύπ. Ούαλεριανοΰ Αύγούστου τδ Θ'
κιΐ Αουχιανου (69).
σξα' ΌΛνμχιάς,
Ίνδ. ιβ'· ι'· ύπ. Ούαλεριανοΰ Αύγούστου τδ ε' (70)
χα\ Λουκιανού τδ β'.
Ίνδ. ιγ'. ια'. ύπ. Γαλλιηνοΰ τδ f χαΐ Σαβινια-
νοΟ (71).
Ίνδ. ιδ' . ιβ'. ύπ. Πατέρνου χα\ Άρκεσιλάου.
Α. C. [ΟΙ. Iph.J
258. (A.a Μ. C.5764.) ιι. Ind. ιν. Tusco
et Basso coss. 2.
His coss. sanctus Cyprianus martyrio
vitam finivit ex a. d. xviii. Kalcnd. Oc-
tobres.
259. III. Ind. v. iEmiliaiio IH et Yolu-
siano H coss.
260. IV. Ind. vi. Scculari et Donato
coss.
261. V. Ind. vii. Gallieno IV et Volu-
siano HI coss.
CCLX Otympias.
262. VI. Ind. viii. Gallieno V et Faus-
' tiniano coss.
263. vn. Ind ix. Albino et Dextro coss.
264. VIII. Ind. x. Gallieno VI et Satur-
nino coss.
265. IX. Ind. xi. Valeriano Augusto IV
et Luciano coss
CLCXI Olympias.
(A. a M: G. 5772.1 x. Ind. xii. Valeria-
no Augusto V et Luciano H coss.
266. XI. Ind. xiii. Gallieno VII et Sa-
biniano coss.
267. xii. Ind. xiv. Paterno et Arcesilao
coss.
i. 260.
4.
I.26I.
2.
5.
Ίνδ.ιε'.ιγ'.ύπ.Πατέρνουτδβ'κα\Μαρινιανου(72). 268. xiii. Ind. xv. Paterno II et Mari·
D niano coss.
DUCANGII NOTAE.
4.
(65) Τούσχου. Ita Fasti Idatiani et veteres codd.
Trebellii Pollionis in xxx tyrannis, ut monet Casau-
bonus; sed alii Fuscum legunt. Vide Pearsonium in
Aunaiibus Cyprianicis.
(66) 'O άγιος Κνχριαίνός. Ex Eusebii Chron. ubi
Scaliger. Ita etiam Fasti Idatiani hoc anno, qui diem
adduD tx VII I Octobr. Hujus martyrium ad consulatum
Valeriani et Gallieni, an. Ghr. 256, refert Prosper,
de quo in primis consulendus eruditissimus Pearso-
nios hoc amno.
(67) Του ΑΙμιΜατον ζό γ\ Vide cnmdero Pear-
sonium. *
(68) Φανστιηανον. Sic vocatur in Fastis Idalia-
nis, ubi nola numeri v apponitur. Cacteri, ut et Pol
lio in Gallienis, Faustinum legunt.
aKal AovHtarov. Leg. ΑουκΟ.λου, ex Fastis
us.
(70) OOaAepiarov Αύ)·ούστον τό sf. Omittitur hic
consulatus in Fastis.
(71) Kal Σαβιανον, Leg. ex Fastis Σαβινίλλου.
]72) Mapiriarov, Ita Idat. At Scaliger, Μαρχια-
VARIA LECTIONES.
δ4 καί. δλ P. *· πρακτέου m. R, πρακταίου PV.
P s<»la ·· Δέξστρου P. ·· ΣαβιανοΟ P.
καταυτύΟι P. Σεχολουαρίου V, ΣεχουΧαρίου
675
CHROXICON PASCHALE.
βΤδ
A.C. [01. lj.]i.]A
CCLXJI
2C9. XIV Ind. i. Claudio ci Paleriio III
coss. i.
Ilis praedictis coss. Valeri.nnus Augu-
stus a Persis in eum insurgentibus inter-
fectus est, cum ann. lxi attigisset.
(A. a M. C. 5778.) Romanis xxix im-
peravit Claudius an ii. Colliguntur anui v.
UDCCLXXIX.
Ϊ70. 1. Ind. II. Antioebiano ct Orpbito
coss. 2.
271. II. Ind. III. Aurelio ct Basso coss. 3.
Sub boc Claudio victi sunt Gottbi,'et
receptum Sirmium.
Claudius Sirmii moritur, cum annorum
esset Lvi.
Romanis xxx imperavit Aurelianus ann.
XI. Colliguntur anni v. udcclxxxv
27i. I. Ind. iv. Quieto et Bradumiano
coss. 4.
CCLXIH Olympiai.
275. II. Ind. v. Tacito et Placidiano
coss. 1.263.
Ilis coss. Aurelianus Augustus coepit
instaurare moenia urbis Romae : lapsu
quippe temporis ea fatiscebant.
lii. Ind. vi. Quieto 11 et Bradumiano
coss.
274. IV. Ind. vii. Aureliano Augusto II
et Capitolino coss. 2.
275. V. Ind viii. Aureliano Augusto III
et Marcello coss. 3.
CCLXIV Olympias.
276. VI. Ind. ix. Tacito 11 et i£miliano
coss. 4.
Aurelianus Angustus moritur , annos
σζβ* ΌΛνμ:ΐίάς.
Ίνδ. α'. ιδ'. ύττ. Κλαυδίου χα\ Πατέ(>νου (73)
τδ γ'.
Έπ\ των τ:ροκειμένω'< ύπατων ·· Ούαλβριανδς
Αύγουστο; έαφάγη ύπδ ΙΙερσων έπαναστάντων αύτω,
δ>ν έτών ξα'.
273 ’Ρωμαίων χΟ' έβααιλευσε Κλαύδιος !τη
’ϋμοΟ ^εψοθ'.
Ίνδ. Ρ'. α'. ύπ. ΆντιοχιανοΟ (74) χα\ Όρφίτου.
Ίνδ. γ'. β\ ύπ. Αύρηλιανοΰ χα\ Βάασου (75).
Έπ\ τούτου Κλαυδίου ένικήθΓ^ααν Γδθοι (76) κα\
παρΐλαβε τδ Σίρμιον
Κλαύδιος τελευτά (77) έν* Σιρμιφ, ών έτών νς'.
ΤωμαΙων λ' έβασίλευσεν Αύρηλιανδς Ιτη (78).
*Ομοϋ ,εψπε'.
Ίνδ. δ', α*. ύπ. Κυιέτου χα\ ΒουδουμιανοΟ ·· (79).
σξγ 'ΌΛυμπιάς·
Ίνδ. ε'. β' ·*. ύπ. Ταχίτου χα\ ΠλαχιδιανοΟ.
Τούτοις τοΤς ύπάτοις (80) Αύρηλιανδ; Αύγουστος
Ι^ρξατο τείχη Τώμης άνανεουν · ήν γαρ τψ χρδνψ
φΟαρέντα.
Ί'.δ. ς\ γ'. ύπ. Κυιέτου τδ p' (81) χα\ Βριδου-
μιανοΰ.
Ίνδ. ζ, δ*, ύπ. Αύρηλιανοΰ Αύγουστου τδ ρ' καΐ
Καπετωλίνου.
Ίνδ. η', ε'. ύπ. Αύρηλιανοΰ Αύγουστου τδ / καΐ
Μαρχέλλου (82).
ρίδ' ^ΟΛυμπιάς,
Ίνδ. θ', ς* ύπ. ΤαχΙτου τδ β* χλ\ ΑΙμιλιανοΰ.
Αύρηλιανδς Αύγουστος τελευτή (83), &ν Ιτων oif *^·
DUCANGll NOTiE.
(73) ΚΛανδΙου καΐ Πατέρτον. Consulum seriem
sub Claudio et Probo AA. expendit Norisius in
nummo Licinii, cnp. 6.
(74) 'Artioxtarov, Ita Fasti Idatiani, Prosperi,
Mariani, etc. Attilianum vocat Pollio in Claudio. |\
(75) ΑύρηΛιανοϋ καΐ Βάσσον. Consules istos,
et aui sequuntur usque ad annum ccxcvi, varie
apud auctorem Chronici, Idatium, Senatorem et
alios describi observat Petavius, lib. xi De doctr.
temp.^ cap. 27, quem consulet qui volet.
(76) Έηκήθησίητ rdrzoi. ExCbron. Eusebii: is
vero ex Eutropio. Adde Orosium, lib. vii, eap. 23,
Αίλουρους hos vocat Syncelius.
(77) ΚΛαύδιος τεΜντςί. ExChron. Eusebii: cum
annos ii et menses vii imperasset, ut probat Nori-
sius.
(78) ς\ Minus paucis diebus, ut ait Vopi-
scus. Vide Peuvium ad Epiphan., p. 496, et Pagium
in Disseri, hypai., cap. ulf.
(79) Kal Βραδονμιαγον* Valdumiano, Fasti Ida-
tiani : alii, Voldumiano.
{60) Τούτοις τοϊς ύΛάνας, Ex Chron. Eusebii :
is vero ex Eutropio, ubi Scaliger. Vopiscus : AdM·
bito consilio senatus muros urbis diUitauU, nec ia*
men Pomoerio addidit eo tempore, sed postea. Pomir-
rto autem nemini principum luet addere, niu qui ayri
barbarici aliqua parte itomanam rempublicam locur
pletavit. Vide Victorem in Epit*; Orosium, lib. vn,
cap. 23, et Zosimura, lib. i.
(81) ΚυΧέτον τό fi. Hic consulatus ii Quieti et
Bradumiani seu Voldumiani, qui nullas fuit, perpe-
ram boc loco est intrusus.
(82) Kal ΜαρκέΛΛον. Ita Prosper, Victorius, Se*
nator, Marianus, etc. Marcellinus, Fasti alii.
(83) Αύρτ^Λιαγύς Αύγουστος reJUvtqL Mortem
Aureliani in annum v ejusdem Augusti refert Cbroni-
VARlifi LECTIONES.
·· έπ\ τούτος; των ύπάτων προκειαίνων Ρ. ·* Σέρμιον V et mox, Σηρμίψ, η ab aiia manu scripto.
·· Βραδουμιανου P. ** e'. Αύρ. β\ Κ. Oi'. Post Aurelianum deest Taciti breve imperium : unde ni^ ■
merus annorum Taciti in Aurelianum confertur, minime senilia, cum interemptus est, agentem. Notavit
errorem Gibbonus i/tai., cap. 12, annot. 6.
6?ϊ
Κα\ έβασίλευσι ΦΧωριανδ; ή μέρας (S4)> xa'i
ίσφαγη (85).
Κατά τούτον τ^ν χρόνον άνεφάνη τι;Μανιχαιος (86)
όνόματκ Κέρ6ων, δογματίζων χα\ ιταρααυνάγων.
'Ρωμαίων λα' έβασίλευαεν Πρόβος Ιτη ς' (87).
Όμοΰ ,εψΙ;,α'.
Ίνδ. ι'. α'. ύπ. Πρόβου Αύγουστου (88) χαΐ Παυ-
λίνου.
Ίνδ. ια', Ρ'. ύπ. Πρόδου Αύγουστου τδ β' χα\
Αούπου ··.
Ίνδ. ιβ'. γ'. ύπ. Πρόβου Αύγουστου τδ γ' χα\
Πατέρνου.
σζε* ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ιγ'. δ*, ύπ. Μεασαλα χα\ Τράτου.
Ίνδ. ςδ'. ι', ύπ. Πρδβου Αύγουστου τδ δ' χα\ Τι-
δερ'.ανου.
274 Ίνδ. ιε'. ς·'. ύπ. Πρόβου Αύγουστου τδ ι'
χα: Βιχτωρίνου.
Έσφάγη Πρδδος Αύγουστος έν Σιρμίώ (89), ών
έτών V.
Τωμαίων λβ* έβασ0.ευσεν Κάρο; &μα το?ς υΙο?ς
αυτού Καρίνφ χαΐ Νουμεριανψ Ιτη γ' (5)0).
/ Όμού ^εψΐ,δ'.
Ίνδ. θ', α'. ύπ. Κάρου (9i) χα\ Καρίνου.
σξς* ΌΛνμχιάς^
Ίνδ. β'. β'. ύπ. Διοκλητιανού χα\ Βάσσου (92).
Ίνδ. γ*. γ. ύπ. Καρίνου τδ β' (93) χαι Νουμε-
ριανού.
6^8
[01. Iph.]
natus Lxxv, et regnat Florlanus dies xctii,
et interficitur.
Sub id temporis , exortus est quidam
Manichaeus, nomine Cerdo, qui prava do-
gmata sparsit et conciiiabula coegit.
Romanis xxxi imperavit Probus annos
VI. Colliguntur anni v. udccxci.
277. I. liid. X. Probo Augusto et Pau-
lino coss.
278. 11. Ind. xi. Probo Augusto 11 et
Lupo coss. 1. 2CA.
279. II!. Ind. xii. Probo Augusto III et
Paterno coss. 2.
CCLXV Olympias.
^ 280. IV. Ind. xiii. Messala et Grato coss. 5.
281. V. Ind. xiv. Probo Augusto IV et
Tiberiano coss. 4.
282. VI. Ind. xv. Probo Augusto V et
Vi( torino coss. 1. 265.
InterGcitur Probus Augustus Sirmii,
annos natus l.
Romanis xxxii imperavit Carus cum ^
filiis Carino et Numeriano ann. iii. Col-
liguntur anni v. mdccxciv.
285. 1. Ind. i. Caro et Carino coss. 2
CCLXVI Olympias.
II. Ind. II. Ciocletiono et Basso coss. 5
284. 111. Ind. iii. Carino II et Nume-
C riano coss.
CHRONICON PASCHALE.
A A. C.
DUCANGII mJJE.
eon Ettsebii : id est Aureliano III et Marcellino coss.
qoomodo etiam Fasti Idatiani , et Prosper : Senator
biennio post. Vide Pagiuro, cap. iilt., n. 16. Periit
autem Aurelianus Caenufrurio, qui locus esi ThraciiP,
inquit Lactantius, De mortii. persecui. , n. 6, falsa
quadam suspicione ab amicis interemptus. Vide
Sjncellom et Scaligerum.
(84) * Ημέρας IvC· Chronicon Euseb. dies lxxxix;
ProsMr, Lxxxviii ; Eutropius, mensibus ii et diebus
XI ; Victor in Epit., dies lx; alter, uno mense et al·
Iero, etc.
(85) ΚαΙ^έσ^άγη. Apud Tarsum. Cbronicon Eu-
seb.
(86) Τίς ΜατιχαΊος. Manichaeum Cerdonem vo-
cat, ut qui Manetis qui |mstea vixit haeresi initium
dederit, et, ut ille, duo introduxerit principia, seu
deos deos, unum bonum, alterum saevum, ut testa-
tor Tertullianus. Manes autem vixit circa tempora
Gallieni, vel Aureliani, seu Taciti, ut est apud Pro- D
sperum, vel Probi, ut apuJ Eusebiuni. Proinde aut
haec specunt ad imperium Antonini Pii, sub quo
Cerdo vixit, ut testantur Irenaeus, Clemens Alexan-
drinos, Eusebius, et alii, aut expungenda verba, dvd-
uaxt Κέρδων. Nec refert quod -Manes ΜανιχαΙο; hoc
Lea dicatur, cum non fere aliter a veteribus appel-
letur. Et sane Eusebius in Chron. et ex eo Svnrcel-
Ins, Cerdonis non meminit, ubi ille anno ii Probi ;
*H των ΜανΙντων Μανιχαίων πανόλεθρος απώλεια
τφ των Ανθρώπων παρεισήχθη βίω. Et IPeron. /w-
nrna Mastiehaeorum Awresis in eommune humani ge-
neris malum exorta.
(87) Έτη ς*. Annos Probi expendunt Scaliaer,
lib. V Deemend. temp.^ p. 493 ; et Petaviiis ad Epi-
plian., pag. 406. Praeterea Bucherius in Victorium,
p. 241.
(88) Πρόβον Ανγούστον. Hoc Mr consulum per-
peram expunctum esse cx serie Fastorum Panvinii
observat Scaliger, \\h\ De emendat, icmpor., pag. 493;
ac imperium Probi tria collegia consulum in cclxiv
Olympi.ade recte habere in hoc Chronico. Iluiie adi,
ut et llerwartum in Chronol. cap. cciv et cclv; ct
Petavium ad Epiplian. p. 267, 407,408, 409.
(89) Έν ΣφμΙφ, Ex Chron. Eusebii : is vero ex
Eutropio. Prosperet Fasti Idatiani Probi mortem ad
superiorem annum : Senator ad consulatum Dio-
cletiani II, et Aristobnii referunt.
(90) 'Έτη /. De annis Cari agit Pel^vius ad Epi-
pbaniiim p. 410.
(91) Κάρου. Notam iterati consulatus addit Cata-
log. pontif. Rom. apud Bucherium.
(92) ΑωχΛηΐΐανον xal Βάσσου. Nescio cur bic
intrusum sit hoc par consulum, contra quam in
Fastis omnibus, nisi suffecti fueiint. Certe Bassus
an. ccLxxxix, in Fastis, ii cos. dicitur, nisi is sit
qui cos. fuit an. cclxxi.
(93) Καρίνου τό ff . Ita Fasti Savilliani, Libellus
de prsefectis urbis Romae, fragmentum Fastorum
aptid Bucherium, Marianus et Panvinius. Ceteri
Canm Jl prxferunt.
** Αούππου PV.
VARI^ LECTIONES
^^9 CHRONICON PASCHALE. 680
Anno CCLV, a Domini in ca-los assumptione facta a "Έτους σνε' της εί; ούρανους άναλήψεως τοΰ
est Clirislianoruin persecutio, in qua multi martyrio Κυρίου, έγένετο διο^γμ^ς Χριστιανών, καΐ πολλοί
vium linierunt : atque in iis sanctus Georgius , et έμαρτΰρησαν · έν οΤς έμαρτύρησεν κα\ 6 άγιος
sanctus Babylas. Hic Antiochiae magnae erat epi- Γεώργιος (94) κα\ ό άγιος Βαβυλας (95). ϋυτο;
scopus, quo Carinus imperator pervenit cum Caro ήν έπίσκοπος Άντιοχείας τής μεγάλης, κα\ έχει
patruo, Persis bellum illaturus ; qui quidem Carus κατέφΟασεν Καρϊνος (96) 6 βασιλεύς άπιών πολεμή-
in Mesopotamia de coelo tactus interiit. Carinus vero σαι ” κατά Περσών μετά τοΰ θείου αυτού Κάρου ·
victus Carras profugit, ubi a Persis , castris ad ur* δστις Καρος έκεραυνώθη (97) έν τή Μεσοποταμί^.
beni positis , captivus factus, statim ab iis interfe- Καρϊνος δέ ήττηΟεΙς έφυγεν είς Κάββας τήν πόλιν.
ctus est : illiusqiie pelle detracta , ex ea saccum ii Ka\ παραφωσεύσαντες (08) ol Περσαι έλαβον
confecere , quem unguentis delibutum iii victoriae αΟτδν αίχμάλωτον (99), καΐ ευΟέο^ς αύτδν έφόνευ-
monuinentuin deinceps servarunt. Periit autem Ca- σαν. Κα\ έκδείραντες αύτδν (1) έποίησαν τδ δέρμα
rinus cum annorum esset xxxvi ; post cujus mortem αύτου σάκχον, κα\ σμυρνίσαντες έφύλαξαν ε·ς ίδιαν
Nuinerianus ejus frater suscepta in Persas expedi- δόξαν. Τελευτά δέ ούτος Καρϊνος ών Ιτώνλς', Κα\
lione ultum ivit fratrem , insigni de iis reportata μετά θάνατον αυτού Νουμεριανδς ό άδελφδς αυτού
victoria. Β έπεστράτευσεν κατά Περσών (2) είς έχδίκησ.ν τού
Ιδίου άδελφού Καρίνου, και περιεγένετο αυτών
δυνατώς.
DLCANG11 NOTiE.
(94) :α rioc Γεώργιος. Atqui S. Georgii marty- licet nec Nuineriano, nec Carino, sed Valeriano
rium ad Diocleliancain persecutionem, seu ad an- conveniant: ita enim passiin scriptores, Lactaii-
nimi XIX Diocletiani referunt ejus acta apud Bollan- tius De mortib. peigfecutor.^ n. 5; Pollio, Eutropius,
di^s xMii April. Victor in /v'pi/. Constantinus M. in Orat, ad san-
(95) Kal ό άγιος Βα6ύΛας.\\\\η5 martyrium ad ctor. coetum, n. 24, eic. Carinus vero trucidatus
tempora Cari et Numeriani pariter adducunt Pbi- dicitur ejus prsecipue tribuni dextera, cujus conju-
lostorgius, Georgius Syncelliis, Cedrenus, et auctor gem dicebatur polluisse, ut scribit idem Victor.
Chronici ms. ab Adaiiio ad Leonem Sapientem, ubi Kusebius et Jornandes apud Margum in proelio oc-
b«e addit : Τούτον άνεϊλε ό Διοχλητιανδς Δούξ τής cisum anno ι Diocletiani ; Eutropius vero, et ex eo
Μυσίας. Auctor vero Chronici, ut et Cedrenus, sub Orosius, et Victor Schotti a Diocletiano Carinuin
Decio supra passum esse cumdem Babylain asserunt. Cxsarem flagitiose viventem in Dalmatia difficillimo
Sed cum Philostorgius incertum innuat an sub Decio p et maximo labore superatum tradunt, proditum ab
vel sub Caro passus sil, videtur inde posse colligi ^ exercitu suo, quem fortiorem habebat, inter Vimi-
diversos de S. Babylae martyrio scriptores exseri- naciiim atque Aureum montem, ad Margum, ut est '
psissG. Vide Jacob. Gottofred. ad eumdem Philostor- apud Victorem Schotti: cum ipso anno cum Ari-
gium, et Goartim ad SyncelUim. stobulo consul processisset, ut addunt Fasti Ida-
(96) Kal έκεϊ κατέ^ρΘασεγ ό Κάρινος. Haec pe- tiani. Verum, qui fieri potest ut cos. cura Arisio-
rioche ut iis quae subsequuntur consentanea sit, bulo Carinus processerit, siquidem, quod exserte
ita, ni fallor, emendanda : Kal έκεϊ κατέφΟασεν Κά- scribit auctor Chronici. Diocletianus ipse Kal. Ja-
ρος ό βασιλεύς άπιών πολ-μήσας κατά Περσών μετά nuar, cum eodem Aristobulo processit, quem is
τού υιού αυτού Καρίνου. fieque tamen verum est praefectum prjntorio fecit. Apro interfecto, ut ait
Carinuin in expeditionem Persicam patrem comita- Victor Schotti?
tum, sed Nunierianum, ut exserte aiunt Eutropius et (1) Kal έκδείρα>τες αύτόν. Lactantius de eodem
Victor Schotti, cum Carinus ad munimenium Ga//fie Valeriano : Postea vero quam pudendam vitam in
uiissus esset. illo dedecore finivit ^ direpta est ei cutis, et exuta vt-
(97) Έκερανγώθί}. Ex Chron. Eusebii, ubi Sca- sceribus pellis, infecta rubro colore (ut forte sangui-
liger. Apud Ctesiphontem, uterque Victor : supra nolenia elfingeretur) ut in ten plo barbarorum deih·
Tigridem castra metatus, Eutropius. Vide Sidon, rui.t ad memoriam gloriosissimi triumphi poneretur.
carni, xxiii, etalios. Sylloge Scaligeriana : Κεραυνού (2) ΤίΛεστράζενσεγ κατά Περσώγ. Si Carinus
τής έκείνου σκηνής βληθείσης, συνδιεφθάρη αύτή Numeriano fratri superfuit, ut exserte tradunt Vo-
καΐ εκείνος. Similia habet Zonaras. . piscus, Eutropius et Orosius, fratris necem ulcisci
(98) Kal παρα,^ωσσενσαγζες. Ita praefert cod. ^ ille non potuit, suscepta in Persas expeditione.
Vatie, et edUio Scaligeri. Uaderus vero παραφω- Sed auctor rursum hic Numeriano aflingit quae vi-
δεύσαντες edidit, Icgendumqiie ad oram loci, παρ- dentur esse Gallieni : nam Valeriano a Persis capto,
αφοδεΰοντε;, ex conjectura adjecit. Atqui id alienum licet Odenatus Palmyrenorum rex statim bellum
est a verborum sententia: imo Persse c.*istra po- Persis in vindictam Valeriani, quam eius filius ne*
suerunt ad Carras, quo se receperat Carinus, ur- aligebal (quod et tradit Lactantius) indixerit, inquit
Lenique obsidione cinxerant : quod vox παραφωσ- Pollio: Gallienus tamen, consulto Valeriani fratris
σεύειν, seu potius παραφοσσατεύειν significat. Vide atei et Luculli propinqui, ubi comperti ab Odenato
Gloss. med. Gnecit. in φωσσά:ον.' Persas vastatos, Odenaium participato imperio Augu* ,
(99) Αιχ^ιά.Ιωτογ. Qum hic de Carino a Persis stum vocavit, ejusque monetam qua Persas captos ,
capto, pobtmodum interfecto, ejusque pelle in vi- traheret cudi jussit. Jure igitur quae hic de Carino
itori.e signum servata, tradit auctor Chronici, de et Nuineriano narrantur, portenta vocat Scaliger ad y
Numeriano narrare quosdam historicos, quos inter Eusebiuni, pag. 242.
est Georgius Monachus’in Chronico ms. ait Zonaras, "
VARIiE LECTIONES.
τής om. P. ” πολεμήσας P. ** παραφωδεύσαντες R, παραφοδεύοντες m. R, παραφωσσεύσανίες
n. UP.
681
Είτ* σφάζβται ^ουμβριανδς (5) έν Περίνθψ
τής Θρ^χης τή νυν χαλουμένη Ήρακλεία *· ύπ6
"Απρου έπάρχου.
'Ρωμαίων λγ' έβασίλευσεν Διοχλητιαν^ς Ιτη χ (5).
όμοΰ ^εωιδ'.
Διοχλητιανδς Αναγορευτείς (6) r.ph ιε' Καλανδών
'Οκτο»6ρ(ων έν Χαλχηδόνι εΙσήλΟεν έν Νιχομηδεί^
πρ6 e' Καλανδων 'Οκτωβρίων μετά τής πορφυρί-
δος (7), χα\Καλάνδαις Ίανουαρίαις προήλθεν (8)
ύπατος.
Ί'/δ. δ'. α\ ύπ. Αιοχλητιανοΰ Αύγούατου τδ β' κα\
*Αριατοβούλου.
Άτώ τούτων (9) των ύτεάτων τάσσονται τά Διο-
χλητιανού έτη εις τδ πασχάλιν (10).
Ινδ. ε'. β'. ύπ· Μαξίμου (11) χα\ Άχυλίνου.
275 "ΟΛνμπιάς.
Ίνδ. ς*'. γ\ ύπ. Διοκλητιανου Αύγουστου τδ γ* (12)
χα\ Μαξιμιανου Έρχουλίου Αύγουστου.
Τούτφ τφ Ιτει Διοχλητιανδς τής έαυτού βασι-
λείας χοινωνδν^Ανέδειξε Μαξιμιανδν (1δ) Έρχούλιον,
Δρωμένου τρίτου έτους (14) ής αύτού βασιλείας,
παραχειμάσας έν Νιχομηδείςι (15).
m
Deinde Nunieriauus Perinlhi . Thraciae civituic*,
quam nunc Heracleam vocant , ab Apro pra^fecli)
praetorio interficitur.
(A. a M. C. 5813.) Romanis xxxiii imperavit
Diocletianus ann. xx. Colliguntur anni v. mdcccxiv.
Diocletianus renuntiatus imperator ex a. d. xv
Kal. Octobres Chilcedone , Nicomediam ex a. d. v.
Kal. Octobr. cum purpurea chlamyde ingressus est:
deinde Kalendis Januariis consul processit.
A. C. 101. Jph.J
285. (A. a M. C. 5794.) i. Ind. iv. Dio-
cletiano Augusto 11 et Aristobulo coss« 4.
Ab bis coss. anni Diocletiani statuun-
tur in Paschali.
B 286. 11. Ind. v. Maximo et Aquilino coss. 1. 266.
CCLXVII Olympias.
287. III. Ind. iv. Diocletiano Augusto 111
et Maximiano Herculio Augusto coss. 2»
Hoc anno, Diocletianus Maximianum
Herculium imperii sui participem renun-
tiavit, inchoante imperii sui anno tertio,
cum Nicomediae in hibernis esset.
CHRONICON PASCHALE.
” (i) A
DUCANGll NOTiE.
(3) ΣφάζβΤΜ ΝονμΒριαγός. Ghron. Eusebii : AV
merianus cum ob ocubrum dolorem lectica vehere-
tur^ insidiis Apri soceri sui occisus est, etc. Similia
hatent Yopiscus in Numeriano et in Carino, Eu-
tropius* uterque Victor, et alii.
(4) ^Er ΠβρΙνθφ, etc. Ita Zosimus in Tacito : :
χατΑ τήν Πέρινθον, ή νυν Ήράχλεια μετωνύμασται. *
Hic porro scribi debuit, τή καλούμενη Ήραχλείςι.
(5) κ\ Vide Petavium ad Epiphanium,
pag. 415.
(6) 'Araropsvdelc. Locus Chronici eximius, in-
quit idem Petavius lib. xi De doctr. temp., cap. 50.
et in Rationario, et ad Epiphanium, pag. Aii, quo
docemur hactenus falso persuasum fuisse chrono-
logis, Diocletianum Palilibus ipsis, sive xi Kal.
Maii imperium accepisse, quod longe post hoc tem-
pus evenit , quod multis probat, ut et vir erudi-
tissimus Henric. Norisius in Nummo Diocletiani,
cap. i.
(7) Μετά της αορφνρίδος. Cum chlamyde pur-
purea, imperatoriae dignitatis unico fere tum in-
iigni, cum reliqua essent communia, inquit Eutro-
ius, et ex eo Eusebius in Chronico, cui postmo-
um idem Diocletianus , ut et caeteris vestibus ac
calceamentis, ornamenta gemmarum indidit.
(8) Καί ΚαΧάνδαΛς\Ίαγον(ΐρίαι.ς αροήΛθετ, So-
lebant enim novi imperatores proximis post impe-
rii auspicia Kalendis Januariis consulatum edere,
ttt obseratum a Sirmondo ad lib. i Sidonii, epist. 9
Yalesio ad anonymum, de gestis Constantini, et
Pearsonio in praefat. ad Annales Cvprianicas, n. 9.
(91 *Ax0 τούτων, Petavius ad Epiphanium,
p. 413, Ασύστατον ait esse quod hoc loco scribit
auctor Chronici, et coss. Diocletiano ii ei Aristo-
bak>, indict. iv Diocletiani annos in Paschali cyclo
di^stos fuisse : cum secundum iEgyptios, qui ab
Ai^gosti mensis 29 anni ccxxxiv, incipiunt, id con-
tigerit indict. III ineunte, quarta vero non nisi ab
B^tembri sequente numerari coenta : ideo Chro-
nicon indictionem a Septembri ad antecedentem
Martium retrahere videri, aut uno anno tardius,
putare. Nam Diocletianus et Aristobulus consula-
tum inierunt indict. iii, anno Chr. cclxxxv, noii
vero sequenti, ut habet Chronicon. Haec discutiant
quibus otium fuerit. Caeterum de aera Diocletiani
multa multi commentati sunt, atque in primis Sca-
liger, lib. v De emendat, temp., p. 497; lib. iii Ca-
non. fisagogic., pag. 274; et in Notis ad Eusebiura,
pag. 242; Petavius, lib. xi De doctr. temp., cap 29,
et in Rationario, Bucherius ad Canon. Victorii,
cap. 6, Jacobus Grandamicusiii Cbronologia Christ.
parte ii, p. 57 ; et parte iii, p. 53, etc.
(10) ΕΙς τό χασχάΛιοτ. Vide nostram praefatio-
nem.
(11) Μαχίμου it addunt Fasti Idatiani, et libellus
De prcefect. urb.
(12) ΑιοκΛητιανον τύ Hic consulatus notatur
In nummo nuem observationibus eruditis, ut solet,
illustravit Henric. Norisius, in cuius antica haec
leguntur : IMPP. DIOCLETIANO ET MAXIMIANO
AUGG. In postica vero, IMPP. DIOCLETIANO lil
ET MAXIMIANO COSS. Qui quidem consulatus
rimus fuit Maximiani, quomodo etiam notatur ia
aslis Idatianis, Prosperi, et aliis, quem perperam
Victorius secundo Diocletiani copulavit, quem is
gessit cum Aristobulo.
(13) ''Εδειξε Μαξψιανόν. Id in annum praece-
dentem referunt Fasti Idatiani et Prosper : Senator,
ad consulatum Bassi et Quintiani. Sed de anno quo
Maximianus revera imperator dictus est, disputat
prae caeteris Petavius lib. xi De doctr. temp., cap.
21, tum ex hoc Chronico, tum ex aliis scriptori»
bus.
(14) Άρχομ^ον τρίτον έτους. Die Kal. Aprit ,
ut est in Fastis Idatii .
(15) Παραχειμάσας Νικομ^δεΐφ. In qua quidem
urbe crebrius diversabatur, cum banc a Scythis,
Valeriano imperante, prius igne consumptam ct
VARLE 1,ECT10NES.
"Περιώθφν. τής — χαλουμένης Ή^ακλείας PV. ** είς Νικομήδειαν P. τ;χσχάλιβν Γ.
Μ glς τής έαυτοΰ βασιλείας κοινωνίαν έδειξε Ρ, είς om. R.
Patrol. 9r. XCII. Si
β83 CHRONIO
Λ. C. [ΟΙ Iph.
2S8. IV. Ind. VII. Maximiano HercuUo
11 et Januario coss. 5.
289. V. Ind. VIII. Basso et Quintiano
coss. 4.
290. VI. Ind. ix. Diocletiano IV et
Maximiano Herculio Augusto 111 coss. 1. 267«
CCLXVIII Olympias,
291. VII. Ind. x. Tiberiano et Dione
coss. 2.
292. viii. Ind. xi. llannibaliano et
Asclepiodoto coss. 3.
293. IX. Ind. xii. Diocletiano Augusto
V et Maximiano Herculio Augusto IV
coss. 4.
iloc anno Maximianus Jovius Nobilis-
simus Caesar in principatum ascitus est,
ut et Constantius, Nicomediae ex a. d. xii.
Kal. Junias.
294. X. Ind. xiii. Constantio Caesare,
et Maximiano Jovio l^aesare coss. i. 268.
CCLXII Olympias.
295. (A, a M. C. 5804i x. Ind. xiv.
Tusco et Anullinocoss. 2.
Anno ccLXvii. Domini in coelos assum-
ptionis, ac iisdem praedictis coss. marty-
rium subiit sanctus Menas Cotyaei , Phry
giae Salutaris civitate, Atbyr xv, ex a. d.
111 Idus Novembr.
296. XII. Ind. xv.. Diocletiano Augusto
VI et Constantio Caesare II coss 5.
297. XIII. liid. i. Maximiano Herculio
V et Maximiano Jovio Caesare II coss. 4.
Persae prorsus devicti sunt a Constantio et Maxi
miano Jovio.
Anno ccLXix Domini in coelos assumptionis , ac
iisdem supra nominatis coss. martyrio vitam flnivit
sanctus Gelasinus in Heliooolitanorum urbe Liba-
N PASCHALE. 684
A
Ίνδ. f. 6/ ύπ. Μαξιμιανου Έρχουλίου xb P' xaV
Τανουαρίου (16).
Τνδ. η', β'. ύπ.| Bdjjou χα\ Κυντιανοΰ
Τνδ. θ', ς*'. ύπ. Διοχλητιανου Αύγουστου τδ θ' χλ\
Μαξιμιανου Έρχουλ(ου Αύγουστου τδ γ'.
σξη' ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ι'. ζ'. ύπ, Τιββριανού (17) xa\ Δίω'/ος.
Ίνδ, ca'. η’, ύπ. Άννιβαλιανου κα\ Άσχλητηο-
δότου.
Τνδ. ιβ'. θ', ύπ. Διοχλητιανου Αύγουστου τδ ε' χα\
Μαξιμια^^υ Έρχουλ(ου Αύγουστου τδ θ'.
® Τούτω τψ 6τει (18) Μαξιμιανδς '· Τδβιος έπιφα-
νέστατος Καίσαρ είς τήν άρχήν είσεποιήθη χα\ Κων-
στάντιος έν Νιχομηδεί^ πρδ φ' Κβλανδων Ιουνίων.
Τνδ. ιγ'. ι'. ύπ. Κωνσταντίου Καίσαρο; (19) χαι
Μοιζιμιανοϋ Τοβίου ΚαΙσαρος.
σξθ' ΌΛνμΛίάς.
Τνδ. ιδ'. ια'. ύπ. Τούσχου χα\ Άνουλλίνου.
Έτους σξί της ε!ς ούρανούς άναλήψεω; του Κυ-
ρίου χα\ των προχειμένων ύπάτων έμαρτύρησεν 4
Δγιος ΜηνΔς (20) έν Κοτυαείφ (21) Φρυγίας Σαλου-
ταρίας, Άθύρ ιε', πρδ γ' Τδων Νοεμβρίων.
Τνδ, ιε'. φ'. ύπ. Διοχλητιανου Αύγουστου τδ ς'
® χα\ Κωνσταντίου Καίσαρος τδ β',
Τνδ, α'. ιγ'. ύπ. Μαξιμιανου Έρχουλιου τδ ε'
χα\ Μαξιμιανου Τοβίου ·· τδ β'.
Πέρσαι (22) χατ3ι χράτος ένιχήθησαν ύπδ Κων
σταντίου χα\ Μαξιμιανου " Τοβίου.
Έτους σξΟ· τής είς ούρανούς άναλήψεως του Κυ-
ρίου χα\ των προχειμένων ύπάτων έμαρτύρησεν έ
άγιος Γελάσινος (23) έν τή Ήλιουπολιτών πύλει της
DUCANG11 ΝΟΤΑΒ.
pene eversam instauraret, ac studeret urbi Romae
coaequare, inquit Lactantius De mortib. persec.^
n. 7, quam quidem Dio Chrysost., orat. 39 : Jiaxi
xt Ι^υν χα\ μέγεθος ούδεμιάς ήττωμένην τών δποι
ποτέΙνδύξων, γένους τε γενναιύτητι, κα\ πλήθους
συνδιχήσει 4ίών φανερωτάτων γενών ; Zosimus vero
lib. 1, μεγίστην χα\ εύδαίμονα διά τε τιλοΟτον χα\
τ|)ν είς άπαντα εύπορίαν όνομαστοτάτην fuisse
aiunt.
(16) Καϊ ^ΙανουαοΙου. Libell. De preef. urh,^ Ja·
nuanno ii ; Fasti laatiani Anuarino : caeteri. Janua·
riOf absque nota iterati consulatus.
(17) Τίβερίανον. Ita libell. De preef. urb. ;
Prosper, Fasti Idatiani et Savilliani, et Senator :
Tiberio, Victorius.
(18) Τούτφ τφ irei. Id in consulatum Tiberiani
et Dionis Fasti Idatii : Eusiebius et Prosper in con-
sulatum Maximiani et Januarii referunt.
(19) Kujrctartlov Καίσαρος, etc. Hic et alii eo-
rumdem Caesarum consulatus in l.;vi, vii, viii, ix
et X cod. de juris et facti ignor., notantur duntaxat
cum duplici C. sic CC. coss. id est, Ceesaribus, vel
duobus Ceesaribus coss.
(20) '0 άγ/ος Μηνάς, Hinc annum quo S. Men.as
martyrium subiit docemur, quem sibi incertum fuisse
ait Baronius, an. cccvii, n. 34.
E 'Er ΚοτυαΙφ. Sic reposuimus , (cum Κοτυ-
jranferret editio Raderiann, Κοτυαείφ ^lige*
rianaf, quomodo etiam in Strabonis et ConstanUni
Porpm codd. mss. legi monet Hoistenius ad Ste*
pbanum de Urbib.
(22) Πέρσαι. Fasti Idatii : His eou. victi Persa,
Eutropius a solo Maximiano deletos scribit, nulli
Constantii facta mentione. Meminit etiam istius de
Persis relatae victoris Lactantius, De mort. versi·
cut., n. 9, quam boc anno contigisse probat llenr.
Yalesius in Not. ad Euseb. , p. 170, licet in Chro-
nico Eusebiano aliter scribatur.
(25) άγιος ΓεΛασΙνος. Sic ttiam cod. Yatican.
[quomodo id nominis occurrit apud Martialem,
VARIAE LECTIONES.
Κυντιλιανου Λ. Μαξιμίνος et mox Μαξιμίνου V. Όλυμπιάδος V. Κοτυαείφ V, m. R. ko-.
^ναείφ R, Κοτυαίη> Ρ, ** είδών Ρ. Μαξιμίνου V. ·· Ίοβίου Καίσαρος Ρ· Μαξιμίνου RV.
686 CHRONICON PASCHALE. C£G
Λί5βνη9{αί*·(2*).’ΟσΗς·’ήν μίμο; δεύτερος, άγώνο; A nensi. Hic ciira secundus essel mimus, ac publici
ο»ινδήμου θεάτρου άγομένο», xa\ πλήθους θεωροΰντος celebrarentur in theatro ludi , spectante populo, in
276 Εβαλον αύτ6ν oE &λλοι μίμοι εΐ; βοΟττιν (25) magni balnei solium aqua lepida plenum ab aliis
μεγάλην βαλανεΕου·· γέμουσβν υδατος χλιαρού, χα- mimis injectus esi, Christianae religioni, sancioquc
ταπϋζοντες του δόγματος των Χριστιανών κα\ του baplismo illudentibus. Ipse vero Gelasinus secundus
λγίου βαπτίσματος. '0 6k αύτδς Γελασίνος ό δεύτερος mimus baplizatus, et ex solio balnei egressus, can-
μϊμος βατττισθελς κα\ άνελθών έκ του ·® βουττίου, didis indutus vestimentis, in theatrum prodire dein-
φoρiσας Ιμάτια λευκά, ούκέτι ήνέσχετο θεατρίσαι, ceps renuit, dicens : Christiattus sum , vidi enim in
^.έγων ou Χριστιανός είμι· sTSor γάρ Sdξar solio tremendam gloriam, et Christianus morior,
ρανεΐςτύ fiovTTir**\ xal Χριστιανός άποΟτϊ\σκΐύ. Quod cnm vidisset populus qui in theatro Heliopo-
Ka\ άκούσας ταΰτα ό λαδ; ό θεωρών έν τώ θεάτρφ τής litanorum civitatis spectabat , furore succensus, ex
ΊΙλιουτΛλιτών πόλεως έμάνη σφόδρα* χα\ 6ρμή· gradibusin scenam irruens, arreptum Gelasinum, ac
σαντες έκτων βάθρων είς την θυμέλην, κρατήσαντες iheatro cum ipsis candidis quas indutus erat vesli-
τδν άγιον Γελάσινον Εξω τού θεάτρου, ώς φορει τλ bus ejectum, lapidibus obruit atque interfecit. Cu-
λευκά Ιμάτια αΟτοΰ, λιθοβολήσαντε; έφόνευσαν αύ- jus corpus propinqui in vicum Mariammeii dictum,
τδν, κα\ οΟτως έτελειώθη ό δίκαιο;. Κα\λαβόντες τδ Β unde erat oriunilus, extra lleliopolim , detulerunt,
λείψανου αύτοΰ οΐ Εκ του®· γένους αυτού άπήγαγον ibique oratorium ei erexerunt,
αύτδεις τήν κώμην τήν λεγομένην Μαριάμμην, δθεν ύττήρχεν®·. Εξω Ήλιουπολέως, κα\ έχει //τισαν αύτω
εύχτήριον οίκον.
ΈπΙ των αυτών ύπάτων ένικήθησαν Πέρσαι ύπο iisdem coss. a Maximiano Herculio Augusto
Μαξιμιανου Έρκουλίου Αύγουστου. Persse praelio victi sunt.
A. C. [01. IpIi.J
Ινδ. β'· ιδ*. ύπ.*Ανιχίου Φαύστου (26) κα\ Σεβήρου 298. χιν. Ind. η. Anicio Fausto et Se>
Γάλλου. ^ero Gallo coss. I. 269.
ar/ ^ΟΛυμπιάς. CCLXX Olympias.
Ί'/δ. γ. ιε'. ύπ. Διοκλητιανοΰ Αύγουστου τδ C* κα\ 299. (Α. a Μ. C. 5808. ) χν. Ind. ιιι.
Β1αξιμ*.ανού *Ερκουλ(ου Αύγουστου τδ ς*'. Diocletiano Augusto VH et Maximia·
no Augusto Tk coss. 2.
Ίνδ. δ", ις'. ύπ. Κωνσταντίου Καίσαρος τδ γ* κα\ δΟΟ. χνι. Ind. ιν. Constantio Caesare
Μαξιμιανου Ίοβίου τδ γ^. ^ ΙΗ et Maximiano Jovio coss. 3.
Της Άλεξανδρέων Εκκλησία; ».ς“' ήγειται Πέ- Alexandrinam Ecclesiam χνι regit Pc-
τρος (27) Ετη ιβ*. Εύτονώτερον δέ τή άσκήσει έαυτδν Irus annos χΐ3. Is constanti vitae conti-
άγων, τού κοινού τών Εκκλησιών ούκ άφανώς έπιμελό- nenliie studio , ac omnium passim Eccle-
μενος, θ' Ιτει τού διωγμού καΐ ις^ τής Διοχλητιανού C siarum curae palam vacans, ix persecutio-
βασιλείας (28) τήν κεφαλήν άποτμηθείς τφ τού μαρ- nis anno , imperii vero Diocletiani χνι,
τυρίου χατεκοσμήθη στεφάνφ μετά κα\ ά).λων ®® una cum infinito aliorum martyrum in
DUCANGIl NOTAE.
lib. VII, epigr, xxiv, Ex AddenditA Genesium alii Symeon Logoilieta in Chron. ms. Theodorum hunc
vocant, cujus festum agunt Graeci et Latini xxv Συρολιβανίτηννοοαί. Ad Libanum etiam Orontem lln-
Augusti. Yide Baron. ad Martyrolog. et in Annal. viura Heliopoliin statuit Will. Tyrius lib. iv, cap. 8.
em., ann. ccciii, nuin. cxvni. et lib. xxi, cap. 6, ubi sua tempestate hialbec di-
(24) Γης ΑιβαντισΙας. Cur Heliopolis Libanesia, ctam docet,
vel Ltbaxexiff dicatur , ex Damascio apud Pholi um (25) ΕΙς Βονττίον. Legendum είς Βούττιν in-
discere licet, cujus sunt haec verba : Κατά τήν dicat adjectivum μεγάλην. Vide Glossar. ined.
Ήλιουπολιν Συρίας είς 6ρος τδ τού Λιβάνου τδν Graecil.
Άσκληπιάδην άπελθεΖν φασι. Laudat Holsten. num- (26) ΆνικΙον Φαύστου. ιι, addunt Libellus De
mura, in quo vir quidam equum manu trahit, cum «v prcef. urb. et Fasti Savilliani. Is praefectus urbi fuit
hac inscriptione : ΗΛ10Π. ΙΙΡϋΣ ΛΙΒΑΝΟΝ. Alium ^ anno sequenti.
profert vir doctissimus Joan. Harduinus, cum hac (27) Πέτρος. Euseb., ann. xvn Dioclet., Alexan·
«^graphe : ΗΑ10Π0ΛΙΣ EN AIBAN9. Plinius, drinoe Ecclesiie \vi post Theonam episcopus ordinatur
lib. V, sect. 19, Amnis Orontes natus inter Libanum Petrus, qui ix postea persecutionis anno gloriose mar-
et Antilibanum, juxta Ueliopolim. Ita sect. 19, Lao· tyrium perpetravit. Vide eumdem Eusebiiim, lib. viii
Meeam, Ad Libanum cognominatam scribit : cum alia Uist. eccL, cap. 15; Epiphanium, H^r. 68; Chroni-
easet quae πρδς θάλασσαν diceretur, ut est in veteri con Orientale, pag. 126, et Chronicon Alexandri-
nammo, eamdem liberam vocat idem Plinius, iium Scaligeri, pag. 85.
aect. 18 ; Theophanes, ann. xx Copronymi : θεόδω- (28) Καί ις' τής ΑιοκΛητ. βασιΛ. Glossema
ρος δέ Αιβανίτης Σύρος κατά τήν τιερίχωρον Ήλιου- marginale in textum extra locum insertum pro ini-
τούλειος τήν έπΙ Λίβανον έπανέστη τοΓς *Αραψι. Ubi tio Petri : absunt enim ab Eusebio.
VARI^ LECTIONES.
®· Αιβανασίας R. δστις. ούτο; P. Post δεύτερος .addit Malalas, p. 514, 15, κα\ είσήλΟεν είς τδ παιγνίδιον,
·· βουττίον Ρ. ®· βαλανίου PV. ®®τού οηι. Ρ. Ήλιοτ^λιτών Ρ. ·*τοΰοιη. Ρ. ®® ύπήρξεν Ρ. ·· χα\
τών άλλων Ρ.
β87 CilRONJCON
>· C· [01. Iph.l A
pluribus civiUUibus numero, capite mul-
tatus martyrii coronam adeptus est.
30!. XVII. Ind. v, Titiano et Nepoliano
PASCHALE.
50i. XVIII. Ind. vi. Constantio Caesare
Y1 et Maximiano Jovio Caesare lY
coss. !. 270.
IIoc anno Panis Castrensis Alexandriae
a Diocletiano praebitus est.
CCLXXI Olympias,
303. XIX. Ind. vii. Diocletiano Augusto
YllI et Maximiano Herculio Yll coss. 2.
Anno XIX Diocletiani Augusti, indict. vir, mense
Dystro, die xxv (qui quidem mensis Romanis est
Martius), Pasebatis die festo, proposita ubique prin- B
cipalia edicu, quibus ecclesiae a fundamentis dirui,
άναριθμήτων έν πολλαις μαρτυρησάντων icdXc^i.
Τνδ. ε'. if. ύπ. Τατιανου κα\ Νεπωτιανοί».
Ίνδ ς*. ιη'. ύπ. Κωνσταντίου Καΐσαρος τό δ' κα\
ΜαξιμιανοΟ Ίοβίου Κα Τσάρος τδ δ'.
Τούτφ τφ Ετει (29) δ κατερήσκος &ρτος έν 'Αλεζαν-
δρεία ύπδ Διοκλητιανοΰ έδωρήθη.
σοα' *ΟΛυμπιάς,
Ίνδ. ζ, ιθ'. ύπ. Διοκλητιανοΰ Αύγουστου τδ r/ (20)
κα\ ΜαξιμιανοΟ Έρκουλίου·· τδ ζ\
Έτους ιθ' (31) τ!|ς Διοκλητιανου βασιλείας μην\
Αύγούστψ ζ'*· Δύστρω κε' (32), λέγοιτο δ’ αν οδ-
τος (33) Μάρτιος κατά 'Ρωμαίους, έν 277
τής έορτής του Πάσχα (54), ήπλωτο πανταχδσε (35)
DUCANGII NOTiK.
(29) Τούτφ τφ έτει. Eadem iisdem verbis ha- contigisse vii Kal. Martias, quo eversa primum
bentur in Chronico, quod Alexandrinum appella- Christianorum ecclesia Nicomediae, scribens : Posrri-
mus, edito a Scaligero post Eusebium, pag. 83. In die propositum edictum, quo] cavebatur ut religionis
eodem anno Castrittus in Alexandria donatus est. Ubi Uiius homines carerent omni honore ac dignitate^
additur eodem anno imp. Diocletianum Alexan- tormentis subjecti essent^ ex quocunque ordine aut
driam venisse. Nescio porro an huc respexerint gradu venirent, etc. Neque tamen, ut dicam quod
Fasti Idatiani ad hunc annum : Uis coss. vilitatem res est, auctor Chronici ait edita ejusmodi impe-
i 'usserunt imperatores esse, Yide quae commentatur ratorum edicta ipso die Paschatis. |Sed, ut et Eu-
lenr. Yalesius ad Evagrii lib. ii, cap. 5. sebius, ήπλώσθαι, seu proposita fuisse, in plerisque
(30) άίοχΛητιανον Αύγ. τό rf, Lactantius, lib. scilicet Christianorum ecclesiis, cum universi Cbri-
De mort. persecut., cap. 12, hunc consulatum hisce stiani simul colliguntur, quo id omnibus patesce-
yerbh eonsignsit : Agentibus consulatum senibus am· ret, hujusce festivitatis tempore potissimum in
bobus octavum et septimum. eum finem delecto. Enimvero scitum quantum dif-
(31) "Ετους ιθ^. Ex Eusebio in Chron. et lib. viii ferant datee, acceptee, et propositee Constitutiones,
Hist. eccl., cap. 2. Ita etiam Lactantius, Fasti Ida- quarum diversus semper fuit ascriptus dies: nam
tiani, et scriptores aiii ad hunc xix annum perse- etsi edictum contra Christianos datum fuerit vii
ditionem Christianorum et subversionem ecclesia- Kal. Martii, accipi non potuit in provinciis ab ea-
rum referunt : de qua quidem persecutione et anno rum pnesidibus, et ab iis proponi, nisi post aliquot
quo illa coepta est egere passim recentiores , ac in ^ dierum intervallum, ita ut iii plerisque id acctde-
iirimis Baronius, Scaliger ad Euseb., pag. 245; et ^ derit circa festa paschalia, atque adeo provinciarum
ib. V De emend. temp. ; Petavius, lib. xi De doctr. ac civitatum rectoribus prxeeptum fuerit ut edi-
temp., cap. 31; Henr. Yalesius ad Eusebii Hist, ctum istud in festis paschalibus proponerent et pro-
eccU, lib. viii, cap. 2; Joan. Broeus Antecessor mulgarent. Sed et paulo ante emissum fuerat aliud
Bituric. in Disseri, de initio persecut. Diocletianse, edictum, quo libri Christianorum de manibus epi-
et de Epocha concilii Cirthensis, Steph. Baluzius scoporum et presbyterorum extorqueri jubebantur.
Y. C. ad Lactantium , Henr. Norisius in Nummo Sic enim Passio sancti Felicis episcopi Tubyzanen-
Diocletiani, et chronologi passim. sis : In diebus illis, Diocletiano octies et Maximiano
(32) Αύστρφ κε\ Idem Yalesius ubi de mense ac septies consulibus Augustis, exivit edictum eorumdem
die agit quibus coepta est persecutio Diocletianea, cassarum vel imperatorum super omnem faciem terree,
ista in hoc Chronico sic legenda censet : Έτους ιθ' et propositum est per colonias et civitates principibus
τής Διοκλητιανου βασιλείας, μτινί Δΰστρψ κε'. Αέ- et magistratibus, suo cuique loco, ut libros Dei ficos ex-
γοιτο δ' άν ούτος Μάρτιος κατά 'Ρωμαίους. Scali- torquerent de manibus episcoporum et presbytero-
ger, μέν Αύγουστου, cum nota mendi ediderat. Sed rum. Tunc programma positum est in civitate Tubtj-
uialiin ita locum vitiosum emendare : *Έτους lO' τής xense die Nonarum Januariarum, etc.,'proindc ante
Διοκλητιανου Αύγουστου βασιλείας , ίνδ. ζ, μηνί festa paschalia. Passus autem est Fehx xvni Kal.
Αύστρφ κε'. Nam haec nota numeralis ad indictio- Febr.
nem pertinet : vox vero Αύγουστου poni debet post (35) Πανταχόσε, Nescio cur Kircherus in Pro-
ΔιοκλητιανοΟ * et ita sensus integer constat. dromo Copto , cap. 2 , laudans i hunc locum
(53) Oi^roc. Ita edit. Scaligeri : ούτως ediderat 1^ ex Chronico, post hanc vocem addiderit, έν τ]
Raderus. Αίγύτετφ καΐ ^βαΐδι, cum verba ista ateiiit in
(54) Έτ ^{μέρχττίς^ρττις τού Πάσχα,Κ\χ\\ή hoc utraque editione: nisi forte ut quod probandum
anno Pascha in' xxv Martii cadere non potuit, |ut susceperat firmaret, ab hoc anbo xix Diocletiani
observatum a Scaligero, Petavio, Yalesio loco lau- Coptos etiEgyptios auspicari annos suos, quos Mar-
dato, Papebrochio in Prolegom. ad Yitam S. Geor- tyrum vocant, a glorioso scilicet martyrum circa
gii n. 27, 28, et aliis. Sed neque omnino verum Copton occisorum martyrio: cum Egyptii, Copti,
est coeptam persecutionem XXV Martii, nec circa festa et Alexandrini Christiani suos a primo Diocletiani
paschalia, ut scribit 'Eusebius, cum Lactantius lib. imperii annos auspicari supra dicantur in hoc Chro-
De mortib. persecut., n. 12 et 15 exserte dicat id nico, et apud Aibupharaijum in Dynast.,*pag. 84:
VARliE LECTIONES.
Ίοδιου. Αύγουστου P, ·* τού Έρ/αυλίου P. Αύγούστω ζ· delet Yalesius.
C89 CHRONICON PASQULE. 690
Ρασιλικά γράμματα (3G), τά; μέν έχκλησίας είς·^ A ac sacrae SeripluriB igne comburi jubebantur : sed
ίδαψος φέρειν, τάς 6k θζίας Γραφάς αφανείς πυρ\ et ut qui magistralibus ac honoribus fungehanlur,
γενέαΟαι ·ί:ρο(Γτάττοντα, χα\ τους μέν** τιμής χα\ iis privarentur, ac infames haberentur, reliquis
άίίας έ-ειλημμένους άτιμους, τους 6h έν οίκετίαις. vero privatis hominibus, si in Christianismi pro-
ci έττιμένοιεν τη του χριστιανισμού ττροθέσει*®, έλευ- fessione persisterent, libertas adimeretur, ^ec
6ε]Ι*ίας ύστερεΤσθαι ιτροαγορεύοντα. Μετ’ ού πολύ multo post alia supervenere edicta, quibus manda**
tzEcoL φοιτήσαντα γράμματα προσέταττε τους των balur, ut Ecclesiarum antistites, ac omnes ubiciin-
Έκχλησίών προέδρους χαΐ πάντας τους κατά πάντα que essent locorum primo quidem vinculis Irade-
τδτΓον πρώτον μίν δεσμοΤς παραδιδοσθαι, εΐτα Οστε- rentur, dcin omni suppliciorum adhibito genere
pov πάση μηχανή θύειν άναγχά^εαδαι, ώς πολλούς sacrifleare cogerentur : quo factum, ut exindexom-
έκ τούτου ποικ(λως διαθλήσαντας τελειωθήναι, πολ- plures, post varios exantlatos cruciatus, interierint:
λους δ^ χαυνωΟέντας (57) καταπεσεΤν ύπδ*^ δειλίας multi etiam, qui primo quidem sui quadam fiducia
την ψυχήν προναρκήσαντας. palam Christi fidem profitebantur, postea animo
pr« tormentorum metu deficerent, ac lal»erenlur.
Τώ αύτώ έτει πολλοί μλν πανταχόσε, καθώς Ιφα- Eodem annb, multi ibique, uti diximus, haud mi-
μεν, διαΟλήσαντες έτελειώθησαν · ούδέν δέ ·■ ήττον ® nori constantia toleratis suppliciis, mortem obie-
καΐ κατά τήν Νικομηδέων πδλιν, έν ή ό·· βασιλεύς runt. Sed et in Nicomediensiiim urbe, cum in ea
έποιείτο τάς διατριβάς (58), τδτε Δωρόθεος (59) και moraretur imperator, Dorotheus eiGorgonius, cum
Γοργόνιος συν έτέροις &μα πλείοσι της βασιλικής aliis non paucis ex imperatoris obsequio, vitam
ύπηρεσίας ούσιν έτελειώθησαν, χαΐ χορδς &μα πολύς finierunt, simulque ingens martyrum chorus appa-
μαρτύρων άνεδείχθη. 06 μετ’^· ού πολύ δέ καλΆνθι- ruit. Nec diu post Anthimiis ipsius Nicoraediensium
μος τής αύτής Νικομηδέων Εκκλησίας έπίσκοπος τήν Ecclesiae episcopus capite plexus interiit : alii igne
κεφαλήν άποτμηθείς έτελειώθη* Ιτεροιδέ πυρί,πλείο- damnati, complores in mare praecipitati sunt, cum
νες χαΐ έν τή θαλάσση έββίπτοντο, ουκ εύτονούν- ad tantum ac infinitum paene numerum conficien-
των των δημίων ε(ς τοσουτον άπειρότατον πλήθος dum tortores deficerent. De hac innumera marly-
έξαρχειν. Περ\ τούτου του άπείρου πλήθους των μαρ- ruro multitudine, Lncianus presbyter, ad Antioche-
τυρησάντων Αουχιανδς (iO) πρεσβύτερος Άντιοχευσι nos scribens, ita meminit : c Salutem plurimam
νράφων έδήλου * ιΆσπάζεται ύμάς χορός άπας όμοΰ vobis dicit universus simul martyrum chorus. Nun-
μαρτύρων. Ευαγγελίζομαι δέ ύμάς ώς *Άνθιμος ό tio duntaxat vobis Antbimuin papam martyrii cur-
κάπας τώ του μαρτυρίου δρόμφ έτελειώθη. » Κα\ τά q sum peregisse. > Atque haec quidem Nicomediae, et
μέν κατά Νικομήδειαν ταυτα κα\ τούτων έτι πλείονα. his plura contigere.
*1νδ. η', χ'. ύπ. Διοκλητιανου Αύγούστουτό θ’ (41) Α. C. 504. χχ. Ind. νιιι. Diocletiano Augusto W
ti\ Μαξιμιανοΰ Έρχουλίου τό η’. et Maximiano Herculio Ylll coss. 01. Iph. 5.
Μαξιμιανός Έρχούλιος συνεβασίλευσεν Διοκλητια- Maximianus Herculius cum Diocletiano imperavit,
νφ, xaX Ιδωκεν ύπατείας η’ (42). Έβασίλευσεν δέ ό dedilqtie consulatus viii. Imperavit vero idem Maxi-
DUCANGII NOTAE.
Ab anno i tmperit Diocletiani, quo annot iupputant locis laudatis.
Cophtitte, eawque vocant teram martyrum^ videlicet (57) ΠοΛΛοΙ)ς dk χαννωΘέντας, Quos inde Ira-
torum aui hoc anno martyrium subierunt. Hoc enim dilores vocabant : de qua voce, post alios, egimus in
anno I Diocletiani, Christi cclxxxiv, ut est in hoc Gloss. mcd. Lat.
WMtem Chronico, multi martyrium passi sunt ; tam- (58) 'Er ^βασι,ί.εϋς έΛοιεΤτο διατριβάς. Vide
etsi forte paulo antequam levatus fuisset imperator, superius notata ad annum in Diocletiani,
quod XV Kal. Octobr. eiusdem anni contigit. Sed et (59) Δωρόθεος, Ex Eusebio lib. iii, cap. G, ubi
anie xix annum Diocletiani, anno scilicet xi dira consulendus Henr. Yalesius.
persecutio exstiterat, ut est in Sylloge Scaligeriana, d (40) Aovxiardq. Vide eumdem Valesium ad idem
quod alias fuse probat Baronius. De iis autem qui cap. 6, et ad lih. ix, cap. 6.
in iEgvplo tum martyrium passi sunt, quaedam at- (41) ΑιοκΛητιανον A. τό Θ', De hoc ix consulatu
tigit Eiisebius lib. viii, cap. 8. Sed et Chronicon Diocletiani Lactantius lib. De mort, persec., n. 17.
Ateiandrinum, quod ex Bibi. Puteana edidit Scali- (42) Kal ίόίωχεν ϋΛατείας rf. Id est, octies con-
ger, haec ad annum xvni Diocletiani scripsit : Con- sui fuit, vel octies ut consul missilia in populum
stantio et Maximo (Maximiano) novorum Caesarum sparsit, quod ύπατεύειν scriptores vuko dicunt, vel
quarto, lisdem'€oss, venit Diocletianus in Alexandria, χαθυπατεύειν, ut Leo imp. in Nov. 94. Vide Gloss.
et Ecclesias exterminavit, et multi martyri zav erunt, med. Graecit. Sportulas consulatus mittere dixit
in quibus et beatus Petrus episcopus Alexandrinus Symmachus lib. ix, epist. uU. Epistola episcoporum
capite truncatus est. Deinde addit anno sequenti fa- Arelatcnsis provinciae, inter epistolas Leonis M.PP.
Clam persecutionem in Occidente : quae quidem iis In hac urbe quicunque intra Callias ex tempore proe^
qnae a I^ictantio narrantur non omnino concinunt, dictorum ostentare voluit insignia dignitatis, consu·
(36) ΒασιΛίχά γράμματα. Quid illa imperatorum latum suscepit et dedit : formula frequens in Ghro-
fontinerent Edicta, docent Lactantius et Eusebius nico Alexandrino Scaligeriano. Vide Gloss. mcd.
VARIAE LECTIONES.
·' είςom. R. "μέν ο/η. στροσΟέσει P. άπό PV. ·" om. P. *· ό om. P. oO μετ', μεί
qwp diximus ad p. P, Vide 128, f* ^^ναγγελίζομα& P.
601 CHUONiCON
irtianus annos xvni, unaquc cum Diocleliano duos i
creavit Cscsares : ac Diocletianus quidem generum
SHum Galerium Maximianum : is enim Diocletiani
filiam Valeriani uxorem duxerat. Herciilius autem
Maximianus et ipse generum suum renuntiavit :
('.onslaiUius quippe Theodoram Maximiani Herculii
privignam uxorem duxerat, ex qua liberos suscepit
Ihilmalium, Conslanlium et llannibalianum. Con-
stantinus enim, qui post Diodclianum et illius suc-
cessores imperavit, ex alia conjunctione illi natus
est, llcleiise filius.
Ut igitur dictum est, simul imperarunt Diocletia-
nus Uomse, Maximianus Herculius in Galliis. Dio-
clcliaiuis deinde et Maximianus Herculius supersti-
tes, positis sceptris, Ca saribus suis imperio cessere:
ac Maximianus quidem Herculius Constantio : Dio-
cletianus vero Galerio Maximiano imperium tradi-
dit. Enimvero Constantius cum annis xiii Gallis
imperasset, decessit, cui successit illius ex Helena
filius nothus Constantinus : nam ex Tbeodora nati
libeii adhuc teneri erant. Galerius autem Maximia-
nus qui Romae imperabat, duos Romae fecit Caesa-
res, Maximinum in Oriente, in ludia vero Severum.
Romani autem sua auctoritate Maxentium Maxi-
miani Herculii filium imperatorem crearunt. Gale-
rius vero Maximianus Severum Caesarem misit ut
Maxentium tolleret : sed Severus in praelio inter-
fectus est. Galerius eum imperasset annos xvi, mo-
riturus Licinium in Oriente imperatorem renuntia-
vi t. Auiue ita iv simul exstitere imperatores, Con-
stantinus in Galliis, Maxentius Bfaxiroiani Herculii
filius Romae, in Orienle Licinjus, et Maximinus qui
adhuc Caesar remanserat. Verum Maxentium Con-
stantinus in praelio su*>tulit, sicque solus in Occi-
dente imperavit. Maximinus deinde in Licinium mo-
vit, cum quo pactis initis, imperio tandem cessit
Licinio. Sic igitur Constantinus universo imperio
solus politus, Ryzamiiim condidit, curo Romanum
imperium periturum ex oraculo didicisset, Christia-
nus exinde factus. Imperavit annos xxxi, menses x.
PASCHALE. 692
αύτ?»ς Μαξιαιανος ίτη ιη'· χα\ &μα Διοχλητιβινφ
έτΓοίησαν οΠ· δύο (45) Καίσαρας δύο, ό μέν’· Διο-
χλτ,τιανδς τδν Γδιον γαμβρδν Γαλέριον Μαξιμιανδν *
εΐχεν γάρ την Διοχλητιανού παίδα Βαλερίαν είς γά-
μον · ό δέ Έρχούλιος Μαξιμιανδς χα\ αύτδς έποίησεν
Καΐσαρα τδν Γδιον γαμβρόν * ό γάρ Κωνστάντιος Ιγημε
θεοδώραν tIjv πρόγονον Μαξιμιανοΰ Έρχουλίου, έξ
ής Ισχε τέχνα Δελμάτιον Κωνστάντιον, 278
Άννιβαλιανόν. Ό γάρ Κωνσταντίνος ό μετά Διοχλη ·
τιανδν χα\ τούς μετ' αύτοΰ βασιλεύσας έξ έτέρας
τινδς μίξεως ύπήρχεν αύτψ Κωνσταντίω παΤς άπδ
Ελένης.
Ώς εΓρηται ουν, άμα έβασίλευον Διοκλητιανδς
κα\ ό Έρχούλιος Μαξιμιανύς, κα\ ό μένΔιοχλητιανδς
'Ρώμης, δ δέ Έρχούλιος Μαξιμιανδς των Κελτών.
Τστερον δέ Διοχλητιανδς χαΐ ό Έρχούλιος Μάξι μια-
νδς έν ζωζ άποθέμενοι τά σκήπτρα (44). τοΓς ίδίοις
Καίσαρσι δεδώχασι τήν βασιλείαν, ό μέν Έρχούλιος
ΜαξιμιανΙς Κωνσταντίψ έδωκεν τήν βασιλείαν ό
δέ Διοκλητιανδς Γαλερίω Μαξιμιανψ (45). Κελτών Sk
βασιλεύσας Κωνστάντιος έπ\ Ιτη ιγ' άπέθανεν, καΐ
διεδέξατο αύτδν ό παϊς αυτού Κωνσταντίνος 6 νόθος
έξ Ελένης (4G) αύτω γενόμενος * οΐ γάρ άπδ θεοδώ-
ρας αύτ<]> τεχΟέντες μιχρο\ ύπτρχον. Γαλέριος δέ
Μαξιμιανδς βασιλεύων 'Ρώμης, δύο Καίσαρας έποίη-
σεν, Μαξιμΐνον’® μέν’* έν 'Ανατολή (47), έν δέ 'Ιτα-
λία Σευήρον. 'Ρωμαίοι δέ αΟΟεντί^ έστησαν βασιλέα
Μαξέντιον τδν υίύν Έρχουλίου Μαξιμιανού. Κα\ ό
Γαλέριος Μαξιμιανδς Σευήρον άπέστειλεν τδν Καί-
; σαρα, tva Μαξέντιον άνέλη · χα\ άνηρέΟη Σευήρος έν
πολέμφ. Κα\ βασιλεύσας έτη ις* Γαλέριος τελευτών
έποίησεν βασιλέα Αικίνιον (48) έν Ανατολή. Τέσσα-
ρζς ούν βασιλείς ηΟρέΟησαν, Κωνσταντίνος Κελτών,
‘Ρώμης Μαξέντιος, υίδς Έρχουλίου Μαξιμιανού,
'Ανατολής Αιχίνιος, κα\ Μαξιμίνος Ιτι Καίσαρ μεί-
νας. 'Αλλά τδν Μαξέντιον άνείλε Κωνσταντίνος πο-
λέμιρ · χα\ ούτω μόνος τής Δύσεως έβασίλευσεν. Κα\
Μαξιμίνος δέ στρατεύσας χατά Αικινίου σπονδάς
έποιήσατο πρδς αύτδν, ώστε τδν Αικίνιον παραχω-
ρήσαι τής βασιλείας. Κα\ ούτω μονοχράτωρ γενόμε-
νος Κωνσταντίνος έκτισε τδ Βυζάντιον, χρησμδν εΐ-
DUCANGU ΝΟΤΕ.
Lat. in ν comulatus^ et Gloss. med. Gnecit. in Ύπ-
ατεία.
(45) Έποΐ7\σαγ ^ύυ. Delevimus vocem δύο post
έποίησαν, quae mox rursum occurrit.
(44) 'ΚηοΘέμεγοι τά σκήπτρα. De anno quo Dio-
cletianus Nicomcdi;e, et Maximianus Mediolani pur-
puram deposuerunt , consulendi praeter Baroiiiuin
Scaliger ad Eusebium, ellib. v Ue emend. temp. ;
Pelavius, lib xi Dedocir. temp.t cap. 52. V. C. Ste-
pbanus Balnzius ad Lactantium, cl alii chronologi.
(4.5) Μαζιμιανφ. Qui aliis Maximinus. Vide Sca-
lig. ad Euseb. pag. 248.
(40) '0 νόθος έζ Έ.Ιένης, Supra, έξ έτέρας μί-
ξεως. Zosimus, έξ δαιλίας ού σεμνής, et έξ άσέιινου
μητρός. Anonymus Valesii : de priore uxore Helena^
D quam mox vilissimam vocat. Sed an revera Con-
stantinus nothus fuerit, mulli disquisiere post S< a —
ligor, ad Euseb. pag. 246.
(47) Μαζέντιον έν "ΧνατοΛ{\, Ad oram libri no —
'tam hic ascriptam apposuerat Raderus [Lege Μάξι. -
αίνον], idque probat vir doctissimus Slephanus Ba —
luziusad Lactantium, lib. De mori, persec.^ n. 52»
quem consule.
(48) ΈποΙησεν βασι,Ιέα Αικίνιον, Fallitur au-
ctor Chronici, inquit Pelavius, lib. xi De doclr,
temp,f cap. .54, quod sub obitum a Galerio Maxi-
mino Licinium imperatorem dictum a^rat. Vide
Henr. Valesiiim ad anonymum Ammiano subje-
ctum, pag. 458, ia edit.
VARIAE LECTIONES.
ol om. P. ’* μέν ούν P. Δαλμάτιον P, ΔιοκλητιαΆς — μέν om. P. ’· ό δέ Έ. Μαξιμίνος V, δ
Έ. Μαξιμιανδς Ρ. ” βασιλείαν (Κελτών) R. Μαξέντιον ΡΥ,Μαςιμίνον Raderus. ’· μέν om. Ρ.
ΓΗΒΟΝΤΟΟν paschale. cm
ληφώς δτι Ακίλλυσθαι ή pastXeia 'Ρώμης, Filios Labuil Constaniium, ConslaiHeni,elCon8lan-
Χριστιανός·· έγένετο. ΈβασΟ,ευσεν δέ Ετη λα', μή-
νας ι'. Κα\ Εσχε χαΐδας Κωνστάντιον, Κώνσταν, χα\
Κωνσταντίνον. 'Αλλά Κωνσταντίνον μΕν άνεμον οι
Κωνστα στρατιωται. Κα\ αύτόν δό Κώνσταν Βίαγνέν-
τι<5ς τις τύραννος άνείλεν. Μδνος ουν Κωνστάντιος ··
έβασ(λευσεν, χα\ έποίησε Καίσαρα Γάλλον ·· τδν υΐδν
tinuni : sed Gonslaiuiniim Constantis exercitus in-
terfecit : Constantem vero tyrannus quidam Ma-
gnentius sustulit, solus ergo imperavit Constantius;
qni Gallum deinde Constantii patnii sui, Dalmatii
fratris, ex Tbeodora Alium Cxsarem in Oriente
creavit.
Κωνσταντ(ου, αδελφού Δελματίου ·· του υΙού Θεοδώρας, αυτού τού θείου, ποιήσας αύτδν Καίσαρα είς
'Ανατολήν.
Τωμαίων λδ' Ιβασίλευσεν ό θειδτατος κα\ τηστδ-
τατος Κωνσταντίνος (49) ό μέγας, ό υΐδς Κωνσταν-
τιου, ?:ρό η' Καλανδών Αύγούστων·^ Ετη λα' κα\ μή-
νας ι'· δμού ,εωμς*'.
(Α. a. Η. C. 5845.) Romanis χχχιν imperavi
sanctissimus et Christianissimus Constanlinua
Magnus, Constantii Alius, ex a. d. vin Kalend. Au-
gusti, ann. xxxi. menses x. Colliguntur anni y.
UDCCCXLVI.
A. C. [Ol.Iph.]
Ίνδ. θ', α'. ύττ. [ίωνσταντίου Καίσσρος τό ε' χαΐ ^ 505. (Α. a. Μ. C. 5814.) ΐ· Ind ιχ·
Μαξιμιανού Ίοδίου τό ε'.
279 Άρξάμενος Κωνσταντίνος τής βασιλείας
άπό των δυτιχων μερών εΤχεν συμβασιλεύοντας αύτψ
τούς προειρημένους, Κωνστάντιον, Γαλέριον, Μαξι-
μινον χαι Φλάβιον Ούαλέριον Σεβήρον χα\ Μαζέν-
τιον, χα\ τδν μέν Κωνστάντιον χαΐ Σευήρον Ιοχς δι-
ετούς τής βασιλείας αύτού, τδν δέ Μαξέντιον Ειος
έπταετούς·· τής βασιλείας αύτού, τόν δέ Γαλέριον,
Ούαλέριον χα\ ΜαξιμΤνον Εως Εννεαετούς τής βασι-
λείας αύτού.
Ίνδ. ι'. β'. ύπ. Κωνσταντίου Καίσαρος τό ς*' χα\
Μαξιμιανού Ίοβίου τό ς*'.
Κωνστά·>τιος πατήρ (50) Κωνσταντίνου τού μεγά-
λου βασιλέως έτελεύτησεν, βασιλεύσας Ετη ιγ*··, χα\
Μαξέντιος άνηγορεύθη.
σοβ' ΌΛνμΛίάς.
Ί'/δ. ια'. γ'. ύπ. Νοβίου*’ Κωνσταντίνου Αύγού-
οτου μύ'^υ (51).
Μαξιμιανδς Ίύβιος έτελεύτησεν, βασιλεύσας Ετη ιδ'.
Αικίνιος άνηγορεύθη (52) είς Καρνούντα πρδγ
Ίδών·· Νοεμβρίων.
Ί'^δ. ιβ'. θ', ύπ. Πάλιν δέχατον·· (53^ χαΐ Μάξι-
μ'.ανού Γαλερίου τό ζ'.
Constantio Caesare V et Maximiano
Jovio y coss. 4.
Imperium ab Occidentis partibus au-
spicato Constantino, curo eo imperavere
supra nominati Constantius , Galerius ,
Maximinus, et Flavius Valerius Severus,
atque Maxentius : ac Constantius quidem
ad alterum, Maxentius ad sepUmum, Ga-
lerius denique, Valerius, et Maximinus
ad nonum usque illius imperii annum,
506. 11. Ind. x. Constantio Caesare] ei
Maximiano Jovio VI coss. 271.
Constantius Constantini Magni impera-
toris pater, cum annos xii imperasset,
mortem obiit, et levatus est Maxentius.
CCLXXII Olympias.
507. III. Ind. xi Flavio Constantino
Augusto solo cos.* 2.
Maximianus Jovius moritur, cum impe-
rasset annos xiv.
Licinius levatus est Carnunti ex a. d. iii
Idus Novembres.
DUCANGll NOTiE.
(40) Κωτστα^τινος. De anno quo imperium in-
iit Constantinus , agunt Scaliger, lib. v De emend.
temp., pag. 500; Pelavius, lib. xii De doctr. iemp.,
cap. 56, et Grandamicus )>art. iii Chronologiae Cbrist.,
pag. 109, ubi auctorem Chronici in multis perver-
tere ordinem imperii Constantini observat. Hos ad-
j eat qui volet: nam hisce discutiendis immorari non
patitur Nolarum nostrarum brevitas.
(50V Κωνστάντιος πατήρ. De aiinq obitus Con-
stantii egere pariter iidem Scaliger in Prolegom. et
lib. V De emendat, (emp., pag. 500; et Pelavius lib.
v^ can. 54, 55 et 56.
(51) KcjTCTayrirov Αύγ, μ^γον. Hic consulatus
ita consiffnatur in Laterculo pnefect. lirb. Maxi-
miano yil et Maximiano, Ex mense Aprili factus esi
sextus consulatus, quod est novies et Constantino, Et
in Fastis Idatianis : Novies et Constantino, Sic enim
praefert cod. ms. ubi Labbeus ante novtei addidera
Maximiano,
(52) Αικίηος άνηγσοεύθη. Levatos est impera-
tor : juxta vero Idatianos Fastos, anno sequenti,
quod probat Henr. Valesius in Nolis ad anonynmm
Ammiano subjectum, ubi perperam Chronici idem
scripsisse quod auctor Fastorum dixit. Sed de hac
controversia docte el copiose scripsit Steph. Ba-
luzius V. C. ad Lactantium De mori, persecui,,
n. 29.
(53) ndLXtr dsxdzov. Hos coss. asterisco notat
editio Scalifferi ; ubi legendum, πάλιν δέχατον. Sic
enim describilur bic consulatus in Fragmento Fa-
storum Bucheriano : Decies et Maximiano VII. In
Laterculo vero prsfect. urb. Consules quos jusserint
DD. NN. Augusti ex xii Kal. Maii factum est, Ma·
xentio et Romulo, quod est decies ei Maximiniano.
VAUliE LECTIONES.
·· xa\ ante Χριστιανός inserit aJJa , ut videtur, manu V. ·* Κωνστάντιος. Κωνσταντίνος V. ·· τδν Γάλλον Ρ.
••Ααλματίου Ρ. Αύγουστου ·· ζ' έτους Ρ. ·· ιβ' Ρ. ·’ Νοβίου. Φλαβίου I*. ·· είδών Ρ. ·· Παλιν^
δεχάτσ·υΚν.
C95
CHRONICON PASCHALE
69S
508. IV. Ind xii. Item decies, cl Maxi-
miano Galerio VII coss.
509. V. Ind. xni. Maximiano Herculio
\lll. et Galerio Maximo coss.
Per universum orbem maximam gloriam adepti
sunt nobilissimi Christi martyres, ct cunctos spe-
ctatores admiratione fortitudinis suse merito percu-
lerunt, et divinse prorsus atque inexplicabilis Ser-
vatoris nostri potentiae evidentissima in semetipsis
exhibuerunt argumenta, adeo ut singulorum recen-
sere nomina nemo mortalium queat. Ex praesidibus
autem Ecclesiarum qui in celebrioribus urbibus
martyrium perpessi sunt, primus in piorum tabulis
a nobis nominetur Ambimus Nicomediensis urbis
episcopus, cujus patilo ante meminimus : ex An-
tiochena vero Ecclesia Lucianus, toto vitae tempore
presbyter optimus ejusdem dioecesis, qui et ipse
coram imperatore, cum antea coeleste Christi re-
gnum apologetica oratione primum, ac deinde ope-
ribus asseruisset, igne consumptas exspiravil. Ex
iis autem qui in Phoenice martyres exstitere, Ty-
rannio Tyri episcopus, Zenobius Ecclesiae in Si-
donis dioecesi presbyter, Silvanus iEmesae episco-
pus, qui post plurimum martyrum chorum, natu
grandis, administrato per annos xl episcopatu, fe-
ris objectus est vorandus : ex Palaestinae vero mar-
tyribus, Silvanus Gasae episeopus, cum aliis xl
capite plexas est : ex iEgypliis denique Peleus et
Nilns episcopi, qui cum aliis igne consumpti sunt.
A. G. [01. Iph.]
Sii. (A. a M. C. 5819.) vi. Ind. xiv.
Constantino Augusto II et Licinio
coss. 3. 272.
Constantino imperatori. Pio, ac pra; caeteris mo-
deratissimo, Constantii filio, supremi regis Dei, et
Ινδ. ι,γ'. e', ύπ. Μαξιμιανου Έρχουλίου τ6 η' χα\
Γαλερίου Μαξίμου (.54).
Έφ’ ίλης (5ο) τής οίκουμένης διαλάμτιοντες (ο6)
oi μεγαλοπρεπέστατοι του Χρίστου μάρτυρες τοΟς
μέν άπανταχοΰ τής άνδρείας αυτών έπδτιτας είχδτως
χατεπλήξαντο, της δέ τοΰ·® Σΐι»τήρος ήμών Τησου
Χρίστου αληθώς άπο^^ήτου δυνάμεως έμφανή δι*
έαυτών τά τεκμήρια παρεστήσαντο, ών έχάστου χατ ’
δνομα μνημονεύειν άνθρωπον άδύνατον. Τών δέ χατ’
έπισήμους πόλεις μαρτυρησάντων Έχχλησιαστιχών
άρχόντων,'πρώτος ήμιν έν ευσεβών στήλαις τής Χρί-
στου βασιλείας άνηγορεύσθω ·' μάρτυς ό μικρώ
πρόσθεν μ';ημονευθε\ς έπίσκοπος τής Νικομηδέων
πόλεως Άνθιμος · τών δέ έπ’ ’Αντιοχείας 6 πάντα
τδν βίον άριστος πρεσβύτερος τής αυτόθι παροιχίας
Λουκιανδς,έν τή Νικομηδεί^ι χα\ αύτδς βασιλέο^ς έπι-
παρόντος διά χαμίνου τήν ουράνιον του Χρίστου βα-
σιλείαν λόγψ πρότερον δι’ άπολογίας, εΤτα χα\ δι’ έρ-
γων άναχηρύξας κτίννΰται ··. Τών δλ έπ\ Φοινίχης,
Τυραννίων έπίσχοπος Τύρου, Ζηνόβιος πρεσβύτερος
τής χατά,.Σιδώνα Έχχλησίας, Σιλβανδς Έμίσης
έπίσχοπος μετά πολλοΰ χορού μαρτύρων, ύτιέργη-
ρως, τεσσαράκοντα Ιτη γεγονώς έπίσχοπος, βορά
Θηρών γενόμενος, 280 Παλαιστίνης
Σιλβανδς έπίσχοπος Γάζης συν έτέροις τδν άριθμδν
μ' (57) τήν χεφαλήν άποτμηθε\ς, Αίγύπτιοι δέ Πη-
λευς χα\ Νείλος έπίσχοποι μεθ* έτέρων διά πυρδς
τελειωθέντες.
Ίνδ. ιδ*. ς*'. ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ Ρ'
χα\ Αικινίου.
Κωνσταντίνου βασιλέως έχ βασιλέων** ευσεβούς
τε (58) χα\ τά πάντα σωφρονεστάτου, παιδδς Κων-
DCCANGII NOTiE.
Apud Idatium : Item decies ei Maximiano VII, ubi
vox item per πάλιν in Chronico redditur. Quo loco
Lnbbens contra fidem sui codicis, post hanc vocem,
Maximiano, intrusit, quam recte omittit Sirmondi
editio. Vide Petavium lib. xi, cap. 38 extr.
{nA) Μαξίμου. Leg. Μαξιμίνον τό jS'. Qui quidem
c msulatiis cadit in annum Christi vulgarem cccxi.
Proinde duo. omittuntur anni, quorum consulatus
ita consignantur post consulatum Diocletiani X, in
Faslis Prosperi et Idatii : Post eons. X et septimum.
Deinde, anno ii post cons. \ et septimum , quod est,
Maxentio III solo. Et in Laterculo praef. urb. Ma-
xeniio II et Romulo II, Deinde, Maxentio III cos.
Mox sequentes duo anni sic consignantur : Coss,
!juos jusserint DD. /ViV. Augusti, Ex mense Septembri
'actum est, Rnfino et Eusebio, Deinde, Maxentio IV
cos, qui sunt Constantino II et Licinio II, In Fastis
.Savillianis duo ista paria consulum sic describun-
tur : Αιχίννιος Σεβαστδς τδ ο', χα\ Κωνστάντιος τδ
α\ Η Ανδρόνικος κα\ Π^βος. Ιη Faslis porro duo
paria interdum consulum apponuntur, quod cum
Tyranni imperium alicubi per vim occupassem,
consules duos, aut eorum saltem alterum legebant,
quorum nominibus Fasti signabantur iis in regio-
nibus in quibus dominabantur, ut recte observat
Petavius lib. xi, cap. 46 extr. “Vide Dodwellum in
appendice ad Dissert. Cyprian., p. 6, 7, 8.
(55) δΛης, Quae sequuntur hausit scriptor
ex Eiisebii Hist, eccl„ lih. viii , cap. 12 extr. el 13
init., ex quo quaedam in Chronico emendavimus.
(56) άία,ΙάμΛΟΫτες. Euseb. διαλάμψαντες. Μεγα-
λοπρεπέστατοι. Euseb. μεγαλοπρεπείς. Τής Σωτή-
ρος.* Euseb. τής δέ Σωτήρος. Στολαις. Euseb. στή-
λαις. Άντιοχείας. Euseb. έπ' Άντ. Διά χαμίνου. Ab-
sunt ab Eusebio. Δι’ έργων. Euseb. έργοις. ΑΙμίσης.
Euseb. Έμίσης.
(57) Tdr άριΘμόν μ\ Euseb. συν έτέροις Ινδς
δέουσι τδν άριθμδν τεσσαράκοντα.
(58) ΒασιΛέως εύσεβονς τε. Addit editio Scali-
geri, έκ βασιλέων, ex Eusebio lib. ix, cap. 9 init,
qui conferendus.
VAKIAE LECTIONES.
δέ τού om. P. ·* άναγορευέσθω P, άνηγορευεσΟω V. Correxi cum Eusebio, Risi, eccL, vin, 15. ** έπ’
om. P. ·*κτεί'/ν*υται V. ΑΙμίσης PV. θηρίων P. έχ βασιλέων om. P, έχ βασιλέως Eusebius,
Misi, eccl., IX, 9. /
C97 ’ CHRONICON PASCHALE* 698
σταντίου, πρδς του παμβαοιλέως θεοΰ χαΐ του μονο- Α ϋΐϋ ejus unici Domini nostri Jcsu Christi fidc per*
γένους αύτοΰ Που, Κυρίου δέ ή μών,Ίησου Χρίστου, suaso, in impiissimos tyrannos Maximinum Gale-
τήν ττεποίθησιν εσχηχότος χα\ χκνήσαντος χατά των rium, ct Maxentium bellum moventi, cum in eos
δυσσεβεστάτων τυράννων Μαξιμίνου Γαλερίου κα\ prxlio dicertaturus progrederetur, fulgens in coelo
Μαξεντίου, ώφθη αύτφ κατ’ αυτών άπερχομένψ πο- crucis signum apparuit, in cujus media ac inCma
λεμήσαι φωτοειδώς έν τω ούρανψ τδ σημείον του parte fulgidis et manifestis characteribus scriptum
σταυρου, μέσον χα\ ύποχάτω διά φωτοειδών γραμ- erat : Ιη hoc vince. Ac Maxentius quidem Romsc
μάτων Τωμαΐχών ταΰτα,’]Ε:κ τούτφ rixa (59), κα\ cadit, in Tiberi fluvio suffocatus, ad Pontem Mul-
φανεριότατα πίπτει μδν έπ\ /Ρώμης Μαξέντιος πνι- vium, cum annos νι regnasset : Galerius veroMaxi-
γε^ς (60) είς τδν Τίβεριν ποταμδν είς τήν γέφυραν minus a IJctnio fusus in Cilicia fugiens periit, curo
Μουλουβίου*· (61), βασιλεύσας Ιτη ς*', Γαλέριος δδ annos ιχ imperasset, et ingentem exercitum con-
Μαςιμϊνος ήττηΟεΙς ύτΛ Αιχινίου έν Κιλιχίφ φυγάς sumpsisset, utpoie tyrannus et ignavus,
ώλετο, βασιλεύσας 6τη θ', πολύν στρατδν έαυτοΰ
άνα).ώσας, οΓα τύραννός τις ών χα\ άγεννής·*.
σογ' '"ΟΧυμΛίάς. CCLXXI1I Olympias.
Ίνδ. ιε', ύπ. Κωνσταντίνου Αύγούστου τδ γ* κα\ Β Α. C. 512. νιι. Ind. χν. Constantino Augusto 111
Αιχινίου τδ β'. et Licinio 11 coss. 01. Iph. 4.
Κωνσταντίνος Νικητής, Σεβαστδς, Αύγουστος, πρώ- Constantinus Victor, Augustus, primus suscepta
τος των έπ\ 'Ρώμης (62) χατατυραννουμέν(9ν Χρι- Christianorum Romae a tyrannis hactenus oppres-
στιανών κηδόμενος σωτηρίας, λαβών θεδν τδν έπουρά· sorum salutis cura, ascito in auxilium coelesti
viov σύμμαχον δΓ εύχών έπιχαλεσάμενος,πρόεισι παν- Deo, ac precibus invocato, cum universis copiis
στρατιά, Τωμαίων τά τής έχ προγόνων έλευθερίας procedit, Romanorum a majoribus acceptam liber-
προμνώμενος. 01 χα\^ μετά πάσης χαρΜς χα\ θυ- tatcm asserturus: quem ii cum ingenti gaudio et
μηοίας άμα χομιδή νηπίοις χα\ γυναιξΐ των τε άπδ gratulatione, una cum ipsis infantulis, ct uxoribus
τής συγκλήτου βουλής κα\ των άλλων διασημοτάτων senatorum aliorumque virorum clarissimorum, ac
συν παντ\ δήμφ 'Ρωμαίων φαιδροίς δμμασιν (65) αύ- universa Romanorum plebe, laeto vultu, animisque
ταΐς ψυχαίς, οΤα λυτρωτήν, σωτήρά τε· κα\ εύεργέ- ipsis, veluti liberatorem, servatorem ac beneficum,
την, μετ’ ευφημιών χα\ πλείστης χαράς αύτδν ύπ- cum faustis acclamationibus et multa laetitia exce-
εδέςαντο·.Ό δέ ώσπερ Ιμφυτον τήν είς θεδν εύσέ- perunl. Sed ille quasi innatam in Deum pietatem
βειαν χεχτημένος, μηδ’ ^ δλως ταις βοαΓς ύττοσαλευό- ^ possideret, ejusmodi laudibus minime inflatus, nt
μένος μηδέ έπαιρόμενος ύττδ τών έπαίνων (64), e5 qui divino auxilio esset munitus, salutaris passionis
μόΟα* τής έκ θεού συναισθόμενος βοηθέ ίας, αύτίχα tropaeum in manu suae imaginis, ita ut salutare
του σωτηρίου πάθους τρόπαιον ύπδ χεΐρα Ιδίας ε1χό> signum dextra teneret, in celeberrimo urbis loco,
νος άνατεθήναι προστάττει, τδ σωτήριον (65) ση- cum hac Latina inscriptione jubet apponi : Hoc sa-
μεΐον έν τή δεζι^ χατέχοντα, έν τόπφ μάλιστα τών lutari signo vero fortitudinis indice vestram urbem
έπ\ *Ρώμης δεδημοσιε υμένων, έπιγραφήν έν αύτή a servitutis Maxentii tyranni jugo vindicatam in
έντάζαι* (66) βήμασιν αύτοΓς τή ,Τωμαίων έγκε- libertatem asserui. Senatum et populum Romanum
DUCANGIl NOTAE.
(59) 'Er τούτφ rixa. Eusebius lib. i De Vita a Constantino fusus interiit , amint Scaliger, De
Constantini, cap. 28, τούτω νίκα habet, id est, hac emend. temp. in Prolegom., pag. 21 ; et lib. v, pag.
cruce vince. Aliter de hac cruce a Constantino visa 502, 506; et Petavius lib. xi, cap. 57.
videtur scribere LacUntius lib. De mortib. persecui. (61) ΜονΛυβίον.^ Qui Mulvius dicitur Lactantio,
n. 25 : Imminebat dies quo Maxentius imperium ce· Orosio, etc. Procopio Μίλβιος, Latinis Milvius. Vide
perat, qui est ad sextum Kalendas Novembris, et notas ad Zonarae Annales.
Quinquennalia terminabantur. Commonitus est in D (62) 'Enl 'Ρώμης. Quam post devictum Maxen-
guiete Constantinus, ut coeleste signum Dei signaret in tium postero die ingressus est iv Kalend. Novemb.,
scutis, atque ita proelium committeret. Fecit ut jussus ut est in Kalendario Uervagiano; ubi ad eum diem,
est, et ttansversa X littera, summo capite circum· Adventus Augusti describitur. Vide Cusebium lib. i
βεχο, Christum in scutis notat. (Jua quidem ad vi- De Yila Constantini, cap. 29. Nazarium, inPaneg.;
sionem illam quam idem Eusebius, cap. 29, Con- Zosiumm, etc.
suntino factam narrat, referenda videntur. Unde f65) Φαιδροΐς δμμaσtr. Ex Eusebio lib. ix Uist.
facium ut deinceps, si non universim milites, pr®- eul., cap. 9, et lib. i De Vita Constantini, cap. 29.
torlani saltem, Christi monogramma in scutis deseri- (64) Μήτε έΛαφόμετος ύπό rώr knalrtor. Id est
itum deferrent : quod ex Musivo Ravennensi sub ευφημιών. Vide Gloss. med. Lai. in v. Laudes.
ustiniano in Familiis nostris Byzantinis exarato coi- i65) Τό σωτήριοτ. Euseb. κα\ δή τδ, etc.
ligerelicet, uti monuimus in nolisadZonar» Annales. (66) Έ^άζαι. Ita emendavimus ex cod. Vatie.
(60) Μαξέτηος αηγείς. De anno quo Maxentius et Eusebio, pro έντεύξαι.
VARIiE LECTIONES.
Τωααϊκ ών 0ΙΠ. P. **ΛΑ?υλυ6ίουΚ. ” αγενής V. * oi δέ χα· Γ. •xsom. Γ. * ύποδέξαντο Ρ. ^μηδΤ
— ΰποσαλευόμενο; ο/π. Ρ. /χάΧα. οΓα μιτά Ρ. Γ;τεΟςχ: R.
i
609 CHRONICON PASCHALE. * 700
ΐη prislimiin splendorem et libertatis dignitatem a Γεύεται φων!{ * τούτφ τψ σ6>τηριώδει (67) σημείφ
restitui. ^ άληθεΐ έλέγχψ τής ,άνδρείας^ (68) τήν «<5λιν ύμών
&τΑ ζυγοΟ δουλείας του τυράννου Μαξεντίου διασωΟείσαν 281 ήλευθέροίσα. ίτι μήν χα\ τήν σύγκλη-
τον κα\ τδν δήμον Τωμσίων τή άρχαί^ έπιφανείςι κα\ λαμιχρδτητι έλευθερώσας άτκχατέστησα· (C9).
Galerius Laximianus, cum in Oriente ageret, Γαλέριος (70) Μαξιμιανδς νδσιρ χαλειτωτάτη λη ·
morl)o gravissimo correptus, illius corpore sensim φθε'.ς, έπ’ Ανατολής διάγων, χα\ του σώματος αύτοΰ
δια(&(5έοντος· σχώληχάς τε έχβράσαντος, ύπδ μυρίων
άνδρών (71) περιοδευδμενος χα\ μηδ’ ‘· δλως ώφελη-
θε\ς, νδμους έξέπεμψεν (72) άνεθήναι μέν Χριστια-
νούς μή μόνον'*, άλλά xaV'· έχχλησίας οΙχοδομεΓν.
Ίνδιχτιύτωτ (74) Κωνσταττιπανωτ ‘· έττενθετ
’ΎίΙποηΐβ, ac vermibus scatente, ab innumeris me-
(vis visiis, nulloque acccplo levamento, edicta iibi-
e emisit, quibus non modo Christianos dimitti,
sed diam ecclesias aedificari praecepit.
Indictionum Constantinianarum deinceps initium.
A. C. [01. Ipb.]
δίδ. (A. a BI. C. 5821) viii. Ind. i.
Constantino Augusto lY et Licinio III
coss. \ . 273.
Byzantinae Ecclesiae primus praeest
Metrophanes annos x.
514. IX. Ind. ii. Yolusiano et Aniano
coss. , 2.
315. X. Ind. III. Constantino Augusto Y
et Licinio lY coss. 3.
Ίνδ. a\ η . ύπ. Κωνσταντίνου Αύγούστου
χα\ Αιχινίου τδ γ'.
Τής έν τψ Βυζαντίψ Εκκλησίας ήγεϊται πρώτος
Μητροφάντ^ς Ιτη ι'·
Κ Τνδ. θ', ύπ. Βολουσιανού και *Ανιανου (75).
Τνδ. γ^. ι'. ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ ε' κα\
Αιχινίου τδ δ'.
DUCANCII νοτλ:.
(67) Τούτφ τφ σωτηριώδει. Habetur haec inscri-
ptio apud Biiseb. lib. ix, cap. 9, et lib. i De Vita
Consi. ^ c.ap. 40.
(68) Άνδρίας. Sie reposuimus ex Eusebio, pro
άνιρίας. Nicepbor. Call. Ανδρείας habet. Posset
etiam legi Ανταρσίας, ut cruce rebellionem arguerit
et indicarit.
(69; "Απεκαζέστησεν. Ita cod. edit. At Eusebius
et Nicephorus sicuti edidimus praeferunt, cum haec
verba pars sint inscriptionis. [Apud nos in varietate
scripturae corrige Απεκατέστησεν.}
(70) ΓαΛέριος. Blorbum et mortem acerbam Ga-
lerii Blaximiani Armentarii graphice describit Lac-
tantius lib. De mortib. persecui., n. 36, ut et Eusc-
bius lib. viii, cap. 16; Epiphanius lib. De ponder,
et mensur., cap. 20 ct alii.
(71) *Υπδ μνρΙωτ άνδρών. Lactantius : undique
nobiles medici trahuntur..
(72) Νόμους έζέπεμχ^τεν. Edictum G raece Eusebius
lib. viii, cap. 17; Latine vero Lactantius, n. 34,
ediderunt ; quod propositum Nicomediae pridie Kal.
Naias, ipso octies et Maximiano iterum coss. scribit
idem Lactantius, anno Ch|risti vulgari cccxi. Obiit
vero Galerius Maximianus anno sequenti cccxii,
ante Kalendas Manias, ut idem Lactantius innuit.
Atque ex hoc quidem loco docemur Galerium Maxi-
mianum consulatum YllI gessisse cum Maximino
iterum, ut Fasti Savilliani recte praeferunt, cum cae-
teri solum Galerium hoc anno describant, et de
utroque Blaximini Consulatu sileant : nisi forte prior
consulatus referri debeat ad annum Christi vulga-
rem cccyii, quo Maximianus Yll et Maximinus coss.
fuisse dicuntur in Laterculo praefectorum urbis, sic
ut Maximino suffectus fuerit Constantinus. Ita enim
hic legitur : Maximiano VII et Maximiano (Maximino,
Ili fallor, legendum, nam promiscuus est 6ic error
in veteribus codd.) Ex mense Aprili factus est sextus
consulatus, quod est, novies et Constantino. Maxi-
miano igitur et Maximino suffecti Diocletianus IX
et Constantinus, quos Fasti alii duntaxat agnoscunt.
Cum vero obierit Maximianus ante Kalendas Mar-
tias, anno post suum vlll consulatum, qui incidit in
annum vulgarem Christi cccxi, 8e<{uitur ejus mor-
tem recte collocari sub anno cccxii, in hoc Chronico,
Constantino 11 et Licinio II coss., contra quam Pro-
sper et Idalius, qui anno secundo post x ct vii de-
cessisse volant.
(73) Ίνδικτιόνων, etc. Quse initium sumunt, in-
quit Scaliger, ab viii Kal. Oclobr. dicuntiirque Con-
stantinianeae, vel Cxsa reae GermaniCtT, cum Caesareae
Constanti nopolitanae a Kal. Septembr. inciperent.
Jacobus vero Golhofredus Consiantinianeas hic ap-
pellari contendit, quod Constantini imperatoris tem-
pore eae exstiterint, quemadmodum Yalentiaca,
Valentis *, Honoriaca, Honorii, etc., uti suis locis
subinde adnotamus. Neque enim ante Constanti-
nam vocis Indictionis mentio occurrit, et ut sat re-
centis meminit sanctus Ambrosius de Noe et Arca ;
quia etsi a Septembri mense annus videatur incipere,
sicut indictionum prmentium usus ostendit, etc. El
certe tum primum in Cod. Tbeod. sub Constantio
indictionum fit mentio, ul alibi observamus. Sed de
indictionibus, earum nomine, origine el usu, varias
conjecturas suggesserunt Scaliger, lib. v De emen-
dat. temp., p. 503, 2 edit, in not. ad Euseb.,
pag. 224, et in Canonib. isagog., p. 179, 301, 302 ;
Paulus Petavius in libello de Epoeba annorum Chri-
sti, quem fere integrum in notis suis ad Syncellum
inseruit Goarus; rrancisous Pilhoeus ad tit. cod.
De his qui ad ecclesias confugiunt ; Joan. Georgius
Herwartus in Chronolog., cap. 239; Dion. Petavius,
lib. XI De dactr.temp., cap. 29 et 40 ; Grandaroicus
in Chronolog. Christ. pone i\i, p. 104; et alii. Yide
istius Chronici, pag. 374.
(74) Τό 6'. Leg. Y ex Fastis omnibus. Proinde
ita deinceps emendandi numeri in Constantini con-
sulatibus.
(7.5) *Artarov. Ita Fasti Savilliani : cacteri An-
nianum vocant.
VARLE LECTIONES.
^ Αναρίας R. · Απεκατέστησαν R. » διαρέοντος P. *·μηθ\ P. ** μή μόνον Χριστιανούς P. *· χα\ τάς
έκχΑησίας Ρ. Κωνσταντιανών V.
7(ιΙ
CHRONICON PASCHALE.
A A. C·
σοί' '*ΟΛνμΛίάς,
Τν«. ια'· ύπ. 2^6{νου χα\ ’Ρουφίνου.
Κωνσταντίνος ό Αύγουστος τδν Γδιον υι6ν Κων-
σταντίνον (76) άνηγίρευσε Καίσαρα.
Γαλέριος (77) βέ Μαζιμιανδς τούτοίς το?ς ύπάτοις
ύ$ρωπι διινψ ι«ασθε\ς έν Σαλώναις άπέθανεν,
Ίνδ. ε'. ιβ'. ύπ. ΓαλλιχανοΟ χα\ Συμμάχου (78).
Κωνσταντίνος (79) Αύγουστος Κώνσταντα, Κων-
στά'/Ttov χα\ Κρίσπον τούς έαυτοΰ υιούς Καίσαρας
άνηγδρευσε Καλάνδαις Μαρτίαις.
Ίνδ. ς*, ιγ, ύπ. Αιχινίου τδ ε' χα\ Κρίστ^υ Κα6-
σαρος.
*Ινδ, C'. ιδ*. ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ ς* ί80) ®
χα\ Λιχινίου τδ ε'.
Φωτδς ούρανίου χατά τήν οΐχουμένην άπασαν ταΤς
του Σωτηρος Χριστού χαταυγάσαντος Έχχλησίαις,
είς πάντα τόπον των πρδς των τυράννων ήριπωμέ-
νων ** οΓχων έχ βάθρων είς ύψος άπειρον τελεσθέν-
των ού μόνον έγχαίνια έγένοντο, άλλά χα\ βασι-
λείς (81) συνεχέσι ταις ύπδρ Χριστιανών νομοθε-
σίαις Ιχρήσαντο.
CCLXXIV Olympiat.
316. XI. lud. IV. Sabino etRuflnocoss.
Constantinus Augustus filium suum Cons-
tantinum Caesarem renuntiavit.
Galerius Maximianus his coss. aqua
intercute graviter laborans Salonis de-
cessit.
317. XII. Ind. v. Gallicano et Symma-
cho coss.
Constantinus Augustus Constantem»
Constantium» et Crispum filios suos Cae-
sares dixit Kalendis Martiis.
318. XIII. Ind. vi. Licinio V. et Crispo
Caesare coss.
319. XIV. Ind. vii. Constantio Au-
gusto VI et Licinio V coss.
Coelesti lumine per universum orbem
in Christi Salvatoris Ecclesias diffuso, sa-
crarum aedium a tyrannis antea destru-
ctarum, et a fundamentis in immensam
altitudinem rursum eductarum et confe-
ctarum ubique non modo factae dedicatio-
nes, sed et ab imperatoribus in Christia-
norum gratiam edicta quotidie emitte-
bantur.
702
[01. Iph.]
4.
1. 274.
3.
4.
σοε' ^ΟΛνμΛίάς.
Ίνδ. r/. ιε'. ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ ζ (82)
κα\ Κωνσταντίνου Καίσαρος.
282 Ίνδ. θ', ις·'. ύπ. Κρίσπου τδ β' χα\ Κωνσταν-
τίου (83) τδ β'.
Ίνδ. ιζ*. ύπ. Προ^ιανού χαΐ Ίουλιανού.
Ίνδ. ια*. ιη'. ύπ. ΣεβΙ>οου χα\ Τουφίνου.
Της iv τψ *· Βυζαντίφ Έχχλησίας ήγεΤται δεύ-
τερος 'Αλέξανδρος.
σος' ΌΛνμπιάς
Ίνδ. ιβ'. ιθ'. ύπ. Κρίσπου τδ γ' χα\ Κωνσταν-
τίου »· τδ Υ (84).
CCLXXV Olympias.
320. XV. Ind. viii. Constantino Au-
gusto Yll et Constantio Caesare coss. 4.
321. XVI. Ind. ix. Crispo II et Constan-
tino II coss. I· 273·
322. XVII. Ind. x. Probiano et Juliano
coss. · 2·
323. xviii. Ind. xi. Severo cl Rufino
coss.* 3·
Byzantinae Ecclesiae secundus praeest
Alexander annos vii.
CCLXXVI Olympias.
324. XIX. Ind. xii. Crispo 111 et Con-
stantino III coss. 4·
DUCANGll NOTiE.
(76) TtV tdwr vldr ΚωτσζαντΤγοτ. Hic errat
anetor Chronici ; Constantinus enim Constantini
M. filius, una cum Crispo et Licinio Liciniano, Li-
cinii Atig. filio, Ium demum Caesar dictus est anno
cccKii, ul infra observamus.
(77) ΓαΛέμιος. Galenus Maximianus perperam
hic pariter irrepsit pro Diocletiano, de quo Euse-
biiis et* Prosper ad hunc consulatum : Diocletianus
haud procul a Salonis in villa sua 'Spalato moritur.
Et Idalius : His coss, diem functus Diocletianus Sola
su N. D. Ubi leg. Salona, vel Saloncc.
(78) Γ αΛΛ ικανού καΐ Συμμάχου, Prosper, Ida-
lius, et Fasti omnes pro Symmacho, Bassum, Galli-
cano (quem perperam Γαλλιχδν vocant Savilliani)
collegam adjungunt, et recte : nam Gallicani et
Symmachi consulatus ad annum cccxxx, refertur,
cujos fit mentio in lege 2 Cod. Th. de Judaeis et
Coclicol.
(79) Κωνσταντίνος, Idalius : His coss. levati C«-
sares Crispus, Licinius et Constantinus. Ita etiam Eo-
sebius in Chron. Prosper, Victor Scholti, Zosimus»
et alii , ex quibus emendandum hoc Chronicon :
necdum enim Constantius et Constans nati erant
hoc anno. Vide Familias nostras Byzantinas.
(80) Td γ, Leg. τδ e' κα\ Αιχινίου Καίσαρος. Ita
enim Fasti omnes et cod. Theod. passim.
(81) ΆΛΛά καΐ ΒασιΛεΊς, Ex Eusebii Uist. ecd.
lib. X, cap. 2, 5, 6, 7.
(82) To {'. Leg. ς·'. Sic Fasti omnes et cod.
Theod. , _ .
(83) Κωνσταντίνον. Leg. Κωνσταντίου, ex Fastis
omnibus. „ . -
(84) Κωνσταντίνου τό f. Hic panter leg. Κων-
σταντίου, ex Fast.
VARliE LECTIONES.
ήρειπομένων P cum m. R, έριπομένων R, ήρηπωμένο)ν V. Idem mendum nescio quomodo me fumi
corrigere supra, pag. 193, B. Κωνσταντίνου P. τω oro. P. Όλυμπιάδος V, Ιλλαμψας P.
, ^.,νς wA f«'
ηρο>α6ί.ν 6 .ών
707
CHRONICON PASCHALE.
708
Magni imperatoris, et ii annum cclxxvi Olympia· A σταντίνου του μεγάλου βασκλέως χα\ β^ Ετους σος^*
dis, CCXCVII. ΌλυμτΓιάδος σΙζ\
Α mundi conditu, usque ad xx annum Constan· ΌμοΟ άτΛ γενέοως χδτμου (98) Εως τής είχο-
tini, anni t.udcccxxxui. σαετηριδος ·* Κωνσταντίνου Ετη ^εωλγ'.
Α. C. [01. Iph.]
326. (Α. a Μ. C. 5854.) χχι. Ind. χιν.
Constantino Augusto IX et Constantio
Caesare IV coss. 2.
327. XXII. Ind. xv. Constantio Caesare V
et Maximo coss. 3.
Constantinus instaurata Drepano in
Bithynia, in honorem sancti Luciani mar-
tyris, hanc matri suae cognominem Hele-
nopolim nuncupavit, donata civitati, qua
usque hodie fruitur, quousque patet ante
urbem prospectus, vectigalium immuni-
tate, in honorem sancti Martyris Luciani.
CCLXXVII Olympias.
328. xxiii. Ind. i. Januario et Justo
coss. 4.
Constantinus Pius Danubium pluries trajecit,
ponte lapideo in eumdem fluvium strato.
His coss. Constantinus inclytus imperator Roma
profectus, et Nicomediae Bithyniae metropoli, atque
inde Byzantii diu moratus, primum Byzantii urhis
murum instauravit, factis haud modicis, quas vete-
ris urbis muro adjunxit, additionibus, urbe ipsa
Constantinopoli appellata. Circum praeterea absol-
vit, quem aereis statuis aliisque ornamentis deco-
ravit : confecto etiam tribunali, ex quo imperator
Circenses spectaret, instar illius quod Romae erat.
Palatio magno proxime circum insuper condito, as-
censum per Cochleam ab eodem in Circi tribunal
confecit. Magnum quoque et splendidum omnino
forum aedificavit, in cujus medio ingentem ac stu-
pendam columnam porphyreticam ex lapide The-
Ίνδ. xa'. ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ θ' (99)
• χαι Κωνσταντίου Καίσαρος τ6 δ'.
Ίνδ. ιε'. χβ'. ύπ. Κωνσταντίου Καίσαρος τδ ε' χαΐ
Μαξίμου.
Δρέπανον *· (I) έπιχτίσα: ό βασιλεύς Κωνσταντί-
νος έν Βιθυνία είς τιμήν του άγίου μάρτυρος Αου-
χιανοΰ δμώνυμον τή μητρί αύτου Έλενούπολιν χέ-
χληχεν, δωρησάμενος άχρι του νυν Εως φανεράς πε-
ριοχής πρδ τής πύλεως είς τιμήν του άγίου αάρτυ-
Β ρος Αοΰχιανοΰ ατέλειαν.
' σο^ \)Λνμ:ίίάς.
Ίνδ. α'. χγ'. ύπ. Ίανουαρίου (2) χα\ Ίούστου.
284 Κωνσταντίνος δ εύσεβής τδν Δανούβιν ^ (3)
πλειστάκις έπέρασεν, χαΐ γέφυραν (4) αύτιρ λιθίνην
έποίησεν.
Έπ\ των προχειμένων υπάτων Κωνσταντίνος δ αοί-
διμος βασιλεύς άπδ 'Ρώμης έλθών, χα\ διάγων έν
Νιχομηδεία (5), μητροπόλει τής Βιθυνίας, ποιήσας
πρδχεσσα έπ\ πολύν χρδνον Ιν τω Βυζαντίω, άν-
ενέϋΐσε τδ πρώτον τείχος (6) τής Βύζου πδλεως,
ποιήσας χα\ προσθήκας τφ αύτψ τείχει ούκ δλί-
γας **, χα\ συνήψεν τψ παλαιω τείχει τής πόλεω:,
^ χα\ έχάλεσεν αυτήν Κωνσταντινούπολιν, άναπληρώ-
σας χαΐ τδ ίππικδν (7), χοσμήσας αύτδ χαλχουργή-
μασι χα\ πάση αρετή, ποιήσας έν αύτψ κάθισμα (8)
θεωρίου βασιλικού καθ’ δμοιδτητα του έν'Ρώμη 6ν-
τος. Κα\ παλάτιον (9) μέγα ποιήσας πλησίον του
αύτοϋ Ιππικού τήν άνοδον άπδ του παλατίου είς τδ
χάθισμα του Ιππικού διά του λεγομένου Κοχλίου (f 0)ι
VARIORUM NOTiE.
(98) Άπύ γβτέσεως όμοΰ. Delevimus hanc po-
stremam vocem cum Holslenio. Id porro videtur
excerptum ex aliquo Paschali.
(99) Td ff. Fasti omnes, Constantino VI! et Con-
stantio Casare^ absque numero consulatus. Quaedam
leges Cod. Theod. habent Constante, aliae Cor-
stantio.
(1) Apixaror. Ammianus, lib. xxvi, Drepanum,
nunc Helenopolimt venit Drbs Bithyniae ad Astaco-
num sinum, Stephano Byzantio, vide illius inter-
pretes, Hieronymum in Ciiron. et ibi Scaligerum,
pag. 250, et Jacob. Gotthofred. in Chronologia Cod.
Theodos. anno cccxxviii.
(2) Ίανουαρίου. Ita Fasti Savilliani, Prosperi et
Viciorii. At Laterculus praefeci, urb. Fragmentum
Fasior. et Paschalis centum annor. Bucherii, ut et
Fasti Idatii mss. Januarinum legunt.
(3) Aarov6ir. In Dacia Ripensi egisse Constan-
tinum hoc tempore ex subscriptione leg. 5 Cod.
Theod. de Privileg. eorum qui in sacr. pal. colligit
Gotthofredus in Chronol. ad eumdem Cod.
(4) Kal γέφυραν. Nescio an huc pertineat in-
scriptio in pontem Danubii ad ruinas urbis Warhcl;
Providentia aug. vere pontificis. Virtus romana
QUID NON DOUET. SUB JUGUM ECCE RAPITUR ET DANUVILS.
Vide Theophan. an. xxii et xxiv, Constantini. *
(5) ’ Er Νικομηδείςι. Ubi lum egisse Constanti-
num his coss. testatur subscriptio Leg. un. Cod.
Theod. de Mensis olear.
(6) Td πρώτον τεΊγ^ος. Vide Constantinopol.
Cbrist. lib. i sect. de Byzantii Orig. n. 8. Ab iis
porro quie ad ejusdem civitatis descriptionem, scu
regiones, seu aedes sacras, et alia hujusmodi spec-
tant, deinceps occurrent, enucleandis vel illustran-
dis abstinebimus, locis duntaxat istius lucubrationis
indicatis, ne actum agamus.
(7) Ιππικόν. Ibid. lib. i, sect. 1, n. 5.
(8) Κάθισμα. Ibid., n. 6.
(9) ΠαΛάτιον. Ibid., lib. ii, sect. 4, n. 1.
(10) ΚοχΛίου. Ibid., lib. i, sect. i, n. 5.
VARIiE LECTIONES.
·’ δμου om. P, post γενέσεως ponit R.
δλίγας τψ αύτψ τείχει P.
κ' έτηρίδος PV. Δρέπαναν V. Δανούβην PV. ούχ
7ί9 CHRONICON PASCHALE. 710
χτίσας xa\ φ4ρον (H) μ4γαν xat ευπρεπή πάνυ. A liano staluit, cui suam ipsius prapg^randem imposuit
xa\ ίστησεν iv μέσφ χίονα (12) πορφυροΰν μέγαν staliiain, radios habentem in capite : quod quidem
λίθου Θηβαίου άζιοθαυμαοτον, χα\ ύπεράνω του αύ- xreuro opus ex Phrygia advehi curavit. Idem impe-
του χίονος έστησε v έαυτοΰ άνδριά'λτα μέγαν, έχοντα rator t^onstanlinus clam ablatum Roma Palladium*
έν τή κεφαλή αύτοΰ άχτίνας, δπερ χαλχοΰργημα uti appellatur, in foro a se exstructo, sub columna,
ήγαγεν άπ6 τής Φρυγίας. Ό αύτδς βααιλευς Κων- cui imposita est illius statua, recondidit, ut quidam
σταντΤνος άφελών χρυτττώς άπδ ’Ρώμης τό λεγδμε- ex Byzantiis asserunt, qui id cx traditione acccpe-
vov Παλλάδιον (15), έθηχεν αυτδ έν τφ ύπ’ αύτοΰ runt. Fortunam vero Urbis ab eo instauratae, in-
χτισθέντι φδρψ ύττοχάτω τού χίονος τής στήλης αύ- cruento facto sacrificio, Florentem appellavit,
τοΰ, ώς τινες λίγουσι των Βυζαντίων- έχ διαδοχής άχούσαντες. Τήν βέ τύχην (14) τής πόλεοις τής ύπ*
αύτοΰ άνανεωθείσης ποιήσας θυσίαν άναίμαχτον, έχάλεσεν ΆνΟοΰσαν (15).
Ό αύτδς βασιλεύς έχτισε χα\ δύο έμβδλους (16) Idem imperator geminas condidit porticus ab in-
άπδ τήςείσδδου τοΰ παλατίου Ιως τοΰ φδρου εύπρε- gressu palatii usque ad forum, admodum elegantes,
νεείς, χοσμήσας άνδριάΐσι. χα\ μαρμάροις, χαλέσας statuis et marmoribus adornatas, porticuum loco
τδν τύπον των έμβύλων Τηγίαν (17), χτίσας έγγύς Regiae nomine indito : propter quam excitavit basi-
xa\ βασιλικήν (18) έχουσαν χύγχην, χα\ έξω μεγά- ^ licam cum concha, ingentibusque oxtra sedem co-
λους κίονας στήσας χαλ ανδριάντας, ήνπερ έχάλεσεν " lunmis et statuis, quam senatum nuncupavit : locum
σενάτον (19), χαλέσας τδν τύπον ΑύγουσταΤον, χαθ- vero extra hanc sedem Augustscum, quemadmodum
ότι χα\ στήλην ήν στήσας κατέναντι τής Ιδίας et statuam, quam e regione matri suae doniinse He-
αύτοΰ μητρ^ Έλλένης Αύγούστας δεσποίνης έν lenoe Augustae in porphyretica columna collo-
πορφυρφ χίονι. cavit.
Όμοίως δέ χα\ τδ δημύσιον τδ λεγύμενον Ζεΰξιπ- Absolvit quoque Balneum Zeuxippum nuncupa-
πον ’(2U) άνε'πλήρωσεν, χοσμήσας χίοσι χα\ μαρμά- tum, illudque columnis ac marmoribus varii coloris
ροις ποιχίλοις χα\ χαλχουργήμασιν. et sereis operibus exornavit.
A. C. '01. Iph.]
Ίνδ. β^. χδ". ύπ. Κωνσταντίνου Αύγουστου τδ ι' 529. (Α. a Μ. C. 5837.) χχιν. liid. ιι.
χα\ Κωνσταντίου Καίσαρος τδ ε' (21). Constantino Augusto X et Constantino
Csesare V coss. 1. 277.
Ινδ. γ'. χε'. ΰπ. Γαλλιχανοΰ κα\ Συμμάχου. 550. χχν. Ind. iit. Gallicano et Symma-
cho coss. 2.
*Έτους τα' (22) τής είς ούρανους άναλήψεως τοΰ q Anno ccci, post Christi in coelos assumptionem.
Κυρίου xa\ X8' τής έαυτοΰ βασιλείας, Κωνσταντίνος'ύ et χχν ipsius imperii, Constantinus Piissimus, pa-
εύσεβέστατος, πατήρ Κωνσταντίνου 285 Αύ- ter Constantini hmioris Augusti , et Constantii et
γούστου xa\ Κωνσταντίου xa\ Κώνσταντος Καισάρων, Constantis Caesarum, aedificata urbe maxima, il-
πύλιν μεγίστην, λαμπράν χαΐ εύδαίμονα χτίσας, lustri, et felici, caque senatu cohonestata, hanc Con-
συγχλήτψ τε τιμήσας, Κωνσταντίνου ττολιν χέχληχε slantinopolim nuncupavit ex a. d. v. Idus Maias,
πρδ πέντε Ίδών (23) Μαΐων, ήμέρα δευτέρφ τής έβ- hebdomadis feria ιι indictionis ιιι, cura prius By-
δομάδος, ίνδιχτιώνος τρίτης, τδ πρύτερον χαλουμέ- zantiura vocaretur, quara Romara secundani vocari
νην Βυζάντιον, 'Ρώμην αύτήν δευτέραν (24) χρήμα- decrevit, celebratis ludis Circensibus, in quibus dia-
DUCANGII NOT^.
i li) Φόροτ. Corut. ChrUi.t lib. i, sect. 24, n. 1. alias fuisse scriptorum sententias de Zeuxippiap-
I ii) Klora. ibid., n. G. pellatione docemus in Conslantinopoli Christ,, lib. 4
< 15) ΠαΧΧά6ιοτ. Ibid., n. 6. sect. 27, n. 2. Id duntaxat addimus ad illius aquae-
(14) Tvxrpr. Ibid., n. 11 ; et lib. ii, sect. 9, n. 4. ductuum tuitionem pertinere videri legem 1 Cod.
Viae praeterea notas nostras ad Zonarae Annalei, D Theod. de aquaeductu, quae mense Maio data scribi-
pas. 52, 55. tur iv, post Encamia die.
(15) * Ανθούσαν. Ibid., iin. 1, sect. 3, n. II, pag. (21) Td δέκατον. Fasti omnes et Cod. Theod.
50. Corutavtino VIII et Constantino IV seu Constantino
i 16) Δύο ΑμβόΛονς, Ibid., lib. ii, sect. 5, n. 2. Casare^ ut est apud Prosperum. Fasti Savilliani ha-
17) *Pr\ylav. Ibid., n. 1. bent, xal Κωνσταντίου τό β'.
18) Ibid., lib. II, sect. 9. η. 1 . (22) "Ετους va\ Imo, inquit Scaliger, anno
(19) levdrov, Anonymus Valesianiis : Ibi etiam ccxcviii.
oenatum constituit, secundi ordinis Claros vocavit. (25) Πρό πέντε είδών. Vide praeter nostram Con-
Ibid., sect. 9, n. 1. stantinopol. lib. 1, 11, 111, Scaligerum lib. v De
(20) ΖεύξιΛπον. De Zeuxippi nomine ita Euse- emendat, temp., p. 508; Petavium, lib. xi, cap. 42,
bius in Chronico lib. 1 : Zeuxis praeclarus pictor in· et Gotthofred. ad leg. 1 Cod Theod. de Feriis.
aianis habetur, ex cujus nonnullis imaginibus, quas (24) * Ρώμην δευτέραν. ConstantinopoC Chrhi.^
plurimas apud diversas civitates fecerat, lavacrum lib. 1, sect. 6.
Byzantinorum arbitramur appellatum. Sed longe
varia: lectiones.
Ijv. ήν PY. ^^Αύγούστης P. Κωνσταντίνου πύλιν R.
Yll 9HRONICON PASCHALE. 7I£
dema ex margaritis aliisque lapiilis pretiosis con-
fectum primus gestavit. Insigni deinde apparatu
acta festivitate, statuit divina sua jussione, ut ([uot-
annis eodem recurrente die ejusdem urbis Natalis
celebraretur, et xi mensis Artemisii, publicum
Zeukippi Balneum, quod circo et Regiae palatii ad-
jacet, aperiretur. Cumque aliam sibi confecisset ex
opere rasili statuam auratam, quae manu dextra
ipsius urbis Fortunam gestabat, ipsamque inaura-
tam, praecepit, ut eo die quo Circenses ob urbis
Natalem ederentur, introiret eadem statua marmo-
rea, deducta a militibus, laenis et campagis indutis,
cunctis cereos albos deferentibus : utque currus
quo statua vehebatur superiorem flexum circum-
iret, ci ad scamma progrederetur ex adverso impe-
ratorii tribunalis : utque imperator qui tempore
illo regnaret, e solio assurgens, statuam adoraret
ejusdem imperatoris Constantini, ipsiusque For-
tunae urbis.
Idem religiosissimus imperator Constantinus Con-
stantinopoli imperans mansit, quam ab Europae
provincia, seu illius metropoli, Heraclea, avulsit,
praefecto praetorio, et praefecto urbi, caeterisque
majoribus magistratibus in ea constitutis.
A Roma condita, ad annum quo dedicata est Con·
stantinopolis, censentur anni mlxxx.
IIoc anno Alexander episcopus Alexandriae ex
a. d. XIV Kal. Maias, Pharmuthi xxii, decessit, illius-
que loco consecratus est episcopus Atbanasius ille
magnus Pater.
A. C. [01. Iph.
δδΐ. (A. a M. C. 5859.) xxvj. Ind. iv.
Basso et Ablavio coss. 8
CCLXXVIli Olympias.
553. xxvii. Ind. v. Pacaliano et Hila-
riano coss. l.
His coss. coepit panis distribui civibus
Constaniinopolitanis a xviii Maii.
553. xxviii. Ind. vi. Dalmafio et Ani-
cio Paulino coss. 4. 378.
A τίζειν άναγορεύσας , έίητελέσας Ιππικήν άγών^
πρώτο;, φορίσα; πρώτοι;*· διάδημα διά μαργαριτών
χα\ έτίρων τιμίων λίθων. ΚαΙ έποίησεν- έορτην
μεγάλην, χελεύσα; διά θείου αύτοΟ τύπ^υ αύτη
ήμίρφ έπιτελείσθαι τδ γενέθλιον τής πδλεω; αύτοΰ
χα\ άνοίγειν τή ια' του αύτοΟ Αρτεμισίου μην^ς
τδ δημόσιον λουτρδν Ζεύξιππον, πλησίον δντα του
Ιππικού χα\ τής Τηγία; του παλατιού, ι:ο:ήσα;
έαυτώ άλλην στήλην άπδ ξοάνου (35) χεχρυσωμε'νην
Ραστάζουσαν έν τή δεξι^ χειρί τύχην της αυτή; πό-
λεως, χα\ αυτήν χεχρυ σωμένη ν, χελεύσα; χατά τήν
αυτήν ήμέραν τού γενεθλιαχού ιππικού είσιέναι τήν
αυτήν τού ξοάνου στήλην διριγευομένην ^ ύπδ τών
στρατευμάτων μετά χλανιδίων χα\ χαμπαγίων*·,
πάντων χατεχόντων κηρού; λευκού;, κα\ περ-.έρχε-
^ οθαι τδ δχημα τδν άνω χαμτττδν, χα\ ΕρχεσΟαι εί;
τδ σκάμμα κατέναντι τού βασιλικού καθίσματος, χα\
έπεγείρεσθαι τδν *· χατά χαιρδν βασιλέα χαι προσ-
χυνεΤν τήν στήλην τού αυτού βασιλέω; Κωνσταντί-
νου χα\ αύτη; τη; τύχη; τη; πόλεω; ·®.
Ό αύτδ; θειότατο; βασιλεύ; Κωνσταντίνο; Ιμεινεν
βασιλεύων έν Κωνσταντίνου ττόλει ·*, άφελόμενο; αύ-
τήν άπδ τη; έπαρχία; Ευρώπη;, ήγουν τή; μητρο-
πόλεω; αύτη; Ήραχλεία; , προβαλόμενο; τή αυτή
Κωνσταντινουπδλει ·· έπαρχον πραιτωρίων κα\ έπ-
αρχον πδλεω; χα\ τού; λοιπού; μεγάλου; άρ-
χοντα;.
ΕίσΙν άπδ κτίσεως 'Ρώμη; έω; ου Κωνσταντι·
νούπολι; Ινεχαινίσθη έτη ,απ'·
I Τούτψ τψ έτει *Α>.έξανδρο; (35) έπίσχοπο; 'Αλεξ-
άνδρειά; έτελεύτησεν πρδ ιδ' Καλανδών Μαΐων,
ΦαρμουθΙ χβ* χα\ έχειροτονήΟη άντ* αύτού έπίσχοπο;
Αθανάσιο; ό μέγα; Πατήρ ·*.^
Ίνδ. δ', χς'. ύπ. Βάσσου χα\ Άβλαβίου.
σοη' ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. ε'. χζ\ ύπ. Παχατιανού χα\ Ίλαριανού.
Έπ\ τούτων τών ύπάτων ήρξατο άναλίσχεσθαι
τοϊ; πολίται; Κωνσταντινουπόλεως ό ·* άρτο; (38 )
άπδ ιη' Μαΐου.
Ίνδ. ς*. χη'. ύπ. Δαλμάτου ·· χα\ (39) Ζηνοφί-
λου ··.
DUCANG1I NOTAS.
(35) Άχύ ζοάγου. Εχ opere rasili^ uti hanc vo- D
cam interpretatur Hesychius : ξόανα, χυρίω;, τά
Ix ξύλων έξεσμένα ή’ λίθων. Glossae : Delubrum,
ξόανον, χαθίδρυμα, άνάθημα, lianeum simulacrum
radendo poliendoque factum, ut Pausanias in Achai-
cis indicat.
(36) ΆΛέξay^poς. De mense et die quo obiit
Alexander, consentit auctor Chronici Orientalis, ad-
ditque diem fuisse lunae; annum vero mortis Christi
cccxxxii, notat.
(37) '0 μέγας Λατήρ, Holsten. φωστήρ.
(38) *Άρτος. Vide Gotthofred. ad Philostorg., lib.
II, cap. 39, et quae annotamus in utroque Glossario
de Panibus palatinis.
(39) ΑαΛμάτον καί. Codex Holsten. Δαλμάτου
Ζενοφίλου. κα\, etc. Fasti omnes Dalmalium et Ze-
nophilum coss. hoc anno habent, cujus consulatus
mentio praeterea occurrit in Itinerario Burdcgal. et
in Cod. Tbeod. consulatus vero PauUni, qui bic
nominatur, et Optati, et perperam cum altero co-
pulatur, in annum sequentem cadit, qui quidem in
Chronico omittitur : cujus prae caeleris meminit Ju-
lius Firmicus lib. i, cap. 3, sub quo accidit insigitis
solis eclipsis.
VARIAE LECTIONES.
·· πρώτοι; om. P, uncis inclusit R. *· τή om. P. δηρπγευομένην PV. *· γαμπαγίων R. τδν
om. R (τδν), P. ·· τή; πόλεως. πόλεω; P. ·* Κωνσταντίνου πόλει PV. ·* Κωνσταντίνου πόλει Ρ,
·· πατήρ, φωστήρ Holstenius. 6 οιη. Ρ ·· Δαλματιου Ρ sola. ·· κα\ Ζηνοφίλου
343
•CHRONICON PASCHALE. 71i
A A. C. rOI Iph.J
Ίνδ. Γ· xO'· ύτ:. ΌτΓτάτου ΙΤατρ:κ:ου κα\ Άνι- 351. χχιχ. Ind. νιι. Oplaio el Paulino
λ?ου Παυ^νοα. c.qs5, 2.
Τούτοις -ηίς ύπάτοις (30) γέγονε τλ εγκαίνια τή; ms coss. facla esi Dedicalio ecclesiaj
έκκληαίαςτου 286 ’^γίου Σταυροϋ τής οίκοδομηθεί- Sanet® Crucis, quam Constanlinue Ma-
σης ύττδ Κωνσταντί'^,υ έπ\ Μακαρίου έπισκδ«>υ, gnus ®difica\erat, iemporibus Macarii
μηνι Σετττεμβ^ίφ ιζ» ( 51). Εντεύθεν ήρξατο ή Σταυ- episcopi (Hierosolymitani) die χνιι men·
ροφάνεια. sis Septembris. Atque hinc deinceps
inHiuin accepit festum Apparitionis saiw r ^
4*1® crucis.
'Ινδ. Ii'. Xr. ΰπ. Κωνστα'/είου (52) Καίααρος ς' κα\ 555. (Α. a Μ. C. 5844.) χχχ. Ind. ν«ι.
^Αλβίνου. Constantio C®sare VI, el Albino c<»ss. 3.
Κωνσταντίνου του Εύσε6ους (33) ήχθη τριάκοντα- Α Constantio Pio acta Iriccnnalia Con-
ετηρίς έν Κωνσταντινουπόλει Τώμρ (34) πάνυφιλο- Β sfanliiiopoli , qii® el Roma, magnifice
τιμως πρδ η' Καλανβων Αύγούστων , και Κών- omnino, ex a. d. viii Kalend. Augusti :
αταντα (55) x6v uibv αύτου ΑΟγουστον άνέδειξεν, κα\ et Constantem filium Angustum, Dalma-
^αλμάτιον τδνυίδν του Αδελφού αύτοΰ Δαλματίου (56) iium vero, fratris Dalmalii censoris fi-
τοϋ κήναωρος*· Καίσαρα <37 ) άνηγδρευσεν πρδ η' Jium, Caesarem renuntiavit ex a. d. viii
Καλανδων 'Οκτωβρίων. ^Hv 6© Δαλμάτιος ό υΐδς Kal. Octobris. Erat autem Dalmalius Olius
Δαλ ματ ίου του Αδελφού Κωνσταντίνου του ΕύσεβοΟς Oalmalii fratris Constantini Ρϋ, magister
στρατηγδς 'Ρωμαίων κα\ ύπατο; (38) πρδ του αύ- militi® Romanorum, el consul, prius-
τδν ΑναγορευΟήναι Καίσαρα. Κα\ Άννιβαλιανδν ·· quam Caesaris dignitatem C'iscl consc-
DUCANGII .NOT/E.
(56) Τούτοις toiq ύπάτοις. Error est tam in itic lib. iv de Vita Constant., ο:φ. 40, id factum af|
quam in consule quo h®c gesta sunt, cum ad an- Αμφ\ τήν τρίττ]ν δεκΑδα ejusdem Augusti ,, seu
Dum sequentem referri debeant, quo h®c enc®nia circa xxx imperii annum. Hieronymus et Prosper,
celebrata tueriini Idib. Seplembr. pr®sentibus epi- C P.*icatiaiiO et Hilariano coss. an. r.ccxxxii. Con$ia^$
scopis , qui jussu imperatoris Conslantini Ilieroso- filius Constantini provehitur ad regnum. Id in .an *
Ivniis convenerant post synodum Tyri eodem anno niim sequentem rejicit Idalius die. vni Kal. ian.
liabilam , ut tesUlur S. Albanasius' in Apolog. Ne- Victor SchoUi , post bellum Sarmaticum C®sarem
que tamen quoad annum omnino erravit auctor dictum ait , quod gestum csl anno cccxxxii. Sed
Chronici , siquidem b®c ad eonsulalura Paulint vi- cum infra scribat auctor Chronici tres duntaxat
detur referre. annos parente superstite C®saream dignitatem
(51) Mr^rl ΣεπτεμβρΙφι^· Rectius Nicephorus olitinuissc Constantem , inde omnino confici vide<«
lib. vui, cap. 50, ιγ'. 5lam enc®nia ecclesi® S. Re- tiir dictum C®sarcm anno cccxxxiii. AUiue adqo
surrectionis die xiii Septembris quotannis cc· expungenda h®c verba in Chronico, κα\ Κωνσταντα
lebrari a Gr®cis notant Men®a ci Typicum S. υίδν αύ^του Αύγουστον Ανέδειξεν * sicque emendanda,
Sab®. κα\ ΔαλμΑτιον τδν υΐδν του Αδελφού αύτοΟ, elc., ut
(32) ΚωνσταττΙου. Sic reposuimus ex Scaligeri est in editione Scaligeriana , ubi pro ΔαλμΑτιον,
edit, et Fastis omnibus , cum Κωνσταντίνου edi- perperam Κωνσταντα irrepsit,
disset Raderus. Is porro fuit Constantius Conslan- (56) Kal ΑαΛμάτιον. Hieronymus, Prosper, et
iint M. fi*aler, ut indkal subscriptio epistoi® pres- Orosius : Tricennalibus Constantini , Dalmutius
bvtcroruin et diaconorum Mareolicorum in syn- Ctesar appellatur. Addit Idatius xv Kal. Octobr.
oilo Tyri habita eo anno, : Coss. Julio Constantio Alia de Dalmatio vide in Famil. Byzant.
illustrissimo Patricio , fratre religiosissimi Constan· (37) Κένσωρος, Raderus Κένσαρο; ediderat , el
lifiil* Augusti, [et Rufino Albino clarissimis et Deo |) ad marg. reposuerat, Κήναρος, an Καίσαρο;? qua
gratissimis viris. Ubi Ctesaris nomen minime tri- modo postremam hanc vocem habet Scaliger. Certe
buitiir Constantio, qui nobilissimus duiitaxat a fra- in cod. Vaticano ita est exarata, ut Κήναρος vi-
irc designatus est, ut scribit Zosimus, lib. iii. deatur pr®ferre, ubi secunda littera non tam rv
El sane Fasti omnes hunc consulatum ita con- quam Latinum superius paulo truncatum, cum pun«
signant, Constantino et Albino coss., pr®ler later- clo, nisi sil accentus, refert. Sed uti edidimus prorsus
culum pr®fcct. urb., ubi pro Albino, Faulinus seri- legendum: Dalinaliuin quippe Constantini M. fra-
bitur. ^ trem , censorem dicluui ex S. Athanasio el So-
(53) Kiorazarrirov τον εύσεβους. Vide Eusc- crate docuimus in Famil. Bgzant. Addo tantum
biuni lib. iv de Vita Constant. ; Idatium, elc. describi in Cod. Theod. lit. De his qui numero
(5i) ^Er ΚωνσταντινονπόΛει Ρώμη. Ita apud liberor, constitutionem Coiiatanlini ad Daliuatiiiiu,
Priscianum, Romam Constantinopolitanam dictam nulla addita dignitate , quam habere qiiiddam
observamus in Consiantinopoli Christ., lib. 1 , vidtTi quod ad hanc speciet subodoratur uotlho*
pag. 35. fredus.
(55) Kal Κώνστάντα. De anno quo Constans (58) Kal ύπατος. Cuib Zenophilo an. cqcxxxiU*
C®sar dictus est varie scribunt historici. Eusebius,
VARliE LECTIONES.
Πατρικίου om. P. ••κήνσωρος. κήναρο; V, m. R, κένσορος P. *· Άνιβαλιανδν P, *Ανι·5αλΛν R. ^
Patool. Gr. XCn. i
A. C. [01. Ipli.]
Clitus. AHBibalianum quoque regem ap-
pellatum, purpurea chlamyde induit, et
\ersus Caesarem Syriae misit.
CCLXXIX Olympias,
336. XXXI. Ind. ix. Nepotiano ct Fa-
cundo coss. 4.
357. xxxii. Ind. x. Feliciano et Ta-
tiano coss. 1. 279.
Persis bellum Romanis denunlianlibus, ( onstan-
1t*nus anno xxxii imperii, dum in Orienlein pro6-
ciscilur, suscepta contra Persas expeditione, cum
venisset usque Nicomediam, gloriose vitam cum
morte commutavit in ejusdem urbis suburbano,
salutari baptismo ab Eusebio episcopo Constantino-
polilano donatus, cum imperasset annos xxxi et
menses x. Reliquit Caesares tres filios suos, Con>
stantiniiin Caesarem qui in Galliis annos xx , Con-
flantium Caesarem qiii in Oriente annos xi ct Con-
stantem Caesarem qui in ltali« finibus annos iii
imperarunt ; praeterea Dalmalium fratris filium ,
qui in Uesopotamia et ipse annos tres regnavit,
λείας ca' (44), xa\ Κώνσταντα μετ’ ^ύτ6ν Καίσαρα,
βασιλείας Ετος &γοντα τρίτον (45) , χα\ Δαλμάτιον
Ιτος άγοντα κα\ αύτδν τρίτον (46).
Ter beatus Constantinus decessit mensis Blaii
xMi ex a. d. xi Kal. J unias, ipso sanctae Pente-
costes die : cujus -quidem Constantini Pii corpus in
palatio Constantinopoleos insepultum jacuit, et
servatum est, quoad filii de morte ipsius certiores
fierent.
Constantius cum in Oriente versaretur, in Meso-
potamia, bello Persico adliuc urgente, confestim
venit Conslantinopolim : quo cum pervenisset, pa-
trem Constantinum inclytum tanto comitatu, et ea
regii processus pompa extulit, ut id nemo pro di-
(5ήγα (59 ) προχειρισάμενος ένέίυσε κοχκηράν χλα-
μύδα, κα\ κατά Καισάρειαν τής Καππαδοκίας άπ-
Εστειλεν.
σοΘ' ΌΛvμπ^άς,
Ίνδ. θ', λα' ύπ. ΝεπωτιανοΟ κα\ Φακού'^υ.
Ίνδ. ι'. λβ'. ύπ. Φηλικιανού κα\ Τατια'/ου (40).
Πέρσαι πόλεμον έδήλωσαν πρδς 'Ρωμαίους, κχ\
έπιβάς Κωνσταντίνος λβ' ένιαυτψ τής αύτοΰ βασι-
λείας, όρμήσας έπΙ τήν 'Ανατολήν κατά Περσών,
έλθών Εως Νικομηδείας, Ενδόξως χα\ εύσεβώς **
μεταλλάττει τδν βίον έν προαστείωτής αύτής πόλεως
μην\ ΆpτεμισίoJ ια', καταξιωθείς του σωτηρηάδους
” βαπτίσμΔτος (41) ύπδ Εύσεβίου επισκόπου Κωνσταν-
τινουττόλεω;, βασιλεύσας Ετη λα' καί μήνας ι'. Καί
χατέλιπε Καίσαραςτουςτρείς υίούς αύτοΰ, Κωνσταν-
τίνον Καίσαρα, βασιλεύοντα των κατά Γαλλίαν με-
ρών, άγοντα (42) τής βασιλείας Ετος είκοστδν (43),
καί Κωνστάντιον τδν μετ’ αύτδν Καίσαρα έν τοίς
κατά τήν άνατολ1;ν μέρεσιν, Ετος άγοντα τής βασι-
’έν τοίς κατά τήν Ιταλίαν μέρεσι διάγοντα, τής
Καίσαρα υΐδν τού άδελφοΰ αύτοΰ έν τή Μεσοποταμία,
Ό τρισμακάριος (47) Κωνσταντίνος άνεπαύσατο
μηνί Μαίφ χβ' πρδ ια' Καλανδών 'Ιουνίων έν ·* αύτ}
τή άγί^ Πεντηκοστή, Ετι κειμένου άταφου τοΰ'·
^ σκηνώματος Κωνσταντίνου τοΰ Εύσεβοΰς έν τφ πα-
λατίω Κωνσταντινουπόλεως καί φυλαττομένου εως
<Λ γνώσιν οΐ υιοί αύτοΰ.
Άκούσας Κιυνστάντιος έν τή Ανατολή έν Μεσοπο-
τ«μ£?, 287 Ετι τοΰ Περσικοΰ πολέμου Επικειμένου,
εύϋέως έξώρμησεν (48) Επί Κωνσταντινούπολιν, Εν ή
παραγενόμενος προεχόμισε τδν έαυτοΰ πατέρα Κων-
σταντίνον τδν άοίδιμον Εν τοσαύτη παρατάξει καί
DLCANG11 NOTiC.
(59) Ρΐ}γα. Anonymus Valesianiis : ejus frnlrcm
Annibalianum, data ei Constantia sorore sua, regem
regum et Ponticarum gentium constituit, ^'idc fa·
ini/. Byzant, pag. 49.
(40) Taztarov, Leg. Tiriarov, ex Fastis om-
nibus.
(41) Βαφτίσματος, De baptismo Constantini
pca*terBaroniuni consulendi Pelavius lib. wDe doctr,
temp, cap. 45, ct Gotthofredus in Chronol. Cod.
Theod. an. cccxxxvii.
(42) "Έχοττα, Sic cod. Vatie. Leg. forte άγοντα,
ut mox semel ac iterum.
(43) “Έτος sUoczdr, Ex quo scilicet Constantinus
Caesar dictus est anno cccxvi , usque ad parentis
obitum tot intersunt anni.
(4^ 'Έτος ici. Si Constantinus xi duntaxat an-
nis Caesaream dignitatem patre superstite obti-
nuit , isque hanc inierit τι Id. Noveinb. ut est apud
Matium , sequi videretur tum demum Caesarem di-
ctum anno cccxxv qui est annus vicennaliorum Con-
stafitioi. Vide qua supra adnotamus.
VARliE
·· καί εύσεβώς oin. P. έχοντα PY, άγοντα
(45) 'Έτος άγοντα τρίτον, IIuc rursum refe-
renda qiise paulo ante annotavimus de Constantis
Capsarca dignitate.
(46) Έτος άγο\'τα καΐ αντίν τρίτον. Quippe
Dalmatius biennio post datam Constanti Ca:sa-
reani dignitatem, Csesiir a patruo dictus est, anno
scilicet cccxxxv, aut sub exitum cccxxxiv. Ita
enim Vietor Scholti : abhinc consumpto fere biennia
fratris filium , cui ex patre Dalmatio nomen fuit ,
Caesarem jussit, assulentibus valide militaribus^ id
est instantibus.
(47) *0 τρισμακάριος. De excessus Constantini
anno et die agunt prse ceteris Scaliger, lib. v De
emend, temp,, p. 510; et Petavius, lib. xi, cap. 45.
(4ty Ευθέως έξώρμησεν, Eusebius, lib. iv De
Vita Constant., cap. 70 , ex cujus verbis eruit Henr.
Valesius falli ait auctorem Chronici, qui Constanti-
nopoliin recta venisse, atque ibi paternas exsequias
celebrasse scribit. Verum non obstat quin in uibein
veniens , Nicomedia parentis funus ipsemet secum
deferri curaverit.
LECTIONES.
Ducangius. ·*έν. Εν τή P. ·* τοΰ alterum ou\ P.
rj CHRONICON
6ς j βαΛΑΐκή; -προί^βου, ώς ούκ Ιστιν είπειν ν.ίΐτ /
d ς*3ν, χαρόντοζ στραχοχέδου ώς έχι ζώντος ** (·49)
έν όχλοφορία, της τε χόλεω; άπάσης, &re χα\ ύπ’
αΟτοΰ άνηγορευμένης 'Ρώμης, κα\ δη δσα γέγν;εν
έν auTf^ Ινδοξά τε καΐ σ:τομέτρΐ3 (ΰΟ) των δωρηΟε*.-
σών άννωνών, εν χενθει τοσούτω χάντων δντων, ώς
ούκ έγένετο χώχοτε β3(Τΐλ^οι των χρδ αΟτου δοξα^Οή-
ναι ούτως έν xj ζίοξ κα\ μετά θάνατον. Κα\ κατ-
ετέθη έν τψ ναώ των άγ(ων αποστόλων, έν ζ) '·
άπόκεινται λείψανα των Αγίων Αποστόλων Άνδρέου
χα·. Λουκά του εύαγγελ^στοΰ και Τιμοθέου μαθητου
Παύλου του άποστόλοο.
Σάπωρις ( 51 ) ό Περσών βασιλεύς έπηλ®·^
Μεσοποταμία xopOr.aoiV τήν Νίσ-.βιν. κα\ περικαθ-
έσας,·· αύττ'> ήμ^ρας ξγ' κα\ μή κατισχύσας αύτης,
άνεχύρησεν. ^
Τωμαίιον λε' έβασίλευσαν*’ μετά θάνατον τού
χατρδς αυτών ·* Κωνσταντίνου Κωνσταντίνος ό νέος
χα\ Κώνστας κα\ Κωνστάντιος έτη κδ'. ·Ομού^εωο'.
Κα\ ό μέν νέος Κωνσταντίνο; έβασίλευσεν έν
Κωνσταντινουχόλει έτος α' (5i), Κώνστας (53) δέ έν
’Ρώμη έτη ιβ', κα\ μετά xijv αυτού Κώνστα ·· τελευ-
τήν τά λοιπά ιβ' έτη έβασί).ευσεν έν 'Ρώμη Κοινστάν-
τιος ό αύτών άδελφδς ών. Τ6 κατά μέρος έστ\ν ού-
τος·
Ινδ. ια' α'. ύπ. θύρσου (54) κα\ Πολεμίου.
Τνδ. ιβ'. β'. ύπ. Κ(ι)νσταντίνου (55) νέου Αυγού- (
στ&υ τδ δ' και Κώνσταντος Αύγουστου τδ
ΧΤΛ* '(ΙΛνμΛίάς,
*ίνδ. ιγ'. γ*. ύπ. Ακίνδυνου καλ Πρόκλου (56),
Τ/δ. ιδ*. δ', ύπ. Μαρκελλίνου και Κραδίνου,
7'/δ. ιε'. ε'. ύπ. Κωνσταντίου Αύγουστου τδ ε'(57)
ν.ο\ ΚώνστανχΓς Αύγουστου τδ β\
PASCHALE 718
. gniiate possil assequi, pr^esciUe praeloriana niilil‘a,
vflul eo superslUe armis suis inslructa, ac universa
civitale, quam Hornae nomine donalam, illustribus
ornamcnlis decoraverat, et concessarum annona-
rum demenso ditaverat, omnibus tanto luctu funus
jiroseculis, ui nullus ante illum exstiterit impera-
tor, qui vivus morluusque adeo cultus fuerit et
praedicatus. Hamatus est autem in aede sanctorum
apostolorum Andrcae, Lucae cvangelistae, et Timothei
discipuli sancti Pauli.
Sapor Persanim rex Mesopotamiam invasit , Ni-
sibili populaturus, quam cum per dies Lxiii obse-
disset, desperata expugnatione recessit.
1
Romanis xxxv imperavit post mortem patris ipsius
Constantini, Constantius Junior, ct ConsUtns, et
Constant ias annos xxiv. Colliguntur an uIv.vdccclxx.
(A.a M.C. 5869.)
Ac Constantinus quidem Junior imperavit Con-
stanllimpoli annum i. Constans vero Romae auinos
XII, et post ejusdem Constantis mortem reliquos xii
Romae imperavit illorum frater Constantias. Atque
liaec singillatim se habent.
A. C. lOl. Iph.l
538. (A. aM. G. 1846.) i.Ind. xi. Urso
et Polemio coss. 2.
539. II. Ind. xiu Constantino Juniore
Augusto IV et Constantio Augusto VII
coss. 3.
CCLXX'X Olympias.
3i0. III. Ind. xiii. Aciniyno et Proclo
eoss. 4·
341. IV. Ind. xiv. Marccilino et Probi-
no coss. L iSO,
542. V. Ind. XIV, Constantio Augusto V
et Constante .\ugiislo II coss. 2«
WCANGII NOTiE.
(49) 'fle ^Λί?ωκτος. Melius ώς έτι ζώντος * atque
SIC edidimus.
toU) Σιτομέτρια. Glossae : σιτοαέτριον, demensuvu
Piiilostorgius, lib. ii, cap. 9, xa\ σιτιηρεαίου δαπά-
νην βιανείμαι τοίς οίχήτορσι , etc. Aade Zosimum,
lib. II, et Sozonienuin , lib. ii, cap. 32 ; praeterea
K?g. iU cod. Tbeo>i. de annona civit., et leg. 2 de
fruninito urbis Gonstaiitinopolit.
(51) Σάπωρίς. Gbron. Hicron : Sapor rex Persa-^
rum. Mesopotamia vastata , duobus ferme mensibus iVt-
sUfim jobsedit. Atque liac fuit prima urbis obsidio
stib Constantio ; nam ter a 1’ersis, illo imperante,
obsessam fuisse scribit Rufus Festus. De secanda
obsidione agitur sub ann. cccl.
(52) Έτος ol. Hjec delet cod. Holstenii : ct certe
legeaduro fuisset γ'. Victor Schotli : Siaiim trien-
nio post minimum maximumque^ fatali bello Con-
ManUnus cadit. Periit enim Acindyno at Proculo
coss., ut est apud Suerat., hb. ii, cap. 5. Vide Fa-
mi/. Byzant.
(53) Κώτστας. Conslans hoc loco ante Constan-
tium nominatur, licet minimus natu fuerit : medius
vero Constantius. Ita etiam Fpiphanius, haeres. 78,
num. 9, 'licet aliter haeres. 69. ii. 1.
(ib) Obpeov. Edit. Scaligeri, Ούρβου.
(55) KoiYCxarTlrov. Fasti omnes et l^es cod.
Theod. babent hoc anno, Constantih III et Constante
coss.
(56) ΠρόκΛου. Ita Socrates, lib. ii, cap. 5, et
Fasti Saviliiani et Yossiani. At Fasti caeteri Procu-
lum vocant, quod idem est. Indictio porro istius
anni annotatur in conciliabulo Antiocheno apud
Albanasium lib. De synodis, cujus ope indictionum
memoria retrahi potest ad annum cccxxxvii, vel
cccxxxviii, inquit Goliliofredus.
(57) Τό e\ Scribendum τδ γ'. ut emendat ΠοΝ
steiiiiis, ci habent Fasti omnes, et l^ges cod,
Tbeod.
varia: LECTIONES.
·* έχιςώ'/τσς R. έν u — άποστόλων om. P. ·· παραχαθίσας V. ·' έ6ασίλευσεν Γ. ib. αύτώ'Α,
αύτού P. Κώνσταντος P.
7Je
S43. VI. fnd. I. PUcilo
iitaxtai ijf
itpo f *ot).aw5.
απριλ(6ϊν
^ύστρ&υ χτ'
'Φμινώ6 i'
Διοχλητ,
\/ Χρονογρίΐφίαι \ ^ \V
* X. Ινν£πκαί3ίχα£τηρί3^; >£3τίΕ
/ 7^ σΐλή'^^ν τεσσα ρίσκα t6txqiTx7at ^
^ / αΤ; τδκατ4 νόμ^νΙτι-τεΧε^θαι ττρίΐστίτακ- \
/ ται πάσχα. π=ρι£χίΐ fit ό κύκλο; κατά Τωμαίο^ς V '
και Σύρον;, f|X0i Maxefiova;, κα\ κατ* ΛΙγνπτίονί. V
/ άρχί)ν fit fXafisv ή παρόντα Ιν^ίΕαχαιβεκαετηρλς ^
f άτεϊί νΟ' Ιτου; Λ«κλσ,τιανον, ήγουν άπ6 χα' χαΐ αύ-ή; τον
μσρτίον χαΟ’ ιί^ £θΎ|μερ{α γνώριζε τα t iv νπϊτε4
Λεοντίον καΐ Σαλονστίου, καθ' ονς 0 πάτον; tfi 7^^?*
Ιτα; γενέσιια; κύαμον πεπλήρωται* τιλείΟίΟεΐσης ονν τϊ^;
ivv£axa'.oixa£Ti;pffio; τοί; λιχΘεϊσι χρόνοι; καλίπΐ των
λεχΟίντων υπάτοίν, πάλιν έπί τΐ πρώτον Ιτο; αύττ^;
άνέδραμε κα' τον Μάρτιον ” μην&; ίνΐ. άκρι^ώ;
a ούτε οχτώ καΐ πεντίχαιδ£καετηρ\ς /
καιδεκαεττ,ρλ; ο ντε έκκσίβεκαετηρί; /
άκρ^6ααν Ιχειν, ή μΐνη ίννεακαι- /
; Ιχει fit χα\τά; Ιπακτά; iv
.<pp I; fiiov τιθέναι καθ’ Εκαστον y ^ /
ρ κα\ του; χαλουμένονς ^ ^
έμβολίμους
> / Ϊΰηοτίΐίϊΐ
V -ϊ iOit
ΐοΐΐΚΟΤ*'^
id»il
UX νοιίΛ·»^
DUCAKCII NOTiE.
(5i) nJukirov, Sic Fasti Savilliim. Πλαχιανοΰ, lur. apud Lud. Carionem , lib. i Aniiq, leel.p c. U,
\ossi.oni. Sed Placidus dicitur in Pastis omnibus, in a Gruiero omissa. Placitum cos. expungit llolsie-
Tbeod. cl in \eter. ac praeclara inscriptione, nius. Post bunc consulatum inseritur in cod. Vati-
in qua illius nomina omnia ct dignitates continen- cano tabula, seu rota, quam damus.
VAIUiE LECTIONES.
Ito; ς* libi est {?, P f et ubi SavOtxov esi, Δνστρου. γρονογράφιν V. ιθ'έτηριδο; PV. ’· τεσ-
σαρισκαιβεκατέαι PV. tfj xa' του Μαρτίου, ώς εΓρηται m. V. r{ χα\ ιε' έτηρί; — ιζ' Ι'π;ρ\; — ις*' έτη-
ρ\; PV. ούτε. ούδΙ Ρ.* ’· Omisit circulum R.
Annorum descriptio cycli lunaris, et quarUe decima in quibus legale Pascha celebrari praceptum esi. Ista
autem complectitur cyclus, secundum Romanos et Syros seu Macedones, et secundum jEgyptios, Initium
porro acee]^t prasens Decemnovennalis a lix anno Diocletiani, seu a xxi mensis Martii die, quo aquinoctium
agnoscitur in consulatu Leontii et Salustii : sub quibus consulibus annus a mundo condito v. mdccclii pomple·
tnr. Finito igitur Decemnovennali, pradictis annis, et supra descriptis consulibus, rursum ad primum illius
annum recurre xxi mensis Martii die, indict 11, tum certo percipies, quod neque Octennale, neque Quindecen·
uale, sed et neque Septennale, vel Sedecennale ullam accurationem habere potest, praier ipsum Decemnoven·
unie. Ifabet autem epactas etiam in circulo, qua singulis anuis sunt colloca ndic , ut et qui appellantur Ernbo-
Rmi,
7?1
σπυί ΌΛνμΛίάς,
Ίνδ. β'. ζ. ύτΓ. Λεσντίου καΐ Σαλουστίου.
Ίνδ* η». Οπ. Άμβντίου γ.τ,\ Άλβίνου.
289 Έπ\ τούτων των ύπάτων Κωνσταντ»α-
νβ\ (59) δημδσιον έν Κωνσταντινουπόλει πλησίον των
Αποστόλων ήρξατο χτίζεσΟαι ύπδ Κωνσταντίον
Αύγουστου άπδ μηνδς Απριλίου ιζ*.
Ίνδ. δ', θ', ύπ, Κωνσταντίου Αύγουστου τδ ς’ (60)
χα\ Κώνσταντος Αύγουστου τδ γ*.
Ίνδ. ε'. ι\ ύπ. Του φίνου (61) κα\ Εύσεβίου.
σπβ' ^ΟΧυμΧίάς,
Ίνδ. ς'. ια'. ύπ. Φιλίππου κα\ Σαλία
Ίνδ. ζ*. ιβ'. ύπ. Αιμενίου (62) χα\ Κατουλλί-
νου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων άπεχτάνθη (65) Κιυν-
στας Ιν Γαλλίαις ύπδ Μαγνεντίου, άρξας 2τη ιβ’ (6iV
χαι Ιπήρθη Μαγνέντιος πρδ ιε' Καλανδών Φεβρουα-
ρίων, χα\ Βετρανίων είς τδ Σίρμιον Καλάνδαις
Μαρτίαις. Κα\ Νεπωτιανδς (65) αύτφ τψ Ιτει έττήρθη
iv Τώμη πρδ τριών Νωνών Ιουνίων, κα\ πόλεμος
μέγβς έγένετο μετά ταΰτα μεταξύ 'Ρωμαίων χα\
Μαγνεντιαχών/·.
Ίνδ. η', ιγ', ύπ. Σεργίου χα\ Νιγρινιανοΰ^·.
*0 μαχάριος Αεόντιος (C6) ό έπίσχοτπ)ς Άντιοχείας
της Συρίας, άνήρ κατά πάντα πιστός τε κα\ εύλα-
6ί5ς, χα\ ζηλωτής ύπάρχο>ν τής άληθοΰς πίστεως,
Ιπιμελούμενοςδέ** χα\τών ξενοδοχείων ύπίρ τής των
ξένων βεραπείας, χατέστησεν άνδρας εύλαβεΤς έν τή
τούτων φροντίδι, έν οΤς·* έγένοντο τρεϊς σφόδρα ζη-
λ ωτα\ τής εύσεβείας. Ούτοι διά τινα χρείαν ώρμησαν
είς χωρίον άπδ ιζ' σημείων Άντιοχείας * δνομα δέ τδ
χωρίον Θρακών ·· κώμη λεγομένη. Τούτοις συν-
ώδευεν περιτυχών Ίουδαίός τις ·* · ήν δέ ό προηγού-
722
Α A.C. ΙΟΙ. Ιμ1.·1
CCLXXX^I Olympias,
544. VII. hid. η. Lconlio ct Saluslia*
C')ss. 4.
345. (A. a M. C. 5853.) vnr. Ind. mi. !
Aniantio et Albino coss. 4. 281·
IHs coss. Thermae Constanlianae Con-
sianlinopoli juxla aedem Apostolorum
coeperunt aedificari a Constantio Augusto
a die xvii mensis Aprilis.
346. it, Ind. iv. Constantio Augusto \I
et Constante Augusto Ili coss. 2.
3i7. X. Ind. V. Rutino et Eusebio coss. 3.
CCLXXXII Olympias,
348. XI. Ind. vi. Philippo et Salia
® coss. 4.
349. xii. Ind. vii. Limenio et CatuUino
coss. 1.28%^
Ilis coss. Constans occisus est in Galliis
α Magnentio, cum imperassct annos xn .
et levatos est Bfagnentius cx a. d. xv Ka-
lend. Februar. et Vetranio apud Sir-
mium Kalend. Martiis. Eo ipso anno ^Ne-
potianus Romae levatus est ex a. d.* iii
Non. Junias, bellumque ingens fuit inter
Romanos et llagnentianos.
350. xui. Ind. vni. Sergio et Nlgrihia-
no coss. 2.
Beatus Leontius Antiochiae Syriae episcopus, vrr
in primis (idclis ac pius, veraeqiie Odei propugnator»
cum xenodochiorum curam suscepisset pro perc*
grinorum susceptione, viros pios ac religiosos iis
praefecit. In iis autem administrandis tres erant
egregii pietatis cuKores, qui negotiorum quorumdam
causa venerunt in loeum Antiochia xvii milliaribus
dissitum : vico autem nomen fuit Thraucun ; iisqno
se comitem adjunxit in itinere Judaeus. Porro inter
tres illos fratres, primus erat vir piissimus, nomine
CHRONICON PASCILVLE.
C
DDCANGll NOTiE
(59) Κωνσταντιαναί, Conslantinopolit. Christ,
lib. Ϊ, sect. 27, n. 5.
(60) ΚωνσταττΙον τό ς\ Leg. δ' ex Fastis et
Cod. Tbeod. Fasti alii, ut Capitolini et laterculus
praefector. Urb. sic annum huiic describunt : Post
consulatum Amantii ct Albini, Fragmentum consu-
lare et paschale centum annorum apud Bucherium :
Fost Amantio et Albino, Notam numeralem lirc delet
eod. Holstenii.
(61) "Pox^lrov, Rufus dicitur H hiemaro Re-
mensi t. II, p. 460, 475. Sed Fasti omnes Rufinum
vocant.
(62) ΑίμετΙου, Is Ulpius Limenius hoc quoque
anno cos. et praefectus urbi fuit , ut ^est in supra
laudato laterculo.
(63) "AxeurdyOri. Iisdem pene verbis, quae ver-
sioni inseruimus, haec recte refert Idatius in Fastis
eonsolatum Sergii et Nigriani , quo contigere.
Vide Victorem Schotti, Socratem, lib. ii, τημ. 22,
et alios , praeterea Scaligerum ad Chron. Kusebii,
p. 253; et Grandamicum, parte iii Chron. Cluist.,
p. 116.
(64) 'Άρξαςίτη ιβ'. Haec verba duntaxat absunt
apud Idalium.
(63) Πεποτιανός, Eutropia sorore Constantini
natus. Vide Famil, Byzant,
(^β) Αεόντιος, Vide Philostorgrum lib. in,c.ap. 17
et 18. Hunc inter Arianos antistites semper recen-
set Athanasius, et άπόκοπον, seu castratum vocat.
Theodoritiis, lib. it Hist, ecet.^ cap. 10, natione
Phryaem fuisse ait , τήν δέ γνώμην χ^^υψίνουν, χα\
τάς υφάλους πέτρας μιμούμενον. Vide praeterea
cap. 24. Unde a quodam Ariano scriptore haec hau-
sisse auctorem Ciironici quidam volunt, qui tanto-
pere laudet , quem alii perstringunt : quod accidit
in iis quae infra de Meletio narrat.
VARliE LECTIONES.
^ ήρξαντο P. ^ Μαγνεντιανων P. ’· Νιγριανου R, alterum in me ponens,
•m· P. Θμαυκούν P, Θρακόων V. τις oui. Γ.
04om,.P. ·* έν ίς
723 CHRONICON
£iigciiiiis. Cum vero una iter agerent, Eugenius j
iste sermonem orsus est cum Judaeo de fide unige-
niti Filii Dei : Judxo autem cum risu ac cavilla-
tione haec excipiente, repertus est in via serpens
mortuus ; stalimque Judaeus ad illos conversus :
I Si, inquit, serpentem hunc mortuum comederitis,
et non moriemini, Christianus fiam. » Et extemplo
Ergeniiis serpentem sublatum in tres partes dividit,
sibique una reservata, duabus aliis sociis datis, co-
rain Judaeo has vorarunt, nullo inde acce|ho damno.
In quibus evangelicum istud et salutare dictum com-
pletum est : i In manibus suis serpentes tollent, et
si morliferum quid biberint, non eis nocebit. » Ju-
daeus ergo cum illis in xenodochium reversus,
ac in eo manens, Christianus factus postmodum
inclaruit. 1
Constantius Augustus , cum in Orientis partibus
propter bellum Persicum versaretur, et quae a Ma-
gnentio patrata erant accepisset, Antiochia in Italiam
^proleclus est.
Sapor autem Persarum rex, facta in Mesopota-
iniani irruptione, centum dierum spatio Nesibin
obsedit^ variisque modis cum ingenti machinarum
copia oppugnavit, adducto etiam magno elephanto-
rum ad bellum idoneorum numero ; conductis
prxtcrea in auxilium regibus , et bellicis omnis ge-
neris comparatis instrumentis : quibus fretus , nisi
urbem dederent, a fundamentis eam eversurum
minitabatur.
Deditionem vero recusantibus Nesibinis, Sapor
urbem ex vicino urbi fluvio inundare dccrcvii. ^
At Nesibiiii precibus hostes vicere, propitio sibi
conciliato Deo. Cum enim aqum murorum funda-
menta solo av|uaturae essent, horumque immine-
ret ruina, pars murorum ita Dei nutu concidit, ut
PASCHALE. 724
i μένος των τρ.ών άοελνων εύλαβ^ίΐτατος άνήρ, Ευγέ-
νιος τοΟνομα. Έν Sk τψ συνοοεύειν άρςάμενος, ό Ευ-
γένιος έχίνει ·* λόγον τ.ρ>)ς zI j ‘Ιουδαίον τχρ\ της
το0·* μονογενούς Υίοΰ του Θεοΰ τΛζτεοίς. Του
Ιουδαίου διαχλευάζοντος, ηύρέΟη έν τη δδω δφις
νεχρδς χείμενος · χα\ ευθέως δ Ιουδαίος πρ^>ς αύτους
λέγει * 4 Έάν φάγητε τδν δφιν τούτον τδν νεχρδν κα\
μή άποθάνητε, γίνομαι Χριστιανός, ι Κα\ εύθέωςδ
Ευγένιος λαβών τδν δφιν διεΐλεν εις τρία μέρη έαυτφ
χαΐ τοις συν αύτψ δυσί* χα\ έφαγον ένώπιον τοΟ
Ιουδαίου, κα\ Ιζησαν. Έφ’ οΓς έπληροΰτο τδ ευαγγε-
λικήν ·· χα\ σωτήριον λόγιον τδ φήσαν * ι Κα\ έν
τα?, χερσ\ν αυτών δφεις άροΰσιν,χαν·^ Οανάσιμόν τι
φάγωσιν , ού μή αύτοΓς άδιχήσει. > Ό Ιουδαίος
290 συνειαελθών·· αύτοϊς έν τφ ξενώνι, χα\ δια-
ϊ μείνας έναύτψ, ηύδοχίμει Χριστιανδς γενόμενος,
Κωνστάντιος ό Αύγουστος, διατριβών έν τοίς άνα-
τολιχοις μέρεσιν διά τδν Περσιχδν πόλεμον, άκούσας
τά κατά Μαγνέντιον, έξώρμησεν άπδ τής Άντιο-
χέων”έπ\τήν Ιταλίαν.
Σάπωρις (67) δέ ό Περσών βασιλεύς έπελθών τή
Μεσοποταμίςι, κα\ περικαΟισας ·· ήμέρας ρ' την·'
Νίσιβι·*, καΐδιαφόρως αυτήν πόλε μή σας κα\ μηχα-
ναΤς πολλαίς χρησάμενος, ως χα\ έλεφάντων πλήθος
άγαγειν έπιτηδείων προς συμμαχίαν και βασιλείς
μισθωτούς (63), μαγγανικά τε παντοϊα, οΓς, εί μή
βού’λο^ντο την πόλιν έκχωρήσειν (69), έξαφανίζειν
αυτήν έκ βάθρων ήπείλουν.
Των δέ Νισιβηνών·* άντεχόντων πρδ; την παρόυ·
' δοσιν, τδ λουζδν (70j έξυδατωσαι ταύτηντψ πρδς αυ-
τήν ποταμφ (71) διεγνώκει 6 Σάπωρις
οι δέ (7ί) ΝισιβηνοΙ’'^* εύχαίς ένίκουν τούς πολε-
μίους, ευμενή τύν Θεόν έχοντες. Τών γάρ ύδάτων
μελλόντων την Οέσιν τών τειχέων έξομαλί<|[ειν είς
πτώσιν, μέρος του τείχους (75) πεπόνθει χστά Θεού
DUCANG1I NOTyE.
(67) Σά,^ωρις δέ. Deliae altera sub Constantio Ni-
sibensi obsiuione agunt Julianus orat, i et 2 ;
PbiJoslorgius lib. iii, cap. 25; Theodorct. lib. ii,
cap. 50 ; Georgius Hamartolus in Cbron. ms. ; Ce-
dren. Zonar., Albiipbarajius, et alii. Sed in primis
conferendus Theopuanes , qui hxc iisdem \erbis
quibus auctor Chronici refert. Vide llenr. Valesium,
ad lib. XX Ammiani.
(68) Kal ΒασιΛεΐς μισθωτούς. Pra:fectos forte
uroviiiciaruro , quos Βασιλείς etiam appellabant
Persx : quibus cum imperarent , inde Βασιλείς
Βασιλέω*/ se inscribebant.
! (69) Έκχωρησαι. lu emeudavimus ex Theo-
phane, cum prave editum esset έχχωρίσειν, tametsi
Ita prsefcrat cod. Vatican. et codex Theophanis, ut
monet Goarus.
(70) TdJioiJtdr. Theophan., τό τε λοιτυόν.
{1\)Ποταμφ. Migdonio, Theodorit. Vide Vincen-
tium Bellovac. lib. xxx, cap. 82 et 89, ubi simile
quidpiam refert.
(72) Oider. Leg. postea ol il ΝησιβηνοΙ εύχαίς
ένίκουν. Quippe, ut barrat Theodoretus, admirandus
ille Ephrem, quem Mar Ephraim vocat Albuphara-
jius {Mar autem aposudos appellant Chaldaei ho-
dierni, ut observat bcaliger in Prolegom. ad libros
De emeud, (emp.), praestaiitissimus apud Syros siri-
ptor divinum Jacobura episcopum rogavit ut in
^ murum ascenderet, Barbaros inspiceret, et impre-
cationis tela in eos immitteret : tui obsecutus Ja-
cobus in quamdam turrim conscendit, visa(|ue iu-
nunierabili hominum multitudine, nullum aliud
malum iis imprecatus est : sed oravit tantum nl ci-
nifes et culices in eos imminerentur, ut ex minutis
illis aninialculis, ejus qui ipsis auxiliabatur polen-
tiani agnoscerent. Oi aiioneni Jacobi nubes cinifuui
et culicum protinus excepisse , ctc. De Jaeot o et
Ephraiino in sua narratione silet Theophanes : de
Jacobo vero quxdam attigit Philostorgi us, ut ct
Gregorius Turon. lib. ii //is(., cap. 55.
(75) Μέρος τον τείχους. Theophanes : Μέρος
μέντοι τοΟ τείχους άπεπόρθηται , κα\ τούτο κατά
θεού συγχώρησιν. Alii codd. έπεπόνθει praderuat.
.VARIiE LECTIONLS.
·' έχίνει. έκείνη V, έκεΤνος Ρ. ·* τού οηι. Ρ. ·· τδ ευαγγελικόν. Marci, χνι, 18. ” κάν. κα\ έάν
Ρ, χα\ Β. ** βυνβλΟών Ρ. Αντιόχειας Ρ. παρακχθίσας V. τή Ρ. ·· Νήσιβι PV. ·· Νησιβι-
νών Ρν. Σάπωρις οΤδεν. ·** οί U.
7?·^ CHIIONICON PASCHALE. 72«
συγχώρτ^σιν έπ\ τω συμγέροντί, καθώς έν τοϊς έξ?,ς Λ uibi maxime commodaret, quemadmodum in se-»
δτ,λωΟήαβται. Γίνεται γάρ (74) τήν τε ·· πίλιν quenlibus exponetur. Accidit enim ut urbs inde ser-
φυλαχθήναι χα\ τους πολεμίους τοΓς Οδααιν άντέ/ε- vaia fuerit aquis hostes arcentibus, muUisque ex
σθαι, ως χαι πολλούς άπολέαΟαι. iig pereuntibus.
Oi ok xa\ τούτο πεπονΟότες ήπείλουν διά του κα- Π vero casu illo non deterriti minabantur se per
ταπεαδντος μέρους του τείχους είσελΟειν, παραστή- collapsam muri partem penetraturos , applicatis
σαντες τους έλίφαντας ένδπλους χα\ δχλον συμπείσαν- elephantis armatis, et milite excitato ut totis viri-
τες(75)έμ6ριθέστερον προσέχειν τψ πολέμφ μαγγά- bns ad bellum, omnis generis machinis adbibitis,
νοις παντοίοις μηχανώμενοι. incumberent.
Οι δέ τήν πδλιν φρουροΰντες στρατιώται νίχην έχ Verum qui In urbis praesidio erant milites, victo-
Θεού προνοίας έσχήχασιν. Τ6ν γάρ τδτϊον άπαντα riam Dei quadam providetitia adepti sunt. Loco enim
παντοίοις δπλοις έπλήρουν, χα\ όνάγροις τους πλείο- universo armatis omnis generis impleto, onagris
νας έλέφαντας άπέχτειναν * oE 6k λοιποί Iv τοις χα- complures elephantes occiderunt : exteris in fossa-
τατέλμασι (76) των τάφρων ένέπεσαν, άλλοι δλ riim uliginem prolapsis , aliis vero depulsis et re-
χρουαΟέντες άίΓεστράφησαν είς τά δπίαω, χα\ ύπέρ trocedere coactis. Cxsi sunt ex iis qui armati eraqt
μυρίους αύτών δπλίτας άπέχτειναν (77), χα\ τοίς Β supra decem millia ; reliqui fulmine dc coelo lapso,
λοιποίς σχηπτδς ούρανδΟεν δπεσεν, νεφελών τε γνο- caliginosisque nubibus, ac largo imbre, ei touitruo-
φωδων χα\ ύετου λάβρου χα\ βροντών φωναις απαν- ηιηι fragoribus adeo perculsi sunt, ut major pars-
τας έξέπληττον, ώς τους πλείονας αύτών φδβφ δια- illorum metu conciderit.
φΟαρήναι.
Πάντοθεν δ& ό νέος Φαραώ Σάπωρις στενούμενος Undique autem Sapor novus Pliarao in anguslonr
ήττατο, τοίς του φδβου χύμασι δεινώς χαταντλούμε- redactus vicius est, pavoris fluctibus miserabiliter
νος (78). demersus.
Μίλλων·· δέ χαθαιρεΙν αυτήν, τού τείχους βήγμα Cum vero proxime civitas evertenda esset, muri
μέγιστον ύπομείναντος, χαι τής πδλεως λοιπδν προ- casu hiatum ingentem facturo, deditionem factura,
δίδοιθαι μελλούτης, δρασις 291 έδείχθη (79) έν visum quoddam, eadem hora qua urbem oppugna-
ήμίρ^ι τφ Σάτπορι χαθ’ ήν ώραν έπολέμει , άνήρ τις bat, ejusmodi Sapori objectum est. Vir quida«i>
περιτρέχων εις τά τείχη τής Νιαίβης·^· ήν δέ ό mmnia Nesibina percurrebat ; referebat ille specie
φαινόμενος τώ εΓδει Κωνστάντιος ό ΑΟγουατος * ώς sua Constantium Angustum, ita ut gravius indigna-
πλεον άγβνακτεΐν τδν Σάτϋωριν κατά τών τής Νιτί- q tus Sapor, Nesibinis civibus subinde ingereret ;
6ης®· οίκητδρων, λέγοντα, ώς < Ούδέν ύμών ό βασι- < Nihil vobis profuturus est imperator : egrediatur
λευς ίαχΰει* έξελθάτω*® χα\ πολεμείτω, ή παράδοτε ille, et pugnei, aut tradite civitatem. »
τήν πδλιν. ι
Εκείνων δέ λέγοντων* c Ούχ έστιν δίκαιον παρα- Quibus ii reposuere: < Minime par est ut ab-
δούναι ήμάς τήν πδλιν, άπδντος τοΟ βαοιλέως ήμών sente imperatore nostro Constantio deditionem fa-
Κωναταντίου ταΰ Αύγουστου * ι ώς έχ τούτου πλέον ciamus. > Unde veliemenlius indignatus Sapor, e.\
άγαναχτειν τδν Σάπωριν, ψευδομένων αύτών κατά τδ viso illos mentiri persuasus : c Cur mentimini, in-
φαινδμενον έχεινω, xa\ λέγειν αύτδν ιΊνα τί ψεύ- quit, ego hisce meis oculis video imperatorem v«-
6εσ6ε· έγώ 6εωρώ τοϊς έμοΓς δφθαλμοϊς τδν βασιλέα strum Constantium per moenia vestra discurren-
ύμών Κωνστάντιον περιτρέχοντα εις τά τείχη τής tem. ι Ita Sapor varie a Deo profligatus, re infecta,
πδλεως ύμών. ι Κα\ έν τούτοις πολεμηθεϊς ύπδ τού recessit, mortem magis suis mlnliaius : qui causa
Θεού ποιχίλως ό Σάπο^ρισ άπραχτος άνεχώρησεν cognita, angeli apparitione summam in ConsUintio
θάνατον άπειλή σας τοϊς μάγοις αύτού. Μαθδντεςδέ· potentiam portendi orni nantes . ita Sapori visum
τήν αΙτίαν διέγνωσαν τού φανέντος αγγέλου συν τφ exposuerunt. Is vero ubi intellexit periculi cautam,
Κωνσταντίιρ τήν δύναμιν, κα\ ήρμήνευον αύτφ. Κα\ D timore perculsus, machinas bellicas comburi, ct /
DUCANGllNOTiE.
(74) rirezai γάρ. Theoph. : ΕύΟέως γάρ γίνεται (78) Αβινώς καταντΛού μένος, Hxc desuat apqd
τήν τε πδλιν φυλαχθήναι , κα\ τους πολεμίους τοϊς Theophanem.
θδασο νήχεσθαι, χα\ πολλούς ύπδ τού υδατος δι- (79) *Όρασις έδείχΘη, Tdipsum etiam narrat
αφθάρθαι. Theodorelus : aliter vero Theophanes et Geor^.
(75) Σνμχείσαντες. Theopli. : Εύτρεπίσαντες Hainartolus : Op^ άγγελον έπ\ τδ άχρον έστώτα
προσέχειν τφ πολέμη), μαγγανείαις τε παντοίαις. λαμπρώς έστο)ισμένον, κα\ παρά χεϊρα τδν Βασιλ/α
(76) Κατατέ,Ιμανην, Theoph. ct Georg. mona- κρατούντα Κωνστάντιον. Auctor infra , de Magis :
cbus, χαταπέλμασιν. Διέγνωσαν τού φανέντος άγγέλου σύν τφ Κωνσταν-
(77) "ΟχΛίτας άχέκτεινεν. Theopli. , δπλϊται τίω τήν δύνααιν qua quidem aliter concepit Theo-
άπέθανεν. Mox, έπέσεν. Theopli.. έπέπεσεν. phanes.
WIWJE LECTIONES.
·· τε oro. P. ·· μέλλων δέ P. Νησίβεως P, Νήσιβυς R bis. »· Νησίβεος P. »» έξελθέτω P. · iMr
«χώρησε m. R. · δέ om..?·
727 CHRONICON ‘PASCHALE. 728
quidquid ad apparatum bellicum paraverat, destrui A έπιγνου^ό Σάπωρις το3 κινδύνου τήν αΙτΓαν, έν φ4-
Imperavit, arreplaque cum suis fuga, nemine per- βω γεγονώ; έκέλευσε τά τε μαγγανιχά χαυθήναι xa\
sequente, in patriam se recepit, magna exercitus δια πρδς τήν τού πολέμου παρασκευήν ηύτρεπισεν
parte pestilentia prius absumpta. Circumfertur Vola- διαλυΟήναι. Αύτδς δΙ συν τοΓς ίδίοις φυγή (80) δ.ωχ-5-
gesi Ncsibiiii episcopi epistola, qua haec sigillatim μενο; τήν πατρίδα κατείληφεν, πρδτερον λοιμική
exponuntur. νδσα> των πλειδνων διαφθαρέντων. Φέρεται δέ έν έ-ι·
στολή Ούαλαγέσου· (81) έπισχδπου Νισίβης τδ κατλ
μέρος τούτων δηλούση
Constantio Augusto ad bellum contra Magneii- Κωνσταντ ίου τού· Αυγού στου έν τψ κατά Μαγνεν-
lium profecto , priusquam adventaret, Constantia Απερχομένου πολέμφ, πρ\ν ή φθάσαι αυ.δν
Constantii soror Vetranionem , virum illustrem , Κο>νσταντΓα ή Κωνσταντίου Αδελφή ένδύσασα Βετρα-
Kalendis Mari, purpura indutum Naisi Illyriae urbe νίωνα (82) πορφύραν Καλάνδαις Μαρτίαις είς βασι-
imperatorcra factura ac inauguratum Magnentio ad λέα έν Ναΐσω τής Ιταλίας· (8δ) Ανδρα έντιμον άν-
praclium opposuit. Constantius vero ubi ad locura έστησε τω Μαγνεντίψ πρδς τήν μΑχην. Κα\ μετΑ
Italiae quo bellum gerebatur pervenit , Vetraiiio- ταύτα φΟΑσας ό ΚωνστΑντιος έν οΤς τδποις ήν 6 πδ-
nem perhonorifice accepit , posteaque erecto in ® λεμος έν τή Ιταλία, προσεδέξατο τδν Βετρανίωνα
campi loco eminentiori, tribunali, coram exer- μετά πολλής τιμής· κα\ μετΑ ταύτα έν τφ χάμπψ
cito , ae ipso Vetranionc , orationem b.abuil Con · τριβουνΑλιον έφ’ ύψηλού ποιήσας (84), παρδντος
stantius, dixitque, par esse omnino ut imperio αύτφ τού στρατοπέδου, συμπαρεστώτος δέ κα\’ τού
potestas suprema , eaque a majoribus imperato- Βιτρανίωνος, έδημηγδρει ό ΚωνστΑντιος Ακόλουθον
ribus accepta dominctur : subditis vero longe esse cTvat τή βασιλείς τήν έςουσίαν ύπάρχειν κα\ τω έκ
milfiTS res publicas ab unica eaderaque pote- προγόνων βασιλέων διαδεξομένψ· ταύτην συμφέρεχν
BUCANGli NOTiE.
(80) τα ρυγιι. Εχ boc Cbroniei loco ficet emen· eello, p. 382; Socrates vero lib. ii, cap. 25, in If^
dare Tbeopbanem : Αύτδς δέ συν τοΓς Ιδίοις φυγή lyrico apud Sirmium a militibus levatum Vetranio-
έδίωχε τήν πατρίδα πρότερον λοιμική νόσφ nem scribit, ut el auctor Chronici : in IIUtico pa-
βιαφθαρέντες · nam post φυγή, addidimus μή*, ita lii riter Orosius. Alii autem, ut Victor, Hieronvnins
fuga arrepta , cum nemo eum consequeretur, do- C et Prosper, apud Mursam in Pannonia : apud Nais-
mum concesserit , tametsi Theophani concinat sum vero a Constantio regium insigne ei detractum
Georgius Hamartolus. l1ieronymu<<, et ex eo Prosper : apud Sirmium So-
(81) ΟναΛαγέσον. Cum liic Vologesus tempore romentis, Kb. fv, cap. 4, scribunt. Ex iis saltfra
Istius obsidionis Nisibensis esset episcopus, inde liceat colligere hocce Chronicon ex variis scripto-
baliucinaturii Tbeodoretum contendit Henr. Vale- ribus, sibi invicem non usquequaque consenlaneis,
sius ad Philostor^iuin, qui Jacobutn ea tum digni- esse consarciiialuin. Cseleriim Ναισσόν ab Atiifa
tate fuiTCCumr scribit. Verum huic objectioni liaud eversum fuisse et solo aequatum, scribit idem Pri-
iEgre reponi prHest, iwn inde omnino evinci Volo- scus in Gottbicis . ei e.t eo Theophanes loco laii-
gesum, cum baee obsidio Nisibena contigit, istius dato.
civitatis fuisse episcopum, cui forte interfuerit, anie- » (84) τφ Κάμ.τφ ΤριβουνάΛιοτ ποιήσας,
quam exstincto Jacobo, hanc esset adeptus digni- Georgiiis Hamartolus in Cbron. ms. : Έξελθών δέ
latem. iv Τριβουναλίφ ΚΑμπω, χα\ στΑς έν μέσψ έφ’ Οψους,
(82) ΒβΓρακ/ωκα. De Vetranione , seu Vetera- αυμπαρόντο; τού στρατοπέδου, etc., ubi observanda
nione, uti appellatur ab Eutropio el aliquot aliis, haec loquendi formula. Cogebantur porro milites in
multa ex scriptoribus commentati sunt Goltliofre- Campo, ac structo tribunali, inde eos alloquebatur
dus ad Pbilostorgii lib. ni, cap. 22, el Santamaii- imperator. Herodianus in Commodo : Προελθώνδέ
tius in commentar, bistor. t Κόμμο^ς, τάς τε βασιλείους θυσίας έπετέλει, χαΐ
(85J 'Er Γίαΐσσφ της ΊταΧΙας. Cod. Vatican., βήματος αύτφ είς ύψος Αρθέντος έν μέσψ τψ ^pa-
Ναΐσψ τής Ιταλίας. Sed leg. της Ιλλυρίας. Est η τοπέδψ, Ανελθών έπ’ αύτψ έλεξε τοΓαδε. Et ιη
enim iVaisux urbs lllyriie, quinque dierum itinere Alexandro Severo : ΆΘ ροί σας τους έν 'Ρώμη στρα-
expedito homini ab Istro distans, in Romanorum τιώτας, συνελθεϊν τε πάντας χελεύσας είς τδ συν-
et Scylharum limite, ut est apud Priscum in Legat, ηθες πεδίον, έπΙ βήματος Ανελθών, έλεξε τοιΑδε. De-
a quo Νάισσος appellatur, ut et a Siepbano Byzan- niquein Maximino : Συγκαλέσας πάντα τδν στρατδν
lio, et in cod. Tbeod. locis a Gotlbofredo indicatis, είς τδ πρδ τής πόλεως πεδίον προσελθων δε τής
Quod quidem oppidum in Mediterranea Dacia sta- τρίτης ήαέρας · Ανελθών τε έπ\ τδ βήμα, eic. La-
tuit Hierocles grammaticus in Notitia Provinciae: ctautius. De mortib. persecui. n. 19: Erat locus
ut et Itinerarium Burdegalense, Constantini M. ortu, extra civitatem ad millia fere tria, in cujus sminso
ut anonymus Valesianus et alii quidam volunt, no- Maximianus ipse purpuram sumpserat. Infra ; Oostu·
bilitalum , quodque oppidum postea is magnifice pefiunt omnes in tribunali, elc. Renatus Fri^Tidus
ornavit. Ναισδς vero dicitur Procopio lib. in De apud Gregoriiim Turon.,lib: ii Hiet., cap. 8, valeii-
billo Gotth., cap. 10; Zosimo, lib. iii, el Theophani liiiianiim HI interemptum ait in Campo Martio, cnm
. anno xlii Theodosii Jun· ex cod. Peiresciano : per- pro tribunali residens condonaretur ad populum. His
peram vero Νασσάν in edito : Ncessus, Julio Fir- a.ijungenda quae adnotainus in Disceplal. de Heu-
mico lib. ii Maihes. Marcellino comiti, Ammiano, domo,
anonymo Valesiano, et aliis. Νέσσος, Georgio Syn-
VARIiE LECTIONES.
• Ούολαγέσόυ P. · δηλούσις V a correctore. · τού oin. P. ·Ίταλίας. Ιλλυρίας Ducangius. ’ χολ
oifi. P. * διατάξου ένφ P.
CimOMCON paschale: 73ir
δν xi\ τώ χοινψ ύπδ μίαν έξουαίαν δ·.ο».κεΓ- Α siale rile administrari , et alia »d gemis ronsen-
lOie xi δημίσια καΐ δσα τούτοις ά/:(5λου0α. tanea.
Έν π3σι δΙ (85| τούτοις ήν ό Θε6; μετά Κων- Caelerum ιη hisce omnibus Dens erat cum
σταντίου, εύοδών αύτοΰ τήν βασιλείαν/Ην γάρ χα\ Constantio , illiusque imperium secundabat. U
σύτδς πολλήν φροντίδα ποιούμενο,· υπέρ τών Έχκλη- enim summam Christi Ecclesiarum curam habuit
σιών του Χριττοίά, Τδν δέ Βετρανίωνα βασιλεύσαντα Vetranionem vero post decimum mensem quam
μήνας δε'χα χατά τήν προειρημένην δημηγορίαν ό imperaverat, secundum pnediclam illam concio-
^Κωνστάντιος άποδύσας την πορφύραν χατ'.αύτδν τδν· nem , purpura exutum, eodeiii tempore mensa
* χαιρδν τραπέίης αύτω πρδς έστίασιν κοινωνίαν παρ- sua dignatus est Constantius , summisque hono
έσχετο χα\ μετά πάσης 292 δορυφο- ribiis et multo comitatu , ac mullis benevolentiae
ρίας ^ (86) xa\ πολλών χαρισμάτων άπέστειλεν αύ- significationibus illum prosecutus, Prusam Bithy-
τδν έν πόλει Πρου σιάδι (87) τής Βιδυνίας βιάγειν, niae civitatem amandavit, ubi ad viiae usum ne-
λαμβάνοντα άννώνας χα\ χελλαριχά δαψιλώς. Xpi- cessaria illi omnia, annonas et cellarienses spe-
στιανδς δέ ών ό Βετρανίων, χα\ παραβάλλων έν τή cies copiose suppeditavit. Vetranio vero uti Chri·
Έ-χχλησία έν συνάξεσιν, έποίει έλεημοσύνας πένησι, stianus, ac 1η Ecclesiae sacris liturgiis assiduus,
τιμών και το·:>ς τής Εκκλησίας προεστώτας Ιιος τε· ® in egenos eleemosynas erogabat , et Ecclesias
λευτής αύτοΰ. praesules usque ad mortem coluit.
Ίνδ. 0'. ιδ\ ύπ. Σεργίου (88) x«\ Νιγρινιανοΰ. A. C. 35L (A. a M. C. 5859.) xiv. Ind. ix.
Sergio et Nigriniano coss. [01. Iph. ] 3.
Κωνστάντιος Αύγουστος μδνος βασιλεύων Γάλλον Constantius Augustus, solus imperans, Gallum
Ανεψιδν αύτοΰ κοινωνδν τής αύτοΰ βασιλείας Καίσαρα patruelem consortem imperii Caesarem reniiii-
άνηγίρευσεν, μετονομάσας (89) αύτδν Κωνστάντιον, tiavit, dato illi Constantii cognomine! Idibus Mar*
Ιδοις Μαρτίαις (90) χα\ έν τή χατά τήν Ανατολήν tiis, ac Antiochiam in Orientem misit, Persis tum
ΤΑντιοχείςι άπέστειλε, τών Περσών έπιχειμένων. ingruentibus.
Τδ σημειον (91) τοΰ Σταυροΰ τοΰ Χριστού ώφθη έν Signum crucis Christi eadem tempestate Hie-
Ιεροσολύμοις χατά τούτον τδν χρδνον, ώρα ήν ώς resolymis in coelo apparuit, sub horam tertiam,
τρίτη, έν ήμέρα Πεντηκοστή, φωτοειδές τεταμένον Nonis Maii , ipso Pentecostes die , luminis inslar
Νώναις Mαtα;ς έν τφ ούρανώ άπδ τού δρους τών protensum a monte Olivarum usque ad Golgotha,
Έλαιών έως τοΰ Γολγοθά, έν ζ) τίπψ έσταυρώθη ό quo loco versus orientem Christus ost crucifixus^
Κύριος κατά *Ανατολά;, δθεν άνελήφθη ό Κύριος χύ· ^ unde assumptus est Dominus : corona caeb rum
χλφ τοΰ φανέντος τίμιου σταυρού, στέφανος ώς** ή iridis speciem praeferente venerandam istam cru-
ίρις (92) τδ είδος έχων. Κα\ τή αύτή ώρφ (95) ώφθη cem ambiente. Eudemque hora Constantio Au-
Iv Παννωνί^** Κωνσταν;ίφ τώ Λύγούστω χα\ τώ συν gusto in Pannonia , et qui curo eo erat exercitui,
DUCL^NGII NOTiE.
(83) *Er itCiCi 8έ. An ex Ariano quodam seri- clierium. po$t Sergio efiVi^rinifliio., 'Laterculus deni-
piore ista hausit auctor Chronici, cum Constantius que praefectorum urbi, Magnentio et Gaisone,
fidei catbolic.ae hostis acerrimus, Arianam ha resim (89) Μετονομάσας, Victor Schotli ; Cujus nomen
obstinatius tueretur, Catholicis omnibus infestissi- suo mutaverat.
mus, tametsi simulata pietate supplicia vel poenas (90) Ίδοις Μαρτίαις, Ita Idatius, Prosper, et
Don adhiberet. Unde Hilarius : iVoit dorsa ca»dit, sed alii.
xenirem palpat : non proscribit ad vitam, sed trudit (9i) Td σημειον. Exstat epistola sancti Cyrilli
in mortem : non trudit carcere ad libertatem, sed in· Hierosol. episcopi de hac crucis visione ad Conslan-
tra palatium honorat ad servitutem, etc. Infra : Novo lium imp., de qua quidem cruce agunt passim scri-
inauditoque ingenii triumpho de diabolo vincis, et sine plores, ac in primis Philostorgius lib. iii, cap. 26 ;
martyrio persequens, D Sozomemis, lib. iii, cap. A; auctor Vitai S. Arle-
(86) Αορνρορίας, Sic reposuimus, cum editum mii. etc. At cum id accidisse die festo Pentecostes
esset δωροφορίας. dicatur, qui anno cccu, in xix Mali incidit, qii> fieri
(87) Προνσίασι, Philostorg. Προυσίαν τής Βιθυ- potest ut iii Kal. Fobr. eodem anno contigerit, quod
«ίας. Ita etiam Georgtus Hamarlolus ; sed et alii. vult Idatius, ita scribens : Et apparuit in Oriente
Prusam duplicem fuisse in Bithynia observat Sir- signum Salvatoris die iii KaL i^ebruarias, luna
iiiondusad aidonii lib. ii, epist. 2. Alia est Προύσα, · xxviii.
alia Προυσιάς, quam in Honoriadis provincia statuit (92) Στέφανος ώς ή Τρις- Sueton. in Augusto ,
Notitia Leonis imp. rectius scripsit. Προυσιάδα in cap. 95 : Hepente liquido ac puro sereno circulus ad
Themate Buccellariorum, olim .Maryandevorum pro- speciem coelestis arcus orbem solis ambiit. Ubi con-
vincia dicta, statuit Constantinus Porphyrogen., sulcndus Casauboniis.
lib. II Themat, (93) Kal rjj αύτ?} (bprji. Sed id neque verum esse
(88) Σέργιον. Hic annus varie consignatur. Fasti potest, cum Mursense piielium contigerit sub lineni
Idaliani, Prosperi et Victori! , post consulatum Ser- autumni , ut est apud Julianum orat. 1, vel certe iv
mi et Nigriant habent; Vossiani. ot μετά υπατείαν Kal. Octobr. eodem anno, ut idem Idalius scribit :
Οργίου χα\ Νιγρινιανοΰ ; Savilliani, τοίς έομενοις, His coss. bellum Magnentii fuit Morsa die iv KaL
ubi legendum forte τοίς δεομένοι:. Fragmoittiim Octobr,
Fastorum, et Paschalis centum annorum apud Bu-
VAIUiC LECTIONES.
• τδν oin. Γ.
δωροφορίας R. ** Προυσιάίτι Γ. ** Malim ώσεί. ** Πανωνίφ ΡΥ·
731 CHRONICOX PASCHALE 73i
Tisa est in bello contra Magnemluin : cunH|ue
coepisset Constantius cum illo confligere ad urbem
Mursam , Magnentius victus cum paucis in Galliam
i*uga evasit.
Constantius autem, qui et Gallus, prxdicli s
Csesar, in Oriente et Antiocliiae moratus est.
CCLXXXIII Ohjmpiai.
A. C. [OL Iph.]
55i. XV. Ind. x. Constantio Augusto
\n ct Constante Caesare coss. A.
555. XVI. Ind. xi. Constantio Augusto
YlII et Constante Caesare II coss. 1. ^5.
55i. xvn. Ind. xii. Constantio Augu-
sto IX cl Constante Caesare Ili coss. i.
Hoc anno , Magnentius rursum ad
Mustum Seleucum praelio congressus,
vicius, solus in Gallias Lugdunum con-
fugit, ubi, occiso fratre suo, se quoque
ex a. d. IV Idus Augusti interfecit.
555. xvni.. Ind. xiii. Arbetione et Lol-
liano coss. 3.
Hoc anno Gallus, qui et Constantius, Caesar,,
per calumniam , quasi praeter voluntatem Con-
stantii Augusti praefectum praetorio et quaestorem
interfecisset , Antiochia accersilus , in Iso insula
sublatus est. Constantius Julianum Galli Constantii
fratrem purpura induit, et Caesarem renuntiavit
A ούτώ στρο,τώ ίντι έν τφ χατά Μαγνέντιον πολέμφ,
χα\ άρξαμένου Κωνσταντίου νικάν , Μβιγνεντίου
συμβαλόντος *· αύτφ περ\ την λεγομένην Μοϋρσαν
“πόλιν, ήττηθε\ς ό Μαγνέντιος δφυγεν εΐ; xijv*· Γαλ-
λίαν μετ’ όλίγων
Κωνστάντιος δΙ ό κα\ Γάλλος ό προειρημένος Kai-
σαρ έν τή Ανατολή χα'ι έν Άντιοχείί^ι διήγεν.
σΛΫ "ΟΛνμπιάς,
Ίνδ. ι'. ιε'. ύπ. Κωνσταντίου Αύγουστου τδ (9ί)
χα\ Κώνσταντος Καίσαρος.
Ίνδ. ια'. ις'. ύπ. Κωνσταντίου Αύγουστου τδ η* (95)
κα\ Κώνσταντος Καίσαρος τδ β'.
Ίνδ. ιβ'. ιζ'. ύπ. Κωνστάντίου Αύγουστου τδ 0' (90)
χαΐ Κώνσταντος Κα^σαρος τδ γ'.
® Έν τούτψ τψ Ιτει (97) Μαγνέντιος πάλιν συμΟα-
λών ένΜδντφ*· Σελεΰχφ (98), ήττηΟε\ς έφυγε μένος
έν Γαλλίαις εις ΑουγδοΟνον ττέλιν, κα\ δτε τδν ίδιον
άδελφδν έσφαςεν '·, τότε χα\ έαυτδν άνείλεν πρδ τεσ-
σάρων Ίδων Αύγουστου (99). *
Ίνδ. ιγ'. ιη'. ύπ. Άρβητίωνος χα\ Αουλλιανοΰ (I).
Τούτφ τφ Ιτει Γάλλος δ χαΐ Κωνστάντιος, ΚαΓσαρ
δ)ν, έχ διαβολής, ώς παρά γνώμην Κωνσταντίου τον
Αύγουστου 293 Επαρχον (^) πραιτωρίων
χα\ χυέστωρα (δ), μετασταλε\ς (4) ΰπδ τής Άντιο-
χέων ύπδ Κωνσταντίου του Αύγουστου έν Ίστρω*·
τή νήαψ (5) άνηρέθη. Κα\ Ίουλιανδν τδν άδελφδν του
DLCANG11 NOTif;.
(94) Τό Γ. Leg. ε'. Ita enim Fasti omnes, Comtan·
tio V et Constantio Ccesare, Paschalis laterculus cen-
tum annorum : Constantio V et Constantio Juniore.
Victorius, Senator, ct leges aliquot Cod. Theod.
ut et hoc Chroniron, Constantio V et Constante. At
laterculus praef. urbi : Decentia et Paulo, ex parte
scilicet Magnentii. Apud Holstenium, xa\ Κωνσταν-
τίου ναίου τδ κ' scribitur. Fasti Vossiani, χα\ Κων-
σταντίου ναίου τδ α\ Rectius si scribatur νέου.
(95) Td η'· Leg. τδ Sic enim prHer Fastos,
Socrates lib. ii, cap. Si :Ένύ7τατεία τοΰ Κωνσταν-
τίου τδ ExTCv, Κωνσταντίου του Γάλλου τδ δεύτε-
ρον. At pro Constantio Caesare, Constantem etiam
legunt aliquot Leges Cod. Theod. Victorius et Se-
nator, utcl in aliis ejusdem Galli consulatibus, adeo
ut promiscue sic appellatum vero simile sit.
(96) Τό &. Leg. τδ ζ quomodo Fasti ontbes, ubi
Cod. Theod. Victorius et Senator pro Constantio
Caesare Cqnstantem jiraeferunt, uti monuimus.
(97) 'Er τούτφ τφ icet. Perperam annus necis
Magnentii his coss. ascribitur, quae accidit Con-
stantio VII et Constantio Caesare coss. ut est apud
Socratem, lib. ii, cap. i7, et Idatium in Fastis, qui
diem consi^avit iii Id. Aug. contra quam auctor
Chronici qui iv habet : His coss. Magnentius se tn-
terfecit in Galliis apud Lugdunum die iii Id. Aug. At
Decentius frater Magnentii laqueo se suspendit xv
Kal.Sept. Ubi Scaliger : Valde, inquit, turbant illi
scriptores, dum alius Mursam in Gallia ponit (So-
crates loco laudato), alius Magnentium puncto tem-
poris in agrum Lugdunensem volasse scribit. Atqui
C auctor noster soium fugisse scribit, nec omnino
abludit Orosius. Sed fidern non meretur Georgiui
llaniartolus, qui matrem etiam et fratrem prius
occidisse scribit, Uimetsi Oecentium Caesarem laqu^
se suspendisse mox addat : quo turpi et ignomi-
nioso mortis genere Maximianum Herculi um imp.
Titam* detestabilem finiisse scribunt Cusebius, lib.
viiiextr. ; Lactantius, lib. De mortib. persecut.
n. 50, et Victor in Epitome.
(98) 'Er Μούστφ XeJsvxq}. Sic cod. Valican.
Editio vero Scalig. Έν Μούρφ Σελεύχφ. Socrates,
Μιλτοσελεύχω, ubi codd. alii Μορτοσελεύχψ rectius
praeferunt. Est enim mons Seleuci, ut vertit Epi-
phanius Scholasticus, cujus loci meminit Itinera-
rium Hierosolymitanum. Georgius llaniartolus ha-
bet tantum έν Σελεύχφ . Vide Sirmondiuii ad Si-
donii epist. 6, lib. v.
(99) Ίδώr Αύγούστον. In hac voce, uti in Prae-
fatione diximus, Holstenii codex desinit, qui caetera
D deinceps esse continuatoris monet.
(I) AovAAiarov. Fasti Idaliani, Arbitioneet Lol-
liano : alii, Arbetione.
(il) ''E^apxor. Domitianum.
(5) Κνέστωρα. Montium. De utriusque caede agunt
Ammianus, lib. xiv ; Pbilostorgius, lib. iii, cap. 28;
Socrates, lib. ii, cap. 29, et alii.
(4) ΜετασταΛείς. Hieronymus in Cbron. sollici-
tatus a Constantio, quod idem valet.
(5) 'Er Ί<τφ rjj η\σφ. Sic etiam editio Scali-
geri. At Holstenius in Nolis ad Stophanum legit έν
•Ίστρω τή νήσω, aitque auctorem Chronici id ex
VAUIiE LECTIONES.
νικάν Μαγνεντίου om. P. συμβάλλοντο; P. τήν om. P. όλίγον V. Μόντφ Wesse-
lingitis ad Anloninum, png. 557, cum Theophane, pag 57, D, ex codicibus corrigendo, Μ;ΰτ:φ PV..
έσφαςεν άδελ:^δν P. Ίσφ P.
•J33 ΓΗΒΟΝΙαΟλ
αύ του Γάλλου του χα\·* Κωνσταντίου πορφύραν έν-
έδυαε\·, και ■* Κα{ααρα ιιροεχειρίσατο πρ6 η' Ίδών
Όκτιοβρίων (Τ>), δους αύτψίπρ^^ς γάμον Κίονστάντιος
Αύγουστος τήν έαυτοϋ άδελφήν Έλivηv, κα\ άπέστει-
λεν αύτοΰς έν Γαλλίαις.
'ΌΛυμπιάς.
Ίνδ. ιδ' (7). c6'. ύπ. Κωναταντίου Αύγουστου τδ
4* (8) κσΐ Ίουλιανοΰ Καίσαρο^.
*Επ\ τούτων (9) των ύπάτων, μην\ Πανέμω α',
ΤίμοΟίου του άγιου μαθητου γενομένου Παύλου του
άτοστόλου, έπισκδπου τε πρώτου*· χειροτονηθέντος
έν Έφέσφ τή; Ασίας, τά λείψανα ήνέχΟη έν Κων-
σταντινουπόλει αύν πάστ) τιμτ), χαΐ άπετέΟη είς τους
Αγίους Αποστόλου; υποκάτω τής άγία; τραπέ^ης.}
Ίνδ. ιε'. χ'. ύπ. Κωνσταντίου Αύγουστου τδ ια' (10)
χα* . Ίουλιανου Καίσαρος τδ ·· β\
Έπι*' τούτων (II) των ύπάτων μην\ Δύστρω γ'
ήνέχθη έν Κωνσταντινουπόλει τά λείψανα των άγίων
Λουκά κα\ Άνδρέου των Αποστόλων σπουδή Κων-
σταντίου τού Αύγουστου μετά σπουδής κα\ θεοσε-
βειας ψαλμο>δίας τε κα\ ύμνολογία;, κα\ άπετέΟη ■·
είς τού; Αγίους Αποστόλους.
Κωνστά'/τιος Αύγουστος είς τήν έαυτού είχοσαετη-
ρίδα *· μετά ττολλής φαντασίας χα\ παρατάςεως είσ-
ήλθεν εν 'Ρώμη (12)· συνεισήλΟεν δέ αύτψ χα\ ή
γυνή αυτού Εύσεβία·^ ή βασίλισσα, χφ\ έττοίησαν
ή μέρας ιβ* έν τή 'Ρώμη.
PASCHALE.
i fx a. (]. VIII Idus Octobres, cu! in matrimonium
collocavit Constantius Augustus sororem suam
Helenam , illosque iii Gallias misit.
CCLXXXJV Olympias.
A. e. [Ol. Ipli.]
55G. λίχ. Ind. xiv. Constantio Augusto
^ et Juliano Csesare coss. A.
Ilis coss. mense Panemo’, dic 1 sancti
Timothei discipuli quondam sancti Pauli,
ac primi Ephesi in Asia creati episcopi ,
rcliqui.c Constaiitinopoliro cum summa
veneratione delatse, in aede Sanctorum
Apostolorum sub ipsa sacra mensa repo-
sitae sunt.
557. XX. Ind. xv. Constantio Augusto
XI et Juliano Caesare II coss 1. 284.
Ilis consulibus mense Dystro, die iii,
Constant inopoliin allatae sunt reliquie
sanctorum Lucae et Andreae apostolorum ,
cura Constantii Augusti , curo venera-
tione et cultu , ac psalmorum et hymno-
rum cantu , depositaeque sunt in xde
Sanctorum Apostolorum.
Constantius Augustus propter vicen-
nalia sua multo cum apparatu et comi-
tatu Romani venit , et cum eo uxor ejus
Eusebia Augusta , Romaeque morati sunt
dies XIV.
DUCANGIl ΝΟΤΛ;.
eorum sententia scripsisse, qui Istrum (liiviuin hoc
Pico prope Istriani alio ostio in Adriain cllluerc cre-
iliderunt. Scymnus Chius :
'0 "Ίστρος Λοταμός
Κατέρχεται άχό των έσηερίων τό-τωκ,
ix€oAI}r αέ>τε στόμασι ποιούμενος.
Awrl di σχιζόμενος j κ' είς τϊ\ν Άδρίαν^έει.
EtEardanas Heracleota, quem eumdem cum Scym-
no folani qnidaro ex eruditis :
*Entot t9 καΐ των έντός είς τόν Άδρίαν
ΑτηπΓάτηΐλ, lih. ιιν, m hirta prope oppidum Potam
Gunum tradit; Socrates, lib. ii, cap. 34;
S«i£04¥{cmis lib. IV, eap. 7; Eutropius et Ida-
tiiD^in itiiuiia Fianona^ (|ΐ],τϊ urbs est maritima Islriie
p{okMia.;o clPlhdo, lib. ii, sect. 25. Quod veroauctor
Clironid iv τ^νήσφ siihlaium ait, Issam forte
MUellirxenl Daliiiaiiai imsularn, de qua copiose egit
tiieiiia lib. i Oe rtyno DalmatiiB et CrontUe^
19, nliirelcptiis primo, de inde translatus Fla-
iitii atti, ibi inirfKicMis fuerit. Ίστρου oppidi mcnii-
. jkit Suneoii Logotheta in Chmii. ins. (luod ύπδ Mt-
^ -ii . ouiditiiiii aiL Ccorgiui^ Hamartolus in Chron.
-itd de tajtle Galli : Τούτον ^ταπεμψάαενο; ό
τΐΐρ\ θάλαμον αύτην νήσον λναιρε-
UiMvaev. Γί'ΐ fi*rU3 Icg, περ\ Φλανώνα τήν
ί
ι
(C) Πρό η* ΕΙδών'Οκτωδρίων. Idalius, Ammia-
nus, lib. XV ; Socrat. lib. ii, cap. 54, cl Zosiiiiiis,
lib. III, scribunt Julianum raciuin CiBsareiii vm
Iduum Novembrium : ex quibus emendandus au-
ctor Chronici. Joelcs C.TPsaris functum dignitate an-
nos IV, et menses vi, ait, id est ab vi Noveiiibr. ad
aiiii. cccLv; ad id tempus qno imperator in Gallia
proclamatus est circa inensein Aprilem aut Ifaiaoi
anno ccci.vi.
(7) 'Ινδ. ιδ*. Hoc tum primum annocccLvi. In-
dictionis vox occurrit in (lodice Theodofiiano. lege
2, de legatis, qua* ita subscribitur : xviiildL Mr.
nted. indictione xv, Constantio A. Vili H Jmiimm
Caesare coss. Ubi tamen legendum vidrlnr MlbSMme
J xiii, cum hoc anno cccLvi f‘gnmniinf TMI «na.
fuerit cum Jiiiiano.
(8) Τό t·. Scrib. τδ η'. Ite Fasii cf CoA. TkmrL·
(9) Ί:πΙ τούτων. Idatiut hoe mm ii ntet nd
Kal. Junii.
(10) n ia\ Leg. θ'. SIe
llulslen.
(H) ΈπΙ τούτιαν. iiifmm ΑΛλ Ad· tdil. f
luecaddiemv Λοη. Jbrti.naBndt .
sis refert, contra qnaniama·’ ri ;«v
Vide CoJutemiflip^M έΐΐιιήκ. lik. m. wsr : j.
^^(\^yEv·pύψ9.mmwmmUε^ L. -
ConstaniiM Ai§. Kmm m Etd. Muu.i ^
xxxf. CIn
*
?trr. 4
^ -ρώτον P.
rV.
VARliE LECTiOm
*· τδ om. R. «
735
CHRONICOX paschale:
736
A. C. [01. Iph.] A
S58. XXI. Ind. I. Daliai.io cl Ccrcnle
coss. 2.
359. xxii. Iiid. ii. Euscbio ei Ilypnlio ^
coss. 5.
His coss^ mense fTyperberelaeo Nico-
roediaR ingens el vehemens terrae molus
accidit circiter horam tertiam noctis : ac
civitas concidit, et deleta est. unaque
fum aliis ipse urbis episcopus, Cecropi us^
nomine, oppressus est.
Gratianus Valentiniani Clius ex a. d. x
‘ Kalend. Junias natus est. Et hoc ipso
anno primum processit Constantinopoli
praefectus Romae , Honoratus nomine , ex
a. d. III Idus Septembres. B
CCLXXXV Olympias.
300. xxiii. Ind. iii. Constantio Augu*
sto XII et Juliano Caesare 111 coss. i.
Hoc anno, mense Periiio, die xv, ma-
gna ecclesia Consiantinopoleos dedicata est.
Macedonius episcopus Constantinopolitanus pro-
pter mulla Ipsius propria crimina exauctoratus
est. et in locum ejus subrogatus Eudoxius mense
Audynaeo , die xxvii. praesentibus episcopis lxxit,
Mari scilicet, Aeacio, Georgio, Serra, Uranio,
Theodosio, Eusebio, Pegasio, Leoniio, Curione,
Arabiano, Asino , Philolheo, Gerochio, Eugenio,
Elpidio, StL>phaiio, Heliodoro , Demophilo , Ti-
motheo. Exeuresio, Megazio, Mizonio, Paulo,
Evagrio, Apollonio, Phoebo, Theophilo , ,Pro- ^
Iasio, Theodoro, Heliodoro, Eumathio, Syne-
sio , Ptolemaeo, Eu tyche, Quinto, Alphio, Tro-
phimo, Eulycbio, Basilisco, Theomnesto. Velra-
nione , Philippo , Anaslasio , Maxentio , Po-
Ίνδ. a. xa ύπ. ΔατιανοΟ (13) xa\ Κερεαλιου.
Ίνδ. β’. κ?'. ύπ^,Εύσεβίου χα\ Ύπατίου.
Έπι τούτων των ύτάτων μτ,ν\Ύπερβερεταίω μέγσς
γέγονε χα\ σφοδρδς σεισμός (14) έν Νικομήδεια περ\
ώραν γ' νυχτερινήν. Κα\ ή πύλις κατέπεσε κα\ δι-
εφθάρη, έν οΤς χο\** συναπώλετο ό τής αυτής πδ-
λεως έπΙσχοπος Κεχρδπιος τοΟνομα.
' Γρατιαν?*ς (15) υΐδς Ούαλεντινιανου*· έγεννήΟη
πρ6 ι* Καλανδών 'Ιουνίων, χα\ αύτω τϋ έτει (16) έν
πριυτοις ^προήλθεν έν Κωνσταντινουπδλει έπαρχος
'Ρώμης (17) όνύματι Όνώρατος πρ6 Υ Ίδών Σε-
πτεμβρίων.
(Τπε' ''ΟΛνμπιάς.
Τνδ. Υ (18). χγ'. ύπ. Κωνσταντίου Αύγουστου τδ
ςβ' (19) καί Ίουλιανοΰ Καίσαρος τδ γ'.
Τούτφ τφ ίτει μην\ Περιτίω ιε' χαθιερώΟη ή με-
γάλη Εκκλησία Κωνσταντινουπόλεως.
294 Μαχεδόνιος Κωνσταντινουπόλεως έπίσχοπος
χαθηρέθη έπ\ πολλοΤς Ιδίοις αύτού έγχλήμασιν, χτΧ
κατέστη άντ' αύτοΟ Εύδόξιος (20) τής αύτής Εκκλη-
σίας έπίσχοπος, ένθρονισΟε\ς μην\ Αύδυναίψ κ^*
παρουσία έπισχόπων οβ' (21), Μάρι,Άχαχίου
Γεωργίου, Σ·^όα, Ουρανίου, Θεοδοσίου, Εύσεβίου,
Αεοντίου, Κυρίιονος. Άραβιανου, Άσίνου, ΦιλοΟέου.
Άγερωχίου Ευγενίου, Έλπιδίου, Στεφάνου, Ήλιο-
δίόρου. Δημοφίλου, Τιμοθέου, Έςευρεσίου, Μεγασίου,
Μειζονίου, Παύλου, Εύαγρίου, Άπολλο)νίου, Φο'βου,
Θεοφίλου, Προτασίου, Θεοδώρου, 'Ηλιοδώρου, Εύμα-
θίου, Συνεαίου, Πτολεμαίου, Ευτυχή, Κύντου, Άλ-
φίου, Τροφίμου, Εύτυχίου, Βασιλίσκου, Θεομνήστου,
Βετρανίωνος, Φιλίππου, Άναστασ ου, Μαςεντίου, Πο-
DUCANGII NOTiE.
(13) Aartarov. Victorius, Titianus : Cerealium
\ero Κερέλλιον Fasti Savilliani : Vossiani Καράλ-
'7iov perperam voc4int.
(14) Σεισμός. Hunc terrae motum ad annum
iCccLViii referunt Victor| Schotti in Pio, Ammianus,
lib. XVII ; Hieronymus in Cliron.; Socrates, lib. ii,
eap. 31 ; et Idalius, qui diem notat νι>ι Septembr.
de quo agunt praeterea Libanitis in Monodia; Oro-
sius, lib. VII, cap. 29; et alii. Vide Scaliger. ad
Chron. Eusebii, et Gotthofredum in Chronol. Cod.
Theod.
(15) ΓΓαηανός. Aliter Idatius hoc anno quoad
diem ; His coss. natus est Gratianus filius Augusti,
Valentiniani die xiv. Kal. Maias.
(16) Αϋτφ τφ §ret. Totidem habentur in Fastis
Idalii, qui in mense et die processus Chronico non
^nsentit : Et ipso anno primum processit Constan·
tinopolim prcefectus Urbis nomine Honoratus, die iii
Id. Decembr. lla alibi semel ac iterum Constantino·
polim pro Constantinopoli usurpat, vocem vero prt-
miim. έν πρώτοις, hic exponitur.
(17) Ρώμης. Idallm, prcefectus urbis, nude, sci-
licet Constantinopolitanae, ut est apud Socratem,
lib. II, cap. 41, cl Sozomenum lib. iv, cap. 23, non
Romae, ut auctor Chronici. Hicronvmtis in Chron. :
Honoratus ex praefecto proitorio Calliarum primus
Constantinopolis urbis praefectus factns.yide omnino
ad himcce Chronici locum Jacob. Gouhofrediiiii ad
leg. 16 Cod. Theod. de pnelorib.
(18) '/rd. γ. Huic indictioni congruit tex II
Cod. Tlieod. de cursu pubi, qux* data dicitur Kal.
Docembr. ind. iv.
(19) Td ιβ'. Scrib. τδ i'. lla Fasti omnes, et Am-
mianus initio libri xx , consulatu Constantii decies
terque Juliani , etc.
(20) Εύδόξιος. Philostorg. lih v, cap. 1 ; Theo-
dorit. lib, ii. cap. 26 , 27, el alii.
(21) Παρονσίςι έπισχόηων οβ". In concilio sci-
Ticet Constanlinopolitano . cui adfuere qui hic re-
censentur episcopi, .subquorum praesentia aedhteata
est magna ecclesia.
(22) Mdpi, Ακακίου. Ita edidimus , com perpe-
ram scriptum esset apud Scaltgenini, etiam in
cod. Vaticano Μαριαχεσίου. Utriusque, Haris sci-
Hcet et AcacH, in concilio ConstantinopoKtano me-
minit Philoslorgiiis lib. iv,cap. 12, el lib. v. cap. 2,
ut c.;eieros omittam, quos hic laudat Golihu-
fredus.
VARliE LECTIONES.
·· κα\ om. P. ** Ούαλεντινιανού Ρ. ·· Καίσαρος om. P. ·* Μάρι 'Ακακίου Ducangius, Μαριακεσίου PV.
Γερωχίου P.
/
^737 ClIROXICON PASCHALE
λ>€ΰχτου, Γρατιανοΰ**, Ακοντίου, Μητροδώρου, EO- A lycucto, Trophimo, QEcumcnio, Grnliano, Leon-
αταθίου,Ίουνιανοΰ, Τροφίμου, Οιχουμΐνιου, Μηνοφί- lio, Melrodoro, Euslalhio , Joviano , Menopbilo^
λου, ΕύηΟίου κα\ τών λοιπών. Evetheo, cl caleris.
Έπ\ της αυτής συνδδου τών έπισχόπων, ού μετά 1η eadem synodo episcoporum non posl mullos
πολλάς ήμέρας του ένθρονισΟήναι τ6ν Εύδδξιον έπί- dies ab inauguratione Eudoxii episcopi Coiistan-
οκοπον Κωνσταντινουπόλεως, τά 1γκαί>ια (23) της linopoleos, enc%iiia magnae ecclesiae ejusdem ur-
μεγάλης Εκκλησίας τής αυτής πόλεως έτελέσΟΙη δι* bis celebrata sunt, anno tricesimo quarto plus
έτών λδνμιχρφ πρόσο)*^ άφ* ου θεμελίους κατεβάλε- minus, ex quo fundamenta Constantinus victor
το'· Κωνσταντίνος νικητής, σεβαστός. Έγένετο δέ ·· Augustus jecerat. Ada sunt autem illius encaenia
xa\ τά έγχαίνια αυτής έπ\ τών προχειμένων ύπάτων his consulibus ex a. d. xvi Kalend. Martias, qui
πρδ ις*' Καλανδών Μαρτίων, ήτις έστ\ μηνδς Περί- dies csl mensis Perilli xiv. Ad ea encaenia impe-
τίου ” ιδ'. Εις τά έγχαίνια προσήγαγεν ό βασιλεύς ralor Constantius Augustus munera multa , cl-
Κωνστάντιος ΑΟγουστος άναθέματα” (24) πολ)^ι, melia aurea et aigenlra ingentia, gemraisque et
κuμήλια χρυσά xa\ άργυρά μεγάλα και διάλιθα χρυσ- ^uro intextas pro altari mappas contulit. Prae-
υφή ·· άπλώματα του άγίου θυσιαστηρίου πολλά, lerea pro ecclesiie januis varia aurea vela : et pro
Izi μήν και εις τάς θύρας τής έκχλησίας άμφίθυρα ^ exterioribus vestibulis alia rursum vela auro con-
}(ρυσά 0ti9opa xol είς τους πυλεώνας τους έξω χρυσ- texta et variegata. Mulla enim beneficia magnilice
υφή·· ποικίλα* ώς πολλάς δωρεάς έχαρίσατο φιλοτί- largitus est, cum in universum clerum, tum in
μως τότε παντ\ χλήρψ χα\ τφ κανόνι τών παρθένων religiosarum virginum ac viduarum collegia , et ui
χλ\ τών χηρών χα\ τοίς ξενοδοχείοις. Κα\ είς διατρο- xenodochia. Ιη praedictorum vero tum pauperum,
5ρήν τών προειρημένων κα\ τών πτωχών χα\ όρφανών lum orphanorum , ac captivorum , seu in cairee-
χα\ φυλακών σιτομέτριον προσέθηχεν πλείονος μέτρου ribus detentorum alimenta, diarium majus con-
«υπέρ ό πατήρ αύτοΟ Κωνσταντίνος·; cessit quam pater ejus Constantinus erai elar-
gitus.
A. C. ' [01. Ipb.]
Ίνδ. θ', κδ'. ύπ. Ταύρου χαΐ Φλώρε ντ ίου· οΟΙ. (A.a Μ. C. 5869) χχιν. lud. ιν.
Αρχή τετάρτης ίνδικτιώνος (25) διά τήν άπαγ- Tauro et Flort niio coss. 1. 285.
γελΟεισαν αύτφ άταξίαν Ίουλιανοΰ Καισαρος, έλθών Itieunle ιν indictione , Constantius Augustus,
είς Μόμψου ·· κρήνας (26) έν πρώτη μονή άπδ cum propter nuntiatam sibi Juliani Caesaris rebel-
ΤαρσοΟ Κιλικίας, καΐ πρότερος ^· είληφώς τh άγιον ^ lioneui Mopsuennas venisset, in prima a Tarso
^άπτισμα παρά Εύζωΐου έπισκόπου Άντιοχείας με- mansione ab Euzoio Antiochiae episcopo, ipso in eam-
τασταλέντος έν τή αύτή μονή ύπδ του αυτού Κων- dem mansionem evocato , suscepto prius baptismo,
σταντίου, μεταλλάττει τδν βίον Κων- moritur mensis Dii, seu Novembris die manno
στάντιος Αύγουστος μην\ Δίψ (27) γ' έτους Άντιο- juxta Antiochenos cdx, indici, v, redditae pacis Ec-
χείας υΐ' ίνδικτιώνος ε% ειρήνης τών Εκκλησιών (28) clesiis anno L , praedictis Tauro et Florcnlio
έπιλαβομένου έτους ν', τών προειρημένων ύπάτων coss.
Ταύρου και Φλώρε ντίου·
DUCANGII mTJE.
(23) 'Εγκαίνια. Vide nostram ComtantinopoUm txaita pceni$ Deo ingeris. Vide Gotthofred. ad leg,
CMst., lib. 111, n. 2. 5. Cod. Theod. de paganis.
(24) 'Αναθήματα. Quae sunt totidem ConsUntii (25) 'Αρχή τβτάρτης Ird. Imo v, ut observat
pietatis argumenta, quam C£teroqtiin commen- Scaliger ad Chron. Eusebii. pag. 236.
dant sanctus Cyrilliis in epistola ad Constantium (26) Md\Jrov κρήνας. Hieronymus in Epitaphio
de cruce in coelo visa Hierosolymis, in qua εύσεβέ- Nepotiani , in Mopsi viculo inorttnnn ait. Aiinnia-
στατον vocat (de qua consulendus Theophanes, niis, lib. xxii : Pelii/ per νίπε difficiles hlopsucrenas^
ad an. xix); Gregorius Nuzianzenus, orat. 1, 0 Cibei® ultimam huc pergentibus stationem^ sub
in Julianum Aug., ubi et ejus In Catholicos Tauri ιηομίη radicibus situm. Ubi ultiniam slalio-
pro Arianis facta excusat, et in orat. 2 ; sanctus nem vocat, quam auctor Chronici prirrom. tnain
Ambrosius , qui in epist. ad Valentinianum, t-οηη Dorro eamtiemc|ne nim Mopsuestia hoc loco usur-
siantium auguslw memorice vocat ; Epiphaniusp nari observat Scaliger. Vide praeterea Lihaniiim in
haer. 69, n. 12, ubi de illius Ariaiiismo agit. Orat, funebri in Julianmii; Philostorgium lib. vi,
Theophanes, an. xii,ei Zonaras : contra quam Luci- cap. 5; Socratem lib. ii. cap. ult; Sozomen. lib. i,
fer Calariunus et sanctus Hilarius, a quibus illius cap. 5 ; Theodoril. lib. ii, cap. ult.; Idat. in Fast.,
impietas mire proscinditur. Hilarius de hac in Theophan. an. xxiv, eic.
sacras xdes rounincem ia : Sacerdotes honorat , ne (2T) ΜηνΙ Αίφ. lla Socrates, Idalius, Theo-
episeopi sint , Ecclesia* tecta struit^ ut fidem de- plianes , Cedrenus , elc. ; Ammianus vero iii
struat . Infra ; Auro reipnblicw sanctum Dei hono- Oclobr.
' raa, rW detracta templis, vel publicata edictis, vel (::8) Ε1ρήντ\ς τών ΈκκΛΐ{σιών, De qua Laclan-
YAR»iE LEXTIONES.
·· ΓρατιανοΟ — ΕύηΟίου. Τροφίμου. ΟΙχουμενιου, Γρατιανού. Λεοντίου, Μητροδώρου. Ευσταθίου, Με-
νοφίλου, Εύηθέου Ρ. πρ6ς Ρ. '·· χατεβάλλετο PV. ·· δέ om. Ρ. περιτιδίου R, περιτίου m R.
·· Αναθήματα Ρ. χρυσοφί] R, χρυσοΟφή Ρ bis sola. Μόψου Ρ. ‘‘ έν πρώτη μονή, πρότιμον ή 1\.
·· πρότερον Ρ sola.
739 ’ CHRONICON PASCHALE. 713
Roinanisf XXVI imperavil Julianus Apostala,€on* A Τωμαίων \ς* έβασίλευ^εν Ιουλίαν^; ό πα^^αβάτης,
slantii quidem patruelis, Galli vero, qui et Con- άνεψιδς μέν Κωνσταντεου ** αδελφές δέ Γά).Αθυ τβ*3
stantius dictus est, frater, ann. ii. Colliguntur και Κωνσταντίου, £τη β'. Όμου /ωοβ'.
anni ν. mdccclxxii. (Α. a Μ. C. 5S71.)
56i. I. Ind. ν. Mamertino ei Nevitta coss. 2. Ίνδ. ε\ a', υπ. Μαμερτινου (29) και Κββήττβ.
Mortuo Constantio Augusto, pax Ecdesiariim Μετά τελευτήν ΚωνσταντΙου του Αύγουστου ή
Juliano Conslaiitinopolin mensis Apelaei χι die ειρήνη των Εκκλησιών (50) διεχδτπι, εΙσελΟόντος
ingresso, sublata est. Quae autem sunt insecuta ’Ιουλιανοΰ έν Κωνσταντινουπόλει μην\ Άπελλσίω
baeesunt : ια\ Κα\ 5στιντά παρακολουθήσαντα ^*τα0τα·
Julianus, cognita Constantii Augusti morte, suam Ίουλιανδς γνούς Κωνσταντίου του Αύγουστου τε-
apostasiam et impietatem aperte professus , misso^ λευτήν, τΐιν έαυτοΟ Αποστασίαν χα\ άσέβειαν φανεράν
adversus Christianismum per totum orbem edicto, καΟιστών, διατάγματα (31) κατά του Χριστιανι-
idola omnia instaurari pnecepit. Quo inflati qui in σμου καθ' δλης τής οικουμένης άποστέλλων τά εΓδωλα
Oriente erant gentiles, statim Alexandriae iEgyiiti πάντα άνανεοΰσθαι κροσέταττεν. Έφ’ οΤς έπαρθέν-
urbe , Georgio civitatis episcopo capto et inier- τ·ς ol κατά τήν Ανατολήν "Ελληνες εύΟέως έν Άλε-
fccto, illius cadaveri impio illudentes, impositum ® ξανδρεία τή κατ' Αίγυπτον Γεώργιον τδν έττισκο-
camelo per lotam urbem illud circumtulerunt ; ac πον (5ij τής πόλεως συλλαβδμενοι άνεΤλον χα\ τδ
diversorum deinde animalium cadaveribus cum λειψα.ον αυτού Ασεβώς ένύβρισαν · χαμή)4{ΐ γάρ
ossibus collectis, ipsiusque reliquiis i»ermisus ac έπιΟέντες δι’ δλης τής πόλεως περιέφερον, κα\ μετά
combustis , cineres disperserunt, τούτο διαφόρων Αλόγων νεκρά σώματα μετά των
όστέων συναγαγόντες χα\ συμμίςαντες αύτού τφ
).ειψΑνφ καΐ κατακαύσαντες διεσκόρτιισαν.
1η Palaestina eliam sanli Joannis Baptistae reli- Και έν Παλαιστίνη δέ τού Αγίου Ίωάννου (35) του
, quias , quae Sebastae reposita* erant , elTossas di- Βαπτιστού τά λείψανα έν Σεβαστή τή πόλει κείμενα
sperserunt. άνορύξαντες διεσκόρπισαν.
Patrophili quoque Sc\thopolitanae Ecclesiae epi- *Έτι δέ κα\ τού Αγίου Πατροφίλου (3i) έησκόπου
scopi aperto tumulo , corporis alia quidem disper- τής έν Σκυθοπόλει Εκκλησίας γενομένου Ανορύξαν-
oerunt, calvam vero in usum veluti lychni suspen- τες Απδτού τάφου τά λείψανα τά μέν Αλλα διεσχόρ-
eam r.onlumeliose infixerunt. πισαν, τδ δέ κρανίον έφυβρίστως χρεμάσαντες ώς έν
C κανδήλας ένέιτηξαν.
DUCANGII ιΝϋΤ/Ε,
•
tius in lib. De nwrtib, pet^et ulor,, n. 1 : Resiituta tum converso, blanda persecutio fuit, illiciens magis
per orbem tranquillilate, profligata nuper Ecclesia quam impellens ad sacrificandum, in qua multi ex
resurgit , et majore gloria templum Dei , quod ab nohtris voluntate propria corruerant. Eutropius :
i apiis fuerat eversum , misericordia Domini fabri· Religionis Christiance insectator, perinde tamen ui
catur. Infra : Jam quasi discusso transacti temporis a cruore abstineret. Quai sic expressit Joaiiiies Au*
nubilo, PAX jucunda et serena Iwtificat. Cum igiiur tioclicnus : Έβέβλαπτο δέ μόνον περ\ τήν τού Σω-
quinquagesiiiiuin pacis Eccicsiaruiii liunc anuum τήρος Χρ^^τού δόξαν έναντίως έχων, και ένιστάμενος
fuisse ait auctor Chronici , qui est Aiiliotdienorum τοϊς τά Χριστιανών μετιούσι δόγματα, ού μήν ώστε
CDX , Christi vulgaris ccclxi , salis innuit ab in- ώμδν ή φονικόν τι έργάσασθαι ποιποτε.
dictione Constanlinianea, anno Antiocheno ccclxi, (31) Αίατάγματα. Philostorg. lib. vii,cap. I : Τοίς
Christi cr.cxiii, tum primum pacem ChrisiiariortimEc- *Έλλησι διά προγραμμάτων πάσαν Αδειαν e Ισενεγ-
clesiis (latam, quomodo ad id temporis linem per- κών, elc.
secutionis statuit Sulpiiius Severus , qui scribc)>at (52) Γεώργιον έχΙσχοΛον. Qui expulso sancto
anno ccr.c. Idcirco, inquit Scaliger lih. iii Ca- Alhanasio, ac deinde Gregorio iii episcopatum Ale*
noniiiii Isagogic , veteres codd. Canonis Eusebiani H xaiidrim successerat, ut est apud Socratem lib. ii,
ad illum aiiiiuoi Constantini qui 1'uil primus indi- cap. 14, 28, 29, et alios : dc cujus c^de agit idem
clionis Coiistatiiinianeie, h%c apponunt : pax no- scriptor,lib. iii,cap. 2; uletSozoiiienus, lib. v, cap. 7;
STRis A CONSTANTINO REDDITA. Quac quutcm Prosper Pliiloskorg., lib. vii, cap. 2; Hieronym. in Chrou.;
in Chronico pariter ascripsit. Paulus Orosius, Theophanes anno i, elc. Vide praeterea Epipban.
lib. v.i , cap. 28: Constantinus pacem Ecclesice baeres. 76, n. 1.
post decem annos, quam a persecutoribus vexa· (53) Του άγιον Ίωάννον. Philostorg. eod lib.
baiur, inUulsit. Vide Gregor. Turon. lib. i liisl. cap. 4, ubi Gouhofred.
cap. 54. (54) ΠατροφίΛον. Ariani, ut est apud Nicephor.
(.0) Μαμερτίνου. Istius consulatus meminit Am- lib. x, cap. 15. Illius semel ac iterum meminit Pbi-
miatiiis, lib. xxi. lostorgius; Theodorii. Itb. i, cap. 7; Epipbanius,
(50) Elpr\vri των ΈκκΛησιών. De qua superius haeres. 50, et Nicetas in Thesauro orth. /W. lib. v,
egimus: inm enim, ut est apud Hieronymum et cap. 7.
Prospcium in Chroii. : Juliano ad idolorum cui·
YABI.E LECTIONES.
Κωνσταντίου IU. B» Κωνσταντίνου BV. Άπηλαίψ PV. ^ άχολουθήσαντα Ρ· διάταγμα P.
7U CfiaOMCON PASCUALE. 741
Έν Fa^r, (Γ>5) 'Αγκαλών t -{^ϊαβυτερους κα\ A Gaz e vero cl Ascalone preshyleios el virginrs
παρθένους άναιροΰντες, και μετά τοΰτο άναπτύισον- occidoniul, ac aperla eorum ac deiude corpora lior·
τζς χαι τά σώματα αυτών κριΟών πληρώααντες, deo replcla , poslea porcis exposueriiiu.
%*Α; χοίρο Vi παρέβαλον.
Κα\ έν Φοινίχτ] 6ϊ Κύριλλον (36) διάκονον Ήλιου- ίιι Phoenice praelerea Cyrillo diacono lleliopoli-
ίτολΐτην άνελδντες τοΟ ήπατος αύτου άπεγεύσαντο, lano inlerfccto, illius jecur deguslariinl, quod beatse
έτΐειδή τά είδωλα αυτών έτ;\ τοΰ μακαρίτου Κωντταν- memoriae Gonslantino imperante eorum evertisset
τίνου κατέστρεψεν. Ό δέ άνατεμών τδν διάκονον idola. Sed quo pacto is qui diaconum dissecuerat,
xa\ άπογευσάμενος τού ήπατος αυτού δπως κατ- ct jecur degustarat, vitam finierit, operae pretium
έττρεψε τδν έαυτοΟ ρίον άξιον έπιμνησΟήναι. Τήν est exponere. Linguam putrescentem amisit : den-
μ^ν γλώσσαν σαπεϊσαν άπώλεσεν, τους δά όδδντας tes confractos exspuit : oculis, post ingnilcs cru-
θρυβίντας άπέβαλεν, τους δ« όφΟαλμούς έπ\ πολύ datus, captus est : toto corpore denique dirissime
χαι σφοδρότερου όδυνηθεις έπηρώΟη, xa\ διά δλου tortus vitam exuit.
τοΟ σώματος βασανιζόμενος δεινώς άπέθανεν.
Έν δέ Έμέστ) (37) τή μεγάλη έχκλησία επελθόν- Emesae nutem magnam ecclesiam ingressi, Bacchi
τες τδ του Διονύσου (38) εΓδωλον ίδρυσαν. β idolum in ea erexerunt.
29β 'Ομοίως δέ χα\ έν Έπιφανείςι πόλει τής Similiter quoque Epiphaniae Syriae civitate idolum
Συρίας έπεισελΟόντες οί Έλληνες τή έκκλησίφ είδω- cum tibiis el tympanis in ecclesiam intulerunt gen-
λον είσήγαγον μετά αυλών χαΐ τυμπάνων. Ό δέ tiles. Beatus porro Eiistathius ejusdem ecclesiae epi-
μακάριος Ευστάθιος (39) ό τής αυτής Εκκλησίας scopus, vir pius et religiosus, auditis tibiis, interro-
έπίσχοπος τυγχάνων, άνήρ εύλαβί)ς χα\ ευσεβής, gavil ubi haec agerentur, intcllectoque id in ecclesia
άχούσας τών αυλών χα\ ττυΟόμενος τδ πού αν είη fieri, fidei zelo succensus, simul ac ista audiit, Deum
ταύτα, κα\ γνούς δτι έν τή έκκλησίφ, ζήλον ίχων έν precatus ne talia oculis spectare cogeretur, spiritum
πιστει χα\ εύλαβείί3ΐ, άθρύως άκούσας έκοιμήθη,προσ- edidit,
συξάμενος μή ίδεΐν ταυτα τοίς έαυτού όφθαλμοΐς.
Έτι δέ χαΐ έν Κωνσταντινουτ«5λει έπ:βά; (4ϋ) ό Cum praeterea Constanlinopolim venisset Julianus,
Ίουλιανδς, Εύδοςίου τε έπισκόπου έν αυτή δντος, ac Eudoxius tum esset urbis episcopus, variis arti-
7χλυτρ07»ας (41) χατά τής Εκκλησίας μηχανώμενος bus adversus Ecclesiam structis insidiis, confusio-
έπιβουλάς εις σύγχυσιν (42) χα\ τά κατ’ αυτήν ήγα- nem in eam immittere sategit, praecipiens ul omnes
γεν, βουληθε\ς άπαντας τούς χαθαιρεθέντας πρδ ^ qui antebac propter absurdas varias opiniones fue-
τούτου έπ\ διαφόροις άτόποις χαχοδοξίαις έπαφείναι rant exauctorati, Ecclesiis restituerentur, captata ex
ταΐς Έκκλησίαις, προφάσεις έκ τών γενομένων ®· ejusmodi conflatis conturbationibus divexandi Dei
ταραχών έπινοών κατά τών Εκκλησιών του θεού. Ecclesias occasione.
Ούτως ούν κα\ Μελέτιος (43) ό έπ\ άσεβεί^ καΐ Ita ergo Meletius, qui ob impietatem et alia cri-
έτέροις χαχοίς καθηρημένος έπανελθών έν ’Λντιοχείφ mina depositus fuerat, Antiocbiain reversus, anti-
τήν παλαιάν ήρπασεν έχκλησίαν (44), συνδραμόντων quam ecclesiam per vim occupavit, ad eum con-
DUCANGII NOTiE.
(35) 'Er δέ Γάζη. Ex Theodorito, lib. iii, cap. 7. (12) ΕΙς σύγγυσιγ. Theodorit. lib.; iii , cap. 5
(36) ΚύριΛΛοτ, Idem Theodorit. Niceph. lib. Theophan. an i.
cap. 9, Theophan. an. i. (43) ΜεΑέτιος, Hunc locum laudat Henr. Valesius
(37) 'Er δέ Έμέσχι. Idem Theodorit. el Nice- ad lib. iit Theodoriti. cap. 4, ubi observat hrec esse
pbor. optima not;e, ut ex veteri quodam scriptore descri-
(38) Tov Α(ονύσον. Cogii. γύ'/'ηδος, ut est apud . pta, qui Melelio haudqnaqiiam favcb.a, eoque, ut
Theodorit, seu Ανδρογύνου apud Nicephor. lib. x, ^ conjicit, Ariano : ul ca qu.Tc de Leonlio supra nar-
cap. 19. Vide Henr. Yalcsium ad Theodorit. ravit. Cajlerum de Melelio consulendi in primis idiun
(59) Ευστάθιος, Meniiuit Nicepborus, lib. xiv , Theodorilus, lib. ii, cap. 31 ; lib. iii, cap. 4 ; llie-
cap. 57, alterius Eustatliii Epiphaniensis Syri, qui rouymiis in Chronico, et Epiphanius in h;eres. 7 »,
t.hronicon abiEnea usque ad Anastasium inip. con- n. 39, el haeres. 68 ; Theophanes, au. i , vi Ibeo-
scripsit. dosii, olc., ubi de ejusdem Melelii schismate.
(40) 'Er KurctarTirov^dJei έ,^ιΰάς. (mnslan- (44) ΠαΛαιάγ r\p^acar έκκΛησίυν, Quam τήν
tinopoHiii tum primum introivit Julianus iii Id. De- άτ:οστολικήν vocat Theodorilus, lib. ii, cap. .51 saaiii,
cenib. an. ccclxi, ut est apud Idalium. Nide Pane- ut ille subdit, έν τή Παλαιά, id est πόλει, cum Aii-
j^ric. Mamertini secl. (5, 7, 8, 9 ; Ammianum, t.ochia ex multis, non urbibus, sed regionibus con-
iib. xxr; Zosimum, lib. iii. clc. staret, iliaque esset antiqua, in qua sita erat episco-
(4Π ΙΙο,Ιντρόπως. Paulus Orosius, lib. vn, cap. palis ecclesia a sancio Petro fundata, seu in qua
50 : Christianam religionem arte potius quam pote- is tum primum sederat, unde apostolica dicebatur,
itate insectatus, ut negaretur fides Christi, et idolorum ut in Gloss. med. Grajcit. docemus in voco θρόνος.
cultus susciperetur, honoribus magis provocare, quam Certe Alhanasius in synodica ad Antiochenos hanc
tortnentis cogere studuit. Vide qu;c mox in eam sen- Ecclesiam παλαιάν pariter vocat. Vide Valesiuiu ad
tenliam^nota\imus. Theodorituin.
ΥΑΒΙΑ: LECTIONES.
άναπτύσσαντε; PV. Ήλιοπολίτην P. xa\ om. P. τριβέντας P. ·* έπαφήναι P\. γ.
P, αύτών γ. B.
CHRONICON PASCnALE.
mibiis clericis, qui jam anlea legitime depositi
rant a sancta synodo : inter quos praecipuus erat
igcnes ex presbytero, prae reliquis omnibus con-
rsans, et paries adjuvans : et Vitalis laicus, qui
mper fraudes alquc imposturas exercuerat. Hic
terius progressus, ad extremum offensus Mdlelio,
b illo sese abrupit, et haeresim ipse quoque ridi-
ulam condidit , a quo etiam hodie Vilalianos nun-
mpavit. Huic etiam ba^resi adhaesit Apollinari us ex
Laodieea Syi i;e , grammatici filius.
A. C. 563. (A. a M. C. 5871.) ii. Ind. vi. Juliano
Augusto IV et Saluslio coss. [01. Iph. 3.]
Hac ipsa tcinpestale, eorum qui ad militias inqui-
rebantur nonnulli in apostasiam prolapsi sunt, alii
quidem munerum ac magistratuum illecti pollicita-
tionibus, alii necessitate quadam imposha a suis
praefectis dclinili. Quidam vero Theolecnus Anlio-
ciienx Ecclesiae presb)ler promissionibus circum-
ventus, sponte sua ad deorum cultum se contulit,
quem Deus extemplo hac ratione punivit : a vcrini-
l)us enim adrosus, oculisque privatus, linguam co-
medens, interiit.
Tum etiam Iron, ita appeHatus, Thebis oriundus,
episcopus, cum Antiochiae\ersarcliir, sponte pari-
ter dctccit : a qiio iniraculosa^Dei potentia in exem-
plum, et terrorem mullorum, poenas exegit. Omnium
enim ope curaque destitutum, ac in eum immissis
ulceribus, atque adeo putredine, fecit ut, dum in
plateis circuinrerlur, publice in conspectu omnium
animam emiserit.
luter ha c quoque Valentinianus tribunus U^gionis
cornutorum, numeri militaris sic appellati, prae cae-
leris iidei in Chrisliim professione ciii.nuii. Non so-
αύτώ χα\ των έχ του χλήρου χαΟαιρεθέντων Ιν-
θέτμω; τής συνόδου * έν οΤς ήν μάλιστα
και Διογένης, άπδ πρεσβυτέρων, των άλλων ΐΜΐω ··
συντρέχων, χα\ Βιτάλιος (15) λαϊχδς, έν έπιβέσει
ζήσας, χα\ δή άπ^ πολλου προιών, χα\ ύστερον λυ-
πηθείς μετά χρόνον πρδς τδν Μελέτιον, άπεσχΙσΟη
άπ* αύτου, κα\ αιρεσιν γέλωτος κα\ αύτήν
ουσαν συνεστή σάτο, άφ’ ου'ίχρι του νυν Βιταλιανολ
λέγονται ··. Ταύτη τf^ αΙρέσει κα\ Άτϊολλινάριος ··,
ώ; άν Λαοδιχευς τής Συρίας, γραμματιχοΰ υΐδς
γεγονώς, προέστη ·· (46).
Ίνδ. ς^. β\ ύπ. Ίουλιανου Αύγουστου 8* χα\
Σαλουστίου (17).
Έν τούτφ τω χρδνω χα\ των έν στρατείαις Ιξετα-
ζομ,ένων (18) τινές ήπατήθησαν είς άποστασίαν, οΐ
μέν έπαγγελίαις δόσεων χα\ άξιωμάτων, ο1 δ« χα\
άνάγχαις ταΓς έπιτιθεμέναις ύπδ των Ιδίων άρχό'/των
χαυνούμενοι, Κα\ θεότ-χνος (19) δέ τις πρεσβύτερος
τής έν 'Αντιοχεί^ Έχχλησίας έξ ύποσχέσεως άπα-
τηθε\ς αυτομάτως έπ\ τήν είδωλολατρείαν έχώρησεν,
δν ό θεδς έτιμιορήσατο παραχρήμα τρόπω τοιούτι;» ·
σκωληχόβρωτος γάρ γενόμενος χαΐ τάς δψεις άτΛ-
βαλών χα\ τ^,v γλώσσαν έσΟίων, οΟτω; άπεβανεν.
Τότε χαΐ *Ί1ρων ·· (50) ούτω λεγόμενός τις
Θηβαίος (51) έπίσχοπος αύτομάτω; άπέστη, έν τή
Άντιοχέων πόλει τυγχάνων, δν ή ·· παραδοξοποΛς
του θεού δύναμις είς παράδειγμα χα\ φόβον πολλών
τιμωρίας είσεπράξατο. Έρημον γάρ αύτδν χαταστή
σας πάσης 237 κηδεμονίας ·* χα\ σηπεδόνος νόσον
έμβαλών έν ταϊςπλατεΐα'.ς φερόμενον έχψυξαι δημο-
σία ένώπιον πάντων έποίησεν.
Έν τούτοις χα\ “ Ούαλεντινιανδς, τριβουνος (52)
τότε ών τάγματος χορνούτων (53) ούτω Αεγνμένω
νουμέρφ ·*, τ^ είς Χριστδν όμολογίφ διέπρεπεν. Ου
DLCANGU Νθτ.£.
(15) ΒιζάΛιος. Sozomen. lib. νι, cap. 25 ; Epi-
phan. et alii.
(16) Προσέρν. Sic locum istum emendavimus ,
cum editio Kadcri ita pr.eferrct : Ταύτη τή αίρέσει
και Άπολινάριος. ώς Άνοολαΐκεύ; τής ΐΐυ ρ ία ς γραμ-
ματικού υί^>ς γεγονώς προ:φη. Quie ita is vertit: Uac
iusresi infectus fuit et Apollinaris , quemadmodum
Andolaicensis Syrus grammatici piius memoravit. Sic
ii.fra, pag. 535. A. Πέρσαι έπολεμησαν ΤίαΟιψ τψ
Λαζών βασι/εΐ, ώς προσφυέντι ’Ρωμαίοις. Porro nola
sunt quae de hoc Apollinare, seu ApoiUnario, et ejus
patre grammatico narrant scriptores.
(17) Kal Σ<ίΛονστίον. De hoc consulatu ita Am-
niia.iiis, lib. xxxiii : Julianus vero jam ter cos. ascito
in collegio Trabete Sallustio ^ pra*fecio per Gullias ,
quater ipse amplissimum inierat magistratum:, et vi-
debatur novum adjunctum esse Augusto privatum Sal-
lustium, quod post Diocletianum et Aristobulum nul-
lus meminerat gestum.
(18) *Er στρατεΐα ς έζεταζο^ιένονς, Sozomen. ,
lib. V, cap. 17.
(19) Θεόζεκνος. Vide Philostorgium , lib. viii ,
cap. 13.
(50) ’Ίρων. Qui "Ilpi.jv dicitur eidem Philostor-
gio loco laudato, Nicephoro lib. x. cap. 29, et Theo-
phani anno iii.
(5!) Θηβαίος. Pliilostorg. Έρωνά τινα έχ θηβών
_ τών ΑΙγυπτίων όρμώμενον, και είς έπισχόπου; τε-
R λέσαντα, elc. Ita Iron non fuit Thebarum episco-
pus.
(52) Τριβουνος. Ex Philoslorgio, lib. vii, cap. 0;
Socrate, lib. iv , cap, 1; Sozomeno, lib. vi, cap. 6
Eutropius : Qui tunc domesticus militabat.
(53) Κορνούζων. Perperam Κωρωνάτων cohorter
habet Theophanes. Inter numeros militares non s<
mei occurrunt in utraque Notitia imperii Cornu
juniores, et Cornuti seniores.
ΥΑΚΙ.Έ LECTIONES.
■* πλείω P. Super usu hoc inferioris aetatis proprio diximus ad Xenoph., iiist. gr., ii, 2, 16; MaM
pag. 273, 16. πλείω πρδς τοιαύτην δόξαν μαίνεσθαι. άχρι το0.κα\ Ρ. »· λέγουσι R, λέγονται ιη. Η
·« Άπολινάριος PV.* ·* ώς άνδολαϊκεύς V, ώς ΆνδολαΙχευς Κ, ό Λαοδιχευς Ρ. *· προέφη R, π
έφυ I*» ·* Ίρων PV. ·® ή οηι. Ρ. ·* πάσαις κηδεμονίαι; R. τούτοις δέ κα\ Ρ. ·· λεγο;
νόυμέρω V, λεγομένων νουμέρη» R, λεγομένων νουμέρων ex coricclione Radcri Ρ.
747 CHRONICON PASCHALE. 74»
qiienidam adoltae aetatis virrnn, consulari habitu in- A τέλειον Ανδρα ί^^δυμένον ύπάτου σχήμα (6ΐ)
diitum, seque convenientem in tabernaculum ad ur- xa\ είσελθόντα αύτ6ν είς τδν ΐϋαπυλεωνα, ιεε-
bem Ctesiphontem tum 6xum , in loco Rhasia nun- ιιηγμένον πλησίον τής πόλεως Κτησιφωντος έν χώμη
cupato, et ab eo basta feriri. E somno vero excitatus, λεγομένη Τασί^ ” (62), χροΰσαι αύτ6ν λόγχη. Κα\
clamavit : statimque exsurgentes cubicularii eunuchi, έξυπνισθε\ς έχραξεν, κα\ άνέστησαν οΐ χουβιχουλάριοι
ei spathal ii, quique ad imperatoris tentorium exeo- eCvoOj^oe, xa\ oi στταθάριοι, χαΐ στρατός ό φυλάττων
bias agebant milites, cum lampadibus imperatoriis τόν πατπ)λεώνα, χα\ εΙσήλΟον (63) πρός αυτόν μετά
ingressi sunt. Julianus vero cum animadvertisset se λαμπάδων βασιλιχών (64) * χα\ προσβσχηχώ; 4 1ου-
sub axilla vulnus accepisse, circumstantes rogavit : λιανός έαυτόν σφαγήν (6^) χατά τής μασχάλης ίχοντα
t Quod nomen est loco ubi 6xum est tabemacu- έπηρώτησεν τους παρεστώτας * t Πώς λέγεται ή
Ium? ι Matiam vero appellari respondentibus, illico χώμη, όπου έστίν ό παπυλεών μου πεπηγμένος ; ι
exclamavit Julianus : t Ο Sol, perdidisti Julianum, i Ka\ εΤπον (66) αύτφ * c Ύασία > Κα\ εύθέως
Et effuso sanguine, animam emisit hora noctis quinta, άνέχραξεν Ίουλιανός * c ^0 *Ηλιε (67), άπώλεσας **
mense Desio, ex a. d. vi Kalend. Julias. Gonfestlm Ιουλιανόν. i Ka\ έχχυθε\ς πσρέδωχε τήν ψυχήν
vero exercitus, priusquam id hostes rescirent, ad ώρφ (68) νυχτερινή ε' μην\ Δαισίφ ** πρό ς* Κα-
tentorium Joviani , qui comitis domesticorum et ma- ^ λανδών Ιουλίων. ΚαΙ εύθέως ό στρατός πρό του
gistri militum dignitatem obibat, contenderunt, ip- γνώναι τους πολεμίους Πέρσας άτιήλθαν έν τψ
sumque Juliani mortis ignarum ad imperatorium παπυλεώνι ΊοβιανοΟ χδμητος δομεστίχων xa\ στρατ-
tentorium adduxerunt, tanquam a Juliano accersi- ηλάτου τήν άξίαν (69) * χαΐ άγνοουντος αύτοΰ τά
tum : cumque ingressus esset tentorium , extemplo τής τελευτής ΙουλιανοΟ, ήγαγον αύτόν είς τόν βασι-
arreptum imperatorem inaugurarunt , mense Desio λιχόν παπυλεώνα, ώς του βασιλέως Ίουλιανου ζη'^ή-
ex a. d. VI Kal. Julias, priusquam dilucularet. Re- σαντος αύτδν. Κα\ ύπδτε ** είσήλθεν είς τόν παπυ>
liquus vero exercitus qui circa Ctesiphontem erat , λέωνα, συνέχοντες (70) αύτόν άνηγόρβυσαν βασιλέα
proculque castra posuerat, ante solis ortum. · de iis μηνί τφ αύτψ Δαισίφ πρό ς· Καλανδων Ιουλίων (71)
quae acciderant nihil novit. Moritur igitur Julianus, πρό του διαφαυσαι ** (72). Τό δέ.ι^ήθος του ατρα-
annos natus xxxvi. του τό 0ν είς (73) Κτησιφώντα χα\ άπό πολλοϋ δια-
στήματος άπληχεΰον ούχ έγνω τά συμβάντα Ιως Ανατολής ήλίου Τελευτή Ουν δ αύτός Ιουλιανός
ών έτών λς' (74).
Eadem nocte, per somnium vidit sanctissimus Ba- C ’Ev αύτή δϊ τή νυκτ\ (73) εΤδεν έν δράματι ό όσιώ-
silius Caesareae episcopus coelos apertos, et Salvato- τατος Βασίλειος έπίσχοπος Καισαρείας ** τους ούρα·
rem Christum in throno sedentem , magnoque cla- νοός άνεφγμένους χαΐ τόν Σωτήρα Χριστόν έπ\ θρό·
more dicentem : c Mercuri, abi, occide Julianum νου χαΟήμενον χα\ εΙπόντα χραυγή * c Μερκούριε,
DUCANG1I NOTiE.
Chronici editionis spem nobis fecerat in Notis ad έτους χατά 'Αντιόχειαν χρηματίζοντος νια'·
Micol. Cptonum , pag. 73. Quod vero Malala nar- (69) 'Af/ακ. Addit Malala, έχοντος, χα\ άγνοοΰντα
rat, id se hausisse prolltelur ex (Uironico Eutychiani ήγαγόν αύτόν.
Cappadocis, qui tum miles et vicarius numeri mi- (70) Συτέχοντες. Malala, συσχόντες.
Rtaris primomm merebat in castris Juliani: ex (71) Πρό ^ ΚάΛανδών ΊονΛιωτ. Ita Ammianum,
qiio fragmento variantes lectiones hic subinde ascri- lib. xv ; ^crates, lib. iii, cap. 48; Eutropius, lib. x;
psiinus. ^ Idalius, et alii : j^rperam vero vi Kal. Maias Far·
|G1) 'Tndzov σχήμα. Malala, ένδεδυμένον ζάβαν. rago Alexandrina.
(62) *Ραδίςί. Ita hoc loco praiferl cod. Vatican. (72) Αιαφαυσαι. Editum erat διασαφώσαι. Sed
Infra vero 'Ρασσία, ubi utrobiqiie Scaliger et Ra- D eum interpres vertisset, priusquam dilucularet^ ita
denis 'Ραδία ediderunt. Sed ad lectionem codicis ex cod. Vaticano emendavimus : cum prxterea ha^c
lalicani propius accedit Malala : Έν πόλει λεγο> vox nihil sonet, et Malala scripserit , pro τού δια-
αέ'/η Άσία, κα\ κρούσαντα αύτόν λόγχη* χα\ πτοη- φοκίσει, seu potius διαφαυσαι, vel certe διαφοσχού-
4ε\ς* έξυπνίσΟη, χράςας. etc. Zonaras llabetΦpυγίφ. oai,de qua postrema voce agitCasaubonus in Exer*
(63) Kal elarj.ldor. Malala, είσελθόντος. cit. Baron., pag. 675.
(64) Μετά J^uμΛά^ωr βασιΛικώτ. Vide notata ad (73) *0r είς. Malala, έπί.
•pae. 327 B. (74) Έτών Λς*. Malala, ών ένιαυτών λγ'. Natus
(63) M.ilala , σφαγέντα χατά τής μα- porro legitur Julianus 6 Novenib. ahn. Cbrist.
σχάλης. Per ilia ictus inguine tenus, apud Festum cccxxxii, ut est in Sylvii Polemei Laterculo : nior-
. Rufum. Vide Socrat. HU. iii, cap. 21. tuus vero 26 Junii anno ccclxiii. Proinde vixit an-
(66) Kal ειπεν. Malala, xa\ ειπον αύτφ δτιΆσία nos xxx, menses vii, dies xx. Vide Scaligenim ad
■λέγεται. Euseb. et Fam. Byzant.
(67) 7^18. Ua etiam Zonaras. Vide Gotlhofre- (75) Έν rjj αϋτη νυκτί. Eadem paulo aliter ac
fdum ad Philoslorg. lib. vii, cap. 45. fusius habentur in Vita S. Basilii, Amphilochio falso
(68) 'Ώρα. Mal^a, ώραν νυχτερινήν πέμπτην, ascripta, pag. 181, edit. Combef.
VARIAE LECTIONES.
^ 'ΡαδίφΚ. Άσία Malalas, pag. 332. Verum est Φρυγία. Vide Vj.leilum ad Ammianum, xxv, 5, 9.
·· 'Ρασσία V. ·* άνέκραξεν εύθέως P. άπώλεσες PV. . ·· Δεσίφ PV semper. άπήλθον
P. *· δτε P sola. V, p. 112, D. ·· διασαφώσαι R. ·’ του ήλίου P. Σαρεέσς U, alterum iu ia«
ponens.
749 CHROSlCON PASCHALE. 750
άπιλθών φόνευσον ’Ιουλιαν^ν ·· τ^ν βασιλέα τ6ν Α imperatorem , illum hostem ChriSlianorum. » San-
χατάτών Χριστιανών, ι Ό8έ Αγιος Μερκούριος (76), ctas autem Mercurius stans coram Domino, lorica
έστώς έμπροσθεν του Κυρίου, φορών θώραχα σιβη- ferrea indutus, audito mandato, evanuit. Rursus
ρουν (77), άχούσας τήν χέλευσιν άφανής έγένετο. deinde visus est astare coram Domino, exclamans :
Και πάλιν ηύρέθη έστώς έμπροσθεν του θρύνου ** r Julkinus imperator interfectus mortuus est, ut im-
xoG Κυρίου, χα\ έχραξεν * ι Ίουλιανό; 6 βασιλείς perasti. Domine. ’» Territus eo clamore episcopus
σφαγείς άπέθανεν, ώς έχέλευσας Κύριε, ι Κα\ Basilius e somno excitatur : illum enim colebat Ju-
θροηθείς ix τής χραυγής ό έπίσχοπος Βασίλειος lianns imperator, ut virum eruditum, et consiliorum
διυπνίσθη τεταραγμένος. Έτίμα δέ ** αύτδν ό βασι- socium , crebriusque ad illum epistolas mittebat·
λευς Τουλιανδς, ώς έλλύγιμον χα\ ώς συμπράχτορα Descendens deinde idem Basilius episcopus in aedem
αΰτου, χαΐ έγραφεν αύτψ συνεχώς. Και χατελθών ό sacram ad preces matutinas, universo advocato clero,
έπίσχοπος Βασίλειος είς τήν έχχλησίαν διά τά** visionis arcanum aperuit, et quod interfectus esset
έωθινά, χαλέσας πάντα τδν χλήρον (78) είττεν αύτοΓς Julianus imperator, bacque nocte obiisset. li vero
299 τδ του δράματος μυστήριον χα\ δτι έσφάγη episcopum rogarunt, ut baec reticeret, neminique
Ίουλιανδς δ βασιλεύς χα\ τελευτά έν τή νυχτ\ ταύτη· enuntiaret.
χα\ πάντες παρεχάλουν αύτδν σιγάν (79) χα\ μή Β
λέγειν τι τοιουτον (80).
Μετά δέ τήν βασιλείαν Ίουλιανου μην\ Δαισίφ Mortuo Juliano mense Desio, imperavit Jovianus
έβασίλευσεν δ αύτδς ** ΤοβΑι^/δς μήνας η', στεφθείς menses ηιι. Coronatus autem est ab exercitu in
άπδ ** του στρατού είς τά Περσιχά μέρη. Άμα δέ Persarum regionibus : qui simul ac imperium acce-
έβασίλευσεν, προσεφώνησεν τώ παντ\ στρατψ χα\ ρϋ* universum exercitum, et qui cum eo erant se-
τοις μετ* αυτού συγχλητιχοΓς διά φωνής αύτβύ Ιδίας · naiores, suamet ipsius voce ita est allocutus : t Si
c EI θέλετε*^ (81) βασιλεύειν με ύμών, Γνα πάντες vultis ut vobis imperem, simus omnes Christiani, i
Χριστιανοί έσμεν. Κα\ εύφήμησεν αύτδν άπας δ Tum vero faustis acclamationibus illum prosecuti
στρατδς χαΐ ή σύγκλητος χα\ τά τάγματα τών στρα- sunt universus exercitus, et senatus, ac milites prm-
τευμάτων. Κα\ λοιπδν έξελθών δ αύτδς Ίοβιανδς toriani. Jovianus cum suis copiis e solitudine in ilo-
&μα τφ οίχείιρ-στρατφ έχ τής έρήμου γης είς τήν rentes Persidis agros egressus, anxius erat quomodo
ευθαλή Περσικήν, έμερίμνα πώς έξέλθη έχ τών λοι- ex reliquis Persicis regionibus sese subduceret,
πών Περσικών μερών.
Ό δέ βασιλεύς Περσών Ααβουαρσάχιος (82) μήπω Rex vero Persarum Labuarsacius , nondum ac-
μοθών τήν τού βασιλέως Τουλιανού τελευτήν, έν φόβιρ ® cepta Juliani imperatoris morte, haud modico
πολλψ χατεχδμενος, έχ τής Περσικής·· Αρμενίας pavore perculsus, ex Armeniae Persic» provinciis
χώρας πρεσβευτήν (85) έξέπεμψέν τινα τών μεγι- instituta ad Romanorum imperatorem legatione»
στά'^ν αύτού δνδματι Σουρέναν (84) πρδς τδν βασι- quemdam ex proceribus. Surenam nomine, misit»
λέα Τωμαίοιν περ\ είρήνης αίτών·· χα\ δεδμενος· qui de pace ageret, eamque expeteret. Quo gra-
'Οντινα δεξάμενος άσμένως Τοβιανδς δ βασιλεύς έπ- tanter excepto , oblatae de ineunda pace legationi
ένευσεν δέχεσθαι τήν πρεσβείαν τής είρήνης, είρη- annuit Jovianus imperator, vicissimque missurum
«ώς χα\ αύτδς πέμπειν πρεσβευτήν πρδς τδν βασιλέα se dixit legatum ad Persarum regem. Quibus audi-
Περσών. Άχούσας δέ τούτο Σουρένας^ πρεσβευτής tis, Surenas Persarum legatus rogavit Jovianuin
Περσών, ήτησε τδν βασιλέα Τοβιανδν τυπώσαι βύθέο>ς imperatorem , uti pacis conditiones quamprimum
«α\ παραχρήμα είρήνης πάχτα. ederentur.
DDCANGII NOTiO.
(76) Μερκονρίος. Vide Fam, Βιμαηί. in D utrumque sonet. Adtlit Albupbaraljus : Indicarunt
Ittliano. ^ igitur tUi se jam Christianos esse^ licet metu Apo-
(77) Σιδηροντ, Malala addit άποστίλβοντα καί , stata religionem suam dissimulassem. Prolata ergo e
^ . . gazophylacio cruce ^ eam ipsis vexillum statuit.
(78| Τύτ xUfipcr» Malala a»ldil. αύτού. (82) Ααβοναρσάκιος, Sic Saporem vocat, cogno-
(79) Σιωπβτ. Malala, σιγ|ν αύτδν. mento Arsacem. Saporem etiam boc loco vocat
(86) Toiovzor. Subdit Malala : Ό δέ σοφώτατος Cbronicon Hebraeorum editum a Genebrardo.
Εύτρδπιος δ χρονογράφος έν τισι, τούτον ώμοφώνη- (85) Πρεσβεύωτ. Festus Rufus ; Tanta reverentia
έν τή συγγραφή. Hactenus Joannis Malalae fra- Romani nominis fuit, ut a Persis primus sermo de pace
gnieotum. haberetur.
(81) £l OdAsre. .Haec Joviani allocutio varie a (84) Σονρέτατ. Poii regem apud Persae prome^
Socrate et Sozomeno refertur, tametsi eadem apud rita dignitatis, inquit Ammianus, lib. xxiv.
VARIAE LECTIONES.
·· τδν Τουλιανδν P. ·· τού Ορδνου om. P. ·* έχέλευσες V . ·· δέ. γάρ Ρ. ·’ τά. om.P. ·^ σιωπάν Ρ ·
»» δαύτδςοηι. Ρ. ·· στεφθείς δέ άπδ Ρ. ·’ εί θέλετε, έθέλετε R. ·· Περσικής γής Ρ. ·· αίτ^,ν.
pag. 535, 6. αύτών RV, αύτής Ρ. « Σούρενος Ρ. r ι
751 CHRONICON PASCHALE. 752
Jovianus igitur imperator uni e senatoribus, qui A Ko\ άφορίσας ό* βασιλεύς Ίο6ιαν6ς Ινα συγκλητι-
cum eo erant , Arinthaeo patricio selecto , totum xbv αύτοΰ, πατρίκιον (85) Άρίνθαιον, βεβωκώς
rei negotiun> tla mandavit, ut quidquid ille proba- αύτφ ποίν, συνθέμενος έμμένειν το?ς παρ* αύτοΰ
retcuin senatu et Persarum legato de pacis condi- δοχιμαζομ^νοις ήτοι τυπουμένοις μετά τής συγχλή-
tionibus , se etiam inconsulto , statueret , rata habe- χαλ του πρεσβευτοΟ Περσών ποιήσαι ε1ρή*/ης
reiitiir : concessis trium dierum induciis , intra πάχτα, ώς αύτύς άσχολούμενος. Κα\ παρέσχεν £νύο-
qiios de pace consilia agitarentur. Ac illa quidem “fow πολέμου · τρεις ή μέρας έν τή περ\ τής εί-
ita confecta est inter Arinlbaeum patricium Roma- βουλή. Κα\ έτυπώθη μεταξύ τοΰ πατριχίου
num , el Surenam Persarum senatorem , ut Romani Άρινθαίου τοΰ 'Ρωμαίου χα\ Σουρένα συγχλητιχοΰ
Persis tota provincia cederent, ipsaque urbe Nesibi, Περσών βοΰναι 'Ρωμαίους Πέρσαις πάσαν την έπαρ-
cum solis muris, nuda ab omnibus civibus. Quibus χίαν χα\ τήν λεγομένην πόλιν Νισίβιος ^ γυμνήν συν
sic Qrmatis, pacisque pactis in tabulas relatis, τείχεσι xa\ μόνοις &νευ άνορών των οίχούντων αύτήν.
secum accepit imperator Jovianus unum e Persicis τούτου στηριχθέντος χα\ ειρήνης έγγράφου γε-
satrapis , qui cum legato venerat , Junium nomine , νομένης, έλαβεν μεθ' έαυτοΰ ό βασιλεύς *7οβιανύς Ενα
qui provinciam acciperet , et illius metropolim Ne- ^ των σατραπών Περσών, 8ντα μετά τοΰ πρεσβευτοΰ,
sibciiorum civitatem. Iliam tamen haud ingressus " ύνόματι Ιούνιον, είς τύ παραλαβε?ν τήν έπαρχέαν χα\
osl, sed extra moenia constitit. Junius vero Persa- τήν μητρύπολιν αύτης.,Κα\ χαταφθάσας· δ αύτύς
πηη satrapa urbem imperatoris mandato ingressus, βασιλεύς Ίοβιανύς τήν Νισιβέων πδλιν ούχ είσήλ-
ίη turrium uiia vexillum Persicum Gxit, imperatore θεν (86) Ev αύτή, άλλ' Εξω τών τειχών Εστη.*0 δέ
eives omnes ad unum cum bonis omnibus" excedere Ιούνιος (87) ό τών Περσών σατράπης έιυελθών* έν
jubente. Egressus vero Silvanus, dignitate comes, τή πδλει χατά χέλευσιν του βασιλέως είς Ενα τών
ac urbis ejusdem decurio , pedibus imperatoris ad- πύργων (88) σημεϊον Περσιχύν έτιέδηχε, τοΰ βασι-
volutus, enixe eum precatus est, ne civitatem λέα>ς 'Ρωμαίων χελεύσαντος τούς πολίτας 300
Persis dederet. Verum nor persuasit imperatorem , πάντας σύν πάσιν το?ς διαφέρουσιν αύτοίς Εως ένύς
qui cum sacramento astrictum se diceret , ac per- εύθέως έξελΟεΤν. Κα\ έξελθών πρύς αύτύν Σιλουανδς %
jnrii noxam nolle se omnino incurrere, vicum, χδμης (89) τήν άξίαν χα\ πολιτευδμενος τής αύτής
qui extra muros Amidie civiUlis erat, muniit, πδλεως, προσέπεσεν τψ βασιλε?, δεδμενος μή παρα-
inocuiaque vici cura moeuibus urbis Amidae con- δούναι τήν πδλιν Πίρσαις. Ώς δέ ούχ Επεισεν αύτδν·
junxit, Nesibeni vici nomine indito, illicque omnes δμωμοχέναι (90) γάρ Εφασχεν χα\ μή βούλεσθαι δδ-
ex Hygdonia regione evocatos collocavit . Silvanum ^ ξαν (91) έπιδρχου παρά πάσιν Εχειν τειχίσας χώμην
quoque comitem stalim ex Mesopotamia , Christia- οΰσαν Εξω τοΰ τείχους τής τιδλεως Άμίδης προσ-
iiosque omnes reduxit, ac Christianis dignitates έζευξεν τύ αύτδ τείχος τψ τείχει τής πδλεως Άμίδης,
el praefecturas tradidit. χαλέσας τήν χώμην Νισίβεως, χαΐ έχει πάντας τούς
Ιχ τής Μυγδονίας χώρας οΙχεΤν έποίησεν, χα\ Σιλουανδν τδν πολιτευδμενον εύθέως έχ τής Μεσοποτα-
μίας χα\ πάντα Χριστιανδν άνήγαγεν, χα\ ΧριστιανοΓς ένεχείρισεν τάς άρχάς τής Ανατολής πάσης· χα\
έπάρχους.
Pace cum Persis confecta , relicto Oriente , impe- Ka\ μετά τδ ποιήσαι πάχτα εΙρήνης μετά * Περ-
.rator Jovianus intra breve tempus Constautinopo- σών, άπολιπών τήν Ανατολήν δ βασιλεύς 7οβιανδς
DUCANGII KOTi£.
(85) 'ΧριτΘαΊογ, Cui adjunctus fuit Sallustius Adranntzio imperatori Constantinopolitano, ac Ibe-
-praefectus praetorio Galbarum. Ita Aminian.,lib. xxv, rorum principe tradito. Alia paulo sequioris aetniis
qui Ariiithaei praeterea meminit, lib. xxvi et xxvii. suggerimus in dissert. 50, ad Joinvillam, pag. 555,
Is postmodum consul fuit ann. Chr. ccci.xxii. Soo.
(86) Oi)K εΙσήΛΘετ. Ammianus : Nisibi cupide (89) ΣίΛβανός Κόμης, Is causantm defemor di-
visa, extra urbem stalim castra posuit princeps. Ita citur Ammiano, quo loco miserabilem ac luctuosam
etiam Zosimus at Joannes Antiochenus biduo Ni- ^ Nisibiensiutn ex urbe excessum describit.
sibi commoratum scribit. (90) Όμωμοκέται, Idem scriptor : Cumipie nihil
(87) 'O δέ Ιούνιος, Binesem vocat Ammianus, promoveretur^ jurisjurandi religionem principe desti·
(88) ΕΙς ira τών πύργων, Ammianus : Postridie natim preetendente, etc. Infra : Indignum imperio fa·
Bineses unus ex Persis, quem inter atios excellere di· cinus amictu perjurii fugiendi commisit. Sed revera,
ximus, mandata regis. complere festinatis, momissa ut ait Festus Rufus, cupidior regni quam gloriee iis
yiagilabat instanter : et, principe permitientenomano^ conditionibus acquievit, licet Romanae potentia
civitatem ingressus, gentis su(v signum ab arce extulit, minus consentaneis. Excusatur tamen utcunque ab
submigrationem e patria civibus nuntians luctuosam, Orosio, lib. vii , cap. 51. Vide Procopium , lib· i
Istius porro in adeunda civitatum ac oppidorum Persic. cap. i 7, et Scaligerum ad Ghron. Eusebii.
possessione in turribus vexilla erigendi, in adepti (91) Αόξαν, Quid si* legatur νδξαν voco enim
dominii argumentum, moris, exemplum prostat apud Latina id expressit Jovianus. Vide Glossas Basilic. in
Constantinum De administr. imper,, cap. 46^ ubi de hac voce.
VARliE LECTIONES.
^ δ ora. P. · πoλiμoυom. P. ^ Νησιβέων P. · xa\ χαταφθάσας — Ίοβιανδς om. P. · άττελθών P.
' Χιλβανδς Ρ. · τής Ανατολής πάσης om. P. · κατά U. R.
755
CHRONICON PASCHALE.
756
injuriam passus esset imperatorem convenire lice-
ret. Verum nemo contra Salustium prodiit, ut qui
esset inculpat» prorsus vii».
Hoc anno, Valens, Valentiniani frater, levatus est
Constautinopoli, in Hebdomo, a Valentiniano Au-
gusto, mense Dystro, ex a. d. v Kalend. Apriles.
Hic Valens, Valentiniani frater, Arianus erat,
uxoremque habuit Domnicam, ex qua filium susce-
pit Calatam, et natas duas, Anastasiam et Caro-
sam, condiditque Constantinopoli jbalnea publica
duo, rSrum nominibus, Anaslasianas et Carosianas
appellata.
A. C. . [01. Iph.]
τφ βασιλει Ούαλεντινιανφ. Κα\ ο6δε\^ προσηλβεν
χατά Σαλοοστίου · ήν γάρ άγνότατος πάνυ.
Τούτψ τφ ίτει έπήρθη Ούάλης ΑΟγου(ΤΓος ό*· άδελ-
φδς Ούαλεντινιανου είς Κωνστανηνούτηιλιν έν τφ
Έβδ4μφ ύτϊδ Ούαλεντινιανου Αύγουστου lojvt Δύ-
στρφ ‘· πρδ δ' Καλανδών (7) ΆπριΧΙων.
Ουτος Ούάλης 6 άδελφδς Ούαλεντινιανοΰ ζν *Αρ€ΐα·
νδς (8), χα\ £σχεν γυναίχα Δομνίχην, ίξ
υ16ν όνόματι Γαλάτην κα\ θυγατέρας δύο, 'Αναστα-
σίαν χα\ Καρώσαν, κα\ χτίζει δύο δημόσια έν Κων-
σταντινουπόλει πρδς τά αυτών όνόματα, 'Αναστασία·
νάς κα\ Καρωσιανάς ··.
565. (Α. a Μ. G. 5873.^ ι. Ind. Id. νπι. Ίνδ. η'. α\ ύπ. Ούαλεντινιανοΰ χα\ ΟύΔλεν-
Valentiniano et Valente coss. 1 . 286. ^ τος (9).
Hoc anno, mare suos fines egressum
est, mense Panemo, ex a. d. xii Ka-
lend. Septemb.
566. II. Ind. ix. Gratiano nobilissimo
et Dagalaifo coss. 2.
His coss. natus est Valentinianus Au-
gustus, mense Audyneo ex a. d.
111 Kalend. Febr.
Eodem ipso anno, Procopiiis, qui tyran-
nidem arripuerat in Phrygia Salutari,
M Nacoliae campo a Valentiniano
Augusto captus , interfectus est,
mense Deslo, ex a. d. xii Kalend.
Snlias.
567. iif. Ind. x. Lupicino et Joviailo
eoss. 3.
His coss. Constantinopoli Deus grandi-
nem saxorum instar depluit, mense De-
oio, tK a. d. IV Nonas iulias.
Levatus est Gratiamis Augustus in Gal-
liis a Valentiniano Augusto , mense Loo,
ex a. d. IX Kalend. Septembres.
Τούτψ τφ Ιτει ή θάλασσα έχ τών Ιδίων δρων έξ —
ήλθεν μην\ Πανέμφ πρδ ιβ' Καλανδών Σεπτεμ-
βρίων*·.
Ίνδ. θ'. Ρ'. ύπ. Γρατιανου έπιφανεστάτου χα\ Δα- .
γαλαΤφου.
ΈπΙ τούτων τών ύπάτων έγεννήθη Ούαλεντινιανδ^
Αύγουστος μην\ Αύδυναίφ πρδ ιε' Καλανδών
βρουαρίων..
Κα\ τφ αύτψ έτει Προκόπιος Αντάρτης·· (iOJ t. 7ς·
Φρυγίαν Σαλουταρίαν έν τφ πεδίφ Ναχολίοις·· (ii/
ύπδ Ούαλεντινιανοΰ Αύγουστου χατασχεθε\ς άνηρέθ^ ’
μην\ Δαισίφ πρδ ιβ' Καλανδών (12) 'Ιουλίων.
^ Ίνδ. ι'. γ'. ύπ. Αουπικίνου·^ κα\ Ίοβιανου (15).
Έπ\ τούτων τών ύπάτων ό θεδς χάλαζαν (U)
έβρεξεν έν Κωνσταντίνου τιόλει είς τύπον λίθο>ν μην\
Δαισίφ πρδ δ* Νωνών Ιουνίων··.
Κα\ έν αύτψ τφ έτει·· έπήρθη Γρατιανδς Αύγου-
στος έν Γαλλίαις (15) ύπδ Ούαλεντινιανοΰ Αύγούστου
πατρδς αύτοΟ μην\ Αώφ *^ πρδ θ' Καλανδών (46) Σε-
πτεμβρίων.
DUCANGII NOTiE.
(7) β* KaJ. Ita Idatins : at Ammianus lib·
XXVI, T Kal. Ajiril. diebus v, post inaugurationem
Valentiniani; ^crates, bb. iv, cap. 4.
(8) Ήγ Apaiordc. De Ariantsmo Valentis egit
pr» exteris Epiphanius, Hxres. 69, n. 45.
(9) ΟύαΛβτΓίπακον καϊ Nescio cur
Theophanes et Georgins Monadius dicant Valenti-
n4annm«stattm atque imperium adeptas est, Gratia-
nam filium χοΐ'/ωνίτ; ττ[ς βασιλείας χα\ ύπατον fe-
cisse, cum utrumque falnim sit.
(40) 'AxTifprrjc· Scaliger; ΆνταρθεΙς, Ra-
derns.
<I4) ΡίακοΛΙας. Sic pariter Scaliger, cura in edi-
tione Raderiana prave editum esset Σκολίας. Ναχό-
λειαν scribit Theophanes, et Notitia Leonis imp. Ad
Naceliam porro Phrygi» Salutaris oppidum, captam
Procopium narrant Aunnhrnus, lib. xxin ; Socrates,
lib. rv, cap. 5; Sozofiiienus, lib. vi, cap. 8; Zm^imus,
IV, pag. 759; et alii.
(42) Πρό iff KclX. Idatius in Fastis caesum Pro-
copium ait viKal. Jul. iisdem coss. Vide Gotthofred.
H ad Philostorg. lib. i\, cap. 5.
(43) Ίοβιανου, Ita lex 3 Cod. Theod. De indttlg.
crim. ; Fasti et lex 44 eod. Cod. de jure fisci, JeviMO,
In lege vero 3, De ponderat.^ hic consulatus sic con-
signatur, P. C. Gratiani ei Dagalaifi.
(4 A) ΧάΛαζαν, Saxe.» istius grandinis praeter Idat.
et alios meminit Albupharaijus in Dynast.
(15) "Er ΓαΧΧΙαις. Ambiani, ut scribunt Hiero-
nymus, Idatius, Senator et Jornandes : urbe Gallia-
rum inter aliai emineAti, uti ab Ammiano indigi-
tatur.
(46) Πρό d' ΚαΛ. Ita etiam Socrates et Idalius.
VARIJE LECTIONES.
·· ό om. P. *» Σύστρφ R. Δούστρφ V. ·® Καρουσιανάς V. *· Σεπτεμβρίων. Imo Αύγούστων. Conf.
CUnloii. Fflil., vol. 11, pag. 359, annol. c. ·· άνταρθε\ς R, alterum in m. ponens. ·· Σχολιας R.
»· Λουππικίνου V. ·· Ιουνίων Clintonus, vol. II, pag. 358. Ιουλίων PV. ·· xa\ — έτει om. P.
·’ \6tp PV.
m CHRONICON
i
σχζ* ΌΛνμχίάς.
’Ι'Λ. ια', δ*, ύπ ΟύβλεντινιανοΟ (17) Αύγουστου
χ6 β' χα\ Ούάλεν^ Αύγουστου τύ β'. *
ΈπΙ τούτων των ύπάτων σβισμύς έγίνετο είς τήν
Γ^λιν Ν(χα(ας (18) , ώστε αυτήν χχταστραφήναι,
μην\ Γορπιαίφ πρ6 ε' Ίδών Όχτωβρίων ··.
’ίνδ. ίβ\ ε\ ύπ. Ούαλεντινια^οΟ Αύγουστου τδ·· γ'
χα\ Ούΐχτωρος.
ΈπΙ τούτων των ύ πάτων ό δειύτατος βασιλεύ;
Ούαλεντινιανδς 7ro)Jiou; συγκλητικού; κα\ άρχοντα;
έπαρχιών έφύνευσεν άδίχοΟντα; χα\ χλέπτοντα; χαΐ
παραδιχάζοντας. Και τ&ν πραιπδσιτον 302
λιτίου αύτοΰ, 'Ροδανδν (19) δνύματι, άνβρα δυνατδν
χα\ εύτεορον χα\ βιοιχουντα τδ παλάτιον, ώ; πρώτον
δντα άρχιευνούχον κα\ έν μεγάλη τιμή δντα, έποίησε ^
ζωδχαυστον είς τήν σφενβύνα τού 'Ιππικού φρυγά-
νοι;, ώ; θεωρεί τδ Εππιχύν.
*0 αύτδ; πραιπύσιτο; Τοδανδς ήρπασεν περιου-
σίαν·· άπδτινο; χήρα; γυναικδς, χαλουμένη; Βερε-
νίκης (20), πλέξα; αύτή, ώ; έν δυνάμει ών, χα\
προσήλθεν έχείνη τψ βασιλεΐ Ούαλεντινιανφ κατ’ αύ-
του τού πραιτιοσίτου, και ίδωχεν αύτοΓ; διχαστήν τδν
πατρίκιον Σαλούστιον (21), δστι; χατέκρινε τ^ν αύ-
τδν πραιπύσιτον Τοδανύν. Κα\ μαθών ό βασιλεύ; τδν
δρον παρά τού·* πατρικίου Σαλουστίου έχέλευσε τψ
αύτψ πραιποσίτω δούναι τή χήρφ άπερ ήρτιασεν παρ’
αύτη;. Ούκ έπείσθη δέ·* ό αύτδ; Τοδανδ; άναδού-
ναι αύτή άπερ ήρπασεν παρ' αύτή;, άλλ' έξεκαλέ-
βατο τδν πατρίκιον Σαλούστιον. ΚαΙ άγαναχτήσα; ό (
Σαλούστιο; έχέλευσεν τή γυναικ\ προσελΟείν τψ βα-
οιλεί, ώ; θεωρεί τδ {ππιχύν. ΚαΙ προσηλθεν τψ βα-
αιλει Ούαλεντινιανψ ή γυνή τψ δ'·· βαΐψ πρω7 (22),
PASCHALi. 758
L Α. C. 1<Μ. Ipli.J
CCLXXXVII Olympias.
308. IV. Ind. χι. Valentiniano Augusto
I) et Valente Augusto in coss. 4.
His coes. urbs Nicaea lerrse motu con-
cussa eversa est , mense Gorpiaeo , ex a.
d. V Idus Octobr.
369. V. Ind. xii. Valentiniano Augusto
111 et Victore coss. I- 287.
His coss. religiosissinuis imperator multos e se-
natu, et provinciarum praesides propter eorum inju-
stitias et furta, pravaque judicia , neci dedit. Prae-
positum etiam Palatii , Rhodanum nomine , virum
potentem ac divitem , ut qui primus esset inter
eunuchos, et magna veneratione haberetur, in Circi
^ funda , dum populus spectaculis interesset , aridis
ramentis vivum cremari jussit.
Idem hic praepositus Rhodanus viduae cuidam
Berenicae, potentia sua fretus, bona per calumniam
eripuit : illa vero cum Valentinianum imperatorem^
contra praepositum actura adiisset , ille Salustiunv
patricium iis dedit judicem , a quo Rhodanus est
condemnatus. Imperator, ut decretum Salusti patri-
cii intellexit, praecipit Rhodano praeposito, uti qiie
viduae rapuisset restitueret. Verum Rhodanus ad-
duci non potuit, ut quae viduae abstulerat redderet,
sed a Salustio patricio provocavit. Salustius vero
indignatus , praecepit feminae, uti ad imperatorem^
J cum Circensia spectaretur, accederet. Accessit mu-
lier ad imperaiorem Valentinianum circa tempuf
primi bravii.cum prope illi astaret praepositus. Tum
vero imperatoris mandato a tribunali projectus esi
DUCANGII NOTiE.
(17) OOttJerurutrov Ανγ. Fasti Idatii, Latercu-
lus Paschalis Bucherii, et cod. Tlieod. Valeniiniano
Nob., qui anno ccclwi Augustus phrller inscribitur:
qui non alius est a Valentiniano Valentis imp. 61io,
uti exserte appellatur in Fastis mss. Idatii eodem
anno : ex quo Sirmondus Valentiniani filium prave
ediderat, ut ab aliis observatum Proinde is est Va-
lentinianus Nob. P., in cujus consulatum orationem
1 1 recitavit Themistius, quod mullis probavit vjr
eruditissimus ioan. Harduinus. Istius Valentis filii,
quem Galat^nn dictum alii scripsere, meminit Epbra?-
niitis in Encomio S. Basilii nuper edito a Joqnuo·
Bapt. Coteit rio, t. III, Monum, Ecej,, Gr, “Μ'βηιίηιΙ
etiam Theodosius Jun. indictionis huic consulatui
respondentis, quam et undecimam Valenliacam \o-
cal,, in leg. 9 et 10 cod. Theod. De indulg, debit,,
qu« in annum v Valentis inciderat, cuin ab impe-
ratorum nominibus designarentur, licet non inchoalse
eorum temporibus.
(18) Νίκαιας, Chron. Hieronymi hoc anno: iVi-
r<ra, qua sape corruerat^ terra motu eversa. Ita etiam
Albnpharaijus. Instaurata postmodum a Valente :
sit^nideni huc spectent quai habet Themistius in
orat. 11: Πδλεο^ν δέ έχάστη, ή έκ καινή; τι πρδει-
σιν, ή έπάνεισιν, ή συναυξάνεται * διάκειται δέ xaV
τά τή; φυσεω; πώη, και τά; κατασεισΟεισα; ήδη
δψει έγηγερμένα;. Vide Socrat., lib. ιν, cap. H, et
Sozomen.,lib. v, cap. 10. .\lqui terrae motum hunc
ad indictionem x referuiil Theophanes et Georgins
Hamarlolus. v-
(19) VhTe CcdrcB., p. 510, et Symeon
Log«lh! in Cliron. ms. - . ·
(20) Βερενίκης. Infra ct Ced ren, Βερνίχη;, ut
I et CQ4d,^lu^. Zonarae, uti monuimus in notis,
P· 40.
(21) ΣαΛούστιον. Illum, opinor, Sallustium, qni
praefectus praetorio Galliarum fuit an. ccccx, i|uod
vox Πατρίκιον videtur indicare, uti mox observavi-
mus. Si*d an alius a Sallustio, qui eadem ips:» tem-
pestate praefectus praetorio fuit, vel idem fuerit, non
omnino exploratum. Vide Gollbofred. ad codicem
Theod.
(22) Πρώτφ. Sic reposuimus, ciim πρωί esset
editum. Vide Gloss. lued. Gr»cil. in Βάιο.ν, cl in
Addit.
VARliE LECTIONES.
••Ίδών Όκτωδρίων. Cum pag. 187 C Gorplaei Antiochensium aer.T. initium initio indictionum^ i. e. d. i
Septembris comparetur, absurdum csl Octobris d. xi in Gorpiaeum conferri. Itaque Καλανδώυ veponit
Ctinlonus, Fitsf., vol. II, pag. 361, Σεττεεμβρίων Chilmcadns ad Malalam,.pag. 607, ed. Boitxx.
dicta ad B, ad pag. 304 Γ., 309 C. ” τδ om. P. ·· ήρπασεν περιουσίαν, γχρ interponit supra xetsttut
alia manu V. παρ’ αυτού Γ. “ οϊ οηι. Ρ. θ' οιη. Ρ.
7δβ CHRONICON PASCHALB. 730
praei^itus in fundam circi, spectantibus universis, A ώς Ισταται έγγν^ς αύτου 6 πραιπόσιτος. Κα\ Ιχέλευ-
et exustus. Gonfesiimque imperator bona omnia
praepositi Rhodani feminae Berenicae addixit , uni-
verso populo, ipsoque senatu, propter illius justitiam
et severitatem acclamante c ex quo facinorosos , et
alienorum bonorum raptores ingens timor invasit,
jusque fasque obtinuit.
osv 6 βασιλεύς, χα\ χατηνέχθη του χαθ{σματος,
πάντων θεωρού ντων 6 πραιτιύσιτος, χα\ άπηνέχθη
είς τήν σφενδύνα (23) χα\ έχαύθη. Κα\ έχαρίσατο ό
βασιλεύς xj γυναικ\ Βερενίκη πάσαν τήν περιου-
σίαν του πραιποσίτου Τοδανου, χα\ εύφημήθη άπδ
του δήμου παντδς χα\ τής συγκλήτου δ βασιλεύς, ώς
δίκαιος κα\ άτιύτομος (24)· χαΐ Ιγένετο φδδος πολΟς είς τους κακοπράγμονας κα\ είς τους άρπάζοντας τά
άλλδτρια, κα\ ή δικαιοσύνη έχράτει.
Similiter etiam cum accepisset dominam Marinam,
conjugem suam, suburbanum praediom viliori, quam
redituum ratione valeret , pretio emisse , ipsamque
tanqiiam Augustam pretium posuisse , misit impe-
rator qui suburbanum aestimarent , exacto prius ab
ipsis aestimatoribus sacramento. Cumque accepisset
Όμοίως καΐ τήν δέσποιναν·* Μαρίναν (25) τή>^
αύτου γυναίκα άγοράσασαν προάστειον ·· παρ’ δσο\^
ήν ’άξιον Ιχον πρόσοδον, χα\ ώς ΑΟγουσταν τιμηθεί—
σαν, άχούσας·^ έπεμψεν δ βασιλεύς, χα\ διετιμήσατο
τδ προάστειον··, δρχώσας τούς·· διατιμησαμένους.
Κα\ μαθών δτι πλείονος τιμής πολύ ήν άξιον τής
longe pluris valere , quam emerat , adversus Augu- B άγορασθείσης··, ήγανάχτησε κατά τής βασιλίσσης,
stam indignatus , illam ab urbe proscripsit , subur-
bano feminae, a qua venditum fuerat, reddito.
A. C. [01. Iph.]
370. ( A. a M. G. 5878. ) vi. Ind. xiu.
Valentiniano Augusto IV et Valente
Augusto 111 coss. 2.
. His coss. dedicata est ecclesia Sancto-
rum Apostolorum Gonstantinopoli, mense
Xantbico, ex a. d. v. Id. Apriles.
371. vii. Ind. xiv. Gratiano II et Probo
coss. 3.
CCLXXXVIII Olympias.
372. vni. Ind. xv. Modesto et Arinthaeo
coss. 4.
373. (A. a M. C. 5881. ) ix. Ind. i. Ya- .
lentiniano Augusto Y et Valente Au-
gusto IV coss. 1. 288.
374. X. Ind. II. Gratiano Augusto III et
iCquitio coss. 2.
375. XI. Ind. iii. Gratiano Angusto IV et
i£quitio 11 coss. 3.
Ilis coss. dedicatum est Balneum Garo-
κα\ έξώρισεν αυτήν τής πδλεως, άναδούς τή πωλη-
σάση γυναιχ\ τδ προάστειον ··*·
Ίνδ. ιγ'. ύπ. Ούαλεντινιανου Αύγούστου τδ 6*
χα\ Ούάλεντος Αύ γούστου τδ γ^ (26).
Έπ\ τούτων των ύπάτων χαθιερώθη ή·· Ιχκλη-
σία των 'Αγίων Αποστόλων έν Κωνσταντινουπόλει
μην\ Ξανθιχφ πρδ πέντε Ίδων Άπριλίων.
*1νδ. ιδ'. ζ. ύπ. Γρατιανου τδ β' κα\ Πρόβου·
σχη' ΌΛνβΧίάς.
*1νδ. ιε\ η', ύπ. Μοδέστου χαΐ Άρινθαίου·
C 303 Ίνδ. α'. θ', ύπ. Ούαλεντινιανου Αύγούστου ··
τδ ε' (27) κα\ Ούάλεντος Αύγούστου τδ θ'.
Ίνδ. β'. ι'. ύπ. Γρατιανου Αύγούστου τδ γ' κα\
Αίχυτίου (28).
Ίνδ γ'. ια\ ύπ. Γρατιανου (29) Αύγούστου τδ δ* κα\
Αίχυτίου τδ β'.
Έπ\ τούτων των ύπάτων ένεχαινίσθη τδ γυμνάσιο»
DUCANG1I ΝΟΤΛ.
(23) ΣφΒτδότα. Constantinopol. Christ. , lib. ιι,
sect. 1, η. 9.
(24) 'Απότομος. Valentiniani severitatem nimiam
et parcitatem, quidam crudelitatem et avaritiam in-
terpretabantur, ait Hieronymus, et ex eo Jornandes, ,
cum, ut ait Sidonius, lib. iv, epist. 9, correptio non
cruentans, et severitas quae non stt tetra, sed tetrica
esse debeat.
(25) Maplrar. Vide Familias Byzant.
(?6) Τό τέταρτον. Scribendum τδ τρίτον, ut in.
Fastis omnibus : qui error inde forte ortus, quod
anno superiori Valentinianum N. P. cum patruo
confuderit auctor Chronici. A^ue ita emendandus
pariter consulatus Valentiniani IV qui postremus
illius fuit. Nam quod nummus ille aureus Valenti-
niani, quem ex Archeio Regio inter Valentiniani
Senioris Nomismata in Familiis Byzantinis dedimus#
cujus aversa pars cos. XVII praefert, non Senioris,
sed est Valentiniani III, qui cum Theodosio 4iin. _
imperavit : cujus pars aversa ex Theodosii typario
excepta est ; quod non semel accidisse in impera-
torum monetis norunt qui buicce disciplinae sua stu-
dia addixere.
(27) Td Leg. τδ θ', ut in Fastis omnibus.
(28) Αίχυτίου. Qui Έκυΐτιος Socrati et Zosimo :
Equitius, Hieronymo, Idatio ex cod. ms. Viclorio,
et in cod. Tlieod. nuncupatur.
(29) Γραηακον τό d'. Ita hic annus consignatur *
apud Prosperum : et aliter in vet. inscript. mxviii, .
8, in cod. Theod. In Paschali centum annorum Bu--
cherii, et in Fastis Idatii, Post eonss. Gratiani A. IJF^
et ASquitii. .
VARIAB LECTIONES.
•^ Βερνίκη R, altero , in m. posito. ·· τήν δ. δ. P. ·· παράστιον R. ·^ άκούσας addclia^
Raderus et confirmat Malalas, pag. 341, 3. ·· προάστιον R. ·» αύτούς P. ·· άγορασθείσης. άγορασία^
Malalas. πωλτ^σαμένη P. ·· ή om. P. ·· Αύγούστου om. P.
713
ihodoxis tradidit, emissis ubique sacris jussionibus,
expulitqiie Arianos , Exocionitas dictos. Fana vero
gentilium ab fundamentis destruxit·
Inclitus Constantinus, dum imperaret, paganorum
delubra duntaxat clausit : hic vero Theodosius etiam
evertit. Urbis Ileliopolitanx Balani! templup ingens
et celeberrimum, ex marmore trilitho constructum,
Christianorum ecclesiam fecit : parique modo Da-
masci fanum Chiisliaiiis tradidit , auctumque est
impensius Christianorum nomen , imperante Theo-
dosio.
CCJC Olympias.
A. C. [01. Ipb.]
580.. II. Ind. VIII. Gratiano Augusto VI
et Theodosio Augusto coss. i.
76i
ίΒωχζ τάς έχκλησίβς το!ς όρθοβόζοις , πβνταχοΰ
ποιήσας σάκρας κα\ διώξας έξ αύτών ^υς λεγομέ-
νους ΆρΣίανους®* (42) Έξωχιονίτας, τους δέ ναονς
των ** Ελλήνων χατέστρεψεν έως έδάφους.
.Κωνσταντίνος ό άοΐδιμος ^ισιλεύσας τΑ Ιερά μδνον
Ιχλεισεν (43) χαΐ τους ναούς τών Ελλήνων ' ο5τος
Θεοδόσιος*^ χα\ χατέλυσεν (44), χα\ τδ ιερδν Ηλιου-
πόλεως ** τδ του Βαλανίου·· τδ μέγα χα\ περιβόητον
τδ*^ τριλιΟον, χα\ έποίησεν βυτδ Έχχλησίαν Χρι-
στιανών (45). 'Ομοίως δέ χα\ τδ Ιερδν Δαμασκού
έποίησεν Έχχλησιαν Χριστιανών. ΚαΙ ηνξήθη τά
Χριστιανών πλέον έτιλ της αύτου βασιλείας.
304 ^ΟΧυμΧίάς.
Ίνδ. η', β'. ύπ. Γρατιανου Αύγουστου τδ ς*' (46)
Β χα\ Θεοδοσίου Αύγουστου.
CHRONICON PASCHALE
Λ
DUCANG11 NOTiE,
(42) Άρβιανοΰς. Sic reposuimus pro άριθυους,
liti praeferebat edit. Cur vero istius aevi Ariani Έξω-
χ.ον?ται appellati fuerint, docemus in nostra Con-
stantinopoL Chrisi., lib. ii, sect. 16, n. 38 ; et in
Closs. med. Groecil., ubi hic locus ex miraculis SS.
Anargyrorum, n. 17, addendus τ'Ανήρ τις τής τών
Έςωχιο/ιτών χαχομΔχου αΙρέσεως, elc.
(43) Τά Ιερά μόνον HxJsurev. Paulus Orosius,
lib. VII, cap, 28 : Tum deinde primus Constantinus
justo ordine et pio vicem vertit edicto : siquidem sta·
tnii citra ullam hominum caedem Paganorum templa
claudi. Exstat Consliiulio Constantii imp. qua id-
ipsum sanxii, in leg. 3 Cod.Theod. de Paganis.
(44) ΚατέΛνσεν. Iisdem verbis haec habet Pro-
sper Pilhoeanus, anno viii ejusdem Theodosii : Apud
Alexandriam temvla destructa ^ in quibus Serapis
antiquissimum et notissimum templum ,quo(f quasi (jua:·
dam columna quasi ruentem sustinebat idololatriam.
Vide Socrat. lib. v, cap. 16, 17, Sozomen. lib. vii,
cap. 15, 22, 29; Theophan. an xtii, elc. Theodosii
exemplum exinde secutus est Honorius filius. San-
ctus Augustinus, lib. XVIII, De civitate Dei, cap. iilt.
/n civitate notissima et eminentissima Carthagine
Africa Gaudentius et Jovius comites imperatoris Ho-
norii XIV Kal. Aprit. anno cccxcix, falsorum deorum
Sempla everterunt, et simulacra fregerunt. Idalius eoii.
anno: His coss. Manlio et Theodoro, teupla gen-
tilium demolita sunt, Joviano et Gaudentia comitibus.
Et idem Prosper anno iv Arcadii et Honorii : Toto
Orbe Romano antiquee superstitionis fana, templa,
delubra, si qu(c tu n restabant integra, preeeepto ma-
gistratuum destrui jussit. Denique Mellitus in brevi
temporum Expositione ms. Gentium quoque templa
per totum orbem, jubente Theodosio, eodem tempore
subvertuntur : non adhuc intemerata manebant. Edi-
cto siquidem statuerat Constantinus citra ullam
caedem hominum paganorum templa claudi, ut ait
auonymus Valesianus.
(45) BcLXavlov. Thoinas Reinesius , lib. i Var.
Uct,, cap. 25, hunc locum expendens, pro Βαλανίου,
legendum Όνίου existimat. Holstenius vero in Nolis
{a) Vocatur Alexandrinum 2b. Jesuita Badero, qu’ pri-
mus librum in lucem edidit) et Chronkon paschale s
Dacangio, secando editore, et ab aliis Constantinopolita-
num. ijI limum hoc nomea forte optimum est, si coiisi-
ad Stephanum, id vocabuli pro Numine altqno ac-
cipi subodoratur, et in eo latere nomen Beli, vel
Baal, seu Solis putat : Beleni forte Apollinis, cu-
jus mentio occurrit in veteribus inscript. pag. 26 el
27, ita ut legendum sil Βελενίου. Nam urbem llelio-
politanam Soli sacram fuisse ipsa prodit nomencla-
tura. Sed ei El, et Bel, el Belalhen, Chahixos et
Babylonios, quem Baal Phoenices et adjacentes po-
puli vocarunt, dixisse, pluribus observat Seldeiins
in syntagm.2de Diis Syris, cap. 1. Certe apud
Chium, Βέλα, ήλιος et αύγή exponitur. Hamascius
in Vita Isidori, pag. 1049. apud* Photium, Phoeni-
ces et Syros Saturnum El. Bel, et Bolathen, seu forte
Belalhen appellasse scribit. Tradit praeterea Helio-
politas coluisse Γενναιδν, erecta quadam leonis
forma in templo Jovis: sub cujus nomine Solem
coluisse Assyrios docet Macrobius, lib i Satumal,
cap. 33 : Quem, inquit, Dia Heliopoliten cognomi-
nant, et maximis cteremoniis celebrant in civitate ques
Heliopolis nuncupatur. Templi Apollinis, qui idem
atque Sol est, inquit Macrobius, in eadem civitate
meminit rursum Damascius, p. 1054. Sementiam
denique llnlsienii fulcit Herodianus, lib. viii, quo
loco ait Crispinum virum consularem oraculum
Επιχωρίου θεού consuluisse, ubi addit, Βέλιν δ^
καλοϋσι τούτον, σέβουσί τε ύπερφυώς, 'Απόλλωνα
είναι έθέλοντες. Quinetiam omnes deos Baal appel-
latos a Tyriis, Sydoniis et Aminonitis, sed cum at-
tributo , observat Scaliger in notis ad Fragmenta
Graecor, scriptor.
(46) TpUiOov. De hac voce multis agimus in Glos
sar. mediae Gnecitatis. [Ducangii ad hunc locum ad
notationi addere placuit disputationem li.MM. {Jero—
mite Marklandi, ut putatur) in Observat. Miscell. Am
stelod. vol. II, 1. 1, p. 172-182.]
Observationes in quosdam Greeeos auctores, de tem —
pio Heliopolitano in Syria.
1. Anonymum Graecum Chronicon, quod varife-
sub titulis (a) inter eruditos notum est, loquen^
de templis Ethnicis, ab imperatore Theodosio prinm ^
* deramns, primo, ineo »ram mundi eamdem esM, qi^^
utuiitor Constantinopoli. El secundo, ms. emptum
ab aliquo ejus urbis cive, per Hier. Suritam in Sicitu^^
ut ipse adnotavil io prima pagiua unici exemplaris, ja^^
VARliE LECTIONES.
·· Άρειανούς. άριβμούς R. ** τών om. P. ουτος ό θ. P. Ήλιοπόλεω; R. ·· Βαλανίοτι.
Βάλ (Βσάλ) Ήλιου J. J. Μ. Μ. (Marklandus) in Obs. Misc., vol. II, p. 1, pag. 174. τδ Malalas, pag. 3Si
2ΐ.χα\τδΡ.
Τπ7 CHRONICON PASCHALE. 768
arger perstitit: qnem qnidem, dum in circum Con- χ να Εμ£ΐνεν έπ\ πολΰν χρ5νον νοσηλευόμενος, χαΐ έν
stanlinopolilanum , spectaculorum inspiciendorum τφ άνέρχεσΟαι αύτ^ν είς τ6 *1ππιχ6ν Κωνσταντίνου-
DLCANGII NOTiE.
Neque Holstenius meliorem ideam Graecx vocis Constarilinopoli erectam, quoniam ex uno lapide
habuit, quamvis hanc secundam Reinesii emenda- constabat.
tioiiero eadem censura vexat ac primam. Suspica- Verum est La Roquium dicere (ε), maximam par·
tur ita intcUigi debere, ac si templum triplici tem harum columnarum tantum e duobus lapidibus
nere lapidum exstructum esset, simiilque auctori in constructam esse. Sed, praeterquam quod id tantum
laboris praemium alapam iiiQigit; ΤοΙλιθος autem de maxima parte aiUrmet, dicere licet, quod,quam-
scriplori huic idiotas, uti eum vocat acaliger, forte -vis per duas hebdomadas Halbeci manserit, et ejus
dicitur ex tribus lapidum generibus constans. antiquitates ad lubitum visitaverit, et ideo plures
Cangius, prje se ferens, nobis dare novam et notitias quam Maundrellius , qui ne intepum qui-
proindc meliorem l.atinam versionem Chronici, lo- dem diem ibi impendit, narret; tamen Maundrellii
cum noii iiitelligibilem reddidit, cum dicat tem- testimonium in hoc casu magis admittendum esse,
pium facium ex Trilitho marmore; templum ingens, quoniam a duobus Graecis auctoribus, supra lauda-
et celeberrimum ex marmore Trilitho constructum. tis, confirmatur, nempe Chronico et Malela : nam
Sine dubio lectores sibi obstrictos reddidisset, si ut Maundrellii narratio explicat , quomodo eorum
notam addidisset ut nobis indicaret quale genus ^ verba intelligi debeant, sic illi ab altera parte veri-
marmoris hoc Trilithon esset, et unde veniret. talem numeri in ejus narratione ostendunt ; quo-
Chilmeadius haud felicior fuit in LalinaeMalele niam certo certius est, hunc auctorem iiolitiam non
ve. sione, qui fere ad verbum eumdem locum habet, habuisse eorum, quae de hac re scripserant, et plane
quem in Chronico legimus, excepta voce ΒαλανΙου, eorum ΤΡΙΑΙΘΟΝ ignorasse.
* quam omisit, et verbum λεγόμενον, quod ante TPI- Ne ideo Maundrellii diligentiam, exactitudinem et
ΛΙΘΟΝ inseruit ;nam etiam dicit de Theodosio (p), fidem Laroquii meritis praeferamus (t) ; animadver-
χατέλυσε δέ χα'ι τδ Τερδν 'Ηλιουπόλεως τδ μ^γα καί tere licet, hujus auctoris errorem, dum ponit duos
«εριβόητον τδ λεγόμενον ΤΡΓΛΙΘΟΝ, χα\ έποίησεν lapides loco trium, inde ortum habuisse, quod nri-
αότδ Εκκλησίαν Χριστιανοϊς, etc., quod Chilmea- muin hanc observationem in schedulis suis per ngu-
dius ita Latine reddidit : Quod vero Heliopoli erat, ram numeri, et non verbis adnotaverit; sic post tri-
Trililhum vocatum, ingens illud et celebratissimum ; ginta et plures annos (u) cum observationes suas
templum quoque Damascenum, aliaque plurima, in recenseret et in lucem ederet, fallebatur innumero^
ecclesias conversa, Christianis donavit. et ponebat 2 loco 5.
L t brevissime confutem omnes has miseras ver> Ergo secure acquiescere possumus Maundrellii
tiones et emendationes, sciat modo lector, veram narrationi, tam bene suffultae : et ex testimonio duo-
explicationem eruendam esse ope hodiernorum ili- runi Grsecorum auctorum, cui accedit illius aucto-
nerum scriptorum, et in primis Maundrellii. Dili- rilas , has duas conclusiones , ut duo demonstrata
gens hic et (ide dignus theologus magnificas ruinas corollaria, efficere, quae ea, quae 'supra contra Rei-
tcinpli Balbeciani, sive Heliopoleos (q), describens, ^ nesium in mediuifi attuli, confirmabunt :
sequentia observatione digna verba habet : Primo, templum Heliopoleos, cujus mentio 6t in
t Templum est quadratum oblongum 52 cubitos Graeco Chronico et Malela , idem esse atque illud ,
(yards) latum, et 6i longum ; quorum 18 occupa- quod Maundrellius et alii Itinerum suorum scripto-
bantur per πρόνιον, sive vestibulum, quod jam sub res Balbeci viderint, et non templum Oniae in
ru nis jacet, cum columiise, quae id sustinebant, pto ; .
ruptae sint. Corpus templi , quod nnne subsistit. Secundo, cum Balbecum prope montem Libanum,
magnifica porticu cingitur, et nilcitur columnis Co- aut potius Antilibanum situm sit, in parte Syriae
riiiihici ordinis, quarum diameter (r)est sex pedum et quae ante Coele-Syria vocabatur, Heliopolis duorum
trium pollicum, altitudo earum est circiter 45 pe- Griccorum auctorum est eadem urbs quae Balbecum,
dum; uNAQUiEQUE CONSISTIT TRIBUS LAPIDIBUS >, 6tc. 6t 0011 Hcliopolis iEgypti. ,
Hic videmus veram rationem, cur templum a regio- Circa hoc ultimum caput plures alios auctores ad·
nis incolis vocatum sit Trilithon aut trium lapidum, ducere possem, qui demonstrant, vel saltem aflir-
Nam cum tam alte elevatum esset, 'ut triginta gra- mant, Heliopolin et Balbecum esse duo diversa no-
dus requirerentur, antequam illud intrare possent, mina ejusdem urbis in Syria. Sed hoc fortasse nimis
et foris illa magnifica porticu cinctum esset, spe- Uediosuni esset, et hic inutile,
datores cominus et eminus tantum has pulchras Π1. Ideo unicum lanium Josephi locum addam,
columnas, ex tribus lapidibus constantes, videbant, in quo Heliopolis in illa parte montis locatur , qiue
Et nihil prseter hunc columnarum ordinem sive -in Coele-Syria est, et opposita alteri parti, Dama-
porticuin hujus templi videmus in numismatibus, D scum respicienti, et sic exacte silui Balbeci, ut ab
quae nobis lateris lanium aspectum ostendunt. hodiernis auctoribus et itinerum scriptoribus descri-
Hinc ergo tantum, et non a compositione totius bitur, responderet. Hoc eo libentius facio, quia in-
fabric^, ei omnibus partibus templi, Graeci nomen digemus emendatione ejus loci Josephi, qui inveni-
ΤΡΙΑΙΘΟΝ desumpserunt, ut vocarunt KIUNA MO- tur in ejus narratione de Pompeji itinere perCcele-
Ν0Λ1Θ0Ν illam celebrem columnam porphyream, Syriam Damascum (r) ; ubi postquam dixerat, Pom-
(p) Hist. lib. Xtll, p 1 1 , 39 possem,elc.
{q) Jouroey from Aleppo to Jerusalem, p. 136. 2 edit. (u) Balbeci erat mpiise Novembr. an. 1689, et librum
anno 1721. in lucem edebat an. 1722. dedicationem 20 Januarii ejus
(r) Perspicuum est auctorem loqui de ambitu ei non auiii notans,
de geometrico diametro, qui, cum proportione ad ambi· (v) Antiq. 1. iiv, c. 5, vel 3, n. 2. Amst. edit quod
Im sit circiter ut 1 ad 5, has columnas prodigiosas cras- caput sic incipit : Mer’ ού πολύ 2έ Πομπηίαν είς Δοιμασχδν
sil iei faceret, scii, plus quam octodecim pedum, contra άφιχομένου, xal χοίλην Συρίαν έτπόντος, etc, id esi pendo
omnes regulas, et ipsam longitudinem hujus templi, post, Pompejo versus Damascum tendente, et Casie^Sth
designatam ah auctore, cum intercolumniis aut distantia riam visitante, legati ad eum venerunt, eic. Et tamen Hud-
earum inter se. Gt tamen eadem hallucinatio animadver- sonius, versionem Gelenii sequens, id sic vertit: Hon ^
titur in descriptione Laroquii, \\cei curo ostentatione autem multo ^ost, cum Pompejus Damascum venisset el
propriis archileci ure verbis utatur : res cotomnas Coelen-Sgriam obiret si Pompejus Damascum
e>isemble, dont la hautcur est de 32 pieds, et le diametre inirasset, quamvis Josephus ejus adventuro tunc dem uiiLr
de six, elc Voij ige de Syrie, l. I, p. 109ς Hol. Edit. narret, cum Crele-Syriam visitaverit, el montem supera^
(s) Voyage d. Syrie, t. I, p.ll9. verii; Hiidsonius antea, c. 2, n. 3, recte verterat άφιχό—
(0 Licci' mulla exempu parvje diligoiilie adducere [ΐ.ΐ'^ος tU Damascum profectus.
ss 1ΜΠ
TC9 CHRONICON PASCHALE. 7-70
-π^λεως Οεωρησαι βιά του Κοχλίου χατά τήν θύραν Α gralia, per Cocliloam conscenderet, versus portem,
'Τβυ λεγομένου Αεχ(μου (47-49) παρεσχεύασεν αύτ6ν quam Decimi vocant, Juslina noverca , ul pole Ca-
ΊουστΙνα ή μητρυιά αύτοϋ ώς Χριστιανόν 6ν^α σφα- iholicum, per insidias occidi curavit, cum ipsa esset
γήναι* Ijv γάρ έχείνη ’Αρειανή. Ariana.
A. C. [01. Iph.]
Ίνδ. θ', γ'. ύπ. Συαγρίου (50) χα\ Ευχερίου. 381. ( Α. a Μ. C. 3889. ) ιιι. Ind. ιχ.
Syagrio et Eucherio COSS. i. 290.
Τψ τριαχοσιοστψ (51) πεντηχοστψ πρώτω έτει τής Trecentesimo quinquagesimo primo
είς ούρανους άναλήψεω; του Κυρίου, συνηθροίσθη anno Cbrisli in coelum assumpti , coacta
σύνοδος άγίων χα\ μαχβρίων Πατέρων pv' εν Κων- est synodus Conslanlinopoli cl beatorum
σταντινουτϋδλει. Κα\ ούτο\ τ6 τής όρθοδοξίας έκρα- Patrum. Atque ii orlhodoxije Symbolum
ταίωσαν συμβολον , χαταβαλόντες ** Μαχεδόνιον *®, confirmarunt , damnato Macedonio , qui
χαι αύτδν όμοίως άρειοθολωθέντα·® τήν διάνοιαν, δς ®‘ mente sua Ariana haeresi infecta , incom-
DUCANGll NOT.E.
pejum arcem ApamuB diruisse, et Lysice munimen- B primo loco intelligere debuisse, montem, quem su-
ium solo xquavisse, addit : Λιελθών δέ τάς πόλεις perabal Pompejus, cum Damascum proficisceretur,
τήν τε Ήλιόπολιν χαι τήν Χαλκίδα, χα\ τδ διεΙργον dividere inferiorem sive Coele-Syriam ab altera sive
δρος ύπερβαλών τήν χοίλην προσαγορευομένην Συ- superiori Syria,
ρίαν, άπο τής ΠΕΑΛΗΣ, είς Δαμασχδν ήκεν. Ut hoc confirmetur, quaeso lectores observent ,
Omnia bene se habent, excepta voce Pella, Πέλ- Philonem {y) quoque eodem sensu uti voce άλλην,
λτς. Nam haec urbs ab altera parte montis erat, in- cum has duas Syrias distinguat. Legat, ad Cai., *p.
ferius versus Judieam, in via quae Damasco ad Jor- m. 798, c. Συρίαν τήν τε άλλην, χα\ τήν χοίλην προσ·
danem ducit, in regione vocata Decapolitana ; et sic αγορευομένην, etc.
longe remota a via Heliopoli Damascum ferente. Ne- Nisi summopere fallar, hoc suflTiciet ad defenden-
que Pompejus Pellam proficiscebatur, antequam Da- dam meam emendationem , et illustrandum Josephi
masco Hierosolyma tenderet, ul Josephus ihsequen- locum. Sed praeterea omittere non debeo confirma-
tibus narrat. tionem magni momenti , quam in ultima Josephi
Et tamen vox Pella in omnibus Josephi editioni- editione inveni. Nam cum inquinarem, num aliquis
biis est, excepta antiqua Latina versione, cujus au- codex non haberet eamdem lectionem quam exco-
eior praeterea Graecorum textum perfecte non intel- gitaveram, licet eam ibi nullo loco indagarem, ne-
lexit , et apud quem Pompejus Coele-Syriam tum que in hisce, qnos ipse consulueram , videbam ta-
deinum intrat , cum montem jam superasset {x), men in codice Gallici regis scriptura esse τής Τήλ-
Hudsonii versio aliquantulum melior est, et Gelenii λης , quae, licet vera lectio non sit, tamen ostendit
longe superat : Cumque (inquit) urbes Heliopolim et varietatem, ct vocem Πέλλης hic non ouadrare.
Chalcida per transisset, et montem superasset Coele· ^ Cura longior in his observationibus fuerim quam
Syriam, ut appellatur , disterminantem, a Pella Da· ^ initio credideram, hic duas alias observationes non
mascum se contulit. addam, quibus mens erat primo probare, contra ali-
Ex quibus apparet, Hudsonium bene animadver- quos antiquarios, Heliopolin factam Romanam colo-
tere, quod secundum Josephum Heliopolis in una niam sub Severo, et non sub Julio Carsare aut Au-
parte illius montis esset , et Damascus in altera, gusto et secundo ostendere ; Batbecum aut vocem
itemque quod mons Coele-Syriam separaret. Sed a appropinquantem antiquissimum ejus urbis fuisse
3ua re hic mons tunc separat Coele-Syriam? Hoc in nomen, quod adhuc a Syris retinebatur, non minus
osephi contextu, uti nunc eum habemus, non dici- quam antiqua nomina plurium aliarum urbium, licet
tur, et tamen dici deberet, et requiritur per verbum Graeci nomen mutassent. [/J. MM,]
διεϊργον, post quod praepositio άπδ segui deberet et (47) Kal έποίησετ 'ΕκκΛησίαν XpiauarCir.
cnm hoc verbum in Graeco contextu sit, ut eum ha- Exempla alia templorum paganornm in Christiano-
bemus, editores nostri debuissent suspicionem ha- rum ecclesias conversorum praecaneris habent idem
here, aliam vocem loco ΠΕΛΛΗΣ requiri. Chron. an. viii Zenonis, Epiphanius, ubi deAdriano,
Hoc, puto, manifestum est, et proinde mihi ae- seu templo Adriani imp. Alexandriae in aedem sa-
que perspicuum videtur verbum omissum esse άλ- eram converso a Constantino imp. de nomine Gre-
λης, id est alteram sive supremam Syriam, Ideoque gorii Meletiani appellato, Procopius, lib. i De bello
sic construo haec verba : Ύπερβαλών δρος τδ διεΙρ- Fers., cap. 17; Evagrius, lib. i, cap. 16;Theoplia-
γον τήν χοίλην Συρίαν άπδ τής ΑΛΛΗΣ, είς Δαμα- nes anno xii Justini, etc., ut paulo receutiores
σχδν ήχεν : Et Pompejus , montem superans , qui omittam. Sed de hoc more consulendus in primis
separat vel dividit Coele-Syriam ab alia Syria venit ^ Avitus Viennensis epist. 6, et ad eam Sirmondus.
Damascum. (48) Ίό ς\ Fasti omnes v. In aliquot Legib. Coii.
Nemo hic minimam difficultatem objiciet, consi- Theod. legitur hoc anno : P. C. Ausonii elOlybrii,
derans quid dixerim, et praeterea Josephum ipsum (49) Του Αεκίμον, Sic infra in Zenone. Vide
paulo post (n. i) uti hoc ipso verbo cum voce Sy- Constantinopolim Christ, lib. ii, sect. 1, n. 5.
ria ; 'Ex τε Δαμασκού χα\ τής άλλης Συρίας, etc. (50) ΣναγρΙον. Ita Vi· torius, et Fasti alii : at
quod Hudsonius non tam bene vertit, ac deberet. Fasti Vossiani, Marcellinus comes et Prosper edit,
loco α Damasco alleraque Syria ponens a Damasco Pontaci, loco Syagrii, Evagrium legunt. Vide Pagium
Tfliquaque Syria. Hic locus ostendit Josephum lo- in Disseri. Hypat. in proleg., n. 27.
cantem Damascum in altera Syria sive superiori, * (51) Τό τριακοσιοστφ, elQ, Ex veterum scilicet
{x) Cumque civitates Heliopolim et Chalcidem transis- {y)Conter cum istis Strab. lib. xiv, p. 462, de So//i
tet, in medio positum montem ascendit,· et ad injeriorem urbe CiliciaB secunda; τήςάλ)ης Κιλικία; άρχή, etc.
Syriam Damascun^te pervenit.
4 VAHIiE LECTIONES.
“ χαταλαβόντες R, alterum in m pon^s. ·» τδν Μακεδόν.ον P. ·® άρείω ΟολενΟέντα m. R, ΆρειωΟο-
λωθέντα PV. δς om. V, addidit Raderus.
m
CHRONICON PASCHALE.
772
A. C. [01. Iph.] A
prehensum el inTisibilem Spiritum san-
ctum cum Patre et Filio coaeternum in
tempore creatum, impie non dubitavit
asserere.
582. IV. Ind. x. Antonino et Syagrio
II coss. 2.
585. V. Ind. xi. Merobaude et Saturni-
no coss. 5.
Hi? coss. Arcadius Gonslantinopoli a
p.itre suo Theodosio Augusto iii Tribu-
nali Hebdomi renuntiatus est Augustus,
mense Audinaeo, ex a. d. xiit Kalend.
Februarias.
Eodem etiam anno, illatum est Gonstan-
tinopolim Constantiae , Constantini filiae,
corpus , mense Gorpixo , pridie Kal. Se-
ptembres.: ac deinde depositum mense
Apellaeo, Kalendis Decembribus.
CCXCI Olympia$,
584. VI. Ind. xii. R^bomere et Clear-
cbo coss. 4.
His coss. Persarum legatus urbem est
ingressus. Eoderoque anno natus est Ho-
norius, Arcadii Germanus frater, mense
Gorpiaeo, ex a. d; v Id. Septembr.
583. VII. Ind. xiii. Arcadio Augusto et
Bautons coss. i. 291.
Theodosius Augustus ante imperium
conjugem habuit Gallam, Valentiniani Ma-
gni filiam. Ex bac filiam suscepit matri
cognominem Gallam , qu» et Placidia ap-
pellata est. lUa vero Constanlinopolim
cum patre profecta , domum Placidiae di-
ctam condidit.
της του άγΙου Πνεύματος τώ ΠατρΙ και τφ ΥΙφ συν-
αΐδκύτητος τ6 άχατάληπτον χα\ άύρατον χτιστών ύπ4
χρόνον τάττειν ό δυ ασεβής ού χατενάρχησεν.
Ίνδ. ι'. δ*, ύ*. ΆντωνΙνου (52) χαΐ Συαγρίου
τδ
Ίνδ. ta\ ε\ ύπ. Μεροβαύδαυ** (33) χα\ Σατορνί-
νου.
Έπ\ τούτων (34) των ύπάτων Άρχάδιος ΑΟγου-
στος έν Κωνσταντίνου τζόλει έν τψ τριβουναλΙφ του
Εβδόμου (35) ύπδ τοΰ πατρδς αυτού Θεοδοσίου τού
Αύγουστου άνηγορεύθη μην\ Αυδυναίφ icp5 ιδ*·· Κα-
λανδων Φεβρουαρίων.
ΚαΙ αύτφ τφ Ιτει είσηλθεν τδ σχήνοψα Κων-
Β σταντίας τής θυγατρδς Κωνσταντίνου Αύγουστου έν
Κωνσταιντινουττόλει μην\ Γορπιαίφ·· πρδ μι5ς Κα·
λανδων·· Σεπτεμβρίων, χαΐ χατετέΟη μηνί Άπελ-
λαίοι ·’ ΚαλανδαΙς (56) Δεχεμβρίαις ··.
σίχο* ΌΛνμΛίάς. ·
Ίνδ. ιβ'. ς\ ύπ. ’Ρηχομήρου (57) χα\ Κλεάρχου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων είσήλΟε πρεσβευτές Περ-
σων. Κα\ αύτω τψ Ιτει έγεννήΟη Όνωριος (58) άδελ-
φδς γνήσιος *Αρχαδίου Αύγούστου μηνί Γορπιαίφ πρδ
ε* Ίδων Σεπτεμβρίων.
Ίνδ. ιγ'. ζ*. ύπ. Άρχαδίου Αύγούστου χα\ Βκύτο-
νος (39).
Θεοδόσιος ό Αύγουστος Ισχεν πρώτην γυναΤχα (60)
πρδ τής άρχής αύτού Γάλλαν τήν θυγατέρα Ούαλεν-
^ τινιανοΰ τού μεγάλου. Έχ ταύτης έσχεν θυγατέρα
όμώνυμον τή μητρ\ Γάλλαν , ήν ·· χα\ Πλαχιδίαν
έχάλεσεν^* * έχάτεραι δέ ήσαν Άρειαναί* χαΐ Μλαχι-
βία (61) 305 είσελθούσα έν Κωνσταντινουπόλει
μετά τού πατρδς αύτής Θεοδοσίου χτίζει τδν οΐχον
των Πλαχιδίας**.
DUCANGI1 ΝΟΤ^.
Patrum sententia, qui Christum xxx aetatis anno
passum cen.sebant, ut non semel apud hunc scri-
ptorem observare est. Vide Grandamic. parte iii
Chtonol. Oirui., p. 118.
(52) 'ArTforlrov. Ita editio Scaligeri, Fasti Vos-
siani, Paschasinus episcopus Lilvbitanus in Epist.
ad S. Leonem, et Victorius. At Marcellinus comes,
IdatNis, Prosper, Senator, Latercul. Paschalis, et
€«>d. Theod. 'Αντωνίου. Quaedam vero leges eius-
dem codicis P. C. Sijagrii el klucherii habent, dya-
grio vero notam iterati consulatus addit Chroiiicon,
cum absit in Fasiis omnibus, et in Cod. Theod.
epiasi idem fuerit Syagrius iste cum proximo. Ve-
rum is qui cum Antonio consulatum gessit, Afra·
nius Syagrius vocabatur, ut auctor est Sidonius,
lib. 1, epist. 7, ubi consulendus Sirmondus.
(55) Μεροΰαύδον. Fasti Vossiani, Idatius, Sena-
tor, et Cod. Theod, Merobaude ii et Saturnin». La-
terciil. Pasch.*tl , Saturnino el Syagrio.
(54) "Exi τούτων y etc. Soerat., lib. v, cap. iO;
Sozomeii., lib. vii, cap. 12; Marcellin, Prosper,
Idat.. etc.
(53) *Er τφ τρι6. τον Έ6δόμον. Marcellinns, vn
ab urbe milliario. Vide Disceptat, nostram de Heb-
domo, n. 8.
(36) ΚοΛανδάΐς. Scr. Καλάνδαις.
(57) Ψηχομήρου. Qui Ricomeres, Idatlo : Richo·
^ meres, Ammiano Marcellino, et aliis : Recimer,
^ Prospero, Senatori, etc. Richimer, Gregorio Turon.
dicitur. Vide Socrat., lib. v. cap. 11.
(58) *Ονώριος. Ita Socrates loco proxime bu- -
dato, Marcellinus comes, et Idatius.
(59) Βαύτονοζ. Holsten., Βαύδωνος.
(60) Πρώτην γυναίκα. Imo secundam - adepto ^
enim imperio, et anno post exstinctam Flacdllam^
feriorem uxorem, Gallam Placidiain Valentiniani fir — =
iam uxorem duxit Theodosius. Marcellinus comes
Gatla Theodosii regis altera uxor his coss. Constanti
uopolim venit. Vide Famil. Byzant.
(61) Olxor ΠΛαχιδίας. Constantinopolis Cbrist—* -
lib. III, s8ct. 6, n. 1.
VARliE LECTIONES.
·■ Μεροβούλου, m. R, Μεροιβάνδου R. ·· ιδ'. ιγ' P sola. αύτφ τψ. τώ αύτψ P. ·· Γορπιαίο> μηνι Ρ ^
λόψm. R. ·* Καλανδών. Ίδών vel Νωνών Clintonus, Fast.. vol. Η, pag. 561. V, ad pag. 501 D. Άπηλ- —
λαιψ PV, Άπηλαίου m. R. ·· Σεπτεμβρίαις m. R. ·· ήν. τήν,Ρ. έχάλεσεν — Ηλαχιδία om. Ρ^
t· των Πλαχιδίας. τίν Πλαχιδίας PV.
77.1 CHRONICON
Έβ[χβν SsuWpav (6i) γαμειήν Θεο^σιος Φλάχ-
χιλλβν^* όρθ<$Ιοξον, έξ ής Εσχεν Άρχάδιον χα\ Όνώ-
ptov. Κα\ αΰττ)^* Φλάχχιλλα χτίζει Φλαχκιλλιανδν (63)
τδ ηαλάτιον.
Ί'/δ. ιδ'. η', ύπ. Όνωρίου Καίσαρος (64) χα\ Εύ-
οδ'ου.
Ίνδ. ιε'. 0*. ύ^. Ούαλεντινιανοϋ τδ δ' (6ο) χαΐ Εύ-
τροπίου.
σ\β' 'ΟΛνμχιάς,
Ίνδ. Λ, ·/, ύπ. Θεοδοσίου Αύγουστου τδ β* κα\
Κυνηγιού.
Ίνδ. ji'. la'. ύπ. Τιμασίου χα\ Προμώτου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων είσηλΟεν βεοδύσιο^ ό βα·
σκλεΰς έν 'Ρώμη μετά τού υίου αυτού Όνωρίου, χα\
^czτ^ψεv (66) αύτδν έκε? είς βασιλέα. Κα\ έβασίλευ-
<X€v έχει Όνώριος έτη ιδ'’^.
Ίνδ. γ*. ιβ'. ύπ. Ούαλεντινιανοϋ τδ δ'^· χα\ Νεωτε-
^€ου” (67).
Ίνδ. δ*, ιγ'. ύπ. Τατιανού χαΐ Συμμάχου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων Θεοδόσιος Αύγουστος εύ-
κεφαλήν (68) τού άγιου Ίωάννου τού Βαπτι<
PASCHALE. 774
ι Α. C. [OUiHi.l
Habiiil cl Thcoctosliis alteram conju-
gem Flaccillam orthodoxam , ex qua su-
scepit Arcadium et Honorium. Ipsa atilem
Flaccilla Palatium Flaccilliaiiuin sedifi-
cavil.
586. (A. a M. C. 689-4.) vm. Ind. xiv.
Honorio et C i sare Kvodio coss. 2.
587. IX. Iiul. XV. Vaicntiniauo IV et
Eutropio eoss. 5.
CCXCII Olympias,
588. X. Ind. i. Theodosio Augusto II
et Cynegio coss. 4.
589. XI. Ind. 11. Ttmasio et Promoto
coss. 4 . 292.
^ His coss. Theodosius imperator Romam
venit cum filio Honorio, hicque eum in
imperatorem coronavit. Honorius vero
Romae imperavit annos xiv.
590. XII. Ind. iii. Valentiniano IV et
Ncolerino coss. 2.
391. XIII. Ind. iv. Talianoet Symmacho
coss. 5.
His coss. Theodosius Angustus cum
sancti Joannis Baptistae caput apud quam-
DUCANGII NOTiE.
(12) Aextrifor. Leg. Προτέραν. Fuit enim, ut
^uif Flaccilla prima Theodosii uxor.
(63) Κτίζει ΦΛαχχιΧΧιατότ. Constantinop. Chr.
«b. II, sec. 5, II. 3.
(64) Ηαίσαρος, Ita Marcellinus. Idatiiis, ATo4t-
^ixsimo. Cod. Tbcod. NB. P. id est Piobilissimo
W^uero^ qu« idem sonant.
(63) Td δ'. Leg. γ* ex Fastis : is enim est consn-
l»itus Valentiniani cum Eutropio, ut est in Idatianis,
^t in leg. 8 Cod. Theod. de indulg, debil, qui iti
^iv indictionem cadere dicitur. Quae quidem indi-
otin prima dicitur in leg. 5, eodem tit. ab aliis xv.
Eta indictio quae in Honorii Vili et Theodosii II
oonsiilatum incidit in dicta lege 8, quarta : in lege 9
40, infra a Theodosio Jiiiiiore.qtiinle ; ab aliis
Mexta appellatur. Quae quidem ita conciliare conatur
<Jacob. Gottliofred. ad d. Icg. 8, ut Italica" indictio
ab anno cccxii , ducatur : Karthaciniensis Africae
^•consularis ab anno cccxiv; Airicie diocceseos
Oenique ab anno ceexv. Quam quidem indictionum
^irietaleni ab imperio Valentiniani et Valentis in
CJod. Theod. obtinere idem observat. Vide Scalige-
lib. V De emend. temp., pag. 504.
(66) Έστ€γεν. Errat auctor Chronici, ut et Sy-
■aneoi Logotheta in Cbroo. ms. cum aiunt Honorium
Aoniae a patre levatum Augustum hoc anno, quo
scilicet Theodosium Romam duntaxat venisse, et
^Bgiariuin populo dedisse, narrant Marcellinils
^mes et Idatius. Quippe Theodosio III et Abun-
^aoiio coss. Honorium in eodem loco , <{uo fratrem
^io8 Arcadium, id est septimo ab urbe milliario,
^^rem demum dictum a Theodosio parente ,
^Hbit idem Marcellinus. «
(67) Νεωταρίγον, Ita etiam editio Scaligeri : sed
^2sti omnes Neoterium vocant.
(68) Γήν κβ^α,Ιήν, Hoc loco auctor tangit hi-
storiam prifive inventionis capitis sancti Joaiinis
Baptistae sub Theodosio M., quam etiam narrat So-
zomenus, lib. vii , cap. 21, licet vix hanc agnoverit
Graecanica Ecclesia, sed dlterain quae, Marciano im-
perante, contigit, de qua agit idem scriptor Chro-
nici anno m ejusdem Augusti, et tertiam quae Co-
manis, unde in urbem Constantinopolilanam trans-
latum aiunt , atque ex ea Arohianum Picardiae^^
metropolim, post captam a nostris Constantinopo-
iim , ubi bodieque colitur ac conspicitur, carne et
facie nigricanti, quemadmodum describitur a Theo-
dulo , seu Thoma Magistro, in homilia inedita in
eunuiein sanctum joannem Bapti.^taro , iili prout
indubie illud Conslanlinopoli viderat , hisce verbis
ex cod. Reg. excerptis : Κύμη γάρ αύτψ τραχεΙχ
χα\ δυσχερής, κα\ α ύχμώδης , χα\ βύτ^υ πλέα, ές
μέν πολύ τεταμένη χατασυστάδην , άλλ* ού χατά
τρίχας διειλημαένη, ώς χα\ βφδίοος έντεύΟεν άρι-
ΟμείσΟαι δύνασΟαι. Πρόσωπον άπαν μέλαν τοσαύταις
ενιαυτών περιύδοις, τα?ς τε συνεχέσι τού ήλίου βο·
λαις, ταίς τε των άέρων* χαλεπαϊς έμβολαίς / ώσπερ
χαι ψυχΟέν, χα\ τΜίντάπασι μεταποιηθέν τής φυσι-
χή; ύγρύτητος, χαταναλωθείσης αύτψ ύπδ τε των
είρημένων , χαί τής ύπερφυοΰς άτροφίας , έπειδή
μτδέν έτερον εύχροί^;, άλλ* ή τροφής μβμασημένης
χυλός. Verum primam istam sub Theodosio factam
sancti rxcursoris capitis Inventionem alic^uatenus
firmare videtur Severianus Gabalorum episcopus,
quem ab Joanne Chrysostomo, et Arcadio imp. ad
sermones habendos in ecclesia (Consta ntiiiopofitana
saepe invitatum scribit Gennadius. 1$ enim in ho-
miliam in sanctam crucem ita loquitur : *Έλθωμεν
λοιπδν έπι τδν ίατρδν ήμετέρων ψυχών τδν χα\ Οειψ
λύγψ ή μάς παιδεύοντα, χα\ τοί; Τ,ειψάνοις τοϊς έαυ-
του την πόλιν την ήμετέραν τειχίζοντας Ίωάννην
λέγω τδν Πρόδρομον χα\ Βαπτιστί/; τού Χριστού
VARIiE LECTIONES.
’·ΦλαxίλλαvPVsemDer. αύτη PV. έτη τδ ιδ' P. δ» ε» m. R. »· Νεωτερίνου Ρ,
CHRONICON PASCHALE. 775
[01. Ipb.[ A βτοΟ παρά τινι γυναιχ\ Μακεδονινξ έν Κυζίκψ διβ-
7'..]
AU.C.
dam feminam Macedonicam, Gy/.ici degeii-
lem, invenisset, allatum, Chalcedone pri·
miim deposuit , atque a fundamentis in
llebdomo Constantinopoleos excitata in
illius nomen aede sacra, in ea venerandum
Baptistae caput reposuit , [mense Peritio,
ex a. d. XII Kalend. Martias.
CCXCIJI Olympias.
592. XIV. Ind. v. Arcadio tl et RuGno
coss. 4.
593. XV. Ind. vi. Theodosio IH et Abun-
dantio coss. i. 295.
His coss. Proeliis ex -praefecto capite
plexus est Sycis, mense Apelaeo, ex a. d.
viii Idus Decembres. Eodemque anno,
dedicatum est Forum Tbeodosiacum.
394. XVI. Ind. yii. Arcadio 111 et Ho-
norio 11 coss. 2.
Iisdem coss. erecta est ingens statua
Theodosii Augusti in foro Theodosiaco,
mense Loo, Kalend. Augusti.
Et hocce eodem anno, Eugenius Ty-
rannus in Italia capite mulctatus est.
Ipso anno, Theodosius Augustus mor-
tem obiit Mediolani mense Audinaeo, ex
a. d. XVI Kal. Febr. cum annum lxv at-
tigisset.
(A. a M. C. 5916.) Romanis imperavit
XL Arcadius, Roma profectus, relicto in
eadem urbe Honorio fratre. Imperavit
autem Arcadius Constantinopoli, Hono-
rius vero Romae annos xiv. Colliguntur
anni v mcmxvii.
595. (A. a M. C. 5903). i. Ind. viii. Oly-
brio et Probino coss. 5.
His coss. nuptias celebravit Arcadius
γου ση, ταυτην άνακομισάμενος καΐ έν Χαλκηδάνι τέως
άποθέμενος, τελευταίον έκ βάθρων οίκον οΐχοθομήσας
έπ\ τφ όνάματι τοΰ άγΙου έν τψ' λβγομένψ 'E646-
μqi (69) Κωνσταντινουπόλεως έν αύτψ τήν τιμέαν
κεφαλήν τοΰ Βαπτιστοΰ άπέθετο μηνί ΗεριτΙφ πρ^
ιβ' Καλανδών Μαρτίων.
σ\γ' "ΟΛυμπιάς,
Τνδ. ιδ* . ύπ. Άρκαδίου τδ β^ κα\ *Ρουφ(νου·
Ίνδ. ς·'. ιε'. ύπ. Θεοδοσίου τδ γ* (70) καΙ Άβουν
δαντίου’’ (71).
ΈπΙ τούτων των ύπάτων άπεκεφαλίσθη Πρδ-
κλος (72) άπδέπάρχων μην\ Άπελλαίψ^· πρδ η' Ίδών
Β Δεκεμβρίων έν Συκαίς (75). ΚαΙ αύτψ τψ έτει έν-
βχαινίσθη ό θεοδοσιακδς φόρος (74).
Ίνδ. f. ις*'. ύπ. *Αρχαδίου τδ γ* κα\ ΌνωρΙου
τδ β'.
Έπ\ τούτων των ύπάτων έστάθη μέγας άνδριάς
Θεοδοσίου Αύγούστου έν τψ Θεοδοσιακψ φόρφ μην\
Αώψ ’· Καλανδαίς Αύγούσταις ··.
Κα\ αύτψ τψ έτει Διογένης (75) 6 τύραννος άπ-
εκεφαλίσθη έν Ίταλίφ.
306 Τούτψ τψ Ιτει (76) έτελεύτησεν Θεοδόσιος
Αύγουστος έν Μεδιολάνφ μηνί Αύδυναίφ πρδ Κα*
λανδών Φεβρουαρίων, ών έτών ξε'.
Τωμαίων μ' έβασίλευσεν Άρχάδιος, έλθών άηέ^
Τώμης, έάσας έν αύτ|) τζ 'Ρώμη Όνώριον τδ^^
άδελφδν αύτοΰ.Έβασίλευσαν'* δέ ό μέν *Αρκάδιοςέ^
Κωνσταντινουτιόλει, ό δέ Όνώριος έν 'Ρώμη Ιτη ιδ^·
Ό'ΐοΰ ,εξιζΤ.
Ίνδ. η' (77). α\ ύπ. Όλυβρίου κα\ Προβίνου. J
Έπ\ τούτων των ύπάτων γάμους (78) έπετέλιοιν J
DUGANG11 NOTiE.
λούσαντα ήμάς σήμερον τψ λόγφ τής μετανοίας.
Quae quidem spectare videntur caput sancti Joannis
Baptistae sub eam tempestatem allatum, et in. urbe
Constantinopoli lana cultum et asservatum ; tametsi
id ex verbis Severiani non posse omnino colligi fa-
tendum sit. De hac porro triplici sacri capitis In-
ventione tractatum olim edidimus.
(69) 'Er τφ Λεγομέγφ *Ε€6<^φ· Rectius Sozo-
menus, lib. viii, cap. 4, πρδς τψ Έβδόμψ, ut Κά;ι-
πος τοΰ Τριβουναλίου πρ^ τψ Έβδόμψ esse dici-
tur apud iNicephor. Call. lib. xviii, cap. 41, id est
juxta palatium Hebdomi, de ^uo agimus in Con-
stantinopolit. Christ. el in Discept. de Uebdomo
Constantinopolit.
(70) Θεοδοσίου xb 7^. Ita Fasti et Canones Afri-
cani, c. 53. Perperam Idaiiani Fasti mss. tleram
praeferunt.
(71) Kal Άδοντδαντίου. De hoc consulatu a^it
Sirmondus ad Sidon, in Panegyrico Anthemn,
initio.
(72) ΠρόχΛος, Proculus ^ Glius Tatiani praefecti
praetorio, qui praefecturam urbi gessit an. cccxzazt I
ut ex leg. 25 cod. Theod. de operib. public.,et 1
leg. 19, de annonis civic. colligitur. Vide Zosiunm» 1
lib. IV, pag. 769. I
(75) 'Er Σνχαις. De Sycis copiose egimus in Coo·
. stanlint^li Christ. lib. i, sect. 22.
" (74) θεοδοσιαχύς ^όρος. Ibid., lib. i, sect. 2i|
n. 9.
(75) Αιογέτης. Nemo non videt legendum Ευγέ-
νιος. Vide Idalium anno cccxcii ; Socratem lib. v,
cap.*24 ; Claudianum in consulat. Olybrii et Paa-
lini, eic.
(76) Τούτφ τφ irsi. Imo anno proxime sequenti*:
quipTO Socrates, lib. v, cap. 26, et alii recte mpr-
tem Theodosii ad consulatum Olvbrii referunt. 1
(77) Ίνδ. η\ Haec indictio in feg. 5 Cod. Theod. i
de indulg. debit. nomi dicitur : quam inde. Italicam . i
vocat Jacob. Goltbofred, uti supra observatum.
(78) Ρύμονς. Cum Eudoxia Bautonis Franci Pro* :
ceris et coss. Glia. Vide Famil. Bysant.
VARLC LECTIONES.
’’ Άβουδαντίου V. ’· Άπηλαίψ P. ’· λόψ PV constanter. ·® Καλανδών Αύγούστων R.
σεμ'Ρ.
** έΟασίλεο- ·
7S0
779 CIIllON iCON PASCHALE.
A. C. [01. I|)h.
Hoc consulatu, nata eat Pulclicri:i no-
bilissima mense Ainlynaeo, ex a. d. xiv
Kalend Febr.
CCXCV Oiympias,
400. VI. Ind. xiii. ^ftelichoiie et Aure-
liano coss. 4.
His coss. nobilissima Eudoxia levata
est Augusta mense Amiymco, ex a. d. v
Id. Januar. Et nata est nobilissima Arcadia
mense Xanibico, ox a. d. in Non. April.
SciI et eoibun anno ea;si sunt com-
|)liires Goltbi in Ε;ιηη')ΐη;ΐ( cilio. Confla-
gravit quoque Gottliorum ecclesia cum
magna Cbristianonini multitudine mense
Panemo, ex a. d. iv I ius Jul. Item in
mare freti proecipibUi sunt Gotthi mense
.Apeiheo, ex a. d. x Kal. Januar.
401. (A. a M. C. 5909.) vii. Iiid. xiv.
VinceiUio cl Flavio coss. 295.
Ilis coss. traductum est caput Gainac
Gotthi mense Audynaeo, ex a. d. iii Non.
Januar.
Eodem anno, natus est nobilissimus
Arcadii filius mense Xaiithico, ex a. d. iv
Id. April.
Eodem anno, mare instar crystalli ad xx
dies concretum est.
402. vni. Ind. xv. Arcadio Augusto V
ct Honorio Augusto V coss. 2.
His coss. Theodosius Junior levatus est
Augustus Gonslantinopoli in Hebdomo,
in tribunali, ab Arcadio patre, mense
Έπ\ τούτων των υπάτων έγεννήΟη Πουλχ«ρ{α έπι-
φανεττάτη μηνί Αύδυναίί.) πρ6 ιδ' Καλανδών Φεβρουχ-
ριων.
σ\6' "ΌΛυμ^ιάς^*,
ϊνδ. ιγ'. γ\ ύπ. Στελίχωνος (85) καΐ Αύρηλια-
νου.
307 ΈπΙ τούτων των ύπάτων ή έπιφανεστάτη
Ευδοξία έπήρθη ΑΟγουστα μην\ Αύδυναίω πρδ ε' Τδων
Ίανουμρίων, χα\ εγεννήθη *Αρχαδία έπιφανεστάτη
μην\ ΞανΟιχω πρδ γ' Νωνών (86) Άπριλίων.
Κα\ αύτω τω έτει έσφάγησαν Γδτθοι·^ ·* πο»ο\ Ιν
τω ΛαιμομαχελλΙφ (87). Κα\ έκάη ή έχχλητία των
ΓδτΟων (88) συν πολλω πλήθει Χριστιανών μ·ην\ Πα-
νέμφ πρδ δ' Ίδών Τουλίων. Κα\ κατεποντίσΟησαν
® Γδτθοι έν τ^ θαλάσση των στενών έν Χε/δ, δονήσω··
μην\ *Απελλαίφ πρδ ι' Καλα^ών Ίανουαρίων.
Ίνδ. ιδ*. ύπ. Βικεντίου χα\ Φλαβίτου ·· (89).
Έπ\ τούτων των ύπάτων έπόμπευσεν ή · χεφαλή
Γαΐνά (90) τοΰ Γδτθου (90*) μηνί Αύδυναίω πρ6 Υ
Νωνών Τανουαρίων.
ΚαΙ αύτφ τφ §τει ΙγεννήΟη (91) Θεοδόσιος*· έπι-
φανέστατος ^tlhς Άρχαδίου Λύγούστου μηνι Ξανθιχψ
npb δ' Ίδών Άπριλίων.
Κα\ αύτψ τψ έτει ·· έπάγη ή θάλασσα έπΙ ήμέ-
ρας κ' σχήματι κρυστάλλου.
Ίνδ. ιε'. η', ύπ. Άρχαδίου Αύγούστου τδ ε' καί
^ Όνωρίου Αύγούστου τδ ε'.
Έπ\ τούτων των ύπάτων έπήρθη Θεοδόσιος νέος
Αύγουστο; έν Κωνσταντίνου πόλει εις τδ *£6δομον (92)
έν τφ τριβουναλίφ ύπδ Άρχαδίου τού πατρδς αυτού
Audynxo, ex a. d. iv Idus Januarias.
μην\ Αύδυναίω πρδ δ" Ίδών Ίανουαρίθ)ν.
ό03. IX. Ind. I. Tlicodosio Juniore Au- Ίνδ. α'. θ', ύπ. Θεοδοσίου νέου Αύγούστου χα\ Το-
gusto et Rumorido coss. 5. μορίδου·* (93).
Ilis coss. nata est nobilissima Marina^ Έπ\ τούτων των ύπάτων έγεννήΟη Μαρίνα έπιςα·
mense Perilio, ex a. d. iv Idus Febr. νεστάτη μην\ Περιτίψ πρδ δ' Ίδών Φεβρουαρίων (94).
DUCANGII NOTAE.
85) ΣτεΛίχωτος. Ita Stelkhonem vocant Olvm- nuncupatur a Socrate lib. vi, cap. 6. In aliquot vero
plodorus, Zosimus, Joannes Antiochenus, et Ida- aliis legibus God. Theod. hic consulatus ita coiisi·
tiu^ quem cmteri Stilichonem. gnatur : P. C. Stilichonis et Aureliani, tn co<bce vero
(86) Νωτών, Sic haec vox semper scribilar in Canonum Africaii., c. 56, P, C. Stilichonis V, C,
Laterculo Paschali Hippolyti, uh; vox πρδ, perii ^ (90) ΓαΖνα. Philostorg. lib. xi, cap. ult. ; So-
cum P transverso designatur, ut in Christi mono- erat. lib. vi, cap. 6 ; Sozomen. lib. viii, cap. 4; Mar-
grammate. cellin., Tlieopban. an. viii; Cedren., p. 527, cic.
(87) 'Er τφ ΑαιμομαχεΛΛίφ, Constantinopol. (91) Theodosius Junior : SocraU loro
Christ. lib. i, sect. 24, ii. 15. laudato, et Marcellinus comes.
(88) 'ΕΜχΛησία ζών Γότθων, De*qua Tbeodorit. (92) "Έβδομον, Marcellinus : /n loeo quo
lib. V, cap. 50. Euiiidem scriptorem vide, cap. 52 patruusque suus Caesar levatus est. Addit Pro-
ei 55. sper, vii ab urbe millutrio. Vide Disceptat, de Heb-
(891 ΦΛαβίον, Sic codex Canon. African., c. 65. domo Constanlinopolit.
Sed leg. ex cod. Ynlic. Φλαβίτου. Ita Sozouienus, lib. (95) 'Ρνμορίδον, Edit. Scalis. Τομορίδου. Fasti
VIII, cap. 4; Marcellinus comes, Prosper, Victorius, Vossiaiii et Holstenius, 'Ρομιό^ου. Codex Canonum
Idatius, etc., quibus Fravita vel Frovi(/o dicitur. African., c. 95, 'Ρουμορίδου. Fasti alii Rumoridnm
Sic etiam leg. 5 Cod. Tbeod. de equor. collat., ubi vocant.
indictio xiv notatur more Africanae dioecescos, con- (94) Upd δ^ Ίδών Φεδρ, Marcellin. lu Id, Febr,
tra quam bic et apud Marcellin um, lib. xiv. Fravitus
VARIAE LECTIONES.
·* 'Ολυμπιάδας V. ·· Γόθοι V saepius. ΧερονήσωΡΥ. ·® Ψλαβιου P. ·· ή et τού om. P. ·* θεοδό·
σιος om. P. ·* αύτω ίτει P. ·' Ίμορίδου R, 'Ρουμορίδου P.
781 CHRONICON
σ^ζ*' ΌΛυμΛίάς, ^
Ρ'. ι\ ύπ. Όνωρ{ου (95) Αύγουστου xh ς*' κα\
•Αρισταινέτου.
ΈτΛτούτο)'; τών ύττάτων έξεώσΟη·· (90) Ιωάννης
Ιπ·σκοτ:ος Κωνσταντινουττόλεως, χα\ αΣφνιδίίος ®· έχάη
ή μεγάλη έκχλησια (97) συν τώ σενάτίυ (98) άτΛ
των κρατού'Λτων αυτής των λεγομένων Ευλοχερκη-
τών (99) ημέρα δευτέρα, ώρα ς*'. Κα\ έγέ'^ετο Άρσά-
Χ'.ος·· (I) έπίσχοτΓος έν τοΓς Άττοστόλοις μην\ Δαισίφ
xzpb ς* Καλανδών (2) Ιουλίων ήμέρ^ δευτέρα.
Τούτω τω ίτει όβε^ς χάλαγαν (5) Ιβρεξεν έν Κων-
σταντινουπδλει εις τύπον Λίθο)ν μεγέΟει·· καρύων(4)
μην\ 'λ'περβερεταίφ* ή μέρα Παρασκευή (5) ώραν ·
όγδ^^ην. Και έτελεύτησεν Εύδοξία ΑΟγουστα μην\ τψ
αύτψ Ύπερβερεταίω πρ6 α' Νωνών 'Οκτωβρίων ήμέ-
ρα ε', 308 και έτέθη έν τοίς Άγίοι; Άποστόλοις
μην\ Τπερβερεταίψ πρ6 δ' ’Ιδών (6) 'Οκτωβρίων
ήμέρ? δ".
Ίνδ. γ*. ια'. ύπ. Στελίχωνος (7) τδ p κο\ Άνθη-
μίου.
Ίνδ. δ*. ιΡ'. ύπ. Άρκαδίου Αύγουστου τδ ς*' κα\
Πρδβου.
Έπ\ τούτων των υπάτων έκάησαν αΐ θύραι του
Ιππικού συν τή Πρανδιάρςι (8) κα\ οΐ* προσπαρα-
κείμενοι έμβολοι (9) μην\ 'Τπερβερεταίιρ πρδ η Κα-
λανδών Νοεμβρίων ώρα τρίτη τής νυχτός.
PASCHALE. 782
Α. C. [01. Ι.^ΐι. I
CCXCVI Olympius.
401. X. liul. II. Honorio Augusto VI cl
Arislacneto cnss. 4.
His coss. expulsus est Joanncs episco-
pus Constaiitiiiopoleos, et repente roiiila-
gravit Magna ecclesia cum senatu, ignem
immittentibus qui baiic obtinebant Xylo-
cercelis appellatis, feria ii, bora vi. Crea-
tusque est episcopus Arsacius in auio
Apostolorum, mense Desio, ex a. d. vi
Kalend. Julias, feria ii.
Eodem anno Deus grandinem depiuii
instar lapidis, magnitudine nucum, Con-
slanliiiopoli, mense Hyperbcreta3o, die
Veneris, sub horam viii. Et mortua est
Eudoxia Augusta mense eodem Hyperbe-
retaeo, pridie Non. Oelobr. feria v, et de-
posita est in aede Sanctorum Apostolorum
mense llyperberetxo, ex a. d. iv Idus
Octobres, fei iaiv.
405. XI. Ind. iii. Stelichone 11 et Anthe^
mio coss. 1 .
406. ΧΠ. Ind. iv. Arcadio Augusto VI et
Probo coss. 2.
His coss. conflagrarunt portai circi, cum
prandiara, et circumpositae porticus,
mense Hyperberetieo, ex a. d. vm Ka-
lend. Novembres, hora nodis in.
DUCANGII NOTiE.
f95) Όνωρέον Αύγ. Honorium VI cos. absque
collega habent Canones Afric. , can. 9!2.
(90) "Εξεώθη. Marcellin. comes, Socrat. lib. vi,
cap. 16; Sozoiuen. lib. viii, cap. 21; Zosim. lib.
Y, etc. Vide praeterea Petaviuin, lib. xi De doctr.
temp.j cap. 47, et Chronolog. Cod. Theod.
(97) "Εκάη ή έκκΛ. Constantinopolis
ChrisL lib. iii, sect. d.
(98) Σνν τφ Σετ'άτφ. De qua aede agimus ibid.,
lib. 11, sect. 9, n. 1.
(99) ΣvΛoκepκψώr. De hac voce ibid., lib. ii,
sect. 1, n. 16. et lib. iii, sect. 5.
(1) 'Άρσάκιος. Ita reposuimus ciim Scaligeri edit,
cum Raderiis Ούρσάκιος edidisset. Vide leg. ult.
Cod. Tbeod. de bis super relig.
(2) Hp0 KaZ, Atqui, inquit Petavins loco lau-
ilati>, feria ii, non Dominica illo die fuit : nroUide
Icgenduoi censet, πρδ ε' Καλ. 'Ιουλίων, v ΚαΙ. Jul·
(5) Xa.Ut^ar. Dc hac insolenti grandine agunt
etiam Phaoslorgius, lib. xi, cap. 7 ; Socrates, lib.
VI, cap. t9, et Sozomenus, Ut), vni, cap. 27. Vide
Peuvium looo laudato, liic porro Scaligeri editionem
sumus secuti.
(4) KapvtMT, Pbilostorgins : Kal δή καΐ χάλαζα
μεέζων ή κατά χερμάδα πολλαχοΰ γης κατεφέρετο
άχρι καί όκτώ των λεγομένων λίτρων έλκουσα
(Ιάροτ,
(5) Ωαρασκενχχ. De die qiio liaec grando cecidit
non consentiunt scriptores. Socrates loco laudato
id contigisse ait xxx Septembris hoc anno, quarto-
que post die Eudoxiam e vita excessisse. Ncc dis^
sentit Sozomenus, scribens pariter quarto ab hac
grandine obiissc eamdera Augustam. Auctor vero
Chronici scribit grandinem istam decidisse mense
Hyperberelaeo, seu Octobri, mortuam vero Augu-
stam eodem mense, pridie Nonas, seu vi Octobris,
feria V. Unde conficit Petavius. siquidem grando
ista ceciderit mense Octobri, uti vult idem scriptor ,
atque adeo ante mortem Eudoxioe id accidissi; feria
VI non potuisse, nisi per Παρασκευήν intelligatui
Sabbatum, id est Παρασκευή τής Κυριακής * isqiie
dies primus fuerit mensis Octobris, quod vix qiii^
piam existimaverit. Verum si grando ista l^eria vi
ceciderit, dicendum cum Socrate et Sozomeno re-
vera cecidisse ultimo Septembris die, quo fuit feria
VI, in eoque errasse auctorem Chronici, ut et forte
in die obitus Eudoxioe, quam vi Octobris decessisse
ait : contra quam Socrates, qui quarto a grandine
bunc contigisse tradit. Vide Grandaniicum, parte ixi
ChronoL Christ., 1£0.
(6) Πρύ 6ΐδών. Leg. γ', vel ήμέρα γ'.
(7) Ad hunc secundum Stilichonis
consulatuip pertinet illius Diptycbon consulare· a
nobis explicatum in Gloss. med. Gr. in v. Κόρη;
τον σταύλου. De Antlieniio autem Stilichonis colleim
consulendus Sirmoodus in Notis ad Sidonium
in Paneg. Antheinii, v. 94.
(8) Upardidpa. Constantinopol. Chrht, Fib. ix,
sect. 6, II. 1, pag. 158.
(9) 'ΈμδοΧοι, Quibus instaurandis mox incubuit
Arcadius sub mensem Novembr., ut colligitur ex
Icg. 45 et seq. Cod. Theod. De operib. pubi·
VARl.E LFXTIONES.
·* εξεώβη P. αίφνιδίω P. τών om. P. Ούοσάκιος R. ®· λίθου ^μεγέθους P, solum μεγέθει R.
* Poal Τπερβερεταίω dimidiinii versiuii erasit V. * κατά ώραν P. » ol Oin. P.
783 CHRONICON
A. C. [Ol.lph.]
Eodem anno, alluUe sunl ConNtanlino-
polim reliquiae sancti Samnclis per Scalam
Chalcedonensem mense Artemisio, ex a.
d. XIV Kal. Jun., praeeuntibus Arcadio Au-
gusto, et Anthemio praefecto praetorio et
ex-consule, iEiiiiliaiio pncfccto urbi, ac
universo senatu : quae quidem ad aliquod
tempus depositae sunt in sanctissima
Magna ecdesia.
i07. xiii. Ind. v. Honorio Augusto VII
et Theodosio Juniore Augusto Ii coss. 5.
Ilis coss. celebrata sunt Constantinopoii Quin-
quennalia Theodosii Junioris Angusti, mense Aii-
dynaco, ex a. d. iii Idus Januarias.
Eodem jpso anno, magnus adeo imber exstitit
cum fulgetris, tonitrubus, et terrae motu, mense
Xanthico, Calendis Aprilibus, sub primam noctis
vigiliam, ut aereae tegulae fori Theodosii, a tectis
excussae in Coenopoliin delatae fuerint, et signum
Christi Capitolii decideret, multaeque naves damnum
paterentur, et cadavera non pauea ad Hebdomi lit-
lora deferrentur.
Eodem nnno, ascensus circi ad porticum instau-
ratus ea.
PASCHALE. 784
Ke\ αύτφ τψ ένιαυτω έκομίσβη τά λείψανα του
άγΙου Σαμουήλ έν Κωνσταντίνου πόλε t διά της Χάλκη-
δονησίας σκάλας (10) μηνι Άρτεμισίω πρδ ιδ' Κα-
λανδων Ιουνίων, προηγουμένου Άρκαοίου Αύγουστου
κα\ Άνθημίου (II) έπαρχου πρα:τωρίθ)ν κα\ άπδ
ύπάτων ΑΙμιλιανοΟ (Ii) έπαρχου πόλεως καΐ πάσης
της συγκλήτου · &περ άπετέΟη πρός τινα χρόνον έν
τή άγιωτάτη μεγάλη έκκλησίςι.
Τνδ. ε' (15). ιγ'. ύπ.'Ονωρίου Αύγουστου τδ C
Θεοδοσίου νέου Αύγουστου τδ β\
Έπι τούτο)ν των ύπάτων έπετελέσθη κυϊνκεννά-
λια (14) Θεοδοσίου νέου Αύγουστου έν Κωνσταντινου-
πόλει μην\ Αύδυναίφ πρδ γ* Ίδών Τανουαρίων.
Κα\ αύτω τω έτει έγένετο βροχή μεγάλη συν βρον-
ταΐς χα\ άστραπαΐς κα\ σεισμφ (15) μην\ Ξανθικφ
Καλανδαΐς Άπριλίαις πρωθυπνίω, ώστε άνασχευα-
σΟήναι τάς κεράμους τάς χαλκάς (16) τού φόρου
Θεοδοσίου έπ\ Καινούπολιν (17) κα\ τδ σιγνόχριστον
τού Καπετωλίου πεσείν χα\ πολλά πλοία παθείν χα\
έκριφήναι σκηνώματα^ ούχ όλίγα έν τφ Έβδόμω.
Τψ αύτφ ένιαυτψ άνοικοδομήθη ή άναβάθρα (18)
τού Ιππικού ή έπ\ τήν στοάν.
ΌΛυμΛίάς**
Ίνδ. ιδ'. ύπ. Βάσσου κα\ Φιλίππου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων έτελεΟτησεν ^Αρκάδιος
Αύγουστο; έν τψ παλατίω Κωνσταντινουπόλεως μην\
Άρτεμισίψ ΚαλανδαΤς · ΜαΤαις, χα\ άπετέθη έν τοις
*Αποστόλοις. Κα\ αύτψ τψ Ιτει έγένετο βροχή με-
γάλη συν ^ρονταΤς κα\ άστραπαίς χα\ σειβμψ μην\
Πανέμψ πρδ γ* Νωνών Τουλίων ήμέρφ δευτέρα
ώρφ α'.
'Ρωμαίων μα' έβασίλευσεν Θεοδόσιος νέος Ιτη μβ*.
Όμού ^ε^νθ'.
Τνδ. ζ, α\ 6π. Όνωρίου Αύγουστου τδ η' χα\ Θεο-
δοσίου νέου Αύγουστου τδ γ'.
Τνδ. η', β'. ύπ. Ούαρανά μόνου.
Τνδ. θ', y. ύπ. Όνωρίου Αύγουστου τδ θ' χολ Θεο-
δοσίου νέου Αύγουστου τδ δ'·
DDCANGll NOTi£.
(10) ΧοΛχηδονησίας σχάΧας. Conslantinopol,
ChritL lib. ι, sect. 18, η. 5.
(11) "ΑνβημΙον. Cujus passim mentio apud Chry-
sostomum , Synesium , Sidonium , Socratem , et
alios.
(Ii) ΑΙμιΛιανον. Istius iEmiliani, praef. urb.hoc
anno mentio est in leg. 44, 45 et 46. God. Theod.
de oper. pubi.
(13) Ίνδ. Indictio iv, notatur in leg. 8, God.
Theod. de indulg. debitor, more Garthaginensi, uti
vult Gotihofredus.
(14) KvlrxvsrrdXia. Marcellin. comes. Quippe
anno cccxcvi Januarii x, a patre imperator dictus
est.
(15) Σεισμφ. Duo potissunom terrae motos con-
tigere Const.'intinopoli, Arcadio imperante, anno
scilicet cccxcvi. De quo Marcellinos comes ; fuo α
cmlum arderevuum est, adeo ut sit ille terrae motos,
de ^0 Augustinus lib. De excidio urbi$ Romm^ cap.
6, in quo videbatur horrenda flamma pendere^ nec
edor $ul[uri$ deerat. Et Paulus Orosius, lib. iii, cap.
3, tu tfuo desuper defusa coelitus flamma pendat visa
est. Alter est cujus hoc loco meminit auctor Chro-
nici. Nam terrae motos ille ingens, de ooo.Eva-
grios lib. i, cap. 17, videtur pertinere au annum
XXX Theodosii Jun. cujus etiam meminerunt Theo- (
phanes, Gedrenus, et alii.
(16) Τάς κεράμους τάς χαΧχάς. Constantimopol.
Christ. lib. ii, p. 115.
(17) ΚαινούποΧίγ. Ibid., lib. iv, sect. 8, n. 5.
(18) ΚαΛΒτωΧίον. Ibid., lib. ii, sect. 9, n. 9.
(10) "Αναβάθρα. Ibid., lib. ii, secl. i, n. λ
VARliE LECTIONES.
^ σκηνώματα έκριφήναι P. · σΐχ? Όλυμπιάς — p. seq., v. 4, τδ ε' μόνου om. P. · Καλάνδαις Υ,
780
785
CHRONICON PASC1IA1.E.
ΈπΙ τούτων τών ύπά^ων ε!ιήλθεν Άλλάριχος xa\ \
έποίησεν άντάίραι "Άτταλον Επαρχον πύλεως. ΚαΙ
αύτφ τψ Ετει τά λείψανα του άγίου προφήτου Σα-
μουήλ άπετέθη έν τω προφητείω αύτοΰ τψ πλησίον
τού &γίου Ίωίννου Ίουχουνδιανών μηνν Τπερβερε-
ταίψ πρ6 γ' Νωνών *Οχτωβρίων.
σΐ^,η* "ΟΛυμπιάς.
Ινδ. ι'. δ*, ύπ. Θεοδοσίου νέου Αύγουστου τδ ε' μδ-
νου.
Έπ\ τής παρούσης ύπατείας έχάη τδ πραιτώ-
pLOv (i9'i0) Μοναξίου (21) έπάρχου· πόλεως άπδ τού
δήμου Κωνσταντινουπόλεως διά τήν Ενδειαν (22) τού
άρτου, χα\ έσύρη ή χαρούχα αύτού άπδ τής πρώτης
[(εγεώνος Εως τών Δομνίνου Εμβόλων (25), χα\ ύπ-
ήντησαν αύτοις οΐ δύο στρατηλάται, Ούαρανάς ό ύπα-
τος ^ (21) χα\ Άρσάχιος χα\ Συνέσις * (25) ό* χόμης Β
τών λαργιτιώνων, χα\ παρεχάλεσαν αυτούς λέγον-
τες · ι Υποστρέψατε, χα\ ήμεΤς τυπούμεν ώς θέ-
λετε. »
309 Ίνδ. ια'. ε'. ύπ. Αουχίου μόνου (2G).
7νδ. if'. ς*. ύπ. Κωνοταντιου (27) χα\ Κώνσταν-
C
ΈπΙ τούτων τών ύπατων ΙΙουλχερία (28) αδελφή
Θεοδοσίου νέου Αύγούστου έπιφανεστάτη άνηγορεύ-
Οη ’· μτ/Λ Πανέμψ πρδ δ' Νωνών Ιουλίων.
Και αύτώ τψ Ετει άφιερώθησαν στηθάρια γ' έν τή
συγχλήτο) Όνωρίου χα\ Θεοδοσίου Αύγούστων χα\
Πουλχερίας Αύγούστη; άπδ Αύρηλιανού δ\ς Επάρχου
τών ιερών πραιτωρίων κα\ πατρικίου μην\ *Απελ-
Αβίω πρδ γ* Καλανδών *Ιανουαρίων.
Hoc ipso consulalu, pnetorium Monaxil pnefect*
urbi a plebe Constantinopolitana exustum est, pro-
pter panis defectum, illiusque carruca tracta est a
prima regione usque ad Domnini porticus, ilUsquo
occurrerunt duo magistri militum, Varanes consul
et Arsacius, Synesius quoque comes largitionum,
ac illos adhortati : c Recedite, inquiunt, fidemquo
vobis obstringimus quod vultis nos exsecuturos. »
A. C. [01. Iph.J
408. XIV. Ind. vi. Ba$$o et Philippo coss. 4.
409. I. Ind. vii. Honorio VllI (29), et
Theodosio Juniore III coss. i . 298»
410. 11. Ind. viii. Varane solo cos, 2.
41 1. III. Ind. ix. Honorio II et Theodo-
sio IV coss, * 5.
412. IV. Ind. X. Theodotio V solo cos, 4.
413. (A. a M.C. 5916.) v. Ind. xi. Lucio
solo cos, 1.298
414. VI. Ind. XI. Conilanlto et Constante
coss, 2. ·
His coss. Pulcberia soror Theodosii Ju-
nioris Augusti nobilissima, Augusta re-
nuntiata est mense Panemo, ex a. d. iv
Non. Julias.
Eodem anno, dedicatae sunt in seuatu
tres pectorales imagines, Honorii et Theo-
dosii Augustorum, et Pulcheriae Augustae,
ab Aureliano iterum praefecto sacris prx-
toriis et Patricio, mense Apellaeo, ex a,
d. ui Kal. Januar.
DHGANGll NOTi£.
(19-20) Πραιτώριοτ. Ibid., lib. ii, sect. 9, n. 6.
(21) Μοταξίον. Monaxii praefecti urbi sub ann.
c^cviii et ccccix, non semel mentio occurrit in
r.od. Theod. qui postea praefectus praetorio et cos.
fuit.
(22) άιά rfir hrdeiav. Huc pertinet lex 1 Cod.
Tbeod. de fruin. urbis Conslanlinopol.
(23) Γώτ ύίομγίτου έμβόΛων, ConstantinopoL
Christ, lib. ii, ^ct. 5, n. 6.
(21) ϋϋαραγάς 6 ύπατος. At is duntaxat post-
inodiim consul fuit, anno scilicet Chr. cox.
{^) Συνέσίος, Delenda vox καί, tametsi ita prae-
ferat cod. Yatican. xa\ Συνέσιος. Svnesius quippe
comes sacrarum largitionum fuit siibtheodos. Jun.,
ui ex leg. 10 cod. Tiieod. de Curiosis colligitur.
(26) AovkIov μόνου. Ita Marcellinus et Prosper.
Fasti Yossiaui : Αουχίου τού λαμπρότατου. Yictorio
et Senatori Lucianus dicitur. At Idalius et leges
cod. Theod. ita hunc consulatum consignant :
P, C, Honorii VIII et Theodosii V Lucio cos,
(27) Κωνσταντίον, Sic etiam Fasti Vossiani ,
Afarcellinus, Yiclorius, Senator, et cod. Theod.
Idatius vero et Prosper. Constantio V, C. Holsten.
Κωνσταντίου χα\ Κωνσταντος legit, atque sic scri-
mum in cod. ms. Themistii monet. Ita etiam in
Fastis Vossianis. Constantium consulem jam antea
designatum Ravennae : Constantem vero Constan-
tinopoli processisse scribit Olympiodoriis.
(28) ΠουΛχερία, Marcellin. Pulcheria Theodosii
soror Augusta appellata est. Ita vocem έπιφανε-
στάτη , quae nobilissimam sonat , reddit. Vide
Gloss. med. Graecit. Vox porro Αύγούστη abest a
Scaligero.
VARLE LECTIONES.
• 6 ύπατος om. R. · Συνέσιος P. » ό Ducangius, χα\ ό ΡΥ. 4νηγορςΰ9η. Αύγούστη ad^\\
CimONICON PASCHALE. 788
A. C. 101. Iph.l A
•iio. VII. Ind. xiii. Honorio X ctTlieo-
doaio Augusto VI coss. 3.
His coss. Theodosius Junior Augustus
Quinquennalia celebravit Constantinopoli
mense Audynxo, ex a.d. iii Id. Januarii :
et renuntiata est mors Therinuntix Do-
mini Honorii Augusti conjugis, mense
PanemO) ex a. d. iii Kal.Augiisti, feria vi.
Eodem anno, mense Gorpiaeo, ex a. d.
iriii Kal. Octobr. feria vi, nuntius alialus
est Ataulfum barbarum in superioribus
partibus a domino Honorio fuisse subla^
tum, factaque luminum accensione post-
ridie circenses ludi acti sunt, in pompae
speciem facto ingressu.
£<Hlem anno, dedicata est Magna eccle-
sia Constantinopoleos mense Gorpiaeo, ex
a. d. VI Idus Octobr. die Dominica. Trans-
latae sunt Constantinopolim per Scalam
Obaiccdoncnsem reliquiae Josephi fiUi Ja-
cobi, ct Zachariae patris sancti Joaiinis
Baptistae, mense Gorpiaeo, ex a. d. vi
Nonas Septembres, die Sabbati, ipsas re-
liquias in binis arculis deferentibus Atti-
co patriarcha Constantinopolitano ct
Mose Antaradi Phoenices episcopo, buri-
cis vectis : qua: quidem in Magna eccle-
sia depositae sunt, has deducente Urso
praefecto urbi, et universo senatu.
Dedicata quoque est statua aurea in se-
narii Domini Theodosii Junioris Augusti
ab Aureliano iterum praefecto praetorio ct
patricio.
CCXCIX Olympias.
416. VIII. Ind. xiv. Theodosio Juniore
Augusto Yll et Palladio coss. . 4.
Ίνδ. ιγ'. C'. Cn. Όνωρίου to*‘ i' xa\ Θεοδοσίου
νέου Αύγουστου τδ ς*.
ΈπΙ τούτων των ύπατων χυΐνχεννάλια (29-30)
Θεοδόσιος νέος Αύγουστος έπετέλεσεν έν Κωνσταντί-
νου πόλε ι μην\ Αύδηναίφ πρδ γ' Τδών ΤανουαρΙων,
χα\ έδηλώθη θάνατος Θερμουντίας (31) γαμέτης τού
δεσπότου ΌνωρΙου τού Αύγουστου μην\ Πανέμιρ
πρδ γ Καλανδών Αύγουστου ήμέρα Παρασχευ^ (32).
Κσ\ αύτω τψ ix&t μην\ ΓορπιαΙφ τί[ πρδ rf Κα-
λανδών Όχτωβρίων ήμέρα Παροσχευή έδηλώθη
άνηρήσθαι *ΑταοΟλφον (35) βάρβαρον Ιν τοίς Ανω
μέρεσιν ύπδ τού δεστεότου Όνωρίου. Και γενομένης
λυχναψίας τη έξης Ιππιχδν ήχθη, ώς χα\ πομπήν
είσελθεΐν.
Β
Τψ αύτψ έτει (34) έπετελέσθη τά έγχαΐνια τη^
μεγάλης έχχλησίας Κωνσταντινουτιόλεως μην\ Γορ-
πιαίω πρδ ς' Ίδών Όχτωβρίων ήμέρα Κυριαχή.
Κα\ έχομίσΟη έν ** Κωνσταντινουττόλει διά της Χαλ-
χηδονησίας σχάλας λείψανα Τωσήφ τού υΙούΤαχωβ
χα\ Ζαχαρίου τού πατρδς τού άγίου Ίωάννου τού Βα-
πτιστού μην\ Γορπιαίω πρδ ς*' \35) Νωνών Σετιτεμ-
βρίων ήμέρα Σαββάτψ, βασταζόντων τά αύτά λεί-
ψανα έν γλωσσοκόμοις δυσίν Αττικού πατριάρχου
Κωνσταντινουπόλεως χα\ Μωσέως επισκόπου Άντα-
ράδου Φοινίκης, χαθεζομένων αύτών έν βουριχα-
λίοις (36)· ατινα άπέθεντο έν τή μεγάλη έχχλη-
' σίφ, προπέμποντος θύρσου (57) έπάρχου πόλεως χα\
C πάσης τής συγκλήτου.
Κα\ άφιερώΟη άνδριάς χρυσούς έν τή συγχλήτω
τού δεσπότου Θεοδοσίου νέου Αύγούστου ύπδ Αύρη-
λιανού (38) δις έπάρχου πραιτωρίων χα\ πατρικίου.
^ΟΧυμΛίάς.
Ίνδ. ιδ'. η', ύπ. Θεοδοσίου νέου Αύγούστου τδ ζ
χα\ Παλλαδίου.
DDCANGII NOTiE.
(29) *ΟτωρΙον τό rf. De hoc consulatu egit Sir-
iiiondus in notis ad Sidonii episl. 9 lib. v, et ad
Danegyr. Aviti, initio.
(30) ΚνϊτκνεττάΛια. Totidem verbis habentur
supra anno cnvii, quo revera exacta Theodosii Jun.
Quinquennalia : quae quidem verba perperam rur-
sum in hunc annum sunt illata etiam in Vatie, cod.
Neque enim Δεχεννάλια emendandum, cum ea De-·
ccniialia non hoc anno, sed anno cdxii, ediderit
Theodosius, ut scribit Marcciliiius comes.
(31) θερμονντίας. Ita cod. Vatie. Sed leg. Θερ-
μαντίας. Vid. Fam. Byzant.
(32) Παρασκευή. Qiise vox hic et infra in edit·
Scalig. uer παρη cum linea supra exprimitur.
(3o) ΛζαούΛ'^υν. Άδάουλφον Olympiodortis, qui
et ejus easdem refert. Atavulfum vero vocat Chron.
ms. Idatii,cui tum nupta erat Placidia Theodosii M.
niia , ct cui Cwsareo! cognomentum datur in veter,
inscript. apud Sponiuiii in Misceil. eruditae antiq.»
sect. D, ρώ. 159. Vide quae de hoc Atavulfo com-
mentatur Catellus, lib. iii Rerum Occilanar.
(34) ΐφ αϋτφ έτει. Constantinopol. ChrisL lib. iii,
sect. 5.
(35) Πρό ς\ Leg. e'.
(36) 'hr βονΥί>ιχαΛΙοις. Id est in curru tracto a
burichis, seu equis. Ha enim haec vox capienda,
more scilicet episcoporum urbis regite , cum j^triar-
D clim in publicis litaniis seu supplicationibus, curru
vehi solerent, ut pluribus docuimus in Discept. de
Hebdomo, n. 4. . , . ^ j
(37) θύρσον. Cujus mentio in leg. 1 cod. Theod.
de decur. et silent, leg. 180, de decurion.,et leg. 2,
de frumento urb. Constantinopol.
(58) ΑύρηΛιανον. Idem qui cum Stilichone cos.
fuit, hisque pnefeclus praetorio, ut hic indicatur, ac
primum anno cccc, ex lege 4 cod. Theod. de legit,
haired. , et ex leg. 1 , Cnde liberi : deinde hoc
anno ccccxv. Sed et tertio prA-fecluram prailorio
gessisse indicat epigramma 17, lib. iv Anihol.^
cap. 4. Vide PbUoslorgiuiu , lib. ix. cap. 6, cl Sy-
nesii epistolas.
VAHI.E LECTIONES.
" Ά oin. H. " vioy oni. P. “ Τδών. Κολβνδών Clintonus, Fa$t., vol. II, pag. 561 V, ad p.ag. δΟΙ D.
iv xJl K. P. '* Τίκώβου P. '· ?ον(1.4ιχα).ίοΐί P. ” τήί oiu. P.
78.)
CHRONieON PASCHALE.
Έτ.\ «oOftaiv τών ύπάτων έχ τοΰ πορ^ρυροϋ χίο- Α
νος (59). έν ψ έπέστη Κωνσταντίνος ό μέγας βασι-
λείας, άιΛ του κατωτέρου λίθου 310 ά«^®πασεν λί-
θος μέγας νύχτας μην\ Δύστρω τη πρό ε' Καλανβών
Άπριλίων, έπιφωσκούσης ήμέρας τρίτης.
Κα\ αύτψ τφ έτει έδέΟησαν οΐ ττάντες σφόνδυλοι
τοΰ αυτοΟ χίονος.
Κα\ έπετελέσθη θέατρον, θεωρήσαντος ΟΟρσου
έπάρχου πόλεως, ύπέρ των έπινικίων των κατά
"Ατταλον τδν*· τύραννον μην\ Δαισίφ τζ πρδ δ* Κα-
λανδών Ιουλίων ήμέρφ δ'.
ΚαΙ ήχθη κα\ Ιππικδν περ\ των αύτών έπινικίων
μην\ Πανέμφ Νώναις Ίουλίαις.
Κα\ αύτω τψ ίτει είσηλθεν ό δεσ^ιότης Θεοδόσιος ^
νέος άιώ Ήραχλείας (iO) είς Κωνσταντινούτιολιν
μην\ Γορπιαίφ πρδ α' Καλανδών Όχτωβρίων ήμέρφ
Σαβθάτω, κομισάμενος *® κατά τήν συνήθειαν τδν
τρύσουν στέφανον έν τφ θεοδοσιακφ φόρψ ύπδ ΟΟρ-
σου έπαρχου τιόλεως χα\ τής συγκλήτου.
Ίνδ. ιε'. θ', ύπ. Όνωρίου τδ ια' κα\ Κωνσταν-
τίου (έΙ)τδ »· β\
ΈπΙ τούτων των ύπάτων σεισμδς (έ2) έγένετο μέ-
γας έσπέρας ήμέρφ Παρασκευή μην\ Ξανθικω πρδ
ιβ' Καλανδών Μαΐων/Ην δέ κατ’ αυτήν τήν ή μέραν
τδ πάθος (43) τού Κυρίου ήμών Ιησού Χριστού.
Ίνδ. α'. ι*. ύπ. Όνωρίου τδ ιβ' κα\ Θεοδοσίου νέου
Αύγουστου τδ η'.
ΈπΙ τούτων τών ύπάτων γέγονεν έκλειψις (44)
ήλίου μην\ Πανέμω πρδ ιδ* Καλανδών Αύγούστων
ήμέρφ Παρασκευή ώραν η'.
Α. C.
His COSS. ex columna Porphyretica, in
qua slelil Constantinus Magnum impera-
tor, ab inferiore lapide avulsus est lapis
magnus noctu, mense Dystro, ex a. d. v
Kalend. Apriles, illucescente feria iii.
Hoc ipso anno, revinetse sunt ac illi-
gatae ejusdem columrtte compages omnes.
Celebrati sunt quoque ludi theatrales,
hos edente Urso praefecto urbi , ob vi-
ctoriae ex Attalo tyranno reportatae nun-
tium, mense Desio, ex a. d. iv Kalend.
Julias.
Acti etiam circenses ob ejusdem vi-
ctoriae nuntium, mense Panemo, Nonis
Juliis.
Eodem anno, dominus Theodosius Ju-
nior Heraclea profectos, Constantinopo-
lini ingressus est mense Gorpiaeo, pridie
Kalend. Octobr. die Sabbati, auream co-
ronam ab Urso praefecto urbi et senatu in
foro Theodosiaco sibi oblatam deferens.
417. IX. Ind. xv. Honorio XI et Con-
stantio 11 coss.
His coss. factus est ingens terraa mo-
tus vesperi die Parasceves, mense Xan-
thico, ex a. d. xii Kal. Maias. Accidit au-
tem hoc ipso die, quo Dominus noster
Jesus Christus passus est.
418. (A. a M. C. 5926.) x. Ind. i. Ho-
norio Xll et Theodosio Juniore Augusto
YHl coss.
Ilis coss. solis eclipsis facta est mense
Panemo, ex a. d. xtv Kal. Augusti feria
VI, hora VIII.
790
01. IphJ.
1.299.
2.
DUCANGll NOTiE.
(39) Πορ^ρου χίοτος, ConstantinopotiL Christ.
lib. I, sect. 23, n. 6.
(40) 'Από *11ραχΛείας, Eo mense Heracleae egisse
Theodosium testatur etiam lex 11 cod. Tbeod. de
Indulg. debit.
(41) Κωγσζαττίνον, Fasti Vossiani , xa\ Κώ-
σταντος. Sed leg. ex Fastis omnibus. Κωνσταντίου.
(42) Σεισμός, Insignem terrae motum anno post
eclipsin solis, quae anno x Theodosii Jun. accidit,
ascribit Pbilostorgius, )ib. xii.cap. 8. proinde an. xi
ejusdem Augusti, Monaxio et Piintiia coss., quo etiam
multas Palaestinae civitates terrae motu collapsas
scribit Marccllinus comes, cui consentire videtur
Idalius : UU coss. sanctus Joannes Hierosolymorum
episcopus, qui supra, Epistolam dirigit per Ecclesias
orbis terrarum, quas habetur de signis terroribusque
divinitus perpetratis. Ubi per terrores, terne motus
innui docet Chrysostomi hoinilia είς τούς φόβους ,
edita a Combehsio, ut infra observamus ad p. 317.
Exstat in Euchologio Goari, pag. 786, κανών είς φό-
βον σεισμού. Nicephorus Gregoras, bb. ii Ilist.,
cap. 7 : ^Πστεερ γάρ είσιν ούράνια μέν δείματα θεό-
θεν τοίς άνθρώποις έπισειόμενα πολλάκις, κεραυνοί,
κα\ πρηστήρες, κα\ ύετών πλήθος, έπίγεια δέ σει-
σμοί , καΐ βήγματα γής , άέρια δέ τυφώνες κα\ λαί-
λαπες, etc. Vide notata ad pag. 310. At cum idem
Marcellinus, eodem anno quo auctor Chronici alte-
rius terrae motus meminerit, quo Cybera Asiae civi-
tas, aliquantaque praedia demersa sunt , de isto vi-
detur inteliigendus idem auctor Chronici. Alterius
terrae motus sub eodem Augusto mentionem agunt
Menaea xxvi Decembr. Praj caeleris autem terrae mo-
tibus qui Theodosio Juniore imperante accidere,
ille maxime insignis habetur, qui anno illius xxx
quatuor mensium spatio urbem concussit . qui is
videtur qui magnus appellatur a Georgio Pacliyinere
lib. IX, cap. 15, de quo Theophanes, Cedreims, ct
alii.
(43) Τύ Λάθος. Quippe littera Dominica erat C.
Pascha xxii April. ·
(44) "ΕκΛειψις. Istius eclipsis meminerunt Philo-
slorgius, lib. xii , cap. 8 ; Marcellinus comes , ct
Idalius. De eadem egit Jacob. Graadaniicus pari, iii
ChronoL Christ., pag. 122.
VARIiE LECTIONES.
*· τδν om. P. *· iipipq δ' om. P. νομισάμενος H, κομισάμενος, χομησάμενος m. R. κατά
συνήθειαν om. P. ■· Κωνσταντίνου R, P.
791 CHRONICON PASCHALE. 792
A. C. [01. Iph.] A
419. XI. Ind. 11. Monaxio et Pliiilba β'* ύπ.Μοναξίου χα\ Πλίνθα (45).
foss. 3.
Ilis coss. die Dominica , Aelius pn-efe- τούτων των υπάτων ήμέρςι Kupiaxf, εισελ-
clus urbi, cum suae dignitatis habitu, Ma- θόντος Άετίου (46) έπαρχου πόλεως μετά του σχή-
giiam ccclcsiam ingressus mense Peritio, ματος έν τη μεγάλη έκκλησίςι μην\ ΠεριτΙω npb ζ'
οχ a. d. VII Kalcnd. Marlias, dum per- Καλανδών Μαρτίων έπΙ τφ εύξάμενον αύτδν άπελ-
actis precibus abitum pararet, vocatus ad κληθέντα έν τφ παλατίφ, Κυριάκός τις γέρων
palatium , Cyriacus quidam senex, gran- βαλΟ>ν μάχαιραν μεγάλην είς χάρτην, ώαανε\ λίβελ-
diori cullro in charta octwhalo, vcluli προσφίρων, ΙκρουΛν αύτφ κατά του δε-
libellum supplicem illi porrigeret, ad dex- 5·οϋ μέρους του·* στήθους, ώστε τδ πενόλιον·· αύτοΰ
Iram pectoris partem ita illum percussit, τόγαν τρηθήναι.
ut illius peiiula ct toga perforatae fuerint.
CCC Olympias. t* ^ΟΛνμπιάς.
420. XII. Ind. iii. Theodosio Juniore Ίνδ. γ'. ifl'. ύπ. Θεοδοσίου Νέου Αύγουστου τδ θ'
Augusto IX ct Coiislantio III coss. 4. ^ Κωνσταντίου (47) τδ γ'.
Cum adolesceret Theodosius Junior Augustus, *Ότε προέκοψεν τήν ήλικίαν Θεοδόσιος νέος Αυγου-
parenie superstite, studiis ac lectioni in palatio ®τος, άνεγίνωσκεν έν τω παλατίφ έν ζω|) του πατρδς
dabat operam : eo vero mortuo, cum illo legebat αύτου · καΐ μετά τελευτήν του πατρδς αύτου ·· συν-
adolescens quidam Pauliniis, cujusdam domestico- άνεγίνωσκεν (48) αύτφ νεώτερός τις όνόματι ··
πιιη comitis filius. Amabat autem ipsum Theodo- Παυλϊνος, υΙός τινοε κόμητος δομεστίκων. ΈφΟ.^ι
silis. Et cum jam in virum adolevisset Theodosius δέ 31 1 αύτδν Θεοδόσιος. Κα\ άνδρειωΟε\ς ·" ό αύτδς
Junior Augustus, cupiebat dominam matrimonio Θεοδόσιος νέος Αύγουστος έζήτει λαβειν δέσποιναν
sibi adjungere, eoque nomine subinde interpellabat^ εις γάμον· καΐ ώχλει τή όδε/φή αύτου Πουλχερία
dominam Pulcheriam sororem, quae tum virgo erat, τή δεσποίνη, ούση παρΟένφ. Κάκείνη πάλιν ώς φι-
et cum fratrem diligeret, a nuptiis hactenus absti- λούσα τδν Γδιον αυτής άδελφδν ουχ ειλετο γσμηΟήναί
iiuerat. Sollicita admodum erat quam ex complu- τινι. Ή δέ περιεργασαμένη περ\ πολλών παρθέ-
ribus puellis ex patricio vel imperatorio genere νων ·· κορασίων, θυγατέρων πατρικίων καΐ έξ αι μα-
fratri i η uxorem deligeret, statuens cura illo in pa- τος βασιλικού, θέλουσα τφ άδελφφ αύτής συνδιάγειν
latio una versari. Tum Theodosius, t Vellem, in- ^ έν τφ παλατίφ. Κα\ εΤπεν αυτή Θεοδόσιος δτι
quit, invenire adolcsccnlulam aliquam eximia adeo c Έγώ θέλω εύρεΓν νεωτέραν εύμορφον πάνυ, Γνα
pulchritudine, ut nulla sit iii urbe Constantinopo- τοιούτον κάλλος μή 6χη άλλη γυνή έν Κωνσταντινου-
litana quae hanc antecellat, eamqtie cx imperatorio πόλει, καιέξ αίματος βασιλικού. Εί δέ μή έστιν καλή
genere. Si tamen nulla occurrat ejusmodi, atque ea είς ύπερβολήν, ού χρείαν έχω ούτε άξιωματικού ··
formoc elegantia, tum vero nec regii mihi curae ούτε βασιλικού α?ματος ούτε πλουσίαν, άλλά κα\ εί
sunt natales, vel divitiae, aut cujusvis filia sit mi- τίνος δήποτε έάν έστι θυγάτηρ, μόνον εύ.τρεπής
nime sum sollicitus, dummodo prorsus eximia sit πάνυ, αυτήν λαμβάνω, t Καλ άκούσασα ταύτα ή
forma, tum illam mihi in conjugem assumam. * δέσποινα Πουλχερία πανταχού έπεμψεν περιεργαζο-
Quibus auditis, domina Pulcheria hujuscemodi per- μένη Και ΠαυλΤνος δέ ό αυτού συμπράχτωρ και
quireiidae puellae causa varias in regiones misit. Sed φίλος περιέτρεχεν, άρέσαι θέλων αύτφ χάριν τού
ct Pauliiius, Theodosii socius et amicus, hac in re κεφαλαίου τούτου. Έν δέ τφ μεταξύ συνέβη έλθειν
Theodosio placere cupiens circumcursabat. Accidit έν Κωνσταντινουπόλει μετά των Ιδίων συγγενών
interea ut Constantinopolim cum suis cognatis ve- κόρην εύπρεπεστάτην, έλλόγιμον, Έλλαδικήν, όνό-
niret puella Graecanica, forma admodum eleganti, μάτι Άθηναίδα, θυγατέρα γενομένην Ηρακλείτου
ac eloquentia singulari, Athenais nomine, Heracliti D τού φιλοσόφου, ήτις Άθηναΐς ήναγχάσΟη χαταιλα-
DUCANGII ΝΟΤΑΕ.
(4δ) nXlrOa. Plenia appellatur in Fastis Idatii , (48) Συναναγιγώσκωτ. Joannes Antiochenus de
et in veter, inscripl. ul , 7. In cod. Canon. Eccl. Theodosio Jnn.: Θεοδόσιος ό βασιλεύς χαίρειν εΙπών
Afric. c. 127, hic consulatus ita signatur, P. C’. τοίς παιγνίοις, έπ\ λόγους έλευθερίους μετέβαλε τήν
Honorii XII et Theodosii VIII, At Can. 457, legi- γνώμην, ΙΙαυλίνου τε κα\ Πλακίτου συναναγινω-
liir IX. σκόντων αύτφ , οίς χα\ άρχάς κα\ έξουσίας έχαρί-
(46ι "Αεζίον. Aetii praef. Urbi meminit lex ult. σατο μεγάλας. Ubi minus recte doctissimus iiiier-
cod. Theod. de calcis coctor. pres, Paulino ac Placito magistris usus. Paulinum
(47) Kal Karrcxartlov. Holstenius cl Fasti Vos- Theodosii συνανάτροφον vocat Georg, monachus in
siani, και Κώσταντος. Ghron. ms.
VARliE LECTIONES.
** τού om. P. πενώλιον PV. ·· αυτού τού πατρδς P. όνόματι oin. P. άνδριωθελς PV.
·· παρθένων om. P. ούτε άξιωματικού om. P. περιεργασαμένη P.
m CIIRONICON PASCHALE. 704
6clv *Λ]ν Εύδαίμονα iroAtv πρ?>ς την iitav αΟτής Οείαν A philosophi filia : i|uae quidem Athenais coacta fnc·
διά πρδφασιν τοιαύτην.
Ό φιλόσοφος Ηράκλειτος (49) ό αύτίς πατήρ,
Ιχων χα\ δύο υΙους, μέλλων τελευτάν διέθετο, γράψας
έν τή αύτοΰ διαθήκη κληρονόμους πάσης τής ύπ’
αυτού καταλειφθείσης περιουσίας τους δύο υΙούς
^ί»τοΰ Ούαλεριανδν κα\ Γέσιον, εΙρηκώς έν τή αύτή
^διαθήκη · ι ’Αθηναΐδι δέ τή ποθεινότατη μου Ουγα-
■ τρί δοθήναι βούλομαι νομίσματα έκατδν χαΐ μόνον·
άρχει γάρ αυτή ή αύτής τύχη ύπερέχουσα πάσαν
την γυναιχείαν τύχην. > Κα\ τελευτή ό αύτής πατήρ
'Ηράκλειτος ό σοφός Αθηναίος. Μετά δέ τήν αύτοΰ
άποβίωσιν κα\ τού ·· δήλα γενέσθαι τά διατυπωθέντα
ή αύτή, ” ΆΟηναΐς τούς έαυτής άδελφούς έδυσώ-
πει (50), ώς μείζονας δντας τήν ήλικίαν, προσπί-
πτουσα αύτοις κα\ αιτούσα μή προσχεϊν τή αύτή
διαθήκη, άλλά τό τρίτον μέρος λαβεΤν τής πατρφας
στεριουσίας, λέγουσα μηδέν ήμαρτηκέναι, άλλ’ δτι
C Κα\ ύμείς γινώσκετε τό πώς διεκείμην πρδς τόν
κοινόν ήμών πατέρα, κα\ ούκ οίδα διά τι άπορόν με
χατέλιπεν μέλλων τελευτάν κα\ εύπορίας τυχεΤν
μετά τήν αύτού νέχρωσιν έχαρίσατβ μοι. > ΟΙ δέ
αύτής άδελφολ έμειναν άπειθείς, χα\ όργισθέντες
312 έδίωξαν αύτήν κα\ έκ τού πατρώου αύτών
οΓχου· ΚαΙ έδέξατο αύτήν λοιπόν ή αδελφή τής γε-
νομένης αύτής μητρός, κα\ ού μόνον ώς όρφανήν,
άλλά κα\ ώς παρθένον χα\ άδελφόπαιδα έφύλαξεν
αύτήν · ήντινα λαβούσα μεθ* έαυτής άνήγαγεν έν
Κωνσταντινουπόλε ι
τήν άδελφήν τού αύτής πατρός 'Ηρακλείτου. Κα\
λαβούσαι αύτήν έποίησαν άξίωσιν κατά των αύτής
αδελφών, κα'ι προσήλΟον τή εύσεβεστάτη δεσποίνη
Πουλχερίφ τή αδελφή Θεοδοσίου τού βασιλέως, κα\
έδίδαξαν ώς βιαζομένη παρά τών Ιδίων αύτής αδελ-
φών, διαλεγομένη *· έλλογίμως. Κα\ έωρακόσα ·· αύ-
τήν ή αύτή δέσποινα Πουλχερία εύπρεπή κα\ έλ-
λόγιμον, έπηρώτησεν τάς αύτής θείας εΙ έστι παρ-
θένος. Κα\ έδιδάχΟη οτι παρθένος πεφύλακται άπό
τού αύτής πατρός κα\ οτι διά λόγων πολλών ήκται
φιλοσοφίας, έκέλευσεν *· αύτήν άμα ταις αύτής
θείαις διά χουβικουλαρίων φυλαχθήναι κα\ περιμεΐ-
ναι, λαβούσα, φησίν, τήν δέησιν παρ' αύτής είσήλθε
ιερός τόν ίδιον άδελφόν Θεοδόσιον τόν βασιλέα, κα\
ral Felicem urbem petere , amitam suam conven-
tura, hac quam dicturi sumus occasione.
Heraclitus philosophus, iliiiis paler, cum duos
haberet filios, morilurus Icstamculiim condidit, quo
duos illos filios, Valerianum et Gcsiuiii, ex asse
scripsit haeredes, hisce verbis adjectis : < Athe-
naidi vero desideratissima; fili;e niex voio dari dim-
taxat centum nummos : sullicit enim illi forlniia
sua, quae fortunam omnem muliebrem excedit. »
Atque ita moritur pater Heraclitus philosophus
Atheniensis. Post mortem vero illius, Athenais cum
quae in paterno testamento exarata erant accepis-
set, fratres suos, utpote natu majores, illorum
etiam pedibus advoluta, rogavit, ut, posthabito pa-
^ tris testamento, tertiam baereditalis partem sibi ha-
bere sinerent, cum diceret nihil se peccasse : c Quin
potius, aiebat, testes ipsi met estis, qua ratione er-
ga communem parentem me gesserim. Unde nescio
cur moriturus, dum me inopem relinquit, omtiium
rerum copia post illius excessum frui largiatur. »
Verum persuaderi fratres non potuere, imo irati
et hanc persecuti, domo paterna excedere coege-
runt : quam excepit deinceps matris illius soror,
neque illa solum ut pupillam, sed et ut virginem ac
sororis fUiam tutata est. Hanc deinde secnin addu-
xit Constantinopolim ad aliam amitam suam, patris
Heradiii sororem, lllse causa piiellse suscepta, et
actione contra illius fratres instituta, adierunt piis-
πρός τήν άλλην θείαν αύτής ^ simam dominam Pulcheriam, Theodosii imperatoris
tfi- 'Trffrnhi‘ soForcm, hancquc ut a fratribus exacta sit docue-
re : quod et illa singulari eloquentia exposuit.
Domina vero Pulcheria puellam conspicata , for-
ma prorsos eleganti, ac pr^clara dicendi facultate
prseditam, interrogavit illius amitas, an virgo esset.
Postquam vero virginem a parente fuisse custodi-
tam intellexit, camque philosophise studiis longo
tempore institutam, jussit illam una cum amitis a
cubiculariis custodiri, ct aliquanlulum exspectare :
acceptoque, ut aiunt, supplici illius libello, ad fra-
trem Theodosium ingressa : < Inveni, inquit, puel-
lam, puram, egregie ornatam, exili corporis statura,
naso decenti, nivis instar candidam, oculis magnis,
gratia singulari, crispis iisque flavis capillis, ina-
εΤπεν αύτψ δτι c Ιΐύρον νεωτέραν καΟαράν, εύστο- j) luro incessu, disertam, Graecanicam, virginem. >
λον, λεπτοχαράκτηρον, εΟρινα, άσπροτάτην ώσε\
χιών, μεγαλόφΟαλμον, ύποκεχαρισμένην, ούλοξανθό-
χομον, σεμνόποδα, έλλόγιμον, Έλλαδικήν (51), παρ-
θένον. » '0 *· δέ άκούσας, ώς νεώτερος, άνήφθη, κα\
Haec simul is audivit, uti juvenis exarsit, et accer-
sito socio suo et amico Paulino , petivit a sorore
siia, ut, specie alterius cujusdam negotii, Athenai-
dem in suum cubiculum adduceret, quam per ve·
i
DUCANGH NOTiE.
(49) ΊΙράχΜίτος. Leonlius appellatur a Socrate
'ib. VII , cap. 21 ; Tbeopl^ine anno xi Theod. Ce-
tireno, SynieoneLogoth.,inChron. ms., Manasse, clc.
(50) Έίυσώπει, Ucsycbius, ποτνιάται, δυσω-
πεί, έπικαλειται.
(5i) *EXladiJti\r.
ind. IV.
Achivam, Marcellin. cora.
VARLE LECTIONES.
·· τού. Fort. τό. ** αύτή δέ P. τό om. P. ” διαλεγομένην P. ·· έωρακυϊα P.
ίέσποινα P. καέ κελεύσασα Malalas, pag. 554, 18. 6. U); P,
δέστ-τ,ινα. ή
795 CHRONICON PASCHALE. 7%
Ium una cum Paulino speciaret. Introducta illa ac A μεταστεκλάμΕνο^ τδν συμπράχτορα αύτου xaV φΟον
visa, ejus amore statioi succensus est, admirante Παυλίνον τήν όδελφήν αΟτοΰ ώς έπ* &λλι·ι
eanidem Paulino, quam ille in uxorem arceplam, viv\ είσαγαγείν τήν αυτήν Άθηναΐβα έν τφ αύτης
Christianam fecit (erat enim gentilis), Eudocise in- κουβουχλίι.) ^·, Γνα διά του βήλου θεωρήσ^ αυτήν
dito nomine. &μα Παυλίνφ. Κα\ είσήχθη, χα\ έωραχώς αυτήν
ήράσθη αυτής '·, Οαυμάσαντος αύτήν ΠαυλΙνου, κα\ χρατήσας ** αυτήν έττοίηαε Χριστιανήν · ήν γάρ Έλ”
ληνίς, χα\ μετωνδμασεν αύτήν ΕύδοχΙαν,
Α. C. [ΟΙ. Iph.]
421. (Α. a Μ. G. 5929.) χηι. Ind. ιν.
Eustalhio et Agricola coss. 1. 300.
His coss. immissa est aqua in cisternam dominae
Pulclieriae Augustx mense Peritio, Idibus Februa-
rii, praesente domino Theodosio Augusto.
IIoc ipso anno , Theodosius Augustus accepta in
conjugem Athenaide , quae et Eudocia dicta est,
nuptias celebravit mense Desio, ex a. d. vii Idus
Junias : quarum circenses acti sunt et celebrati
eoiiem mense Desio, ex a. d. iv Idus Junias, editi·
que pariter in circo ludi scenici.
Su-cipil autem ex ipsa Athenaide, seu Eudocia,
filiam uoinine Eudoxiam.
Ciiin vero sororem imperare intellexissent Au-
guste fratres, metu correpti, fugerunt in Gratiam :
at illa per nuntios data securitate accersitos ad di-
gnitates provexit, ipsos promovente Theodosio im-
peratore. Ac Gesium quidem praefectum praetorio
Illyrici, Valerianum autem magistrum fecit, cum
subinde fratribus suis diceret Eudocia Augusta :
t Nisi vos male me tractasselis, nunquam Constan· ^
tinopoliro venire fuissem coacta, neque imperassem.
Imperiiim ergo quod genesis mea portenderat ,
concessistis ; bona enim fortuna meo vos erga me
reddidit asperiores, non vero vestra in me vo-
luntas. >
Imperator autem Theodosius PauUnum ut ami-
cum suum , et nuptiarum conciliatorem , quique
eorum esset conviva, per omnes honorum gradus
ad dignitates provexit, eumque tandem magistrum
renuntiavit, eo honore auctus, ut quoties luberet,
Theodosium Augustum et Augustam, tanquam ip-
sorum paranymphus convenire liceret.
Hoc anno, dedicata est statua Arcadii , quae stat j
supra cochleam columnae in foro Arcadiaco, in loco
Ίνδ. δ*, ιγ*. ύπ. Εύσταθίου χα\ Άγρεκδλα
Έπ\ τούτων των ύπάτων ένεβλήθη τδ ύδωρ τή^
χιστέρνης (52) τής δεσποίνης Πουλχερίας Αύγου-
στος *· μην\ Περιτίφ πρδ α' Τδων Φεβρουαρίων,
Μρδντος τού δεσπότου Θεοδοσίου Αύγουστου.
^ Τούτφ τψ Ιτει γάμους έπετέλεσε Θεοδόσιος ΑΟ-
* γουστος, λαβών γυναίκα ΆΟηναΙδα τήν χα\ Εύδο-
χίαν (53) μηνί Δαισίψ πρδ ζ* Ίδών Ιουνίων, κα\
Ιπετελέσθη Ιππιχδν των αύτών γόμων τφ αύτφ
Δαισίιρ μηνί πρδ δ' Τδων Ιουνίων, όμοίως κα\
Οέατρον τού αύτού Ιππικού.
Κα\ Ισχεν έξ αύτής Άθηναΐδος τής κο\ Εύδοχίας
θυγατέρα Εύδοξίαν όνόματι.
313 Άκούσαντες δέ οΙ τής Αύγούστης άδελφο\
δτι βασιλεύει ή άδελφ/] αύτών, προσέφυγον έν τή
Έλλόδι φοβηΟέντες * χα\ πέμψασα ανήνεγκεν αύ-
τούς ύπδ λόγον, χα\ έποίησεν αύτούς άξιωματιχούς,
προαγαγόντος αύτούς τού βασιλέως Θεοδοσίου. Κα\
τδν μέν λεγόμενον Γέσιον έπαρχον πραιτωρίιον
έποίησεν τού Ιλλυριών έθνους, τδν δέ Ούαλεριανδν
μόγιστρον, είρηκόσης αύτοίς τής Αδελφής αύτών
Εύδοχίας δτι c Εί μή ύμεις κακώς έχρήσασΟέ μοι,
ούχ &ν ήvαγxαCόμηv έλθείν έν Κωνσταντινουτιόλει
χα\ βασιλεύσαι. Τήν ούν έχ τής γενέσεώς μου βασι-
λείαν ύμείς έχαρίσασθε * ή γόρ έμή όγαθή τύχη
ύμαίς Απειθείς έποίησεν είς έμέ γενέσθαι χα\ ούχ
ή ύμετέρα πρδς έμέ γνώμη, ι
Ό δέ βασιλεύς Θεοδόσιος Παυλίνον ώς φίλον αύ-
τού χα\ μεσόσαντα τφ γόμφ χα\ συναριστούντα αύ-
τοίς (54) έποίησεν διό πόσης Αξίας έλθείν * χα\ μετΑ
ταύτα προηγόγετο αύτδν μόγιστρον (5ο). Κο\ ηύξήΟη,
ώς έχων παββησίαν πρδς τδν βασιλέα Θεοδόσιον χα\
τήν ΑΟγουσταν, ώς χα\ ·· παράνυμφος αύτών γε-
νόμενος.
Τούτφ τφέτει Αφιεριοθη Ανδριας *Αρχαδίου έστώς
έπόνω τού Κοχλίου τού χίονος έν τφ Άρχαδιαχφ
mjCANGll NOTiE.
\52) Της χισνέρτης, ConstantinopoiU, Christ.
lib. I, scct. 28. η. 5, ubi locum emendavimus ex
Scaligero, cum vox ίδών deesset apud Raderum.
(55) Αθηναϊκή xal Εύδοκίαι^, Nam utrum-
que nomen servavit, ut auctor est Priscus in Got-
tbic. , p. 09 ; Άθηναίς ή χα\ Εύδοχία * Αμφοτέροις
γΑρ έκαλείτο τοίς όνόμασιν.
(54) Συταριστονντα αϋτοΊς. Honore coena di·
gnatum^ ut Tranquillus in Vespasiano cap. 2, honore
menue regalis , ut Ammiaiuis lib. xv, loquuntur.
Vide Gloss. med. Lai. in Conviva,
(55) Μάγιστρογ, Magistrum officiorum, ut est
apud Marcellinum , et in lege ult. cod. Tbeod. de
agent.
VARliE LECTIONES.
κουβιχουλίω P. βέλου P, αυτής Malalas, pag. 355, 6. αύτφ PV. χρατήσαντος R.
^*Αγριχ0).α P. ** Αύγούστης P. Ίδών om. R. αην\ Δεσίω P. ** Γέσιον λεγόμενον P. αύτής
τοίς αύτοίς Αδελφοί; αύτής Ρ. ή οηι. Ρ. *· ώς χαί. ως Ρ. Κωχλίω Υ.
7δ7
CimONlCON PASCHALE.
798
φόρφ έν τψ χαλουμένω Εηρολόφψ μηνί Πανέμψ πρ6
ς* Ίδών Ιουλίων ή μέρα Σαββάτω (56j.
Τψ αύτψ έτεί έδηλώΟη νίκη κατά Περσών (57)
μην\ Γορπιαίψ npb η' Ίδών Σετττεμβρίων ήμέρ^ γ\
Xcrolopho 3)φ6ΐΙαΙο, mense Punenio, cx a. iS. vi
idtis Julias, die Sabbati.
Eodem hoc anno nuntiata est \icloiia dc Persis
relata, mense Gorpiaeo, ex a. d. viii Idus Soplciii-
bres, fcria iii.
A. C. 01. Ipb.J
Ίνδ. ε', ιδ'. ύπ. Όνωρίου τδ cv' xa‘c Θεοδοσίου Αύ-
γουστου τδ ι'.
ΈπΙ τούτων των ύπατων έφάνη έν τψ ούρανψ
άστήρ πέμπων ακτίνα πάνυ έπιμήχη λευκήν μην\
Αύστρψ ώ; έπΙ νύκτας ι' μετά άλεκτρυδνα, χα\ αύτω
τώ έτει έγένετο σεισμύς.
Ίνδ. ς*'. ιε\ ύπ. Άσκληπιοδδτου χα\ Μαρινιανού.
Έπ\ τούτων των ύπάτων άνηγορεύΟη ή Εύδοκία^
Αύγουστα μην\ Αύδυναίψ πρδ δ' Νωνών Ίανουαρίων,
χα\ πολλο\ σεισμολ (58) έγένοντο ήμέρα δευτέρ^
ώραν δεχάτην μην\ ΞανΟιχψ πρδ ζ* Ίδών Άπριλίων.
επ' ^ΟΛνμΛίάς,
Ίνδ. ζ, ις'. ύπ. Βίχτωρος χα\ Καστίνου*
Ίν4. η', ιζ'. ύπ. Θεοδοσίου Αύγούστου τδ ια' χα\
Ούαλεντινιανου Καίσαρος.
314 Έπ\ τούτων των ύπάτων έπήρθη (58*)
ύπδ Θεοδοσίου νέου Αύγούστου Ούαλεντινιανδς νέος
Αύγουστος μην\ ’Γπερβερεταίψ πρδ t' Καλανδών
Νοεμβρίων.
Ίνδ. θ', ιη'. ύπ. Θεοδοσίου Αύγούστου τδ ιβ' κα\ ^
ΟύαλεντινιανοΟ νέου Αύγούστου τδ β' (59).
Ίνδ. ι'. ιΟ'. ύπ. Ίερίου (60) χα\ Άρδαβουρίου.
Έπ: τούτων των ύπάτων ένεχαινίσθη τδ δημδ-
otov (61) τδ ττοτέ μέν Κωνσταντινιανα\ νυν δδ
Θεοδοσ:ανα\, τελέσαντος αύτδ Ίερίου τού δίς έπάρχου
χα\ ύπάτου μην\ Ττιερβερεταίψ πρδ ε' Νωνών
\>χτω6ρίων.
42-2. (Α. a Μ. C. 5930) χιν. Ind. ν. Ho-
norio XIII et Theodosio Auguslo X coss. 2.
Ilis coss. sidus in cocio apparuit, ra-
dium quemdam candidum ac longissimum
promittens, mense Dyslro, pernoctes cir-
citer X post gallicinium : codemque anno
terrae motus factus est.
425. XV. Ind. vi. Asclepiodoto et Mari-
niano coss. 5.
His coss. Eudocia renuntiata csUAu<
gusta mense Audynaco, ex a. d. iv Nonas
Januarias, crebrique fuere terrae motus
fcria II, hora x, mense Xanthico, ex a. d.
vii Idus Apriles.
CCCI Olympias.
424. XVI. Ind. vii. Victore et Castino
coss. 4.
425. xvn. Ind. vni. Theodosio Angusto
XI et Valentiniano Caesare coss. I. 503
His coss. Valentinianus Junior levatus
est Augustus a Theodosio Juniore Au-
gusto mense llyperbcretaeo, ex a. d. x
Kal. Novembres.
426. xviii. Ind. ix. Theodosio Augusto
XII et Valentiniano Auguslo II coss. 2.
427. XIX. Ind. x. llierio ct Ardaburio
coss. 5«
His coss. dedicatum est balneum pu-
blicum , olim dictum' Constantinianac ,
nunc vero Theodosianae, opus conficiente
llierio iterum praefecto Urbi et consule,
mense Hyperberetaeo, ex a. d. v. Nonas
Octobres.
rfi ΌΛυμΛίάς.
Ίνδ. ια'. κ'. ύπ. Φήλιχος χα\ Ταύρου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων Ούάνδαλοι είσήλθον είς
Ά^ριχήν.
CCCII Olympias.
428. XX. Ind. xi. Felice et Tauro coss. 4.
His coss. Vandali Africam ingressi sunt.
DUCANGII N0Ti£.
(56) ^Πμέρφ Σαβ€άτφ. In ejusmodi statuarum
dedicationibus sub principibus Christianis ut plti-
rimuro deligebantur dies festi, neque tamen sem-
per, pt ex hoc loco patet. Lex 2 cod. de statuis et
hnagin. : Si quando nostree statuas vel imaaines eri-
guntur, sive diebus, ut adsolet, festis, sive communi-
bus, adsit Judex sine adorationis ambitioso fastidio,
nt ornamentum diei et loco et nostree recordationi sui
probet accessisse preesentiam.
(57) Νίκη κατά Περσών. Marcellinus comes.
(58) ΠοΛΛοΙ σεισμοί. Marcellinus , terrae motus
multis in locis fuit.
(58*) Έχήρθη. Socrat. lib. vi , cap. 23, έμηνύθη
περ\ τήν τρίτην χα\ είκάδα , Consiantincpoli scili-
cet, cum Augustus Ravennae anlea fuisset renuntia-
tus. Vide Notas Valesii ad hunc locum Socratis, et
Gotlhofredum in chronol. cod. Theod. hoc anno
(59) Θεοδοσίου Αυγ, το ιβ'. De hoc consulatu
egit Sirmondus ad Sidonium in Panegyrico Aviti,
initio.
(60) Ίερίου. De quo idem Gotlhofredus in Proso-
pograpbia cod. Theod. Dc thermis Tlicodosianis
diximus in Constanlinopol. Christ. lib. i, sect. 27,
n. 5.
(61) Td δημόσιον. Constantinopol. Christ. Lb. l,
sect. 27, n. 5.
VARliE LECTIONES.
·* νέου ora. P. ” Κωνσταντ-νιαναί. Vide Oucangius, Uist^ p. U> pag. 01 s. ΰτ.άτων RV*
799 CHROXICON
A. C. [01. Iph.]
<429. XXI. Ind xii. Florcnlio ei Dionysio
coss. 1. 50i.
439. xxii. Ind. xm. Theodosio Au-
gusto XI. I. ei Yalentiniano Augusto 111
coss. 2.
451. xxiii. Ind. xiv. Antiocho el Basso
coss. 3.
Anno GDI Domini in cceluni assumptionis ,
Theodosii vero Junioris Augusti imperii anno xxiu
iisdeuique coss. celebrata est iii synodus Ephesi cc
sanctorum el beatorum Patrum contra Nestorium
impium : qu» quidem secundum rectsc el incul-
pake fidei Symbolum, in nomine Christi veri Dei
nostri eumdein Nestoriuin dejecit. Ilie enim Domi-
num nostrum Jesum Christum supra captum homi-
num, el naturam omnem praecellentem, ex Virgine
natum, humanam duntaxat, non vero simul et di-
vinam habuisse substantiam docere uti insanus au-
sus est.
CCCIll Olympias.
432. XXIV. Ind. xv. Valerio et Aetio
G0S8. 4.
433. XXV. Ind. i. Theodosio Augusto XIV
et Maximo coss. 1. 303.
Ilis coss. exortum est incendium in-
gens a Neorio, et conflagrarunt horrea,
et balneum publicum, Achilleus appella- *
tum, mense Loo, ex a. d. xii Kal. Sep-
tembres.
434. XXVI. Ind. ii. Areobindoet Aspare
ooss. 2.
PASCHALE. SOe
A
Ίνδ. i3'. υ.λ\ ύπ. ΦλωρχντΙου (62) χα\ Διονυσίου.
Ινδ ιγ'. χβ'. ύπ. Θεοδοσίου Αύγουστου τδ ιγ* χοι\
Ούαλεντινιανοΰ νέου Αύγουστου γ' ··.
Ίνδ. ιδ'. χγ'. ύπ. Άντιδ/ου χβ\ Βάσσου (65).
Έν Ιτει υβ' (64) τής είς ούρανούς άνχλήψεως τού
Κυρίου χα\ τής Θεοδοσίου νέου Αύγουστου βασιλείας
έτους κγ' χα\ των προχειμένων ύπάτων Ιγένετο ή
τρίτη σύνοδος Ιν Έφέσψ των σ' άγίων χαι μακαρίων
Πατέρων κατά Νεστορίου του δυσσεβούς, ήτις και
αύτή τού Συμβόλου τής όρβής κα\ άμωμήτου πίστεως
έχομένη έν όνύματι Χριστού τού Αληθινού θεού ήμων
Β τδν αύτδν κατέβαλεν Νεστύριον. Ούτος γάρ τδν ύ^έρ
νοΰν Ανθρώπων κα\ πΑσαν φύσιν ύπεραίροντα έκ τής
Παρθένου Κύριον Ίησούν Χριστδν Ανθρι/πίνης μΑ-
νης ούσίας, ούχ αμα δέ κα\ θείας εΤναι διδΑσκειν ό
παρΑφρων έτύλμησεν.
Γγ' Χ)ΛυμΛΐάς,
Ίνδ. ιε'. κδ*. ύπ, Ούαλερίου χα\ Άετίου.
Ίνδ. α'. κε'. ύπ. Θεοδοσίου Αύγούστου τδ ιδ' κα\
Μαζί μου.
Έπ\ τούτων των ύπάτων έγένετο πυρκαϊΑ μεγάλη
άπδ τού νεωρίου * χα\ έκάησαν τΑ δρια (65) κα\ τδ
δημόσιον ό Άχιλλεύς »» (06) μην\ Αώψ ‘· πρδ wp
Καλανδών Σεπτεμβρίων.
^ Ίνδ. Ρ' κς·'. ύπ. Άρεοβίνδου (67) χα\ Άβπβρος.
435. XXVII. Ind. ιιι. Theodosio Au-
gusto XV et Valentiniano Juniore Augu-
sto IV coss. 3.
CCCIV Olympias.
436. (A. a M. C. 5944.) xxviii. Ind. iv.
Isidoro el Senatore coss. 4.
437. XXIX. Ind.v. Aetio II etSigisvaldo
coss. i. 302.
His coss. Valentinianus Junior Augu-
Ίνδ. γ'. xp ύπ. Θεοδοσίου Αύγούστου τδ ιε' κα\
Ούαλεντινιανού νέου Αύγούστου τδ δ'.
315 τδ* ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. δ', χη' ύπ. Ισιδώρου και Σενάτορος.
Ίνδ. ε'. κθ'. ύπ.' *Αετίου τδ β' κα\ Σιγισβοΰλ-
δου ·· (68).
Έπ\ τούτων (69) των ύπάτων είσηλθεν έν Κιον-
DDCANGI1 NOTAE.
(62) ΦΛωρεντίον. Quaedam leges cod. Theod.
habent hoc anno P. C. Felicis et Tauri.
(03) Kal Βάσσον. Subscriptio constitui. Theodo-
sii el Valentiniani de iis qui ad ecclesias confu-
munt , in tertia synodo : ProOosUa indictione xiv,
Pharmuti mensis xii, Dat. Kal. April. CP. Antiocho
V. C. et qui fuerit nuntiatus.
(04) 7s> iret va*. etc. In quo quidem annorum
calculo, ut et infra anno cdlii , Christo xxx dun-
taxat annos juxta veterum aliquot Patrum, atque
adeo Africani sententiam, ut auctor est llieronyiiius,
assignat : quo fit ut quae secundum illum calculum
hic subinde inseruntur, ejusdenv Africani esse exi-
stimare liceat, uti monuimus in Prxfat. , n. 23.
Vide Grandamicum parte iii Chronolog. Christ.^
pag. 124.
(65) Τά δρια: Constantinopol. Christ. lib. ii,
sect. iO.
(66) ΆχιΛεύς. Ibid. lib. i, sect. 28, ii. 1.
(67) *Apeo6lrdov. Holsten., Άρεοβίνδα.
(08; ΣιγισδάΛδον. Rectius editio Scaligeri , et
Fasti Vossiani, Σιγισβούλδου, qui Idalio etVictorio,
et in synodo Romana iii , cap. 10 et 17, Segisvul·
tus : Prospero et Senatori, Stgisvultus : Marcellino
denique Sigisvuldus dicitur. Ilie porro consulatus
sic notatur in cod. Theod. P. C. Isidori et Sena*
toris.
(69) 'Eal τούτων. Marcellin. , Prosper. Id in
annum cdxxxvi rejicit Socrates , lib. vi , cap· 44,
Isidoro et Senatore coss.
VARLE LECTIONES.
·· Y om. V, τδ y P sola, ·· πατέρων χα\ μακαρίων P. Άχιλεδς P. “· Δόψ PV. ·· Σιγισβάλδου P .
m CHRONICON
8el. Obtulit interim pauper quidam pomum Phry- A
gtum» ultra quam solet, magnitudinis, ad quam ob-
stupuit imperator ac universus senatus, statimque
pauperi cl aureos numerari jussit, misilque po-
mum Auguste Eudociac, Augusta vero Pauliiio ma-
gistro et amico imperatoris. Idem vero Paulinus
magister, cuin ignoraret ab imperatore illud ad Au-
gustam fuisse missum, ipse rursum ad imperato-
rem Theodosium, dum ex ecclesia egrederetur,
illud ipsum misit. Recepit imperator clam Augu-
sta, ct abscondit, advocatamque Augustam rogavit:
€ Ubi est malum, quod misi libi? > Illa vero, t Co-
medi, I inquit. Tum imperator exacto ab ea per
suam salutem sacramento, rursum rogat an come-
disset, an vero misisset alteri. Juravit illa se co-
medisse. Tum imperator afferri pomum imperavit, I
allatumqiie illi ostendit. Exhinc illos inter divor-
tium intercessit, ac separatio, Paulinuuique dein-
ceps suspectum habuit, ac tandem interfici praece-
pit. Quare mirum in modum moerore confecta do-
mina Eudocia, quod in suam conlumeliam redun-
daret ( notum enim erat omnibus illius causa in-
terfectum esse Paiilinum, ut qui formosus esset
adolescens ) , petiit ab imperatore Theodosio, uti
sancta loca adire sibi liceret : quod ille concessit.
Illa igitur Conslanlinopoli profecta Hierosolyma
precandi causa, cum Antiochiam magnam venis-
set, orationem habuit ad senatum de laudibus An-
liochise, sedens in sella ex auro lota confecta,
gemmisque perfusa, ac plane regia, universis ur-
bis civibus fausta illi acclamantibus, illius deinde <
PASCHALE. 804
εξχουσεϋσαι. Ka\ προιήνεγκεν πένης τι; τφ ^ασι-
λει Θεοδοσίφ μηλον Φρύγιον τ:ιμμέγεθε; είς πασαν
ύπερββλήν. ΚαΙ έξενίσΟη ό βασιλεύς κα\ πασα ή σύγ-
κλητος, κα\ ευθέως ό βασιλεύς δέδωκεν τψ πένητι
νομίσματα ρν', κα\ Επεμψε τ6 μήλον τη Αύγούστςι “
Ευδοκία, κα\ ή Αύγουστα Ε·πεμψεν αύτδ Παυλίνι.)
τω μαγίστρω και φίλω του βασιλέω;. Ό δέ αύτδ;
μάγιστρος άγνοών οτι ό βασιλεύς Επεμψεν αύτδ τξ
Αυγού στα ®", αΰτδς πάλιν Επεμψεν αύτδ τφ βασιλεΓ
Θεοδοσίω, ώς Εξέρχεται άπδ τής έκκ/ησίας. ΚαΙ έδέ·
ξατο αύχδ ό βασιλεύς δίχα τής Αύγούστας, κα\
άποκρύψας αύτδ καλέσας την ΑΟγουσταν έτεηρώτη-
σεν αυτήν * ι Πού έστι τδ μήλον δ Εττεμψά σοι ; > Ή
Ιϊ ειπεν δτι ι "Έφαγον αύτδ. » ΚαΙ ώρκωσεν αύ-
τήν κατά τής έαυτού σωτηρίας (76) εΐ ” Εφαγεν
ή τινι Επεμψεν αύτδ. t Κάκείνη-έτωμόσατο δτι ου-
δέ ν\ αύτδ Επεμψεν, άλλ’ αύτή αύτδ Εφαγεν. Κα\ έκέ-
λευσεν (77), καΐ ήνέχθη τδ μήλον, κα\ Εδειξεν αύτη
αύτδ · κα\ έγένετο μεταξύ αυτών λύσις καΐ άττομε-
ρισμδς. Κα\ λοιπδν ύπενδησεν τδν αύτδν Ιίαυλϊνον
θεοδδσιος δ βασιλεύς, κα\ έκέλευσεν αύτδν άττοκταν-
θήναι. (78). Κα\ λυπηθεϊσα ή αύτή δέσποινα Εύύοκία
ώς ύβρισθεϊσα * έγνώσθη γάρ πανταχοΰ δτι διά αυτήν
έσφάγη ό Παυλίνος, ώς ών εύμορφος νεώτερος *
ήτήσατο τδν βασιλέα θεοδδσιον ή ΑΟγουστα Εύδοχία
άπελΟείν έύχής χάριν είς τούς άγίους τδπους, κα\
παρέσχεν αύτή· και άπιούσα (79) άπδ Κωνσταντι-
νουπόλεως έπ\ τά Ιεροσόλυμα εΟξασθαι, είσελ-
θούσα ’· έν τή Άντιοχεία τή μεγάλη είπεν έν τφ
βουλευτηρίψ (80) λόγον Εγκωμιαστικόν εΐ; τήν αύτήν
Αντιόχειαν, καθημένη Εσωθεν τού δίφρου δλοχρύσου
DUCANGII NOTiE.
(76) Κατά της έαντοΰ σωτηρίας. Jurare per sa-
lutem imperatoris olim solemne, ut est apud Sozome-
num, lib. IX, cap. 7 ; Palladium iii Vita Cbrysoslomi,
cap. 14; Codiii. in Origiu. ConstantinopoL p. 200, ut
inunitos alios pixeteream. Vide Notata ad Cinnamiim,
ag. 485, et Gloss. med. Lat. in v. Juramenium^ sub
n.
(77) Kal έκέΧευσεν,€»^έν^\\, κελεύει τδ μήλον εισ-
«νεχθηναι, quomodo vox postrema hic legenda.
(78) *ΑΛοχτατθηται, Gxdem Paulini ad ann. cdxl
refert Marcellinus : Pauiinus magister officiorum in
Caesarea Cappadpeiae, jubente Theodosio principe iii-^
teremptus est. Perperam eum scripsit Cedrenus hac
ipsa nocte interfectum. Vide Codini Origin, Consi an·
tinopol.^ p. 56.
(79) Kal άΛιονσα, Bis sacra loca adiit Eudocia,
ut recte ait Evagrius lib. i, cap. 20, ac primo qui-
dem sub ann. CDxxxviu,ex quibus saltem reduxerat
anno sequenti. Marcellinus : Eudocia uxor Theodosii
principis, ab Uierosolymis urbem regiam remeavit,
beatissimi Stephani primi martyris reliquias, quae in
basilica S. Laurentii positae venerantur, secum defe-
rens. Quae quidem protomarlyris reliquiae revelatae
fuerant anno xxi Honorii, ut est apud Sozomen. lib.
IX, cap. ult. in Cbron. Idatii, ct apud Theophaii. an.
XIX. Eo autem concesserat cx voto, si iiliam suam
nuptam vidisset, ut scribit Socrates, lib. vn, c. 48.
Adde Theophanem an. xxvii Theod. Anno sequenti,
Paulino interfecto, secundum eumdem Marcellinum,
facultate a Theodosio impetr.ala, rursum eo conces-
sit, ibique reliquum vitae exegit, ut narrat idem
Marcellinus sub an. cnxLiv, in quem auctor Chronici,
quae Eiidociae ob pomum Phrygium contigere, con-
jicit : non quod ea tum acciderint , sed quod isto
anno Eudocia, cum ex iis minus se conju^ gratam
animadverteret, sacra loca rursum adeundi faculta-
tem ab illo obtinuisset, ubi extremum diem obiit
anno v Marciani , ut est apud Theophanem, Cedre-
num, et Symeonem Logothetam, proinde anno Chri-
sti CDLiv, ‘indictione vii. At GyrilUis Scytbopolitanns
in Vita nis. S. Eulhymii, cap. 25, .'lit obiisse xx
Octobr. indici, xiv, quae in annum cadit cdlx. Ut.
porro complures aedes sacras in Palaestina aedifica-
ril, hisce verhts referi, cap. 54 : *li δΕ μαχαρία Ευ-
δοκία Εκκλησίας μΕν δτι πλείστας τψ Χριστψ ψχοδό-
μησε, μοναστήρια δΕ καΐ πτωχεία καί γΓροκομεια
τοσαύτα άπερ τής Εμής ούκ Εστι δυνάμεως άριΟμεΤν.
Meminit praeterea idem scriptor in Vita S. Sabae,
Eiidociae in locis sanctis coiiiinorantis, et ut cum
eodem sancto Eiitliymio conversata fuerit, enarrat.
(8o) Εΐ^εν kr. τφ βονΧεντηρΙφ. Deest vox Ev.
Vide Evagrium lib. i, cap. 20, et cap. 18, ubi dc bac
x*de.
VAIU^ LECTIONES.
.\ύγούστη P. ** Αύγούστη P. αύτδ om. P. αύτήν Malalas, pag. Γ>.'>7 8. αύτή PV. g». ή R.
ών. άν P, ον V. 2ύ/Γ,ς χάρ:ν o:n. P. ελΟούσα P. Ev τώ. αϋτω U.
βΟδ CHKONICON PASCHALE. fOC>
dvTOC xai β^αλίθου βασιλικού, καΐ Ικραξαν aOxfi οΐ Λ illata aurea cfligics in senatum, statua vero airea
τής ιρ^λεως, κα\ άνηνέχθη αυτή 2σω έν τψ βουλευ-
τηρίφ εΐκών έγχρυσος, χα\ εις τ6 λεγόμενον Μου -
σείον στήλην χαλκήν (81) έστησαν αυτή, αιτινες Ιως
του νΰν Γστανται. Κα\ φιλοτιμησαμένη τή των Άν-
τιοχέων πόλει τής Συρίας χρήματα λόγοι σιτωνιχοΰ
ώρμησεν έπι τους άγιους τόπους, κα\ ίκτισεν είς
Ιεροσόλυμα (82) πολλά, κα\ τ6 τείχος άπαν άνενέω-
σεν τής Ιερουσαλήμ, ειπουσα οτι € Δι' έμ« είπε
Δαβ\δ ό προφήτης δτι ΚαΙ ir τη svdonlqi σου οίκο-
ίομν\ΘΫ^τ(ύ ’· γΛ χεΙχτ\ Ίερονσίχ.Ιήμ, Κα\ μείνασα ·®
είς αυτήν 'Ιερουσαλήμ καΐ κτίσασα μνήμα (83) έαυ-
in Musxum, locum ila nuncupatum, quie usque
hodie adhuc manent. Illa porro Antiochi® Syri»
civitati multis erogatis pecuniis, aniinn® vice, ad
sancta loca profecta, Hierosolymis complura ®diG-
cia condidit, inurosque urbis universos instauravit,
dicens : € Propter me dixit David propheta : In bona
voluntate tua aedificentur muri Jerusalem, i Ibique
condito sibi regio monumento, moritur, ac in co
Hierosolymis sepelitur. Moritura vero juravit se a
calumnia, quam Paulini causa passa erat, esse pror-
sus innocentem.
τής έκεισε βασιλικήν τελευτά, και άπετέθη έχεϊ έν Ιερουσαλήμ. Έν τώ δέ μέλλειν αυτήν τελευτάν*
έπωμόσατο μή συγγινώσκειν τή κατηγορία τή γενομένη κατ’ αύτήςΙνεκεν Ηαυλίνου.
ΒΑ. C. [01. Iph.|
317 Ίνδ. ιγ*. λ^. ύπ. ΟύαλεντινιανοΟ τδ ς* κα\
Νόμου (84).
Ίνδ. ιδ'. λη'· ύπ. Λεοντίου (85) τδ γ' κα\ Συ μ-
(ίάχου.
Ίνδ. ιε’. λΟ'. ύπ. ’Λρδαβουρίου κα\ Άλυπίου(86).
Έπ\ τούτων των ύπάτων Μαρκιανούπολις (87)
παρελήφθη, κα\ έσφάγη Άνάργισκος (88) στρατηλά-
ττ,ς θρ^χη?.
Και αύτφ τω £τει έγένοντο σεισμο\ μεγάλοι (89),
ώστε τά τείχη πεσεϊν · έκράτησαν γάρ έπ\ χρόνον,
ώστε μή τολμάν τινα έν οΓκφ μένειν, άλλ’ έφυγον
Ιξω τής πόλεως πάντες λιτανεύοντες ή μέρας καΐ
νυκτός · γέγονε γάρ άπειλή μεγάλη (90), οια ου γέ-
γονεν άπ’ άρχής · τινές δε Ιλεγον κα\ πυρ έν τω ού-
ρανψ τεθεάσθαι. "Οθεν καΐ ή άνάμνησις κατ’ έτος
έπιτελεΐται μέχρι νυν τής λιτανείας (91) υπέρ
445. (A.a Μ. C. 5953.) χχχνιι. Ind.
XIII. Valentiniano Augusto VI et Nomo
coss. 1.306. '
440. xxxvm. Ind. xiv. Leontio IU et
Symmacho loss. 2,
447. xxxix. Ind. xv. Ardaburioet Aly-
pio coss. 5.
His coss. Marcianopolis recepta est,
et Anargiscus Magister militum Thraci®
est interfectus.
Eodem ipso anno, ingentes adeo terr»
motus exstitere, ut muri prosterneren-
tur, cum longo tempore perstitissent, iu
ut nemo domi manere auderet, sed om-
nes extra urbem fugerent, dieqne ac
nocte litaniis insisterent. Ingens enim ex-
stitit pavor, qualisque nondum fuerat.
Quidam dicebant ignem in coelo visum
DUCANGII
(81) ^ ΣτήΛην Evagrius : Κα\ εΙκόνι έκ
χαλκού τεχνικώς ήσκημένη παιδες Άντιοχέων αύτήν
τετιμήκασιν, ή καί μέχρις ήμών σώζεται.
(82) ΕΙς ΊεροσόΛυμα. Evagrius, lib. ι, cap. 21,
22.
(83) Καϊ χτίσασα μνΓχμα, Ιη ade S. Slephani,
stadio ab urbe, ab ipsa condita, ut est apud Eva-
grium, cap. 22, et Cedrenum, pag. 337.
(84) haX Νόμον, Sic Cod. Vatie, non vero Νύμου,
uti ediderat Raderus. Fasti etiamVossiani, Nomum :
Victorius: Nomium: Prosper, Senator, Marianus, Wi- i
m. /Sonium vocant. Sed Νόμιον exserte appellat *
iscus, pag. 71 edit. Reg. quem magistrum et pa<
tricium fuisse ait. Idatius vero ex cod. ms. ila hunc
consulatum consignat: Valentiniano YI et Aetio II.
(85) Aeorriov. Scalig. Αεοντίνου. Fasti Vossiani,
’Αετίου. Idatiani, Aetio IJI, ubi Symmachum omit-
tit, quem alii habent.
(86) ΑΛυχίον. Callepium vocant Marcellinus,
Prosper, Idatius, Victorius et Senator. Άλύπιον etiam
lubent Fasti Vossiani.
(87) ΜαρκιανόποΛις. Mysiae urbs a sorore Trajani
principis ita cognominata, inquit Ammianus lib. xxvii,
quam Scyth® qui finitimi erant, ut ibidem et lib.
Uxi testatur, obtinebant, quamque ii Tiberio im-
perante rursum ceperunt, ul auctor est Simocatta.
NOTiE.
Ab ea Scythic® regionis proximitate pars illa Thra-
ci® θρφκη Σκυθ^ας, in qua exstitit Doroslolus, di-
citur m hoc Paschali, pag. 297. Marcianopolis in iEmi-
monte statuitur in Notitia Leonis imp. una cum Ha-
drianopoli.
(88) Άνάργισκος. Marcellinus ; Arnegisclus magi-
ster militiae in Ripense Dacia juxta Uium amnem , ab
Attila rege, viriliter pugnans, pluribus hostium inter·
emptis^ occisus est. Priscus Rhetor : Τούτο μαθών ό
’Ορνιγίσκλος (leg. Άρν.)· αύτδς γάρ είχε τήν πρδς
I θραχίϋΐ μέρει τού ποταμού φυλακήν, elc.
(89) Σεισμοί μεγάΛοι. Marcellinus comes.
(90) Γέγονε γάρ ά.τε/^ή μεγάΛτ}. Ubi άπει/ή
idem valet quod φόβοι, in Chrysoslomi liomilia in-
scripta, είς την μνήμην τού άγιου Βάσσου, qu®
'dicta dicitur είς τούς φόβους, ubi in contextu, των
φόβων άνάμνησις, seu terrae motus annua commemo·
ratiOf non istius cujus hic mcniio. siquidem mullo
post Arcadium accidit : sed alterius, de quo alibi
eginitis.
(91) Της ΑιτανΙας. Ejusmodi litanias in hisce
terroribus attigit ibidem Chrysoslomus : Τμεϊς δέ
παννυχίδα έπετελέσατε, και τήν πόλιν πάσαν τή
βάσει των άγίων υμών ποδών έςεκαΟήρατε, τω πε-
ριπάτψ τήν άγοράν άναμετρήσαντες , καΐ τδν άέρα
άγιον έργασάμενοι, etc.
VARLE LECTIONES.
^^^έντιΤι om. R. ό προφήτη:. Psal, l, 20. οίκοδομηΟείτο) Ρ. μείνασα — κα\ om. Ρ.
έν. είς Ρ. ·* δέ τφ Ρ. ** τελευτάν αυτήν Ρ. γάρ οιη. R. λιτανιας Ρ. Τριχόχοι V.
gll CHROXICON
Roeiu, a Troadensibus iia appellatis Portii:ibus, i
neque ad aereum Tetrapylum,* sat diu, iia ut nemo
auderet domi manere, sed omnes extra urbem
fugerent, die ac nocte litaniis vacantes. Sed et
iuipcralor ipse cum senatu ac plebe et clero nu-
dis pedibus per multos dies pariter supplicationes
peregit: ingens enim exstitit terror, et qualis nun-
quam fuerat. 'Quidam etiam affirmabant se ignem
in coelo vidisse : unde anniversaria memoria istius
supplicationis ad hoc usque tempus in Campo per-
agitur in gratiarum actionem pro Dei clementia. In
tanta enim malorum trepidatione nemoexstmctus est.
Hoc anno cum Theodosius Augustus equitandi
gratia urbem esset egressus, inter equitandum
equo excidit, ac vertebram spinae luxavit. Lectica
aLyco fluvio in urbem illatus, ac domina Pul- ^
cberia sorore advocata , cum ca de Marciano ex-
tribuno verba habuit. Tumque rursum idem impe-
rator Theodosius Marciano, coram Aspare et reli-
quis senatoribus : I Divinitus, inquit, mihi sigiiifica-
tum est te in imperio mihi successurum. » Et post
aliquot dies moritur idem Theodosius, cum annum
ageret u.
Eodem anno , interfectus est Chrysaphius Spa-
iharius.ad portam Melaniiadis.
Eodem ipso anno levatus est Marcianus Augu-
stos a circensibus seu factionibus,^ in Hebdomo,
mensa Loo, ex a. d. voi Kal. Septembr. feria v.
Solos vero imperavit. Uxorem duxit dominam Pul-
eberiam Theodosii imperatoris sororem, virginem, ^
annos natam liy.
Romanis xlii, imperavit Marcianus annos vii.
Collifuntur anni v. mugccclivi.
PASCHALE. tlS
λεγομένων Τμ(*3αδηιίων Έμβδλων (10) Τως του ^
χαλχοΟ Τετραπύλου έπι χρδνον (Η), ώβτε μ¥^ τολμάν
έν οΓχψ τινά μένειν, άλλ' Ιφυγον £ξω τής ιιόλεω;
ιεάντες λιτανεύοντες ήμέρας χα\ νυχτέ.'· Κα\ δ
λευς έλιτάνευσε * μετϊ 319 τής συγχλήτου του
δχλου χαΐ τοΟ κλήρου άνυπόβετος ήμέρας πολλά:.
Γέγονε γάρ · άπειλή μεγάλη, οΙα ού γέγονεν άχ·
Αρχής · τινές δέ ίλεγον κα\ πυρ έν τφ ούρανφ τε-
δεάοθαι ·. "ϋθεν καί ή μνήμη κατ’ έτος έπιτελεΐται
τής λιτανείας ’ μέχρι χα\ νυν έν τφ Κάμπιρ ύτεέρ τής
του φιλάνθρωπου θεοΰ μαχροθυμίας. Έν γάρ το»·
σαύτη δργή ούδε\ς έθανατιόθη.
Τβύτψ τψ έτει (14) έξήλθεν θεοδδαιος ΑΟγουστος
Ιππασθήναι, χαι έν τψ Ιππάζεοθαι αύτδν συνέπεσιν
έχ του ίππου · κα\ πληγείς τδν σφόνδυλον αύτοΰ
^ εΙβήλθεν λεκτιχίφ (15) άΛδ Λευχου ® ποταμού (14),
κα\ καλέσας τήν Αδελφήν αύτοΟ τήν δέσποιναν Πσυλ-
χερίαν εΐπεν αύτή (15) διά Μαρχιανδν τδν άτΛ τρι-
Ρούνων. ΚαΙ τδτβ πάλιν αύτδς ό ρασιλευς Θεοδόσιος
είπεν Μαρχιανψ έπ\ *Λσπαρος κα\ των λοιπών συγ-
κλητικών (16) πάντων, οτι ι Έφάνη μοι (17) ώς δεΙ
σε γενέσθαι βασιλέα μετ' έμέ. » Και μεθ’ ήμέρας (1S)
τελευτή δ αύτδς Θεοδόσιος, ών έτών να'.
Κα\ αύτψ τψ · έτει έσφάγη Χρυσάφι; ‘· δ σπαθά-
ριος (19) είς τήν πόρταν Μελαντιάδος (40).
ΚαΙ αύτψ τψ έτει έπήρθη * Μαρχιανδς Αύγουστος
Απδ του ΚερκησΙου “ (41) έν τψ Έβδδμψ μηνί Αώψ
πρδ η' Καλάνδών Σεπτεμβρίων ήμέρφ πέμπτη. Ή
μόνον δέ έβασίλευσεν, έγημβ τήν Αδελφήν Θεοδοσίου
, του νέου βασιλέως τήν δέσποιναν Πουλχερίαν, παρ-
θένον ούσαν έτών νδ*.
'Ρωμαίων μβ' έβασίλευσεν Μαρχιανδς έτη C·
ΌμοΟ έτη ,ε^ς^;
DUCANGII ΝΟΤΑ'.
(10) Τρφα6ι\σΙωτΈμβόΧ(»3Υ, Constantinop. Chrut.^
Ub· 11« sect. 5, η. 3
(It) ΈλΙ xpdror. Legendum videtur έχράτησαν
γάρ έπ\ χρόνον, etc., ut anno cdxi.vih.
(14) Τό)τφ τφ itet. Quaedam hoc loco habet
scriptor Chronici de morte Theodosii Juii. ab aliis
indicia, vel certe minus explicata.
il3) ΑΛχτιχίφ, Addit Cedrenus, ήτοι φορείω.
14) Αενχον ποταμού. Sic cod. Vatie.; sed leg^en-
dum Λύκου, ut supra anno xii Domitiani, fluvioli
scilicet ita appellati, qui urbem Constantinopolita- D
nam praeterfluit, tametsi ita habeat Theodorus
LiCCtor, eclog. 1 init., ubi perperam scribit Theodo-
sium ad venationem egressum, είς Λεύχιον ποταμδν
παραχθήναι, el sequenti nocte mortuum : cum
scriptor Chronici duntaxat dical^ per eum fluvium,
in urbenf delatum. Lyci autem istius fluvii mentio
praeterea habetur apud Sinieoiiem Logotheiam in
Chronico ms. in Domitiano, Cedrenum in Claudio ;
Codinum, De orig. Coiu/afittnppo/., Chrysoloram in
Camparai, veteriM et novee Romm, etc.
(15) EJxer αύτ^. Ita Cedrenus et Nicephorus
Camst. iib. xiii, cap. 58.
(16) Kal tώr Λοίχώτ σνγχΧτ{τίχ(ύτ. Piilcberiam
senatus et omnium ordinum consensu imperium
Marciano detulisse scribit Evagrius, lib. ii, cap. 1 ,
nulla Theodosii facta mentione.
(1.7) uoi. Cedren. έδείχθη μοι δτι σα δεί
γενέσθαι βασιλέα {ΐετ’ έμέ. Quae porro illa fuerint
Marciani imperii signa passim recitant scriptores,
Procopius, lib. i ; Persic., cap. 4; Eva^ius, lib. u,
cap. 1 ; Theophanes, Cedrenus, Logotheta, Zooa-
ras, Manasses, Glycas, etc.
(18) Kal μεβ' Αύο supplet Cedrenus.
(19) Σπαθάριος. Cbr}saphius eunuchus, qui et
Τζουμάς appellatus, ut est apud Theodorum Lecto-
rem, vel Ζουμνά;, ut habet Cedren. et βασιλέοχ;
ύπερασπιστής dicitur Prisco in Legat.. ^ pag. 37.
Vide Notas ad Zoiiara* Annal.
(4U) Πόρταν MeJLarziddcQ. CoMtantinopol.Ckrut.
lib. I, sect. 15, n. 15.
(21 ) 'Από τον Κερχεσίον. Legendum forte έξερ-
χέτου, ut infra in Le*>ne M. Nam a militibus prae-
sertim praetorianis fere semper, non yt ro a factio-^
nibus circensibus levabantur imperatores, id esi, in
clypeum efferebantur. Vide Grandamicum parte m
Chrouolog. ChHit. p. 145, ubi de Marciam creatione
ex Chronico Paschali.
VARIA LECliO.NES.
^ Ιλιτάνευε P. * Repetuntur superiora (pag. 517 B) Raderus. Cbnf. annol. ad pag. 94 D. * θεάσβαι P.
’ λιτανίας PV. * ΛευχΟυ. Αύχου Ducangius. ·τψαύτψΡ. ‘· Χρυσάφης PV. “ Κερχεσίου PV. ·* ή
de meo addidi. Coni. .Mablas, pag. 567 , 9. ** νέου om. P.
tu CHRONICOX PASCHALE. SIC
A. C. [OLIph.lA
domade, anno Syro-Macedonnm accxiii,·
Amlocbenorum bi, ei cbxxv anno quo,
poelqaam capite truncatus est sanctus
praecursor, propheta et Baptista Joan-
nes, illius venerandum caput. in Emese-
norum civitate inventum est.
454. IV. Ind. vii. Aelio et Studio coss. 2.
Hoc anno, imperante Romae Antliemio,
condita est ab illo aedes sancti Thoroae
juxta Boraedium, qu;e Aposloliuro vulgo
appellatur.
. 455. V. Ind. viii. Valentiniano Au-
gusto Vlll et Anthemio coss. 5.
Hoc anno Valentinianus Augustus Ro-
mae inter duas lauros est interfectus, le-
vatusque imperator Maximus, eodem
anno occisus est. Et Romam ingressus
Συρομαχεδ^νων ψξ/ *Αντιοχέων φα' (iD), xai
υχε' Ιτου^ άφ* ονϋ άπετμήθη (30) ό Αγιος πρόδρομος
προφήτης χα\ Βαπτιστής Ιωάννης, ηύρέΟη ή τιμΐ»
θύτου χεφαλή έν τ?| Έμεσηνών πόλει.
Ίν$. ζ*, δ\ ύπ. *Αετίου χα\ Στουδίου.
Τούτψ τφ Ιτει βασιλεύοντος *Ανθήμου (51) Ιν
Τώμη έχτίσθη ύπ* αύτοΟ 6 οΤχος του *Αγ1ου ΘωμΑ (52),
πλησίον του Βοραιδίου ‘·, έπιλεγύμενον ·· τδ Άπο
στολεΤον
Ίνδ. η'. ε\ ύπ. Ούαλεντινιανου Αύγουστου τδ η
κα\ Άνθήμου ·· (55).
Τούτψ τψ Ετει έσφάγη Ούαλεντινιανδς Αύγουστος
D έν 'Ρώμη μέσον δύο δαφνών (54), χα\ έπήρθη βασι-
λεύς Μάξιμος (35), χα\ Ισφάγη χα\ αύτδς τφ αύτφ
Ιτει. Κα\ είσήλθεν Ζινζίριχος βασιλεύς των "Αφρων
DUCANGll NOTiE.
hanc factam inventionem aiunt' anno Svromacedo-
iium occLXiii, intlict. vi, imperantibus Valentiniano
et Marciano, atque adeo Antiochenorum di anno,
ut subdit idem scriptor Chronici. Cum porro Syro-
macedonum epoclia vulgarem Christi epocham cccxii
annis praecedat, illaque Kal. Octobris ineat, sequitur
annum dcclxiii incidere in mensem Octobrem anni
Christi vulgaris cdli, mense vero Februario sequenti
in annum Dionysiaiium cdlii , quo Pascha exstitit
xxiii Martii, ac proinde media jejuniorum septimana
coepit feria .i, die xviii mensis Februarii, qui eo
anno xxix dies habuit ob bissextum, desinebatque
in Dominicam sequentem, xxiv ejusdem mensis.
Suae quidem quadrant omnino cum Marcelli narra-
one, scribentis Uranium episcopum caput sancti
Joannis Baptistae ex loco ubi inventum luerat in
secretarium attulisse die Dominica xxiv ejusdem
Februarii mensis. Alia quippe fuit media Uuadrage-
aimsc septimana apud Graecos, ab ea quam Latini
Hedianani vocant , cum apud Gnecos illa sit quae
Medianam Latinorum procedit. Quadragesimam
quippe ii auspicantur a feria ii Sexagesimae, ita ut
revera viii septimanis illa constbt, quarum quarta
Dominica mediam Quadragesimae conlicil, qua* ideo
μέση των νηστειών,οΐ μεσονήστιμος appellatur. Mam
apua eosdem Grtecos, ut recte observat Allatius,
quaevis septimana nomen accipit a sequenti Domi-
nica : quod etiam firmatur ex Kalendario iEtbiopico
apud Scaligerum, in quo media Quadragesima ad
diem xxvii refertur, qui Mons Oliveti, ex Evangelio
diei appellatur. Ex quibus omnino coiiGcitur hanc
Inventionem contigisse anno Christi Dionysiaiio cdlh,
non vero sequenti, ut velle videntur Marcellinus co-
mes et auctor Chronici paschalis. Nec refert quod
bmc inventio ad indictionem vi, a Marcellino et
auctore t^hronici referatur : id enim intelligendum
de translatione ejusdem capitis sancti Joannis ex
secretario, ubi primum depositum fuerat, in mona-
sterium Spelxi appellatum, ac postea xdiiicatuui,
quam factam fuisse xxvi mensis Octobris, indict. vi,
anno (Syromacedonum) dcclxiii, recte scribit au-
ctor narrationis istius inventionis, a nobis olim edi-
tus. Quippe temporis plerique characteres quadrant
in annum cdlii. Nam indictio vi , mense Octobri,
hoc anno exstitit, et annus Syromacedonum dcclxiii
hoc ipso mense initium sumpsit. (Quadrat etiam
(quidquid dicat Scaliger in (anoiiib. isagogicis,
oag. ώΐ) annus Antiochenus di, qui inibat a mense
Maio. At in anno a sancti Joannis Baplistx casIe,
qux contigit anno Christi xxxi , Augusti xxix, ad
annum quo illius caput inventum volunt, mense
Februario anno dliii, putat auctor Chronici annos
cdxxv, quibus si addantur xxxi, fiunt anni cdlvi.
manifesto errore. Proinde ut hic characlerismtis
cuiu exteris quadret, pro υχε' legendum υχα' prona
eiiieiidatione, ut fiat annus cdlii, mense scilicet Oc-
tobri. Quod vero Marcellino comiti et auctori Chro-
nici paschalis liallticinalionis occasionem prscbu.C.
id fuit, quod inventionem capitis sancti Joaiiii:i
Baptisue cum illius translatione iii monasteriuni
Speixi confuderint, cum inventio facta revera fuerit
anno cdlii, Febrtiaru xvm ; in secretario vero de-
positio XXIV ejusdem mensis,’ inierim dum ecclesia
in qua deponeretur, esset aedificata, quod demum
anno proximo contigit sub mensem Octobrem.
(29) 'ArtioxiuiT cpa\ Ad hunc locum consulen-
dus praeter Scaligerum loco laudato, Petavius, lib. x
Oe doclr. temp,, pag. 266.
(50) *Asp* άΛετμήθη. Emendat- Anton. Alie-
nus, ίφ* ού, έπε\ έτμήθη, quo postquam ςαρίΐβ trun·
catus est.
(31) ΒασιΛ^ογτσς*Ανθί\μΙου. Atqui hoc anno
nondum imperabat Anthemius : sed anno proximo
consul duntaxat fuit.
^ (52) ΟΙϋος του * Αγιον Βωμα. Conqtantinopol.
ChrUt, lib. iv, sect. 5, n. 35.
(33) Άνθημίον. Scaligeri editio, *Ανθήμου, ut
paulo ante.
(54) Μέσον ζών δύο δαφνών. In Campo Mattio
interemptum Valentiniaiiuin III scribunt Victor
Tunnunensis, Senator, etc. In Campo Manio, eum
ίσο tribunali residens, condonaretur ad populum,
icnalus Frigeridus apud Gregor. Turon., lib. ii
Hist. cap. 8, Exira urbem ludo gestationis intemhsm,
Idatius : In palatio, TUeophmes, Gedrenus, Syineon
Logoih. et Zonaras. Duas vero istas lauros nemo
ex iis attigit.
(35) ΒασιΛεϋς Μάξιμος. SideSlmond. ad Sidon,
lib. II, epist. 13.
VARIAE LECTIONES.
w Scaliger, pag. 200. Conf. Clinton. Fast., vol. II, pag. 360. *· Έμεσίων P, Έμεσινών V.
*· Βορα'δίου. Vide pag. 323 I). ).2γύμ:νον P. τφ Άποστολίψ V. ” Άνθημίου P,
817
CHRONICON PASCHALE.
A.C.
»1; 'Ρώμην, κα\ τιαρέλαβεν Εύδοςίαν την γυναίκα Α Genftericus Afrorum rex, uxoremque
Ούαλεντινιανου χα\ τάς δύο αυτής θυγατέρας, Πλα- Valentiniani Eudoxiam , et filias illius
τ.ιδίαν xat Όνωρίαν (36), &ς μετ' όλίγον άγοράζει duas, Placidiam et Honoriam , secum
Ix τής αΙχμαλωσΙας Λέων ό βααιλεύς. Την δέ Όνω· abduxit, quas paulo post Leo imperator
pfav νύμφην έχράτησεν Ζ^^ζΙριχος ·· (37) είς Όνά- ex captivitate redemit. Honoriam vero
ριχον υΕ6ν αύτου. retinuit Gcnsericiis pro filio suo Hono*
richo.
[01.
τβ' ΌΛνμπιάς.
Τνδ. θ'. ς\ ύπ. ΟύαρανοΙ (38) χα\ Τωάννου.
'0 βασιλεύ; Μαρχιανδς έφίλει τδ Βένετον μέρος (39)
οΟ μύνον έν ΚοινσταντινουτΓύλει (40), άλλα χα\ χαν-
ταχού. *Ος ταραχής γενομένης ύπδ των του Πρασί-
νου μέρους, θιάταξιν αύτου θείαν έξεφώνησεν μή
τεολιτεύεσθαι Πρασίνους μήτε στρατεύεσΟαι έπι
Ιτη τ'.
’Ινδ. ι'. ζ*. ύπ. Κωνσταντίνου κα\ 'Ρούφου.
Έπ\ τούτων των υπάτων έτελεύτησεν Μαρχιανδς
Αύγουστος, ών έτών ξε'. Κα\ έπήρθη Λέων (41 j ό
μέγας βασιλεύς ύπδ του έξερχέτου μηνί Περιτίω
«ρδ ζ* Ίδών ΦεβρουαρΓων, χαΐ έβασίλευσεν Ιτη tC'·
Όμού ,ε^πβ'.
CCCIX Olympias.
136. VI. Ind. IX. Varane et Joanne
coss. 4.
Marcianus imperator Venetae factioni
favebat, non Constantir.opoli duntaxat,
sed ct ubique. Is tumultu a Prasina fa-
ctione excitato, sacram suam jussionem
g emisit, qua Prasini a publicis muneribus
” et a militia ad triennium arcebantur.
457. vih Ind. x. Constantino et Rufo
coss. L
Ilis coss. obiit Marcianus Augustus, an-
nos tum natus lxv, levatnsque est im-
perator ab exercitu Leo Magnus, mense
Peri lio, eX a. d. vir Idus Februarias, et
imperavit annos xxt: Colliguntur anni
μΥ Ιβασίλευσε 'Ρωμαίων Λέων έτη
Όμοΰ ,ε^πβ'.
Ίνδ. ια'. α'. ύπ. Λέοντος (42) Αύγούστου χα\
ΜαΧουρίνου f*.
ιβ'. β^ ύπ. Τεχιμέρου (43) χα\ Πατρικίου.
321 Έπ\ τούτων των ύπάτων προήχθη έπαρχος
ττύλεως βερδ^σιος * χα\ έχτισεν τδ ** Αύγουσταίον (44)
Ιχ πλαγίων της Μεγάλης έχχλησίας.
V. MDCCCCVXXXII.
XLIII imperavit Romanis Leo annos xvi.
('.olliguntur anni v. mdcccclxxxii.
458. 1. Ind. xi. Leone Augusto et Ma-
joriano coss. 4.
459. II. Ind. xii. Rccimere et Patri-
cio coss. 8;
His coss. processit praefectus uriH Theo-
dosius, condiditque Augustaetim ad latus
Magnae ecclesiae.
DUCANGll
(36) Kal *ΟτωρΙατ. Solus auctor Chronici Ilono-
riam vocat, quam alii Eudociam, vel Eudoxiam :
adeo ut binominem fuisse liceat existimare. Vide
FamiL Byzani.^ p. 74.
(37) ΖιτζΙριχο^. Theophanes, Cedrenus, Zonaras,
Glycas, Manasses. etc. Γιζέριχον vocant : Γεζέριχον
Damascius in Vjta Isidori.
(38) Ούαρατά. Ita Marius Avenlic. Scaligeri edi-
tio, Ούαράνου · Fasti Vossiani, Βαρανου · Senator,
Joatme et Varari : sed luendum Varane, ut apud
Marcellinum et Victorem Tunn., tametsi ita praeferat i
ojusdein Senatoris cod. Colberl. ms. praeclarae an-
tiquitatis. Idalius vero hoc anno habet, Avito Aug.
eos. de cuius consulatu consulendus Sirmondus ad
Sidon, in Panegyrico ejusdem Aviti.
(59) *Eg>CMi \d Βετετοτ μέρος. Ut Caracalla
apud Xiphiliiium, Justinianus apud Procopium, lib.
II Pcn., cap. II, et Evagrium, lib. iv, cap. 32:
Focas apud Theopban., an. vii, et in Chronico
paschali an. i Focae, et an. xiii Heraclii : quo etiam
spectant quae habet idem Theophanes anno iv Justini
Jun. Caligula vero Prasinis, apud Dionem, lib. lvii,
el Xipbifinam : Nero apud Suetonium, cap. 22.
Veros apud Capitolinum, (kimmodus et Elagabalus
apod eumdem Xiphilinum favisse dicuntur : Chos-
rocs apud eumdem Procopium loco laudato, quod
Justinianum Venetae factioni favere accepisset, ipse
NOTAE.
Prasina! favit. Denique Justinus Junior, cuius hmc
vox in circo tumultuantibus factionibus, ad Venelo.s,
6 Ίουστινιανδς έτελεύτησε, et ad Prasinos, ύμίν
βασιλεύς ζή , ut est in Chronico ms. ab Adamo ad
Leonem Sapientem. Seddc ejusmodi fictionum fau-
toribus copiose egit Caesar Bulingerus, lib. De Circo,
cap. 46.
(40) Κί»ϊτσταντΙτον. De quo Priscus : Κωνσταν-
τίνος τρίτον μίν τήν ύπάρχων λαχών άρχήν, πρ|^
δδ τή ύπατιχή άξΐ^ι χα) τής·πατρικιύτητος λαχών
άρχήν.
(41) Λέω»·. Cogn. Ιίαρηιιε, et Μαχέλλι^ς, ob C8^
suro Asparem : quomodo Julius Capitolinus Macri-
num imperatorem ait a servis suis, non Macrinum
dictum, sed Macellinum, quod macelli specie domus
ejus cruentaretur sanguine vernularum.
(42) Αέοντος, etc. Ita Marcellinus, Senator, etc.,
Victor Tunnunensis Leonem Augustum consulem
solum habet : Idalius ex cod. ms. perperam hpa
coss. in sequentem annum rejicit.
(43) Ψεκιμέρον. Patricio et Bicimero, seu
mere coss. apud Marcellin., Victorem Timnunensem^
Vicbirium, i^iiatorem, etc. Fasti Idalii mss.Reche·
mero, et qui de Oriente. Is fuit Patricius Asparis
illius.
(44) AvycvaraToy. Consta ntinopol. Christ. ub.
III, sect. 23.
VARIiE LECTIONES.
** ύ 1··νζΙρίχος P. μγ' — ,ε^πβ' om. V. ” Μαιωριανού P. ·· τδν P.
m
CliRONlCON P4SCHALE.
A.C. [01. Iph.] A
Eodem anno, coepit Aspar magister mi-
litum condere magnam cisternam, juxta
antiquum urbis murum.
CeeX, Ohjmpiai,
460. (A. a M. C. 5968) i:i. Ind. xiii.
Apollonio et Magno coss. i.
461. IV. Ind. xiv. Dagalaipho et Seve·
riano coss. i. 510.
462. V. Ind. XV. Leone Augusto II ct
Serpentino coss 2.
463. VI. Ind. i. Viviano el Basilio coss. 5.
Ilis ipsis coss. ingens adeo exstitit in
urbe panis penuria, ut unicus tribus fol-
libus venderetur.
CCCXI Olympiai.
464. vn. Ind. ii. Biisticio el Olybrio coss. 4.
Hoc anno, e vita excessit sanctus
Syroeon sty1ite.s , cum Ardaburius patri-
cius, Asparis magistri militum Clius,
tuin comes esset Orientis. El clamantibus
ac petentibus civibus Antiochenis cor-
pus viri istius justi , misit Ardaburius
Gotthicum pnesidium, illudque detulit
Antiochiam magnam, ubi conditum esi
illius martyrium, aedes amplissima.
Olybrius Romam missus a Leone impe-
ratore, a Romanis invitus coronatur im-
perator, ducta uxore Placidia illa, qiix
a barbaris redempta , seu a captivitate
liberata fuerat. Ili condiderunt aedem sa-
cram sanctae Euphemiae, Olybi^ii nuncu-
patam. Genuit autem Olybrius ex Placidia
Julianam, conjugem Areobindi, magni il-
lius viri, qui in Perside singulari certa-
Τούτω δ* τώ ένιαυτώ ήρξατο "Λστιαρ δ σχρατ
ηλάτης κτίζειν τήν μεγίστην κιστέρναν (45) πληαίον
τοΰ παλαιού τείχους (46ι.
Γ4' ’ΌΛνμχιάς,
Ίνδ. ιγ*. γ'. ύπ. Απολλώνιου (Π) κα\ Μάγνου.
Ίνδ. ιδ'. δ*, ύπ. Δαγαλα1.;ου κα\ Σευηριανοΰ (48).
*Ινδ. ιε'. ε'. ύπ. Λέοντος Αύγουστου τί β' χα\
Σερπεντίου *·(49).
Ίνδ. α*. ύπ. Βιβιανού (50) κα\ Βασιλείου.
Έπ\ τούτων των *· ύπάτων λεΤψις γέγονεν του
άρτου, ώστε πραθηναι τδν Sva άρτον φδλεων τριών.
Β τια* ΌΛνμπιας.
*ίνδ. β'. C. ύπ. Τουστικίου (51) κα\ Όλυβρίου.
Τούτψ τψ 2τει τελευτά δ άγιος Συμεών δ στηλί-
της δντος τότε κόμητος Ανατολής Άρδαβουρίου
του πατρικίου τού υιού *Ά σπάρος τού στρατηλάτου.
Κα\ κραςάντων των Άντιοχέοιν κα\ αΐτησάντων τδ
σώμα τού δικαίου, Ιπεμψεν δ αύτδς Άρδαβούριος
Γοτθικήν ·· βοήθειαν, κα\ ήνεγκε τδ λείψανον τού
άγιου Συμεώνος έν 'Avrioxriqi τή μεγάλη, κα\
έκτίσθη αύτού μαρτύριον (52) οίκος μέγας.
Όλύβριος (55) πεμφΟεΙς έν *Ρώμη ύπδ Λέοντος
βασιλέως, κα\ βιασθε\ς ύπδ των έκεΐσε Τωμαίων,
έκεισε ” χειροτονείται βασιλεύς, κα\ ίσχεν γυναίκα
Πλακιδίαν τήν κα\ άγορασΟεϊσαν, ήγουν άναβδυσθεί-
^ σαν ··, έκ τής αΙχμαλωσίας. Ούτοι κτίζουσι τήν
*Αγίαν Εύφημίαν (54) τά Όλυβρίου. Κα\ γενν^Ι έξ
αυτής Όλύβριος Ίουλιάναν τήν γενομένην γυναίκα
Άρεοδίνδου τού μεγάλου τού μονομαχήσαντος (55)
έν Περσίδι, έξ ών γεννάται Όλύβριος δ μιχρδς.
mine cum hoste est congressus ; ex quibus natus est Olybrius minor.
DUCANGII WOTiE.
(45) Ti\r μεγάΛηχ nictiprar. Ibid., Hb. i, sect.
28, n. 9.
(461 ΠαΛαιον τείχους. Ibid. in One. Byzani.
sect. 8. ^ ^
(47) ΆΛοΛΛ(ύΥΐον. Sic Fasti. Apollinarem perpe-
nm vocat Marius Aventie.
(48) Σενηριατον. Idalius, Severiano, et qtit de
Oriente^ qui fuit Dagalaifus. Istius Severiani me-
minit, ni fallor, Daniascius in Vita Isidori apud
Photinro, pag. i071. Severinue dicitur Marcellino,
Victori Tiinn., Viclorio, Senatori, elc.
(49) Καί iepxerzirov. God. Vatie, et Sealig.
Σερπεντίρυ. Sed legendum Σευηρινού, ex Vici. Tunn.
quem Hilarus papa, Idalius, Victorius el Senator
Severum vocant. Marcellinus Comes Leonem solum
«01· hoc anno habet.
(50) Βίβιανον. Marius Aventie. Victorius el Se-
nator, Basilium et Vivianum : Idalius, Basilium et
Gadaifum : Marcellinus comes, Vivianum et Felicem :
denique Victor. Tun. Leonem Aug. II et Vivianum
boc anno legunt. Sed hic duos consulatus confudit
Victor. Vide Sirmonduni ad Sidonii lib. i, epist. 9,
et Facium in Prolegum. ad DisserL Hypat , n. 57.
1^\)*ΡονστιχΙον. lia Marceliinusel Manus Aventie.
quem alii Rusticum vocant.
(521 Td μαρτύρων. Quod Μάνδραν pqciiliari no-
inenclatiira appellarunt, uti observamus in .Gloss.
D med. Gnecit. in v. Μάνδρα. *
(55) ΌΛύ^ιος. He quo in Famil. Buzant., p. 71.
(54) Την Ευφημίαν, ijonstantinopol. ChriaS. lib.
IV, sect. 7, n. 15.
(55) ^Appo€lvdov τον μονομαχήσαντος, elc. Sin -
gularc istud Areobindi cerlaiiien sic describit an«>-
nymus in Chronico ms. ab Adamo ad Leonem Sa-
fientem, in Theodosio Juniore : Έπέ^^υσα δέ δ
σσιλεύς Περσών κατά Τωμαίων * άπεστειλε δδ
χα\ βασιλεύς Προχδπιον στρατηλάτην κατ’ «ΰτών.
'0 δε Περσών βασιλεύς δηλοποιεί Προχοπίφ, ώς δτι
ποιεί πάχτα είρηνής μετά 'Ρωμαίων έπ\ πεντήχοντα
Ιτη, έάν ήττηΟή δν προβάλλομαι Πέρ^ν είς νδ μο-
νο^^χήσαι* εΐ δέ ήττηθή παρ' αύτού δ ά?* δμών
μέλλων μονομαχείν, αυτίν λαμβάνειν μέχρι χεντη-
VARIiE LECTIONES.
τώοιη. R. ·* Σερπεντίνου Ρ. ·*τών. των αύτώνΡ. ·· στυλίτης FV cum Malala, pag. 369, 10. ·* Γο-
δικήν 1ΐ. Sic el infra. έχείσε om. Ρ. ** άναρυσθείσαν ΡΥ.
8S) CHRONICON
lv<. •f. η', ύπ. BaaiXfjxou χα\ Άρμεναρίχου (5G). ^
ΈπΙ τούτων των ύπάτων Μηνά^> νυχτέπαρχος ών,
χατηγορηθείς ίτλ φαύλους ττράγμα^ιν, ήρωτήθη έν
τιρ Ιππιχφ τής συγχλήτου, xa\ κατά χέλευαιν
τοΟ βααιλέως Ilt\ τής βαθείας (57) τού Ίππιχού
χαμτετού τταιβ^ον αυτόν έσχέλισεν (58), χαΐ ‘ββι-
ψεν έπ\ πρύοωτϊον (59), 322 λαβών αυτόν 6 δή-
μο; ήρξαντο αύρειν. Ίδύντες δό οΐ άρχοντες τό γε-
γονός, φοβη^έντες άνεχώρησαν. Κα\ έσυραν έχεινον
Ιως των οΓχων τού Στουδ(ου (60) * χα\ λαβών εΓς
Γύτθβς λίθον έδωχεν αύτόν κατά τής άχοής, χα\ έθα-
νάτωαεν αύτύν. ΚαΙ έσύρη άπό τού δήμου τό σκή-
νωμα αύτού ίως θαλάσσης.
Μεθ' ήμέρας δό τριάκοντα έκάησαν (61) τής πό- I
λεως άπό θεομηνίας βεγεώνες η' μην\Γορπιαίφ Σεπ-
τεμβρίου ·· β\ ήμέρ;!^ θ', Ίνδιχτιώνος γ', έν τή συν-
άξει τού άγίου Μαμά.
Ίνδ. θ', θ', ύπ. Aiovτoς Αύγουστου τό γ' μύ-
νβυ (62).
Ίνδ. ε'. ι'. ύπ. Πουσαίου χα\ Ίωάννου (63).
Έπ\ τούτων των ύπάτοιν χατηγορήθη Ίσοχά-
«τος (64) ό φιλόσοφος χα\ χυεσιόριος (65), ώς *Ελλην,
PASCHALE. 822
A.C. [Ol.lpli.j
^ 465. VIII. Ind· ιιι. Basilisco eL Arme-
naricho C06S. 1.311.
His coss. Menas cum prcfecluin vigi
Ium ageret, postulatus est reus de ali-
quot pravis actis, interrogatusque a se-
natu in Circo, jussu imperatoris in
imam, qua is flectitur, partem, cassum ac
debilitatum, in factem quidam dejecit,
buneque arrepturo populus coepit trahere
(hisce conspectis, recedentibus interea
cura pavore judicibus), ipsumque ad aedes
usque Studii pertraxit, ubi Gotthiis qui-
dam saium in aurem impegit, eiimque
morti dedit, cujus cadaver a populo usque
ad mare tractum est.
^ Post dies autem xxx conflagrarunt ex .
Dei vindicta urbis regiones octo, mense
Gorpiaeo, Septembris ii, ieria iv. Ind. iii.
die sancto Mainanti sacro.
466. IX. Ind· iv. Ltone Augusto 111 solo
cos. 2.
’ 467. X. Ind. v. Pusaeo et Joanne
coss. 3.
Ilis coss. delatus est Isocasius philosophus, vir
qinestorius, ut paganus : qui quidem gente Cilix
DUCANGIl NOTJS.
νάζια πεντήχοντα, χα\ τά έπ* Ιτους δώρα. Πάντα
ταυτα άποδεςάντων, έπήλΙεν ό ΠΙρσης. '0 δέ στρατ-
ηλάτης άπέστειλε τόν Άρεόβινδον χύμητα φοι-
Αεράτων * χα\ έπηλθον ένοπλοι χαΧ έφιπποι, τού
Άοεοβίνδου σψχιστρον χατέχοντος, χα\ πρώτου τού
Περσου -ύρμήσαντος χατ' αυτού, χα\ πλαγιάσας 6
*Λ^όβινδος, έσψχισεν αύτόν τφ σωχίστρφ, δ έπεφέ-
ρετο, χα\ χατενεγχών. έχ τού ίππου, έσφαξε * χαΐ
άποίπσε πάκτα ειρήνης ό βασιλεύς Περσών. Είσελ-
Οών δά έν τή πόλει Άρεύβινδος χα\ με γ άλως παρά
τού βασιλέως άποδεχθε\ς, προή^χθη ύπατος. Idipsum
verbis aliis narrant Georgius Ilamartolus, cujus lo-
cum attulimus in Glossar. med. Graecit. in v Σώχος,
etCedrenus, p. 341. Huc porro respexit Theopha-
nes, an. XI v Anastasii, ubi de Areobindo Dagalaiphi
filio, qui consul ordinarius fuit : Τούτου πρός πα-
το6ς έγένετο πάππο; *Αρεόβινδο;, 6 κατά τόν Θεοδο-
σίου χρόνον εύδοχιμήσας χατά Περσών. Loco aulein
Chronici ms. allato, Areobindus comes Foederato-
rum indigiiatur, id est, Gotttiorum : nam et ipse
Gottbuserat, ut satis indicat idem Georg. ilamarto-
lus· Vide oirumqtie Glossauriuui, ubi de bac digni-
tate.
(56) '‘ΑίίμεταρΙχον . Ita ('andidus apud Photium.
quem al i Ermeneriehum, vcl Hermenericum vocant.
Yide Epistolas Hilari papye, et stemma Asparis in
rami/. BffxanL p. 79.
(57) τής βαββίας. Scaliger cum nola mendi
βασιλεία; edidei^at. Est autem βαθεία ima pars
Cird, quae vaUis nomine interdum donatur apud
Ovid., Lucanum et Claudianum. Nam, ut est apud
DioiiKin Ghrysott. in Euboico, τό θέατρύν έστιν
dijsccp φάραγς, xoUov, πλήν ού μαχρόν^Ιχατέρωθεν,
άλ ά στρογγυλόν έξ ή μίσους.
(58) ^ΕσΜέΧΧησβτ, Sic cod. Vatie. Sed Icg. ioxi-
λισεν, supplaniavit, seu arreptum per crura in fun-
dam circensis flexus dejecit. Psal. cxxxix : Οίτινες
διελογίσαντο ύποσχελίσαι τά δ'ιαβήματά μου, qui eo·
gitaverunl supplantare gressus meos : ubi Chrysosto-
mus, έκρυψαν ύπερήφανοι παγίδα uoi, χα\ σχοινίοις
διέτειναν παγίδα τοΓς ποσί μου. Nec est quod πε-
δίον legendum censeat Raderus, pro ^αιδίον, quo-
modo etiam praefert cod. Vatie, quae postrema vox
famulum sianifleat, ut apud Latinos, Puer.
(59) 'Eai πρόσωπογ. Amphilochius, ofat. De
poenitentia^ p. 104, άνωθεν κάτω έπιχέφαλα έχ φών
ουρανών χαταχρημνίσας , elc.
(60) Οΐχωτ τον ΣτουβΙον. Constantinopol, Christ.
lib. IV, sect. 4, η. 15.
(61) 'Exdqcar. Meminit istius incendii Priscus
rhetor, p. 45 edit. Reg. ; et Evagri^s, lib. il, c. 13,
de cujus anno consentit Marcelli iius comes, quod a
Theophane et Cedreno refertur sub ann. v Leonis.
Saocti autem Mamantis festum ag[unt Graeci ii Se-
ptembris, contra quam Latini, qui xvn Augusti. De
eo porro incendio intelligendiis etiam Candidmi
apud Pbotiuin,ubi narrat multam in eo restin-
guendo ab Aspare navatam operam. Nam anno xii,
quo aliud incendium accidit, exstinctus erat A^ar.
(62) M6rov. Sic eiiam Marcelliniis, Victor. Tun.
Victorius, Senator, etc. Tacianum. vel Taisianum^
Leoni adjungunt anonymus Guspiniani , el Marius
Avemic. Hujus Tatiam meminit Priscus, p. 45 : Έν
τή των Πατρικίων άξίφ χαταλεγομένου.
(63^ *Ιωαητον. De quo Theophanes , aimo viii
Leonis.
(64) Ίσοχά&ιος. Scaliger Ίσοχάδιος hic edidit.
Infra tamen Τσοχάσισς legit. Vide Thedphan.
an. XII, Cedren. an. Leonis. et Manassem.
(65) Κνβστώριος. Quaestorem fuisse Antiochi^
VARliE LECTIONES,
έσχέλισεν Ducangius, έσκέλλησεν PV. ·· ϊεπτεμβρίψ R.
823 CHUONICON PASCHALE. 824
erai, civis vero et hnbitalor magnx Antiocliue, qui- A δστις χατΐ)γετο μέν έκ γένους ΑΓγεο; ·· τής Κκ).ιχ{ας«
que mullos magistratus cum laude obierat, magna ήν βέ χτήτωρ Άντιοχείας τής μεγάλης χαι οΐχήτωρ^
cstenim vir prudentia. Comprehensus ille jussu δστκς διήνυσεν άρχάς πολλάς μετά βόξης * ήν οφό·
imperatoris propter turbas Constantinopoli tum or- δρα λογιχδς. Κα\ συσχεθβ\ς χατά χίλευσιν τοΟ βασι·
las, abrogata illius dignitate, missus est Chalcedo- λέως διά τήν τότε γενομένην άταξίαν έν Κωντταντι-
nem, trans ('onstantinopolim, ad Theophilum Bi- νουτιόλει, άττοζωσθείς τής άξίας αύτοΟ παρεπέμφθη
tiiyni.-e prietorein, qui delata in eum testimonia Iv Χαλχηδόνι, πέραν τής Κωνσταντινουπόλεως, τω
exc‘*pii. Sed Jacobus Cilix, urbis archiater, cogno- άρχοντι Βιθυνίας Θεοφίλφ^ βστις χα\ τάς 'γ^νάς αυτου
mento Psychristus, erga imperatorem pro eo pre- Ελαβεν. Ίάχωβος (66) δέό Κίλιξ άρχιητρδςών τής
calor intervenit. Amabat enim illum Leo, ac sena- πόλεως, δ λεγόμενος Ψυχριστδς, παρεχάλεσε τδν pa-
lus universus, ipsaque civitas, veluli praestantissi- σιλέα. Έφίλει γάρ αύτδς ·® ό Αέο^ν αύτ^ν τδν Ψυ-
imim medicum, et philosophum, cui tMiam senatus χριστδν χα\ πάσα ή σύγκλητος χα\ ή πόλις, ώς άρι-
statuas posuit in Zeuxippo. Hic, inquam, imperato- στον Ιατρδν κα\ φιλόσοφον, ωτινι οΐ συγχλήτιχο\ χαι
rem deprecatus est, ut Isocasii causam a senatu et εΙχόνας αύτοΟ Εστησαν έν τφ Ζευξίππιρ. ΟΐΙτος
praefecto praetorio, non vero a praeside provinci:e έδυσώπησεν τδν βασιλέα, αϊτών αύτδν έν Κωνσταν-
coguosci pateretur, ut qui quaestoriam dignitatem B τινουπόλει τδν Ίσοκάσιον έξετασθήναι παρά τής
I gessisset. Exoratus imperator Isocasium Chalcedone συγκλήτου (67) χα\ του έπάρχου των πραιτωρίων
reduci in urbem praecepit : qui deductus iri Zeuxip- xa\ μή παρά άρχοντι έπαρχίας, έπειδή χυεστορίου
pum, a praefecto praetorio et consule Pusaco exami- εΓχεν άξίαν. Κα\ πεισθε\ς ό βασιλεύς Λέων έκέλεΰσεν
natus est : quo palam ingrediente nudo, vinefisque ένεχθήναι τδν ** Ίσοκάσιον άπδ Χαλχηδόνος. χα\ είς
post tergum manibus : Pusaeus sic adversus illum τδν Ζεύξιππον προνεχΟεΊς (6S) έξητά^ετο άπδ τού
DUCANG1I NOTiE.
scripsit Cedrenus. Unde infra pro χτήτωρ, legen- tus sententia puniturum. Ex Constitutione Constan-
dum Κοιαίστωρ censebat Holsteniiis, quod fbrte tini Magni, qu;c habetur in leg. 1 Cod. Theod. de ac-
idem sit χτήτωρ et οΙχήτωρ. Certe qu;eslores in ciisat. : et in leg. LCod. Jiislin., r^ixenutof., in cri-
provinciis fuisse constat : sed cum Isocasius dicat niinalibus causis indistincte legibus publicis, sub-
Ulla oum praefecto praetorio se jus dixisse , in du- diintur senatores, nulla iis indulta fori praescri-
bium venire potest an Constantinopoli, an vero piione. Ex lege vero Vvtlentiniani et Valentis, .quae
Anli^hiae , cnm -praefectus praetorio etiam in sua est 4 Cod. Theodr de jurisd., senator, si in cum
provincia vel districtu jus diceret. ^ageretur, coram praefecto urbi duntaxat conveniri
(66) Ιάκωβος, Jacobi istius archiatri meminit poterat, scilicet In civilibus causis. In criminalibus
Marcellinus comes ad aniiiiiii cdlxii, quem natione autem ita jus fuit ex leg. 13, qune est Gratiani et
fuisse Achivum ait. Illius quippe pater llesychius, Valentiniani impp. eodem Cod. de acensaf. : ct si
medicus, patria Damascenu.s,cum Bliodum, iiidt^que senator rn provincia criminis reus accusaretur, Jii-
IVrepanum in Argivorum regione venisset, uxore ' dex provinciae de causa cognosceret, nihil tamen
Ibi ducta Jacobum peperil : qua relicta, per xix an- de capite decerneret, verum vel ad principem re-
nes peregrinatiisi iliaque interea alteri nubente, ferret, vel ad praefectum urbi, ex suburhanispro-
Constantinopoliin rediit : quo cognito^ Jacobus ad vinclis : de caeleris autem ad praefectum praetorio,
cum accessit, ubi medicinae studium auspicatus, ita tamen ut in judicando qninque senatores ei so-
sub Leone iinp. inclaruit. Ita ‘SuiJas, qui alium ciarentur : quod et statuit Honorius imp. in leg. ulL.
stalim Jacobum, qui άπδ Δαμασχού είλχε τδ γένος, de jurisd. ac observatum in judicio de Basiliaet
Insignem p
meminit Di
quidem non alius est a Jacobo qui Psychristus di- Cod. de exhil). reis, de senatoribus ordinarios in-
cius est. [Qui quidem Ψυχόχριστος seniel ac iterum dices ne cognovisse quidem posse videalirr: dent-
lii eodem Suida edito appellatur, tametsi duo codd. que lege Zenonis ad praefectum praetorio, Cod. Jii-
lieg. priorem lectionem praeferant ac tuentur, slin., Zbi senatorem summis dignitatis^ in qaibus
Ex adaendis.] ^ qiiaRstoriam referi, a solo principe, vel ab eo cui
(67) ^Εξετασθήναι χαρά συγχΛήτον, Id nempe ® nego*lii audientiani vice sua sacris apicibus manda-,
fere seniper obtinuit apud Romanos, ut senatores veril, in causis criminalibus audiri poterant. Aujue
et summae dignitates non nisi ab ipso senatu, vcl a hinc palet cur Psychristus erga imperatorem in-
pncfectU pnetorio uut urbi in causis criminalibus stiterit, ut Isocasiiis coram prxfeclo praetorio au-
audirentur. Narrat Spartianus Severum iinp. dum direlur.
Commodo imperante Siciliam proconsul regeret, (68) Kal είς tdr Ζεύξιχηογ χροσενεχθείς. In
quasi de imperio vcl vates vel Chaldyeos consuluis- textu restitue litteras inter imprimendum intm^
set, reum factum, apud praefectos praetorio, quibus pias. Atqui Zeuxippus Balneum publicum fuil,
audiendus datus fuerat, absolutum esse. Idem fa^ proinde nec locas idoneus ubi reus audiretur. Sic
cius imperator, lieri senatusconsultum coegit, ne sane apud Theophanem el Ccorgium monachum
lir.eret imperatori, inconsulto senatu, occidere se- legimus Constantium Augustum Hermogenem ob
nalorem, ut auctor est idem Spartianus. Alexander Paulum sede Antiochena pulsum Coiistanlinopolim
Severus idcirco senatores esse voluit praefectos pra;- είς τδ χατά τδν Ζεύξιππον λουτρδν evocasse, quasi
torio, ne nuis non seiiglor de Romano senatore j udi- cum illo de re aliqua vellet colloqui. Ita 'Menam
raret. lla Lampridius. Idem Spartianus scribitdixisse praefectum Vigilum in ipso Hippodromo examina-
Adrianum imp. se nunquam senatorem nisi cx sena- tum tradit scriptor anno viii Leonis.
V.\ULE LECriO.NES.
an ter inediepm memorat : cujus etiam Praetextato apud Senatorem, lib iv, Vartar, xxii,
imascius apud Pbolium, pag. 1051, qui licet ex lege Valentiniani Senioris, quae est 2 eodem
^ .\ιγεοςοιη. P, ΑΙγεώτης Malalas, pag. 309, 19. ων om. P. ” αυτό;, αύτδν RV. ” τδν om. P,
CHROMCON’
Ιπάρχου των ιτρβιτο)ριων χα\ ύπατου ΙΙουοαέου. Kal /
βΜλάλησβν (69) ό αύτ^ ΠουσαΤος κατά του Ίαοχα-
σ{ου, £(<ηλθύντος πρύ βι^ου γυμνοΰ, δεδεμένου
δπιο6άγχο)να, ταυτα · ι Όρ^ έαυτδν, Ίαοχάσιε,
έν πο£ω αχήματι χαθεατηχας ; ι Κα\άποχριθε\ςΊσο-
χάατος είπεν **. c *Ορώ, χα\ ού ζεν{*||’ομα( · άνθρωπος
γάρ ών άνθρωπίναις περιέπεσα συμφοραι;. Άλλα δί-
XTi^*(70) δίχαοον έπ’έμοΐώςέδ'χαζες συν έμοί. ι Κα\
αχούσα^ του Ίσοχασίου ό δήμος των Βυζαντίων ό
έστως χα\ θεωρών, εύφήμησε τδν βασιλέα Λέοντα
πολλά* χαΐ άποσπάσαντες τδν αύτδν Ίσοχάσιον άπ-
ήγαγον αύτδν άπδ τού Ζευξίππου είς την Μεγάλην
εις τήν χώραν αύτοΰ.
ϋ δ& *· αυτδς θειδτατος βασιλεύς τάς Κυριαχάς
&τ:ράχτους 323 έχέλευσε γίνεσΟαι, οχφω^ήσας πβρ\
τούτου θεΓον αύτοΰ νδμου (71), Γνα μήτε ** αύλδ; ή
χιθαρα ή άλλο τι μουσιχδν λέγειν έν Κυριακή, άλλά
σεάντα άργείν. ΚαΙ πάς άνθρωτΛς ήνέσχετο.
Τούτφ τφ Ιτει (72) τυραννίδα μελετήσαντα *· (73)
•Ασπαρα τόν πατρίκιον καΐ ^ πρώτον τής συγκλή-
του έφδνευσεν έν τφ παλατίφ έσω, χα\ Άρδαβούριον
xat Πατρίχιν τούς υΙοΰς αύτοΰ έν χομβένδω, κα\
αυτούς συγκλητικούς δντάς, χαταχδψας τά σώματα
αύτών. Κά\ έγένετο έν Κωνσταντίνου πύλει ταραχή ·
εΐ^ον γάρ πλήθος Γότθων χα\ χόμητας χα\ άλλους
ττχΓδας παραμένοντας αύτόΤς. *Όθεν εΤς Γότθος τών
διαφερόντων αύτφ Άσπαρι, όνόματι *Όστρους *· (74),
χόμης, είσήλθεν είς τδ παλάτιον τοζεύων μετά
δλλων ·· Γότθων, κα\ συμβολής ·· γενομένης μετά
τών Έξχουβιτώρων χαΐ Όστρου κόμητος πολλο\
εχό'πησαν (75). Κα\ μεσασθε\ς είδεν ·· δτι ήττήθη,
χαι Ιφυγεν λαβών τήν παλλακίδα "Α σπάρος, εύπρε-
πεστατην ουσαν χαΐ εΟττορον Γότθαν, ήτις έφιππος
&μα αύτφ έξήλθεν έπ\ τήν θρ^χην, χα\ έπραίδευσεν ··
τά χωρία, περ\ οδ έκραζαν οΐ Βυζάντιοι · ι Νεκροΰ
φέλος (7β) ούδείς εΐ μή μόνος *Όστρους »
PASCHALE. 826
L Cbl iiilerlocutns : c Vides, Isocasi, quali habitu hic
astes? I Ad qux Isocasius : i Video, inquit, neque
miror, homo eniin cum sim, in humanas calami-
tates incidi. Tu vero ila mihi jus dicito, sicut me
collega solebas dicere. » Quae quidam Isocasii ubi
populus Byzantinus qui ibi stabat et qiiac gereban-
tur spectabat, audivit, Leonem imperatorem saepius
faustis acclamationibus prosecutus, arreptum Isoca-
siuma Zeuxippo deduxit ad Magnam ecclesiam ; ac
elementa Adei edoctus, et sacro baptismo donatus,
domum remissus est.
έχχλησίαν , κα\ χατηχηθε\ς έφωτίσθη χα\ έπέμφθη
Idem sanctissimus imperator diebus Dominicis ab
opere cessari sanxit, edicta ac promulgata hac su-
I per re sacra sua constitutione, et ut nulla tibia vel
cithara, aliudve quidpiam musicum die Dominico
cantaretur, sed omnia cessarent. Ac universi fcrlM
egerunt.
Hoc anno, quidam lyrannidem meditatus, Aspa-
rein patricium et principem senatus intra palatium
interfecit : Ardabtirium pariter et Patricium, illius
Olios, viros senatorios, in cob ventu, eorum corpo-
ribus in frusta concisis. Unde tumultus exstitit
Consta ntinopoli : magnam enim habebant Gottho-
rnin copiam, et comites, aliosque famulos qui sibi
praesidia erant. Unde Gotthus quidam ex Asparis
familiaribus, Ostrus comes nomine, palatium in-
gressus est una cum aliis Gotthis sagittas emitr
; tens : piignaque inita inter Excubitores et Ostrum
comitem, multi interfecti sunt. Tandem cum cir-
cumveniretur, viderolque se hostibus imparem, ar-
repta Asparis pellice Gottha , singulari forma prae-
dita, ac divile, et una cum illo equo vecta, in Thra-
ciam perrexit, regiones subinde populatus : de quo
Byzantii baccce inclamabant : t Mortui nemo ami-
cus, nisi solus Ostrus. »
DUCANGll NOTyE.
(69) ΑίεΛάΛησετ. Vox jiirisc. Gtxconim. Vide
Gloss. med. GraecH. in Διαλαλιά.
(70) *AAJA dlx^. Hanc vocem δίκη expungit
Holsleoios. Uimetsi habeatur in cod. Vatie.
(71) jOsior αύτοΰ rdjfor. Exstat in leg. ιιύι, cod.
de feriis. Vide Brissoniuro ad Icg. Dominico, <le
spectaculis, pag. mihi 27. Idipsum observant Thea
dorns Lector, ecl. i, et Niceplioriis, lib. xv, r^np. 20.
(72) Τούτφ τφ ίτει. Imo, si Marcellinum audi-
mus, Asparis et filiorum ca:des contigit iudict. ix,
ann^CDLxx.
(751 TvparrlSa με^ήσας τις. Atqui Asparcin
Leonis imper. jussu in palatio spadonum ensibus
oeciMiiD scribunt Marcellinus, Candidus, Damasci iis
in Vita Isidori , Procopius, lib. iv Vandai., cap. 6;
Evagrius, lib. ii, cap. 16 ; Theophanes, Jomandes,
K alii. Droinde ita emendanda censebam haec verba:
Τούτω τφ *τει τυραννίδα μελετήσαντα Άσπαρα τδν
πατρίκιον, κα\ πρώτον της συγκλήτου, έφόνευσεν,
D nempe idem Leo. Caedem Asparis paulo aliter reci-
tat Nicepliorus, lib. xv, c^p. 27.
(74) *Οστρος. Qui "Οστρις, Theophani.
(75) *Εκόπησαν. Forte έχοπήσάντο. Vocem κό-
πτειν ικ)η semel usurpat scriptor, quomodo dici-
mus, iailler en piices^ delere, p. 537, έκοψε
πολλούς. Mox, καΧ γέγονε διακοπή. Vide Gloss.
med. Gnecit. in φονοκόπιον.
(76) Νεκρόν ούδείς φΙΛος. Proverbium^ .sat Vul-
gare, cujus tamen non meminisse parceiniographos
sat mirandum.
VABiliE LECTIONES.
*· πρδ βηλοΰ. πρδ δτ^λου Η V, πρδ βήματος Malalas, pag. 570, 17. εΐπεν post ξενίζομαι ponit P. δίκη,
καθαρά addit Malalas. δέ οιη. Ρ. μήτε, μή Ρ. μελετήσαντα Labbeiis ad Candidum, pag. 582,
ed. ώηη. et Ducangius, μελετήσας τις PV. *· χα\ Ducangiiis, ώς PV. ’Αρδαβάριν καΐ Πατρίκιον P.
είχαν. εΤχον Ρ. Vide pag. 140 Β. "ϋστρος Ρ. »® τών άλλων Ρ. συμβουλής R. ·* 1·ύεν Ρ.
■· Ιπραίδευσαν Ρ. ούοε'.ς φίλος Ρ.
?27 aiRONICON PASCHALE. S2I
Idem Leo imperator graviter persecutus est hie-
rcticos Arianos Exocioiiilas, ac niissis ubique edi-
ctis, vetuit illos habere ecclesias, atque ullos con-
ventus agere.
Eodem anno maximum in coalo signum appa-
ruit, qiioJ a quibusdam tuba, ab aliis hasta, ab
aliis denique trabs appellatur, visumque est per
aliquot dies.
Eodem anno, imperavit Anlhemius, et Romam
profectus est : illiusque laureaue imagines Constan-
tinopolini illaUe sunt per Ferentium prxfectum
urbi.
[01. Ipb.]
CCCXII Otumpias.
i()8. XI. Ind. VI. Aiithemio Augusto II
solo cos. 4.
Hic Anlhemius sedificavit ?edem Sancti
Thomse apostoli, qux Anthemii dicitur,
juxta locum Borraidii.
Eodem prjedicto cos. Dinsiriclius, At-
tilae Glius, ab AnagasUi magistro militum
Thraciae cxsiis est, cujus caput allatum est
Conslanlinopolim, dura circenses ageren-
tur, et per mediam urbis plateam tradu'
cturo, et ad Xvlocircuin delatum, palo-
que inGxum est : ad quod spectaculum
urbs universa egressa est per aliquot
dies.
4G9. XII. Ind. vn. Zenone et Marciano
coss. 1.
iloe anno, Gonstantinopoli, imbris vice.
'0 αύτ6ς βασιλεύς Λέων®· διωγμόν μέγαν ·· έποίη-
σε το?ς τοΰ δδγματος των Άρειανών Έξωχιονιτών.
Κα\ διατάξεις πανταχου έπεμψεν μή £)ζειν αύτους
έχχλησίας ή δλως συνάγεσθαι.
Τψ αύτω έτει έφάνη έν τω ούρανω (77) σημειον
μέγιστον, άπδ ®^ τινων λεγόμενον σάλπιγξ, άπό τινων
δε λογχίας κα\®· άπό τινων δοχΙς · έφάνη δέ *· έπ\
ήμέρας τινάς.
Τφ αΰτφ έτει ** έβασίλευσεν *Ανθήμιος (78), χα\
άπηλθεν ε1ς"Ρώμην (79) ' κα\ είσήλθεν τά λαβράτα
αύτοΟ έν Κωνσταντινουπόλει ύπδ Διαφερεντίον ··
έπαρχου πόλεως.
τιβ* ΌΛνμΛίάς,
Ίνό. ια'. ύπ. Άνθημ£ου Αύγουστου τδ β' μό-
νου (80).
Ούτος Άνθήμιος δομείται τδν οΓχον του 'Αγίου θω-
μά τού άποστόλου, τά λεγόμενα Άνθημίου, πλησίον
των Βοββαίδου®» (81).
Έπι τούτου του προχειμένου ύπατου Δινζίρι-
χος·® (82), υίδς Αττίλα®*, έσφάγη ύπδ Άναγά-
στου (83) του στρατηλάτου θράχης, χα\ είσηλθεν ή
χεφαλί] αύτου είς Κωνσταντινούπολιν ίππιχου άγο·
μένου, χα\ έπόμπευσεν διά τής μέσης, κα\ άπηνέχδη
είς τδν ·· Ευλόχιρχον (84) χα\ έπάγη έν ξυλψ · χα\
έςήλθε πάσα ή τοόλιςείς θέαν αύτής έΜ ήμέρας Ιχα-
νάς.
324 ιβ'· ύπ. Ζήνωνος χα\ Μαρχιανοϋ (85)·
C
Γούτψ τψ Ιτει Ιβρεξεν (86) έν Κωνσταντινουπόλει
DECxiNGII ΝΟΤΛ:.
(77) *Εράτη έτ οϋρατφ. Id ad annum Leonis ix
refert Theophanes. Georgius monachus in Cliron.
Ilis, έφ' οδ (Αέοντος) ση|Μΐον έφάνη έν τψ ούρανψ
νεφέλη σαλπιγγοειδή; έπι ήμέρας μ'.
(78) ΈβασΙΛενσετ Άγ*θημίθς. MarceUinns, Se-
nator., Marius Aventic. Evagrius, lib. ii , cap. 16;
Theophan. ann. viii Leonis, Cedren., etc.
(79) Kal άΛηΛΟεν είς Τώμην, Is nempe natione
Graecus luit : unde Ennedio in Vita S. Epiplianii
^iscopi Ticinensis, et lib. i , epist. 7 Gneru/οε, et
Crwcus imperator dicitur. Sed et GonsiantinopoH-
iaiium fuisse testatur Sidonius in ejus Panegyrico :
. . . Tit tali civh ab urbe
Procopio gemtore micaSf etc.
Non mirum iaitur si Gonstantinopolitanus et Gon- ^
stantinoppli degens edera S. Tlmmae in ea urbe
sedifleaviL Quanto vero apparatu ac cultu excipe-
rentur ejusmodi in provinciis laureatae imperato-
rum imagines, docemur praesertim ei Glii^sostonio
ct ^veriaiio, locis allatis in Gloss. med. Graeci t. in
V, Λαυράτον, et in Appendice.
(80) Μόνον» lia Harcellinus^ Victorius, Sena-
tor, etc» Leonem IV cos. adjungit Victor Tuunu-
iiensis.
(81) ΒοβφαΥόίον. Cod. Vatie., ΒοβόαΤδου.
(82) άιΗϊριχος, lia praefert cod. Vatie, et Sca-
ligeri editio, ubi Γινζίριχος ediderat Raderus. Den·
zicem vocat Marcellinus. qui id refert ad annem seq.
ΑεγγιΟχ dicitur Prisco, pag. 44 , 45 edit. Reg. ubi
hoc bellum describit : ex quo emendandus scriptor
Ghronici.
(83) Ύπό Άναγάοτον, Is magister' mititam per
Thracias Arnegisilo magistro successerat. Illius pne-
terea meminit Suidas in v. ύποστάς.
(84) ΕνΛόχφκον, ConstantinopoL Christ. lib. i,
sect. 15, n. 1, et lib. ii, sect. i, n. 16.
(85) Ζήνωνος καί Μαρχιανοϋ» tia in I. 31 ei 35
cod. de episcop. et cleric., ubi Franc. Pitheeus mo-
net logi in veter, ms. Zenone et Marco. Marcianus
vero consul , sed solus, habetur in subscriptioffie le-
gis 35, ut idem Pitboeus rooneL Marcianum porro
bi.s consulatum gessisse sub Leone docent Fasti,
anno scilicet illius xii et xv. nisi Marcus aliifs fuerit
a Marciano, quod vix putem ; nam lex 34 ei 35
subscribuntur pariter Marco cons., ut 32, Afar. eons.
(86) "Έβ^ξεν. Id ad indict. x refert MareeUinus,
subdi Iqiie istius metuendi cineris memoriain qiiol-
annisa Byzantinis celebrari viii Id. Nor. quod rursum
ait in Anastasio ad consulatum Pqiili et Mmriaiii :
tametsi apud scriptorem Ghronici cinerem Istum
contigisse xi Id. Nov. legatur^^quem ad bene annum
pariter revocat Gedrenus, contra quam Theo-
phanes, qui ad annum xvii Leonis. Illius etiam me-
minit Glycas.
VARIAE LECTIONES.
®* Αέων βασιλεύς Γ. ·♦ μέγα V. *’ άπι V. ■· λοχίας V. *· κα\ orn. Ρ. ·· 6lpost ήμέρας ponunt PV.
·* τούτω τω Ιτει Ρ. ** ύπδ Διαφερεντίου. διά Φερεντιου Ρ. * Βο|^βαΙδιου Ρ, Γιν^ίριχος Κ.
Αττίλα h, ’Δτιλά Ρ. ·® τόν. τδ Ρ.
829 CHRONICON PASCHALE. S30
χον(αν άντ\ βροχής · έτ:1 παλβιστήν Οψους έτέθη βΙς
τάς κεράμους ή xovCa, κα\ -πάντες 2τρεμον λιτανεύον-
τας χαΐ λίγοντες δτι κυρ (87) ήν χλΧ Ια^έαθη,
χαλ ηύρέθη χύνις του Θεού φιλανΟρωπευσαμένοΜ
μην\ Δίψ, Νοεμβρίου ια'.
Τούτφ τψ !τει Ιγένετο έμπρησμδς μέγας (88) εν
Κωναταντινουπύλει οΓος ουδέποτε * έχάη γάρ Δπδ θα-
λάσσης έως θαλίσσης. Κα\ φοβηθείς Λέοιν ό βασιλεύς
έςήλθεν πέραν είς τ6ν *Αγιον Μαμάν (89),χα\ έποίη-
σεν έχεί πρύκεσσον ·· μήνας έξ, κα\ έχτισεν έχεί λι-
μενάριον χα\ έμβολον, βστις ουτω καλείται ό τότΓος,
Νέος έμβολος.
’Ινδ. η', ιγ*. ύπ. ΓορβιανοΟ (90) κα\ Σεβήοου.
Ίνδ. θ', ιδ'. ύπ. Δέοντος το δ' κα\ Προβιανου (91).
Γ/7^ ^ΟΛυμΛίάς.
Ίνδ. ι'. ιε\ ύπ. Μαρκιανου (92) κα\ Φήστου.
•Ινδ. ια'. ις·*. ύπ. Δέοντος τδ ε' μένου.
Μετά τελευτήν Αέόντος του Μεγάλου ·* 'Ρωμαίων
μγ' έβαάίλευσεν Λέων Νέος (95) Αύγουστος έτος α*.
Όμου ,εξπγ'.
Ίνδ. ιβ'. θ', ύπ. Δέοντος Νέου μύνου (94).
Ούτος Λέων (95) ύποβληθεις υπο τής Ιοίος αύτοΟ
μητρδς τής έπιφανεστάτης Αριάδνης, ώς προσκυνει
A.C. ΙΟΙ. Iph.J
cinis depluit, et iv digitos altus supra te-
gulas resedit, adea ut omnes terrefacti
supplicatiooes agerent, ac dicerent, ig-
nem esse et eistinclum esse, et cinerem
inventum, Deo genus humanum mise*-
rante, mense Dio, Novembris ii.
Eodem anno, (antum ^ Constantinopoli
exstitit incendium, quantum ante nun-
quam : conflagravit enim civitas a mari
usque ad mare. Territus ergo Lo) impera-
tor ;conlulit se versus fretum ad San-
ctum Mamantem, fccitque ibi portum ei
porticum, qui quidem locus vocatur No-
va porticus.
470. xiii. Ind. vm. Gordiano et Severo
coss. 2.
471. XIV. Ind. ix. Leone IV etProbiano
coss. 5.
CCCXIII Olympias,
472. XV. liid. X. Marciano et Festo
coss. 4.
475. rvi. Ind. XI. Leone V solocos. 1.515.
Post mortem Leonis, Romanis xliii im-
peravit Leo Junior Augustus an i. Collig.
an. V MDCCCCLX XXIII.
474. (A. a; M. C. 5982.) i. Ind. xii.
Leone Juniore solo cos. 2.
Hic Leo, a suamet matre nobilissima
Ariadne ad hoc monitus, cum a Zenone
DUCANGH NOTiE.
(87) Kal Λέγοττες^ βη, xvp. Addidimus ήν, ex
cod. Vatie, et Theophane. Theodorus Lector, ed. I :
Έν δέ τούτφ τφ ^ρβνφ, ή χύνις κατήλθε μην\
Νθ£μβ^)ίφ, πυραχτουντων νεφών φανέντων των έν
ούρανω π^ερον, ώς πάντσς τούς όρώντας λέγετν
ούρανΜεν χατενεχθήναι. Theophanes : KaV πάντες
Ιλκγον δτι πυρ ήν, καΐ έσβέσθη, κα\ γέγονε κόνις τή
βχοΰ φιλανθρωπιφ, propius ad mentem auctoris.
Adde Cedrenum an. xvu Leonis, et Cbron. ms. Sy-
meonis Logoth.
(88) *£μχρψτμός μέγας. Aliud videtur incen-
dium, quod descriptum diximus ab Evagrio lib»ii,
cnp. 15, de quo pra*terea Theodorus Lector,
ecL 1.
(89) Πέραν είς tdr Sjtor Μάμαντα, Consian·
CArisl., *lib. iv, sect. 12, n. 5; et seet. 15, n. 25,
■bi da aede sacra et palatio S. Manihntis.
(90) ropStarov, Jordane^ apud Marcellnnim et
Senaiarem , ubi cod. ms. ^Ibert. Jordaunem pr^
len. Jgrdano^ apud Victorium et Marium Aventia.
Perperam Joanne apud Victor. Tunniin.
(91) Kal npo6tarov. Ita Marceliin. Victorius, Se·
nalor. Perperam Frobino Marius Aventie. qui Leonis
Aiigueii V consulatum esse ait, quem c«teri IV di-
aanl, nempecuni IV, cum Anthemi^gessisse scribat,
qui solus cos. fuisse aliis dicitur.
(92) Μαρμίοτσυ Sia rursum Marcellinits, Victo-
rius et Senator. Victor Tunnun. Leone Vi et Proinno
€o^, Marius Aventie. Festam dun taxat cos. me-
mora l.
(95) Αέων Νέος, Quem avus Leo panio ante ob-
itum imperatorem dixerat, cu» Zenonem generum,
nisi plebs repugnasset, sibi successoreni deligeie
statuisset, ut scribit Candidus.
(94) Αέοντος Νέου μόε^υ. Quo ||«idem snno
προελθων ώς ύπατος έτέλαύτησεν, inquit Theo-
phanes.
(95) O^roc ό Αέωτ. Hac paulo sunt intricaliora·
Tl^dorus Lector ait Zenonem a fllio coroiialuin
imperatorem in. circo, έν τφ καθίσματι τού Ιπιτο-
δρομίου, Vecina et Ariadne impellentibus. Theo-
plianes id mense Febr. actum scribit. Propius vero
ad mentem scriptoris Chronici Albuphara^ius io Dy-
nasl. ubi sic ait : Cam paeraius es%ei (Leo) deceat
ipsum mater ipsius, dicens ipsi : Cum accesserit Zena
pater tuus ad ministerium exhibendum, oportet te ipsi
honorem deferre, tccnmque una in solto eoUocare^
diademate tao capiti ipsius imposito. Faciente iyitur
puero, prout ipsi dixerat mater ipsius, sedit una cum
ipso in solio Zeno. Paucis autem elapsis diebus puer
morbo contracto mortuus est , suspectos habentibus
hominibus parentes ipsius, illos scilicet ipsi mortem
conciliasse, ouo soU imperarent. Subdit Candidus,
post Leonis Magni excessum, Zenonem a filio Leone,
συναινέσει *^ς βουλής dictum fuisse imperatorem.
Nec dissentit omnino Precopius, lib. i Vandel,^ cap.
7, qui ob teneram Leonis fetalem ξυμβασιλέα Ze-
nonem ascitum ait. (Juie autem dc suppositrtio Leone
scribit Victor Tunnuneiisis, el ex eo Mellitus iu brevi
temporum ms. fidem non merentur. Certe ita ξυμ-
VAlVIiE LECTIONES.
·’ ήν em. R. ·· πρδχεσσον —έχεί oni. P. Λέοντος του μεγάλου, τού Λέοντας Ρ.
831 CHRONICON PASCHALK. 8M
A C. roi. iph
iDigistro militum ct patricio, avo suo, tan-
quam imperator salutaretur,coroiiam impe-
ratoriam ipsius Zenonis capiti imposuit : et ·
imperavit Zeno Codioseus Isaurus cum
nepote suo Leone exiguo tempore. Quippe
XI consulatus sui mense, morbo corre-
ptus Leo Junior, mense Dio, seu Novem-
bri, decessit cum xvii astatis annum atti-
gisset, quemadmodum scripsit Nestorianus
doctissimus chronographus, qui historiam
usque ad Leonem Juniorem perduxit.
(A. a M. C. 5999) Romanis xliv impera-
vit Zeno Augustas annos xvii, Colliguntur
anni vi. «.
475. I. Ind. xiii. Zenone Augusto solo
II cos. 3.
αύτ6ν ώς βασιλέα Ζήνων δ στρατηλάτης χα\ ηατρ(*
Χίος, ό αύτοΰ πάππος, έπέθηχε στέφανον βασιλιχδν
έτΑ τήν χεφαλήν του αύτοΰ Ζήνωνος * χαΐ έ6ασ8ιευσεν
Ζήνων δ Κοδισσεΰς (99) δ Ίσαυρος μετά τοΰ Ιδίοο
έχγδνου Αέοντος δλίγον χρδνον. Κα\ τψ ια' μηνί της
αύτοΰ ύπατείας άββωστήσας Λέων Νέος μην\ Δίφ τφ
χα\ Νοεμβρίφ έτελεύτησεν, ών έτών ιζ\ χαθώς Νε-
στοριανές (97) δ σοφώτατο; χρονογράφος Ιως Δέον-
τος Νέου συνεγράψατο.
'Ρωμαίων μδ' έβασίλευσιν Ζήνων Αύγουστος
Ετη tC. Όμοΰ ,ς*-
Β Ίνδ. ιγ*. α\ ύπ. Ζήνωνος Αύγουστου (98) τδ βΤ
μδνου.
ΟΧΧϊΥ Olytnpiat.
476. II. Ind. siv. Basilisco et Armato
coss. 4.
477. III. liid. xv. Basilisco et Annato
coss. i. 314.
Zeno impercitor petitus rem quampiam a socru
fua Yerina, eaque denegata, ab illa insidiis est ap-
petitus : veritusqiie ne ab aliquo e palatinis interfi-^
ceretur, (in palatio quippe una habitabat illius so^
crus Yerina) Chalcedonem concessit, veliit illic mo-
raturus, atque inde conscensis veredis, arrepta fuga
T/d* ΧΛνμΛίάς^
Ίνδ. ιδ'. β\ ύπ. Βασιλίσχου χα\ Άρμάτου (99)·
Ίνδ. ιε'. γ'. ύπ. Βασιλίσχου χ*\ Άρμάτου.
325 Ζήνων δ βασιλεύς (1) α1τηθε\ς πράγμα (9)
παρά τής πενθεράς αύτοΰ ΒηρΓνης, χα\ μή παρα-
σχών, χατεσχευάσθη παρ' αύτής * χα\ φοβηθείς (5)
μή σφαγή άπδ τίνος των τοΰ παλατίου, συν αύτφ
γάρ οΐχει (4) (tv τφ παλατίιρ χα\ ή πενθερά αύτον
ΒηρΙνα), ποιήσας πρδχεσσον (5) έν Χαλχηδδνι, ΕχεΤ-
θεν Εφυγεν βερέδοις χα\ άπήλθεν είς την Ίσαν-
ρίαν, ώς ήν βασιλεύς (β).'Όντινα χατέλαβε φυγοΰσσ
DUCANGI1 ΝΟΤΛ.
βασιλεύς ascitus est Zeno, ut Leo primus semper
in Edictis nominatus legatur, ut colligitur ex inscri-
ptione Legis XI Cod. de legib. et Coustitut. daia x
nal. liait. Leone Juniore A. Cons,
(96) Κο^ωσεύς, Κουχουσεύς hic legit Holsteii.
Ταρασιχοδίσα 'Ρουσουβλαδεώτου υΙές dicitur' Candido
aputi Pliotium cod. 79. Ταρασιχοδίσεος * Agatliise lib.
IV, ΤρασκαλισσαΓος · Tlieopliani anno vii ejusdem
Zenonis : Άρισχμήσιος, Evagrio lib. ii, cap. 15. Yide
eiimdem Evagrium, lib. iii, cap. 8. In Catalogo im-
peratorum hic edito, pag. 411, Άζέφα βιΆγονοτος,
in catalogo vero edito a Leunclavlo lib. ii. Juris
Graseorum, Άγδvατoςduntaxat cognominatus dicitur,
Siod patellas in genucula non habuisse^ sed mobiles
isse perhiberetur, ut etiam cursis velocissimo ultra
modum hominum haberetur, ut ait anonymus Yale-
isianut.
(97) Νεστοριανός. Nescio an Istius historici alii
meminerint.
(98) ΖΫ(νωνος Αϋγούστον, ctc. Haec verba delet
Uolstcnius, ponitque άνύπατα.
(99) Αρμάτου. Addit idem llolstcn. ^νου, delet-
que yocein Βασιλίσκου, quia forte Basilisci post ty-
mnnidem nomen e Fastis erasum.
(1) ΒασιΛίσχον xed Αρμάτου. Haec pariter delet
llolstenius, poiiitque άνύπατα. Cui consentit Mar-
eelinus, scribens hunc annum sine coss. fuisse.
Apud Yictorium vero, Marium Aventic. et Senato-
rem, hic annus ita consignatur : P. €. Basilisci //
et Armati. Yictor denique Tunuun. ad hunc annum
lueoce ascribit : Inter haec quot gera sunt, quia nullus
cos. accessit, et Basiliscus tgrannus a consulatu re-
cessit, Armatus cos. preesenit anno cos. remansit.
(2) ΑΙτηθεΙς πράγμα. Glycas : ώς παρά γνώμην
αύτης βασιλεύσας.
(3) Καϊ φοβηθείς. Damasci us In Yita Isidqri δει-
λδν τή φύσει Zenonem fuisse tradit. Contra, ano-
nymus Yalesianiis ait Zenonem fuisse Isaurice nobi-
lissimum, quique dignus esset filiam imperatoris ac-
cipere, exercitum in arma, ac in republica omwhio
providentissimum.
(4) Οϊχεν. Cod. Yalic. οΙχεΓ.
(5) Ποιήσας πρόχεσσον. Jornandes, De regnor,
success. Dum processibus Chalcedone degeret. Vide
utrumque Glossar.
(Π) Ώς ήν ό βασιΛεύς. Videtur leaendum άφ*
ής, ut est apud Procopium, lib. i, Vandal. cap. 7, είς
Ίίσαυρίαν,άφ' ής δή ώρμάτο, διαφυγδντος, id est· tuidr
ortus fuerat, ut scribit Victor Tunnuiiensis. Perpe-
ram vero fiigisdb Zenonem είς Συρίαν scribit TlMO-
phanes, et ex eo Symeon Logolheta, pro ε!ς Ισαυ-
ρίαν. Anonymus Valesianus : Uuic insidiabatur Ba-
siliscus ipse primus Senator : quo cognito, Zeno cum
aliquantis divitiis petiit Isauriam. Chron. ms· ab
Adamo ad Leonem Sapientem, Εφευγε Iv ΊσαυρΙφ
είς τδ φρούριον δχυρδν. Hanc Zenonis fugam, ut el
reditum respexit Ennodius in Panegyrico dicio
Theodorico regi : Pulsa est extemplo prindpatis urbe
reverentia, et in vacuam possessionem nullo asestrm
sanguine tyrannus accessit, qui aula potitus, defini-
vit, postquam metu hostes suos debellaverat, nihil
superesse quod gereret : cum animos tuos sine anno-
VARL€ LECTIONES.
Κοδιοσεύς P. έχγδνου. έγχδνου II, έγγδνου Γ. ύπέ Ρ. φχιι Ρ. βερένδοις R, alterum in
m. ponens.
CHRONICON PASaULi.
(34
Εαν αύττ;ς μητέρα λάθρα ή {ΚασΕλισαα Αριάδνη ,
ΊααυρΕαν, χτΧ διήγεν έκεϊαε άμα τψ 1δ£ψ άν-
μετά τδ φυγεΤν Ζήνωνα τδν βασιλέα χα\
5νην την ΑΟγουοταν εύΟέως ηροεχειρΕσατο (7)
ηοινα Βηρίνα^* βασιλέα στέψασα Βασιλίσκον
ιον αδτη^ άδελφδν. Κα\ έβασίλευσεν ό αύτδς
ίσχος Ιτη δύο, άτινα συναριθμουνται συν τοίς
>ις χλ\ τοίς μετά ταΰτα Ζήνωνος έτεσιν.
δλ Βασιλίσκος άμα έβασίλευσεν, έστεψε τδν
J υΐδν Μάρκον είς βασιλέα (8), κα\ έβασίλευσαν
άμα.
. α'. δ*, ύπ. Ίλλου μδνου (9).
τιρ τψ έτει έπανήλθε Ζήνων ό βασιλεύς μετ’
πολλοΟ έκ της Ίσαυρίας.Ό δλ Βασιλίσκος μα-
Γήν του βασιλέως Ζή'Λονος έπάνοδον, ίπεμψεν
Ιτον (10) τ^ν στρατηλάτην του πραισέντου μετά
;.ής είχεν βοηθείας τοΟ στρατού ε!ς τήν Θράκην
ς Κωνσταντινούπολιν χαΐ τδ παλάτιον, 6ρκώ-
^τδν είς τδ άγιον Βάτιτισμα (11) μή ττροδουναι.
Ια Isauriam, ipse licet imperator, abiit : quem iin-
penilria Ariadne, fugiens matrem suam, in Isau-
riam clam secuu est, ibique cum conjuge suo di^
g*l·
Zenone imperatore ot Ariadne Augusta sic fuga
dilapsis, staiim domina Verina Basiliscum, fratrem
suum imperatorem renuntiavit ac coronavit. Ipse
vero annos ii imperavit, qui ascribuntur prioribus
ac posterioribus annis Zenonis·
Porro Basiliscus simul ac imperavit, Marcum G-
lium suum imperatorem dixit, ac uterque una im-
peravit.
A. C. 101. Iph.]
478. IV. liid 1. Illo solo cos. 2.
Hoc anno Zeno imperator cum ingentibus co-
piis ex Isauria rediit. Basiliscus vero· accepto Zeno-
nis imperatoris reditu, misit Armatum magistrum
militum prsescntalem cum universo quem habebat
exercitu, tum in Thraciam, tum Constantinepolini,
et in palatium, exacto pfius ab eo in sanctum Ba-
ptisma sacramento, se minime defecturum. Armatus
DUCANGH miJE.
mjfragio impulit lux naturce, ne aut cauta me-
r coram potito tubjaceret, aut non ben ficium
italit tempore redderet^ quod pacis acceperat,
is congrettionit tuce (oribut cessit invasor^ cum
)0 per te sceptra redderentur, de salute dubi·
Ex quibus patet in ea expeditione Zenoni
atuiii Theodoricum , quandoquidem restituti
lis laudem integram ei ascriuit hnnodius ;
exserte Grmat anonymus Valesianus, ubi de
le : Deinde misit ad civitatem Novam, in qua
Theoderient rex Gothorum filius Walameris , et
hi solatium tibi adversus Basiliscum objectans
m post biennium veniens, obsidens civitatem
tntittopoUm. Infra : Zeno itaque recontpensans
dis Theodericum, quem fecit patricium ei con-
, donans ei multa, etc. .
Εύ:)έως χρυΒχεφΙσατο. Imo invita Verina
icus jam antea τή; βασιλείας έχτύπω; έρων,
Uatur Procopiiis, lib. i Vandalie. , cnp. 6,
ator dictus et renuntiatus est a senatu, cum
merum suum Zenonem per fraudem in fugam
ti, quo patricium magistrum, quocum consinv
, ad imperhiui provclierei : ita Candidus iii
• acclamatum scribunt Theodorus Lector,
!>baiies et Cedrenus.
"'Bcrse.jfrer ror vl6r abzov Μάρκον είς βα-
ι Atqui primo Cxsarem, tum imperatorem 11·
llarciiiii dixit Basiliscus, ut exserte scribitCau-
: quod etiam testantur basilisci littera* apud
jiim, lib. 111, cap. 4.
ΊΛΛον μόνον. Marcellinns, Victorius et Se-
: lUo V, C. cos. Victor Tiinn. Post cos. Armati
vet. inscript. uli, 6. P. C. iter. Armati V. C.
, Joniaiies : ΤλΛοΟν, naniascius, Malchus et
lorus Lei tor vocant.
) 'Αρμάτον. Qui ίδιος άνιψιδ; Basilisci dicitur
^hani an. iii Zenon, unde Basiliscus Ciesar,
5m Armati Glius, Verinx Augustx έξάδελφο;
I TbefOpbani luinciipatur.
) Όρκώσας eic άγιον Βάφτισμα. Haud
absimile omnino saeramentuni exegerat Areobindus
magister mdilom missus in Africam ab Justiniano :
cnrn enim a Gonthari, qui tyrannidem arripuerat,
Carthagine in quodam Grmato ac munito templo
obsideretur, missus est ad eum reparatus urbis epi-
scopus, qui juraret Gontharis nomine ipsum ab co
nulla molestia aflfectum iri, si se dederet, ipsi non
obsequenti extrema minatus. Territus Areobindus
spopondit praesuli se continuo ven turum, εί τδ θείον
λoJτpδv ίερουργήσας, ή-τερ είθισται, είτα ιτρδς αύτου
οι έπομοσάμενος άμφί τ^ σωτηρίφ τά πιστά δοίη *
si ipse divino rite operatus lavacro, per id juraret ae
fidem faceret promissa incolumitads. Id episcopus
pollicitus, puerum sacro baptismo, solemnibus ad-
hibitis prei atioiiibus, initiaiit. Areobindus vero e
manu antistitis accepto codice, apprelien>oque puero
baptizato, per quem prxsul Gdeni illi dederat, Gon-
tharini supplex adiit : a quo tamen data Gdes mi-
nime est servata, interfecto prostridie Areobiiido.
Ila*c pluribus narrat Procopius, lib. ii Vandalie, cnp.
26 extremo. Nec apud Graecos duntaxat id per ba-
ptismum sacramentum obtinuit, sed etiam apud
Latinos : idem enim valet jurare sacramento catho-
lica fidei ^ sub testimonio fidei Christiana, et sub ad-
juratione fidei qua Christiani sumus : quam formu-
lam pass:m in veteribus diariis reperiri ob>erva-
vinius in Gloss. meJix Latin. in v. Juramentum.
Tabiilariiim Pcrsiacense Ch. xii, apud Perardum in
Biirgiiiidicis : et per illam professionem quam in ba^
ptismo promiserunt , ut veritatem dixissent , elr.
Charta Joannis episcopi Gameraccfisis an. mccxxiv,
in Tabulario Montis S. Martin! : Ad omnia super·
dicta servanda, fide et juramento corporaliter et so-
lemniter prastiiis, se et sua coram vobis quilibet pro
singulis obligavit , et Chrislianitatem suam nobis et
episcopo Noviomensi in obstugium posuit, etc. Charta
alin anni hccxxi, ejusdem episcopi , in eodem Ta-
bulario : Sciendum quod pradicti Theodoricus et
Sara uxor ejus Christianitatem suam vobis obliga·
ruut, super jam dictis omnibus firmiter observandis*
VARIyE LECTIO.XES.
Ιηρίνη P.
«35 CHRONICON PASCHALE.
«issumptie innumeris copiis exercitus, trajecit. Quod A λαβών άπειρον πλήθος του στρατού ό
ubi Zeno imperator intellexit, misit ad ipsum Arma- τος έ:;έρασ£ν. Κα\ τοϋτο προμαΟών Ζήνων
Ium, multa illi pollicitus, ac iii primis magisifi mi- λευς £πεμψεν πρ6ς αυτόν Άρματον, έπαγγει
litum praesentalis, quoad viveret, dignitatem, Gliuin- αΰτφ πολλά κα\ τήν στρατηλασίαν του κρ
que illius Caesarem sc facturum. Hisce pollicitatio- ίως τής αύτου ζωής {ii) χα\ τόν υΙόν αύτοΰ
uibus illectus Armatus defecitr Zenonis imperato- ΚαΙσαρα. Κα\ προτραπείς *ΑρμΑτος (15) ύπ
ris partibus favere deprehensus, cum nec venienti νος του βασιλ^ως προέθωχεν, εύρεθείς είς τ
occurrerit Zenoni, sed alia via abire visus sit. Impe- Ζήνωνος του βασιλέως, χα\ ούχ ύιτ^ντησι
rator autem Zeno cum copiis suis, arrepto Isauriae νων έρχομένφ, Αλλά βι* &λλης όβοΟ Ιδοξεν
itinere profectus, a Pylis, ita appellatis, trajecit, '0 βασιλεύς Ζήνων μετά τής αύτοΰ βοηθ
veniensque ('ionstaniinopolim, ac palatium ingressus τής όβοΟ τής Ίσαυρ{ας έξορμήσας έπέρασεν
cum familiaribus, exceptusque est a praetorianis λεγομέ*Λ>ν Πυλών (U), xa\ είσήλθεν εν Κω<
et a senatu. Cum vero accepisset Basiliscus impera- νουπόλει είςτό παλάτιν μετά των ιδίων, χα
tor occnpatum esse a Zenone palatium, et ab omni- άπό των στρατευμάτων χα\ τής συγκλήτου/
bus exceptum, atque adeo ab ipsa eiiam socru sua δν έξαίφνης Βασιλίσκος ό βασιλεύς δτι Ζήνων
domina Verina, assumptis uxore et liberis, fugit in b λεΰς είς τό παλάτιν^* ώρμησεν χα\ εΙσήλΙ
Magnae ecclesiae magnum baptisterium. Religiosis- χα\ δτι έδέζαντο αύτδν πάντβς χα\ ΒηρΝα
siimus autem Zeno dato circensium velo, slatim σποινα ή αύτοΰ πενΟερά, λαβών Βασιλίσκος
conscendit tribunal, ac circenses dedit, receptus- ναΐκα αύτοΰ χα\ τά τέχνα Εφυγεν είς τΙ^ν ]
que est a civibus. Nec moratus, misit imperator in Εκκλησίαν Κωνσταντινουπόλεως είς τό μέ^
Magnam ecclesiam, et abstulit a Basilisco et uxore στήριον (16). '0 δέ Οειότατος 32β
ejus et Glio omnia imperatoria insignia, fide inter- τδ βήλον (17) του Ιππικοΰ, εύθέως άνελΟών
posita ac data ipsos ηοη plexum iri capitibus. Aman- σεν, κα\ ΕδέχΟη ύπδ των τής πόλεως. Κα\
davitque illum Zeno imperator cum suis in Limnas, πέμψας 6 βασιλεύς είς τήν Μεγάλην έκκλη
raslrnm Cappadociae, ubi conjecti sunt in turrim ήρεν παρά Βασιλίσκου κα\ τής γυναικός αύτί
quamdam castri, cujus ostium obstrui, ipsum vero y,y,\ χοΰ υΙοΰ αυτών τά τής βασιλείας &πα\
castrum una cum turri a militum Isaurorum prsesi- Εςέβαλεν αύτδν (19) χα\ τά τέχνα αύτοΰ χα\
dio custodiri imperavit ; sicque Basiliscus,' uxor et ναίχα, λαβδντας λόγον δτι ούχ άποχεφαλίζβν
DUCANGII ΝΟΤ/Ε.
Ιη eamdem sententiam Joannes Sarisber. epist. 27Γ>, C "^ή^ πορείαν ποιησάμενος. Hami
Primo Deum, et, ut dici solet, Christianitatem suam rum Bilbynicarum meminit pnoterea Cous
obsidem dabat : id est, excommunicationi sese sub- P«)rpbyrog. lib. i. Tbem. iv.
flebat. Est enun Christianitas professio fidei quam (lo) Kal εισηΛθεν Vicesimo mense ex q
iii baptismo dainus, per quem Cbristiani fimus, excesserat. Victor Tunnun.
Proinde jurare per Christianitatem suam, nibil aliud (16) -Είς τή μέγα φωησΗ\ρων\ Sic iiifr
est quam jurare per suum baptismum. Vide idem latur baptisleriiiin Magum ecclesi». Seu ob
Closs. in V. Christianitas. Idem porro narrat Tbeo- simam structurae speciem, seu quod alia hu
pbanes quod auctor t;hronici. in ecclesiis catholicis istius respectu μιχρά <
flfi) "Εως τής αυτού ζωής. Theophanes, ύπο- tur, prout in libro Miraculorum SS. Aoarg
^έσει άδιαώχου στρατηλατείας, uti emendat Henr. pag. 558. Baptisterium aedis SS. Cosms
Valesius, cum primus legeretur διαδόχου, quomodo niiani, seu uti efiTenint scriptores ByMntii
Clirysostonius recensens septem Εορτάς '^σποτι- midii. indigi latur : ^Hv δΕ οΰτος Εν τφ μι
χάς, apud Georgium llainartoliini in Chronico ms. Ενταύθα φωτιστηρίω τώ πλησιάζοντι Διαχον
in Justiniano; Εβδόμη, ή προσδοχωμένη τής χαθολι- baptisterio ecclesiae Sophianac egimus in C
χής άναστάσεως των νεκρών μετά Λουχάν άδιάδοχος tinop H C.hrist. lib. ιι, sect. 80.
ή{Μρα dicitur, id est postquam festivitatem nulla (17) Παρασγωτ τύ fi^Jor. Qnod παραΐ
alia subsequitur. Διαδέχεσθαι autem sumitur pr.^- vocat Simocatta lib. i, cap. ii, ubi de terr
sertim apud Grjecos inferiores, pro exaiictorare, nia- ipso urbis Eiicseniorum die : Τότε πΐαρατ
gistratu privare, quomodo apud Capitolinum in AI- .. το πρό του γυμνασίου τών Ιππικών άγωνι
bino, successorem mittere, vel dare, ut apud Lanipri- ^ (δ δή σύνθημα τής ίλσρίας Ετύγχανεν) περ^.
dium in Alexandro. Vide Gloss. mcd. Grjccit. in δια- διά τον άδόκητον κίνδυνον,
δέχεσθαι. (18) Καί τής γιη^αικύς αύ ον. Zenonidei
(15) Καί ΛροτραπεΙς Ap/rdroc. Causam defectio- didus. Theodorus Lector et Marceliin. vocai
nis Armati paulo fusius narrat Candidus : ait enim nodiam Theophanes, Symeon Logoth. et Ct*
Armatum cum Basilisci uxore adulteratum, ad sum- Zenobiam Anaslasius, BibUotiiec., p. io ed
mani pervenisse potentiam, cumque ei bellum quod Xenodinam vel Zenodinam prima Marcelliiii
adversus Zenonem gerebatur, cr^itum esset, certis (19) "ΕξέβαΛον autdr. Armati fraudibu:
nat tis, illi opera, a conditionibus defecisse. Vide clesia abstractum scribit Candidus.
Evagriuiii, lib. iii, cap. iEi. (iO) "Ott evu άΛοκεφαΧΙζοτται. Anonys
(U) τώγ Μγομένωτ Il^fΛώy. De bis Pylis : Dato sacranienlo securum esse de u
Tbeophan. an, xii Heradii : άπάρα; δΕ τής βασι- Vide Gloss. med. l.at. in sanguis.
λευούσης πόλεως, έζήλθεν κατά τάς λεγομένας Πύ-
VARLE LECTIONES.
μαθώνΡ. ποιείν om.P. ούχ ήπήντησεν Ρ, ού*/ ύπήντησεν V. τω Ζήνωνι Ρ. παλ
Βηρίνη Ρ. ·· αύτοΰ Ρ·
CHR0N1€0N PASCHAI-E «38
;ναύτΙ(νχα\του; μεν'αύτου εΕςΛ(μνας(21) A liberi f^me enecati mteriennU, ibidemqae in Li-
ό αύτ^ *Ζήνων βασιλεύ; είς τήν Καπττα- mnarum turri scpulti sunt.
i έβλήθησαν είς Ενα πύργον του κάστρου, χα\ άνοιχοβομήΟη ή θύρα χαΐ έφυλάττετο ό πύργο;
ρον αύτλ ύπ6 στρατιωτών χαΐ·· Ίσαύρων πλήθου; πολλοδ· χα\ λιμοχτονηθε\ς (22) 6 αύτ6; Βα-
Λ ή γυνή αύτοΰ χα\ τά τέχνα άύτών άπέβωχαν τά; ψυχάς, χα\ έτάφησαν έχεί εΐ^ τδν αυτ^ν
ινών.
Α. C. [01. ΙρΙι.Ι
1*· ύπ. Ζήνωνος Αύγουστου τύ / ·♦ μά- 479. (Α. a. Μ. C. 5987.) ν. Ind. ιι.
Zenone Augusto UI solo cos. 3.
r/e' ^ΟΛνμΛίάς, CCCXV Olpnpias.
r*. ύι& Βασιλείου μύνου. 480. vi. hld. iii Basilio solo cos. 4.
7. ύπ. Πλαχίτα (24) μύνου· 481. Tii. Ind. iv. PiaciU solo cos. I. 315.
ύπ. Τροχύνύου (25) κα\ Σεδηρια'^. 482. νιιι. Ind. ν. Trocondo et Scveriano
coss. 2.
ύπ. Φαύστοϋ μύνου (28). g 483. ιχ. Ind. νι. Fausto solo coss. 3.
ης* ΌΛνμπ/άς. CCtCXVI Olympias,
f. ύπ. Θεοδωρίχου (27) xal ΒεναντΕου. 4S4. x. Ind. vii. Theodorico et Vcnan-
th) coss. 4.
i> Ιτει Ζήνων ά ^σιλεύς έποΕησε ΚαΕσαρα Iloc anno, Zeno imperator Caesarem creavK Ar-
ρμάτον του στρατηλάτου, ΒασιλΕσχον dvd- mali magistri militum praesentalis Alium, Basiliscum
υνεχάθισεν (28) αύτώ είς ·· τύ θεωρεΙν · nomino, isque Zononi assedit dum circenses edc-
DUCANGII ΝΟΤΛ.
A (μπας· Eelegatpm Basilicum mopptdttm epist. 31.
iiti in Cappadocia dicitur, scribit Mar- (27) θεο^ορίχον. Holsten. addit, μύνου. Felix
m iit pnefert prima editio. Luminis. Jor- vero papa, iii, Lpist. 6 et 9, Venantium solum
e regn. success. In oppidum SUmnii pro- agnoscit, la est porro Tlieodoriei» rex Italiar, qitetir
jpadociiB. Victor Tunnun. in Sasemis. Βεοδέριχον vocant MaJclius, Theodorus Lector, Eva-
Lector, έν Βουσάμοι;. Theophanes de- grius et Theophanes : quemque, ut ait Jornandes,
fmeon Logotheta, Cucusam, vel ut seri- C cap. 57 ; Genii sxkb regem audiens ordinatum im-
orus Call. lib. xvi, cap. 8, Aensum. Ibi peraior Zeno ^ gratum suscepit, eique evocatoria desii·
inetnm scriptores omnes tradunt, παρα- nata, ad se in urbem venire preeeepit. digneque susci-
:t, inquit Malcbus. piens honore^ inter proceres sui paUtSii coUocavii^ etc.
ιοχτονηθεΐς. De Basilisci mortis genere Factnsque est eonssU Ordinarius, quod summum Mo-
lliunt historici. Precopius, lib. i Manda! . num. primumque in munda deeus edidlur. Hunc
Iit Basiliscum cum liberis atque uxore in Theodorici consnlatuin attigit Ennodins in Paiiegy-
im hieme ablegattim, sine cibariis, sine rico eidem dicto ; Ille annsts habuit consuUm,. qui
!t aine ulla ope : bicque illos frigore el rempubticam non tam soiUdiudine quam opinione tue·
tnliims alterum ad alterum se applicasse, retur : que in degmehfisposito, qme db hostibus sumpta
mam efflasse. Nec omnino dissentit ior- fuerant arma, tremuerunt. Chi forte per hoqtes, m-
li- ^siltscum frigore consumptum : et maritas inlelligil qui co anno rebelbrunL
Yalesianus. qni inclusum cum uxore et (28) σντβχά^ισεν. Siippievimus Ii.tc verbn
cisternam siccam ibidem frigore defecisse ex edit. Scaligeri, qii« deeraut in Itadcriaiia : ΕΕς
Nicephorus Acusi hiteHeclunr si ribit : τύ θεωρείν, και Γδον τούς ήνιδχους. Qno loco Theo-
» in castrum Cappadocia relegatum, ibi- phanes*: Βασιλίσκον τδν ΆρματΕου υΐδν προβάλλεται
I occlusis ex vita excessisse. 6 Ζήνο>ν ΚαΕσαρα, χα) κατά τά; ύηοσχέσεις συνεχά-
ruXeiov μό%·ου. Qui Junior dicitur Sena- θισεν έαυτφ έν Σένσιρ^ χαΐ ϊτΕμα τούς ήνιόχου;
eiorio pra fectus fuit, ad discrimen Ca^ συν τψ βασ^Τ. Ubi vox έτΕμα idem valet quod cer-
i, qui cos. fuit cum Viviano. tamina aspexit ei probavit, ul< loquitor Marcelliniis
ΜχΙτα. Leg. ΠλαχΕτου. Exstitit alius PU- an. i Justiniani, vel seniemiiam de curribus tulit,
n Theodosii studiorum socium una cum ut Sidonius Ub. ix, epist. 9, vel oeniqiic perinde
ttsse scribit ioannes Antiochenus, liuoc ae imperator, unaque ciim illo agliatoribiis prieiiii:i
Placidum vocaul alii : Placidium, Se- distribiHl : die qno more Builingenis lib· De circo,
cap. 54. Porro apud Theophanem Σίννος, csl Sev·
7JtdrIIev. Marceilinos et Victorius, Tro- sus, ac idem quod Κάθισμα, seu tribuiml circi, ul
Severino. Senator Trociindiim omittit, in Gloss. iiied. Gra^cit. nionemiis. Marcellinus comes
iundium perpei'am vocat Victor Tunn. anno i Juslintaiii ait eumdem Augustum priscum
v5ov Theodorus Lector et Theophanes solium rirci eb aspicienda probandaqus certamina,
IV Zenonis, qui ideio forte cum Trobundo, eminentius clariusque quam fuerat redintegrasse, bo·
de quo idem Ibeopbancs anno xi, ejus- ais quidem agitatoribus prasmium, ignavis autem se·
ii. vertiolrm innaaNlem. Qum quidem noA modiee illa-
ύστσν μότου. Hunc constdalum delet sirant verba auctoris GbronicI el Theophan»^
, et άνύπατα reponit. De hoc consule egit Istius in circo ihaoni imperatorii metuinil pnulcrea
ad Ennodii lib. i, epist. 4, et ad Aviti Christodorus, lib. v Anthol., epigr. 76.
VARlyE LEGTIONES.
I. P. ^ γ' κα\ μόνου R. ·· ε·.; — ό οιη. R,
839 . CHROXICON
renlur, ac merque, imperator et Caesar aurigas
spectarunt.
Armati magistri militum praesentalis patris Caesa-
ris, perjurium secum colens Zeno imperator, ut
qui per sanctum baptisma Basilisco jurasset, eum
se non proditurum : c Qui tamen, ait, a me impul-
sus illum prodidit, isque mortuus est, quo pacto
majestati meae fidem servabit? Ubi adoleverit filius
illius Caesiar , prorsus in me perinde perfidus erit.
Ego vero fidem illi servavi, dum ut militum magi-
ster permaceret, effeci, ac filium Cxsarem dixi. i
Praecepit igitur Zeno imperator, ut Armatus ex-
consule. et magister militum velut perjurus interi-
meretur. Interfectusque est in palatii Cochlea, ver-
sus Decimum, cum ascenderet , cifccnses spectatu-
rus. Post exdem Armati , Basiliscum filium Cxsa-
rem, adolescentem adbuc, Cyzici Hellesponti me-
tropoleoe episcopum ordinari curavit , ut qui pur-
puram regiam , taiiquam Cxsar, induisset, bonis
Armati omnibus in fiscum relatis.
Hisce temporibus, arrepta nescio qua occasione,
Samarilx in Palxstina tyrannidem excitavere^ Ju-
stusa quodam latr-onum principe Samarila coro-
nato. Is porro Caesaream ingressus, circenses exhi-
buit, multosque interfecit, Palxstinae imperans. Sed
PASCHALE. 8id
xa\ εΐβαν τους ήνκ^χους 6 βασιλεύς χα\ 6 ΚαΙσαρ·
Ό βέ βασιλεύς Ζήνων (29) λογισάμενος δτι έπι·
ώρχησεν Άρμάτο; ό στρατηλάτης του πραισέντου, ά
πατήρ τοΰ Κα{σαρος, όμάσας ιΐς xb Αγιον Βάπτισμα
ΒασιλΙσχφ μή προβουναι αύτ^^ν, χα\ δτι c Ηροτρα-
πε\ς παρ’ έμου προέβώχεν αύτδν, χα\ άπέΟανεν, πώς
tfi έμή βασιλεία πιστά φυλάξει ; Μιχρόν γάρ έάν άν·
δρειωΌή ό υιδς αύτοΰ ό ΚαΤσαρ, πάντως χάμέ πα-
ραβαίνει.Έγώ ζϊ ού παρέβην αύτδν, αλλά χα\ αύτδν
έποίησα έπ\ τόπου μεΐναι στρατηλάτην, κα\ τδν υΐδν
ούτοΟ Καίσαρα έποίησα. > Κα\ έχέλευσεν Α βασιλεύ;
Ζήνων σφαγήναι Άρμάτον τύν άπ6 υπάτων χα\ στρατ-
ηλάτην ώς έπίορκον. ΚαΙ έσφάγη είς τύν Κό-
χλιον (30) τοΰ παλατιού χατά Δέκιμον·· (51), ώ;
Ανέρχεται είς τό ιππικόν Οεωρήσαι ό αυτός·· Άρμά-
τος. Κα\ μετά τό φονευθήναι (32) Άρμάτον τότε χα\
τόν υιόν αύτοΰ Βασιλίσκον τόν Καίσαρα νεώτερον
δντα έχειροτόνησενέπίσκοπον·· είς Κΰζιχον (33) την
μητρόπολιν Ελλησπόντου (34), έπειβή ήν φορέσας
πορφύραν βασιλιχήν (5δ),ώς ΚαΙσαρ, δημεύσας πά-
σαν τήν ουσίαν του αύτοΰ Άρμάτου.
337 Έν τοϊς χρόνοι; τούτοις (36) πρόφασιν λα- '
βόντες οΐ έχ τοΰ έθνους των Σαμαρειτών έν Παλαι-
στίνη έτυράννησαν, χαΐ έστεψαν λήσταρχον, όνόρατι
Ίουστασάν·» (37), Σαμαρείτην»·. Κ’αΙ είσηλθεν έν
Καισαρείφ, χα\ έθεώρησεν·» ίτΰΐιχόν, κα\ πολλούς
DUCANGIl NOTiE.
(29) Ό δέ βασιΛεύς Ζήνωτ, IIuc pertinent verba
Aureliani imp. in epist. ad Mallium Chilonem, de
Ueraclaiiimone : Occidi pa$su$ sum cujus qjuasi be-
neficio Thyanam recepi. Ego vero proditorem amare
non potui, et libenter tuli quod eum milites occide-
runt. Neque enim fidem mihi servare potuisset, quh
patriae non pepercit. Et ista Heraclii unp. ad Crls-
imm, seu Priscum Focae generum, a quo evocatus
ueral, illo in ordinem redacto : Ταλαίπωρε, γαμ-
βρόν ούκ έποίησας, κα\ πώς άν φίλον άληθή ποιή-
αειας. Ita Andragathum, cujus proditione Amplii-
polim ceperat, ab Lysimacho fuisse interfectum
scribit Polyxnus lib. iv Stratep. pag. 320 ; tametsi
Oiiosander, cap. 58, traditoribus fidem esse ser-
vandam contendat. Vide Balduinum ad leg. Majestat.
•sub init., ubi multa de proditoribus.
(50) Είς τύ Κοχ.Χίοτ. Addit Tlieophauus, ώς
άνήρχετο είς τό Ίπποδρόμιον * eo ipso scilicet loco
a 00 interemptum Gratianum imp. scribit auctor
hronici.
(31) Κατά τόάέχιμον. Ita cod. Vatie. Perperam
Δόκιμον Scaliger et Raderus ediderant. Δέκιμον
vero legendum supra in Gratiano monuimus.
(32) Φονευθήναι. Candidus , έχρεουργήθη , in
frusta discerptus est.
(53) έχε/ροτόντισεν είς Κύζικον. Ita
Constantinus Maiiasses. At Candidus, cui assentitur
Theophanes, probabilius Marcum lectoribus Bla-
cherneiisis Ecclesiae primo allectum ait, siquidem
tutu junior adbuc erat, nec aetatem consecutus qua
episcopus fieret, sed postea hac dignitate donatum.
Verba Candidi sunt : Ka\ ό παΙς αϊτό Καίσαρο; είς
τούς έν Βλαχέρναις ’ άναγνώστας. έτέλεσεν. Theo-
phanes vero aduit : δς μετά ταΰτα Κύζίχου έπισχό-
πησεν Αριστα.
(34) ΜητρόΛοΛιν *ΕΛΛησχόντον. Vide NoUliatu
Leonis imp.
(55) Φορέσας πορφύραν βασιΛιχήν. Utebantur
quippe Cxsares imperatoriis insignibus. Spartianus
in Severo : Casarem deinde Bassianum' filium suum
Antoninufn q Senatu appellari jussit, decretis impe-
ratoriis insignibus. In iis prxeipuum fuit purpura,
sed sine auro, ut innuit Commodus ad Albinum,
quem Cxsarem apptdlari voluerat. Ammianus, lib.
V de Juliano Cxsare facto : Maxque indutum avita
purpura Julianum et Casarem cum exercitus gaudio
declaratum his alloquitur, elc. Et infra ; Ciesaremque
admiratione digna suscipiebant imperatorii murteis
fulgore flagrantem. Unde Cxsares cuin io peratoii-
bus, quoruio filii appelbabantur, imperare, diceban-
tur, ut ex Libanio in Panegyrico ejusdem Juliani
docemur, ubi Constantium Aug. et Julianum Cx-
sarem δύο βασιλείς vocat. Adde Pachyiiierem lib.
VI, c. 38. Servatum autem Basiliscum ab Ariadne,
cujus erat έξάδελφος, scribit Theopban.
(36) 'Ev τοΓις χρόνοις τούτοις. Istius sub Zenone
Samaritanum rebellionis meminit ITocopius, lib. v
De aidif. just., cap. 7, et Albupbaraijus in Dynast.
(37) Λονστονσάν. Editio Scaligeri ΊουστασΑν se-
mel ac iterum prxfert. Mox Ούΐστασά legitur. Idem
Albnpliaraijus : Sub finem dierum ipsius (Zenonis) re-
belles facti Samaritani Neapoli regem stbi constitue-
runt, qui magnam multitudinem trucidavit.
V.XRI.E LECTIO.NES.
·· είδαν. Γδαν V, Γδον P. ό οιη. Ρ. *» Δόκιμον R. ·» αυτόν Άρματον Γ. ·· επίσκοπον έχει .«οτένησιν
Ρ. ·» Ιουστουσάν Ρ. »* Σαμαρίτην ΡΥ. »' θεώρησεν Γ.
811
έφ4νευσ*ν ήγεμονεύων τής Παλαιστίνης. Τκαυσεν δ* Α
κα\ τήν έχχλησίαν του άγίου Πρδβου ό αύτδς Ίου-
σεασόίς·* ΙτΧ Τιμοθέου (5S) επιαχδΓ.ου Καισαρείας.
Κα\ ευθέως 6 δουξ Παλαιστ(’>ης (39) ’Ασχληπιάδης
ήλθεν μετά τής έαυτοΰ βοηθέ ίας , ώς ληστοδιώ-
χτης ·· (40), δ άξtOJματιxδς Καισαρείας, μετά των
Άρχαδιανων (4t), κα\ όρμήσας χατ' αύτοΰ Ίουστα-
σα·· συνέβαλεν αύτ«7), χα\ άπεχεφαλίσθη ό αυτδς
Ίουστασάς” (42), χαΐ έπέμφθη ή κεφαλή αύτοΰ
μετά τοΰ δtαδήματoc αύτοΰ τφ βασιλεϊ Ζήνωνι. Ό δέ
βασιλεύς Ζήνων ευθέως έποίησε τήν συναγωγήν αυ-
τών τήν οΰσαν είς τδ χαλούμενον Γαργαρίδην (43)
εύκτήριον οίκον μέγαν τής δεσποίνης ήμών τής θεο-
8»
οΐ concremavit ecclesiam sancti Probi, cum Timo*
theus Cicsareae esset episcopus. Confestiro vero
Asclepiades Palaestinae dux cum sub praesidio venit,
ut et latrunculator, Caesareae ma^stratoe, cura
Arcadianis : contraque ipsum Justusam profectus,
atque cum eo congressus, Justusam capite trunca^
vit, ac illius eaput, cum eo quo cinctum erat diade-
mate , ad Zenonem imperatorem transmisit. Idem
porro imperator Zeno illorum synagogam, qum in
loco Gargaridc dicto erat, in aedem sacram, eamque
ingentem, dominae nostrae Deiparae et semper Vir-
ginis Mariae, statim convertit : insUurata praeterea
sancti Procopii aede. Edixit etiam ne Samaritae
Ciin OXICON PASCHALE.
DUCANGII NOTiE.
(58) Τιμοθέου. Episcopi Caesareae, cui forte snc- ]
cesserit Sergius, cujus meminit Novella Justiniani
129.
(39) Aovf ΠαΛαιστΙνης. Duces Palaestinae non
semel occurrunt apud scriptores, in Notitia imperii
Orient., cap. 1 ; apud Cyrillum Scytliopol. in vita
S. Sabae, cap. 56; Theophanem an. xxii Anastasii,
II Justiniani, etc.
(40) Λχιστοδιώκτης. Videtur legendum, xgX
ληστοδιώκτης, vel ώς καί. De hoc magistratu a|^-
mu6 in Gloss. med. Graecit.
(41) '‘Αρκαθιαιτων. Cod. Vatie. [De quo mea ex-
cerpta tacent : quae hac occasione moneo sola me
sequi, in medio relinquentem, ubi a Ducangianis
dissentiunt, utris fides habenda sit.] et edit. Scali-
geri, *Αρχαδιαχών. Hunc vero Numerum seu co-
hortem instituit Arcadius an. V. Theophanes : *Αρκά-
διος δδ ό βασιλεύς έποίησεν ίδιον άριθμδν έν Κων-
σταντινουπόλει, οΟς έκάλεσεν Άρχαδιχούς. Georgius
Monachus in Chron. ms. qui Theophanem exscri-
Esit, habet Άρκαίιακούς. Sed potior videtur lectio
laderiana : siquidem ita appellantur in Notitia Im-
perii, ubi sub dispositione magistri militum Prae-
sentalis, et magistri militum per Orientem, occur-
runt Felices Arcadiani Seniores et Juniores, tametsi
promiscue interdum ita haec vox proferatur. Nam
in eadem Notitia habentur Comites Arcadiaci, Co·
mites llonoriad, etc.
(42) Ίονστονσά. Ita ediderat Raderus : at cod.
Vatie, et Scaligeri editio ΟύΤστασά, quomodo edidi-
mus, habent, bed lin. seq. Τουστασάς legunt.
(45| ΓαργαρΙθην. Legendum είς Γαριζίν. Proco-
pius, lib. IV Ue mdific. Justin., cap. 7 : Έστι δέ τις
τιδλις Ιν Παλαιστίντ^ Νεάτ.ολις δνομα, έφ* ής δή
δρος ύψηλδν άνέχει, ΤαριζΙν δνομα. De quo quidem
monte non semel mentio occurrit in libris
sacris, et de cujus etiam situ agunt S. Hieronymus
et S. Epiphanius, a quibus juxta Jeriebo, una cum
monte Gebal statuitur, non vero ad Neapolim. Sub-
dit porro idem Procopius , Zenone imperante, Sa-
mantas irruisse in Christianos festum Pentecostes
celebrantes, multisque ex iis interfectis, Terebintho
iirbifr episcopo sacra facienti manum abscidisse :
Zenonem vero in sontes animadvertisse, exactis
monte Garizin Samaritis, eoque Christianis addicto,
ac in culmine Deiparae ecclesia posita. Neque enim,
liti scribit auctor Chronici, synagogam Samaritarum
in ecclesiam convertit Zeno, cum exserte paulo ante
testeiur Procopius, nullam aedem lis colligendis eo
tum in monte exstitisse sed cum hunc oossiderent,
assidue ejus verticem solitos conscendere precatio-
nis causa : ούχ δτι νεών τινα ένταΰθα ψκοδομήσαντο
'ηΰτΕοτε, άλλά τήν άχρώρειαν αύτήν σεβόμενοι έτε-
θήπεσαν πάντων μάλιστα. De hoc quidem Samari-
tarum cultu quaedam praeterea attigit Zonaras,
lib. VI AnnaL, sect. 5, ubi άγιώτατον τοΰτο αύτοϊς
των όρων ab iis habitum tradit, ut qui in eo defossa
a Moyse sacra vasa persuasum haberent. At licet
nullum ea aetate exstitisse templum , in quo Sama-
ritae colligere potuerint, dicat Procopius, saltem
constat montem Garizin ab iis maxime cultum,
quod in eo sacrificium obtulisse Abrahamum hima
esset, ut est in Itinerario Rurdegalensi. In illo vero
constructum deinde templum a &maballeta satrapa
quodam Cbiisaeo, seu Chutaeo, refert Joseph., lib. xi
Antiq. Judaic., cap. 8, et lib. iii, cap. 6, atque ex
eo Georgius Syncellus, et Zonaras, lib. iv Annat.,
sect. 7 et 15, a Persarum rege quem Alexander in-
terfecit, in Judaeam misso : qui cum generum Ma-
nassem Hierosolymis pontificem non posset consti-
tuere, accepta primum a Dario, deinde ab Alexan-
dro'Magno potestate, templum in monte Garizin
exstruxit, ipsumque pontificem constituit , έν τφ
αύτφ ναφ ύπδ Σαμαρειτών προσχυνουμένφ. Quod
quidem attigit etiam Eusebins in Chronico : Ma-
nasses frater Jaddu pontificis Judaeorum, temfilum in
monte Garizin constituit. Prcclus Diadochus apud
Photium videtur innuere ab ipso Abrabamo dicatam
in eo monte aedem , έν φ Ait Ύψίστφ άγιώτατον
Ιερδν, φ χαθιέρωτο *Α6ραμος ό των πάλαι 'Εβραίων
πρόγονος. Sed is indubie fallitur, cum id templo ab
Antiocho Epiphane iEgypti rege condito conveniat,
qui , ut ait Euseb. lib. i Chron. pervasa Judaea, iu
Samaria super verticem montis Garizin Jovis Pere-
grini templum aedificavit , ipsis Samaritis ut hoc fa-
ceret precantibus. Perstitit autem fanum istud Cu-
tha>orum circiter ducentos annos, donec Joannes
cognomento Hircanus regnum obtinuit. Is enim
I ascendens In Samariam evertit fanum a Cuthaeis
aedificatum in monte Garizin, necavit haereticos qui
offerebant holocausta et sacrificia extra ^dem Do-
mini, et constituerant decreta et leges, sivb jura ex
animi sui libidine, uti narrat Abrabam Levita iti
Historica Cabbala. Alii vero Samarinc , qui Sana-
balleti partes sectati non fuerant, in eiim montem
deinceps concesserunt , quo Deo preces funderent,
patriae pietatis memores. Meminit porro aedis Dei-
parae in hoc monte aedificatae Sanutus, lib. iii,
part. XIV, cap. 18.
VAniiE LECTIONES.
Ίουστασδς V, Τουττου-ας P. Conf. Maialas, pag. 382, ώς ληστοδιώκτης. χα\ 6 ληστρδιώ··
κτης Τήγης Maialas. Ούιστασά PV, Ίουστουσά \\. Ίο υστουσα IL
PlTROL. Gr. χαι.
m CIIRONICON PASCHALE. 814
deinceps niililarciU, bonis poteulioniin omnibus A τόχου χα\ 'Αειπάρθενου Μαρία;, άνανεώαας χα\
proscriptis : unde el Icrior est insecutus , paxque oTxov του άγίου Προκοπίου, ποιήαας διάταξιν μή
'drinata. στρατευεσθαι Σαμαρείτην** (ii), δημεύαας τους εύ-
πορους αυτών. Κα\ έγένετο φΟβος κα\ ειρήνη,
Α. G [01. Ιρ.]
i85. (Α. a Μ. G. 5995.) χι. Ind. viii.
Symmacho solo cos. i. 316.
Iloc anno, ad Tbeodorichum, qui Ro-
mae regnabat, accessit femina senatorii
generis Romana, Juvenalia nomine, re-
gcmqiie hisce verbis est allocuta : i Ter-
tium jam annum cum Formo patricio
ronliOvcrsiam habeo, fac ut expediar, i
Rex, accersilis tilriusque partis judicibus :
« Nisi, inquit, intra crastinum diem senten-
tiam tuleritis, el litigantes dimiseritis, ple-
ctam vos capite. » Ii vero biduo invicem
congressi , sententia ex legibus data ,
utrumque dimiserunt. Tum Juvenalia
accensis cereis regem convenit, ut gratias
ageret quod a lite esset absoluta. At rex
indignatus, accersilis judicibus : « Quare,
inquit, quod uno biduo confecistis , pro-
Iraxistts in triennium ? > Et extemplo
Ίνδ. η', ια'. ύπ. Συμμάχου μ4νου.
Τουτω τψ Ιτει θεοδερίχ*· τφ γενομένφ ^ηγι 'Ρώ-
μης προαήλΟεν μία γυνή συγκλητική 'Ρώμης, δνά-
ματι Τουβεναλία, διδάσκουσα αύτδν, δτι ι Τρία 5τη
έχω διχαζομένη μετά του πατρικίου Φδρμου ‘, χα\
εύλύτωσδν με. > ΚαΙ ένεγκών τούς διχολόγους (45)
των* άμφοτέρων μερών εΤπεν αύτοις, δτ<€ Et μήδιά
της αΰριον χα\ δια τής μετ’ αυτής * δώσετε αύτοΤς
δρον χα\ άπαλλάξετε αύτούς. άποκεφαλίζω ύμάς. »
Β Κα'.χαθίσαντες διά των δύο ήμερων είπαν τά δοκοΰ'/τα
τοίς νδμοις, δεδωχότες αύτοις δρον, χα\ άπήλλαξαν *
αύτούς. Κα\ αψασα κηρούς (46) ή Ίουβεναλία· προσ·
ήλΟεν αύτψ εύχαριστούσα, δτι εύλυτώθη · ή δίχη αύ-
τών. ΚαΙ ήγανάκτησεν δ αύτδς |^ήξ κατά των δικο-
λδγων, χα\ άγαγών αύτούς ειπεν αύτοΤς · c Διά τι, δ
έποιήσατε είς δύο ήμέρας χα\ άπηλλάξατε .αυτούς,
είς τρία έτη ούκ έτεοιήσατε ; > Κα\ άπ κεφάλισεν
τούς δύο διχολόγους έζ άμφοτέρων των μερών, χα\
DUCANG1I ΝΟΤΛ.
(44) Μή στρατεύεσθαι τόν Σαμαρείτην, Ιη alia
Samaritaruiu rebellione, iis profligatis ac debellatis.
Constitutionem edidit Justinianus, quse est No-
vella 129 , qua Samaritarum Synagogae claudi ju-
bentur, iique πάσης τής πολιτείοις άπολαύεσθαι in-
terdicuntur, id est tum civilis, tum militaris: cujus
Constitutionis meminit etiam Cyrillus Scythopoli-
tanus in Vita S. Sabae, cap. 71. Vide leg. 12 et 17
Cod. de liaeretic. et Manich., et quae ad illas com-
mentatur Franc. PItheeus.
(45) ΑιχοΛόγονς. Quid διχολόγων voce intelli^at
auctor Chronici, baud facile est assequi : si eiiiin
advocati aeu patroni, quae vis est vocabuli , ii non
judicant : si judices intelligunlur, quos Theodori-
cus sub flnem edicti sui cognitores el jura dictantes
vocat, numerus videtur obsistere , tametsi ii satis
indicantur voce χαθίσαντες * nam judices sedent,
11 1 est in leg. 3 Cod. Ubi Senator ; advocati vero
stant, ut est in leg. 7 Cod. De postulando. Verum
numerus non obstat quin judices intelliai possint :
nam, ut loquitur Valentinianus in Novella de con-
firmandis iis, etc. : Notum est post fatalem hostium
ruinam j qua Italia laboravit, in quibusdam regioni-
bus et causidicos et judices defuisse , ac gnaros juris
et legum aut raro aut minime repertos, adeo ut (sub-
dit idem Augustus) in diversis provinciis advocati va-
rias curias derelinquerent, dum certatim ad privile-
gia causidicis illustris preetorianae sedis atque Urbana
delata festinarent : et cum meliores natalibus suis
effici vellent, non curarent urbes proprias spoliatas
ministeriis et officiis debitis interire. IJude cum mos
esset ut quaeque pars sibi advocatos plures advo-
caret, ut docet 1. pen. Cod. Depostul, et adsummtim
tres, postmodum cautum est ut cuique parti duo
suflicereiit, alter pro oratore, alter pro jurisconsul-
to, itu ut δίκη ύπερτίθεσθαι ideo non debuerit,
quod minor repertus esset advocatorum numerus.
ne provinciales tenues homines defensionis inopia ad
requirenda auditoria sumptuosa venire cogerentur,
ut loquitur idem Valentinianus. Vide Cujae, lib. xii;,
observ. 2. Caeteruiu Theodorici justitiam, et in gu-
bernanda republica disciplinam et severitatem com
iiiendat pi*ae caeleris Procopius, lib. i Golth., cap. 1,
cujus haec sunt : Δικαιοσύνης τε ύπερ^υώς έτεεμε-
λήσατο, καΐ τούς νόμους έν τφ βεβαίφ διεσώσατο *
sed el anonyrous Valesianus.
(4h) κηρούς. Cum cereis igitur accensis
Theodoricum convenit senatrix illa, quo ampliorem
regi honorem exhiberet. Ejusmodi autem cereis, vel
etiam taedis accensis pradatis processisse imperato-
res testatur in primis Herodianus, pag. 26, 34, 44,
84, 145 et 153 edit. Ilenrici Stepb. ann, mdlxxxi,
quos quidem cereos πυρδς dunlaxat nomine donat,
quod recte Lipsius in Excursib. ad Tacitum ad ce-
reos et taedas traduxit : quomodo Gallienum inter
togatos patres et equestrem ordinem, albatos milites,
et omni populo praeunte, servis etiam prope omnium,
et mulieribus , cum cereis et facibus et lampadibus
pracedentibus Capitolium petiisse scribit Trebellius
Pollio, lias λααπάδας βασιλικάς vocat scriptor in
Juliano , ubi de ejus nece. Hinc in Notitia Imperii
summis dignitatibus cereos intercarum insignia re-
ferri advertimus, quod cum iis in provinciis proce-
derent et exciperentur : de quo more egimus in
utroque Glossario , ubi de Lampadariis et Dibain-
bulo egimus. Petrus Siculus in ilist, Manicheeorum :
Ασμένως παρά τών έν αύτή (κώμη) χατοιχούντων
άπεοέχθη * πάντες γάρ λαμπάδας άνάψαντες έν αε-
γάλη τιμή αύτύν ύποδέχονται. Vide praeterea hoc
Cbrbnicou paschale, sub annum Ghr. cccxxx, coxv,
et annum vii Focae; Theophanem, ann. xviii Hera-
cUi, Passionem S. Savini episcoj^i et martyris,
n. 5, etc. Atqiie inde origo cereorum in ecclesiis
Christianorum petenda.
VARliE LECTIONES.
·* Σαμαρίτην PV. ·· θεοδωρίχω P. * Φίρμου Malalas, pag. 384. ■ τών. αύτών P. · κα\ διά τής μετ'
αυτής (vel poiius αυτήν) sumpsi ab Malala. * άπηλλάξαντες P. · Ούβεναλία V. · εύλυτρώθη P,
m CHRONICON
έγένετο φόβο;. Ka\ έποΣηαε διάταξιν (47) ιτερ\ έκά-
στου νόμου. Κα\ έξελθών άπό Τώμης ’ οΓχησεν τήν
Τάβενναν· (48), πόλιν παραθαλασσίαν* (49),
θανάτου αύτου. ΚοΙ μετά θάνατον αύτου έγένετο (^ήξ
’Ρώμης ό έκ γένους αύτου Άταλλάριχος (50).Ήν δέ
Άρειανδς τφ δόγματά, δ έστιν Έξωχιονίτης.
^vδ, θ'. iS'. ύπ. Λογγίνου χα\ Δεχίου (51).
Ίνδ. C. ιγ*. ύπ. Βοηθίου (52) μόνου.
Τούτω τω έτει έπαΟεν άπδ θεομι^ν^ας σεισμού (53)
Κωνσταντινούπολις 328 τδ. δεύτερον αύτής πάθος
μηνί Γορπιαίφ Σεπτρμβρίφ χ-' έπ\ όλίγον διάστημα
Ιϋΐς του Ταύρου (54).
TtC ΌΛνμπιάς.
Ίνδ. ια'. ιδ'. ύπ. Δυναμίου καΐ Σιφιδίου (55).
Ίνδ. tp'. ιε'. ύπ. Εύσεβίου (56) xa\ Προβινου.
Ίνδ. ιγ'. ις*. ύπ. Λογγ{νου τδ β' (57) χαΐ Φαύστου
τ6 Ρ'.
Αέγει δτι Ζήνων ό βασιλεύς έρωτήσας Μαυρια-
ν^ν (£8) τδν σοφώτατον χόμητα, δστις χα\ πολλά αύ-
τψ προέλεγεν (ήν γάρ μυστικά τινα ε!δώς ό αύτδς
Μαοριανδς), τίς μετ’ αύτδν Ζήνωνα βασιλεύει, κα\
Εμαθε V παρ’ αύτου δτι τήν βασιλείαν αύτου κα\ τήν
γυναίκα αύτου “ διαδέχεται τις άπδ σιλεντιαρίων.
Κα\ ταυτα άχούσας ό βασιλεύς Ζήνων συνέσχεν τδν
PASCHALE. 846
Α. C. [01. Iph.)
‘ utriusquc parlis judices securi percussit ,
ex quo ingens in alios ortus est terror.
Rex postmodum decreto de singulis legi-
bus edito, urbe digressus, Ravennam ma-
ritimam civitatem concessit, ubi usque
ad vike exitum Imbitavit. Post Theodori-
chi mortem, ex illius stirpe Romae re-
gnavit Atallarichus. Fuit autem ille ex
bxresi Ariana, id est Exocionita.
486. XII. Ind. ix. Longino ei Deeio
coss. 2.
487. xin. Ind. x. Boethio solo cos. 3.
Hoc ipso anno , Constantinopolis alle-
ram a terrae motu cladem ex divina ira
^ passa est mense Gorpiaeo, xxvi Septem-
bris, in brevi spatio, usque ad Taurum.
CCCXVI! Olympias,
488. XIV. Ind. -xi. Dynamio et Sifidio
coss. 4.
489. XV. Ind. xii. Eusebio et Probino
coss. L 3t7·
* 490. XVI. Ind. xiii. Longino II, et Fau-
sto 11 coss. 2.
Cum rogassel imperator Zeno Mauria-
num comitem, virum doctissimum, qui
multa illi hactenus praedixerat (is enim
arcana quaedam noverat), quis post se im-
peraret, ex eo didicit fore ut illius impe-
rium et uxorem exciperet quidam exsi-
* lentiario. Quibus intellectis , Pelagium
DUCANGIl NOT.E.
(47) Kal kxolr\C6 διάταζιν, etc. Hoc est prius-
quam Roma excederet, et Ravennam se conferret,
ubi vitas reliquum exegit. Eas leges promulgavit
edicti titulo, quae editae habentur in Cod. legum an-
tiquarum , et cum Senatoris seu Cassiodori Episto-
lis : nam aliae sunt leges Theodoricianae, de quibus
Savaro et Sirmondus ad lib. ii Sidonii , Epist. 2.
Falsum ergo quod ait Procopius , nullas edidisse
leges Theodoricum.
{A%yPd6airrctr, Sigonius, De Imp, Occid, lib. vi ;
Rubeus, lib. III Hisi, Ravennat.
(49) ΠόΛιν χοφαθαΛάσσίοτ, Zosimus, lib. v De
Ravenna : ’Ρήνη χληθείσα, διά τδ πανταχόθεν Οδατι
περιβόείσθαι. Contra Procopius, lib. ι Gotlhic,,
cap. i : 'Ραβέννα γάρ αύτή έν πεδίω μδν χείται
ύτετίφ, δυοίν σταδίοιν διειργομένη μέτρω, τδ μή
έπιθαλάσσιος είναι. Sed notus Ravennae situs ho-
diernus.
(50) "ΑτταΛάριχος. Ex Amalasuentha Alia Theo-
dorici nepos. Procop. eod. lib. cap. 4; Jornand.
cap. .59, etc.
(51) Aorrlrov xal Aexlov. Marcelliniis, Longino
solo eos. Ita etiam Victor Tuniiun. Decio, Victo-
rius : Deeio et Longino, Marius Aventic. et Senator.
(52) ΒοηθεΙου, Qui in Fastis Boetius sine aspira-
tione scribitur. Ita porro boc nomen effertur an. iv
Justini. Tres autem Boetii nomine coss. occurrunt
in Fastis : ac primus quidem hoc anno : alter an. nx.
Boetius scilicet ille orator et philosophus, cujus
nomen cum aspiratione pariter scribitur in illins
operibus editis, et lib. ii Eptgrammatum veter, Pi-
thoei :
Tu pater et patrice lumen , Severine Boethi,
Tertius denique cos. fuit cum Symmacho an. dxxii
ambo Boetii philosophi filii , ut observatum a Sir-
roondo ad Ennodii epist. 1 , lib. viii. Βοήθου viri
consularis meminit Galenus, lib. de scriptis suis.
(53) Σεισμού, Is videtur terrse motus qui Con-
stantinopoli contigit anno iv Zenonis , de quo
Theopban. et Cedren.
(54) Ταύρου, Constantinopolit, Christ, lib. il ,
secl. 24, n. 7.
(55) Σιριδίον. Siphidius etiam appellatur in epi-
stola 7 Felicis pap» 111.
(56) Evoe€lov, Addit llolsten. μόνου, et reliqua
delet.
^ (57) Φαύστου τό fi. Addit idem Holsten. μόνου,
FI, Faustum Juniorem dictum observat Sirmondus
ad Ennodii lib. i, epist. 3. Vide subscriptionem
epistolae 5 Gelasii papx I, et notas Binii et Labbei.
(58) Mavpiardr. Gedrenus, Μαριανόν Symeou
Logotheta in Chronico ms. Μαρχιανδν vocant.
V.AP.liE LECTIONES.
’ άπδ 'Ρώμης om. P.
θείου P. αύτού ora. P.
* 'Γάβαινναν P, 'Ράβαιναν V. · παραθαλάσσιον P. Βοηθε»το'>
81'
CnRONlCON PASCHALE. 848
[01. Iph.
|ntri« ‘iuin oomprohrn.lit, qui silenliarimii
cl inde ad patricii pervenerat di-
^niiatcm, virum sapientem, bonisque il-
li iis publicatis, jussit custodiri ; quem
deinde excubitores, ipsius Zenonis impe-
ratoris jussu, laqueo suffocarunt. Quod
Arcadius prxfeclus praetorio accipiens,
Zenonem imperatorem conviciis est in-
scclatus, quod Pelagium patricium inter-
fecisset. Zeno, perlata ad se Arcadii crimi-
natione, jussit, simul ac palatium ingre-
deretur, occidi. Praefectus vero praetorio
Arcadius cum id rcscissct, seque ab im-
peratore accersiri videret, versus Magnam
Ecclesiam transiens, simulavit se velle
precari, et exscenso curru, ingressus est
Magnam Ecclesiam (^onstantinopoleos, ibi-
(|ue intus moratus, ab acerba morte libe-
ratus est .
491. XVII. Ind. xiv. Olybrio solo cos. 3.
CCCXVni Olympias.
iloe anno, mense Xanthico, sive Aprili,
Zeno sanguinis fluxu correptus diem suum
obiit, annos natus i.xv, dies ix.
Imperavit \l\ Anastasius Dicorns, ex
Novse Epiri provincia oriundus, ex-silen-
tiario, Olybrio Areobindi filio consule, co-
ronatus est mense Xanthico, seu Aprili, fe-
ria V majoris hebdomadae, indictione xiv,
anno secundum Antiochiae magnae aeram
Dxxxvn , duxitque dominam Ariadnen
A
πατρίχ'ον Πελάγιον τ^ν σιλεντιαρίων πληρώ-
σαντα χα\ έλθ4ντα εις την του πατρικίου άξίαν, Αν-
δρα 9οφ4ν (59). Κα\ δημεύοας αύτλν έχέλευαεν φυ-
λάττεσΟαι. *Όντ:να οΕ φυλάσσοντες έξκουβίτωρες Ι-
πνιξανάγχδνη (60) κατά κέλευσιντοΰ βασιλέως Ζήνω-
νος. ΚαΙ άκούσας 6 *· έπαρχος τών πραιτωρίων Άρ-
κάδιος έλοιδ<!ρησε τδν βασιλέα Ζήνωνα διΑ τδν πατρί-
κιον Πελάγιον, δτι έφονεύθη. Κα\ είσήλθεν ε:ς τά^
άκοάς Ζήνωνος τοΟ βασιλέως, καΐ έκέλευσεν εΙοερχό·
μενον αύτδν Άρκάδιον είς τδ ΤΜίλάτιον σς;αγήναι.Ό
δέ έπαρχος τών πραιτωρίων *Αρκάδιος μαΟών τοΟτο,
κα\ δτι μετεστάλη·* άττδ του βασιλέως, ώς ττορήρ-
χετο διά τής Μεγάλης έκκλησίας, ΙποΕησε^# έαυτον
βουλδμενον εΟςασθαι, κα\ κατελΟών έκ του όχήματος
Β είσήλθεν είς τήν Μεγάλην έκκλησίαν Κωνσταντινου-
πόλεως, καΐ ε^βν^Οη** πικρού
θανάτου.
’ίνδ. ιδ*. ιζ'. ύπ. ’ϋλυβρίου μδνου (61).
ηη' Ό.Ινμ^ίίάς.
Τούτω τώ Ιτει μηνιΞανθιχφ τψ κα\Άπριλ:η> δυσ-
εντερία ληφΟε\ς Ζήνων τελευτή, ών έτών ξε' κα\ ήμε-
ρων έννέα.
'Ρωμαίων με' έβασίλευσεν Αναστάσιος ό Δίκορος,
6 έχ τής νέας Ηπείρου (6i) έπαρχίας. άπδ σιλεντια-
ρίων , έπ\ τής ύπατείας Όλυβριου υίοΰ *Αρεοβίν-
δου *· (63), στεφθείς μηνι Ξανθιχώ τψ καΙ Άπριλίω
τή ε' τής μεγάλης έβδομάδος (64), Ινδικτιώνος ιδ',
C έτους χρηματίζοντος κατά Άντιδχειαν τήν μιγάλην
ζλ' κα\ φ' (65). Κα\ έγημε τήν δέσποιναν τήν
DUC.VKGII NOTiE.
(39) Άνδρα σοφόγ. Pelagii praeclaras animi do-
tes multis prosequantur Cedrenus anno xvii, et
Zonaras. Illius etiam meminit Malcbus in ByzamiiSy
pag. 86 edit. Reg.
(30) *Επηζαγ Marcellinus : Zeno Pe·
tngii qulam in insula^ quee Panormum dicitur^ laqueo
ΏΙ priBccpit. Theophanes anno xvii ait Zenonem
0 comitiali correptum , Pelagii contra fas in-
terlecti nomen assiduo repetentem, exstinctum
luisse.
(61) 'OJvtpiov μόνον. Hic consulatus ita signa-
tur in veteri charta Veneia, apud V. C. Joan. Ma-
billonium in Iiinere Italico, pag. 201. P. C. Flavii
Fausti Junioris V. C.
(62) Εκ της νέας ΈπεΙρον. Ex urbe Epidamno,
quae nmie Dyrrachium dicitur, inquit Evagrius,
lib. III, cap. 29.
(63) YloD Άρεοβίνδον. Vide stemma Asparis in
Famil. Byzant.
(6*4) T(i της μεγά,Ιης έβδομάδος. χι Aprilis :
nam hoc anno Pascha incidit in xiv ejusd. mensis.
(65) Κατά ’Αντίίίχειαν Ct' καί Ita hoc loco,
ut et anno xi Anaslasii, et ix Justini Thracis, An-
tiochenorum χρηματισμους, seu annos, ordine in
speciem retrogrado, litteris numeralibus describit
auctor Chronici, quomodo ii, Asiani e^ Syroina-
cedones annos suos putare solebant. Neque enim
id librariorum incuria factum, quod existimavit lia-
deriis, cum non aliter exarati legantur in Nummis
regum Syriae haud ita pridem publicatis, et in Num-
mis Tripolilarum, Aradiorum, Sidoniorum, Phila-
delphiensium, Amisenorum, Laodicenorum, atque
ipsorum Antiochenorum , quos illustravit vir d<»-
ciissimus Joan. HarduinuS, in quibus minores nu-
meri majoribus semper pneponuntiir, quomodo
hos describere solel>ant, cum ii integre exararen-
tur. Verbi gratia, in Historia secundas inventionis
rapitis S. Joannis Rapt. a nobis olim edita : Ιτους
τρίτου έξηκοστοΰ έπτακοσιοστοΰ, Syroniacedonum
scilicet. Neque aliter habentur apud Evagrium,
lib. III, cap. 29; lib.iv, cap. 9, et alibi non semel, Cy-
rillum Si yihopolitanum in Vita S. Eutliymii,etin ViU
S. Sabae, locis descriptis in nostra Praefal. n. i9; et
alios. Nec id peculiare forte Asianis fuerit, cum apud
Athenaeum, lib. vi, xi et xii, Theopompi, Phylarchi,
Agalharchidis et Posidonii libri praeeunte majorem
minore numero laudentur : ut exempli gratia, lib. vi :
Κτησικλής έν τρίτη Χρονικών καΐ δεκάτη πρδς έχα-
τδν. Atque ut Gneci in numeris qui decimum usque
ad vicesimum excedunt, semper minorem praepo-
nunt, in iis exarandis cum litteris nuiiieraiibus idem
observabant, ut in Canone paschali Hippolyti τεσ-
VARIiE LECTIONES.
*■ 6 om. P. *· δτε μετεσλάτει V. Post έαυτδν Vaddit τδν pene evanidum. *· έρύσΟη PV. 'Apio-
είνδου IV. Ca'. 6'^' cum Malala. pag. 591,5. Clintonus, Fast., vol. II, pag. 567.
8W CHRONICON PASCHALE. 8ΣΛ
A. C. [01. l,*)!!.]
Άριάβνην, τήν Ζήνωνος τοϋ πρδ αύτοΰ βασιλέως Α Aogastam , Zenonis decessoris uxorem,
γενομίνην γαμετήν*·. Έβασίλευσεν δέ*· ό αύτδς Imperavit Anastasius annos, χχνιι. Colli-
Άναστάοιος έτη κζ'. *Ομοϋ ,ς-χζ^. guntur anni vi. uxivii.
329 Ίνδ, ιε'. α'. ύπ. 'Αναστασίου Αύγουστου χα 492. (Α. a M.C. 6000.) ι. Ind. χν. Anasla-
Τούφου. sio Augusto et Rufo coss. 4.
^Ινδ. α*. β'. ύπ. Εύσεβίου τδ β' χα\ Άλβίνου (66), 493. ιι. Ind. ι. Cusebio 11 et Albino
eoss. 1. 318.
Ίνδ. β'. γ*· ύ::. Άστεμίου (67) χα\ Πραισςδίου. 494. πι. Ind. ιι. Asterio et Praesidio
coss. 2.
Ίνδ. γ*. δ', ύπ. Βεάτωρος·^ (68) μδνου. 495. ιν. Ind. ιιι. Venatore solo cos. 5.
τιΘ^ *ΟΛνμπιάς. CCCXIX Olympias,
Ίνδ. δ', ε'. ύπ. Παύλου μδνου (69). . 496. ν. Ind. ιν. Paulo solo cos. 4.
Ίνδ. ε'. ς^. ύπ. 'Αναστασίου Αύγουστου τδ β' μύ- 497. νι. Ind. ν. Anastasio Augusto Π
νου. solo COS. ί. 319.
Ίνδ. ς\ f'. ύπ. Ίωάννου Σχυθοπολίτου (70) χα\ ^ 498. νιι. Ind. νι. Joanne Scylbopolita
Παυλίνου. et Paulino coss. 2.
Έπ\ τούτων των ύπάτων Ιππικού άγομένου (71) His coss. dum agerentur circenses ludi. roga-
παρεχάλουν ol του μέρους των Πρασίνων τδν βασιλέα runt imperatorem Anastasium qui erant ex factione
'Αναστάσιον άτΐολυθήναί τινας συσχεθέντας άπδ του Prasinorum . uti vinculis solverentur qui ob jactos
έττάρχου της πύλεως λιθοβόλους*^ (72). Κα\ ού παρ- lapides, in carcerem missi fuerant a prai.ecto urbi,
εκλήθη άπδ του δήμου δ αύτδς Αναστάσιος, άλλά Verum id non modo impetrarunt ab Anastasio ,
άγαναχτήσας έχέλβυσεν άρμα (75) κατ' αύτών έζελ- sed et irritatus ille viros armatos accersiri jussit »
θεΐν··, xa\ έγένετο άταξία μεγάλη, xal χατήλΟαν·· unde ingens tumultus coortus est, factionibus
ol δήμοι χατά των έξχουβιτώρων. Κα\ έλΟδντες έπν adversus excubitores insurgentibus. Cumque ad
%h κάθισμα έ(&βιψαν λίθους κατά τού βασιλέως Άνα- circi tribunal pervenissent, conjecere saxa in Ipsunv.
DUCANGII mTJE.
σαρέσxαtδεxάtη per ΔΙ. exprimitur, ut observatum C τωρβς* hoc enim anno Viator cos. fuit. Pcrpcr.ini
a Scaligero, iib. vii De emendat, temp.^ pag. 724. Victorem praeferre epistolam 13 Celasii papa; II ,
Neque aliter interdum Latini. Sueton. de Julio Cae- alii adnolarunt.
sare : Periit v et L wtatis anno. De Octavio : Obiit (69) ΠαύΛου μόνου. Hic consulatus in Actis epi-
Lxx et VI (Statis anno, diebus y et xxx minus. Sic scoporum Cenomanensium . cap. 2, in Turibio sic
alii : qnandoqiie tamen scriptores noii semper hac consignatur : P, C, Viatoris II V, C,
Asianorum annos putandi ratione utebantur, ut (70) ΣκυθοποΛίτον, Fasti omnes Scytham syp-
patel tum ex Nummo Antiochi regis Syriae apud pellant, ut et Evagrius, lib. iii , cap. 55, et Thoo-
V. C. Vaillantiura, pag. 150. et aliquot locis hujus phanes anno ii et v Anastasii, et i Justiniani : quo
Chronici ; et ex Joannis Malelse loco allato ab foco Joannis Scythae lilium Riifinuin nominat, Joan-
Ilenr. Dodwello in Dissert. de pontil. Roman. suc- nis patrem, quem άπδ ύπάτων vocat, cum forte
cessione, cap. 1, § 1. Cieterum Petavius, lib. x De qui deinceps solus consulatum gessit anno xi Justi-
doctr, iemp,, cap. 62, pag. 266. Scriptorem biennio niani. Istius postremi Joannis Uiiliui lilii meminit
minos liic dicere observat, quoad Antiochenorum Procopius, lib. ii Persie., cap. 7, nulla tum digni·
airarn. quod vel ex unico Evagrii loco patet, lib. ii, tate donati.
cap. 12, ubi secundum annum Leonis sub mensem (71) Ί,^:τικοϋ άγομένον. Istius incendii et sc-
Sepiembrem in annum xrvd Antiochenae dvi conji- ditionis meminit etiam Cyrillus Scythopolitanus in
cit, qui in annum Christi vulgarem cdlvui incidit, Vita S. Sab«, cap. 54.
a qijo ad mensem Aprilem anni cdxci, quo Ana- (72) ΑιθοβόΛονς, Id crebrius accidisse in cir-
stasius dictus est imperator, intersunt anni xxxiii, censibus istis tumultibus docent scriptores , ut se
initio ducto a mense Octobri, quo, ut is censet, ^invicem lapidibus impeterent: quemadmodum in
exordium init uera Antiochena. Alias porro initi ab illa seditione quae sub iiid. ix , eodem iinpcranto
Anastasio imperii, ad Zenonis obitum ex Eustathio Anastasio, contigit, in qua, ut ait Marceliimis, plus
Svro historico epochas profert idem Evagrius, quam tria millia civium saxis gtudiisque ac com-
lib. III, cap.^ 29. pressionibus perierunt. Similem ad ind. v Paulo et
(66) Καί 'ΑΛβίνου, IliBC delet Holslen. et legit Musciano coss. refert, ia qua jactis pluvia! instar
μύνου. At epistola 7 Gelasii 1 pap;e data dicitur lapidibus. Celerem et Patricium senatores ad so
KaL Nov, Albino V, C, cos, supplicandi vel satisfaciendi gratia missos repulc-
(67} AcTsplov^ etc. Is Asturius dicitur in runt. Adde Theophanem , anno xxxv Jiisliniani, ac
eburneo codice Evangeliorum apud liCodicos, nt notata ad annum ix Justini Senioris, et Bullin^e-
observatuin a Sinnoiido ad Ennodii lib. i, epist. 29. ruin, de circo, cap. 40.
Verum nescio cur hsecce deleat llolstonius, ponat- (75; "Λ/?/ια. Ilolstcnius legil αύτύν. Malim άρμά-
que άνύπατα. τους.
(68) Βενάζ(ύρος. Rectius cdilio Scaligeri, Β·ά-
VAULE LECTIONES.
γαμέτην om.P. cz om. P. Πενάτωρος P. λιΟοβόλους in margine V ab alia mauu
videtur. Conf. Malalas, pag. 59 L ·- ελΟειν P.‘ ” /ατήλΟον P.
851 CHRONICON
imperatorem Anastasium : in ((uibus Maurus qui-
dam in imperatorem lapidem emisit. Quem impe-
rator declinavit, fuga elapsus, ne interflcerelur.
Excubitores, spectata Mauri audacia, impetu in
illum faeto, membratira eum conciderunt, atque
ita ille animam efflavit. Populus vero in arctum
redactus , ignem in Clialcen Hippodromi sic appel-
latam immisit, ex quo circi ambitus universus
usque ad imperatorium tribunal conflagravit. Sed
et publica porticus usque ad Hexabippium, et
usque ad forum Constantini omnino exusta pro-
cubuit. Verum caedibus ubique factis, niultisque
comprehensis et punitis, tumultus conquievit,
creato pra:fecto urbi Platone.
Imperator Anastasiiis, post relatas de Persis
victorias,. Doras muris cinxit, oppidum in Meso-
potamia amplum omnino et munitum, m confinio
Romanorum et Persarum situm : in eoque con-
didit balnea publica duo, ecclesias, porticus, hor-
rea ad condendum frumentum , et cisternas aqua-
rum. Ideo porro oppidum istud Doras ab Alexandro
Blacedone appellatum fertur, quod eo in loco Da-
rium Persarum regem dorati, seu basta percus-
serit : unde hodieque id nominis oblinet.
A. C. [01. Iph.]
400. vni. InJ. vii. Joanne Gibbo solo
cos. 5.
PASCHALE. m
i στασίου, έν οίς εις Μαύρος Ιπάνω του ^ασι-
λέως 'Αναστασίου. Κα\ έξέφυγεν ό βασιλεύς τδν λί-
θον, έπε\ έφονεύετο. Κα\ θεασάμενοι οΐ έςχουβίτω-
ρες*^ τήν του αύτοΰ Μαύρου τύλμοεν, ώρμησαν κατ'
αυτού, χα\ Εκοψαν αύτ^ν κατά μέλος, και ούτω την
ψυχήν άπέβωκεν. Ό δέ δήμος στενωΟε\ς Ιβαλεν πυρ
έν τή λεγομένη Χαλχή τού 'Ιππικού (74)· κο\ 6 πε-
ρίβολος δλος έκαύθη έως τού βασιλικού καθίσματος.
ΚαΙ ό δημόσιος Εμβολος (75) Εως τού Έξαιππίου (7G)
κα\ Εως τού φόρου Κωνσταντίνου (77) δλως χαυθε\ς
κατηνέχΟη· διακοπών πανταχού γενομένων, χα\ πολ-
λών συσχεθέντων χα\ τιμωρηθέντων γέγονεν ήσυχία,
προαχθέντος έπάτρχου πόλεως Πλάτωνος (78).
Λέγει ·· οτ» ό βασιλεύς (79) Αναστάσιος, μετά τδ
ί περιγενέσθαι (80) αύτδν τού 'Περσικού πολέμου,
έτείχισεν τδ Δόρας, χωρίον·· δντα (81) της Μεσοπο-
ταμίας μέγα πάνυ χολ όχυρδν, κείμενον μέσον τών
όρων 'Ρωμαίων καΐ Περσών. Και έποίησεν έν αύτφ
δημόσια λούτρα β' χα\ έκκλησίας (82) κα\ έμβόλους
χα\ όρια (83) είς άπόθετα σίτου χα\ κιστέρνας ύδά-
των. Τδ δέ αύτδ χωρίον διά τούτο λέγεται κληθή-
ναι Δόρας ύπδ 'Αλεξάνδρου Μακεδόνος, διότι ΔαρεΙον
τδν βασιλέα Περσών ό αύτδς 'Αλέξανδρος έκεΐ βόρατι
Ικρουσεν, δΟεν και τδ όνομα Εχει μέχρι νύν.
Ίνδ. f . η', ύπ. ’ϊωάννου Κυρτού (84) μόνου.
DLCANGH NOTiE.
(74) ΧάΛχχ^ τον *Ιπαικον, Constanlinop. Chri$t, {
Tib. II, sect. 4, η. 2.
(75) 'Ο δτ^ιόσιος έμϋοΛος. Ibid. lib. π, sect. δ,
η. 2.
(76) "Εξαΐ:ΐΛΐον, Ibid. Hb. π, sect. 16, η. 46.
(77) Φόρου KuircvarTlrov, Ibid. lib. ι, sect. 24,
η.^ 1, 2, etc.
(78) ΠΛάτωνος» Cujus meminit Marcellinus co-
mes sub consulatum Pauli et Musciani , et Victor
Tunnun. anno seq. Nam alius fuit Plato eunucbns,
lini temporibus Basilisci crematus fuit, de quo Sui-
das in Προκόπιος , et Codinus in Orig. Coiutanti~
HopoL
(79) Μετά tb περιγετίσθαι. Atqui Persicum bel-
lum ad indictiones duntaxat x, xi et xii , revocat
Marcellinus : Theophanes vero et Cedrenus ad anu.
xjii, XIV et XV Anastasii. Proinde luec referenda ad
annum ejusdem Augusti xvii, quomodo referunt ii-
dem Theophanes et Cedrenus.
(80) "Ori <5 βασιΜνς, Vox δτι praefixa huic pe-
riochae, satis indicat haec exscripta fuisse ex qua-
dam collectione historica. Vide Gloss. med. Graecit.
in oTi.
(81) Tb Δώρας χωρίοτ 5>*ra. God. Vatie, τδ Δω-
ρεχώριον. Edit. Scaligeri, τδ Δωραχώ όντα. Sed leg.
τδ χωρίον όν, ubi χωρίον idern valet quod victis^ op·
pidunij κ όμη, iiti Daras appellatur a Procopio, lib.
11 De (cdif, Jmlin. cap. 1, siquidem antea oppidum
vel vicus erat, tametsi scribat Kvagrius, έξ άγρού
πόλιν factam. Idem Procopius, lib. i Pmic. cap. tO,
de Aiiasiasio : ΙΙόλιν έδείματο έν χωρίω Δάρας,
έτχυράν τε ύπερφυώς, κα'ι λόγου άξίαν, αυτού βα-
σιλέως έπώνυμον. Dicta enim Άναστασιούπολις , ut
est apud Cedrenum. Hinc Φρούριον 'Αναστασίου πό-
λεως Stepliano seu Hermolao nuncupatur. Evagrius,
lib. III, cap. 37, ubi haic refert, χο^ρίου pariter v^
utitur : Δάρας χωρίον τής Μέσης των ποταμών,
lirbis situm et aedificia pluribus describit variis locis
Procopius, ac prjescrlim lib. ii De wdific. Jua/tn.,
cap. 1, 2 et 3. Subdit porro Evagrius oppido nomen
inditum, διότι ΔαρεΙον αυτόθι κατηγωνίσατο παντά-
πασιν 'Αλέξανδρος ό Μακεδων ό Φιλίππου. At cum
Δώρας semel ac iterum habeat hoc loco auctor Chro-
nici, videtur existimasse vico nomen inditum, non
ab ipso Dario eo in loco deleto, sed ab hasta, quam
δόρυ Graeci vocant, qua Darius ab Alexandro per-
cussus est, tametsi Δάρης reponendo sensus maneat
integer. Addunt Theophanes et Cedrenus oppido
jus civitatis dedisse Anastasium, quod postea a Sa-
racenis Ταυρές appellatum invenio in coil. Reg.
2202, fol. 99 v., et in Excerptis geographicis Vul-
^ canii.
(82) *ΕκκΛησΙας, Ex quibus memoratur a Pro-
copio d. cap. 42, ecclesia S. Bartliotom.eo apostolo
sacra, ejusdem urbis jam olim peculiari Patrono, ut
est apud Theodorum Lectorem , ecl. 2. Palatii Da-
rensis meminit idem Procopius, lib. i Perite, cap.
ult.
(83) Kal όρια. Publica scilicet horrea et militaria,
quae Condita Latini vocabant , iii quibus έπέτειοι
τροφαλ άποτίΟενται, ut de horreis Darensibus et
Nisibenis loquitur idem Procopius, lib. ii Penic,
cap. 19. Vide Condita in Gloss. med. Latiiiil. ^
(84) 'liodrrov τον Κυρτού. Holstenius legit Ίωάν-
V.AULE LECTIONES.
έκσκνυβίτο)ρες V. ·* Omi.^^so λέγει P Πλάτωνος λαχς ..... ** ΛΜοεχωρίον V, ον τδ Δωρεκψ m. R,
qu 'TUjn prius ad όντα pertinet, Δώρας χωρίον PU, ut infra. κα'ι τδ δέ i*.
8f:5
CHRONICOH PASCHALE.
856
A.C. , [01 <ph.] A
tuni. demum Anastasius imperator iti
circi tribunal ascendit absque diademate.
Uuo cognito, populus omnis in circum
pariter ascendit : atque is habita oratione
universam multitudinem sibi concilia-
vil.
Iloc anno, lon^^us murus, Aiiaslasia·
cus appellatus, conditus est.
515. xxii. Inil. vi. Clemcnlino ei Probo
cois. 1.323.
51 i. x\u\, Ind. vn. Senatore solo cos. i
olo. XXIV. Ind. viii. Anthemio et Floren-
lio coss. 3.
516. XXV. Ind. ix. Petro solo cos. 4.
517. XXVI. Ind, x. Anastasio et Agapeto ®
coss. 1. 32i·
518. xxvii. Ind. xi. Magno solo cos. 2.
Hoc consule, vidit Anastasius imperator per vi-
sum, virum quemdam plena setale, candida indu-
tum veste, e regione stantem, ac codicem scriptum
ferentem, qui evolutis quinque ejusdem codicis pa-
^;ellis, imperatoris lecto nomine , dixit : c Vide,
«cce propter tuam inexplebilem avaritiam deleo
XIV annos. > Et suomet digito delevit. Imperator
Anastasius experrefactus, ac viso perculsus. Aman-
tium cubicularium et praepositum accersivit, som-
niuroque suum illi exposuit. Tum Amantius : c JE·
.ternum, iOquit, vivas, imperator : ego quoque hac
eadem nocte haec vidi : dum coram vestra majestate q
consisterem, pone me porcus ingens venit, *qui
chlamydis meae ora rostro apprehensa , hacque
χάθισματου Τππικουίίχα διαδήματος. Κα\ τούτο
γνοϊις ό π3ς δήμο; άνήλθεν βΙς τδ Ίππικδν, καΐ διά
ττροσφωνήσεω; αύτου (90) μετβχειρίαατο·· τδ πλήθος
τής πδλεως.
Τούτψ τφ ixsi έκτΙαΟη τδ μαχρδν τχϊχος^(9ΐ)νδ
λεγόμενον Άναατατιαχόν (92).
•‘Ίνδ. α'··. ιζΓ**· ύπ. Μάγνου μόνου.
Έπ\ τούτου του ύπάτου (93) είδεν ό βασιλεύς *Ανα·
άτάσιος Ιν όράματι δτι*^ Ιναντίον αύτοΰ άνήρ τις
τέλειος, εύσχήμων’*, βαοτάζων κώδικα γεγραμμέ-
νον, χα\ άναπτύξας φύλλα τού κωδικίου ** πέντε,
άναγνου; τδ τού βασιλέως όνομα εΤτεεν αύτψ * ιΤδε**,
διά τήν άπληστίαν σου άπαλείφω*^ ιδ*. ι Κα\ τψ
Ιδίω δακτύλφ άπήλειψεν ** (94). Κα\ διυπνισθείς κα\
καταββαγείς^* ό αύτδς βασιλεύς 'Αναστάσιος, προσ·
καλεσάμενος Άμάντιν (95) τδν κουβικουλάριον χα\
πραιπόσιτον εΤπεν αύτφ τήν τού δράματος δύναμιν.
*ϋστις Άμάντις είπεν αύτφ * c Είς τδν αιώνα ζήθι,
βασιλεύ (96) ' κάγώ γάρ έθεασάμην 331 'ή
νυκτ\ ότι ώς ίσταμαι έναντίον τού ύμετέρου κράτους,
όπισθέν μου έλθών χοΤρο; μέγας δραξάμενος τώ
DDCANGII NOTiE.
narratur. Marcellinus : Uos cives idem Anastasius
Caesar solitis perjuriis, simulatisque vocibus, sese
facturum cuncta promittens, tertio die quam in forum
advenerant, sine ullo rerum eHectu, ad sua fecit ha^
bttacula repedare.
(90) Λύτου καϊ, etc. Delevimus vocem και, ex
eod. Vatie.
(91) 'Maxpdr τείχος, xl ab Urbe lapide, quo ge-
mina junxit maris littora, ubi inter se bidui itinere
Iere distant, de <mo passim scriptores Byzantini ,
atque in primis Procopius, lib. iv De aedif. Justin., [
cap. 9; lib. vi Persic.,cup. 4; lib. iii ΓμοΙΙΗ., cap.40,
Suidas in v. Τείχος, Gyllius lib. i Descript. Constan-
tinopoL, cap. 21, etc. Exstitit praeterea murus alter
longus in Chersoneso Thracica, cujus meminit idem
Procopius, eodem lib. iv De cedif., cap. 10, utrius-
que vero Justinianus in Notitia subjecta Novellae 8,
ubi ut et Nov. xxvi vicarios duos iis praefuisse in-
dicat. Hoc autem anno ab auctore Chronici notato,
murum Anastasianum, nam et ita appellatur a Theo-
phane an. XXXI Justiniani, exstructura fuisse non
ansim asserere , cum hisce locis codex scripturis
liiiitiius sit, desintque x anni , nec annus quo fuit
conditus a scriptoribus exerle, ni fallor, nolotiir.
(92) \\rnczaciov. Is csl Anasla»iuo, cujus ex-
stant diptycha duo consularia, quae in aedibus sacris
cathedralibus Bituricensi et Leodiensi asservantur,
in quibus ejus nomina ita describuntur : f. a.vasta-
SIUS PAULUS PROBUS SABIMANUS POMPEIUS ANASTASIUS
VIR INL. COM. DOME8T. EQUIT. ET CONS. OROIN. AlitIS
porro is videtur ab Anastasio τού Ιίαμφίλου, qui dux
Palae.^tinae fuit, eodem Anastasio imperante, cujus
meminit Cyrillus Scylhopolitanus in Vita S. Salxe
cap. 56, quod vox Παμφίλου videtur suadere.
(93) *Ελϊ τούτου τού ύπάτου. Scalig. e»lit. έπ\
τούτων των ύπάτων. Certe Magno Florentium ο»!-
legam addunt Fasti. Similia porro de soiiiniu Ana-
sUsii et Anianlii narrat pariter Theophanes, anno
27.
(94) Αιά zl\y άπΛί\σίαν, Anastasii avaritiam at-
tigere Evagrius, lib. iii, cap. 42, et Theophanes an.
24.
(95) "Αμάντιογ. Amantium alium magistrum mi-
litum sub an. XXIX Justiniani memorat Nicephorus
Urunus in Vita S. Sjmeonis Styiit. n. 173.
(96) ΕΙς τύτ aUora (ηΟι, ρασιΛεύ. Haec omisit
Theophanes. Cacterum formula sat frequens in sa-
cris libris, ut Dan. vi , 7, 21, etc., quae occurrit
cti.mi in Martyrio SS. Anar^iviOruin.
VAKLE lectio; ES.
^ αυτού καΐ μ. R. ** Ante hiinc versum addit R : Ίνδ. a*, β'. γ', δ', c', r*. η', θ', ι'. ” σ', ta' Ρ·
ιζ'. κζ* Ρ. **δτι. Ιστη R. λευσχήμων PV. Corroxi ex .Malala, pag, 40S, 13. κω^ιχίου V, m. R.
χώδ'.κος P. είδε PV. *· άπολείφω P. *· άπέλειψεν P. χατα(^^δανίίς. Coiif. Cedreni, pag. 5(*2 D
με si; τήν γήν. χοίρος έλΟών P,
853 CHRONICON PASCHALE 86()
verum iis acceptis, pneloriani , plebsquc, postha- j
bito Theocrito, ipsum Justinum creavere impe-
ratorem. Postquam igitur imperator factus est,
illos tanqoaro tyrannos, quique imperio suo in-
sidias struerent , interfecit. Cxsi autem sunt intra
palatium.
Idem vero imperator Apionem patricium revo-
cavit, et Diogenianum ex-magistro militum, et
Philoxenum perinde ex-magistro militum, a de-
cessore, imperatore in exsilium missos. Ac Apio-
nem quidem praefectum praetorio : Diogenianum
vero ex-inagistro militum per Orientem , Philoxe-
num denique post aliquod tempus consulem
dixit.
Eodem anno, exortum est in iilterioribus Orien-
tis partibus astrum horrendum, quod cometam
viilgo vocant , radium inferius demittens. Id Po-
goniam esse quidam asserebant : unde ingens ho-
mines kivasil pavor. /
CCCAXV Olympiai.
A. C. [01. Iph.]
520. 11. Ind. xiii. Yilaliano et Rustico
coss. 4.
521. III. Ind. xiv. Justiniano ct Vale-
rio coss. 1.525.
522. IV. Ind. xv. Symmacho et Boe-
thio coss. 2.
Ifoc anno Tzathius , Zamnaxis Lazorum regis fi-
lius, simul ac obiit paler Zamnaxes, confeslim pro-
ibi (8) xa\ 6 δήμος λαβδντες ούχ *® ειλαντο •‘θεό-
χριτον ποιήσαι βασιλέα, άλλ’ έ ποίησαν τ5ν αύτδν
Ιουστίνον βασιλέα. Μετά ουν τ6 ·* βασιλεΟσαι αΰ-
ώς τυράννου; (9) χα\ βουληθέντας έπιβουλεύσαι
τή βασιλεΐ^ι αύτοΰ έφένευσεν αυτούς. Έσφάγησαν
Βϊ είς τδ παλάτιον Ισω.
'0 αύτδς βασιλεύς άνεχαλέσατο (10) τδν πα-
τρίχιον Άπιωνα κα\ Διογενιανδν άπ^ στρατηλατών
χα\ Φιλύξενον χαΐ αύτδν άπδ στρατηλατών, πεμφθέν·
τσς είς έξορίαν παρά τού πρδ αυτού βασιλέως. Κα\
έτΓοίησεν Άπίωνα (11) μεν έπαρχον πραιτωρίων,
Διογενιανδν δέ άπδ στρατηλατών (12) Ανατολής, χα\
Φιλόξενον (15) μετά χρόνον έποίησεν ύπατον.
Τώ αύτφ 5τει άνήλθεν εις πέραν ·* έν τή Ανατολή
‘ άστήρ (14) φοβερδς, όνόματι κομήτης, δς εΤχεν
άχτίνα πέμπουσαν έπ\ τδ κάτω, 33S δντινα έλε-
γόν τινες τυωγωνίαν είναι * χα\ έφοβούντο οΐ άν-
θρωποι.
τκβ' ·· ^ΟΛνμΛιάς
’Ινδ, ιγ'. β'. ύπ. Βιταλιανου ·· χα\ 'Ρουστι-
χίου (15).
Τνδ.. ιδ'. γ\ ύπ. Ιουστινιανού χαΐ ΟύαλερΙου.
Ίνδ. ιε\ δ^ ύπ. Συμμάχου χα\ ΒοηθΙου. (16).
Έν τούτω τω χρόνφ Τζάθιος (17) ό υΐδς Ζαμνά-
ξου *· (18) τού Λαζών (19) βασιλέως, ή ®· μόνον έτε·
DUCANGU NOTiE.
(8) '0 dk στρατός. Milites Praetoriani, seu Ejt-
cubitores, ut est apud Evagrium. A senatu electum
scribit Marcellmiis.
(9) *Ως τυράννους» Cum Justini Augusti depre·
hensi essent proditores^ inquit Marcelliniis.
(\()) *ΑνεκαΛέσατο. Cyrillus in Vita S. Sabae, cap.
61 : Ούτως δέ 'Αναστασίου τελευτήσαντος, Ιουστίνος
αύτιχα τήν βασιλείαν παραλαβών, νόμοις έχρήσατο,
τοίς χελευουσι τούς ύπ6 Αναστασίου έξορισΟέντας
πάντα; άναχληθήναι.
(Μ) Άπίωνα. Qui cum duplici π Άππίων dicitur
Procopio el Theophani. Scribit Scaliger ad Euse-
binm, p. 254, hanc vocem apud Gnecos semper
scribi per simplex p, nomenque esse iEgypiium, ab
Api : apud Latinos tamen semper efferri per duplex
ίφ. Certe Apionis regis, qui, ut scribit Eusebius
iff. I, Libyam testamento tiomanis reliquit, nomen
ila scribitur, ut Apionis Posidonii filii historici
non semel laudati a Georgio Syncello, qui idem
forte cujus historia iEgyptiaca laudatur a Gleinente
Alexaedr. lib. i Siromat. et idem etiam quem non
semel laudat Stepbanus. Ita cum unico p scribun-
tur Apion in quem scripsit Josepbus, Apion Medi-
cus apud Galenum, ac is denique Apion cujus hic
fit mentio, genere iEgyptius : άνήρ έν Πατριχίοις
έπιφανής, el χορηγδς τής τού στρατοπέδου δαπά-
νης, 111 scribunt iidem Procopius, lib. ι Per«V.,
cap 7, ct Theophanes anno xiv Anastasii, a quo in
4^siliijinpostinodum missus, Nicsctne invitus presbyter
ordinalus est, ut refert idcin Theoph. an. i Justi-
niani. Sed an idem qiii sub Justiniano consul fuit,
Infra disquirimus.
(12) 'Από στρατ7}.1ατών. Imo στρατηλάτην τής
'Ανατολής, Magistrum militum per Orientem, ut esi
apud Theophanem.
(15) ΦιΛόξενονάπύ στρατηΛατών. Fuerat quippe
magister militum per Thracias, ut praefert Inscripifo
diptychi consularis ejusdem Philoxeni, cujus ecly-
pon publicavit Sirmondus in nolis ad Sidonium ;
Fl. Theodorus Filoxenus Sotericus Filoxenus vir
ILL. COM. DOMEST. EX MAGISTRO M. PER. ThRACIA. ET
CONSUL ORDiNAR. qiicm consuldtum is gessit cum
Probo anno vii Justiniani.
(11) Άστήρ. Ila Theophanes, Cedrenus et Sy-
mcon Logolbeta iii Cliron. ms. Similem Gonielam
visum sub Justiniani an. xiii, narrat Procopius, lib.
11 Persic.» cap. 4.
(15) Ψουστικίου. Rusticum Marcellinus et alii
vocant, quomodo etiam legitur in epist. Horroisdae
papae. Vim/tannm vero bic delet Holsteniiis; et
sane solus Rusticus interdum scribitur in Epistolis
ejusdem pontificis.
(16) Συμμάχου κα\ Βοηθείοίκ De bis COSS. agit
Sirmondus ad Ennodii lib. viii, epist. 1.
(17) Τζάθιος. hic sub annum iv Justini nar-
rantur de Tzathio, sdu Tzatho, uti appellatur a Theo·
pilane, Gedreno, et Symeone Logotn. in annum se-
quentem iidem referunt.
(18) Ζαμνάξου. Ila hic et infra cod. Vatie, el
editio Scaligeri. Perperam Bader. Ξαμνάξου.
(19) Ααζων. Qui Golebi olim dicti, ut ait Aga-
tbias lib. ii el iii.
VABliE LECTIONES.
ούκ V. ίΠ.οντο P. ®* τδ oin P. ** είς πέραν, είπέραν V. Conf. ad pag. 535 G. το. τώ B.
τχβ', τκγ', τκδ*. Tertia el quarta omisiiv sunt cum duobus annis secunda*, in. It. ·* ΙΙεταλιανοΰ l*.
Βοηόείου PV. Ξχμνάςου B ol mox Σαμνάςη:. Ζαμνάξου m. B. ή PV.
8C3 CHRONICOX
rum dominatione exsiilerit. i Ad li;ec Justinus im- A
perator respondit : « Neminem ex iis qui regno tuo
subjecti sunt , vel excepimus , vei accivimus ; sed
cum quidam, Tzatbius nomine, in terras nostras
venisset , pedibus nostris advolutus , enixe nos de-
precatus est , uii ab impura quadam et pagana re-
ligione, impiisque sacris, et malorum dxmonum
praestigiis expiaretur, ac Cbristum profiteri sibi
liceret , aeterni ac ctBlcstis Dei , et conditoris uni-
versi virtutem ct majestatem obtestatus , bunc ad
meliorem religionem transire volentem , ut verum
Deum agnosceret impedire non decebat. Unde
Cliristianis sacris initiatum , ccelestibusque myste-
riis dignatum , in suam regionem remisimus, i
Hinc inimicitiae deinceps inter Romanos et Persas
intercessere. Eodem igitur anno, Coades rex Per- ^
sarum Hunnorum regem, Zilgbi nomine, adversos
Romanos concitavit Quod cum rescisset Justinos ,
ut qui ipse ad Romanorum auxilium , missis mul-
tis muneribus illum prius invitarat, foedusque
jurejurando cum co firmarat , non modico -dolore
afleclus est.
Hunnus porro a Persis impulsos ad Persarum
regem Coadem cum xx militum millibus pro-
fectus est , adversus Romanos bellum gesturus.
Religiosissimus autem Justinus , cum benevola
sua responsione , Coadx Persarum regi per lega-
tum. vellit alurius negotii nomine missum, Ziag-
biris Hunnorum regis perfidiam ac perjuriam (
significavit : et quod is a Romanis pecuniam ac-
cepisset, quo Persas, sub pndii tempus in Roma-
norum partes transeundo, cum iis prseliaturus ,
proderet : c Nos proinde, cum fratres simus,
decet ut amicitiam invicem colamus, et a canibus
istis non patiamur nobis illudi, i Quibus intel-
lectis, Coades Persarum rex Zilgbln percontatur,
hisque affatur verbis, c Accepistine dona a Ro-
manis contra Persas sollicitatus? > Cui Zilgbis,
f Eliam, i inquit. Tum Coades iratos illum inter-
fecit , multosque' ex Hunnis sub noctem sustulit ,
ingenii in illos immissa militum copia , ignoran-
tibus iis aJPersarum rege contra se missos , cum
cx aliis regionibus advenisse , seque ac eorum re-
PASCIIALE. RT4
σεν αύτψ δ αύτδς βασιλεύς Ιουστίνος ταΟτα. « ΉμεΙς
τινα των ύποχειμένων τζ jfJ βασιλεία οΟτε ν:ροσ·
ελαβδμεθα οδτε προετρέψαμεν, άλλ* έλθών τις δνόματι
Τζάθιος είς %k ήμέτερα βασίλεια έδεήθη προσπίιηων
ήμΤν βυσθήναι μυσαρου τίνος κα\ Ελληνικού δόγ-
ματος κα\ άσεβών θυσιιον κα\ *τ:λάνης δαιμόνων άδι-
κων, χα\ Χριστιανός γενεσβαι άξιου μένος τής δυ-
νάμεως του αΙωνΙου κα\ έπουρανίου Θεού κα\ δη-
μιουργού των άπάντων, κα\ κωλΰσαι τόν βουλόμενον
εις τό βέλτιον έλθεΤν κα\ γνώναι θεόν άληΟινδν ούκ
ένεδέχετο. "Οθεν Χριστιανόν αυτόν γενόμενον κα\
άξιωθέντα των έπουρανίων μυστηρίων είς τήν Ιδίαν
άκελύσαμεν χώραν, ι Κα\ έγένετο λοιπόν Ιχθρα με-
ταξύ Τωμαίων χα\ Περσών. Κα\ προέτρεψε K(i)dU
δης βασιλεύς Περσών τψ αύτψ χρόνψ βήγα των Οδν-
^ νων δνόμάτι Ζίλγβι (24). Περ\ ο0 άκούσας δ αύτός
βασιλεύς Ιουστίνος κα\ ώς πρώην αύτός αύτόν ήν
προτρεψάμενος πρός βοήθειαν 'Ρωμαίων, πέμψας
αύτψ δώρα πολλά κα\ σύνταξιν λαβών μεθ* δρχων
παρ’ ·· άύτοΰ, έλυπήθη σφόδρα.
'0 δό ·· αύτός θύννος προτραπείς παρά των Περ-
σών άπηλθεν πρός Κωάδην βασιλέα Περσών κατά
'Ρωμαίων μετά χιλιάδων κ', δφείλων 'Ρωμαίοις πο-
λεμήσαι.
'0 δό θειότατος Ιουστίνος έδήλωσε διά πρεσβευτοΰ
Κωάδη τφ Περσών βασιλεΐ μετά φιλικής αυτού άπο-
κρίσεως ώς έπ’ 4λλψ τιν\ γράψας τήν τού αύτού Τζίλγ-
; βιρος βηγός τών θύννων παραβασίαν χα\ έπιορ-
χίαν, κα\ ότι παρά 'Ρωμαίων έκομίσατο χρήματα
χατά Περσών, δφείλων αύτούς προδούναι χα\ τφ χαιρψ
της συμβολής είςτό μέρος 'Ρωμαίων συμμαχειν, κα\
ότι C Δει ημάς άδελφούς (25) όντας είς φιλίαν λαλειν
χα\ μή άτιό τών κυνών (26) τούτων παίζεσθαι.
Κα\ γνούς ταΟτα Κωάδης βασιλεύς Περσών έπηρώ-
τησεν τόν Ζίλγβιν, εΙρηκώς αύτψ, δτι ι Δώρα ίλαβες
παρά Τωμαιων προτραπείς κατά Περσών ; ι Κα\
εΤπεν δ Ζίλγβις, ότι c Ναί. » ΚαΙ δργισθε\ς δ Κωά-
δης Ιφόνευσεν αύτόν, και ττολλούς τού όχλου αύτού
νυκτός άνεϊλεν, πέμψας κατ’ αύτών πλήθος πολύ,
άγνοούντων τών θύννων ότι άπό τού βασιλέοις τών
Περσών έπέμφθη κατ’ αύτών τό πλήθος, άλλ* ώς
άπ’ 4λ).ης χώρας τινών, φησίν, έπελθόντων τοίς
f2i) ΖίΛγδι, Editio Scaligeri , Ζιλγβί. Infra,
Ζιαγβιρος, ubi eadem editio Τζιάγβιρος praefert :
Tbeopbaui ct Logollictae Ζιλίγδης dicitur. Quae
)iorro de hac Hunnorum ad Persas defectione anno
IV Justini liic narrantur, sub an. iii, recitant iidem
Tbcophaiies et Logoth.
(25) Sic nempe olim, ut ct hodie, re-
flas sese invicem compellabant. Vide utruuique
Clossariiim.
(26) Κννών. Sic reposuimus cx Theophane, ciim
prave in utraque editione scriptum esset κοινών.
Holstenius scripserat, forte θύννων. Sed mibil mu-
tandum : notum enim militare convicium, canis.
Terentius in Eunucho : Ain vero canis? ubi Donatus
observat hoc verbo impudentibus inimicis convicium
fieri solere : n/im, ut subdit, militare dictum esi in
hostem cflnfε.VincentiusBellovacensis lib. xxx, cap.
74, de Tartaris : Papam et omnes Christianos canes
appellant. Froissart. XXI vol. cap. 22 : Et encore
nous vnut mieux mourir^ que vivre a honte et en ser-
vage dessous ces chiens de micr4ants.
DUCANGll NOTiE.
D
VARLE LECTIONES.
παρ’ om. P. δ^ om.P. Ζιάγβιρος P. ” κυνών m. R, κοινών PV;
865 CHRONICON
OCvvot^ κα\ τψ ^ηγι αυτών. ΟΙ δέ λοιπο\ των ΟΟν- ^
νων οΐ ύπολειφΟέντες Ιφυγον. Κα\ 2δοξε λοιπδν ό
Κωάδη^ >Λλε?ν, 334 πάχτων εΙρήνης
ήτοι φιλίας, δηλώσας 6ιά Βροΐου πρεσβευτοΰ (27) τψ
ίλει 'Ρωμαίων Ίουστίνψ.
Ίι^δ. α'. ε\ Οπ. Μαξίμου ” (28) μόνου.
τχς* ΌΛνμπιάς,
ΊΑ Ρ'. ς*' ύπ. Ιουστινιανού (29) τδ β' κα\ Όπι-
λίΐονος.
Ίνδ. γ*. ζ. ύπ. Φιλοξένου χα\ Πρόβου.
*1'>δ. δ*, η', ύπ. ’OXoi5p(oo μόνου.
Ίνδ. ε', θ', ύπ. Μαβορτίου 'Ρωμαίου (30) μό·
νου.
Μετά τδ διελθείν τδ δγδοον δτος χα\ μήνας 0\ ήμέ- i
ρας ε\ τής βασιλείας Ιουστίνου του θειοτάτου συν-
ε^ασίλευσεν (3i) αύτψ ό εύσεβέστατος Ίουστινιανδς
ό αύτοΰ συγγενής 6 μεγαλόψυχος είς ύπερβολήν,
μετά τής γαμέτης αύτου θεοδιυρας άναγορευθε'.ς,
χα\ έστέφθη ύπδ του θειοτάτου Ιουστίνου του αύτοΰ
θείου μηνι Ξανθιχω, κατά Τοψαίους Απριλίου
πρώτη, Ινδιχτίωνος ε', του φοε' δτους Άντιοχείας
τής Συρίας, ύπατείας τοΰ προκειμένου Μαβορτίου
'Ρωμαίου. "Οστις βασιλεύς Ιουστινιανός μεγάλην
εποίησεν χατάστασιν (52) iv Κωνσταντινουπόλει χα\
έν έκαστη πόλει, πέμψας θείας σάρκας ώστε (33)
τιμωρηθήναι τούς άταξίας ή φόνους ποιοΰντας (54)
κα\ μήτινα λιθοβολείν ’· ή φόνευε ιν, άλλά θεωρεΙν
εύτακτους* χα\ φόβον Ιδειξε πολύν χα\ είρή'/ην είς
πάσας τάς έπαρχίας. Έν δέ τώ μεταξύ συνέβη άσθε- ^
νήσαντα τδν βασιλέα Ιουστίνον έκ τοΰ Ιλκους οΰ εΤ-
χεν έν τψ ποδ\ αύτοΰ έξ ής έλαβε σαγίττας έν τψ
πολέμψ τελευτήσαι μην\ Λώψ, κατά 'Ρωμαίους Αύ-
γουστου πρίοτη, ήμέρφ Κυριακή '' ώραν τρίιην,
παρούσης ε' έπινεμήσεως. Τελευτή δέ έτών οζ'.
PASCHALE. 866
\ gem aggressos esse ii arbitrarentur. Caeteri qui
caedem evaserant, fugam arripuerunt. Tum vero
Coades deinceps pacisci cum Romanis, ut fertur,
decrevit, roissoqiic ad Justinum imperatorem le-
gato Broco , amicitiam instauravit.
A. C. [01. Iph.]
523. V. liid. 1. Maximino solo cos. 3.
CCCXXVI Olimpias.
524. VI. Ind. ii, Justiniano 11 et Opilione
coss. ' 4.
525. VII. Ind. iii. Philoxeno et Probo
coss. i. 326
526. vni. Ind. iv. Olybrio solo cos. 2.
527. IX. Ind. v. Mavortio Romano solo
cos. 3.
Anno vni , cum mensibus ix , diebusque v, im-
perii religiosissimi Justini exacto, cum illo impe-
ravit piissimus Justinianus, illius aflinis, ingentis
vir animi supra quam vulgo solet , et cum conjiige
Tlieodora renuntiatus , coronatus est a religio-
sissimo Justino illius avuncclo, mense Xantlilco,
sccimdnm Romanos, Aprilis, die i, indictione v
icr;e Antiochi® Syriie anno dlxxv, consule prxfato
Maorvlio Romano. Qui quidem imperator Justi-
nianus Covstaniinopolitan® civitatis statum emen-
davit et composuit, emissis sacris jussionibus,
quibus de seditiosis ac tumultus excitantibus , vel
r®des facientibus poen® exigerentur, vetareturque
ne quis ullum in posterum occideret, vel lapi-
dibus impeteret , sed ut singuli in spectandis cir-
censibus , modeste se gererent , imperabatur : quo
lacto magnum incussit terrorem, pace in omnibus
provinciis stabilita. Interea accidit ut imperator
Justinus ex ulcere pedis , quod ex sagitt® ictu in
pr®lio accepto ortum erat , obierit , men^ Loo ,
secundum Romanos . Augusti i die Dominica ,
hora lii priesentis v indictionis. Moritur vero an-
nos natus Lxxvi.
DUCANGll NOTiE.
(27) AUt Bpolov χρεσβεντου. Edit. Scalig. διά
Βροίου πρεσβυτέρου. Raderus perperam ediderat,
διά Βρίου.
(28) ΜαζίμΙγον. Legendum Μαξίμου, ex Marcel-
lino, Victore Tunnunensi, Mario Avenlic. et aliis.
Vide epist. 1 et 2 Joannis pap® 1, et Sirmonduin
ad Ennodii lib. vii, epist. 20.
(29) lovcrirtarov. Hic pariter leg. Ιουστίνου,
ex iisdem : qui error etiam irrepsit in leg. 41 Cod.
de episcop. et cleric. qu® hanc subscriptionem pr®-
fert : Juuiniano A. II et Opitiano coss. Additio ins.
Chronico Senatoris : Opilio et Jusimus Angg. VV.
CC., ubi delenda postrema littera in Augg, Hinc
porro in‘c®tcros Justiniani consulatus error ir-
repsit.
(30) ΜαβορτΙον 'Ρωμαίου, H®c delet Holstenius,
at cur, nescio.
(51) ΣντεβασΙΛενσετ, Ad hunc locum conferen-
dus omnino Cyrillus Scythopolitanus dc Vita S.
Sab®, cap. 68.
(32) Με)·ά,1ην έχοίησεν xardcracir. Id est plq-
bem ad modestiam cofnpulit, ut loquitur Valerius
Probus in Coriolano. Vide Gloss. med. Gr®cit in
Κατάστασι:. '
(33) ΕΙς τε. Scalig. ώστε.
(54) Τους άταζ(ας καΐ φόνους χοιονντας, Qu®
hic de punitis ca‘dium,in circo maxime, auctoribus
ct lapidatoribus recitat auctor Chronici, Justiniano-
que ascribit, ad annum vi Justini referuntur, ei-
demque Justino tribuuntur a Marcellino, Theophane
et Symeone Logotheta. Idem Marceilinus ad consu-
latum Maximi : Plerique lapidatorum, percusso*
rum, urbisque depopulatorum, sua ob scelera depre*
liensi, ferro, igni, suspendioque expensi sunt, gratqm
bonis civibus spectaculum exhibentes, Q&od quidem
Venet® prxsertim factioni ascribit idem Theopha-
VARIiE LECTIONES.
Μαξιμίνου P. Μοβροτίου R, alterum in in. ponens. κα\ έν έκαστη πόλει om. Ρ. ώστ:. εΤς
τε Ρ. μή λιθοβολείν τινα Ρ. Κυριακή, χατά R. ..
867 CIIRONICON PASCHALE. 868
Solus deinceps imperavit Jiislinianiis Augustus
annos iixviii, menses xi Colliguntur anni vi. ulxxv.
Numeratur tempus illius imperii cx quo imperator
est renuntiatus, id est a mense Xanihice, secun-
dum Horaanos Aprilis i, ind. v.
CCCXXVII Oltfmpias.
Ke\ λοιτΛν έβασΟ,ευσίν μονάρχης 'Ρωμαίων Ίου-
ατ:νιαν6ς ΑΟγουστος Ετη λτ/, μήνας ια'.
Όμοϋ ,<7oe' (35)·
Ψηφίζεται ’· ό χρόνος τής αύτοΰ βασιλείας άφ’
ουπερ άνηγορεΰθη βασίλευς, τουτέστιν άτΛ μην6ς
Σανθ:κοϋ, κατά 'Ρωμαίους Απριλίου α\ Ί/δ· ε'.
τχζ' ΌΛυμπιάς.
Α. C. [01. Iph.]
528. 1. Ind. vi. Justiniano Augusto 111
solo cos. 4.
Justinianus imperator anno imperii i mense Au-
dynseo, becundum Itomanos Januarii i, indict. vi,
tantam vim pecuniae, sparsit, omnibusque. pr<ebuit,
quantam nullus alius imperator in consulatu spar-
serat.
Eodem anno, Persae Tzatliio Lazorum regi bel- B
Ium intulere, quod Romanis se adjunxisset. Tza-
thiiis autem ad imperatorem Justinianum legatum
misit, petens ab eo sibi auxilium cx Romanis sub-
mitti. Misitque id«mi Justinianus imperator exerci-
tum, et tres magistros militum, Uelisarium, Gery-
Ίνδ. ς·'. α'. ύπ. Ιουστινιανού Αύγουστου τδ Υ
μόνου. (5fi).
335 '0 β ασιλεύς Ιουστινιανός κατά τδ πρώτον
Ιτος τής αύτοΟ βασιλείας μην\ Αύδυναίω, κατά 'Ρω-
μαίους, Ίανουαρίου πρώτη, τής 2κτης έπινεμήσεως,
τοσαΰτα 2ββιψ2 χρήματα (57) κα\ παρέσχε παίσεν, ώς
ούδε\ς βασιλεύς Ιτερος ύπατεύσας
Τ(ϋ αύτφ Ιτει (38) Πέρσαι έπολέμησαν Τζαθίφ τω
Ααζών βασιλεί, ώς προσρυέντι ·· 'Ρωμαίοις. Κα\ λοι-
πύν ό αύτδς Τζάθιος £πεμψε, και έδεήθη του βασι-
λέως Ιουστινιανού κα\ τής 'Ρωμαίων βοήθειας. Κα\
Επεμψεν αύτω πλήθος στρατιωτών ό βασιλεύς Ιου-
στινιανός κα\ στρατηλάτας τρεις, Βηλισάριον (39),
DUC.\.NGIl NOTiE·
nes anno ii ejusdem Justini, cum in Prasinos alios-
que promiscue impune grassaretur (quippe ut est
in epigr. 115, lib. i AntlioL
01 ΒενετοΙ ΠρασΙνασιν krarvloi altr έόηες.)
missusqiie esset magistratus qui ejusmodi grassa-
tiones coercere auderet. Quae quidem, inquit ille, q
usque ad vi Justiniani annum acta sunt. Et sane si
hac in re Cdem aliquam meretur Procopius in Uisl.
arcana, cap. 7 et 10, tantum abest ut in ejusmodi
factionum licentiam edicta emiserit Justinianus, ut
hanc ipse et Theodora fovisse dicantur : quod et
tradit Evagrius lib. iv, cap. 32. Quantis porro odiis
lUraqtie factio sese invicem prosequeretur, et nulla
pnevia offensa inter se digladiaretur, nec ipsa etiam
germanitatis habita ratione, ipsis feminis, καίπερ
ούδέ ές τά θέατρα τ6 παράπαν Ιούσαις, viris inter-
dum sese adjungentibus, pluribus narrat idem
Procopius loco jam laudato, et lib. i Persic., c.ap. 24.
Sed nemo melius expressit circenses istos tumultus,
et factionum mutuas dissensiones, quanr Aiiipliilo-
cliius, seu, ut alii volunt, Gregorius Nazianzeiius,
fili epistola iambis scripta ad Seleucum, ex qua qtiae-
dvm hic in specimen delibabimus :
Kal μί\ν τό χοΛΛοΊς μάΛΛογ ^{μερώτερον,
Αοκούγ θέαμα ΛωΧικωγ θεαμάτω%\
ΚαΙ τούτο Λοιμός έστι, χαΐ ^τυχτΐς γόσος^
ΙΙόΛεις διασπφ, δήμογ είς στάσιν φέρει,
Μάχας διδάσκει, Λυίδορογ Οι]γει στόμα.
Τέμνει ΛοΛιτώγ φΙΛτρα, συγκρονει γέγι\,
έίυταισγ^ύγει γέροντας, έκμαινει νέους,
"’ΒχΟ^ας άνάπτει φιΛτάτων, Λατει νόμους.
Εΐ infra :
Ούκούν έναργως, καΐ τό δόξαν ήμερον,
'Εριστικόν θέαμα των ΐΛΧθδρόμι»η\
Ψυχών δΛεθρός έστι, σωμάτων μάχ,η,
Καϊ Λρός γε τούτοις χρημάτων σαφήςβΛά€ί\;
Πόσους μέν οϊκονς άθρόως κατέσκασε ;
ΙΙόσους προσαιτειν πλουσίους ήνάγκασε ;
Mitto reliqua, qu% totidem iambis lalinis expressit
Joadiimus Zebuerus, quos pariter omittimus. Adde
Senatorem, lib. i, Var. 27, 53, et vide notata ad
annum vii Anaslasii.
(35) "Ομού ,ςοε", ,ςοδ' legendum observat vir do-
ctus.
(50) To τρίτον μόνου. Holsten. τό β'. In epist.
III Felicis papae IV, hic consulatus ita consignatur:
P. C. Mavortii V. C. Vide Sirmondum ad Ennodii
lib. IX, epist. 53.
(57) Τοσαΰτα ίβφιψε χρήματα, Marcelli nus hanc
Justiniani in consulatu munificentiam ad indict. xiv,
revocat, quo quidem anno cum Valerio cos. fuit,
Justino adhuc superslite.
(58) Τφ αύτφ έτει. Belli Lazici meminit Proco-
pius, lib. I Penic., cap. 7, quo loco scribit Lazis
inilitcs suos adversus Persas tueri renueniibus, Ire-
iiaeuiu eo cum copiis a Justino missum, cum Ibe-
res ab ipsis Persis bello petili, eorumque impetus
sustinere minus idonei, in Lazicam sese receois-
sent. Quod quidem sub exitum imperii Justini refert,
proinde post inaugurationem Tzatbi Lazunim regis,
quam anno iv, seu v, factam diximus. Tutho suc-
cessit Gubases, quem Romanae feminae filium fuisse
ait idem Procopius, lib. iv Gotih., lap. Θ, Tuihi
scilicet et Valerianae, cujus supra scriptor meminit.
Hunc Agatliias, lib. ii, pag. 5b, ut et Lazos omn^
Justiniano κατηκόους δντας κα\ εύνους, κα\ τά ές
^ Θεόν όμογνώμονας fuisse ait : quo quidem caeso,
ϊζάΟης illius junior frater Byzantium veniens, τήν
τε πατρώαν αρχήν. κα\ τά ταΟτης παράσημα πρός
τοΰ βααίλέιος 'Ρωμαίων, ήπερ έκ παλαιού νε·/^ι-
σται, accepit. Proinde Tzatlius, cujus hic mentio
fit, prior ille debet iiuelligi, quem in regem Laxo-
rum inauguravit Justinus, cui Gubases filius suc-
. ces>it. Hoc autem bellum Lazicum in annum i Ju-
stiniani pariter conjiciunt Theophanes, Cedreiius,
et alii : illud vero describit Procopius, lib. i Persic.,
cap. 15.
(59) ΒηΛισάριος. Qua tempestate, id est anno i
Justiniani, is adolescens erat, et prima lanugine
, signatus· ut scribit Procopius, lib. i Persic., cap.
12. Jam vero hoc loco Βηλισάριον, vel Βιλισάριον
fere seni per effert auctor Chronici, quomodo BiL^
VARliE LECTIONES.
»· δέ oin. P.
ύπατεύων P. *· π.οοσφυέντι P.
CHUOXICON
Κήροχον (40), χαΐ Ειρηναίον τ6ν Πζνταδίας (41).
Xa\ συνέχρουααν πόλεμον, χα\ πολλοί ίπεοαν του
‘Ρωμαίων στρατού. ΚαΙ ήγανάχτησε κατά των
βχρατηλατών ό βασιλεύς Ιουστινιανός, δτι φθονοΰν-
χζς άλλήλοις προεδίδουν άλλήλους χαι έγνώριζον
χιτ’ ά^^^λων τφ βασιλε? ·*, χα\ διεδέξατο ·· αύτους,
Πέτρου του στρατηλάτου του άτΑ νοταρίων του βασι-
ιέως (42) χατελθδντος χα\ άποχινήσαντος αύτους
χα\ λαβδντος τά έξπέδιτα παρ’ αύτών, χα\ συμβα-
λδντος·* τοΤς Πέρσαις μετά των Λάζων πολλούς κατ-
έχοψαν Πέρσας.
Έν τούτφ τφ χρδνφ 6 βασιλεύς ΊουστΙνιανδς άν-
ενέωσε τύ προάστειον Ιυχάς (43) πρώην λεγόμενον,
κείμενον κατέναντι Κωνσταντινουπόλεως, κα\ τ6
Οέατρον αύτών Συχών χα\ τά τείχη, δεδωχώς δίκαιον
πόλεως , μετονομάσας αύτάς^ Ίουστινιανούπολιν.
■Έκτισε δέ χα\ τί^ν γέφυραν (44), δι’ ής δύναταί τις
t4jv πορείαν ποιεισΟαι άπδ τής άντιπέραν είς "·
τήν πανευδαίμονα.
Ό αύτδς βασιλεύς άνε πλήρωσε κα\ τύ δημόσιον
λουτρδν, δήν πρώην άρξάμενος χτίζειν έν Κωνσταν-
τινουπόλει Αναστάσιος δ βασιλεύς τό έν τοίς Δαγι-
σταίου ·· (45).
Έποίησε δέ 6 αυτές βασιλεύς κα\ τέ μεσίαυλον (46)
τής βασιλικής \47) *Ίλλου κιστέρναν μεγάλην, βου-
λόμενος βαλειν τδ Άδριάνειον*’ ύδωρ του άγωγοΰ (48)
είς αύτήν. Όνπερ άγωγδν άνενέωσεν 6 αυτός βασι-
λεύς, κατασζευασθέντα πρώην ύπύ ΆδριανοΟ βασι-
λεως ·· τοίς Βυζαντίοις είς τύ ύδρεύεσθαι πρδ τού
ύδρεύεσθαι τδ Βυζάντιον.
Ίνδ. C. β'. ύπ. Δεκίου (49) μόνου.
Τούτηι τφ Ιτει ό Ιουστινιανός Κώδιξ (5Ό). άν-
PASCHALE. 870
L cum, et Irenxum Pcntadi:c filium : coinmissoiiiio
praelio, mulli cx Bomanoruni copiis cecidere. In-
dignatus vero contra duces Justinianus imperator;
quod ex invidia sesc mutuo prodidissent, et allrr
alterius consilia regi detulisset, iis exauctoratis,
Petrum magistrum militum et ex-notario impera-
toris misit, qui iis remotis, sumptaque copiarum
praefectura, una cum Lazis PerSas aggressus, mul-
los ex iis cecidit.
Hac ipsa tempestate, Justinianus imperator sub-
urbanum , Sycas prius appellatum, quodque e re-
gione Constantinopoleos situm est, instauravit, ut
et ejus theatrum, et muros : concessoque eidem
i jure civitatis, Justinianopolim nuncupavit. j£diti>
cavit etiam pontem, per quem ab opposita regione
in felicem urbem traiisiretur.
Idem imperator absolvit balneum publicum, quod
prius imperator Anastasius in Dagistba:i tractu in-
choaverat.
Confecit praeterea idem imperator rex atrio ba-
silicae illi cisternam magnam, cum in eam aquae-
ductus Adriani aquam immittere vellet. Quem qui-
dem aquaeductum jam olim ab Adriano imperatore
constructum, quo Byzantio aquarum copia suppe-
teret, quarum penuria prius laborabat, renovavit.
A. C. [01. Iph.]
529. II. Ind. \ii. Decio solo cos. I. 327.
Hoc anno, Justinianus Codex absolu-
DCCANGII NOTiE.
garium ascripti novellis Justinianeis anni , tum
Scrimgeriaois, tum Juliani antecessoris, quem Ηελι·
σάριον ideiu Procopius et alii appellant, ati|ue ipse
Justinianus in Nov. clv.
(49) Κήρνκοτ. Ita appellatur in cod. ms. Theo-
phanis, apud Cedrenuui. Logothetam et alios. Per-
peram enim Κύρικον praefert editio ejusdem Theo-
phanis.
i4l) Elpftraiorrdr Πεττ ad Ιος Alium forte, quem
a Justino paulo ante obitum in Lazicnm, illius Unes
adversus Persas tuiturum, missiiin fuisse, ex Proco -
pio diximus. Verum Bclisario et Ceryco Petrum,
non vero Irenaeum adjungunt Theophanes et Ce-
tireiius: quibus revocatis, Petrus notarius inipera-
loris una ciim Lazis Persas delevit. Postremi istius
Petri fortunam, et in l.azica gesta, lib. ii Cottii, ,
cap. 15. locis vero aliis varias ejus expedtitones
bellicas refert Procopius. Ireiiaei τοΟ ίΙενταδίας
nieniinit ruroum auctor Chronici anno iii Justi-
niani.
(42) Tdr άπό Νοταρίων τον βασιΛέως, Fuit
enim primitus hic Petrus Justini γραμματεύς, ut
ait Procopius.
(43) Σύκας. Constantinopol. Christ., lib. i, sect.
22.
(44) Kal τήν γέφυραν. Ibid., lib. iv, sect. 14.
(45) 'Er τοΊς ΑαγισταΙου. Ibid., lib. i, sect. 27,
n. 13.
(46) ΜεσΙανΛοτ. Perperam μεσίκωλον editio Sca·
lig. Vide C/oss. med, Grwcit. in Αύλή.
(47) Βαι^ιΛικής, Constantinopol. Christ.^ lib. i,
sect. 28, n. II; lib. i, .sect. ix, n. 14.
(48) Αγωγού. Ibid., lib. i, sect. 25, n. 2.
(49j ΑεκΙον. Qui Junior dicitur in subscriptione
concilii Arausicani et Vasensis iii.
(50) Κώδιξ. Duplex fuit editio codicis Justiniani,
prior Decio cos. indictione vii, vim habitura, ex
XVI Kal. Maii, nrn April., ut in Chron. $cribilur.w
Ita enim in constitutione Justiniani praefixa ipsi
codici : quo quidem codice confecto et edito, prod-
iere subinde aliae ejusdem Justiniani conslilulio-
iies, seu decisiones, quae cum extra corpus ejusdem
codicis divagarentur, in eunidem codicem relatae
sunt. Lampadio et Oreste coss. quo anno codex
Jiistininnus rursum orbi promulgatus est , inquit
Marcellinus, et ex eo Beda. Vide Paulum Wanie-
fridum, lib. i, cap. 25. Porro codicem Justinianum
vocat, non Justinianeum ; sic enim varios magistra-
tus is instituit, cum simili adjuncto, quorum cata-
logum collegit Aleniannus ad Procopii Historiam
arcanam.
VAlUiE LECTIONES.
·* τφ βασιλεΤ om. R. ·* έδιεδέξατο P. «> συμβάλλοντος P. πορίαν PV. ” είς. εΐ ΡΥ. Conf. ad
pag. 331 D. ·« ΔαγισΟαίου. τού ΔιαπισΟαίου ηι. R. ·’ Άδριάνιον ΡΥ. »·» τού βασιλέως Ρ,
8ΤΙ
CnRONiCON PASCHAtfe.
y:2
A. C. [01. Ipli.] A
(us est, jussusque csl vim liaboro a xyi
Kalcnd. Apriles hujus praesentis ind. vn.
Hoc anno, Deo ita volente, magra exsti-
tit mortalitas.
550 111. Ind. vm. Lampadio et Ore.ste
coss. 2-
Hoc anno, Samaritanis tumultuantibus,
sibique regem et Caesarem creantibus,
missus est Irenaeus Pentadiae filius ma-
gister mi!itiim,qui multos interfecit. Qui-
dam vero ex iis sibi metuentes, necessi-
tate coacti, se ad Christianam religionem
contulerunt, iique excepti baptizati sunt,
atque ad hanc usque setalein utramque
religionem profitentur, dum in speciem
quidem propter quorumdam prassidum se-
veritatem subdole et perfide Christianos
palam se profitentur : aliorum vero pne-
sidum pecuniae inhiantium mollitie ac in-
dulgentia Samaritae, atque adeo Christia-
norum osores, ita se gerunt, ac si quid
sit Christiana religio prorsus ignorarent,
ipsis etiam pr<Bsidibus, quo Sainarilanani
religionem profiteri sibi liceret, pecunia
data, persuasis.
551. (A. a M. C. G059.) iv. Ind. ix.
Lampadio et Oreste II coss. 3.
εττληρώΟη κα\ έκΐλεύσΟη αυΟεντεισΟαι της
ις·' Καλανδών Άπριλίων τής ένεστώσης ζ' έπινε-
μήσεως.
Τούτφ τψ ξτει κατά θεού φιλανθρωπίαν (51) γέ-
γονε τ6 μέγα θανατικόν.
Ίνδ. η', γ'.^π. Ααμπαδίου κα\ Όρέατου.
Τούτι') τφ Ιτει Σαμαρειτών ®· (5?) αταα^αοάντων,
και ποιτ,σάντων 336 έαυτοΤς βασιλέα (55) χάί
Καίσαρα,έπέμφΟη Ειρηναίος ί Πενταδίας(54) στρατ-
ηλάτης, xol\ έθανάτωσε πολλούς. Καί τινες έξ αλ-
τών φοβηθέντες προσήλθον έξ ·· άνάγχης τώ Χρι-
ατιανισμφ κα\ δεχθέντες έβαττυίσθησαν, κα\ Ιως τής
σήμερον έπαμφοτερίζουσιν (55), xaV έπ* αΟστηρίφ
μέν άρχδντων σχήματι διεψευσμένοι ύπούλως κα\
χαχούργως ώς Χριστιανούς έαυτους έμφανίζ^ουσιν,
έπ\ χαυνδτητι Βϊ άρχ'ίντων (56) φίλοχρημάτων Σα-
μαρείται χα\ μισοχριστιανοί κα'. ώς μή γνόντες
Χριστιανισμόν, οΟτω διαπράττονται, τοϋς·· Λρχον-
τας πείθοντες Σαμαρειτί^ειν διά των χρημάτων
CCCXXVm Olympias, C
53^· V. Ind. X, Lampadio cl Or. slc !II
coss. 4.
Anno imperii Justiniani quinto, mense Januario, Πέμπτψ Ιτει τής βασιλείας Ιουστινιανού, μηνί
DLCANGII NOTiE.
(5Ι·) ΦιΛανΟρωπιαν, Ita rursum hsetwvox usur-
patur a scriptore pro θεομηνία, an. xvii Leonis.
Vide Gloss. med. Grwcil,
(5i) Σαμαριτώτ, Samaritarum hanc rebellionem
narrant praeterea Procopiiis, lib.v De fviif. Jusiin.p
cap. 7. et in Historia arcana, cap. 1 1 ; Theophanes
et Cedrenus an. ii Justiniani ; Paulus Diae., lib.
xvn ; pneicrea Cyrillus Scyihopolit. in Vita sancti
Saba:, cap. 70 et 71. Vide leg. i2 et 17 cod. De
hceret, et Manichccis.
(55) ΒασιΛέα, Julianum σύνεθνον αυτών , ut
cst apud eumdem Cyrilluro , et laudatos scri-^
plores.
(54) ΕΙρηναιος ό ΠετταδΙας, Cyrillus missos
a Justiniano in Samaritas Theodosium ct Joau.
VV. ait, et ab iis occisum Julianum. Pentadice
filium hic vertimus, incertum an bene.
(55) Έχαμφοτερίζουσιγ, Όνομα Χριστιανών τοΰ
σφίσι παρόντος άνταλλαξάμενοι, τψ προσχήαατι
τούτω τον έχ τοΰ νόμου άτ^σείσαντες κίνδυ-
νον, ut ait Procopiiis in Historia arcana. Idipsnm
iis objicit Justinus Junior in nov. 5, De Samaritis:
Κεχωρήκασι γάρ είς τοσοΰτόν τινες αΟτών μανίας,
ώστε δή χαι τού σωτηριώδους τυχόντες βαιττίσματος.
πάλιν έπανήλΟον οθεν έξήλθον χαχου, ταΰτα Σαμα«
ρείταις τιμώντες καΐ λυττώντες διηλέγχθησαν. Ιηιπ»:
Σχη ματ ιζοαέ νους τήν όρθήν τών Χριστιανών προσ-
δέχεσΟαιπίστιν, ταίς δέ άληθείαις ουχ οΰτω φρονοΰν-
τας, ή πράττοντας ταΰτα συμβαίνοντα.
0 (56) ΈλΙ χαννόττιτί δέ άρχόντωτ. Hic praesidnm
et ducum Palaestina: avaritiam perstringit, quos in-
ter fuit imperante Justiniano Summus, τών iv Πα-
λαιστίνη στρατιωτών ήγησάμενος dictus Procopio,
lib. II Persic., cap. 1, in quem exstat έγχώμιον έχ
τοΰ προχε^ου, Choricii rhetoris, hoc titulo in cod.
reg. Είς Ι^ΰμμον τον έ'^δοξότατον σρατηλάτην, ubi
non modice laudatur, ita ut ab hac quae duci-
bus Palaestinae hic ascribitur culpa prorsus vaca-
verit.
VARIiE LECTIONES.
Σαμαριτών PV. ®^ εξ om. P. ·* Σαμαρίται PVet postea σαμαριτίζειν.* ·· και τους P. ·® χρημάτων.
Post ba*c in V tertia pagime pars cum sequenti folio recto et versi parte inferiori vacua relicta fuerant :
qiiic spatia recentior manus implevit catalogo τεράτων, quae /enone, Justiniano et Leone imperantibus
arciderunt έκ τοΰ μεγάλου χρονογράφου, de quo conf. annotat, ad pag. 579 C· Eum catalogum n.m habeo
descriptum.
i
«7S CHRONICON PASCH\LE. V*
’ΐανουαρίφ (57), γέγονβ tou λεγομένου Νίκα (58) ή A seililio, qu» Vincas vulgo appellatur, in hunc mo-
άνταρσία (59) τρόηφ τοιούτω. Άνελθόντα (60) τά
μέρη έν τφ Ίππιχφ Εκραζαν οΐ δήμοι των Πρασίνων *
C *Άχτα διά Καλοπδδιον (61) τδν κουβιχουλάριον
χάί σπαθάριον. *Έτη πολλά , Ιουστινιανέ , του
βίγχα; ** (62) * άδιχούμεθα, μδνε άγαΟέ, ού βαστά*
ζομεν, οίδεν ό θεδς, φοβούμεθα όνομάσαι, μή πλέον
εύτυχήσει **, χα\ μέλλομεν χινδυνεύειν. Καλοπδ-
δκάς iotiv ό ^παθαροχουβιχουλάριος δ άδικων
dum facla est. Cum factiones in Circum ascendis*
seni, Prasini clamarunt : i Acta per Calopodium
cubicularium et spatharium (rescindantur) : multos
annos, Juslibiane , tu vincas. Injusta patimur, o so-
lus bone, nec sumus ferendo, novit Deus. Non au-
demus nominare, ne feliciter agas, nosque pericli*
temur. Calopodius spalharius et cubicularius is est
qui nos injuria afficit. i Pluribus inde inter fa*
DCGANGll NOTiE.
(57) Μητϊ ΊαγοναρΙφ. Famosam istam Constan* A tt. AURELIO LIBERO G
tinopolitanam seditionem per quinque continuos R PATRI ET MAGISTRO E
dies durasse, ac Idibus Januarii coepisse auctor est A ET SOCIO DOMINO N
Marcellinus comes, id est xiii Januarii : qua qui- B M ET AGITATORI FACTIONIS T
dem in re non omnino concinit cum Chronici pa* A PRASINAE. I
sebalis scriptore, neque ille cum Procopio,qui advi N AURELIUS CiEClL. PLANETA NI
diem productam ait, quo H^atius et Pompeius in T PROTOGENES OB III. PAL C
circi tribunali comprehensi, ad Justinianum per- I MAS HOC DONUM VOVIT A
ducti, ac postero die caesi sunt. Tradit quippe seri* NI NATIONE AFR.
ptor Chronici, illos interfectos eiusdem mensis xix , CA
feria ii; ac xx, feria iii, quievisse civitatem. Per-
stitit igitur seditiosorum grassatio usque in xviii men -
sis diem, qui in Dominicam incidit, captis Hypatio
et Pompeio, iis postero dic xix interfectis. Ac siqui-
dem per quinque dies continuos duraverit, illa
coeperit xv Januarii die, quod velle videtur Chroni-
con, in quo posterus dies inilae seditionis mensis
XVI, In feriam vi, ut xvii in Sabbatum, et xviii in
Dominicam incidisse dicuntur : ac tandem sedatam
XIX, feria n, captis eo die Hypatio et Pompeio. Si
vero juxta Procopium per vi dies illa perstiterit, iis
usque ad eorumdem captionem putatis, seditio
coeperit xiv mensis die, non xiii, quod vult Mar-
cellinus. Hic porro certissimae habentur notae anni
Christi dxxxii bissextilis, quo cyclus solis fuit ix^
littera Dominicalis DC. Caeterum de hac seditione
consulendi praesertim Procopius, lib i Persic. cap.
24, et Theophanes.
(58) Τού Λεγομένου Νίκα. Ab hac igitur voce co-
gnominata esi ista seditio, quod crebrius in istis
UimuUibus inclamata sit, uti in faustis acclama-
tionibus fieri solebat. Cum porro ex civibus Con-
siantinopolitanis Grxee alii, alii Latine loquerentur,
atraque lingua iUa efferebatur. Nam qui Graece,
*Ιοΰστινιανέ Αύγουστε νίχα, qui Latine, Justiniane
Auguste, tu vincas, acclamabant, ita tamen ut inter-
dum vocem νίκα Latinis vocibus adjungerent, ut in
nummo Theophili imp. a nobis delineato in Fa-
•liffi· Byzant. SEOFILE AVGOVSTE TV ISIKAS,
ebi observare esi haec partim Graecis, partim Latinis
cbaracteribos esse exarata. Ita apud scriptorem
Chronici anno vi Justiniani, in terrae motu plebs
inclamasse dicitur. Νίκα ^ τύχη των Χριστιανών * et
Αύγουστε Ιουστινιανέ, του βίγκας. Atque haec accla-
mationis species a circensibus profluxit, quibus fa-
ctiones victoriam factionariis suis agitatoribus ap-
recabaiUur, vel quod ut eam consequi conarentur,
isce stimulis illos incitarent : sed et interdum hanc
consecutos innuebant. Hinc in aliquot nummis,
quos Contornialos vocant, ubi Euthvmius quidam
famosus pugil exhibebur, EVTYMI f>iIKA legitur :
et in antiquo lapide quem ex Bulli ngero hic descri-
bemus, quia decst apud Gr uterum \Bulengero vo-
luisse Ducangiuni, nec dechse lapidem apud Grute-
nim, notat Hageiibuchius Inscrip. Orelli vol. I,
p. 546] :
Ubi Bullingerus non advertit has voces, Aramanii
nica, et Genti nica, acclamationes esse factas Aramati-
tio et Gentio aeiiatoribus : cujusmodi prxterea descri-
buntur li b. V Anthol, epigr . 75 in Porphyri iim au rigani :
Τέτραχα μέν τοΛάροιθε diaxplddy Ταχε δήμος ■,
Τύν ΚαΛχαντιάδτ\ν Πορφύριον ΧοΟέων,
nempe ut vinceret. Sed de ejusmodi vocibus et ac-
clamationibus alia attigimus in dissert. De inferioris
(Bvi numismatibus, n. o4, et iii (jloss. med, Grcecti.,
in V. Νίκα, et in Addit,
(59) ΑμοψτΙα, 'Ανταρσία, et άταξία apud Theo-
phanem et in Chronico ms. ab Adamo ad Leonem
Sapientem. Hic porro forte legendum άνταρτία,
?[uomodo conjicit Holsten. quam quidem utriusque
actionis seditionem vel dissidium Πρασινοβένετον
hic vocat Georgius Hamartolus in Chronico ms. Και
6 δήμο; άντάρας τδ λεγόμενον Πρασινοβαίνετον,βίο.
Hac enim tempestate, licet iv essent factiones, dum
tantum ut primarix fere notantur, quod iis alise forte
adjunctae essent, quae est sententia Bullangeri, lib.
De circo, cap. 48.
(60) "ΑνεΛθόντα, Ab hisce verbis ac prima isl.a
periodo exordium ducit gestorum in hac seditione
narratio ex Actis publicis apud Theophanem, quam,
antequam is ederetur, notis suis ad Proebpii Ane-
cdoia inseruerat Alemannus, addita Latina versione.
Theophanem exscripsere Synieon Logoth. et Georg.
Monachus in Chronicis mss.
(6i) "Ακτα τού ΚαΛοποδίον, Petebant nempe
Prasini, ut acta Calopodii rescinderentur, vel, uti
vult Alemannus, in eum ex lege ageretur. Lircbat
enim ex lege Constantini M^, quae est quarta cod.
de officio rectoris provinciae, ut justissimos et vigi-
lautissimos judices publicis acclamationibus collau-
dare, cujusmodi exstat exemplum apud Capitolinum
in Gordiano» ita e contrario injustos et maleficas
querelarum vocibus accusare; sic tamen, ut si verte
voces essent, nec ad libidinem per clientelas (seu ut
loquitur Lampridius in Alexandro, an vere, non
factionibus) effuste, ex relatione praefectorum prae-
torio et comitum ^ui per provincias constituti
erant, principes diligenter inquireret. Vide infra
anno XVI Hcraclii.
(62) Tov βίγκας. Perperam hanc vocem per tn
vivas, extulit idem Alemannus. Vide Gloss, med,
Grwdt.
VARIiE LECTIONES.
·* άμαρτία P. ·■ βίκας V. μή εύτυχήσε:ς Ρ,
Patrol 3r. XCIl
σπαθάριο; κουδικουλάριος P.
*75 CHRONICON
cliones Venetas ei Prasinas jactatis conviciis, ac /
Imperalore inultis probris insectato, descenderunt
'Prasini, relictis imperatore et Venetis, ludos spe-
ctantibus. Interea misit imperator qui attenderent
quid clamarent. [Et dixit eis rex : c Exile et scisci-
lamini quam ob causam tumultuentur (a). >]
Tum exiere e palatio Basilides patricius, vica-
rium agens Constantinopoil Hermogenis magistri,
ct Constantiolus , atque ii turbas proruentes
extra palatium continentes , indicio silentio ,
hisce verbis compellarunt : i Quid quxritls, et citr
tumultuamini? » Elelaiiiaruiit: c Contra praefectum
praetorio Joannem Cappadocem, et Ruflnum qux-
storem, ac praefectum Felicis urbis. » Quibus audi-
tis, et ad imperatorem perlatis, is extemplo Joan-
nem praefectum praetorio exauctoravit, iliique suc- |
cesso rem designavit Phocam Craterum patricium.
Abdicavit etiam Ruflnum quaestorem, illiusque loco
subrogavit Basilidein patricium, qui magistri vicem
agcliat, ut dictum est. Felicis quoque profecto ur-
bis exauctoralo, ei suffectus est Tryphon, Theodori
ex-praefeclo urbi frater. Populus interea extra pala-
tium consistens pergebat : quo cognito, Belisarius
patricius magister railitum cum Gottliorum copiis
egressus, multos ex illis cecidit usque ad vesperam.
Tum vero incenderunt palatii vestibulum aereis te-
gulis tectum, quo quidem incendio exusta est por-
ticus scholariorum, et protectorum atque candida-
torum, factaque ingens caedes. Conflagravit etiam
senatus, ubi est quod appellatur Auguslaeum, et
Magna eccieeia, cum stupendis omnibus ei adrai- ^
randis columnis, ex quadri-marmore confectis, tota
procubuit. Atque inde populus rursum descendens
versus Juliani portum, ad aedem Probi proruit, ab
eoque arma petivit, haecoe verba inclamans : c Pro-
bum imperatorem Ronianiae : i ac igne in domum
PASCHALE. βΤβ
, ήμόΐ;. I Κα\ πολλών ύβρεων γενομένων μεταξύ των
μερών Βενέτων χα\ Πρασίνων, χαΐ τύν βασιλέα πολλά
λοιδορήσαντες, χατήλθον οΐ Πράσινοί, έάσαντες τύν
βασιλέα χα\ τούς Βενέτους θεωρούντας τύ Εππιχάν.
Κα\ άπέστειλεν ό βασιλεύς Εβε?ν τΙ χράζουσιν ώς
Ιτυχεν ··. Άλλ’ 8τε πολλί] γένηται άνάγχη, τάτε
ποιεΤς & έβουλεύσω. Κα\ έΤπεν αύτοΓς ό βασιλεύς *
C Έξέλθατε ούν χα\ μάθετε τίνος χάριν στασιάζου·
σιν **. * ΚαΙ Ιξήλθεν άτΛ του παλατΙου ό πατρίκιος
Βασιλείθης ‘ ό ποιων τύν τόπον του μαγίστρου
Έρμογένους (65) iv Κωνσταντινουπόλει χαΐ Κων-
σταντίολος. Κα\ στήσαντες τά είσελαύνοντα πλήθη
Ιξω του παλάτίου, χατασιγήσαντες αυτά προσεφω-
νησαν βύτοις ·, λέγοντες · t Τ( (ητουντες γενέσθαι
στασιάζετε; ι Κα\ Εκραξαν* c Κατά τού έπάρχουτών
. πραιτωρίων Τωάννου τού Καππάθοχος (64) χα\
'Ρουφίνου τού χυαίστορος * (65) χα\ τού έπάρχου
της πύλεως Εύδαίμονος. ι Κα\ ταύτα άχηχοάτες άν-
ήγαγον τψ βασιλεϊ. ΚαΙ εύθέως βιεδέξατο τύν Επαρ-
χον των πραιτωρίων Τωάννην, καΐ έποίησεν άντ*
αύτού Επαρχον πραιτωρίων τύν πατρίκιον Φωχάν
τύν ΚρατεροΟ * (66). Διεδέξατο δΙ χα\ ’Ρουφινον ·
τύν χυαίστορα ·, χα\ έποίησεν άντ’ αύτού τύν πα-
τρίκιον Βασιλείδην χυαίστορα ^ τύν τοτιοτηρούντα
τύν μάγιστρον, 337 ώς προειρηται. Κα\ τύν Επαρ-
χον δέ τής πόλεως Εύδαίμονα* διεδέξατο, και έποίησεν
άντ* αυτού Τρύφωνα (67) Επαρχον πόλεως, τύν άδελ-
φύν θεοδώρου άτιύ έπάρχων πόλεως. Ό δέ δήμος
έπέμενεν · έξω τού παλατίου είσελαύνων * και τούτου
γνωσθέντος, Ιξήλθεν ό πατρίκιος Βηλισάρις *· ό
• στρατηλάτης μετά πλήθους Γότθων, χα\ Εκοψε άλ-
λους άχρις Εσπέρας. Κο\ λοιπύν ένέπρησαν τήν
είσοδον τού παλατίου τήν χαλκόστεγον (66), χα\
άχαύθη μετά τού τπ)ρτίκου των σχολαρί(ι>ν (69) χα\
των προτηχτόρων κα\ κανδιδάτων, κα\ γέγονε
διακοπή. Όμοίως δέ έκαΰθη κα\ τύ σένατον (70)»
DUCANG1I NOTiE.
(65) Τον μαγίστρου Έρμογένους. Magiiiri officio·
rvm, cujus non semel flt mentio apud Procopium,
Theophanem, et in novellis Justiniani : cujus etiam
tum vices in urbe agebat Basilides. Vide Marcellin.,
ind. XI.
(64) Tov Ίωάτνου τον Κααχάύοκος. Cuius
avaritiam perstringit Procopius, lib. iGonh., cap. i4,
et de quo multa Alemannus ad Historiam arcanam.
(65) Tov *Pcv^lrov τον Κνέστωρος. Ruflnus,
Joanuis Scythae ex consule filius, ex magistro militum
etpatricius, Theophani annoii etiv Justiniani dici-
tur. Is non semel occurrit apud Procopium : sed an
tum quaestoris dignitatem obtinuerit, dubium facit
idem scriptor, qui, ut plebi pareretur, loco Tribo-^
uiani quaestoris, eamdem dignitatem datam Basilidi
tradit, viro ceteroquin spectatissimae clementiae et
nobilitatis. Patriciam etiam eumdem Ruflnum v>»cat.
sub ind. xi, Marcellinus. Quaestoris vero dignitate
insignem Thomam anno iii Justiniani niemorui idem
Theophanes.
(06) Φωχάν rdr ITjparejodr. Theophanes, anno
III, Φωχάν τύν Πατρίκιον τού ΚρατεροΟ * Patri-
cium vero nude vocat Procopius absque Kpa-
B τερού nomine , quo donatur nescio quis so-
phista , lib. IV Epigram. Gracor.^ tit. x5. Cra-
terum πεοί ψηφισμάτων laudat Stepbanus J>exr4r4.
(67) Τρύφωτα, Praefectorum praetorio sub Jnsli·
niano seriem descripsit Alemannos, in quibus Try-
phonem et Theodorum illius fratrem ex hoc dunlaut
Chronico recenset.
(68) ΧαΛχόστεγον. Constantinopol. Ckiist.^ lib ii,
sect. 4, n. 9.
(69) ΠορτΙκου των ΣχοΛαρίων. Ibid.· η. 69.
(70) Σένατον. Ibid., lib. ii, sect. 9, n. I.
\ARliE LECTIONES.
·· ώς Ιτυχεν — ·· στασιάζουσιν om. P. Et ne his quidem omnis ku^una expleta est. * Βασιλίδης P.
Sic et pag. si-q., v. II. · αύτοί P. * κυέστορος PV. ^Κρατερού. Κρατερόν PV. Vide pr*ler qiws
citat. Ducangius, Malalam, pag. 449, 5. ® τύν Τουφίνον τύν P. ♦ κυέστορα PV. ’ κυέστορα P.
• εύδαίμονος P. » έμεινε P. ΐίελισάριος P. “ άνέπρησαν P. ** τύ μετά P. *· προκτητόρων R, πρσ-
τικτόρων PV. κα\ έκαύΟη τύ Ρ.
(α) Inclnsa supplemus. At quid sibi veHnl Grscca, *Αλλ’ δτε πολλή γένηται Ανάγκη, τότε ποιείς ά έβονλεύα<«, αοα
Videmus et ideo non reddimus, bdit. patb.
I
&η CHRONICON
έ^\ λεγόμενον Αύγουσταιον (71), χα\ ή j
Μεγάλη έχχλτ^σ(α πάσα συν το7ς φοβεροίς χα\
μαστοίς χ(οσι πάσα ** &χ τετραέντου (72) χατην-
έχθη. ΚάχεΙθεν χατήλθεν 6 0ήμο; πάλιν είσελαύνων
έπ\ τ6ν ΊονλιανοΟ λιμένα (75) εις τόν οΐχον Πρόβου*
χα\ έζήτει παρ’ αύτου λαβειν όπλα, χα\ έχραζον,
f Πρόβον βασιλέα (74) Τωμανίςι. ι Κα\ έβαλον
πυρ ιΐς τ&ν οΤχον του αύτοΰ πατριχ(ου Πρόβου *
χα\ όλιγων χαυθέντων έλείφθη τb πυρ χα\ έσβέσθη.
TfJ Βϊ παρασχευ?} ήμέρ^ι του αύτου μην6; ις' 9|a6ov
οΐ δήμοι είς τδ πραιτώριον των έπαρχων, χα\ έβαλον
έχεί πυρ, χα\ έχαύθησαν αΐ στέγαι *· των δύο βασι-
λιδών οΓχων (75) χα\ μόνον (76) τού αυτού πραιτο)-
pbu, δπου τά σκρίνια· Έφύσησεν γάρ άνεμος βοβ-
χα\ τδ πυρ έξω τού πραιτωρίου έδίωξεν, χαΐ
έχηύΐη τδ ββύΐανεΐον (77) των Αλεξάνδρου, χα\ ό 1
ξενόιν £δβούλου (78) έν μέρει χα\ ή άγία
ΕΙρήνη (73)»^ΐ%ς ^νχτισθεΐσα ύπδ Ίλλου τού Ίσαύ-
ρου τού άντά|ΜΜ> Ζήνωνος (80) τού βασιλέιος. Κα\
6 ξένων τού Ζαμφών (81) ό μέγας έχαύθη, χα\
άπώλοντο oi έν αύτφ Α^χείμενοι άββωστοι. Τφ δέ
Σαββάτιρ, τουτέστι τή toO αυτού Αύδυναίου μη-
νδς, έποίησαν συμβολήν μετά τού δήμου οΐ στρα-
τιώται οί έλθόντες άπδ τού Εβδόμου (82), χα\τού
PASCUAIE. - «78
Probi pafricii injecto, paucisque absmnpiis, igni$i
poslmodom desiit el exstinctus est. Die Veneris,
ejusdem mensis xvi, venerunt faetiones tn praeio-
rium praefecti, igneroque ibi injecerunt, quo confla-
grarunt contignationes duarum ‘domorum regiarum,
et locus ipsius praetorii, ubi erant scrinia. Vento
quippe aquilone flatum protendente, ignis ultra
praetorium prorupit, quo exustum est Alexandri bal-
neum, et ex parte xenodochium Eubuli, ut el aedes
Sanctae Irenes, quae condita fuerat ab Illo Isauro, qui
adversus Zenonem tyrannidem invasit. Sed ei in-
gens illud xenodochium Sampsonis incendio con-
sumptum est, et qui in eo aegri jacebant periere·
Die Sabbati, hoc est xvti ejusdem mensis Audimaei,
milites qui ex Hebdomo, Rhegio, Athyra et Cala ·
brya venerant, cum populo congressi sunt. Postquam
vero quoslibet, ut occurrelMint, occiderant, lios in
mare, tanquam vilia quaeque, tractos jaciebant. In-
terficiebant quoque feminas, multique jaculis aut
sagittis factiosos aggrediebantur. Verum ut se ii sic
peti advertere, venerunt ad Octagonum, situm inter
basilicam Gunariorum, et publicam porticum re-
giae. Milites autem ubi viderunt in illos se non posso
irruere, ignem projecerunt, et Octagonum inccndc-
DUCANGIl NOTiE.
(71) Αύγον&ταΤοτ, Ibid., lib. iii, n.23.
(72) ^Εχτετραέτχου. Theophanes: Ka\ τήν με-
γάλην Εκκλησίαν συν τοΤς άμφοτέροις χίοσι, χα\
πάσα έχ τετραέντου χατηνέχθη. Ιη alterutro horum (
scriptorum, licet alter ab altero acceperit, mendum
latet, quod aegre sanari potest, cum haec vox έχτε-
τραέντου nihil sonet. Melior lamen videtur lectio
auctoris Chron. quae sensum integrum proferret,
ai pro έχτετραέντου, legatur έχ τετραλίθου, ita ut
eolumnae istae stupendae ex marmore fuerint, quod
τετράλιθον vocabant, de quo agimus in Cioss. med,
€uedi., in v. Τρίλιθος, et in AddiL ISam vox
πάσι in hoc Chronici loco satis docet vocem istam
ad columnas referri : quam περιοχήν male interpo-
lavit Theophanes, dum etiam pro φοβεροΤς reposuit
άαφοτέροις.
(73) ΊονΛιανον Λιμέτα, ComtantinopoL Christ.,
lib 1, sect. 19, n. 1.
' 74) Anastasii Augusti nepotem,
de quo in Famit, Byzanih.f p. 87.
(75) ΟΙχωτ βασιΛικών. Constantinopoi, Christ,^
Db. II, sect. 5.'
(76) Kal μότοτ. Vereor pariter ne et in hac voce *
mendum lateat. Scrinii vero et .«criniariorum prae-
fectorum praetorio meminit anonymus De miraculU
SS. Anargyrorum , pag. 432 : Ka\ έλθόντες συν
αύτψ έως τού σκοτεινού έμβόλου μέχρι τού μεγάλου
Έπάρχων Πρα.τωρίου, τφ ίδίο) &χτύλφ δειχνύ-
ουσιν αύτψ οΐ άγιοι τδ σχηνίον ένθα ό Σχρι-
νιάριος έστρατεύετο. Adde pag. 43& ejusdem
libri.
/77) BaJareior, Ibid., lib. i, sect. 27, n. 2.
78) δετωτ τον ΕνβονΛον. Ibid., lib. iv, sect. 9,
n. 2.
(79) ΕΙρήτης ναός, Ibid., lib. iv, sect. 7, num.
SO.
(80) 'Yxd ΊΛΛου Ίσαύρον τον άντάρτον Ζή~
νωνος. lUi rebellionem pluribus refert Theo-
phanes.
(81) Σενών τον Eaprfxiyy. Ibid., sect. 9, n. 9.
(82) Από τον *Ε€δόμον. Ex praesidiis scilicet
militaribus palatii llelidomiani, de quo multis egi-
mus in Conslantinopol, Christ. et in Dhceplalione dt
Hebdomo notis nostris ad Zonarae Annales subjun-
cta : vel castelli Theodosiani in eodem Hebdomo,
seu campo llebdomi aedificato, cujus meminit Theo-
phanes anno vii Foex. Nam Hebdomiim unice ap-
pellatum Campum ad urbem docuimus, qui ita di-
ctus fuerit, quod ab urbe ad septimum usque mil-
liare protenderetur, nullumque unquam exstitisse
suburbanum septimo ab urbe niilliari, quod Heb-
domi nomenclaturam habuerit : adeo ut quidquid
intra septimum hoc milliare fuerit, id in Hebdomo
situm esse ab auctoribus dicatur, et in quavis sui
Sarte, seu ad urbem, seu longius ab urbe, semper
[ebdomum fuerit, quemadmodum utnimque Hexa-
milium, murus nempe sex millium longitudine, in
quavis sui parte eaindem semper obtinuerit appel-
lationem. Sicut etiam in prxfecti urbi jurisdictione,
qux juxta Ulpianum ad cenlcsimuin lapidem pro-
tendebatur. quidquid intra bosce erat, vel agebatur,
limites, id in centesimo lapide esse vel actum dici
potuit. Atque hoc quidem loquendi genere nos Galli
eliamnum utimur ; nam quidquid intra leucam ab
urbe est, intra quam illius jurisdictionis fines coar-
ctantur, banni leuca^ vel leuca nude, uti in veteri-
bus chartis interdum occurrit, appellatur, statim
etiam in ipso ab urbe egressu, licet leuca ipsa non
finiatur, hisi in sui extremo. Quod vero leuca, et
banni leuca plxrisque, id apud Pictavienses, Ego-
lismenses, Andegavenses et Cenomanenses quinta
vocatur, scilicet leuca; interdum etiam q^ntuin
milliare: quemadmodum apud Bituricenses, εερίεηα
dicitur, quod illis qtiiiita, quia ad septimum milliare
VARliE ΕΕΟΉΟΝΕΒ.
πάσι P. ·· στίγβυ R. ό om. Γ.
«79 CHRONICON PASCHALE. 880
runl : quo incendio conflagravit qui<l(|iiid erat circa \ 'Ρηγίου, χα\ του *Α6ύρα, χα\ άτΑ Καλαβρίας,
aedem Sancti Theodori in tracta Sphoracii, praeter έπειδ)] ώς ίτυχεν έφόνευον ot δήμοι τους &νθρ6·
Scevophylaciutn arcis sacrae aedis. Porticus autem τκους xa\ Ισυρον αύτους χα\ ίβαλλον είς θάλασσαν ώ;
tota Argentariorum, et domus Symmachi ex -consule παραχενωτάς. 'Ομοίως χα\ γυναίκας έ^όνευον,
ordinario : sancta itero Aquilina usque ad fornices xa\ τεολλο\ ίπεσαν δημ^αι (83). Κα\ έωραχάτες
nltcrius porticus fori Constantini exusta est. Hinc έαυτους βαλλομένους ot δχλοι, ήλθον αύτο\ εΙς τδν
igitur fugientes factiones, ignem injecerunt in Ma- *Οχτάγωνον (84) τδν δντα είς μέσον τής βασιλικής
gnauram, sed multo hominum facto concursu, sta tim τώνΓουναρίων (8f>) xa\ του δημοσίου Έμβδλου τής
exstinctus est. 'Ρηγίας (86). KaV έωραχδτες οΐ στρατιώται δτι ούχ
ήδύναντο είσελΟείν, έπάνω αυτών έβαλον -πυρ, χα\ ύφήψαν τήν 'Οχτάγωνον, χα\ έξ αύτοΰ του πυρδς
έχαύΟη τά πέριξ του άγίου θεοδώρου (87) των Σφωραχίου δίχα του σχευοφυλαχίου ·· του φούρνου (88j
του άγίου οΓχου. '0 δέ Έμβολος δλος τών άργυροπρατίων ·· (89) χα\ 6 338 Συμμάχου του άιΛ
υπάτων (90) όρδιναρίων χα\ ή άγία ΆκυλΙνα (9!) έως τής καμάρας του άλλου Εμβόλου του φόρου (92)
Κωνσταντίνου έχαύθη. Κα\ φυγόντες έχεΤθεν ·· οΐ δήμοι έβαλον πυρ έπ\ τδ Αίβυρνον έπ\ τήν Μαγ-
ναύραν (ί»3) , χα\ συνδρομής πολλής γενομένης έσβέσθη εύθέως.
Die vero Dominica, hoc est xviii ejusdem mensis, B Tf) δ^ Κυριακή ήμέρφ, τουτέστι τή ιη' του αΰτού
cum noctem insomnem duxisset imperator, pro- μηνδς, άπονύχιον (94) άνήλθεν ό βασιλεύς είς τδ
gressus esr in Circum seditqiie in suo tribunali, Ίππιχδν έν τφ ίδίιρ χαθίσματι (95), βαστάζων τδ
gestans sanctum Evangelium. Quo cognito, populus άγιον Εύαγγέλιον (96). Κα\ τούτου γνωσθέντος
universus ascendit, totusque impletus est Circus, άνήλθεν πάς δ δήμος, χα\ έγεμίσθη ·* (97) τδ Ίπ-
turba passim affluente. Tum imperator, acto sacra- πιχδν βλον έχ τών όχλων. Κα\ έπωμόσατο αύτοις
mento : t Per hanc potestatem, inquit, condono vo- 6 ** βασιλεύ; λέγων * t Μά τήν βύναμιν ταύτην,
DUCANGll NOTiE.
civitatis districtus protrahitur. Quidquid igitur intra (89) ^ Αργυρο χρατίωγ, Comlantinopol. Chrizt»^ lib·
leucam, vel quintam, vel quintum milliare, vcl de- ii, sect. 5, n. 7.
nique septenanlf situm est, id iii leuca, in quinta, (90) Kal ό οίκος Συμμάχου άΛ0 ύχάτωτ, Qua-
vel quinto niilliari, et in septena esse jure merito, tuor hoc nomine consules ordinarios in Oriente prae-
sermone vulgari dicitur. Id mullis probavimus in sertim agnoscunt Fasti, ex eadem gente omnes, cujus
Mloszario med\(B Lalinitatiz. Sed et Hebdomum urbi G stemma conlextuit Sirmondus in Not. ad Eniiodii ,
Constaiitinopolitanae vice banleu^ nostrae fuerit, lib. vn, epist. 23. Sed ex iis quis hic intelligatur in-
adeo ut qui infra vii illud milliare sedes fixerint, certum, nisi vox exconsule, postremo Symmacho,
eodem immunitatis jure uuo urbis cives frueren- qui cum Boetio consul in Oriente fuit, id ascribett-
tur : unde campus ille Hebdomum Constantinopo- dum videatur suadere.
.leos appellatur a scriptore Chronici, quod revera (91) Ή άγία ΆκυΛΙτα, Constantinopol» CArisL,
urbis quoad privilegia pars censita fuerit, iis donata lib. iv, sect. 7, n. 7.
a Constantino: quomodo idem Augustus instaurata (92) *Έμ€οΛος τού φόρου. Ibid., lib. ii, sect. 3,
Drepano, caque llelenopoli de matris nomine ap- n. 2.
pellata, hanc vectigalium immunitate donavit έως (93) ^Ελϊ r^r Μαγν^ύρατ. Ubi exstitit consisto-
φανεράς περιοχής τής πόλεως. De Hhegio vero et rium Justiniani, ut pluribus probavimus in Constaiiii-
Atbyra hic memoratis egimus pariter ad Alexiadeni nopoli Christiana, et in Disceptatione de Hebdomo :
Annaeam, et ad Yillharduinum. ut de Calabrya, ad quam sententiam nostram astruit praesertim Cyrillos
Bryenniuni, loco scilicet iu nuncimato in finibus ^ythopolitanus in Vita sancti Sabae cap. 8o, quo
citimis Asiae. Nemo enim erit , cui Calabriam Itab- loco ait Justinianum cum Triboniano quaestore ooo-
cani hic intelligi minime posse non statim suboleat, silia sua in Magnaura exegisse : Τού τοιοΟτου θεο-
ΗΚαΙ λοΛΛοϊ έσπασαν δτ\μόται. Legendum φυλάχτου ήμών ^ασιλέως έν τούτοις άσχολουμέννυ
\r ^τ,μότας, \ά esi t in factiones sagittas emitte- μετά Τριβουνιανου τού Κυέστωρο; έπ\ τήν χαλου-
bant : Galli dicerent, iis tiraient. Vide Gloss. med. μένην Μαγναύραν.
Lat. in trahere. Sic paulo infra τραχταΐζειν simili (94) Άπονύχιον, Leg. άτΓονύχιος, atque ita edi-
notione auctor usurpat. diinus.
(84) 'Οκτάγωνον. Constantinopol. Christ. lib. i.v, (95) 'Ev τφ ιδίφ καθίσματι. In tribunali seu sdio
sect. 9, 11. 4. circi , quod ipse Justinianus anno j, ob aspicienda
(85) ΒασιΛικη γουναρίων. Ibid., lib. ii, sect. 9, probandaque certamina eminentius clariusque quam
I). 14. fuerat, una cum uiraque senatorum ex more spectan-
(H6) ΈμβοΛος της 'Ρηγίας. Ibid., lib. ii, sect. 3, tium porticu, redintegraverat, ut est apud llarcel-
n. L. linum coqiilem. Solium vero istud imperatorium in-
(87) Πέριξ του άγιου Θεοδοφου. Ibid., lib. iv, spicere est in diptychis consularibus, de quo praeter
sect. 6, n. 401, lOL Bulii^erum consulendus Sirmondus ad Sidonii car-
(88) Τού φουρίον. Et hic latet mendum , ubi men 23.
forte legendum φρουρίου , ut scevopbylaciuni ec- (96) Βαστάζων τδ ΕύαγγέΛιον. Vide Dissertat,
elesix ita munitum fuerit ad servanda illius cimelia, nostram de numismal. iiiipp.Constantinopqlit., n.*i2.
ut arcis speciem reluleril, atque ita forte appella- (97) Εχώσθη. Sic reposuimus, cum editum esset
verint CoiistantinopolUani. έγνώσθη, cum nota mendi.
VABliE LECTIO.NES.
oi δήμοι om. P. *· έσπασαν P. ·® σκευοφυλακίου in margine ponit V. φουρίου P. ·· άργυρο-
πρατίων. Imo άργυροπρατείων. *·εχ5ΐΡ. έπΙ τδ Αίβυρνον om. Ρ. ·· έγνώσθη Κ, έπληρώθη m. Κ,
έχώσθη Ρ. ** ό om. Ρ.
881 GHRONICON PASCHALi. 882
συγχωρώ ύμ1ντ<^ πίταΓσ'μα τούτο itaV ού' κελεύω τινά ^ bis offensam hanc, neminemquc cx vobis prsccipi iiii
έξ ύμών συσχεθήναι, άλλ* ήσυχάσοΛε- · ούδέν γάρ comprehendi, modo quiescatis : nulla enim peiics
παρ' ύμας, άλλά παρ’ έμέ. ΑΙ γάρ έμαί ύίμαρτία: vos culpa, sed super me residet. Peccata enim mea
έτΐοίησάν με μί] παρασχείν ύμϊν περ\ ών ήτήσατέ effecere, ut vobis non concederem quae a me iii
με έν τω ΊππΕχψ. > Κα\ πολλο\του δήμου έκραξαν * circo petiistis, ι Tum multi ex populo acclamarunt :
I ΑΟγουστ· Ιουστινιανέ, τοΰ βΙγχας. ι Άλλοι δέ r Auguste Justiniane, tu vincas. i Alii vero clami- :
ξχραζον ιΈπιορχεΓς, σγαύδαρι·’ (98). ι Κα\ ία'σεν, tarunt : ι Pejeras, asine, ι Imperator ad haecce si-
χα\ χατήλθεν αύτδς Ιχ του Ίππιχου ό βασιλεύς * χα\ luit, et ex circo abiit, stalimque dimisit palatinos
έδωχεν εύθέως μίσσας τοϊς τοΰ παλατίου, χαΐ λέγει proceres, iisque dixit, ι Abite, ut vestras aedes cu-
τοίς συγχλητιχοΖς · t Άπέλθατε*·, έκαστος φυλάξει ·· stodiatis.i Quibus digressis, occurrit populus llypa-
τδν oixov αύτοΰ. > Κα\ έξελΟδντων αύτών ύπήντησεν tio patricio, et Pompeio patricio, et acclamavit :
6 δήμος ΎπατΙφ (99) τψ πατριχίφ χα\ Πομπηΐφ c Hypati Anguste, tu vincas : i arreptumqnc Hypa>
τψ πατριχίψ * χα\ έκραξαν * c Ύπάτιε Αύγουστε, tium patricium, chlamyde indutum candida, in fo-
τοΰ βΙγχας. ι ΚαΙ λαβδντες οΐ δήμοι τδν αύτδν πα- rum Constantini sublimem usque ad gradus slatiiac
τρΙχιον'ΤπάτιονεΙςτδνφδρονΚωνσταντίνου,φοροΰντα Constantini imperatoris dedtixenint. Tum vero fa-
άσπρον χλανίδιν, άναγαγδντες ** αύτδν Οψος (I) είς Β ctiones ablatis ex palatio Placillianarum, ita appcN
τους βαθμούς τοΰ χ(ονος (2) τής στήλης Κωνσταντ(· lato, ubi asservabantur, imperatoriis insighibus, iis
Mou τοΰ βασιλέως ήνεγχαν oE δήμοι άτώ τοΰ παλατΕου induerunt caput ipsius Hypatii, torque etiam aureo
Πλαχιλλιανών (5) ουτω λεγομένου σΕγνα βασιλικά (4) collo aptato. Quod ubi Justiniano imperatori est re*
άποχεΕμενα έχείσε, χαΐ έβαλον εΙς τήν κεφαλήν τοΰ nuntiatum, palatium clausum est. Factiosi vero,
αύτοΰ ΤπατΕου, χα\ μανιάχιον (5) χρυσοΰν εΕς Hypatio patricio, et Juliano ex-prsefecto praetorio
τδν τράχηλον αύτοΰ. Κα\ τούτου γνωσθέντος τψ βα- arreptis, ipsum flypatium usque ad imperatorium
σιλεΐ, έσφαλΕσθη τδ παλάτιον, χα\ λαβδντα τά τοΰ thronum adduxere, ut allatis ex palatio imperatoria
δήμου πλήθη τδν αύτδν Τπάτιον κα\ Πομπήιον *· purpura, et diademate, illum in imperatorem coro- · .
τύν πατρίκιον χα\ Ίου>ιαν6ν τδν άτιδ έπάρχων πραι- narent; Verum Hypatius, cum populorum mentenv
DUCAN6II NOTiK.
(98) rd^ape. fta pariter emendavimus, pro σγαύ- que Glossarium.
δαρι, quae vox asinum sonat apud Graecos aevi infe- G (^) Tov κίονας. Conslantinopol. Christ. lib. i, secl.
rioris, uti docemus in Gloss. med. in 'Α&Εδαρος. 21, n. 6.
Scribit Ordericus Vitalis, lib. viii, pag. 681, quem- (3) ΠαΛατίον των ΠΛακιΛΛιανώτ. Ibid., lib. ii,
dam militem cognominatum caput asini, pro magni· sect. 5, n. 4.
iudine capHis et congerie capillorum. Apiid Theopha- (4) ΣΙγτα βααΛικά. Id est, βασιλικά παράσημα,
nem, an. ii Leonis Isauri, nescio quis, et alius apud ut loquitur Agathias, lib. iii, pag. 90 edit. Keg.
Nicepborum Conslinopol. in Brev. pag. 168 primae (5) Μαηάκιον. Ita cum Hadero reposuimus, pro
edit. Ό^ομάγουλοι cognominati leguntur. Est autem μανιχιον, de qua voce diximus in Gloss. med. Grae-
μάγουλον Graecis recentioribus maxilla, genas, vel cit. Quo vero scriptor ait torquem collo apbitum
oueea. Sed an ejusmodi fuerit Justinianus, ex illius Hypatii a seditiosis, in eo errasse deprehenditur,
corporis et vultus descriptione, quam proferunt Ce- cum aliter prorsus rem narret Procopius : Ka\ (oO
drenus et Symeon Logotneta, non percipimus. Pro- γάρ ήν αύτοΓς ούτε διάδημα , ούτε τι άλλο, ών δή
, copias in Htst. arcana, cap. 8, de Justiniano : ΉλΕ- βασιλέα περιβ^λεσθαι νδμος) στρεπτόν τινα χρυσοΰν
θι^ τβ γάρ ύπερφυώς ήν, χα\ νωθεΐ δνψ έμφερής έπλ τή κεφαλή θέμενοι, βασιλέα 'ΡωμαΕων ανείπον.
μάλιστα, χαΐ οΓος τψ τδν χαλινδν έλχοντι έπεσθαι,. Et Marcellinus comes : Dum de foro Hypatius sce·
συχνά ol σειομένων των ώτων. Notum asinos prae- leratorum comitum manibus torque redimitus au-r
terea vocatos viros salaces et bene vasatos, de quibus reo, etc. Torques igitur non collo, sed capiti Hypatii
Casanbonue ad Lampridium in Commodo : sed et impositus est. In hisce quippe tumultuariis impera-
istnd Persii de Nerone : AurtoiEas asini Mida rex torum acclamationibus, cum fere semper deesset
habet. Ubi Scboliastes : Tria genera sannarum: aut diadema, praecipuum Aususlae dignitatis insigne,
manti significare ciconiam , aut opposito temporibus ^ arrepto a quovis tor<{ue, ilioque in modum diade-
poUice auriculas asininas, aut linguam sitientis canis, malis composito, novi principis capiti is aptabatur,
(99) "Τίίατίφ. Τψ άνεψιψ τοΰ βασιλέως Άναστα- ut hoc loco satis indicat Procopius. Ita Juliano mi-
εΕου, ut est apud CyriUum Scythopolitanum in Vita litari tumultu in imperatorem electo, Maurus nomine
S. Sidrae, cap. 56. Is porro et Pompeius, cum caeleris . quidam abstractum sibi torquem, quo ut draconarius
proceribus, ut quamprimum se domum referrent utebatur, camti Juliani imposuit confidenter, ut ait
jussi fuerant a Justiniano, sive, inquit Procopius, Ammianus, Vib. xx. Quod quidem ipsum notaverunt
ab illis vitae timeret suae, sive ipsos eo deduceret ipse Julianus, Libanius, Socrates et Zonaras. Idem
falam, fd quinto seditionis die actum, poslero vero Ammianus de Firmo, lib. xxix : E quibus unus tor·
Hypatium imperatorem acclamatum scribit idem auem pro diademate capiti imposuit Firmi. Denique
Procopius. Sidonius, de Avito imp. in ejusdem Panegyrico :
(I) Ατάγοττες αύτόν είς Id est, elevantes Concurrunt proceres, ac milite circumfuso,
nt clypeum, ut solerone erat : ita Zonaras. Hinc vox Aggere composito statuunt, ac torque coronant. i
lerare passim usurpata apud scriptores Latinos, ut Castrensi nwsium. i
άναΕρειν apud Graecos, pro inaugurare. Vide utrum-
VARIiE LECTIONES.
σγαύδαρι. γάδαρε Diicaiigius. ** άπελθετε P. ** φυλάξ:ιν P, φνλάξε m. U. άναγόντες P. μ»-
vExiov li, μανιακήν, μανιάκιον iii. U. ” xal ΙΙομπήϊον υιη. V,
m CHRONICON PASCHALE. 884
prjeviileret, eorumque levilatem, rursumque Justi- A τωρίων (6) άπήγβγον τ^ν αύτ^ν Ύπάτ!ον t τ6 pa-
nianuin rerum politurum, misso clam Epbremio atXex6v κάθισμα, ρουλόμενοι ix^aXsTv έχ τοο παλα«
candidato, cui fidebat inprimis, nuntiat imperatori τίου πορφύραν βασιλικήν χα\ διάδημα χα\ στέψαι αύ-
Justiniano : c Ecce hostes tui universi in circo coi- τδν είς βασιλέα. Κα\ έκραξεν αύτψ ό ηίς ** δήμο;
kcli sunt, quod praecipis, exsequere. > Ephraeinio ad ό ών είς τδ Ιππικόν · c Αύγουστε Τπάτιε, του
palatium 'pergenti, illudque volenti ingredi, ut quae βΙγχα;. i Ka\ αύτδς Ύπάτιος προθεωρων τά του
sibi mandata erant exponeret, occurrit Thomas δήμου οτι τρεπχοΐ είσι xal πάλιν έγχρατής γίνεται 6
(|uidam a secretis, quique imperatoris erat medicus, βασιλεύ;, πέμψας λάθρα Έφpαtμtov (7) ?tv χανδι-
et ab eo praecipua quadam familiaritate colebatur, δατον, φτινι έθάβ^όβι, δηλοΐ τψ βασιλεΐ (8) Ίουστι-
qui candidatum adortus : ι Quo, inquit, tendis : ne- νιανώ · i ΊδοΟ τους έχΟρούς σου πάντα; έν τφ Ίπ-
ιηο intus est, imperator quippe inde discessit, i Ue- πιχφ συνήγαγον ' δ κελεύεις ποίησον. ι *Απελθδντος
versus Ephraemius renuntiat Hypalio : c Domine, δΐ του αύτοΟ ΈφραΐμΙου έν τω παλατίω^ χα\ Οελή-
Deus te potius vult imperare : fugit enim Justinia- σαντος είσελθειν χα\ είπείν τφ βασιλεΐ τήν άινδχρι-
DUS, nec quisquam est in palatio, i Quibus auditis, σιν, άπαντ^ αύτφ θιυμάς (9) τις άσηχρήτις
Hypatius visus est in imperatorio circi tribunali Ιατρδς ών του βασιλέως, 339 φιλούμενος παρ*
fidentius considere, atque audire faustas in se po- αύτου, χα\ λέγει τφ χανδιδάτφ* ι ΠοΟεΙσέρχη; Ισω
puli factas acclamationes, et convicia qux in Justi- ούδείς έστιν * ό γάρ βασιλεύς άττήλθεν. άπ* αύτοΰ. ι
uianum imperatorem et in Tbeodoram Augustam Kal ύποστρέψας Έφραίμιος ** λέγει Ύπατίφ *
passim jactabantur. Venerunt quoque a Constantia- c Δέστ^τα, μάλλον ό Ηεδς θέλει σε βασιλευσαι * ό γάρ
uis juniores Prasini, loricas ducentas quinquaginta Ιουστινιανός έφυγεν, χα\ ούδείς έστιν τφ παλατίφ. »
ferentes : et quidem armati accesserunt, rati se pa- Και ταΟτα άχούσας (10) ό *Γπάτιος έδοξε θαρσαλεώ-
latium aperire posse, in illudque Hypatium intro- τερος χαθέζεσΟαι έν τφ Δεσποτιχφ χαθίσματι τού
ducere. Sacratissimus vero imperator Justinianus, Ίιιπιχου χα\ άχούειν τάς είς αύτδν εύφημίας του
certior factus de popuh, Hypatii, et Pompeii cona- δήμου χαλ τάς ύβριστικάς φωνάς, &ς Ελεγον είς τδν
tibus, extemplo ascendit per cochleam, uti appel- βασιλέα Ιουστινιανόν χα\ είς τήν Αύγουσταν βεοδώ-
latur, in pulpita, sic pariter dicta, pone circi tri- pav. ^Ηλθον** δέ χα\ άπό Κωνσταντιανών ** (11) νεώ-
bunal : atque inde in triclinium aereas habens ja- τεροι Πράσινοι, φοροϋντες ζάβας (12), σν^ * οΓτινες
nuas, quae tum erant clausae. Aderant porro cum νεώτεροι ήλθον ώπλ’ισμένοι, ύπολαβδντες δτι δύναν-
imperatore Mundus, Constant iolus, Basilides, Beli- ται άνοΐξαι τό παλάτιον χα\ εΙσαγαγεΙν αύτόν έν
sariiis, aliique ex senatoribus : habebatque arma- ^ αύτφ. *0 δέ θε;ότατος βασιλεύς Ιουστινιανός άχη-
lURi palatii praesidium, c.uni suis spathariis et cubi-· χοώς τά περ\ του δήμου χαλ Ύπατίου χα\ παρά
culariis. Ιίομπηΐου τολμηθέντα, εύθέως άνηλθεν διά τού λε-
γομένου Κοχλίου (15) είς τά λεγύμενα Πούλπιτα, όπισθεν τού καθίσματος του Ίτεπικου, είς τόν Τρί-
χλινον τόνέχοντα τάς χαλκάς θύρας (14),. αίτινες ήσαν ήσφαλισμέναι. ^Ησαν δέ μετ* αυτού τού βα·
φλέως Μούνδος χα\ Κωνσταντίολος , χα\ Βασιλείδης χαΐ Βηλισάρις κα\ άλλοι τινές συγκλη-
DIJCANGJI NOTAS.
(6) ^ΙουΛιατόν vdr dx' ίχάρχωτ ηρωτωρίωτ, εύφημειτο υπό των δήμων, χα\ ήχουσεν τάς ύβριστι-
AHus Julianus iste videtur a Juliano, qui eidem Ju- χάς φωνάς τάς πρός Ιουστινιανόν τόν βασιλέα,
stiuiano fuit a secretis, fratre Summi, de quo Pro- (II) Άπό Κωτσταττινωτ, Leg. videtur Κωνσταν-
copius in Persicis. τι^νών, id est, ex urbis regione ubi erant thermae
(7) *ΕφραΙμίθΥ. Qui mox Εύφροιίμ^ος dicitor : quo Constantianaa, de quibus egimus in Constantinopoli
nomine donatur quidam comes Orientis apud Theo- Chrisi., lib. i, sect. 26, n. 5, et lib. iv, sect. 6, n. 95.
phaiiem anno ix Justini Unioris, et alius, patdar- M Theophanes hosce adolescentes Prasinos lori-
cba Antiocheiras, apud Liberatum, cap. 23. catos venisse ait άπό Φλαβιανών, de quibus nihil 'in
(8) ά'ηΛοΐζφ fiwrUsI: Procopius : Τινές δέ φασιν D praesens succurrit.
Εξεπίτηδες αύτόν ένταυθα ήκειν, βασιλεί εύνοϊκώς (12) φ£^?ι?ι;»·Γες Cdda;. Theophan. λωptκάtouTidβ
έχοντα. Gloss. med. Graecit. in Ζάβα.
(9) θωμάς τις άσ ftxpriuQ. L· (orie in quem ex- (13) Διά τού Λεγομένου κοχΛΙου. Procopins :
stat epigramma Agathias, lib. iv AnthoL Gr., c. 1, Μούνδος μέν διά πύλης έξήει, ένθεν δή δ χοχλίβϊς άπό
hoc titiHO : ΕΙς εέκύνα άνατεθεΐσαν έν τοις Ολαχίδου τής Ιδέας καθόλου κυκλοτερούς ούσης ώνδμασται. Erat
ύπό τού νέου σκρινίου, ex quo imperatori percbarum autem Mundus iste magister militum per lll^rricom,
ac familiarem fuisse colligiiar. qui e bello Persico recens advenerat, ut scribit idem
(10) Kak ταντα άκούσας, Theophanes : Φήμης Pro^pius. De hac cochlea agimus in Constan^nop.
δέ γενομένης δτι ό βασιλεύς λαβών τήν Αύγού^αν, Chrisi., lib. u, sect. 1, η. 5.
έξήλθεν έν τή Φρφχί)ι χαΧ άνηγδρευσεν βασιλέα Ύπά- (14) θύραι χαΛχαΖ του xaJarioO. Ibid., lib. Uf
τιον τόν πατρίκιον,* και καθεςδμενος έν τφ (ππιχφ, sect. 4, η; 2.
VARIJ: LECTIONES.
CHRONiCON PASCHAUi. W6
τιχοί, 1Ιχ<ν χα\ τήν του παλατ{ου Ινοπλον βοήθειαν μετ& των Ιδίων σπαθαρίων χα>. χό^βη(0υλα-
ρ!ων.
Κ«\ τούτων γενομένων Ναρσης δ χουβιχουλάριος Cuiu haec ila ee haberent, Nan^$». csbieuiariua ei
xal σπαθάριο; έξελθών λαθραίω; βι' έαυτοΰ χαΐ τών spalharius clam egressus, luin per se, iiim· per suoa;
άνθρώπων αΰτοΰ ύπέχλεψέ τινας τών του Βενέτου homines, -quosdam ex Veneta factione srbi concilia·
μέρους, βογεύσας χρήματα. Κα\ άποσχίσαντες ήρ- vit, erogata pecunia. Ac tum seditiosi illi acclamare
ξαητεο χράζειν * c Αθγουστε 'Ιουστινιανέ, του βΙγχας. coepere : t Auguste Justiniane, tu vincas, Domine·
Κύριε , σώσον Ιουστινιανόν χαΐ θεοδώραν. > Κα\ serva Justinianum et Theodoram. ι Flevitque uni-
ώλύλυξεν άτταν τδ πλήθος έν τφ Ίττπιχφ. Τινές δέ versa plebs in circo. Quidam vero de Prasinorum
τών έχ του Πρασίνου μέρους άνασεισταί^* όρμήσαν- faciione, seditionem ae tumultum in illos concitare
τνς χατ’ αυτών έλιθοβόλουν αύτούς. Και λοιπδν τρα· aggressi, ipsos lapidibus impellere. Demum qui in
χταΐσαντες oi έν τφ παλατίω δντες έλαβον τήν εύρε- palatio erant, communicatis inter se consiliis, pras·
θεΐσαν έσω βοήθειαν, ύποχλέψαντες χα\ φανερούς τών sidium intus repertum sibi adjunxerunt , et clatii
έξχουβιτώρων χα\ σχολαρ.Ιων* ήσαν γάρ χα\ αύτο\ excubitoribus et scholariis, qui aperte una eum po·
άιτοσχΕσαντες μετά του δήμου* xaV έζελθδντες μετά pulo ab imperatoris partibus -sese subduxerant,
τών Ιδίων αύτών άνθρώττων ώρμησαν είς τδ Ίππι- egressi cum suis copiis, irruperunt in cireum, ac
κδν^’, 6 μέν Ναρσής διά τών θυρών,ό δέ υΐδς Μούν- Narses quidem per portas, fllius vero Mundi per
δου διά τή; σφενδόνης (15), χα\ άλλοι διά του μονο- β sphendonem, alii per portam unicam imperatorii
πόρτου (16) του δεστ^τικοΟ καθίσματος εΐ; τδ πέλμα, tribunalis in arenam : alii per locum Antiochi appel*
έτεροι δέ διά τών Άντιόχου χα\ τή; λεγομένης Νε- latum, et per portam, quam Mortuam vocant, c«-
χράς πόρτας (i 7). Κα\ ήρξαντο χόπτειν τους δήμους peruntque factiones sine discrimine concidere, adeo
ώς έτυχεν, ώστε μηδένα τών πολιτών ή ξένων τών ut nemo vel ex civibus vel ex peregrinis , qui tum '
εύρεθέντων έν τφ Ίππιχψ περισωθήναι, έν οΤς έσφά- in circo forte erant, evaserit : in quibus Antipater
γη χαΐ^ 'Αντίπατρος ό βίνδιξ Άντιοχείας τής θεού- Antiochiae Theophileos vindex caesus occubuit. Ex-
πόλεως. Εύθέω; 340 δέ^* ό1 περί τδν στρατηλάτην- templo qui cum Belisario erant , januis apertis ,
Βηλισάριν·* (18) ά'/οίξαντες τάς θύρα; έπΙ τδ δε- facto in imperatorium tribunal una cum spathariis
σποτιχδν χάθισμα όρμήσαντες μετά σπαθαρίων, χα\ impetu, captum Hypatium cum Pompeio patrueli
συλλαδόμενοι Ί9) τδν Ύπάτιον μετά Πομπηίου του ad imperatorem Justinianum adduxerunt, qui ad
πατρικίου τού αύτού έξαδέλφου είσήγαγον τφ βασιλεΐ imperatoris genua advoluti, dixere : c Domine, mul·
Ίουστινιανφ. Οίτινες είσενεχθέντε; προσέπεσαν, λέ- tum laboravimus , ut hostes vestrae majestatis in
γοντες (20) * i Δέσποτα, τα)λύς ήμίν χόπος έγένετο, circum cogeremus, ι Quibus imperator : c Becte,
ώστβ συναγαγείν τους έχθρούς τού κράτους ύμών είς ^ inquit, fecistis : verum siquidem vobis jubentibus
τθ Ιππικόν, ι Κα\ λέγει αύτοίς ό βασιλεύς * c Καλώς parebant, cur non hoc fecistis, priusquam universa
έποιήσατε* δμως παρ'δ'!* έπείθοντο ύμΤν χελεύουσιν civitas conflagraret? ι Tum eunuchis ac spathariis
αύτοίς, διά τί τούτο ούχ έποιήσατε πρδ τού πάσα ή suis, atque Eulalio Barbato , et candidalis : i litos,
πόλις καυθή ; ι ΚαΙ λέγει τοί; εύνούχοις κα\ σπαθα- inquit, arripite, et custodia includite, i Atque ii iii
ρίοις αύτού χαΐ Εύλαλίφ τφ βαρβάτφ χα\ τοις καν- inferiorem palatii partem delatos, Hypatium etPom·
διδάτοις * c Δάβετε αύτούς χα\ άποχλείσατε. ι Κα\ peium solos incluserunt. Caesi sunt illa die In
Ιλαβον αύτούς κάτω είς τδ παλάτιον, κα\ άπέκλεισαν circo, ut referunt qui numerum conjectarunt, ex
τδν Ύπάτιον και τδν Πομπήΐον μόνους. Έσφάγη· civibus, vel hominibus peregrinis, tricies quinquies
DUCANGII NOTiC.
Ibid. ii, sect. 4, n. 2. (20) Αέγοττες. Idem Procopius ait Pompeium
Διά τον μοτοΛόρτον· Μονοπάτου, Theopba- plorantem increpatum ab Hypalio, curo diceret non
ideeamdem ConstantinopoHm, lib. ii, sect. i, decere illos ploratum, qui insontes perirent, sibi
n. 9. initio reniientibus vim a populo fuisse facum, nec
(17) Τής Νέκρας Λόρτας, Procopius, διά τής D se postea infestis in Augustum animis venisse in
ιΐσόδου, i Νεχρά καλείται. De causa nominis con- circum; Quae quidem longe distant ab iis quae refe-
salendae Origines ConslanUnopoiitame Codini, p. 62 runtur a Marcellino comite, qui in bisce Hypatio,
eiBt. Reg. Pompeio et Probo ^astasii nepotibus iniquior vi-
(18) Ot χερί T0r BeXtadpiov, Ita etiam Tlieopha- detur, scribente ab iis concitatam seditionem, dum
Dea ; at Procopius ait arreptos Hypatium et Pom- imperium singuli indigna ambitione exoptabant :
peium a Boraide et Justo, Justiniani ex fratre ne- tametsi potior videtur babenda fides horum teropo·
polibus, et e solio deturbatos, adductos ad Justinia- rum scriptori Procopio, cum el illi concinant au-
num. ctor Chronici et Theophanes.
(19) Kal σνΛΛα€όμ^οι, ίη regio scilicet circi (21) Έσφάγτ{σατ^ elc. Ita Theophanes ; at Pro-
aolio, uti scribit Procopius, non vero ante fores pa· copius : θνήσκουσι δέ του δήμου πλέον ή τρισμύριοι
έαίιι, ut Marcellinus. έν ταύτη τή ήμέρφ.
VARIiE LECTIONES.
άνασείσαι Ρ. είς τδ Ίππικδν om. Ρ. κα\ οηι. Ρ. δέ οιη. Ρ. Β.λισάοιον Ρ. ■* πάρος
αΐ m. R.
887
CHRONICON PASCHALE.
888
inilie, nec quUquain amplius e factionibus apparuit, A (21) ΒΪ xj) aux|) ήμέρ^ είς x6 παλάτιν”, ώ« λέ-
sed summa quies fuit usque ad vesperam. γουσιν ot στοχασάμενοι, πολιτών και ξένοχν άνδρών
χιλιάδες λε'. Κα\ ούκέτι έφάνη δημδτης πού ποτέ, άλλά γέγονεν ήσυχία Εως έοπέρας.
- Postero die, feria scilicet secunda, ejusdem men-
sis Audynaei xix , interfecti sunt Hypalius et Pom-
peius patricii, ipsorumque corpora in mare projecta.
Ac llypatii quidem corpus in Ultore visum est :
Hludque prxeepit imperator inter eorum cadavera
qui judicum decretis damnati violenta morte obie-
rant terra obrui , ac supra illius corpus apponi la<
bulam , cui hsecce verba inscripta sunt : Hic silus
est imperator Luppee.
Post dies aliquot mandavit propinquis ejus ut
illius funus tollerent , illiidqiie sepelirent , quod ii
inde sublatum , in sede Sanetse Maursc bunio con-
diderunt. At Pompeii corpus nusquam apparuit.
Bona vero illorum omnia publicata. Cauteri patricii,
qui eum iis inventi fuerant, alii in monasteria , alii
m sedes sacras fuga evaserunt : quorum domus sunt
obsigna tT. Eorum autem qui manifeste iis adbsesisse
sunt deprehensi , bona publicata , iique proscripti
sunt. Exinde universos propter imperatorem invasit
terror. Is, intellecta a Thoma a secretis Ephrsemio
candidato data responsione, Thomae caput amputari
praecepit , Ephraemium vero Alexandriani magnam
in exsilium amandavit.
Ac die XX ejusdem mensis Audynaei , feria m,
quievit omnis civitas Constantinopolitana : nec
quisquam ausus est in publicum prodire. Sed oifi-
dme dunlaxat apertae sunt , quae egentibus cibum
et poliirn subministrarent : manseruntque negotia
omnia infecta , et Constantinopolis per aliquot dies
inedia laboravit.
Justinianus imperator victorum suam continuo
per universas imperii sui civitates nuntiavit : atque
ttt insurgentes in se tyrannos sustulerit. Tum vero
coepit magno studio instaurare Magnam ecclesiam.
Tfj δΐ·· Επαύριον, ήτις ήν ήμέρα δευτέρα μην^
του αυτού Αύδυναίου ιθ', Εαφάγησαν Ύπάτιος χα\
ϋομπήΐος (22) οΐ πατρίκιοι, χα\ έ^{^1φησαν τά λεί-
ψανα αύτών είς τήν θάλασσαν. Κα\ τδ μίν Ύπατίου
λείψανον έφανερωθη παρά τδν αίγιαλδν, χα\ έχέλευ-
σεν ό βασιλεύς χωσθηναι αύτδ είς τ6 μέσον των λοι-
πών βιοθανάτων (23), χα\ πλάκα τεθήναι έτιάνω τού
λειψάνου αύτού, έν ή Επεγράφη · 'Er&dde χατάχει^
ται ό βασιΛεϋς της Λούμπας (24).
Μεθ’ ήμέρας δΕ Εκέλευσεν τοις αύτου λαβεΙν
λείψανον αυτού κα\ θάψαι αύτδ. Κα\ λαδύντες αύτδ
οΐ αύτού Εθαψαν είς τδ μαρτύριαν της 'Αγίας Μαύ-
ρας (25)* τδ δΕ Πoμπηtoυ σώμα ούδαμού Εφανερώθη.
Τά δΕ διαφέροντα αύτοΓς πάντα Εδημεύθη. Κα\ οΐ λοι-
πο\ πατρίκιοι οι άμα αύτοϊς εύρεθέντες Ιφυγον, οΕ
' μΕν είς μοναστήρια, οί δΕ είς εύκτηρίους οΓκους, χα\
έσφραγίσθησαν οί οΐχοι αυτών. Φανερο\ δΕ (26) χα\
Εδημεύθησαν χα\ Εξωρίσθησαν. Κα\ γέγονε φύβος βα-
σιλιχδς πολύς. Γνούς δΕ ό βασιλεύς μετά ταάτα τήν
δοθεΓσαν άπύκρισιν παρά Θωμά τού άσηχρήτις*^
ΈφραΤμίφ τφ χανδιδάτφ, τδν μΕν Θωμάν άπεχεφά-
λισεν, Έφραΐμιον δΕ Εξώρισεν είς 'Αλεξάνδρειαν τήν
μεγάλην,
Κα\ τή κ' τού αύτού Αύδυναίου μηνάς ·■, ήμέρ^
τρίτη, ήσύχασεν πάσα Κωνσταντινούττολις, χαΐ ού-
δίΐς Ετύλμησεν προσελθειν, άλλ' ήνέφξαν τά Εργαστή-
ρια μδνα τά παρέχοντα®’ βρώσιν χα\ πύσιν δεομέ-
νοις 341 άνθρώποις. Και Εμειναν τά πράγματα
άπρακτα κα\ Κωνσταντινού πόλις ύπηρχεν άδοσύλη-
πτος ■* \β1) Επ\ ii μέρας ίκανάς.
' Ό δΕ βασιλεύς Ίουστινιανδς εύθέως Εδήλωσε τήν
Εαυτού νίκην είς τάς ύτΛ τήν αύτού βασιλείαν πδλεις
πάσας καΐ τήν *· άναίρεσιν τών Επαναστάντων αύτώ
τυρά'/νων, Επιλαβδμενος χτίζειν σπουδαίως κα\ βέλ-
DUCANGII NOTiE,
(22) Ύίίάηος καΐ ΠομΛήΐος. Nocte, ut scribit
Victor Tunnunensis, ubi de Hypatio : capitur, et
nocte cum Pompeio occiditur, atque in rheuma jacta-
tur. Sic in Tiberim projecta Sabini fratris majoris
Vespasiani, apud Plinium Hb. lix. Sejani et com-
plicum corpora apud Tacitum lib. vi Annat, legimus.
(23) Α#έίΤον τώτ βωθατάτων. Quomodo Λρηά Ro-
manos perduellionum corpora a carniOce in Gemo-
nias unco trahi solere docent passim scriptores. De
Βιοθανάτων loco, vide Coustantinop. Christ. lib. iv,
scct. 7, n. 26, et utrumque Glossar.
(2 i) V βαοΛεϋς τής ΑούΛχας. De hac voce
nostras utcunque conjecturas damus in Glossar.
med. Graecit.
(25) ΕΙς τύ μοψτύριογ τής * Αγίας Μαύρας. €οη-
stantinop. Christ, lib. ιν, sect. 15, η. 26. Ejusmodi
vero tyrannorum sepulcra humiliora fuisse docet
Trebellius Pollio in xxx Tyrannis in Yictorino Ju-
piore et Aureolo. Sic Eutropius lib. vh, Neronis
exsequias humiliter sepultas fuisse scribit. Adde Epi-
taphium Majoriani imp. qui a Recimere imperio ac
vita spoliatus fuerat, apud Ennodium, epigr. 455.
(26) Φανεροί δέ. etc. Id est, in ipso crimine de-
prehensi. Sic manifestarius homicida apud Lactan-
tium, De mortibus persecutor, n.20, id est, nocens.-
Ilorum autem numerum ad 18 ponit Th^phanes,
quos inter memoratur a Joanne Carpathi episcopo
in Narrationibus ineditis de anachoretis iE^*ptiis,
quidam Eulogius, qui ex latrone anachoreta factus,
invento forte in spelunca thesauro, ConsUntinopo-
lim venit, et a Justiniano patricius et prsefecius
raetorio factus, orta deinde Victoriatorum seditione,
ypatii partes secutus, ac fuga elapsus, bonis om-
nibus publicatis, rursum in eremum reversus, acU
poenitentia, sancte obiit. Vide Nolas nostras ad
Zonarae Annales.
(27) Άσιτιά.Ιηατος. lu emendavimus, cum edi-
tum esset άσιτόληπτος.
VARIAE LECTIONES.
·· «αλάτιν. 1*πιχ?»ν P, m. R, παλάτιον R. “ δέ. te PV. άιηγρήτοις P. ·· μτ,νδς Αύ^ναίβυ P.
·* itiad ή K. R. ·' ϊχοντα P. *" άσιτδληπτο; P. « Corruptus locus, nceexpresse senpium άϊΐτοληπτος. »
lUderus. Coilf. Ducang., v, δοβοληψί*. ” χα\ τήν. (χα\) P, om. R.
889 CHRONICON
τιον τήν Μεγάλην έχχληαίαν κα\ τ6 παλάτιον χα\ j
‘κάντας τους χαυθ^ντας τής πόλεως δημoσCoυς τό-
ΤΕους. "Έκτισε δέ ίνδον του παλατίου μαγχίπια*® (28)
χα\ δρια (29) είς τδ άποτ^θεσθαι σ?τον. Όμοίως δέ χαΐ
χιστέρναν ύδάτων διά τάς δημοτιχάς περιστάσεις,
χελεύσας τφ έπάρχψ τής πδλεως τιμωρήσασθαι τους
έχ του Βενέτου μέρους (30) τους συναινέσαντας το?ς
Πρασίνοις χα\ τοΤς λοιποΓς μέρεσι χατ’ αύτοΰ.
ΌΛυμαιάς.
Ινδ. ι'. ε'. μετά ύπ. Λαμπαδίου χα\ Όρέστου τδ
ρ· (51).
*Ι'Λ. ια'. ς*'. ύπ. Ιουστινιανού Αύγουστου τδ δ' μό-
νου (32).
Τούτφ τφ Ιτει μην\ Δ(ψ χατά 'Ρωμαίους Νοεμ-
6ρίφ, τής tp Ινδικτιώνος, γέγονε σεισμδς (33) μέγας
άβλαβής έν Κωνσταντινουπόλει , έσπέρας βαθείας, |
ώστε πάσαν τήν πόλιν συναχθήναι, είς τδν φόρον
Κωνσταντίνου κα\ λιτάνευε ιν κα\ λέγειν ι "Αγιος δ
Θεδς, άγιος Ισχυρδς, άγιος άθάνατος δ σταυρωθείς δι*
ήμάς (34), έλέησον ήμάς · > Κα\ έμειναν πάσαν τήν
^χτα άγρυπνοΰντες κα\ εύχόμενοι. Πρωίας δδ γενο-
μένης, δ πάς δήμος των λιτανευόντων έξεβόησεν · € Νι-
κά®· ή τύχη των Χριστιανών. *0 σταυρωΟε\ς, σώσον
ή μάς κα\ τήν πόλιν. Αύγουστε Ιουστινιανέ, του βίγ-
χας.*Άρον, καυσον (35) τδν τόμον (36) τδν έκτεθέντα
άπδ των έπισκόπων τής συνόδου Χαλκηδόνος· ι
ΚαΙ τή X* του αύτοΰ Δίου μηνδς, τής·· ιβ' Ινδι-
χτιώνος (37), προέθήκεν·® θεϊον αύτοΰ γράμμα (38)
PASCHALE. 890
i et palatium, atque omiiia civitatis xdiAcia, quae igne
absumpta fuerant. At intra palatium quidem Pistrina
condidit, et horrea recondendo frumento ; nec non
aquarum cisternam propter publicas necessitates.
Praecepit etiam praefecto urbi, ut ex Veneta factione
eos puniret potissimum qui sese Prasinis adjunxe-
rant, et reliquis factionibus quae in se conspirave-
rant.
A. C. 533. VI. Ind. xi. (01. Iph )
Justiniano Angusto IV solo ‘cos. 1. 328.
(A. a M. C. 6041.) Hoc anno, mense Dio , secun-
dum Romanos , Novembri, xii indictione, factus est
ingens terrae motus innocuus Constantinopoli, adulla
jam vespera, ita ut civitas universa iii forum Con-
stantini coiret, et supplicaiiones.institueret, diccrel-
que, c Sanctus Deus, sanctus fortis, sanctus im-
mortalis , qui cruciflxus es pro nobis, miserere no-
bis. i Manseruntque tota nocte insomnes , precibus
assidue vacantes. Cum dilucularet, universus suppli-
cantium populus exclamavit': c Vincit fortuna Chri-
stianorum. Crucifixe, serva nos, ct urbem nostram.
Auguste Justiniane, tu vincas. Tolle, exure decre-
tum editum ab episcopis synodi Chalcedonensis. »
XX ejusdem mensis Dii , xii indictione , sacraro
suam sanctionem publicavit Constantinopoli idem
DUCANGII NOT.E.
(28) ΜαγκΙπια, Constantinopolis ChrisL lib. ii,
scci. 11.
(29) "Ορια. Ibid., sect. 1Θ.
(30) 'Ex τού Βετέχον μέρους. Quorum factioni
emteroquin favebat idem Justinianus, ut ex Proco-
pio et Evagrio supra notavimus in Marciano : quod
causae fuit cur m illos potissimum animadverte-
ret.
(31) Td fi. Hunc annum, et qui proxime sequi-
tur, ita consignant Marcellinus, Victor Tunn. et
Marius Aventic. P. C. Lampadii et Ore$tis cou,
Wctorius : Lampadio II el Oreste 11. Deinde anno
proximo. Lampadio III et Oreste III. Apud erudi-
tum Mabillonium t. 1Π Anaieclor. pag. 432, ex ve-
teri ms. Vitonensi, Bonifacius 11 papa deces:^isse
dicitur xvi Kal. Novembr.^ iterum post consulatum
Lampadii et Orestis VV. CC., quomodo legendum
censet Papebroebius V. C. in Propylaeo ad Acta san-
ctorum Maii, pag. 78, ubi de eodem Bonifacio et
eius successore Joanne agit. Epitaphium Valentis
Veronensis episcopi : Recessit sub viii Kal. Auan^
stas, post consulatum Lampadii et Orestis W. CC.
indict. IX.
(32) Mdrov. Qui quidem Justiniani consulatus
tertius fuit, uti exerle dicitur in leg. 7 Cod. de ve-
teri jure enucleando, data vii Kal. Januar. Justi·
niano D. N. ter consule, indict. xii, ut est iri§ 23.
(33) Σεισμός. Varii accidere terrae motus Con-
suntinopoli, Justiniano imperante, quorum fero
omnium meminerunt scriptores, ac in primis Theo-
phan. ann. xxi, xxvii, xxviii, xxx; Cedrenus an.
XIV, XVI, XXVII, xxviii, XXXI, XXXII. De hocce qui
anno vi accidit, silent. Is porro cujus meminit Cy-
rillus Scythopolitanus in Vita S. Sabae, cap. 95,
haud multo post concilium Hierosolymitanum actum
anno xxvi Justiniani, contigit : isque fortean est
terrae motus, qui anno sequenti apud eosdem Theo-
phanem et Gedrenuin exstitisse narratur.
(34) '0 σταυρωθείς δι' ήμάς. De hoc addita
mento Irisagii multa diximus in Gloss. med. Grae-
cit. in V. Τρισάγιου., ^
(35) ^Apor, καύσογ. Iia vox αΤρε. usurpata in
ejusmodi tuinullibus, Lucae cap. xxiii, 18, ei in
Act. apostol. cap. xxi, 36; cap. xxii, 2.
(36) ΚαύσοΥ zdr τόμον, clc. Nempe ea tempe-
state Constanlinopolitani , ut cl Justinianus ipse,
συνοδίται erant , id est, concHium Chalcedonense
impugnabant , ut est apud Evagrium , lib. iv,
cap. 10, Victorem Tunnun., Leontium, De sectis^
et alios.
aifi Ινδικτ. Quae hoc anno mense Septembri
.
(58) ΠροέΟηχεν Θειον αυτού γράμμα. Quod de-
scriptum legitur in leg. 6 Cod. de summa Trinit.,
et apud Fraiicisc. Pitheeum ad i lib. Cod. cum An-
tonii Contii versione Lat. quam hic damus : aliam
confecit Raderus. Vocem προέθηκεν per proposuit
reddidiiniis, formula in hisce usitata ac recepta.
Leg. 7 Cod. de veteri jure enucleando, § 24 : Hpo-
Οήσει δδ αυτήν (διάταξιν) έν τή μεγίστη βασιλίδι
VARIiE LECTIONES.
^ ·· μαγκηπία PV, άρτοπωλεια m. R. ®* τκη' — β\ omisso μετά, ct β' in γ' mutato, pnefixoque Ίνδ.
θ*. δ', ύπ. Λαμπαδίου χα\ Όρέστου τδ β' ante pag. 356 Β πέμπτίο έτει posuit Raderus. νίκα Ρ\ . ** νης*
Οίη. Ρ, προσέθηκεν ΡΥ.
891 ^CaaONICON PASCHALE. 8M
imperator Justinianus : inisiique Romum e( Hiero- A ^ αύτδς βασιλβυς 'Ιουστινιανός iv Κωνσταντινουτιό-
aolyma, el in magnam Antiochenorum urbem Theo- λει, χαταπέμψας (^9) χα\ iv τ|) π^ει Τώμ^, χα\
polim Syris , et in magnam urbem Alexandrino- iv Ίεροσολύμοις, xx\ iv μεγάλη των Άντιοχέων
rum in iEgypto, et iii Illyriorum gentis urbem Thes- βεοο Λόλει τής Συρίας, χα\ iv τή μεγάλη των Άλεξαν-
salonicam , ct Ephesum urbem Asis , «tlud ipsum βρέων πάλει τή πρ^ς Αίγυπτον , χα\ iv θεσσαλο-
sacrum suum rescriptum , hisce verbis conceptum : νίχη (40) τή πάλει του 'Ιλλυριών έθνους, χα\ iv
Έφέσψ πάλει τής 'Ασίας τ6 αύτ6 θεΐον αυτου γράμ-
μα, δπερ εΤχεν ούτως.
€ Imperator Cssar Justinianus , pius , victor , * Αΰτοχράτωρ Καισαρ Ιουστινιανός, εύσεβής, νι-
triumphator, maximus , semper Augustus, civibus τροπαιοΰχος, μέγιστος, άεισέβαστος, Αδγου-
noslris salutem. στο;, πολίταις ήμετέροις (41).
€ Cum Salvatorem, et Dominum omnium Jesum « T6v Σωτήρα χαΐ Δεσπότην των άπάντων ΊησοΟν
Christum verum Deum nostrum colamus per omnia, Χριστόν τόν άληθινόν ήμών ·· θεόν θεραπεύειν ·· 0ιά
studemus etiam (quatenus datum est humans menti πάντων σπουδάζομεν όσον 342 ivδέχεται νουν
assequi ) imitari ejus condescensionem seu demis- χαταλαμβάνειν άνθρώπΐ'/ον μιμεισΟαι τήν αύτοο
sionem. ® συγχατάβασιν-
C Etenim cum quosdam invenerimus morbo atque < Ka\ ** εύ ράντες τινάς τή νόσψ χα\ μανίςι χρα-
insania detentos impiorum Nestorii , et Eutychis, τουμένους Νεστορίου χα\ Εύτυχους των έχθρών του
Dei et 3aucts calholics et apostolics Ecclesis ho- θεού χα\ τής άγιώτατης χαθολιχής χα\ άτΐοστολιχής
stium , nempe qui detrectabant sanctam gloriosam Έχχλησίας άρνουμένοος τήν άγίαν Ενδοξον Άειπαρ-
semper Virginem Mariam Theotocon sive Deiparam θένον Μαρίαν θεοτδχον είπεΤν χυρίως χα\ χατ* άλή-
appeliare proprie, et secundum veritatem , illos fe- θειαν, έσπουδάσαμεν τούτους τήν ορθήν των Χρι-
stinavimus , qus sit recta Christianorum fides edo- στιανών διδαχθήναι πίστιν. 01 δέ άνιάτως Εχοντες
cere. Nam hi incurabiles cum sint, celantes errorem xa\ χρύπτο^/τες τήν Εαυτών πλάνην; περιέρχονται,
suum, passim circumeunt, (sicut didicimus) et sim- χαθά μεμαθήχαμεν, τάς τών άπλουστέρων ψυχάςίχ-
pliciorum animos exturbant et scandalizant , ea ταράττοντες χα\ σχανδαλίζοντες χα\ ** Εναντία τής
astruentes, quae sunt sanctae catholicae Ecclesiae con- άγιας χαθολιχής χα\ άποστολιχής Έχχλησίας λέγον-
traria. Necessarium igitur esse putavimus, tam hae- τβς. Άναγχαίον τοίνυν Ενομίσαμεν χαταλνσαι’· μΕν
reticorum vaniloquia et mendacia dissipare , quam τάς τών αίρετιχών ψευδολογίας, σαφηνίσαι δΕ πάσιν
omnibus insinuare, quomodo aut sentiat sancta Dei q όπως δοξάζει ή άγια τού θεού χαθολιχή χα\ άποστο-
et catholica et apostoiica Ecclesia , aut praedicent λιχή Έχχλησία. Κηρύττουσι δΕ οΐ αυτής όσιώτατοι
' sanctissimi ejus sacerdotes : quos et nos secuti, Ιερείς, οΤς χα\ ήμείς Επόμενοι φανερά χαθιστώμεν
manifesta constituimus ea, quae fidei nostrae sunt : τά περ\ τής Εν ήμίν Ελπίδος, ού χαινίζοντες πίστιν,
ηοη quidem innovantes fidem (quod absit! ) .sed μή γένοιτο, άλλ'Ελέγχοντες τήν μανίαν τώνφρονούν-
coarguentes eorum insaniam , qui eadem cum im- των τά τών άσεβών αίρετιχών, δπερ χα\ ήδη Εν τοίς
piis haereticis sentiunt. Quod quidem et nos in no- προοιμίοις τής ήμετέρας βασιλείας πράξαντες πάσι
Stri imperii primordiis pridem satagentes cunctis χατάδηλον Εττοιήσαμεν.
fecimus manifestuhi.
DDGANGll NOTiE.
ταύτη τή πόλει χα\ ό ταύτης Ενδοξότατος ύπαρχος. (39) ΚαΙ άαοπέμ}[τας. Ad quos missa, et quando
Affigebantur etiam Constitutiones imperatoriae in emissa haec constitutio fuerit , docet tum scriptor,
parietibus, ut hodie etiam fieri solet : unde προ- tum inscriptio quae Constantinopoliianis iii codice
γράμματα appellabantur. Lexicon ms., πρόγραμμα, D inscribitur, et haec subscriptio quae hic omittitur :
γνώρισμα, χήουγμα, άπόδειξις φανερά. Vulcatius dat. id. mart. dn. justin. pp. a. iii coss. Deinde, τό
Gallicanus in Avidio Cassio : Et programma in pa^ αυτό Έφεσίοις, τό αύτό Καισ^εΰσιν, τό αύτό Κυζι-
Hetibus fixit, ut si quis cinctus inveniretur apud Da~ χηνοΖς , τό αύτό ΆμιδηνοΖς , Τραπεζουντίοις , βεο-
phnen, discinctus fuerit. Lex 3 Cod. de leg. et con- πολίταις, ΣεβαστηνοΖς, Ταρσευσιν, ΆγχυραινοΖς
gtit : Nam satis est edicti eas nuncupatione censeri, (40) ^σσοΛογίκ^ , etc. Urbem Illyrici statuit
vel per omnes nopulos judicum programmatibus di- scriptor : quippe Dalmatia sub praefecto praetorio
vulgari, etc. Novella valeutiniani , de coniirmand. Illyrici exstitit, ex statuto Constantini, ut auctor
Hs, etc. Illustris itaque et praecelsa magnificentia tua est Zosimus.
haiu saluberrimam sanctionem programmate suo ad (41) ΠοΛΙταις ήμετέροις. In cod., Κωνσταντινο-
universorum faciat notitiam pervenire. Eadem for- πολίταις, ubi haec Justiniani constitutio aliter paulo
mula finitur edictum Licinii apud Lactantium lib. describitur, ex quo variantes lectiones hicapposui-
De mortib. persecut., n. 48. Ita etiam infra Justi- mus. In hanc porro nuper editae sunt quaedam ad-
niani edictum De fide ab auctore Chronici indi* notationes Fr. Pithoei viri doctissimi,
gltatur.
VARI.E LECTIONES.
·· ήμε.·'; om. P sohi. ·· θ=ραπ:ύων P. ·’ στ»υδαζό μένος δν PV. Correxi ex codice Justiii., pag. 4, cd.
Spangenb. “ κα\ addidi ex cod. ** ax\ addidi ex cod. παρχλΟσαι P sola. αΟτής. αύ:ο\ Υ.
aO CHROMCON PASCHALE. 894
f Πιίτ6ύομ£ν γάρ είς Iva θ^δν Πατίρ» παντοχρά- Α ι Credimus itaque in unum Deum Patrem omui-
Topa xa\ εΕς ive Κύριον ItjjoGv Χριστόν Γί6ν του θεοΟ potentem» et in unum Dominum Jesum Christum
xal βΙς·τό άγιον Πνεύμα μίαν ουσίαν έν τρισΙνύπο- Filium Dei, et in Spiritum sanctum , unam essen-
στάσεσι προσχυνοΰντες, μίαν θεότητα, μίαν βύναμιν, liam in tribus hypostasibus, sive subsistentibus per-
Τριάδα ύμοούσιον. Έπ’ έσχάτου 6ϊ ’■ τών ήμερων sonis, adorantes unam deitatem, unam potestatem,
όμολογουμεν Ίησοϋν Χριστόν τόν μονογενή Τίόν του Trinitatem consubstantialem. In ultimis autem die-
θεοΟ, τόν έχ θεού άληθινοΟ, τόν πρό αΙώνων έχ του bus confitemur Dominum nostrum Jesum Christum
Οατρός γεννηθέντα, τόν συναίδιον τψ Πατρ\, τόν έξ unigenitum Dei Filium, ex Deo vero Deum verum,
ci τά ” πάντα χα\ δι* οδ τά πάντα, κατελθόντα έχ ante sxcula , et sine tempore ex Patre natum :
τών ουρανών κα\ σαρκωθέντα έχ Πνεύματος αγίου coaeternum Patri, ex quo omnia, ct per quem omnia,
xai τής άγίας ένδόξου Άειπαρθένου και Θεοτόκου qui descendit de coelis , incarnatus de Spiritu san-
Μαρίας χαΐ ένανθρωττήσαντα σταυρόν τε ύπομειναι clo, ct sancta gloriosa et seinper Virgine Maria , et
ύπίρ ήμών έπ\ Ποντίου Πιλάτου, κα\ ταφήναι, χα\ inhumanatus, sive homo factus est, et passus crucem
άναστήναι τή τρίτη ήμέρ^, ένός κα\ του αύτοΰ τά τβ pro nobis sub Pontio Pilato , sepultus est , et resur-
θαύματα καιτά πάθη, άπερ έχουσίως ύπόμεινεσαρχ\, rexit tertio die. Unius ac ejusdem passiones et mi-
γινώσχοντες. Ού γάρ άλλον τόν θεόν Λόγον χαΐ άλ- Β racula, quae sponte pertulit in carne , agnoscentes,
λον τόν Χριστόν έπιστάμεθα, τόν ένα χα\ τόν αύτόν Νοη enim alium Deum Verbum , et alium Christum
όμοούσιον τψ Πατρ\ κατά τήν θεότητα χα\ όμοούσιον novimus, sed unum et eumdem, consubstantialem
ήμϊν τόν αύτόν χατά τήν άνθρωπότητα 343 'ΐή'* Patris secundum deitatem , et consubstantialem
δέ χαθ’ ύπόστασιν ένότητα δεχόμεθα χα\ όμολογου- nobis secundum humanitatem. Ut enim est in divi-
μεν. Έμεινε γάρ Τριάςή Τριάς χα\ σαρκωθέντος του nitate perfectus , ita idem ipse et perfectus est In
ένός τής Τριάδας θεού Λόγου* ούτε γάρ τετάρτου προστ humanitate. Nam ejus secundum hypostasim seu
ώπου προσθήκην έπιδέχεται ή άγία Τριάς. Τούτων secundum personam unitatem suscipimus , et con-
τοίνυν ούτως έχόντων, άναθεματίζομεν πάσαν αίρεσιν, filemur : mansit enim Trinitas Trinitas et post in-
έξαιρέτως δέ Νεστόριον τόν άνθρωπολάτρην xa\. carnatum unum ex Trinitate Dei Verbum : neque
τους τά αύτοΰ φρονήσαντας ή φρονοΰντας, τους διαι- enim quartae personae adjectionem admittit sancta
ροΰντας τόν ένα Κύριον ήμών Ίησοΰν Χριστόν τόν ΤΙόν Trinitas. His ita se habentibus , anathematizamus
τοΰ θεού χα\ θεόν ήμών, χαΐ μήόμολογοΰντας κυρίως omnem haeresin, praecipue vero Neslorium an-
xa\ χατά ά).ήθειαν τήν άγίαν ένδοξον Άειπαρθένον thropolatrain , et qui eadem cuni ipso sentiunt.
Μαρίαν Θεοτόκον, τουτέστι μητέρα Θεού, άλλά δύο vel senserunt, qui dividunt unum Dominum no-
υίοΰς λέγοντας, άλλον μέν τόν έχ Πατρός θεόν Αό- ^ strum Jesum Christum Filium Dei, et Deum no-
γον , άλλον δέ τόν έχ τής άγίας *Αειπαρθένου χαΐ strum , et qui non confitentur proprie , et secun-
θεοτόχου Μαρίας, χάριτι δέ χα\ σχέσει χα\ οΕχειώ- dum veritatem sanctam gloriosam , et seinper Vir-
σε i τή πρός τόν θεόν Αόγον χα\ θεόν αύτόν γεγενή- ginem Mariam Theotocon seu Deiparam , id est*,
σθαι ** άρνουμάνους, xa\ μή όμολογοΰντας τόν Δεσπό- Dei matrem : sed qui duos filios dicunt, unum
την ήμών Τησοΰν Χριστόν τόν Yi0v τοΰ θεού xa\ θεόν ex Deo Patre Deum Verbum, alterum ex sancta
ήμών τόν σαρχωθέντα, χαΐ ένανθρωπήσαντα, χαΐ semper Virgine Deipara Maria, gratia et babiiu-
σταυρωθέντα, ένα είνα.ι τής όμοουσίου Τριάδος. Οΰ- dine, et propinquitate, quam cum Deo Verbo ha-
τος γάρ μόνος έστ\ν δ συ μπρυσχυνού μένος χαΐ συν- bet, natum esse : et qui negant, nec confitentur
δοξαζόμενος τψ Πατρ\ xa\ τψ άγίψ Πνεύματι. Dominum nostram Jesum Christum Filium Dei,
et Deum nostrum incarnatum, et hominem factum, et crucifixum, unum esse ex sancta ei
eonsubstantiali Trinitate. Ipse enim solus est coadorandus et conglorificandus Patri et sancto
Spiritui. >
c ^Αναθεματίζομεν δέ κα\ Εύτυχέα τόν φρένο- · Anathematizamus insuper, et Eelychem, mente
βλαβή χαλτοΰς τά αύτοΰ φρονήσαντας ή φρονοΰντας, J) captum , CI qui cum eo sentiunt, aut senserunt,
τους φαντασίαν είσάγοντας, ά ρνου μένους δέ τήν έχ qui phantasiam introducunt , neganlque veram na-
τής ^ίας Άειπαρθένου κα\ Θεοτόκου Μαρίας άλη- tivllalem , seu generationem Domini et Salvatoris
θινήν σάρχωσιν τοΰ Κυρίου καΐ Σωτήρος ήμών Ίη- nostri Jesu Christi ex sancta Virgine et Deipara,
σοΰ Χριστού, τουτέστιντήν ήμετέραν σωτηρίαν, χα\ hoc est, nostram salutem , et qui non confitentur
μή δμολογουντας αύτόν όμοούσιον τψ ΠατρΙ χατά ipsum consubstantialem Patri secundum deitatem,
τήν θεότητα. Τόν αύτόν δέ τρόπον κα\ *Απολλινάριον et consubstantialem nobis secundum humanita-
τόν ψυχοφθόρον, κα\ τους τά αύτοΰ φρονήσαντας ή tem. Similiter autem anathematizamus, et Apol-
φρονοΰντας τους άνθρωπον μόνον λέγοντας τόν linarium psychophlhoron , sive animicidam , ct
Κύριον ήμών Ίησουν Χριστόν τόν Υιόν τοΰ θεοΰ χα\ qui cum eo sentiunt , vel senserunt , qui dicunt
VARliE LECTIONES.
·· δέ oiu. P. o5 τά. οΰ P, τοΰ αύτοΰ. αύτοΰ P. τόν αυτόν αύτόν Ρ. τόν om. Ρ. ά^
θρωπολάτριν PV. Illud cod. Άειπαρθένον οιη 1\ γεγεννήσΟαι V. φρονοΰντας ή φρονήσαντας
• ' άνθρώποιν Ρ.
895 CHRONICON PASCHALE. 896
inanimem , boc est anhnae bumanae expertem « esse
Dominum nostrum 4esum Chrisliim Filium Dei,
et Deum nostrum , et qui confusionem , aut con-
turbalioneni introducunt, et invehunt in unige-
niti Dei Filii inhumanationem sive humanitatem
runt, aut sentiunt. i
Exemplum autem hujus edicti omnes episcopi
in suis civitatibus acceperunt, et in Ecclesiis suis
promulgarunt.
A. C. [01. Iph-l
554. VII. Ind. xii. Justiniano Augusto
Y et Paiilino coss. 2.
(A. a. M. C. 6042.) His coss. renovatus -est Ju-
stinianus Codex , eidem adjunctis post illius edi-
tionem factis constitutionibus : jussumqiie est ut
priore illa editione antiquata, vim et auctoritatem
obtineret ab a. d. iv Kal.. Jan. Indictionis xiii.
A. C. [01. Iph.]
635. VIII. Ind. xiii. Bilisario solo cos. 3.
CCCXXIX Olympias.
556. IX. Ind. xiv. Bilisario 11 solo cos. 4.
557. x. Ind. xv. Bilisario 111 solo cos. I. 529.
538. XI. Ind. i. Joanne solo cos. 2.
A Oe^v ήμων, χα\ ούγχυσιν ήτοι φυρμ^ν βΐϊάγοντας
τή ένανΟρωπήσει ·* του μονογενούς ΤΙοΰ του Θεού,
χα\ πάντβς τους τά αύτών φρονήσαντας ή φρονοΰν-
τας. »
: et omnes postremo, qui eadem cum ipso sense-
T6 Γσον Ιϊ τούτου οΐ έπίοχοποι πάντες Ελαβον έν
ταΤς ΙδΙβις πύλεσι, χα\ τροέθηχαν έν ταΤς Έκχλη-
σίαις.
Ίνδ. tp'. ζ*. ύπ. Ιουστινιανού Αύγουστου τδ ε' (42)
χα\ Παυλ(νου.
Έγ.Ι τούτων των ΰπάτων δ Ίουστινιανδς κώδιξ
άνενεώθη (45), 3^4 ηροστεΟεισών αύτω χα\ των
μετ’ αύτδν διατάξεων. Κα\ έχελεύσθη τής προτέρας
Ιχδύσεως σχολαζούσης αύθεντείσθαι άπδ τής πρδ 9
Καλανδών Ίανουαρίων, Ινδιχτιώνος ιγ'.
Ίνδ. ιγ*. η', ύπ. Βηλισαρίου ·· μύνου (45’)«
τκθ^ ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ιδ^. θ', ύπ. Βηλισαρίου μύνου ·· (44).
Ίνδ. ιε'. ι'. ύπ. Βηλισαρίου τδ β' (45) μόνου ··.
Ίνδ. α'. ια'. ύπ. Ίωάννου μόνου (46).
DUCANGll mrjE.
(42) Ίονστιηαγού Αύγ. τό ε*. Nescio an ad hunc coxs. et in synodo Hierosolymitana cum ind. xiv. In
consulatum referri debeat subscriptio novellae 127, Fastis Italicis Pontaci, seu Pilhceanis, huic consu-
mi. jusT. pp. AUG. coxs. ct novcllae 156, dn. just. pp. latui et caeteris usque ad consulatum Basilii, Pauli»*
AUG. V. c. COUS. Hic autem Justiniano collega ad- nus cum numero consulatuum semper pr<epoiiitur.
Jungitur Paulinus, qui Junior dicitur in Epistolis G ^^rbi gratia, Paulino I et Bilisario /, Paulino 11, et
Agapeti papae I. Bilisario 1/, et sic deinceps.
(45) Άνετεώθη. Priore codicis Justiniane! edi- (45) ΒιΛισοψΙου μόνον τδ Marcellinus : Ite·
tlone publicata anno dxxix, eique insertis aliquot tum P, C. Belisarii,
taro decisionibus, quas Graeci Λύσεις vocant, quam (46) Ίωάννου μόνον^θΛΧ\ Volusianum collegam
constitutionibus, quae post codicis confectionem adjungit subscriptio epistolae 2 Vigilii papae. Is au-
latas divagabantur : ac rursum eodem codice pro- tem est Joannes praefectus praetorio per Orientem,
muigato , indict. ix , P. C. Lampadii et Orestis uti etiam indigitatnr in Fastis Vossianis, cui plene-
anno dxxxi, tandem suis numeris , ut videbatur, que ex Justiniani Novellis inscribuntur hoc titulo :
absoluturo, titulo repetitas pr<F lectionis, seu secundae Ιωάννη τψ ένδοξοτάτψ ύπάρχψ των Ανατολικών
fdtltoifts, quam auctor Chronici έχδοσιν vocat(qucra- πραιτωρίων, τδ δεύτερον άτιλ ύπάτων ’ΟρδιναρΙφ
admodum Africanus iteratam Chronici sui editio- xa\ Πατριχίω. Illius vero consulatus varie consigjia-
pem δευτέραν Εχδοσιν appellavit), ex die iv Kal, Ja· lur in ejusdem Justiniani Novellis, ex editione Sertm-
nuarii, sut consultatus iv (uti in Chronico legen- geri, si numeri, qui nomini praemittuntur, atlendan-
diim monuimus), et Pautini V. C. freiptentari sanxit tur in quibus ita exaratur : anno xi, vel xii, vel xv,
jdem Augustus, edita sua constitutione, data xvi Joanne v, c. cons. Ita enim promiscue praeferunt
Kal. Decembr. Constaiitinopoli, qme descripta legi- a 65 usque ad 66, Novella vero 74 Scrimgeriana ita
tur initio ejusdem Codicis Justiniane!. Perperam subscribitur : pat. non. jcn. const. iup. rni.^ jcst.
vero in hac Chronici perioche Ινδιχτιώνος γ. pro pp. aug. ann. xv Joanne v. c. cons. ind. του θμω'
p* irrepsit, licet ita praeferat editio Raderi. Ετους, ubi annus Syromacedonum indigitatur
(45*) BdUaaplov μόνον, llic Belisarii consulatus ^ dcccxlix, si notas numerales retrotrahas, ut in aera
Sic non semel consignatur in Novellis Justiniani, Antiochenorum appellanda seu putanda usum non
sub quo plerseque sunt ex iis editae, et ita subseri- semel auctorem Chronici observavimus ad pag. 528.
fitae, BILIS, v. c. cons. In prima, additur ind. xiii. Cum enim aera Syroniacedonica aeram Christianam
n quarta, sic describitur : dat. τή πρδ ζ'. κ. april. cccxii annis praecedere dicatur, Joannis vero con-
i/. ύπατεΐας ΡΑΒίου bilis, του λαμπροτάτου. suiatus in annum Christi dxxxvui incidat,, recte an-
Apud Julianum Antccess. constitutio 6 sic claudi- nus dcccxlix conGcitur, quandoquidem is mense
tur : DATA RAL. april. vii. consistorio consulat, be- duiitaxat Octobri exordium sumit. Deinde Novel.
LiSARii. ubi per vii, septimum milliare, seu Hebdo- 57, apud Scrimgerum, et 51 apud Julianum Ante-
muin intelligitur , ubi exstitit consistorium Justi- cessurem : mp. dn. justin. aug. post bilis, v. c.
niani , ut alibi indicamus. Idem hic consulatus in cons. anno iii. Novella 41 sic clauditur : dat. xv. k.
Epistolis Agapeti papae ira interdum consignatur : sept. ann. xi, post bilis, v. c. cons. ind. i. quaequL-
f . C, Paultni Junioris. dem indictio i in consulatum Joannis cadit. S^l
(44) BuZuraplov μόνον td β\ In novel. 31, 40, quid sibi velint tot variantes ascripti Joannis consu-
46,52, hic annus ita exaratur: p. c. bilis, v. c. latui numeri, fateor me non assequi. Ad hunc etiam
YAUIAE LECTIONES.
••άνθρωπήσει l\ Π:λ:7. Γ. μόνου, μόνου α' P. μόνου, μόνου JJ' P. τδ β' μόνου, μόνου γ D:
m CnRONICON PASCHALE. 891
AA. C. [Ol. Iph.1
Ίνδ. β\ ιβ\ 'JK. Άπίωνος (47), υΐοΰ Στρατηγίου 559. χιι Ind. ιι. Apione, filio Slrate-
f gii , solo cos. 5.
rU* ΌΛνμΛίάς. CCCXXJ (Mijmpins.
Ίνδ. γ'. ιγ'. ύπ. Ιουστίνου νέου (48) μόνου. 540. χιιι. Ind. ιιι. Justino Juniore solo
cos. 4.
Ί'/δ. δ', ιδ'. ύπ. Βασιλείου μόνου (49). 541. χιν. Ind. ιν. Basilio solo cos. I. 550,
Ίνδ. e', ιε'. μετά ύπ. Βασιλείου μόνου. 542. χν. Ind. ν. Post, consulatum Ba-
silii 1 solius. 2
Ίνδ. iT'. μετά ύπ. Βασιλείου τδ β' μόνου·· (50). 545. χνι. Ind. νι. Post cons. Basilii 11
solius. ‘ 5.
rJa’ ^ΟΛυμΧίάς. CCCXXXI Olympias.
Ίνδ. ζ'. ιζ*. μετά ύπ. Βασιλείου τδ τ' (51) μό'Λ>υ. 514. χνιι. Ind. νιι. Post cons. Basilii
111 solius. 4.
DUCANGII NOTiE.
annum referri posse videntur subscripliones consti- B Persic. cap. 21 ; et lib. iii (loithic. cap. 20.
tutiouum 123 et 124 ejusdem Juliani Antecess. p. c. (50) Μετά ύΛάτ. ΒασιΛεΙον μόνον. Marcellim»
BELiSARii. ANNO IV. IND. VIII, taiueisi minime hic et alii : P. C. Basilii anno ii. Subscriptio epistolae
<]iiadret indictio viii, quae i fuit, nisi ex illis sit in- 24 Vigilii papne : Iterum P. C. Basilii V, C. con-
dictionibus exoticis de quibus non semel egimus, stitutio 109 apud Julianum Antecess. Batum vii
Praeterea novellae Scrimgerianae 130 et 128, quae KaL Aug. septimo milliario (al· Septimilliario.) imp.
eaedem sunt, banc subscriptionem praeferunt : basi- DiV. Justiniano anno xvi, post consulat. FI. Basilii
lio V. c. CONS. V. C. II. Incidit autem annus xvi Justiniani in
(47) 'ΑΛίωτος. Id nominis cum unico π, etiam hunc consulatum.
scriptum supra observamus : neque aliter Julianus (51) Μετά ύα. ΒασιΛείου μόνον f. Exstat liu-
Aiitecessor, Victor Tuiinuncnsis, et Victorius hoc jusce anni nota insignis in veteri scheda, quam ex
anno. Marcellinus vero, Marius Aventic. et alii Ap- viri illust. Claudii Pelleterii Franciie Protologo-
pionem scribunt, quomodo hanc vocem efferunt tlietae bibliotheca descriptam ad calcem libri ii Ara-
Procopius et Theophanes. Sed an idem cura Ap- toris, hic damus, iit Sirmondi de Aratore observa-
pionc, qui jani ab anno xiv Anastasii, hoc est Chri- tioni ad lib. ix Epistolarum Sidonii adjungatur. Ilia
6ti Dv, in aula dignitates obtinebat , vix est vero porro hisce verbis concipitur, ascriptis margini va-
simile, cum praeterea tradat auctor Chronici ab riis lectionibus ex alio codice Pithoeano : Btfaro Do-
Anastasio exsulem factum, a Justino imp. revoca- mino * adjuvante ·, oblatus est hujusmodi codex ab
tum ac praefecturse praetorianae honore donatum , Aratore subdiacono sanctce Ecclesiae Romae, nomine
iiuUa consulatus facta mentione. Deinde hic Strate- q sancto et · apostolico viro pap. Vigilo ·, et susceptue
gii filius dicitur, ut ab alio qui sub Justino floruit die · vii Id. April, in presbyterio ante Confessionem
distinguatur: illius forte Strategi! comitis sacrarum domni* Petri, cum ibidem plures episcopi, presby·
largitionum, exconsule, et patricii, cui inscribitur teri, diaconi, et clericorum pars maxima pariter
novella Justiniani 105. Quem porro Apionem vel ineeset Quem cum ibidem legi mox pro aliqua parte
Appionem Fasti et auctor Chronici , Arionem per- fecisset, Burgentio · viro venerabili primicerio schoke
getuo vocant Justiniani novellae Scrimgerianae 78, notariorum in scrinio dedit 'collocandum *, cujsu
79, 83, 99, 101, et apud Julianum Antecess. con- beatitudinem litterati et omnes doctissimi continuo
stit. 73, et 75, illiusque consulatus ita signatur ; rogaverunt, ut eum juberet publice recitari. Quod
ARIONE V. c. CONS. hiscc nuiiicris varie praepositis, cum fieri praecepisset in ecclesia S. Petri quae vocatur
ANN. XII, vel XIII, vel xv, mihi pariter incognitis, ad Vincula, religiosorum simul et laicorum nobilium,
ubi editio Fr. Fitheei habet apione. sed et populorum diversorum turba convenit, atque
(48) Ιουστίνον νέου. Victor Tunnun. et sub- eodem Aratore recti ante ** distinctis diebus ambo
scriptio epistolae 5 Vigilii papae, justino v. c. cos. libri iv vicibus sunt auditi, cum uno die medietas
Alar^Hinus : justino juniore cos. Is filius fuit Ger- libri tantummodo legeretur propter repetiiiqnes assi·
mani Patricii, Justini imp. consobrini, ut ait idem duas, quas cum favore multiplici postulabant. Eadem
Marcellinus. Vide Familias nostras Bytant, haec recitatio facta est his diebus : prima Id. April.
(49) ΒασιΛεΙον μόνον. Hic Basilii consulatus secunda xv lial. Maii : tertia viii Id. Mati: quarta
ita^consignatur in iVove//ts Justiniani 108, 109, 110, iii Kal. Maii tertio *· P· C. Basilio^* V. C.*
145, 127, 136 et 137, dn. just. pp. aug. basilio. ^ indictione viii
V. c. cons. In novella vero lura apud Scrimgerum, Versibus egregiis decursum clarus Arator
lura apud Julianum Antecess. 111, 113, et in edicto Carmen apostolicis cecinit insigne coronis,
\ ****?·. ®^·^^^®τΐΝ. ρρ. AUG. ANN. XV.. BASILIO v. c. CONS. lUstoriamque prius prwponens cnnstus '· ubiqus
Concilium Aureiianense iv actum dicitur Basilio Substituit typica! sensatim verba figurw.
V- C. cons. indict. iv. Is porro Basilius Junior vulgo Lingua canora bonum testatur jure poetam *·,
i1 icitur, ad discrimen Basilii patris : uterque autem Mysticus ingenium sic iiulicat ordo profundum.
patria Edessenus fuit, ac splendore generis opibus- Finit. Deo gratias. Arnen.
que clarissimus, ut auctor est Procopius lib. ii Ex hoc porro ascripto dunlaxai temporis characte-
YARliC LECTIONES.
μόνου α' P. ·· τδ β' μόνου, μόνου β' Ρ, et sic deinceps praeter pag. seq., v. 8, ubi conscniil cura V.
* Dompno· * Petro. * atque. *Vigitio, * ab eo. * Beati domini. ^ interesseni. *Surqentio. * Ecclesia.
abest et. e populo. subdiacono ‘rec ** vero die. J unias. ** anno. Basilii. vu. |ia eiiam cod.
B. Vincentii Remensis, atque sic legendum. cautus, »» Prophetam.
CHRONICON PASCHALE.
ΑΧ. [Ol.lph.] A
545. xvm. liuL τιη. FoiI cons· Bt-
lilii IV golios. i· 531.
54G. XIX. Ind. ix. Post cons. Dosilli V
toUus. 2.
547. XX. InJ. x. Posl cons. Basilii VI
solius. 3.
CCCXXXll Olympias.
548. XXI. Ind. xi. Posl cons. Basilii
900
Ίν4. η'. 17^'. μετά ύπ. Βασιλείου τδ fi' (52) μ4νου.
'Ivfi. 5*. ιθ*. μχτά ύ«. Βασιλείου τ6 ε' μ^νου (55).
Ivfi. ι'. χ^. μτΜΐ 4«. Βαιβ«λβ(ου τ4 c' μ4υου.
rJfi ΌΛνμχίάς.
'Ivfi. ια'. χα'. μετά ύπ. Βασιλείου τά ζ (54) μ4-
VII solius. 4.
549. XXII. Ind. xii. Post cons. BasHii
Vm solius. 4. 552.
550. xxiii. Ind. xiii. Post cons. Basilii
IX solius. 2·
551. XXIV. Ind. xiv. Post cons. Basilii
X solius. 5.
CCCXXXIII Olympias.
552. XXV. Ind. xv. Post cons. Basilii
XI solius. 4.
Hoc anno imperii Justiniani, post consulatum Fh
Basilii XI solius, celebrata est synodus Constantino-
|K>li contra impia, exsecranda, impura et a Chri-
stiana religione prorsas aliena pagana dogmau Ori-
genis ac Didymi et Evagrii, perduellium Dei, et
Theodori impii, ac illius scripta Judaica, et impu-
νου.
’Ivfi. tp\ xp'. μετά ύπ. Βασιλείου τ^ η' μό-
νου (55).
'Ivfif. ιγ'. χγ'. μετά ύπ. Βασιλείου xfi 0' μό-
νου (56).
*lvfi. ιο'. xfi'. μετά ύπ. Βασιλείου τύ ι' μόνου,
β
^ΟΛυμχιάς.
’lvfi. ιε*. χε'. μετά ύπ. Βασιλείου τύ ια' μό-
νου (5η.
Τούτφ τψ χε' ** £τει (58) της Ιουστινιανού βασι-
λείας μετά τήν ύπατείαν Φλ ** (59). Βασιλείου τ4
ια' μόνου γέγονεν ή ε' συνοόος (60) έν Κωνσταντι-
νουπόλει χατά των όυσσεβών χα\ άχαΟάρτων χα\
άλλοτρίων τοΰ Χριστιανισμού Ελληνικών όογμάτων
Όριγένους χα\ Διδύμου χα\ Εύαγρίου τών θεομάχων
DUCANGIl NOTifi.
rismo refellitur vir doctissimas , qui negat ullum
exstare exemplum in quo vocibus posl comulatum,
annorum numerus pr;emittatur. Sed et neque hoc
unicum superesl, cum alia peti possint ex Epistolis
Vigilii et Pelagii i PP. Marcellino comite ad ii an-
num posiconsulatus Basilii, et ex Sponio in Miscel-
lan. eruditae Aniiq. p. 514. Quinetiam in laterculo
consulum edito ab Amaldo Pontaco, consulatibus
omnibus ejusdem Basilii numeri praeponuntur bac
formula : ii, P. C. Ter P. C. iv. P. C. elc. Proinde
haud omnino improbanda videri debuit V. C. con-
fectura in explicatione inscriptionis liasilicae Nar-
oonensis, nisi forte aliunde posset confutari. ^
(5J) Μετά ύΛ. ΒασιΛείου &. Epist. δ Vigilii pa-
pae : IV. P. C. Basilii V. C. Marcellinus comes for-
mula vulgari : P. C. Basilii anno iv, quomodo
etiam apud Julianum Antecess. constitutio lll, ex
edit. Fr. Pithoei clauditur : Dat. vii Id. Matas.
Constp. imp. DN. Justin. Aug. xviii post cons. Ba-
siiii anno iv. Et constitutio 119 : Oot. \i Kal.
April. DN. Just. PP. A. anno xvii post Basilii
V. C. cons. ann. iv : Cassii Narniensis episcopi epi-
taphium in ecclesia Majore supra januam cryptae
8. Juliani : Rq. in pace prid. Kal. Jul. P. C. BasUii
V. C. ann. xvii.
(55) Μόνον Julianus Antecessor in constitui.
115 apud Fr. Pitboeum : Dat. Kal. Alaii Conslan.
DN. Just, PP. Aug. anno xx. post cons. Basilii
anno v, indict. ix.
(54) Μόνου ζ. Mentio est istius posiconsulatus
Basilii ΥΠ ad calcem Regulae S. Aureliani episcopi
Arelbt. nbi pro anno v, legendum vii, indict. xi.
recte monent viri eruditi. Ad hunc etiam videtur
referendus obitus Valentiniani episcopi Curiensis
apud Bucelinum in Chronologia Rariiae, p. 116, qui
depositus dicitur. . . . Id. Jan. PG. Basilii V. €. . . .
Ind. XI.
(55) Μόνον η\ In Classensi basilica ad Raven-
nam exstat vetus inscriptio, quae docet sancti Apol-
linaris corpus per Maximianum archiepiscopum in
hanc aedem translatum vii Id. Matas indict. xii. Oc-
ties P. C. Basilii, ut monent viri eruditissimi Joan·
p nes Mabillonius et Micbael Germanus in Itinere
^ Italico, pag. 41, ubi observandum poslconsulatui
numerum praeponi. De Maximiano vero praesule,
Ravennensi archiepiscopo, silent Catalogus editus
ab iisdem viris doctis, et Cghellus.
(56) Μόνον &. Apud Bedam De Ratione temnor *
cap. 49, ita signatur hic posiconsulatus : xv KaL
Uaias, indict. xin, P. C. basilii, iibi pariter nume-
rus praeponitur.
(57) Τό id μόνον. Variat hoc loco auctor in re-
censendorum postconsulatuum formula, cum in
aliis numerum praeponat. Hic porro ita signatur in
damnatione Theodori episcopi Caesareae : DN. Ju·
sliniani PP. Aug. anno xxv. P. C. Basilii V. C. nisi
hic annus imperii Justiniani inlelligatur.
(58) Τούτφ τφ iret. Hancce integram περιοχήν
descripsisse Leunclavium ex hoc Chronico, eainque
sequenti edicto Justiniani promisisse monuimus in
praefatione, indeque colUgi posse idem vidisse Leun-
clavium adegisse Ghronicon.
H (59) ΦιΛοχρΙστον. Leunclavius Φλ. id eSl Flavio,
quomodo indigitalur in novcl. 4. Idem error ir-
repsit in titulo sequentis edicti, et in synode Con-
stanlinopolitana sub Mena, act. 1, rectius vero
Φλαβίου scribitur iu aliis actionibus.
(60) Ή e' σύνοδος. Vide proter Evagriom, lib.
IV, cap. 58, Theophanem, etc.; Cyrilluni Scythopo-
litanum in Vita sancti Sabae cap. 74 , 85 et 86 ; ei
Joannera Garnerium in Dissert. de v synodo, sub-
jecta Breviario Liberati diaconi, in qua pluribus
disquirit, an revera damnatas sit in ea synodo Ori-
genes.
VARIiE LECTIONES.
*** xt' om. P. *· Φλ. VP sola, φιλοχρίστου m. V, R·
501 CHRONICON PASCHALE. 902
χαι θεοδώρου του δυ^σεβους χαι των Ιουδαϊκών αύ- Α ΤΛία epislolam ad Maren Persam Tba dictam , ac
του συγγραμμάτων κα\ τής Ακαθάρτου έτιστολής τής inepta Theodoreti scripta adversus xii capita Cjrilli
ττρδς Μάριν τδν Πέρσην Ίβα λεγομένης ** 345 sanctissimi Patris nostri et doctoris. Edictuiii, sive*^
xa\ των μωρών συγγραμμάτων θεοδώρητου τών κατά Doctrina et accnrata expoeitio immaculatae ac recta?
των ιβ' κεφαλαίων Κυρίλλου του άγιωτάτου Πατρδς fidei nostrae Christianae,
ήμών κα\ διδασκάλου.
(6i) C Έν ·· δνδματι του θεοΰ κα\ ΠατρΑς, καΐ c Ιη nomine Dei cl Patris, et unigeniti ipsius Filii
του μονογενούς αώτου TeoO Ίησου Χριστοί Κυ- Jesu Christi Domini nostri, et sancti Spiritus, im-
ρίου ήμών κα\ του Αγίου Πνεύματος, αύτοχράτωρ, perator Csesar, Christi amans, Justinianus, Alama*
ΚαΓσαρ, Φλ. Ίουστινιανδς, Άλαμανικδς, Γοτθι- nicus, Gotthicus, Francicus, Germanicus, Anticus,
κ^, Φραγκικδς ·· Γερμανικές, Άντιχές, Άλανιχές, Alanicus , Wanilalicus, Africanus, pius, felix, in*·
Ουονδαλιχές, Αφρικανές, εύσεβής, ευτυχής, Ινδο*ξος, clylus, victor, triumphator, semper venerabilis,
νικητής, τροχαιούχος, άεισέβαστος, Αύγουστος, παντί Augustus, universo coetui catholicae et apostolicae
τφ κληρώματι τής καθολικής κα\ άτυοστολικής Έχ- Ecclesiae,
χλησίας.
C Είδύτες ώς ούδέν ούτω θεραπεύει τέν φιλάνθρω- ^ c Scientes quod nihil aliud sic potest misericor-
τΓον θεέν ώς τέ Ιν κα\ αύτέ φρονεΤν πάντας τους dem Deum placare, quam ut omnes Christiani unum
Χριστιανούς περ\ τήν δρθήνκα\ άμώμητονπίστινχα\ idemque sapiant in recta et immaculata fide, nec
μή είνιι σχίσματα έν τή Αγία τοΰ θεού Έκκλησίφ, sint dissensiones in sancta Dei Ecclesia , necessa-
αναγκαίον ήγησάμεθα πάσαν πρόφασιν άναιρουντες rinm putavimus, omnem occasionem interimentes
τοις σκανδαλιζομένοις ή σκανδαλίζουσι τήν τής όρ- cis qui scandalizantur, vel qui scandalizant, rectae
6ής πίστεως όμολογίαν τήν έν τή άγέα τού θεού Έκ- fidei confessionem, quae in sancta Dei Ecclesia pra·-
χλησία χηρυττομένην φανερΑν διΑ τού παρόντος ήδί- dicatur, praesenti edicto facere manifestam : ut et
κτου ποιήσασθαι πρές τέ χα\ τούς τήν δρθήν πίστιν ϋϋ qui rectam fidem confitentur, firmiter eam custo-
όμολογούντας έν βεβαίψ ταύτην φυλάττειν χα\ τούς diant , et illi qui adversus eam contendunt, discentes
πρές ταύτην φιλονεικούντας μανθάνοντας τήν άλή* veritatem , festinent semetipsos unire sanctae Dei
Φειαν σπουδάσαι ένωθήναι τή άγίφ τού θεού Έκκλη* Ecclesiae,
σία.
€ Όμολογούμεν τοίνυν πιστεύειν είς Πατέρα χα\ f Confitemur igitur credere in Palrem, et Filium,
rihv χαλ άγιον Πνεύμα, Τριάδα όμοούσιον, μίαν et Spiritum sanctum, Trinitatem consubstantialem,
θεότητα ήτοι φύσιν κα\ ουσίαν καΐ δύναμιν κα\ έξου- ^ unam deitatem , sive naturam et substantiam et vir*
σίαν iv τρισ\ν ύποστάσεσιν ήτοι προσώποις δόξά- tutem et potestatem in tribus subsistentiis sive per-
(οντες, είς ά βεβαπτίσμεθα, είς & πεπιστεύχαμεν, sonis adorantes, in quibus baptizati sumus, in quas
xa\ οΤς συντετάγμεθα, τάς μέν ιδιότητας χωρί^ον- credimus, in quibus confessionem [in quae credimus,
DUCANGII NOTiE.
(Gl) Πρόγραμμα, Hoc edictum, Justiniani fidei nulla caeterum nota apposita, quae codicem unde
confessionem continens , et refutationem trium ca- Graeca tum primum desumpta essent, lectorem do-
pitulorum, et haeresium sui temporis, ad annum ceret. Nos vero illud hic editum non modo cum
DXLi Vigilii papae VII revocat Baronius, qui de eo Leunclaviana editione, sed et cum Romana et Pari-
inultis agit, ex Facundo Hermianensi, Liberato dia- siensi contulimus, et ex iis perinde ac cx ipso Ya-
cono, Isidoro, De scriptoribus eccl,, et aliis, ut et ex ticano cod., prout a viro doctissimo Claudio Stepiia-
eo Binius post epist. 9 ejusdem Vigilii. Edictum notio Benedictino exscriptus est, hiatum sat inn-
vero illud Justiniani pridem Latine ex veteri ver- gnuni. quem in Augustano codice reperiri monuerat
sione in conciliis editionis Crabl)ei, Surii, et Ve- ^ Kaderus, supplevimus, veteremque interprcleni,
neta prodierat : cum primus Grxea ex hoc Chron. ^ quem pro Raderiaua versione, utpote majoris aurto-
tum inedito publicavit Leunclavius iii jure Graeco- ritatis adjunximus, cum Colbertco codice non luodi-
Rom. praefixa Ant. Contii de ea observatione, et cae vetustatis pariter comparatum, variis lectonibus
addita eadem veteri Latina interpretatione, qua subinde appositis. In eo, ut et apud Leiinclav.. et iir
omissa, suam ipse Raderus Chronico a se edito in- cod. Boheriano, quem laudat Labbeus, praefigitur
seruit, quam non omnino probasse virum doctissi- hic titulus : Edictum piissimi imperatoris Jnstiuiani^
mom Franc. Pitbeeum. ut qiis naevis aliquot (quod rectiv fidei confessionem continens, et refutationem
5emel ac iterum monet J haud careret, observare est tiwresium quee adversantur catholica! Ecclesiis, Ubi
in Pitboeanis hactenus ineditis, et a V. C. afilni Pe· Graeca dunlaxat habent : Όμολογία πίστεως Ίου-
tro Pithoeo senatore Parisiensi collectis sub aiinum στινιανοΰ αΰτοκράτορος κατά τριών κεφαλαίων, quae
MDCXvi. Ex Leunclaviana, deinde in Romana anni esse editoris Romani videntur, cum apud Lcuucla-
MDCviii, et ex ea in Colonieusi ac Parisiensi conci- vium hicque aliter legantur.
Itorum editione utraque lingua descriptum est,
VARI^ LECTIONES.
*' Μάρην PV. Conf., pag. 294 A, .352 ·· κατα ιβ' R. ·* Praeponit P : Πρόγραμμα, ήτοι διδΛο.Ίίίν\Λ
χαΧ έκδοσις Ακριβής τζζρ\ τής άμωμήτου κα\ όρθοδόξου πίστεως ήμών τών Χριστιανών, quae \
margine ab alia manu. φιλόχριστος P, Φλ. V, alterum in margine ponens. ΓοΟικός,
903 CHRONICON PASCHALEv f04·
in qua baptizaU sumus^ et quibus conf.] dedimus, A τες, ένουντες ττ;ν θεότητα. Μο';άβα γάρ έν Τριάίι.
proprielates quidem separantes. Deitatem autem
unientes. Unitatem enim in Trinitate, ct Trinitatem
in unitate adoramus , mirabilem habentem et divi-
sionem et unitionem : unitatem quidem, secundum
rationem substantiae seu deitatis : Trinitatem au-
tem, secundum proprielates, vel subsistentias, sive
personas. Dividitur enim sine divisione (ut sic dica-
mus), et conjungitur divise. Unum enim est deitas
in tribus, et tria unum, in quibus deitas est : aut
(ut subtilius dicamus) ipsa tria est deitas, quae tria
]quae tria, de»unt in cod.Colb.], Deus Pater, Deus Fi-
lius, Deus Spiritus sanctus, cum unaquaeque per-
sona solum intelligiliir, mente separante insepara-
bilia, et tria unus Deus, cum simul intelliguntur ,, ,
propter eamdem virtutem, eamdemque naturam : " σιν έργαζόμεΟα κατά Ιίαβέλλιον έν πρόσιοπονλ^-
κβ\ Τριάδα έν μονάδς προσκυνουμεν, παράδοςσ
έχουααν κα\ τήν διαίρεσιν κα\ τήν ένω?ιν. Μονάδα^κ
μϊν κατά τδν τής ουσίας, ήγουν Οεότητος λόγον,^^
Τριάδα δέ κατά τάς Ιδιότητας, ήγουν ύποστάσεις ήτο»^
πρόσωπα. Διαιρείται γάρ άδιαιρέτως, Τνα ούτως εΓ— '
πωμεν, και συνάπτεται διηρημένως. "Εν γάρ έντρι
σΙν ή θεότης, κα\ τά τρία έν, έν οΤς 34G ή ^£0της„ —
ή τό γε άκριβέστερον είπειν, ά ή θεότης, θεδν έκα —
στον, άν θεωρείται μόνον, του νοΰ χωρίζοντας τiE=
άχώριστα, θεδν τά τρία μετ' άλλήλων νοούμενα τι^^
αύτψ ·· τής κινήσεως κα\ τής φύσεως. Επειδή χρ^^Ε
κα\ τδν ένα θεόν όμολογείν ·· κα\ τάς τρεϊς ύποι^
στάσεις κηρύττειν, ήγουν τρία πρόσωπα, και έκ^ ,
στην μετά τής Ιδιότητας, κα\ οΟτε τήν Ινωσιν σύγχυ
quoniam oportet et unum Deum conilteri, et tres
subsistentias praedicare, seu tres personas, et unam-
quamque cum sua proprietate. Et unitatem conli-
tentes, confusionem non facimus secundum Sabel-
lium, dicentem, Trinitatem unam esse personam
γοντα τήν Τριάδα, τδν αΟτδν Πατέρα κα\ ΤΙδν
άγιον Πνεύμα, ούτε διαιρούντες άλλοτριούμεν της*
τού θεού Πατρδς ούσίας τδν ΥΙδν ή τδ Πνεύμα τδ
άγιον, κατά τήν Άρείου μανίαν είς τρεΤς διαφόρον;
ούσίας κατατέμνοντες τήν θεότητα.
trinomium | trionymum] eumdem Patrem, et Filium, et Spiritum sanctum : nec dividentes proprietates,
alienamus a Dei Patris substantia Filium et Spiritum sanctam, secundam Arii furorem, in tres di-
versas naturas incidentes [Arii incidentis] deitatem^
I Unus igitur Deus Pater, ex quo omnia : et unus
unigenitus Filius , per quem omnia : et unus Spiri-
tus sanctus, in quo omnia. Confitemur autem ipsum
unigenitum Filium Dei, Deum Verbum, ante sjecula
et sine tempore ex Patre natum, non factum, in ul-
c ΕΤς·· τοίνυν θεδς 6 Πατήρ, έξ οδ τά πάντα, κα\
εΤς ΥΙδς μονογενής, δι’ οδ τά πάντα, κα\ έν Πνεύμα
άγιον, έν φ τά πάντα. Όμολογοΰ μεν δέ αύτδν τδν
μονογενή ΥΙδν του θεού, θεδν Λόγον τδν πρδ αΙώ»·
νων, κα\ άχρόνως έκ του Πατρδς γεννηθέντα, ού
timis diebus propier nos et propter nostram salu- C 'κοιηθέντα, έπ' έσχάτων τών^ ήμερων δι' ήμάς καΐ
tem descendisse de coelis, et incarnatum esse ex
Spiritu sancto, et sancta gloriosa Dei Genitrice sem-
per Virgine Maria, et natum ex ipsa, qui est Dominus
Jesiis Christus, unus de sancta Trinitate, consub·^
stantialis Deo Patri secundum deitatem, et consub-
stantialis nobis idem ipse secundum humanitatem,
passibilis carne, impassibilis idem ipse Deitate. Non
enim alius quidam est praeter Deum Verbum, qui
passionem et mortem suscepit : sed ipse impassibi-
lis et sempiternus Deus Verbum generationem car-
nis humanae sustinere dignatus, implevit omnia.
Ideo non alium Deum Verbum esse qui miracula
operatus est, et alium Christum qui passus est, co-
gnoscimus : sed unum eumdemque Dominum no-
διά τήν ήμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα έκ τών ουρα-
νών, καΐ σαρκωθέντα έκ Πνεύματος άγίου, κα\ τής
άγιας ένδόξου Θεοτόκου κα\ Άειπαρθένου Μαρίας κα\
γεννηθέντα έξ αύτής, δς έστιν Κύριος Ιησούς Χρι*
στδς, εΤς τής άγίας Τριάδος , όμοούσιος τψ θεψ κα\
ΠατρΙ κατά τήν θεότητα κα\ όμοούσιος ήμίν ό αύτδς
κατά τήν άνθρωπότητα, παθητδς σαρκ\, άπαθής 6
αύτδς θεότητι. ΟΟτε γάρ έτερός τίς έστιν παρά τδν
λόγον ό τδ πάθος κα\ τδν θάνατον άναδεδεγμένος*
άλλ' αύτδς ό άπαθής κα\ άΧδιος του θεού Αόγος γεν-
νήσεως σαρχδς άνθρωπίνης άνασχόμενος τά πάντα
πεπλήρωκεν. Διδ ούκ άλλον τδν θεδν Λόγον τδν θαυ-
ρατουργήσαντα κα\ άλλον τδν Χριστδν τδν παθόντα
έπιστάμεθα, άλλ* ένα κα\ τδν αύτδν Κύριον ήμων
strum Jesum Christum, Dei Verbum incarnatum, et ^ Ίησούν Χριστδν τδν του θεού Λόγον σαρκωθέντα κα\
ένανθρωπήσαντα, κα\ τού αύτού τά τε θαύματα καΐ
τά πάθη, άπερ έκουσίως ύπέμεινε σαρκ\, όμολογού-
μεν. ΟΟτε γάρ άνθρωπός τις ύπέρ ήμων έαυτον δέ-
δωχεν, άλλ' αύτδς ό Λόγος τδ ίδιον σώμα δέδωκεν
ύπέρ ήμών, ινα μή είς άνθρωπον ή πίστις κα\ ή έλ-
π\ς ήμών ή, άλλ* είς αύτδν τδν θεδν Λόγον τήν ήμε-
τέραν πίστιν Ιχωμεν. Κα\ θεδν τοίνυν αύτδν όμολο-
γοΟντες ούκ άθετούμεν τδ είναι αύτδν και άνθρωπον,
κα\ άνθρωπον λέγοντες 347 ίρνούμεΟα
τδ είναι αύτδν κα\ θεόν. Εί γάο θεδς αόνον ίν, πώς
hominem factum, et ejusdem ipsius miracula et pas-
siones, quas carne voluntarie sustinuit, confitemur.
Non enim homo aliquis pro nobis semetipsum dedit,
sed ipse Deus Verbum suum corpus pro nobis dedii,
ne in hominem fides ct spes nostra sil, sed in ipsum
Deum Verbum nostram fidem habeamus. Et Deum
igitur eum confitentes, non abnegamus ipsum esse
et hominem : et hominem dicentes eum, non abne-
gamus ipsum esse et Deum. Si enim Deus lanium-
modo esset, quomodo patiebatur? quomodo crucifi-
VAUIiE LECTIONES.
·* τώ τ* αύτώ V. ·’ όμολογείν om. Ρ, ·* μετά Σαβελλίου Ρ. εΤς. εί in codice invenerat Uaderus.
‘ τών om. Ρ.
CHRONICON PASCHALE. βΟβ
^ τ:ως έσταυρουτο χα\ άπέθνησχεν; Άλλό- Α gebatur et moriebatur? Aliena enim ista sunt Deo.
p τ^υτα ΘεοΟ. Ei 6k &ν^ρωτιος μόνον, ΐζώζ διΑ Sin autem homo solum, quomodo per passionem
Ιούς ένίχα, πώς £τωζε, xfTi; έ^ωοποίει ; Ταυτα vincebat, quomodo salvos faciebat, quomodo vivifl*
Ip· Ανθρωπον ^v. Νυν 6k 6’ «ύτ6ς πάσχει. χα\ cabat? Hsc enim supra liominih naturam erant.
κλ\ 6ii( τοΟ πάθους νικι^, ό αύτδ; θεδς, ό αύ- Nunc autem idem ipse patitur, et salvos facit, et
ρωπος, x6 συναμφότερον, οΙ/τως* §v έχάτερον per passionem vincit, idem ipse Deus« ipse homo,
3v.*O0cV έξ έχατόρας φύσεως, τουτέστιν έχ utrumqne tanquam unum, utrumque tanquam so^
ς χα\ άνΟρωπότητος 2να Χρκττδν σύνθετον Ium. Unde ex utraque natura, id est, ex deitate et
ς σύγχυσιν xf) ένώσει ούχ έπεισάγομεν, χαι humanitate unum Christum compositum dicentes,
zepif dk^ φύσει, τουτόστιν έν θεότηχι χα\ iv confusionem unitioni non introducimus. Et in utra*
:ότητι, x6v Sva Κύριον ήμών 'ϊησοΰν Χριττδν que autem natura, id est. In divinitate et humani-
ΘεοΟ Λόγον σαρχωθέντα χαΐ ένανθρωπήσχντα tate, unum Dominum nostrum Jesum Christum Dei
ϊντες, χα\ δίαίρεσιν μέν τινα άμερδς·ή τΟ' Verbum incarnatum, et hominem factum cogno-
c έπιφέρομεν xi) μιά αυτού ** ύποστάσει, τήν scentes, divisionem quidem per partes, vel incisio*
)οράν των φύσεων έξ ών χαΐ* συνετέθη ση- nem non inferimus uni ejus subsistentiae; differen-
sv oOx όνχ^ρημένην δ(ά τήν Ινωσιν, eizzioii ^ tiam autem naturarum, ex quibus compositus est,
X φύσις έστίν έν auxto. ΣυνΟέσεως γάρδμολο- significamus, non interemptam propter unitatem,
ί)ς, χα\ τά μέρη έν τώ δλω υπάρχει χα\ τδ quoniam utraque natura in ipso est. Cum enim com-
r τοίς μέρεσι γινώσχεται. ΟΟτε γάρ ή θεία positionem dicamus, necesse est confiteri et partes
ιΐς τήν άνθρωπίνην μετεβλήΟη, οΟτε δέ* ή in toto esse, et totum in partibus cognosci. Nec enim
;ίνη φύσις ete xf^v θειαν έτράπη. νοουμένης divina natura in humanam transniutata est, nec hu-
lov xa\ ύπαρχούσης έχατερας έν τώ τη; ιδ{ας mana natura in divinam conversa est. Magis autem
opo) τε χαΐ λόγω, πεπράχΟαι φαμεν την intelligitur, quod utraque in proprietate et ratione
xs6' Οπό στάσιν* ή δέ χαΟ' ύπόστασιν ένωσι; suae naturae manente, facta est unitas secundum
ixi 6 θεδ; Λόγος, τουτέστιν ή μία ύπόστασις, siibsistcnliam. Unitas autem secundum subsisten*
» τριών τής βεότητος υποστάσεων ου προ- tiam significat, quod Deus Verbum, id e:>t, una sub*
;vxi άνΟρωπω ήνώΟη, άλλ' έν τή γαστρ\ τής sistentia ex tribus deitatis subsistentiis, non ante
ΙαρΟένου έδημιούργησεν έν έαυτφ έξ αυτής έν plasmato homini unitus est, sed in utero sanctas
ύποστάσει σάρκα έψυχωμένην* ψυχή λογιχή Virginis creavit sibi ex ipsa in sua Absistentia car-
£ρά. δπερ έστίν φύσις άνΟρωπίνη. Ταύτην δέ G ^^m animatam anima rationali et Intellectuali, quod
y ύπόστασιν τού θεού Λόγου πρδ; τήν σάρκα est natura humana. Hanc autem secundum subsi*
διδάσκων ήμά; χα\ ό θειο; 'Απόστολος λέγει** slentiam unitatem Dei Verbi ad carnem docens nos
^ μορφή θεού υπάρχων ούχ άρπαγμδν ήγή- et divinus Apostolus, dicit: cQui cum in forma Dei
b είναι Γσα θεώ, άλλ’ έαυτδν έχίνωσε, μορ- esset, non rapinam arbitratus est aequalem se esse
ύλου λαβών, ι Διά γάρ τού εΙπεΙν , c"0; έν Deo : sed semetipsum exinanivit, formam servi ac*
θεού ύπάρχων, » τήν τού Λόγου ύπόσ:ασιν cipiens. > Per hoc enim quod dixit : c Qui cum in
ιυσαν Ιδε;ξεν έν ουσία θεού* διά δέ τού ε1πε?ν, forma Dei esset, ι Verbi subsistentiam in natura Dei
?ήν έλαβεν ‘®, » ούσίφ άνθρώπου, χαΐ ούχ ύπο- esse ostendit. Per hoc autem quod dixit : i Formam
ήτοι προσώπω ένωΟήναι τδν θεδν Λόγον έσή- servi accepit,» nalur;e bomiiiis, et non subsistentiae
Ούτε γάρ ,ειπεν Τδν έν μορφή δούλου ύπ- sive persome, unitum esse Deum Verbum significa*
α έλαβεν, ?να μή προϋποστάντι άνθρώπου ένω- vit. Nec enim dixit, quod eum qui Tn forma servi
ζείςη τδν Λόγον 348 θεόδιορο; χα\ erat, accepit, ne ante, plasmato homini unitum esse
•ιος άσεβούντε; έβλασφήμησαν , σχετικήν τήν Deum Verbum ostenderet, sicut Theodorus et Ne-
λέγοντες. storiiis impii blasphcmavermu, afiectualem dicentes
^ unitatem.
ιείς δέ τή θεΐφ Γραφή xa\ τοΤς άγίοις Πατρά- | j^jos autem sequentes divinas Scripturas et-
Ιμενοι όμολογούμεν, δτι ό θεός Λόγος σάρξ ganctos Patres, confitemur quod Deus Verbum
), δπερ έστί χαΟ’ ύπόστασιν έαυτω έvoJσαt φύ- ^aro factus est , quod est secundum subsistentiam
Ιρωπίνην. Δώ χα\ είς υπάρχει ό Κύριος ήμών g|i)i unire naturam humanam. Ideo et unus est
; 0“ Χριστδς, έχιυν έν έαυτώ τδ τέλειον τής Dominus noster Jesus Thristiis, habens in semet-
φύσεως κα'ι τό τέλειον τής άνΟρωπίνης φύ- ipso perfectionem dlvime naturae, et perfectionem
Και έστιν μονογενής μέν χαΐ Λόγος, ώς έχ naturae humanae. Et [quidem et] est unigenitus
Ιατρός γεννηθείς, κα\ πρωτότοκος δέ έν πολ- quidem Verbum , utpote ex Deo Patre natus , et
ελφοϊς ό αύτδς, δτε γέγονεν άνθρωπος* ό γάρ primogenitus autem in multis fratribus: idem ipse cum
VARIifi LECTIONES.
om. P. · ούτως, ώς P. * δέ om. P. ® άμερές P, άνά μέρος m. P. ·* αυτού θεού P, xtiu
l. · κα\ Olli. P. * δέ om. P. ■ έμψυχομένην P. έχομένην apographum Leumclavii, JicrU GT«car.,
pag. 5i3. · λέγει. Philipp. ii, b. *® μορφήν δούλου Ελαβεν P. ·· ό om. P. ‘* όμογεν^ς
Patrol. Gr. XCTI. ^0
m GHRONICON PASCHALE. «ίββ
factus esi homo (Filius enim Dei , Filius liominis A νΐδς τοΟ Θεού Xlhς άνθρώττου γέγονεν, καΐ
iaclus csl) et manens quod eral , non iransmu- 6jrep ήν ού μετέβαλεν δτΓερ γέγονεν/ϋΟεν χα\
tavil quod factus csl. Unde et duas nati vita- γεννήσεις του αυτου μονογενούς Θεού Λόγου όμολο·^
’ tes ejusdem ipsius unigeniti Dei . Verbi conflte- γουμεν, τήν μέν ττρδ αιώνων έχ του ΙΙατρδς άσωμά
miir : anie ssecula quidem ex Palre incorpora- τως, τήν δέ έπ' έσχάτων τών** ήμερων του ούτοΰ^
liter nati , in uUimis autem diebus ejusdem ipsius έχ τής άγ(ας ένβόξου Θεοτόκου χαί *Αειιςαρθένοι»
incarnati et nati de sancta gloriosa Dei Genitrice Μαρίας σαρχωθέντος χα\ ένανΟρωττήσαντος. '0 γάρ
et semper Virgine Maria. Qui enim de Patre splen- έχ Πατρδς έχλάμψας ύπέρ έννοιαν έχ μητρός Ανέτει-
duil supra intellectum , ex matre ortus est supra λεν ύπέρ λόγον, χσΧ ών θεδς άληθής Ανθρωπος γέ>
rationem. Εΐ cum Deus verus esset, factus est vere γονεν άληθώς. Διά τοΟτο κυρίως κα\ κατά Αλήθειαν
homo. Ideo proprie et vere Dei Genitricem san- Θεοτόκον τήν Αγίαν ένδοξον χαΐ ΆειπαρΟένον Μαρίαν
clam gloriosam et semper Virginem Mariam con- όμολογουμεν, ούχ ώς του Θεοΰ Λόγου τήν Αρχήν έξ
Olemur : non quia Deus Verbum initium ex ipsa αυτής λαβόντος, Αλλ’ δη έπ’ έσχΑτων τών ήμερων δ
accepit, sed quod in ultimis diebus Unigenitus πρδ τών αίώνο)ν μονογενής Θεδς Λόγος σαρκωθείς έξ
Deus Verbum , qui ante saicula erat, incarnatus ex αυτής Ατρέπτως ένηνθρώπησεν, χαΐ Αόρατος ών έν
ipsa, immutabiliter homo factus est ; et cum in- B χοϊς έαυτοΟ όρατδς γέγονεν έν τοίς παρ’ ήμιν, κα\
visibilis in suis esset, visibilis factus est in no- Απαθής ών Θεός ούχ Απτ|ξίωσεν παθητδς είναι Αν-
slris : et cum impassibilis Deus esset , non dedi- θρωπος κα\ ό Αθάνατος νόμοις ύποχεΓσθαι θανάτου,
gnatus csl passibilis esse homo \ et immortalis , Τούτον τδν έν Βτ^θλεέμ γεννηΟέντα έχ σπέρματος
mortis legibus subjacere. Istum , qui in Bethlehcm Δαβ\δ κατά σάρκα, χα\ όμοιωΟέντα Ανθρώποις, χα\
semine David natus est secundum carnem, et si- σταυρωΟέντα ύπέρ Ανθρώπων έπ\ ϋοντίου Πιλάτου,
anilis factus hominibus, eicrucifixus est pro hominibus έχήρυξαν ol Αγιοι Απόστολοι αύτδν είναι θεόν, αύτδν
sub PbntioPilalOjprmdicavcrunl sancti aposloli ipsum Ανθρωπον, αύτδν ΥΙδν θεού, αύτδν Τιδν Ανθρόιπου,
osse Deum , ipsum hominem ; ipsum Filium Dei , αύτδν Ιξ ούρανοϋ, αύτδν Απδ γης, αύτδν Απαθή, αύ-
ipsnm Filium hominis; ipsum de cado, ipsum de χέν παΟητόν. Ό γάρ γεννηθείς Ανωθεν έχ τοΟ**Πα-
lerra ; ipsum impassibilem , ipsum passibilem. τρδς Λόγος ά^όήτως, Αφράστο>ς, Ακαταλήπτως, Αϊ-
Deus enim Verbum, qui natus est desursum ex δίως, αύτδς έν χρόνψ γενναται κάτωθεν έχ Παρθένου
Patre ineffabililer , inenarrabiliter , incomprehen- Μαρίας, ϊνα οΐ κάτωθεν πρότερον γεννηθέντες Ανω-
sibililer, sempiterne, H[)se in tempore nascitur θεν έχ δευτέρου γεννηθώ σιν, τουτέστιν έχ θεού. Αύ-
deorsum de Virgine Mana , ut illi qui deorsum ^ χ^ς ουν μητέρα μόνον έχει έπ\ τής·· γης, χα\ ήμε?ς
prius nati sunt, desursum secundo nascerentur. Πατέρα μόνον έχομεν έν ούρανψ, Λαβών γάρ τδν
id esi, ex Deo. Ipse igitur matrem tantummodo θνητδν πατέρα τών Ανθρώπων τδν ·· Άδάμ Ιδωχε
liabel super terram, et nos tantummodo Patrem χοΤς Ανθρώτυοις τδν έαυτου Πατέρα Αθάνατον, χατΑ
liabemus in crelo. Cum enim accepisset mortalem 3413 λεγόμενον·’· Αέδωκετ αϋτοις έζουσίίΐτ
patrem hominum Adam , dedit hominibus suum τέκνα Θεόν γενέσ^αι.'ΌΟεν χα\ θανΑτου κατά σάρκα
Patrem immortalem , secundum hoc quod dicitur : γεύεται δ ΤΙδς του Θεοΰ, διά τδν σαρχιχδν αύτου πα-
Dedit eis potestatem filios Dei fieri. Unde et mor- τέρα, fva ol υίο\ του Ανθρώπου τής ζωής αύτου με-
tem secundum carnem gustat Filius Dei, propter ταλάβωσι διά τδν κατά πνεύμα αύτών Πατέρα τδν
carnalem suum patrem , ut Qlii hominis vitse ejus Θεόν. Αύτδς ούν κατά φύσιν Τίός έστιν του θεού,
participes Cerent, propter suum secundum spiri- ήμών δέ·* κατά χάριν. Κα\ πάλιν αύτδς χατ' οΐχο-
tum Patrem Deum. Ipse igitur secundum naturam νομίαν κα\ δι’ ήμΑς υΐδς γέγονε τού *Αδάμ· ήμεις δέ
Filius est Dei , nos autem secundum gratiam : et χατά φύσιν έσμέν υΙο\ τού *ΑδΑμ. Πατήρ γάρ αύτού
iterum ipse secundum dispensationem et propter έστιν ό Θεδς**κατά φύσιν, ήμών κατά χάριν. Κα\ Θεδς
nos filius fuit Adam, nos autem secundum naturam αύτού γέγονε κατ' οικονομίαν, διότι Ανθρωπος* ήμών
sumus filii Adam. Pater enim est ejus Deus secun- D δέ κατά φύσιν Δεσπότης έστ\ κα\ Θεός. ΚαΙ διά τούτο
dum naturam , noster autem secundum gratiam. 6 Λόγος, δς έστιν ΥΙδς τού Πατρδς, ένωθε\ς σαρκ\
Et Deus ei fuit secundum dispensationem, eo quod γέγονε σάρξ, ?να ol Ανθρωποι ένωθέντες τφπνεύματι
homo factus est : noster autem secundum naturam γένωνται έν τ:νεύμα. Αύτδς ούν δ άληθινδς ΥΙδς τού
Dominus est et Deus. Et ideo Deus Verbum, qui est Θεού τούς πάντας ήμΑς φορει, ?να οΐ πάντες τδν ένα
Filius Dei Patris , unitus carni , factus est caro, φορέσωμεν Θεδν, κα\ έστιν και μετά τήν ένανθρώπη-
ut homines uniti spiritui , fierent unus spiritus, σιν εΤς τής άγίας Τριάδος δ μονογενής ·· ΥΙδς τού
Ipse igitur verus Filius Dei omnes nos indutus Θεού δ Κύριος ήμών Ιησούς δ Χριστδς σύνθετος έξ
est, ut omnes induamur unum Deum. Et est etiam έκατέρας φύσεως. Σύνθετον δέ τδν Χριστδν δμολο-
post incarnationem unus de sancta Trinitate , uni- γούμεν τή τών Αγίων Πατέρων άκολουθούντες διδα-
ΥΑΒΙ^ LECTIONES.
τών οιη. Ρ. ·* τού ora. Ρ. ·® τής om. Ρ. ·· τδν om, Ρ. ” λεγόμενον. Joan. ι, ϋ. ·· ήμΰν δ?,
ήμ»ί; ρ. ·· δμογενής Ρ, δμονογενής Κ. ·· δ om. Ρ.
90d CHRONICON PASCHALE. 910
σχαλ(α.Έπ\ γάρ του χατά Χριστόν μυστηρίου ή χατά Α genilus Filius Dei Dominus noster Jesus Christus ,
σύνθεσιν Ινωσις τήν σύγχυσιν χα\ βιαίρεσιν άηοβάλ- compositus ex utraque natura. Compositum autem
λεται, χα\ φυλάττει μέν τήν έχατέρας φύσεως ίβιό- Christum confitemur, sanctorum Patrum doctrinam
τητα^ μίαν δό ύπδστασιν ήτοι πρόσωπον του Θεού sequentes. 1η mysterio enim Christi unitas se-
Λόγου*^ χα\ μετά τής σαρχός δείχνυσι* χα\ £στιν εΤς eundum compositionem, confusionem et divisionem
χα\ ό** αυτός τέλειος έν άνθρωπδτητι, ούχ ώς έν 0υ- rejecit, et servat quidem utriusque naturae pro>
σ\ν ύιιοστάσεσιν ήτοι προσώτιοις^ άλλ' iv θεί^ι φύσει prietatem ; unam autem ; subsistentiam seu per-
xa\ άνθρωπίνη γνωριζόμενος, Γνα εΓς ή τά έχάτερα sonam Dei Verbi et cum came ostendit, ct est
τέλειος Θεός xal τέλειος &νθρωτιος ό αύτός i Κύριος unus idemque perfectus in deitate, et perfectus
ήμών Ιησούς Χριστός, δ εΤς τής άγίας Τριάδος^ συν· ίη humanitate , ηοη tanquam in duabus subsi-
δοξοιζόριενος τψ Πατρ\ χαΐ τψ άγίω Πνεύματι. Ούτε stentiis sive personis, sed in divina natura et hu-
γαρ τετάρτου κροβώπου ιεροσθήχην έπεδέξατο ή mana cognoscendus, ut unus sit in utraque per-
άγία Τριάς χα\ σαρχωθέντος του ένός τής Αγίας fectus Deus et perfectus homo, idem ipse Dominus
Τριάδος θεού ·· Λόγου. Ταύτην τήν χαλήν παραχα- noster Jesus Christus, unus de sancta Trinitate
ταθήχην, ήν παρά των άγιων Πατέρων είλήφαμεν, conglorificandus Patri et sancto Spiritui. Nec enim
φυλάττομεν, έν ή ζώμεν χα\ πολιτευό{εεΟα χοΐ ήν ® quartae personae adjectionem suscepit sancta Tri-
συνέχδημον λάβοιμεν είς Πατέρα χα\ Χριστόν τόν nitas et incarnato uno de sancta Trinitate Deo
Υιόν τού θεοϋ του ζώντος χα\ άγιον Πνεύμα όμολο^ Verbo. Istam igitur bonam traditionem, quam
γίαν. Ταύτα ούτως όμολογούντες πρός ταις Αλλαις ^ sanctis Patribus accepimus, custodimus, in qua
τού έν άγίοις Κυρίλλου περ\ τής όρΟής πίστεως δι- vivimus et conversamur, et quam , ab hac vita
δασχαλίαις χα\ τό εΐρημένον παρ’ αυτού μίαν φύσιν proficiscentes, oramus nobiscum habere, quae est
τού θεού Αόγου σεσορχωμένην δεχόμενοι όμολογού- jn Patrem et Christum Filium Dei vivi, et san-
μεν δτι έκ τής θείας φύσεως χα\ τής άνθρωπίνης εΐ; Spiritum confessio. Haec iU confitentes super
Χριστός άπετελέσΟη, χα\ ού μία φύσις, καθώς τινες alias sancti Cyrilli de fide recta doctrinas, et hoc
κακώς τήν λέξιν έχλαμβάνοντε; 350 έπιχει- quod dictum est ab ipso, unam naturam Dei verbi
ρούσιν.Άμέλει τοι κα\ αυτός ό Πατήρ όσάκις μίαν incarnatam , suscipientes , confitemur quod ex di-
φύσιν είπεντοΰ Αόγου σεσαρχωμένην, έπ\ τούτου τψ vina natura et humana unus Christus effectus est,
τής φύσεως όνόματι άντ\ ύποστάσεως έχρήσατο. ΚαΙ ^t ηοη in [in deesl] una natura , prout quidam
έν οΤς λόγοις εΐπεν ταύτην τήν\έξιν, έν τοΤς έφεξής ^ale inlelligentes dictionem conantur dicere. Unde
ώς έπΙ τό πλεϊστον έπήγαγεν ποτέ μέν Υιόν, ποτέ δέ jpgu Pater, quoties unam naturam dixit Verbi
Λόγον ή Μονογενή, άπερ ού φύσεως, άλλ’ ύποστά- ^ incarnaum , in hoc natur» nomine pro subsi-
σεως ήτοι προσώπου έστ\ δηλωτικά. Ή τοίνυν ύτιό- stentia usus est. Et in quibus libris dixit hanc dictio-
στασις τού Αόγου σαρκωΟεισα ού μίαν φύσιν, άλλ* nem, in sequentibus s»pius intulit, et quando Filium,
Iva Χριστόν σύνθετον άπετέλεσεν, τόν αυτόν θεόν et quando Verbum, aut unigenitum [Est quando
xa\ άνθρωπον, θεόν δέ χαΐ άνθρωπον τόν Χριστόν Filium, est quando Verbum, qui Deumethom.Chr.
όμολογούντας μίαν φύσιν ήτοι ουσίαν έπ’ αύτψ λέγειν conf.], quae ηοη naturam, sed subsistentiam seu persi^
Ασεβές. ‘Αδύνατον γάρ τόν Κύριον ήμών Ίησοΰν Χρι- nam significant. Subsistentia igiturVerbi incarnata
στόν κατά μίαν χα\ τήν αύτήν φύσιν ήτοι ουσίαν χα\ ηοη unam naturam, sed unum Christum compositum
πρό αΙώνων είναι χα\ έν χρόνω ή άπαΟή χαΐ πάθη- effecit , eumdem ipsum Deum et hominem. Eos
τόν,δπερ έπ\ τής μιας αύτού ύποστάσεως ήτοι προσ- autem qui Christum Deum et hominem confitentur,
ώπου όρθώς όμολογούμεν.Ές αύτών δέ τών είρημέ* unam naturam sive substantiam ipsius dicefC im-
νων τού αυτού έν άγίοις Κυρίλλου άποδείξομεν*· τήν pium est. Impossibile enim est Dominum nostrum
περ\ τής είρημένης λέξεως σαφεστάτην αύτού διδα- Jesum Christum secundum unam edmdem<|uc na-
σκαλίαν. Έν γάρ τή πρώτη πρός Σούχενσον έπιστολή luram seu substantiam et ante saecula esse , et
εΐτπυν μίαν φύσιν τού θεού Λόγου σεσαρχωμένην εύ- q in tempore, aut impassibilem et passibilem : quod
0 ΰς έπήγαγεν · Ούχούν δσον μέν ήκεν είς έννοιαν χα\ in una subsistentia sive persona ejus recte con-
εΓς γε μόνον τό ·· όράν τοίς τής ψυχής δμμασι τίνα fitemur. Εχ ipsius autem dictis ejusdem sancti
τρόπον ένηνΟρώττηχεν” ό Μο'Λ>γενής, δύο τάς φύσεις Cyrilli ostendemus de memorata dictione manife-
είναί φαμεν, ένα δέ Υιόν χα\ Χριστόν χα\ Κύριον τόν festam ipsius doctrinam In prima enim ad Siic-
τού θεού Λόγον ένανΟρωπήσαντα χα\ σεσαρχωμένον. cessum epistola, cum dixisset unam naturam Dei
Verbi incarnatam , statini intulit : Ergo quantum quidem ad intellectum perlinet , et ad videndum
tantummodo oculis animae, quemadmodum incarnatus est Unigenitus, duas naturas unitas esse
YAKIiE LECTIONES.
■V Λόγου om. R. •*0om. P. ·· θεού om. P. πατήρ. Κύριλλος ro. P. ** άποδείξώμεν P V.
*· είς γε μονώς τό V, είς γε μόνον ώς τό Ρ. Correxi ad exemplum Cyrilli od. Aubert., vol. Y, p. II. Epist.,
p. 1, pag. 157 E. ·’ ένηνΟρώπησεν P.
m CHRONICON PASCHALE. 9;2
illcimus, unnro aulem Filium, ei Christum, et Dominum , Dei Patris Yerbiira incarnatum, et Ho-
minem factum.
4 Per ista autem Pater modum incarnationis vo-
lens manifestare , et indivisam et inconfusam cu-
stodiens unitionem , et numerum naturarum quae
convenerunt demonstravit , et unum Christum
praedicavit, et non unam nntiiraiit deitatis et car-
nis. Et in secunda ad eumdcui Successum epistola si-
milia docens, ita scribit : — Nam siquidem unam
dicentes Yerbi naturam tacuissemus, non infe-
rentes , incarnatam , sed quasi extra ponentes dis-
pensationem ; erat illis forsitan et verisimilis ratio
confingentibus interrogare, ubi perfectio in hu-
manitate , vel quomodo subsistit [substitit] hnmaiia
nostra substantia? Quoniam autem et perfectio in
humanitate , et nostr» substanti» demonstratio
introducta est, dicando, incarnatam, cessent arun-
dineam virgam sibi supponentes. Ejicientem enim
dispensationem , et abnegantem incarnationem ,
oportebat juste accusari , auferentem a Filio per-
fectam humanitatem. Sin autem (ut dixi) incarna-
tum esse dicendo ipsum , manifesta est et indubi-
tabilis confessio, quod factus est homo; nihil jam
prohibet intelligerc, quia, cum unus sit et solus
Filius Christus , idem ipse Deus est ct homo , sicut
in deitate perfectus, ila et in humanitate per-
fectus. Rectissime autem et nimis prudenter tua
perfectio de salutari passione rationem exponit ,
non ipsum unigenitum Filium Dei , secundum quod
intelligitur et est Deus , passim esse in sua natura
quae sunt corporis alPrmans, magis autem passum
esse terrena natura. Oportet enim necessario utra-
que servari uni et vero Filio , et non pati secun-
dum deitatem , et dici passum esse eumdem ip-
sum secundum humanitatem : ipsius enim passa
est caro. — Et in tertio decimo capite Scholrorum ,
idem sanctus Cyrillus similiter rejiciens eos, qui
duos filios introducunt , et eos qui unam dicunt
naturam deitatis et carnis Christi, ita scribit : —
Non discernendum unum Dominum Jesuin Chri-
stum in hominem separatim, et in Deum sepa-
ratim ; sed unum eumdeinque Dominum Jesum
Christum dicimus, naturarum scientes differen-
tiam , et inconfusas eas sibi invicem conservantes.
— Si igitur (prout docet nos sanctu» Cyrillus)
unus est Dominus noster Jesus Christus , perfectus
in deilate, et perfectus idem ipse in humanitate,
et noii est passus divina natura , sed terrena , scit
autem et naturarum differentiam , et quod incon-
fii8« sibi invicem in una subsistentia conservan-
tur : certum est quod eumdem ipsum in divina
natura et in humana dicit Pater cognosci, et atram-
que naturam in ipso esse , ex quibus et conipo-
I Διά τούτων βέ ό Πατή^ο τδν τρύπον της ένανθρω-
πήσεως παραστήσαι βουλύμ^νος χαΐ τδ dStafpctcv
χα\ άσύγχυτον φυλάττων χα\ τ^ν άριΟμ^ν των συν-
βλθουσών φύσεων ίδειξε χα\ Ινα Χριστήν έχήρυξεν,
άλλ* ούχ\ μίαν φύσιν θεύτητος χα\ σαρχός. Κα\ έν ^
δευτέρφ^έ** πρός τδν αΟτδν Σούχενσον έπισ^ολ{} τά
ι^αραπλήσια ^ιβάσχων γράφει ούτως* — ΕΕ μίν γάρ
μίαν εΙπύντες τού Αύγου φύσιν σεσιγήχαμεν, ούχ
έπενεγκόντες τδ, σεσαρκω^ίένην^ άλλ’ οΤον Ιζω Οέν-
τες ·· τήν οΕχονομίαν, ζν αύτοις τάχα που χαι ούκ
άπίθανος ·· ό λύγος προσιτοιουμένοις έρωταν που τ6
τέλειον έν άνθρωπύτητι ή τ6 πώς ύφέστηχεν ή χαθ’
ήμάς ούσία. Επειδή βέ χα\ ή έν άνθρωπδτητι τελειό-
της κα\ τής καθ’ ήμάς ουσίας ή δήλωσις είσχεχύμ:-
σται διά του λέγειν σεσαρχωμένην, παυσάσθωσαν
χαλαμίνην βάβδον έαυτοίς ύττοστήσαντες. Του γάρ
έχβάλλοντος τήν οΕχονομίαν κα\ άρνουμένου τήν σάρ-
χωσιν ήν τδ έγχαλείσΟαι'διχαίως ώς άφαιρουμένου
351 τδν ΤΙδν τής τελείας άνθρωπδτητος. ΕΙ δέ, ώς
έφην, έν τψ σεσαρχώσθαι λέγειν αύτδν σαφής έστιν
χα\ άναμφίβολος δμολογία του οτι γέγονεν άνθρωτακ,
ούδέν κωλύει νοε?ν ώς εΤς ύπάρχων χλ\ μόνος ΤΕδς 6
Χρισχδ; δ αύτδς Θεός έστι χα\ άνθρωπος, ώσπερ έν
θεότητι τέλειος, ούτω χα\ έν άνθρωτιότητι τέλειος.
Όρθότατα δέ χα\ πάνυ συνετώς ή·· σή τελειότης
τδν περί του σωτηρίου πάθους έχτίθεται λόγον, ούχ
αότδν τδν μονογενή Τίδν τού θεοΰ, χαΟ' δ νοείται χα\
Ιστι θεός, παθειν είς Ιδίαν φύσιν τα σώματος Ιαχυ-
ριζομένη, παθεΓν δέ μάλλον τή χοϊκή φύσει. ΔεΙ γάρ
άναγκαίως άμφότερα σώζεσθαι τώ έν\ χα\ κατά άλή-
θειαν ϊ*Εφ··, χαΐ τδ·* μή πάσχειν θεϊχώς κα\ λέγε-
σΟαι παθείν άνθρωπίνως * ή αύτοΰ γάρ ·· πέπονθε
σάρξ. — Και έν τψ τρισχαιδεκάτψ δέ χεφαλαίφ των
σχολίων ό αυτός ·· έν άγίοις Κύριλλος όμοίως άπο-
βαλλόμενος τούς τε δύο υΙοΰς εΙσάγοντας τούς τε μιαν
φύσιν λέγοντας θεότητος χαΐ τής σαρχδς του Χρι-
τοΰ γράφει ούτως· — ϋύ διοριστέον ούν άρα τδν 2να
Κύριον ’Ιησουν Χριστόν είς άνθρωπον Ιδιχώς κα\
Θεόν Εδιχώς, άλλ’ ένα και τόν αύτόν Κύριον Τησουν
Χριστόν φαμεν, τήν τών φύσεων εΕδότες διαφοράν
χα\ άσυγχύτους άλλήλαις τηρουντες αύτάς. — ΕΙ τοί-
νυν, χαθώς διδάσκει ό έν άγίοις Κύριλλος, εΤς έστιν
6 Κύριος ήμών 'Ιησούς Χριστός τέλειος έν θεότητι
χα\ τέλειος ό αυτός έν άνθρωπότητι, χα\ ούχ έπαΟεν
τή θεΕφ φύσει, άλλάτή χοϊκή φύσει* οΐδεν δέ καΐ τήν
τών φύσεων διαφορέν χα\ τό άσυγχύτους αύτάς άλ-
λήλαις έν μι^ ύποστάσει φυλάττεσθαι * δήλον δτι τδν
αύτόν έν τή θείφ φύσει χα\ τή άνθρωπίνη λέγει ό
Πατήρ γνωρίζεσθαι, χα\ έχατέραν φύσιν έν αύτψ
είναι, έξ ών χα\ συνετέθη. Κα\ ούχ άν τις οΟτω μα-
νείη ώς όρθώς νομίσαι φρονεϊν τούς λέγοντας μίαν
VARIiE LECTIONES.
** δέ οιη. Ρ. ·· έξωθέντες PV. ·· άτιειθανός Ρ. ·· ήν δικαίως RY, ήν τό έγχαλεϊσθαι δικαίως Ρ.
Coaf. Cyrillus, pag. A. ·* συνετώς ή σή. συνετώσης ή Υ* συνεστώσης ή R. ·· έν\ ΥΙψ Ρ sol.-i.
ΥΙφ, κα\ τό restitui ex Cyrillo, τό χα\ PV. « γάρ αύτοΰ Ρ, γάρ αύτή R. ·· ό αυτός δ Ρ. ·’ Θεόν, ή V.
Conf. Cyrillus, vol. Υ, ρ. I, pag. 787 s.
915 CHRONIGON PASCHALE. 91C
e>$islens, nobis est solum consubstantialis, quoniam A έστιν, άπετέλεσε^^ παρά τάς συνελθούαας, χα\ χατ*
αύτους οΟτε θε^ς Ιμεινεν οΟτε άνθρωπος γέγονεν ό
una natura humanitatis ^st : aut immutata utraque
natura alteram effecit naturam, praeter eas quae con-
venerunt , et secundum illos neque Deus mansit,
neque homo factus est Christus; et ideo neque
Patri, neque nobis idem ipse consubstantialis est.
Sic autem sapere omni plenum est impietate. Et
ista dicimus, non ignorantes quod et quidam san-
ctorum Patrum hominis exemplo in mysterio Christi
usi sunt : sed il|i quidem ut os^nderent, quod sicut
homo ex anima et corpore uqus efficitur, et non
duo homines, sic et Christus ex deitate et bumani-
t;ite compositus, unus est, non in duos christos,
vel in duos Qiios dividendus. Isti autem hominis
exemplo utuntur, ut unam naturam sive substan-
tiam deitatis et humanitatis Christi introducant
[introducerent] : quod uemonstravimus alienum esse
pietatis. Sed cum per h:ec convincuntur, quod prae-
ter rectam Patrum doctrinam sibi conGngunt unam
natui*am, seu substantiam deitatis et carnis, ad
alia transeunt, dicentes non oportere numerum na-
liirarum in Christo dicere, utpote numero divisionem
introducente. Sciant igitur quod numerus, quando
in diversis personis, sive subsistentiis dicitur re-
rum ipsarum per partes habet divisionem ; sicut in
duobus [duo sic semper έλληνιχώς] vel etiam plu-
ribus hominibus: quando autem in rebus unitis,
tunc Λcrbo solo et intellectu, non tamen ipsarum
rerum habet divisionem, sicut in una subsistentia
Χριστδς, χα\ διά τοΰτο οΟτε τώ Π2τρ\ ούτε ήμ?ν
έατιν ό αύτδς ίμοούσιος. Tb ούτω φρονεΓν πάσης
πεπλήρωται άσεβείας. Κα\ ταυτα λέγομεν ούχ
άγνοοΰνΓες δτι χαί τινες των άγ(ων 353 Πατέρων
τψ του άνΟρώπου ύποδείγματι έπΙ του χατά Χριστδν
μυστηρίου έχρήσαντο, άλλ’ έχεινοι μέν Γνα δείξωσιν
δτι χαθάπερ ό άνθρωπος έχ ψυχής χαΐ σώματος εΤς
άποτελεΓται κα\ ούχ\ δυο άνθρωποι, ούτω χα\'* ό
Χριστδς έχ θεδτητος κα\ άνθρωπδτητος συντεθείς εΤς
έστιν, χα\ ούχ είς δυο Χριστούς ή δύο υΙους μερί-
ζεται. Ούτοι δέ τψ του** άνθρώτπ}υ ύ7α>δείγματι χέ-
χρηνται, ?να μίαν φύσιν ήτοι ουσίαν θεδτητος χαΐ
άνθρωτ:δτητο; του Χρίστου είσαγάγωσιν, δπερ άπ-
εδείξαμεν άλλδτριον είναι τής εύσεβείας. *Α>Λά διά
τούτο·* έλεγχδμενοι ώς παρά την δρθήν των Πατέρων
διδασκαλίαν άναπλάττουσιν έν έαυτοις μίαν φύσιν
ήτοι ουσίαν θεδτητος χα\ σαρχδς, έφ’ Ιτερα μεταβαί-
νουσι, λέγοντες μή δεΤν άριθμδν φύσεων έπ\ Χρίστου
λέγειν, ώς τού άριθμού διαίρεσιν ε Ισάγοντος. Π στω-
σαν τοίνυν δτι δ άριθμδς, δταν μέν έπ\ διαφδρων
προσώπων ή ύποστάσεων λέγεται, των πραγμάτων
αύτών τήν άνά μέρος έχει διαίρεσιν, οΤον ώς έπ\ δύο
ή πλειδνων άνθρώπων * βταν δέ έπ\ ήνωμένων πρα-
γμάτων ■*, τηνικαυτα μδνψ λδγψ χα\ θεωρίφ, ού μήν
αύτών των πραγμάτων Ιχει τήν διαίρεσιν, οΤον έπ\
μιάς ύποστάσεως άνΟρώτυου έχ ψυχής χα\ σώματος
συνεστώσης. Δύο γάρ χα\ ένταύθα φύσεις θεωροΟν-
boininis et anima et corpore constituta. Duae enim G ται, έτέρα μέν τής ψυχής χα\ έτέρα τού σώματος.
et hic paturae inteiliguntur, altera animae, et allera
corporis : et tamen non propter hoc in duos [dup,
sic alibi) homines dividitur, sed unum sci-
mus hominem esse, et unam subsistentiam ejus.
Et in mysterio igitur Christi facta unitione, licet
diversa intclliganlur quae unita sunt, sed non
ipsa re et per partes a se invicem separantur
ea, ex quibus Dominus noster Jesus Christus
compositus est, differentiam tamen considerantes
et hanc significare volentes, numerum assumi-
, mus, et duas in Christo naturas esse dicimus :
pec idpq unus Christus in duos Christos', vel
in duos Glios dividitur. Et testimonipm praestat
nostris dictis sanctus Gregorius Theologus, seri
Και δμως ού διά τούτο είς δύο άνθρώπόυς διαιρεί-
ται ··, άλλ* ένα Γσμεν τδν άνθρωπον χα\ μίαν αύτού
τήν ύπδστασιν. Κα\ έπ\ τού κατά Χριστδν τοίνυν μυ-
στηρίου τής ένώσεως γενομένης, εΐ χα\ διάφορα θεω-
ρείται τά ένωθέντα, άλλ' ούν ού πραγματιχώς χαλ
άνά μέρος άλλήλων διίστανται τά έξ ών 6,·· Κύριος
ήμών Ιησούς ό Χριστδς συνετέθη. Τήν μέντοι δια-
φοράν χατανοούντες, χα\ ταύτην σημάναι βουλδμε-
νοι, τδν άριθμδν παραλαμβάνομεν, χα\ δύο τάς έν
Χριστφ φύσεις ειναί φαμεν, χα\ ού διά τούτο ό εΤς
Χριστδς είς δύο Χριστούς ή δύο υΙούς διαιρείται. Κα\
μαρτυρεί τοΤς παρ’ ήμών εΙρημένοις ό έν άγίοις
Γρηγδριος ό θεολδγος έν τψ πρδς Κληδδνιον πρώτω
λδγψ γράφων ούτως* — ΕΓ τις είσάγειδύο υΙούς, ενα
— , ,
bens in primo libro ad Cledonium sic : Si ^ μέν τδν έχ τού θεού χα\ Πατρδς, δεύτερον δέ τδν έχ··
qi|is introducit duos Glios, unum quidem ex Deo
et Patre [ex Deo Patre], secundum autem ex matre,
sed non unum eumdemque, ex adoptione [et adopt.]
cadat, quae promissa est recte credentibus. Naturae
enim duae, Deus homo [Deus et homo], quomodo
et anima et corpus: non autem duo Glii, nec dii
duo. Nec enim hi duo homines, licet Paulus sic ap-
pellaverit quod est intus hominis, et quod est ex-
τής μητρδς, άλλ’ ούχ\ Ινα χα\ τδν αύτδν, χα\ τής
υΙοθεσίας έχπέσοι τής έπηγγελμένης τοΤς δρθώς πι-
στεύουσι. Φύσεις μέν γάρ δύο, θεδς χαΐ άνθρωπος,
έπεί χα\ ψυχή χα\ σώμα, υΙο\ δέ ού δύο ούδέ θεοί *
ούδέ γάρ ένταύθα δύο άνθρωττοι,εί χα\ ούτως ό Παύ-
λος τδ έντδς τού άνθρώπου χα\ τδ έκτδς προσηγδρευ-
σεν. Κα\ εί δεί συντδμως ε1πε?ν, άλλο μέν χα\ άλλο
τά έξ ών 6·· Σωτήρ, εΓπερ 354 ναυτδν ό άδρα-
VARliE LECTIONES.
” έχ,ροφυές «t 1ικτίλβ98 U. ‘· κο\ om. Ρ. *· ή είς δύοΡ. ** τού om. Ρ. ·* τοΰτω V, τβδ Ρ.
ηραγμάτων ρ. ·· ού διαιρείται Ρ sola tacente V. ·^ ό om. Ρ. ·· νδν έχ om. Ρ. ·· ων ό V, φν F, U.
•19 'CHRONICON PASCHALE. 920
pitf de 60 qui formam servi accepi^ [quod dicit, ge- A δύο λέγομεν, θεδν Ιδία χα\ άνθ/5ωπον Σδί^· §Γς γάρ
nuit de Deo Filio, hoc autem quod dicit creavit, ζν · αλλά ·»· χατ’ έπίνοιαν τήν έκαστου φύσιν λογι-
tie etiam Leunciav,]. — In his autem omnibus non ζδμενοι
duo dicimus, Deum separatim, et hominem separatim, unus enim erat : sed secundum imcllccuim,
utriusque naturam existimantes. —
i Sed et sanctus Gregorius Theologus in libro · Καλόέν άγιοις δΙΓρηγ(5ριος ό Οεολύγος έντψκερί
secundo de Filio, docens nos quomodo in Domino ΤΙού ^ευτέρψλόγφ^ιβάσχωνήμάςδπωςδεί τάς iv τψ
nostro Jesu Christo oportet naturas quae in eo sunt, Κυρίφ ήμών Ίησου Χριστφ φύσεις χατ* έπ'νοιαν
secundum intellectum discernere, ita scribit Cum διαχρίνειν γράφει ούτως* ΉνΙχα αί φύσεις διίστανται
natura inlell^ctii distant, simul dividuntur etiam τα?ς έπινοίαις, συνδιαιρείται χα\ τά δνόματα. Παύ-
nomina, Paulum diceiUem audi: (Ji Deus Domini λουλέγοντοςάκουσον 7ra d ββύς rov έΤυρ/ονή/ιώ»·
nostri Jesu Chrietif Pater qlorics ; Christi quidem ^ *Iricov Xpicrov ό Παζίφ ζης δόζτις* Χρίστου μέν
Deus, gloria autem Pater. Nam etsi utrumque Θεδς, τής δέ δύζης Πατήρ. Ei γάρ χαλ**'* τδ συν-
unum est, tamen non natura, sed conventu . — ^ αμφύτερον ξν, άλλ’ ού τή φύσει, τή δέ συνύδφ.
4 Et sanctus autem Gregorius Nyssenus [NysaJ i Κα\ό έν άγίοις δέ Γρηγόριος ό Νύσης·^ έπ{σχο.>
in quarto libro contra Eunomiunn eadem nos do- πος έν τφ κατ’ Εύνομίου τετάρτψ ·· λύγψ τά αύτά
cens, ita scribit : — Et ne aliquis incorruptibili na- ήμάς διδάσκων γράφει ουτω; * — Κα\ ώς άν μή τις
lurae erucas passionem applicaret , per alia mani- τή άχηράτψ φύσει τδ κατά τδν σταυρδν πάθος προσ-
festius talem emendat errorem, mediatorem ipsum τρίβοιτο, δι* έτέρων τρανύτερον** τήν τοιαύτην έπ-
Dei et hominum, et hominem et Deum ipsum no- ανορθουται πλάνην, μεσ(την αύτδν Θεού κα\ άνθρώ-
minans : ut cqm duo de uno dicantur, congruum todv κα\ άνθρωπον χα\ θεδν αύτδν δνομάν<ον, ίνα έχ
intelligantur circa utrumque, circa deitatem qui- τού τά δύο περί τδ έν λέγεσθαι τδ πρύσφορον νοοΓτο
dem impassibilitas, circa humanitatem auiem dis- περ\ έχάτερον, τ:ερ\ μέν τδ θε7ον ή άπάθεια, περ\ δέ
pensatio passionis. Intellectu igitur dividente hoc τδ ανθρώπινον ή κατά τδ πάθος οικονομία. Τής ούν
quod ppr misericordiam quidem unitum est, ratione έπινοίας διαιρουμένης, τδ κατά φιλανθρωπίαν μέν
autem discernitur, cum hoc quidem, quod super- ήνωμένον, τψ δέ λύγφ διαχρινόμενον, δταν μέν τδ
positum est et supereminens omnem sensum, prae- ύπερκείμενον κα\ ύπερίχον πάντα νουν κηρύσσει,
dicat , altioribus utitur nominibus , super omnia τοίς ύψηλοτέροις χέχρηται των όνομάτων, έπ\ πάν-
Daum. et magnum Deum, et virtutem Dei, et sa· C των θεδν κα\ μέγαν Θεδν χα\ δύναμιν Θεού χα\ σο-
pien|iam , et talia vocans : cum autem passionum φ7αν κα\ τά τοιαΰτα καλών. *Οταν δέ τήν άναγχαίως
experimentum necessario propter nostram infirmi- διά τδ ήμέτερον άσθενές σι/μπαραληφθεισαν των πα-
|atem acceptum, verbis significat, ex nostro nomi- θημάτων πείραν ιτεριγράφει τψ λόγφ* έκ του ήμε-
nans utrumque hominem ipsum appellat, non cora- τέρου κατονομάζει τδ συναμφύτερον, άνθρωπον αύτδν
munieans per vocem ad casteram naturam eum qui προσαγορεύων, ού κοινοποιών πρδς τήν λοιπήν φύσιν
significatur, sed nt circa utrumque pictas conser- διά τής φωνής τδν δηλούμενον, άλλ* ώστε περ\ έχά-
yetur. — τχρον τδ εύσεβές φυλαχΟήναι.
% His ita demonstratis pjer sanctorum Patrum i Τούτων οδτως άποδεδειγμένων διά τής των Πατέ-
doptrinam, cessent qui numerum naturarum quae in. p<ov διδασκαλίας, παυσάσθωσαν ot τδν άριθμδν των
Cfiristo sunt, occasionem sui erroris faciunt, et ea- έν Χριστψ φύσεων πρύφασιν τής οΙκείας πλάνης
rom diflTerentiam numeri recusatione negando, ποιούμενοι κα\ τψ διά τούτου τήν 359 θιαφορσν
confusionem introducere conantur. Quomodo ciiiiu άρνείσθαι σύγχυσ.ν ε^σάγειν έπιχειροΟντες. Πώς γάρ
non est necessarius numerus, quo, ad significan- ούχ Αναγκαίος άριθμδς ψ έπι σημασία τής διαφοράς
dam dificrentiam naturarum quse in unam subsL- των ένωθεισών είς μίαν ύπύστασιν φύσεων χα\ ούχ
stentiam unitae sunt, et non ad divisionem per par- ^ έπ\ τή άνά μέρος διαιρέσει αυτών οΕ Πατέρες έχρή-
|es earqm , usi sunt Patres? Demonstrato igitur σαντο; 'Αποδεδειγμένου τοίνυν πανταχύθενώς άσε€ές
undique, quod impium est dicere unam^ naturam έστι τδ λέγειν μίαν φύσιν ήτοι ούσίαν θεύτητος καΐ
sive substantiam deitatis et carnis Christi, et illud τής σαρκδς του Χριστού, κάκείνο έροϋμεν ώς ούδέ
dicimus, quia nec secundum quod unam subsisten- καθ' δ μίαν ύπύστασιν λέγομεν τής θεύτητος κα\ τής
tiam dicimus deitatis elliumaniUtis Christi, sic pos- άνθριοποτητος τού Χριστού, οΟτω δυνατδν καΐ μίιν
sibile est et unam naturam Christi dicere : quoniam φύσιν λέγειν Χριστού, έπειδή μή ταυτδν·· φυσις τε
ηωι idem est natura et subsistentia. Omnes enim κα\ ύπύστασις. Πάντες γάρ οΐ άγιοι Πατέρες σ.μ
sancti P.vtrescon8onanteriios docent, aliud esse natu- φώνως ήμάς διδάσκουσιν άλλο είναι φύσιν ήτοιο^-
ram sive substantiam et formain,ct aliud subsistentiam σίαν κα\ μορφήν και άλλο ύπύστασιν ήτοι πρύσωπον,
sive personam : et naturam quidem vel subslaiUiam καλ τήν μέν φύ^ιν ήτοι ούσίαν καΐ μορφήν τδ κοιν^ /
et formam, hoc quod est commune, significare, siibsi- σημαίνειν, τήν δέ ύπύστασιν ήτοι πρύσωπον τδ Εο·.-
ateiiliam autem sive personam, hoc quod est speciale, χύν.
\\n\JE LECTIONES.
·**· άλλά om P. ·*** xa\ oin. R. Νύσσης P. ·· τέταρτά), τώ τετάρτω P.
Γ?ραν RV. 1πιγράφ:ι P. ·· μήτ' αύτδνΥ, ουτ’ αύτδν Ρ.
·· τρανώτερον Ρ, τδ άνιύ
S21 CimONlCON PASCHALE. m
€ Ei δέ φήιωαί Twvc; βτιώσπερ μία ύτ:4(ΐτασις σύν- A « Sin vero dixerint quidam, quod sicut una
θετός εΓρηται έπ\ Χρίστου, ουτω Βϊ χα\ μίαν φύσιν subsistentia composita dicitur Christi, sic oportet
σύνθετον Χέγειν, άτϋοδΐίξομεν·· χα\ τούτο άλλύτριον et unam naturam compositam dicere: ostendemus
sTvat της εύσεβείας. Μίαν γάρ φύσΐ]^ θεύτητος ήτοι et hoc alienum esse a pietate. Unam enim naturam
ουσίαν λέγοντες τρείς έπ* αυτής δοξάζομεν ύποστά- sive substantiam deitatis dicentes, tres ipsius con-
σεις, έν έκαστη ύποστάσει · τήν αυτήν φύσιν ήτοι ού- (itemur subsistentias, in unaquaque, subsistentia
σίαν γνωρίζοντες, χα\ εύσεβώς έχ των τριών ύηο- eamdem naturam sive substantiam cognoscentes,
στάσεων μίαν ύπδστασιν τήν τού Λύγου πρδς τήν Εΐ recte ex tribus subsislt nliis unam subsistentiam
σάρχα συντεθείσθαί φαμεν. Ούδε\; γάρ ποτέ έτύ).μη- Verbi ad carnem compositam esse dicimus. Nemo
σεν έν τή'ιιαθολιχή Έχχλησίφ είπειν, οτι ώσττερ τρεΓς enim unquam ausus est in catholica Ecclesia dicere,
ύποστάσεις, ούτω χα\ τρεϊς φύσεις είσΙν τής άγίας quod sicut tres subsistentiae, sic et tres naturae
Τριάδος, ώστε xa\ δύνασθαι λέγειν μίαν φύσιν έχ sunt sanctae Trinitatis : ut possibile sit dicere
των τριών φύσεων συντεθείσΟαι πρδς σάρχα. ΤρεΓς unam naturam ex tribus naturis compositam esse
γάρ φύσεις έπΙ τής άγίας Τριάδος μόνος Άρειος ad carnem. Tres enim naturas in sancta Trinitate
τολμήσας είπειν^* ώς βλάσφημος χατεχρίθη. solus Arius ausus dicere, tanquam blaspbcmus coii-
^ demnalus est.
c Διά τούτοτοίνυν χατάτδνόρΟδν λόγον δύο φύσεο>ν < (deo igitur secundum rectam rationem, duarum
Ινωσιν λέγομεν χα\ μίαν ύπόστασιν, επειδή ό τού naturarum dicimus unitionem [unitatem sic etiam
Ηεού Υίδς κατά τήν ύπόστασιν έτερος ών παρά τδν Leuticl,] et unam subsistentiam : ({uoniam Dei
Πατέρα, τής αύτής δέ φύσεως ών τφ Πατρ\, έν τή Filius, cum esset sccuoduiii subsistentiam alter
(δίφ ύποστάσει, έδημιούργησεν έαυτψ σάρκα έψυχω> praeter Patrem, eamdem autem naturam habens
μένην^* ψυχή λογική χα\ νοερά, δπερ δηλοΓ άνθρω- [habet, «iV etiam Leuticl,] Patris, in sua subsisten-
πίνη φύσει ένωθήναι τδν τού θεού Λόγον κα\ ούχ lia plasmavit sibi carnem animatam anima ralio-
ύποστάσει ήτοι πρόσω πφ τού δή τίνος ’*.·Έστι τοί- nali et intellectuali : quod signiCcal humanae ua-
νυν 6 τού θεού Λόγος χαΐ σαρχϋ)0ε\ς μία ύπόστασις lurae unitum esse Deum Verbum, ei uon aubsi-
Iv έχατέρα φύσει γν(ι>ρι{;όμενος, έν τε’^τή Οείφ, έν slenliae seu personae cujusdam. Est igitur Deus
i ύπήρχε κατά τδ,*Ος’® ir μορ^ι} θεού ύ.ταρχων, Verbum et inearnalus, una subsistenti^ in utroque
xaViv τή άvθpωπ^yη κατά τΙ/Εν όμοιώμαη άνθρώ- natura cognoscendus; in divina, in qua erat, proul
.τωτ γετόμενος, Κα\ διά τούτο εύσεβώς εΓποι τις άν dictum est : Qui cum in forma Dei esset; el in liu-
μίαν ύπόστασιν τού θεού Λόγου 357 σύνθετον, ^ mana secundum boc, quod est in similitudinem ho·
ήπερ ’· μίαν φύσιν σύνθετοί, έπειδή οτε καθ’ έαυ- minum factus. Et ideo rectius [recte] dicat aliquis
τήν άιελώς φύσις λέγεται μή προσκειμένου ταύτη unam subsistenliam Dei Verbi compositam, quam
Ιδιχού τίνος προσώπου, άόριστόν τ; καΐ άνυπόστατον unam naturam compositam : quoniam cum per se
δηλοΓ· τδ δέ άόριστόν πρδς ούδέν συντεΟήναι δύνα- absolute natura dicitur, non adjecta eispccialicu-
ται. Ei δέ τις xa\ μετά τούς τοιούτους λόγους πρδς φι- jusdam persona, infinitum, et non subsistens ali-
λονειχίαν μόνην όρών άντιθεΓναι έπιχειρήσοι”,λέγων quid siguiGcat : infinitum autem ad nibil potest
δτι κατά τδν άποδοθέντα τής φύσεως λόγον χρή χαΐ cooiponi. Sin autem aliquis et post tales rationes
τή/ άνθρωπίνην φύσιν τού Χριστού ίδιαν ύπόστασιν ad conlenlioneni solam respiciens, opponere conc-
ήτοι πρόσωπον ίδιον έχειν, πρόδηλός έστιν ό τοιού- tur, dicens quod secundum redditam naiurse ra-
τος δτι προυποστάντι άνθρώπιρ ένωθήναι λέγει τδν tionem oportet et humanam naturam Christi
λόγον κα\ σχετικήν γεγενήσθαι τήν ένωσιν · δύο γάρ suam subsistentiam seu personam propriam habere :
ύττοστάσεων ήτοι προσώπων καθ’ ύπόστασιν ένωοιν manifestus est talis, quod ante subsistenti homini
γενέσθαι ’· άδύνατον.*Όστε ό ταύτα λέγων, τδ δυνα- unitum esse dicit Deum Verbum, et affectualem
τδν τού θεού λόγοις άνθρωπίνης σοφίας κενώσαι ^ factam esse unitatem. Duae enim subsistentiae seu
σπουδάζων, άγ/οεί τδ μέγα τής εύσεβείας μύστη- personae secundum subsistentiam uniri non pos-
piov, δπερ καρδία μέν πιστεύεται είς δικαιοσύνην, sunt. Qui igitur haec dicit. Dei potentiam verbis
στόματι δέ όμολογεΓται είς σωτηρίαν· οΟζε γάρ ή humanae sapientiae evacuare -festinans, ignorat
άνθρωπίνη φύσις τού Χριστού άπλώς ποτέ λέγεται, magnum pietatis mysterium, quod corde quidem
άλλ* ούτε Ιδίαν ύπόστασιν ήτοι πρόσωπον εσχεν, άλλ’ creditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad
VARliE LECTIONES.
·· άποδείξωμεν PV. είπών PV. ’’ δέ om. R. · έψυχωμένην usque lad ένώσεως oin. R. τουδβ
τίνος PV. Eustathius ad Odyss., pag. 1769, 38, έοικε γουν τφ Όμηρικώ χα\ Ξενοφώντο; έν ΈλληνιΛις
τδ γέγονε τόδε τι ύοντος ποΑλού. Scripserat τδ δή τι el fortasse πολλιο. ‘infra, pag 361 D, πρδς τόν τιγ-ι
άνθρωπον. Reiite dictuiu est in locis Chronici Eusebii el Eustalhii οδε τις. Aristoteles, Gategor. 5, oi
βύσία δοκει τόδε τι σημαίνειν. 7. οΤον τόδε τι εί οίδε άφωρισμίνως οτι έστι διπλάσιον, el ιηοχ. ίοσαύτως
δέ κα\ τόδε τι εί οίδεν δτι κάλλιόν έστι. Ιν τε. έν δέ Ρ, δς. ώς V. ήπερ. είπερ V. ’’ Ιπι-ι
χ^ιρήτει Ρ. ’· γενέσΟα; ένωσιν Ρ. άνθρο;π(νοις V.
m CHROMCON
Kiluiern. Neque enim humana Christi natura per
ae ahftolute unquam dicitur, sed nec suam snbsi-
ilentiam seu personam habuit : sed in subsistentia
Dei Yerbr, natura humana initium ut esset, habuit :
unde ipsum Deum Verbum immutabiliter homi-
nem factum esse confitemur, et non in hominem
quemdam venisse ; et ejusdem Dei Verbi incarnati
esse nativitatem ex Virgine, et propter boc Dei Ge-
nitricem sanctam gloriosam semper Virginem Ma-
riam esse· Ideo et ante incarnationem Dei Verbi,
et post ejus incarnationem, tres subsistentias dici-
mus Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Non enim
sancta Trinitas quartm subsistentiae vel personae
adjectionem suscepit. Ex his igitur omnibus con-
vincuntur qui dicunt, ante unitionem duas naturas
esse, quod ante plasmatum dicunt hominem, et
sic unitum esse Deo Verbo, secundum insaniam
Theodori et Nestorii impiorum. Qui autem dicunt,
quod non oportet post unitatem duas naturas in
Christo, sed unam dicere, confusionem et phanta-
siam introducunt secundum Apollinarium et Eu-
lychen impios. Sed isti quidem haec. Sancti vero
Patres, post Dei Verbi incarnationem considerantes
ea, ex quibus Christus est, et quod inconfusae man-
serunt naturae, rectissime duas naturas, divinam
ot humanam, in Christo esse dixerunt. Nec enim
ante incarnationem duae naturae erant Domini, nec
post incarnationem duae naturae una factae sunt, licet
in una subsistentia cognoscantur.
c Haec autem et ex divinis Scripturis, et Patrum
doctrina edocti, ad refutandos eos qui confundunt
ci dividunt divinae dispensationis mysterium, me-
rito scripsimus, ct non eo quod declaramus ea, ex
quibus est, et in quibus cognoscitur Christus, 'con- ·
fusionem vel divisionem divinae dispensationi faci-
mus. Itaque glorificationem ct unitionis rationem
proferentes, unum Christum et Filium et Dominum,
Verbum Dei incarnatum et hominem factum con-
fitemur, ct adoramus eum Patre et Spiritu sancto.
Haec ita cum universali Dei Ecclesia confitentes
[universalis D. E. confitetur], scire volumus om-
nes Christianos, quod sicut umim Deum ct Domi-
num habemus, ita et unam fidem. Una enim defi-
nitio fidei est, confiteri et recte glorificare Patrem,
et Christum Filium Dei, et Spiritum sanctum. Is-
tam confessionem conservamus, in qua et baptizati
sumus, donatam quidem a magno Deo et Salvatore
nostro Jesu Christo sanctis suis discipulis ct apo-
stolis, ab cis autem pncdicalam in toto mundo.
Trecenti autem decem et octo sancti Patres coP.ecti
in Nicsca adversus Arium, illo cum sua impietate
condemnato, camdem confessionem , id est, sa i-
PASCHALE. ' 92t
, έν ΰποτεάσει^του Αόγου τήν Αρχήν τής ΰιτΑρξειι»;
ίλαβεν.'Οθεν τ^ν θε^ν Α^γον Ατρέτττως Ανθρω-
πον γεγενησθαι όμολογοΟμεν 4α\ ούχ είς άνθρωτοάν
τινα αύτδν έληλυθέναι, χαι του αυτού Θεού Adyou
σαρχωθέντος τήν έχ Παρθένου γέννηαιν είναι, χα\
δ>Α τούτο θεοτόχον είναι τήν Αγίαν ένδοξον Άειπαρ-
θένον Μαρίαν. ΔιΑ τούτο χα\ πρ6 της ααρχώσεως του
Θεού Λόγου χα\ μετΑ τήν αύτου αάρχωαιν τρεϊς ύπο·
στάαενς λέγομε ν, του Πατρδς, χα\ του ΤΙου, χα\ του
Αγίου Πνεύματος, τής Αγίας ΤριΑβος τετΑρτης ύπο-
στΑτεως ήτοι προσώπου προσθήχην μή έπιθεξαμέ-
νης.Έχ τούτων τοίνυν πΑντων διελέγχονται οΐ·· λέ·
γο'ηες πρδ τής ένώσεως δύο φύσεις ώς προΟποστάν-
τα λέγουσιν τδν “ Ανθρωπον, χαΐ ούτως ένωθήναι τφ
θεφ Λόγφ, χατα τήν μανίανθεοδώρου χα\ Νεστορίου
των Ασεβών, οΐ τε λέγοντες μή χρήναι λέγειν μετά
τήν ένωσιν δύο φύσεις έπ\ Χρίστου, Αλλά μίαν φύ-
σιν χα\ φαντασίαν είσάγοντες, χατΑ *ΑιεολλινΑ-
ριον χα\ Εύτυχέα ·■ τούς Ασεβείς. Άλλ’ οίτοι μίν
ταΟτα. 01 βλ Αγιοι Πατέρες μετά τήν τού Λόγου έν-
ανθρώπησιν θεωρήσαντες τά έξ ών 6 Χριστδς, χαλ
δτι Ασύγχυτοι μεμενήχασιν α1 φύσεις, όρΟότατα τάς
δύο φύσεις, τήν τβ θείαν κα\ ΑνΟρωπινην, έν τψ Χρι-
στψ είναι είρήχασιν. Ούτε γΑρ πρύ τής ένανθρωπή-
σεως 358 δύο φύσεις ήσαν τού Κυρίου, ούτε®*
μετά τήν ένανθρώπησιν α1 βύο μία γεγόνασιν, εΐ χα\
έν μι^ ύποσιΑσει γνωρίζονται.
C Ταυτα δέ χαΐ έχ των θείων Γραφών χα\ Ιχ τής
τών Πατέρων διδασκαλίας διδαχθέντες πρδς Ανατρο-
πήν τών συγχεόντων χα\ τεμνόντων τδ τής θείας
οΐχονομίας μυστήριον ^Ιχότως έγρΑψαμεν, χα\ ού τφ
σαφηνίζειν ®^ τα έξ ών έστι κα\ έν οΤς γνωρίζεται ό
Χριατδς σύγχυσιν ή διαίρεσιν τή θείφ οΐχονομίφ
είσάγομεν. Άμέλει δοξολογίαν χα\ τδν τής ένώσεως
λόγον προφέροντε;®® Ινα Χριστδν κα\ ΥΙδν χα\ Κύριον
τδν τού θεού Λόγον σεσαρχωμένον χα\ ένανθρωπή-
σαντα ύμνολογούμέν τε κα\ προσχυνούμεν συν τφ
Πατρ\ χα\ τω ΑγίψΠνεύματι. Τούτων ούτως ύπδ της
τού θεού ®· καθολικής Εκκλησίας όμολογουμένων,
γινώσχειν βουλόμεθα πάντας τούς Χριστιανούς δτι
ώσπερ ένα θεδν κα\ Κύριον έχομεν, ούτω χα\ μίαν
πίστιν. ΕΤς γΑρ έστιν όρος πίστεως τδ όμολογεΤν και
όρθώς δοξάζειν Πατέρα καΐ Χριστδν τδν Υΐδν τού
θεού κα\ Αγιον Πνεύμα. Ταύτην τήν όμολογίαν φυ-
λΑττομεν, είς ήν καΐ εβαπτίοθημεν, δωρηθεισαν
μέν παρά τού μεγάλου θεού χαΐ Σωτήρος ήμών
Ιησού Χριστού τοΤς άγίοις αυτού μαθηταις καΐ
Αποστόλοις, παρ' αύτών δέ χηρυχθεϊσαν έν δλφ τώ
χόσμω. 01 δέ τι' χα\ η' ·· Αγιοι ·* Πατέρες οΐ συν-
αχθέντες ένΝιχαίφ χατΑΆρείου, χα\ τούτον μετά τής
VAIU.E LECTIONES
®· ο1 om. V. ^ ®* τδν om. P. ®® ο1 δέ PV. ®® φύσιν. σύγχυσιν Ρ. ^ ®® ΆπολινΑριον PV. ·· Εύτυχέα.
Εύτυχέτα coti. Vatie, m. Ρ, Mea excerpta tacent. Non minus reiUiim Εύτύχητα quam Εύτυχέα. ·* ούδέ t’V.
ούτω σαφηνίζει V. ®· λόγον δέ προφέροντ:ς Ρ sula. ·ού θεού om. Ρ. ®· τ' χα\ ιη' Ρ sola. ·· Αγιοι
om. Ρ.
925 CHRONICON PASCHALJE. D86
αύτού άσ&βείας χαταδιχάσαντες, τ^^ναύτ^^ν όμολογίαν Λ cium Mathema et Symbolum fidei tradiderunt sanctae
ήτοι ** σύμβολον χα\ μάθημα τής πίβτεως παραβε- Dei Ecclesiae ; et post illos, centum quinquaginta
δώχασι τή άγ£^ του θεοΰ ΈχχλησΙα, χα\ μετ' έχεί- sancti Patres Constantinopoli collecti adversus Ma-
νους ot pV άγιοι ΙΙατέρες οΐ συναχθέντες έν Κων- cedonium sancto Spiritui repiignaiileiii, et Magnum
σταντινουπόλει χατά ΜαχεδονΙου τοΟ πνευματο- ApoUinaristam, illis condemnatis cum sua perfidia,
μάχου χαι Μάγνου τού Άπολλιναριστού** χα\ τούτους secuti per omnia idem sanctum Symbolum traditum
χαταδιχάσαντες μετά τής αύτών άσεβείας, άχολου- a trecentis decem et octo sanctis Patribus, explana-
θούντέ; τε χατά πά'/ca τφ αύτφ άγΙω συμβύλψ τψ verunt quae sunt [qux sunt desunt, et apud Leuncl.]
παρά των τιη' άγΕων Πατέρων παραδοθέντι, έτρά- de deitate sancti Spiritus. Insuper autem et qui
νωσαν τά περ\·^τής θεύτητος τού άγίου Πνεύμα- in Epheso prius collecti sunt sancti Patres adver-
τος. *Έτι δέ κα\ οΐ έν Έφέ^ο) συναχθέντες τδ πρύ- sus Nestorium impium, et qui in Chalcedone con-
τερον άγιοι ·® Πατέρες χατά Νεστορίου τού δυσσε- venerunt sancti Patres adversus Eu tychem [Eu ty-
6οΰς xi\ol έν Χαλχηδύνι άγιοι Πατέρες κατά Ευτυ- cen. sic alibi] impium,. secuti per omnia praedictum
χούς τού δυσσεβούς, άχολουθήσαντες κατά πάντα τφ sanctum Symbolum sive Mathema fidei, condem-
είρημένιρ άγΙιυσυμβύλφ ήτοι μαθήματιτής πίστεως, naverunt praedictos haereticos una cum eorum im-
κατεδίχασαν τούς προειρημένους αίρετιχούς μετά τής Β pietate, et hos [et hisj qui similia illis sapuerunt,
αύτών άσεβείας χαΐ των τά δμοια αύτοίς φρονησάν- \cl sapiunt,
των ή φρονούντων.
ιΚα\ πρδς τούτοις άνεθεμάτισαν τούς έτερον δρον c Et super haec anathematizaverunt eos, qui aliam
πίστεως ήτοι Σύμβολον χα\ Μάθημα παραδιδύντας deGnitionem fidei, sive Symbolum, sive Mathema
τοίς προσιούσιν τψ άγ(φ βαπτίσματι ή έξ οιας δή tradunt accedentibus ad sanctum baptisma, vel ex
ποτέ ** αΙρέσεως έπιστρέφουσι τταρά τδν παραδο- quacunque haeresi conversis, praeter traditum (sicut
Οέντα, ώ; εΓρηται, ύπδ των τι' χα\ η' άγιων 359 dictum est) a trecentis decem et octo sanctis Pa-
Πατέρων χα\ τρανωθέντα ύπδ των ρν' άγΙων Πα- tribus, et explanatum a centum quinquaginta san-
τέρων. ctis Patribus.
c Τούτων ούτως έχύντων συνείδαμεν χα\ χεφά- c Ilis ita se habentibus, perspeximus et capitula
λαια ύποτάξαι , τήν τε τής δρθής πίστεως όμολογίαν supponere, quibus tam rectae fidei compendiosa
iv συντόμφ τήν τε των αίρετιχών χατάχρισιν * confessio, quam haereticorum condemnatio conti-
ττεριέχοντα. netur.
c ΕΓ τις ούχ· όμολογεί Πατέρα χα\ ΥΙδν κα\ άγιον q c I. Si quis non confitetur Patrem, et Filium , et
Πνεύμα, Τριάδα όμοούσιον, μίαν θεότητα, ήγουν Spiritum sanctum, Trinitatem consubstantialem,
φύσιν χα\ ουσίαν, μίαν τε δύναμιν χα\ έξουσίαν έν unam deitatem, seu naturam, et substantiam, et
τρισ\ν ύποστάσεσιν , ήγουν προσώποις, προσκυνου- unam virtutem et potestatem in iribus subsistentiis
μένην, ό τοιούτος άνάΟεμα έστω. seu personis adorandam, talis anathema sil.
ιΕΓτιςούχ όμολογεί τδν πρδ αίιόνων χαΙάχρόνως c II. Si quis non confitetur eum, qui ante saecula
έχ τού Πατρδς γεννηθέντα θεόν Αόγον, έπ’ έσχάτων et sine tempore ex Patre natus est, Deum Verbum
των ήμερων σαρχωθέντα έκ τής άγίας Θεοτόκου χαΐ in ultimis diebus descendisse de coelis, et Incama-
Άειπαρθένου Μαρίας χα\ άνθρωπον γενόμενον, γεν- tum esse de sancta gloriosa Dei Genitrice et sem-
νηθέντα έξ αύτής, κα\ διά τούτο τού αύτού θεού* per Virgine Maria, et hominem factum, natum esse
Λόγου είναι τάς δύο γεννήσεις, τήν τε πρδ αίώνων ex ipsa, et propter hoc ejusdem Dei Verbi duas esse
άσωμάτως καΐ τήν έπ’ έσχάτων των ήμερων κατά nativitates, eam quae est in ultimis diebus [nativi-
σάρχα, ό τοιούτος άνάθεμα έστω. lates, quae est ante sxcula incorporabiliter, et quae
. est in iilt. sic etiam Leuncl,] secundum carnem,
talis anathema sit.
c ΕΓ τις λέγει άλλον είναι τδν θεόν Λόγον τδν θαυ- D « III. Si quis dicit alium esse Deum Verbum qui
ματουργήσαντα χα\ άλλον τδν Χριστδν τδν παθόντα, miracula operatus est, et alium Christum qui pas-
ή τδν θεδν Λόγον συνεϊναι λέγει τψ Χριστίρ, γενο- sus est, aut dicit Deum Verbum cum Christo esse
μένψ έκ γυναιχδς, ή έν αύτψ είναι ώς άλλον έν nascente ex muliere, vel in ipso esse tanquam al-
άλλψ, άλλ* ούχ\ ένα χα\ ^ τδν αΟτδν Κύριον ήμών terum in allero, sed. iion unum eumdemque Domi-
Τησούν Χριστδν τδν τού Θεού Λόγον σαρχωθέντα χα\ nuin nostrum Jesiim Christum, Deum Verbum iii-
ένανθρωπήσαντα, χαί τού αύτού τά τε θαύματα καί carnaliini et hominem factum, et ejusdem ipsius
τά πάθη, άτιερ έχουσίως ύπέμεινε σαρχ\, ό τοιούτος miracula et passiones, quas carne sponte sustinuit·
άνάθεμα έστω. talis anathema sit.
ιΕΓ τις λέγει χατά χάριν, ή κατ' ένέργειαν, ή κατ’ t IV. Si quis dicit secundum gratiam, vel secun-
άξίαν, ή κατ’ Ισοτιμίαν, ή κατ’ αυθεντίαν, ή άναφο- dum operationem, vel secundum dignitatem, vel
VARIyE LECTIONES.
·*ή P sola. ’Λπολιναριστού PV. περί, παρά PV. ·* ol άγιοι P. ·® οίας ποτέ Ρ· 'βιη' P.
συνοίδαμεν Ρ. ·· των οιιι. Ρ. * χατάχρισιν. παράχρι^ιν Ρ\, * ούκ \ \\’νο οι Ιο. * Bsou om. V*.
?calom.P.
927 CHRONICON PASCHALE. 928
eectindum aeqaaliuUim honoris, tcI secundum au- A P^v, ή σχέσιν, ή βύναμίν τήνΙνίιχτιν του Θεού Α<δγου
ctdritalem, vel relationem, vel affectum, vel virtu- itp^ Ανθρωπον ‘^γενησθαι, ή καθ' όμωνυμΙοίν, χιθ*
lem, unitionem Dei Yerbi ad hominem factam esse, ήν ot Νεστοριανοί, χα\ τθν θεδν * Αβγον Χριστήν*
vet secundum homonymiam, perquam Nestoriani χαλοΟντες, xa\ τ6ν Ανθρωπον χεχωρισμένως Xpt-
et Deum Verbum vocantes Christum et hominem . ovbv θνομΑζοντες, χατΑ μόνην xi]v προσηγορίαν fva
separalim Christum nominantes , solo vocabulo Χριστήν λέγοντες, ή εΓ τι; λέγει χατ* εύΑοχΙαν τήν
unum Christum dicunt : aut si quis per bonam ’ Ι^νωσιν γεγενησθαι, καθώς θεό&ορος ό αίρετιχθς αύ-
Toluntatem dicit unitionem factam esse, sicut Tbeo- '^αίς λέξεσι λέγει, ώς άρεσθέντος του Θεού Λόγου *
doms haereticus ipsis verbis dicit, quasi placuit του Ανθρώπου Απ^ του ευ χα\ χαλά βόξαι αύτφ περί
Deo Verbo homo, eo quod bene visum est ei de βύ'ου, Αλλ' ούχ\ χαθ’ ύπόστασιν του Θεοΰ Λόγου
ipso, sed non secundum subsistentiam Dei Verbi τήν σάρκα, έψυχωμένην · ψυχ|1 λογιχ|ί χα\
ad carnem animatum anima rationali et intelle- νοερ^, τήν ένωσιν όμολογε?, και όιΑ τούτο μίαν αύ-
ctuali unitionem confitetur, et ideo unam ejus sub- ύπόστασιν σύνθετον, ό τυιουτος Ανάθεμα
sistentlam compositam esse, talis anathema sit. Εστω.
€ V. Si quis per relationem, aut abusive. Dei «ΕΓ τις χατ A Αναφοράν ή χαταχρηστιχώς Θεοτόκον
Genitricem dicit sanctam gloriosam semper Virgi- B Αγίαν Ενδοξον Με ιπαρθένον Μαρίαν ή Αν·
nem Mariam, aut hominis genitricem, aut Chri- θρωποτόχον ή Χριστοτόχον 360 ^ Χρίστου μη
stotocon, tanquam Christo Deo non exsistente, sed
non proprie et vere Dei Genitricem ipsam confitetur,
eo quod ipse qui ante s;ecula ex Patre natus est
Deus Verbum, in ultimis diebus ex ipsa incarnatus
et natus est, talis anathema sit.
c VI. Si quis non confitetur Dominum nostrum
iesum Christum qui carne crucifixus est, Deum
esse verum, et Dominum gloris, et unum de sancta
Trinitate, talis anathema sit.
c Vll. Si quis in duabus naturis dicens non tan-
quam in deitate et humanitate unum Dominum
nostrum Jesiim Christum, Deum Verbum incarna-
tum confitetur, nec ad significandam differentiam
naturarum, ex quibus compositus est, sed pro divi-
sione per partem, talem excipit vocem in mysterio
Christi, quasi separatim unaquaque natura suam
habente subsistentiam, sicut Theodorus et Neslo-
rius blasphcmaverunt, talis anathema sit.
c Vili. Si quis in uno Domino Jesu Christo, hoc
est, Deo Verbo inesmato, numerum confiteus na-
turarum, non intellectu differentiam earum, ex qui-
bus et compositus est, excipit, utpote non interem-
ptam propter unitatem, sed pro divisione per par-
tem numero utitur, talis anathema sit.
c IX. Si quis dicens unam naturam Dei Verbi
incarnatam, non sic hoc intelligit, quod ex divina
natura et humana unus Christus effectus est, con-
substantialis Patri secundum deitatem, et consub-
stantialis nobis idem ipse secundum humanitatem,
sed quod deitatis et carnis Chri >ti una natura sive
substantia effecta est secundum Apollinarii, ct Eu-
tycbetis perfidiam, talis anathema ^it.
I iEqualitcr enim et cos qui per partem incidunt
vol dividunt, et eos qui confundunt divinae dispen-
sationis mysterium Christi, rejicit et condemnat
universalis Dei Ecclesia. ·
c X. Si quis non anathematizat Arium, Euno-
δντος· θεού. Αλλά μΙ; κυρίως κα\ κατ’ Αλήθειαν Θεο-
τόκον αυτήν όμολογει, διΑ τδ τδν πρδ αΙώνων έχ του
Πατρδς γεννηθέντα θεόν Αόγον έπ’ Εσχάτων των
ήμερων Εξ αύτής σαρχωΟήναι και γεννηθήναι, ό
τοιουτος Ανάθεμα Εστω.
• ΕΓ τις ούχ · όμολογεΓ τδν Εσταυρωμένου σαρχι
Κύριον ήμών Τησουν Χριστδν θεδν είναι Αληθινόν
χα\ Κύριον τής δόξης χα\ Ενα τής Αγίας ΤριΑ^, ό
τοιουτος Ανάθεμα Εστω.
• ΕΓ τις Εν δυσΙ φύσεσι λεγων μή ώς Ενθεότητι χα\
Εν άνθρωπότητι τόν Ενα Κύριον ήμων Ίησοϋν
Χριστόν τδν του θεοΰ Λόγον σαρχωθέντα όμολογεί,
μηδΕ Επ\ τω σημαναι την διαφοράν των φύσεων,
Εξών κα\ συνετέθη, Αλλ* έπ\ διαιρέσει τή ΑνΑ μέρος
τήν τοιαύτην λαμβάνει φωνήν Επ\ του κατά Χρι
στόν μυστηρίου, ώς χεχωρισμέ'>ας χα\ ίδιοΟποστά-
τους είναι τάς φύσεις, καθώς Θεόδωρος χα\ Νεστό-
ριος βλασφημοΰσιν, ό τοιουτος Ανάθεμα Εστω.
«ΕΓ τιςΕπ\ τοΰ Ενός Κυρίου ήμων ΊησοΟ Χρίστου,
τουτέστιν τοΰ σαρχωθέντος θεοΰ Λόγου, τόν Αριθμόν
των φύσεων όμολογών μή τή θεωρίφ τήν διαφοράν
τούτων Εξ ών χα\ συνετέθη λαμβάνει, ώς ταύτης
ούχ άνηρημένης δια τήν Ενωσιν, Αλλ* Επ\ διαιρέσει "
τή ΑνΑ μέρος τψ Αριθμψ χέχρηται, δ τοιουτος
Ανάθεμα Εστω.
«ΕΓ τις λέγων μίαν φύσιν τοΰ θεού Λόγου σεσαρ-
χωμένην, ούχ ούτως αύτό Εκλαμβάνει, ώς δτι Εκ τής
θείας φύσεως κα\ τής Ανθρωπίνης εΤς Χριστός Απ·
ετελέσθη, όμοούσιος τψ Πατρ\ κατά τήν θεότητα καΐ
όμοούσιος ήμϊν ό αύτός κατά τήν Ανθρωπότητα, Αλλ*
δτι τής θεότητος κα\ τής σαρχός του Χρίστου μία
φύσις ήτοι ουσία Απετελέσθη κατά τήν Μπολλιναρίου
και Ευτυχούς κακοπιστίαν, ό τοιοΰτος Ανάθεμα Εστω*·.
« Επίσης *· γάρ κα\ τούς ΑνΑ μέρος διαιροΰν-
τας ήτοι τέμνοντας κα\ τους συ-^έοντας τό τής
θείας οικονομίας μυστήριον τοΰ Χριστού άτιοστρέ-
φεται κα\ Αναθεματίζει ή καθολική Εκκλησία.
«ΕΓ τις μή Αναθεματίζει Μρειον, Εύνόμιον, Μακε*
VARliC LECTIONES.
» Η:όν οιη. Γ. · Χριστού Ρ. * τψ θεψ Λόγω R. · έμψυχομένην Ρ. * ούχ V. χα\ ΕνανθρωπότητιΡΥ.
Μ διαιρέσει Ρ. *** ό οηι. Ρ. *· Εστω, αύτώ V. *·Εφ^Γσης Ρ.
CHRONiCON PASCHALE. 9»
•Απολλινάριον, Νβυτίριον. Κύτυχία, χϊ\ τού; Α miura, Macedonium, Apollinarium, Neslorium, Εβ·
ui τούτοις φρονονντ*? ή φρονήίαντα?, dvi- tychen ct eos qui similia eis sapuerunt vel sapiam,
talis anatliema sit»
τις άντιποιβίται θεοδώρου του Μοψουεστίας , « Si quU deiendil Tbeodonim Mopeoestenunip
ιόντος dUov εΤναι τδν θεδν Λόγον χα\ ;4Uov qui dixit alium esse Deom Verbum, et alium Chri-
Ηοτδν, ύπδ παθών ψυχής χα\ τών τής σαρχδς «Ium a passionibus anim® et desideriis camis mo-
ιιών ένοχλούμενον, χα\ fcx προκοπής Ιργων lesUas patientem, et ex profectu operum melioia-
ιθέ-Λα, χα\ ραπτισθίντα είς δνομα Πατρδς κα\ ium, ei baptiiatum in nomine Patris, et Filii, ct
Λ\ άγΙου Πνεύματος, χα\ διά τού βαπτίσματος Spiritus sancti, ct per baptisma gratiam sancti Spi-
3β1 'εοΰ άγίου Πνεύματος λαβεΙν xaV ritus accepisse, ct affiliationem meruisse, et ad si·
ίας άξιωθήναι, κα\ κατ’ Ισότητα βασιλικής militudinem imperialis imaginis in personam Dei
ς είς πρόσωπον τού θεοΰ Λόγου προσκυνού- Verbi adorari, et post resurrecUonem immuUbilem
, xaV μετά τήν άνάστασιν άτρεπτον ταΐς iv- cogitotionibus , et impeccabilem omnino factum
xa\ Ανβμάρτητον παντελώς γε^μενον, xa\ fuisse : et iterum dixit Ulem facUm esse unitionem
εΙρηκότος τήν δνωσιν του θεοΰ Λόγου πρδς τδν Dei Verbi ad Christum, qualem dixit Apostolus de
kv τοιαύτην γεγενήσΟαι, ofav είπεν 6 Άπό- ® viro et mnliere : Eruni duo in carne unn : et supCt
: έπι άνδρδς κα\ γυναικός. ''Ecorrcu οΐ alias suas innumerabiles blasphemias ausus est di-
Ιζ σάρκα μίατ, κα\ πρδς τα« άλλαις άναρι- cere, quod post rcsurrecUonem cum Insulllasset
ις αύτοΰ βλασφημίαις τολμήσαντος είπείν δτι Dominus discipulis suis, et dixisset : Accipite Spiri·
ιήν άνάστασιν έμφυσήσας ό Κύριος τοίς μαθη- tum ianctum : non dedit eis Spiritum sanctum, sed
a\ εΙπών Αάβετε Πτενμα άγιοτ, ου δε- figuratim untummodo insufflavit. Sed et [sed etiam
; αύτοΖς Πνεύμα άγιον, άλλά σχήματι μόνον sic et LeuncL] confessionem , quam fecit Thomas
τησεν. Οΰτος δέ χα\ τήν όμολογίαν θωμά, ήν cum palpasset manus et latus Domini postresur-
\ ψηλαφήσει τών χειρών κα\ τής πλευράς του rectionem, dicens : Dominus meus, et Deus meus^
υ μετά τήν άνάστασιν ίίύριύς μου χαϊ inquit non esse dictam a Thoma de Christo (ncc
ιιοΐ’,εΤπεν, μή είρήσθαιπερ\ τού Χριστού παρά enim dixit Theodorus Deum esse Christum), sed
ωμά ' ούδέ '*γάρ είναι λέγει τδν Χριστδνθεδν, ad miraculum resurrectionis stupefactum Tbomam
π\ τψ παραδόξψ τής άναστάσεως έκπλαγέντα glorificasse Deum , qui Christum resoscitavit. Et
ωμάν ΰμνήσαι τδν θεόν τδν ** έγείραντα τδν quod pejus est, etiam in interpretatione quam in
όν. Τδ δ&** χείρον, δτι κα\*' έντή τών Πράξεων q Actis apostolorum scripsit Theodorus, similem fecit
.ποστόλων γενομένη παρ' αυτού δήθεν έρμηνεΐφ Christum Platoni, et Manichso, et Epicuro, et Mar-
•Ινων ό αύτδς Θεόδωρος τδν Χριστδν Πλάτωνι cioni, dicens quod sicut illorum unusquisque ex
Ιανιχαΐφ κα\ Έπικούρφ'χα\ Μαρκίωνι λέγει, dogmate quod invenit, suos discipulos fecit vocari
σπερ έκείνων Εκαστος εύράμενος οίκεΐον δόγμα Platonicos, et Manich®os, et Epicureos [Epicurios],
χύτψ μαΟητεύσαντας πεποίηκε καλείσθαι Πλα- et Marcionistas, simili modo et cum Christus dogma
ους κα\ Μανιχαίους κα\ Επικούρειους xaV invenisset, ex ipso Christianos vocari. Si quis igitur
ιωνιστάς, τδν δμοιον τρόπον κα\ τού Χριστού defendit eumdem Theodorum, qui talia blaspliema-
ιένου τδ δόγμα έξ αύχού τους Χριστιανούς κα- γίι, et non anathematizat eum, et ejus conscripta,
zi. ΕΓ τις το{νυν άντιποιειται θεοδώρου τού τά et eos qui similia illi sapuerunt, vel sapiunt, talis
τα βλασφημήσαντος, άλλά μή άναθεματίζει anathema sit.
χαΐ τά αύτού συγγράμματα κα\ τούς τά δμοια
> φρονούντας ή φρονήσαντας, άνάθεμα Εστω.
Γ τις Αντιποιείται τών συγγραμμάτων θεοδω- · ^ q*ti* defendit conscripta Theodoreti, qu®
►, άπερ έξέθετο ύπ*ρ Νεστορίου τού αίρετικού ejiposuit pro Nestorio b®retico adversus rectam
ατά τής όρθής π1στεο>ς καΐτήςέν Έφέσφ πρώ- D Htlem, et Ephesinam primam sanctam synodum, ct
γίας συνόδου και τού έν άγίοις Κυρίλλου κα\ sanctum Cyrillum, et dut^ecim ejus capitula, in
Ψ αυτού κεφαλαίων,έν οΤς άσεβέσι συγγράμμασι quibus sceleratis conscriptis idem Tbeodoretus af-
χήν λέγει τήν Ενωσιν τού θεοΰ Λόγου πρδς τόν fectualem dicit uhitatem Dei Verbi ad bomineni
ίνΟρωπον, περί ού βλασφημών λέγει δτι έψη- quemdam, de quo blasphemans dixit, quod palpa-
«V θωμάς τδν άναστάντα κα\ προσεκύνησε τδν vit Thomas eum qui resurrexit, et adoravit eum
αντα· κα\διά τούτο άσεβείς καλεΐτούς τής Έκ- qui resuscilavit ; et propter hoc impios vocat docto-
:ας διδασκάλους τούς καθ’ ύπόστασιν τήν Ενωσιν res Ecclesi®,qui unitatem secundum subsistentiam
»εού Λόγου πρδς τήν σάρκα όμολογούντας· κα\ Dei Verbi ad carnem conGteulur. Et super h®c Dei
τούτοις Θεοτόκον άπάρνεΐται τήν άγΙαν Ινδό- Genitricem abnegat sanctam et gloriosam semper
UιπαρOέvov Μαρίαν· Ef τις τοίνυν τά εΙρημένα Virginem Mariam. Si quis igitur memorata con-
YARlifi LECTIONES.
4Α«4βτολοί· Ephes., V. 51. “olom. P. *· Joan., xx, ίϊ. "tbOvsOpaP. '· Γ.
>om. P. *·τΛ*Ρν. ·' xe'. om.P. *· άναβ*ματίσ« PV.
931 CHRONICON PASCHALfi. 9112
ncnpla Tbeodoreti defendit, ei non anathemalizat A συγγράμματα θεοβωρήτου ΙπαινεΤ, άλλά μή άναθε-
ea» talia anaibema ait. Propter talea enim biaaphe- ματίζει αυτά, ό τοιοΰτος άνάΟενα {στω. 36S
iniaa ab epiacopatu dejectus eat, et postea in sancto ταύτας γάρ τάς βλασφημίοις της έπισχοπης Ιςεβλή-
Cbalcedonensi concilio compulsus est omnia con- θη, χα\ μετά ταΰτα έν τ|| άγ{^ βυνάβφ τ^ έν Χιλ-
traria memoratis suis conscriptis facere, et rectam χηδάνι συνωθήθη πάντα τά έναντία τβδς μνημονευ-
fidem confiteri. ΟεΤσιν αύτου συγγράμασιν ποιήσαι χα\ τήν όρθήν *
πίστιν όμολογήσαι.
C Si quis defendit impiam epistolam, quam ad cEt τις άντιποιεΤται τής άσεβους έπιστολής της
Marim Persam haereticum Ibas scripsisse dicitur, λεγομένης παρά *Ίβα γεγράφθαι πρ^>ς Μάριν τλν
qus abnegat Deum Verbum hominem factum esse, Πέρσην zbv αίρετιχίν, τής άρνουμένης xhv θεόν Ad*
et dicit non Deum Verbum ex Virgine incama- γον Ανθρωπον γεγενήσθαι χα\ λεγοΰαης μή τ^
tum,* natum esse , sed purum hominem ex ipsa Λόγον ** έχ τής Παρθένου σαρχοιθέντα γεννηθήναι,
esse natum, quem templum vocat, ut alius sit άλλά ψιλόν Ανθρωτιον έξ αθτής γεννηθήναι, όν
Deus Verbum, et alius homo : et super haec injuriat ναόν άποχαλεΤ, ώς Αλλον είναι τόν θεόν Λόγον χα\
Epbesinam primam synodum, quasi sine inquisitione Αλλον τόν Ανθρωπον, πρός τούτοις θλ ένυβριζούση;
et examinatione ab ipsa Nestorio condemnato, et B τήν έν Έφέσψ πρώτην σύνοδον, ώς χωρλς ζητήσεως
sanctum Gyrilluro vocat haereticum, et duodecim xa\ χρίσεως Νεστόριον χαταβιχάσασαν ** χα\ τόν έν
ejus capitula impia dicit, Nestorium autem et Theo- άγίοις Κύριλλον αίρετιχόν άτιοχαλούσης χα\ Ασεβή
dorum cum impiis eorum conscriptis collaudat et xA ιβ' αυτού κεφάλαια, Νεστόριον δέ ** χα\ βεόδω-
defendit. Si quis igitur, sicut dictum est, eamdem pov μετά των Ασεβών αύτού συγγραμμάτων έπαι*
ipsam epistolam vindicat, vel rectam esse dicit νούσης χα\ έχδικούσης. ΕΓ τις χοίνυν, χαβά εΓρηται,
ipsam, vel partem ipsius, sed non anathematizat την εΙρημένην Ασεβή έπιστολήν έχδιχεί ή όρθήν αύ-
eam, anathema sit. τήν είναι λέγει ή μέρος αύτής. Αλλά μή Αναθεμα-
τίζει αυτήν. Ανάθεμα έστω. |
f Tali ergo impia epistola juste anathematizata i Τής τοιαύτης τοίνυν έπιστολής διχαίως Ανάθεμά-
propter insertas ei blasphemias, Theodori et Ne- τισθείσης διά τάς περιεχομένας αύτή βλασφημίας,
storii impiorum sequaces conantur dicere, susce- ol τά ** Θεοδώρου χαΐ Νεστορίου χών Ασεβών φρο-
ptam esse eam a sancto Chalcedonensi concilio, νούντες έπιχειρούσι λέγειν ταύτην δεδέχθαι παρά
Hoc autem dicunt, sanctam quidem Chalcedonen- χής Αγίας έν Χαλχηδόνι συνόδου. Τούχο δά λέγουσι
sem synodum calumniantes , nomine autem ejus q τήν μέν Αγίαν σύνοδον συχοφαντούντες, τψ δέ ταύτης
festinantes debita condemnatione liberare Theodo- προσχήματι σπουδάζονχες τής όφειλομένης χαχαχρί-
ruiii, et Nestorium, et impiam epistolam, pro qua σεως έλευθερωσαι Θεόδωρον χαΐ Νεστόριον χα\ τήν
Ibas sxpius accusatus, non est ausus eam suam di- Ασεβή έπιστολήν, περ\ ής "Ιβας πολλάχις χατηγο-
cere propter insertas ei blasphemias. Et haec demon- ρηθε\ς oux έτόλμησε ταύτην οίχειώσασθαι διά τάς
strabimus ex his, quae diverse de ista causa mola περιεχομένας αύτή βλασφημίας. Κα\ χαύχα Αποδεί-
sunt. Ιη his enim quae apud Photium et Eusla- ξομεν έχ των διαφόρως περ\ τούτου χεχινημένων.
thium Tyri acta sunt, cum accusaretur praedictus Έν γάρ τοΓς παρά Φωτίου χα\ ΕύσταΟίου πεπραγ-
Ibas de injuriis sancti Cyrilli, manifeste confessus μένοις έν Τύριρ κατηγορούμενος δπρολεχθείς Πβας
est, post unitatem Orientalium, quae ad sanctae me- περί των ύβρεων τού έν άγιοις Κυρίλλου φανερώς
moriae Cyritliim facta est, nihil injuriosum de eo χατέθετο μετά τήν Ινωσιν ?ών Ανατολικών τήνπρός
dixisse. Epistola autem plena praedictis blasphe- χόν έν άγίοις Κύριλλον μηδέν ύβρεο>ς έχόμενον εΙρη-
miis, pro quibus accusabatur Ibas, mullas contra χέναι περί αύτού. *H δέ επιστολή ή ·· πεπληρωμένη
sanctum Cyrillum injurias continens, facta esse των εΙρημένων βλασφημιών, έφ' αΤς χατηγορεΤτο **
ostenditur post unitatem ad Orientales factam, ex *Ίβις, τιολλάς χατά τού έν άγίοις Κυρίλλου ύβρεις
quo demonstratur Ibas eam abnegasse. Unde prae- d περιέχουσα παρίστησιν, δτι μετά τήν ένωσιν τήν πρός
dicti Pholius et Eustathius satisfacientes accusato- τούς Ανατολικούς γέγονεν * έξ ού δείχνυται Ίβας
ribus, iu scriptis definierunt, praedictum Ibam om- ταύτην Απαρνησάμενος. *Όθεν ol μνημονευθέντες
nia contraria epistolae peragere, sicut judicium ab Φώτιος χα\ Εύστάθιος διά τήν τών έγχαλούντων πλη-
eis de hoc datum significat. Sed cum Ibas non ροφορίαν έγγράφως διετύπωσαν τόν ε Ερημέ νον *1βαν
adimplesset ea quae illi judicaverunt, ejectus est ab πάντα τά έναντία τή έπιστολή πρ51ξαι, καθώς ή περ\
episcopatu propter blasphemias praedicatae epistolae, τούτου δοθείσα παρ' αύτών έπίχρισις δείχνυσιν.
CI Nonnus pro illo ordinatus est, qui et consedit 'Αλλά μή πληρώσας 363
in sancto Chalcedonensi concilio. έπιχριθέντα έξεβλήθη τής έπισχοπής διά χάς β).ασ-
φημίας χής εΙρημένης έπιστολής, χα\ “ Νόννος άντ’ αύτού έχειροτονήθη, δς χα\ συνεχαθέσθη τή
Αγίφ έν Χαλχηδόνι συνόδφ.
VARIiE LECTIONES.
*· τδν θεόν Λόγον Ρ. ψιλόν τόν Ανθρωπον Ρ sola. ·■ χαταδιχασάσης Ρ sola. ** δέ om. Γ. πε-
ριεχομένας (έν) Ρ seda. οΐ τά. οΓα PV. ή om. Ρ. χατηγορεΓτο ηι. R, χαχηγορεϊται ΡΥ·
χα\ de meo addidi .
933 CHRONICON PASCHALE. 634
cITep\ των α&τών το(νυν χα\ Ιν Χαλχηδ<5νι κατηγο- Α c De eisdem igitur etiam Chalcedone acciisaius
f 6 μνημονευΟεΧς *I6ac μετ Ti;v άνάγνω^ιν της memoratus Ibas, post lectionem impise epistolae
άαεβοΟς έπιστολής ούχ έτόλμησε ταύτην οΐχειώ^α- ηοη est ausus eam suam esse confiteri,, sed statim
σΟαι, a/X εύθυς αύτσι; λέξεσιν έπήγαγεν, δτι Άλλό- ipsis verbis intulit : Alienum se esse eorum quae ei
τριός είμι των έπαγομίνων μοι. "ΌΟεν ή άγία συν- inferebantur. Unde sancU synodus cum ei non suf-
οδος, μή άρχεσθεΐσα τη άρνήσει Ίβα τηέπ\ τ]) άσε- ficeret abnegalio IbiC, quae facta est de impia epi-
6εΙ έπιστολ^, συνώθησεν αύτδν τάναντία ταύτη πρά- stola, compulit eum contraria et peragere, id est,
ξαι* τοντέστιν τήν έν αύτ^ άθετουμένην όρθήν π(στιν reprobatam in ea rectam Hdem confiteri, el Ephe-
όμολογησαί, χα\ τήν έν Έφέσω πρώτην άγίαν σύνοδον sinam primam sanctam synodum suscipere, et san-
δέξασθαι, χα\ τδν έν άγίοις Κύριλλον Πατέρα χαΐ cluiu Cyrilliini Patrem ct doctorem ascribere, quae
διδάσκαλον έπιγράψασθαι, τάέν ττ) αύτ^) άσεβεί έπι- in eadem impia epistola injuriantur, et Nestorium,
στολή ύβριζύμενα, χα\ Νεστύριον χαΐ τ6 άσεβές αύ- inipiumque ejus dogma . anathematizare, quae et
του δόγμα άναθεματίσαι, βπερ ** ή ασεβής έπιστολή impia epistola defendit et collaudat,
έπαινε? χαΐ έκδιχε?.
ιΕιτοίνυν χα\ αύτδς Ίβας διαφόρως χατηγορηθε\ς « Si igitur el ipse Ibas propter impiam cpislo·
περί της άσεβους έπιστολής ούχ έτόλμησεν αυτήν Β saepius accusatus, non est ausus eam suam
οΕχειώσασθαι, άλλά χα\ ή έν Χαλχηδόνι άγια συν- dicere, sed etiam Chalcedonense sanctum conci-
οδος πάντα τά έναντία ταύτης παρεσχεύασεν αύτδν omnia ei contraria compulit eum peragere :
<πράςαι, πως εΤχεν ή αυτή άγία ·· σύνοδος τήν εΙρη- quomodo eadem sancta synodus memoratam epi-
μένην έπιστολήν δέξασΟαι χαΐ τφ χρίματι τής πε- stolam susciperet et condemnationi impietatis quae
ριεχομένης αύτή άσεβείας ύποπεσείν, άφ’ ής Ίβαν β* continetur, sdse subjiceret, a qua Ibam libe-
έλευθερώσαι έσπούδασεν ; festinavit?
€ Επειδή δέ πάσας ύπερβα£νοντες τάς περιεχομέ- * Quoniam autem omnes blasphemias epistolae
νας τή έπιστολή βλασφημίας οΐ αίρετικο\, τούτο μό- prictermittentes haereticos, hoc solum ex ipsa pro·
νονέξαύτης προφέρουσι τδπρδ; άπάτην τών άπλου- ferunt, quod ad decipiendos simpliciores scri-
στέρων παρά του τήν έπιστολήν γράψαντος εΙρημέ- P?or epistolae dixit, hoc est, duas naturas, unam
vov, τουτ’ Ιστιν δύο φύσεις, μίαν δύναμιν, έν πρόσ- virtutem, unam personam ; demonstrabimus quod
ωπον, άποδειξομεν αύτδν κα\ έν τούτφ τήν Ιδίαν [demonstramus ipsum quod el Leuncl,] ipse etiam
ασέβειαν παραμιγνύντα. Τίνος γάρ άν χαΐ λέγοι suam commiscuit impietatem. Cujus enim
δύο φύσεις χαΐ έν πρόσω πον ό άπαρνούμενος τδν diceret duas naturas et unam personam, qui abne-
Θεόν Αόγον σαρχωθήναι έχ τής άγίας ένδόξου θεο- C Deum Verbum incarnatum de sancta el glo-
τόχου xaV *ΔειπαρΟένου Μαρίας χα\ τεχΟήναι έξ riosa Dei Genitrice et semper Virgine Maria, 'et
αύτης ; άλλά πρόδηλον ώς έκάστη φύσει Γδιον πρ>σ- natum esse ex ipsa? Sed certum est quod unicui·
ωπον άπονέμει, καθώς Θεόδωρος χαΐ Νεστόριος έν Qne naturx suam personam attribuit, sicut Theo-
τοίς οίχείοις λόγοις βλασφη μουντές έξέΟεντο · ούς dorus et Nestori us in suis libris blasphemantes
xa\ ·· έχδιχε? ό γράψας τήν έπιστολήν μετά τής αύ- exposuerunt, quos defendit scriptor epistolae cum
των άσεβείας. Εκείνοι γάρ φανερώς λέγουσι δύο eorum impietate. Illi enim aperte dicentes duas per-
πρόσωπα τοϋ θεού Λόγου χα\ του Χριστού, δν ψιλόν sonas Dei Verbi, el Christi, quoin purum hominem
δνΟρωτΐον άτιοχαλούσι κατά σχετικήν συνάφειαν, χαΐ vocant, per alTeclualem conjunctionem, et peream-
τήν αύτήν άξίαν τε χαΐ τιμήν έν πρόσωπον άνα- dem dignitatem et honorem unam personam ap-
φαίνεσθαι λέγουσιν. Άλλά χα\ των δύο φύσεων parere dicunt : sed et duarum naturarum unam
μίαν δύναμιν ήτοι δυναστείαν λέγων ό γράψας τήν virtutem sive potentiam dicens scriptor epistolae,
έπιστολήν φανερός ** έστιν ώς κα\ έν τούτφ άχολου- manifestus est quod et in hoc memoratos haereti-
θε? τοίς είρημένοις αίρετικοις, θεοδώρφ μέν λέγοντι cos sequitur, Theodorum quidem dicentem in di-
έν τοίς περί ένανθρωπήσεως ** αύτού διαφόροις λό- ^ versis libris de incarnatione impie expositis, Nesto-
γοις άσεβως έχτεθεΐσιν, Νεστορίφδέ έν πολλοις συγ- rium autem in mullis quidem scriptis, ct maxime
γράμμασι, μάλιστα δέ έν τή έπιστολή τή γραφείση in epistola scripta ad Alexandrum Hierapolitanum
πρδ'ς3β4 'Αλέξανδρον τόν αιρετικόν Ίεραπολίτην, haereticum, quod duarum naturarum una est auclo-
δτι των δύο φύσεων μία έστ\ν αυθεντία καΐ μία δύ- rilas, et una virtus, sive potentia, et una persona
ναμις ήτοι δυναστεία χα\ έν πρόσωπον κατά μίαν per dignitatem eumdemque honorem ,* ex quo os-
άξίαν χαΐ τήν αύτήν τιμήν. Άφ* ών άποδείχνυται ό tenditur, qui scripsit epistolam, secundum illorum
τήν έπιστολήν γράψας κατά τήν έκείνο^ν χαχοδοξίαν perfidiam pro personis usus vocabulo naturarum.
Δντί προσώπων τή των φύσεων προσηγορία χρησά- Una enim auctoritas, et una virtus sive potentia, et
μένος. Μία γάρ αύθεντία *α\ μία δύναμις ήτοι δυ- una dignitas ct idem honor, non in diversis naturis,
\ARIiE LECTIONES.
·· δπερ m. R, άπερ PV. ·* άγία. ή άγία P sola. λέγει PV, ·■ άλλά πρόδηλον om. P. ·· δς δέ
χα\ P. " άναφέρεσΟαι P, άναφαίνεσΟαι V, m. R. ·* φανερώς ΡΥ· *· άνθροιπήσεως P. αίρετίχόν
και Ίεραπολίτην Ρ.
J35 CHR0NICON PASCHALE. ftH «
sed in diversis personis ejusdem substantis dicitur, A νηστεία χα\ μ{α άξία χλ\ ή αΟτΙ] τιμή ούχ έπΙ δια—
quod in sancta Trinitate conQtemur. Ilnde et san- fp6piov φύτεων, άλλ* έπΙ διαφόρων προαώπων χα\
cli Patres anathematizaverunt eos, qui per aucto- τής αύτής ουσίας λέγεται, δττερ έπΙ τής &γ{ας Tpii-
rilatem, aut virtutem, sive potentiam, aut dignita- δος όμολογουμεν. *ΌθενχαιοΙ &γιοι Πατέρες dvcOs-
lem, aut squalitatem honoris, dicunt Deum Verbum μάτισαν ‘‘ τους κατ’ αυθεντίαν ή δύναμιν ήτοι δυ-
unituni esse Christo; quem purum hominem vo- ναστείαν ή άξίαν ή Ισοτίμως λέγοντας τδν Θεόν
eant Theodori et Nestorii sequaces, sed non secuii- Λόγον τφ Χριστψ ήνώσθαι, δν ψιλδν Ανθρωπον οΐ
dum subsistentiam Dei Yerbi ad carnem animatam άπδ βεοδιόρου χα\ Νεστορίοο χαλοΰσιν, Αλλ* ούχ\ |
anima rationali [rationabili], et intellectuali, unita- χαΟ* ύπόστασιν τήν τού λόγου πρ6ς τήν σάρχα, έψυ-
icni factam esse confitentur. χωμένην ψυχή λογική χα\ νοερής, τήν Ινωοιν
γεγενήσθαι όμολογουντας.
I Et hxc quidem sufliciebant ad convincendam im- c Κα\ ήρχει μέν ταΰτα πρδς τδ διελέγξαι tήv Ασέ-
picialein eorum, qui sceleratam epistolam ,vindi- βειαν τιΰν έχδιχούντων τήν μυσαράν έχείνην Ιπιστο-
eant. Tamen et in One scriptor ejusdem epistoLe λήν. Πλήν δμως χα\ πρδς τω τέλει τής αύτης έπι-
ostendit suam perfidiam, dicendo quod oportet cre- στολής ό ταύτην γράψας τήν Ιδίαν δείχνυσι χαχο·
dore in templo, ct in eum qui habitat in templo, ® δοξίαν, λέγωνδτι δεί πιστεύειν είς τδν ναδν χολ είς
per qus aperte duas introducit personas. Sed et τδν λνοιχοΰντα έν τω ναψ · έν οΤς φανερως δύο
istam impietatem a Theodoro ct Nestorio scriptor είσάγει πρόσωπα. 'Αλλά χα\ ταύτην τήν Ασέβειαν ό
epistolae edoctus est. Catholica autem Ecclesia ta- γράψας τήν έπι στολήν παρά θεοδώρου χαλΝεστορίσυ
lem condemnans pcrOdiain , non in templum , et έδιδάχΟη. Ή μέντοι καθολική Έχχλησία τήν τοιαύ-
in eum qui habitat in templo, sed in unum Domi- «ίην χακοδοξίαν χαταχρίνουσα ούχ\ είς τδν ναδν χα\
iium nostrum Jesura Christum, Dei Verbum incar- £t- χδν ένοικοϋντα έν τφ ναψ, Αλλ* είς Ινα Κύριον
natum et hominem factum conQteri [confitetur et Ίησουν Χριστόν τδν του Θεού Λόγον σαρχω-
LeuncL] et credere tradit. Nihil autem mirandum θέντα κα\ ένανθρωπήσαντα όμολογεΤν χα\ πιστεύειν
est, si vocabulo naturarum usus est scriptor illius ?:αραδίδωσιν. Ούδέν δέ θαυμαστόν εΐ τή των φύσεων
iiiipix epistobe. Solent enim haeretici, ul simplicio- όνομασίφ έχρήσατο ό τήν άσεβή έκείνην έπιστολήν
res decipiant [deciperent et LeuncL], vocibus qui- γράψας · έθοςγάρ τοΓς αίρετικοις πρός Απάτην των
dem uti quae ab orthodoxis pie dicuntur, rectum ά^λουστέρων ταΐς παρά των όρθοδόςων εύσεβως λε-
autem carum intellectum et expositionem ad suam γομέναις φωναΤς κεχρήσθαι χα\ τήν εύσεβή τούτων
impietatem transferre, quoniam autem eaedem vo- ^ έννοιάν τε χα\ έξήγησιν πρός τήν οίχείαν μεταφέρειν
CCS [quortiain est quando eaedem, etc.] , quando Ασέβειαν, έπειδή έστιν δτε αΐ αύτα\ φωναλ χαλως
beiie exponuntur et intelliguntur, cum pietate sunt: μ|ν έξηγούμεναι κα\ νοούμεναι μετά τής εύσεΑίας
quando autem male ab haereticis intelliguntur et κακώς δέ παρά των αιρετικών έρμηνευόμεναι
proferuntur [interpretantur ct proferuntur], im- χα\ προφερόμεναι τό Ασεβές Ιχουσιν.
pietatem habent. ι'Αμέλει Νεστόριον εΙπόντα μέν δύο φύσεις χαΊ έν
C Itaque Nestorium duas quidem naturas ct unam ι^ρόσωπον, μή όμολογοΰ'/τα δέ τούτων ^ τήν χαθ*
personam dicentem, non confitentem autem earum Οπόστασιν Ινωσιν, ή έν *£φέσφ πρώτη Αγία σύν-
uniUteni secundum subsistentiam, Ephesina prima οδος, ής έξήρχον ΚαιλεστΤνος χα\ Κύριλλο; οΐ έν
synodus," cujus auctores erant Coelestinus et Cyrillus δσία τή μνήμη, ού '· προσεδέςατο ■*, Αλλά χα\ κατ-
sanctae memoriae, non suscepit, sed condemnavit, εδίχασεν. 3Q5 *Ημε7ς δέ τή τών Αγίων Πατέρων
Nos autem sanctorum Patrum doctrinam' per omnia διδασκαλία διά πάντων Ακολουθουντες, κα\ τήν τών
sequentes, et unitatem duarum naturarum, ex qui- δύο φύσεων ένωσιν, έξ ών ό Κύριος ήμών Ιησούς
bns Dominos noster Jesus Christus uiius sanctae δ Χριστός, ό εΤς τής Αγίας ΤριΑδος, ό Θεός Λό-
Trinitatis, Deus Verbum incarnatus, compositus est, γο; σαρκωθείς, συνετέθη, κα\ τήν τούτων διαφοράν
et quod earum differentia non interempta e^ pro- D ©ύκ Ανηρημένην διά τήν ένωσιν, ώς Ανωτέρω σαφέ-
pier unitatem , in superioribus apertius demon- Απεδείςαμεν.
stravimus.
I Et sufficiebant quidem quae praediximus, satis- Κα\ ήρχει μέν τά παρ* ήμών ε1ρημέ*/α πληροφο-
facere eis qui nolunt contendere. Sed quoniam illi, ρήσαι τούς μή βουλομένους φιλονεικεΤν · Α).λ* Ιπειδή
qui semel ad impietatem declinaverunt, et alia pro- πρός Ασέβειαν απαξ έχχλίναν^ες κα\ έτέροις έπιχει-
ponere conantur, necessario nos et tales eorum ρούσιν, Αναγχαίως ήμείς χα\ τάς τοιαύτας αυτών
occasiones vanas ostendemus. Dicunt enim non προφάσεις ματαίας Αποδείξομεν. Φασ\ γάρ μή δεΙν
oportere vituperare impiam epistolam, eo quod in ύπό μέμψιν γενέσθαι τήν Ασεβή έπιστολήν διά τό
aliquantis fertur codicibus [codicibus fertur]. Sed φέρεσθαι Iv τισι βιβλίοις. *Αλλ* st τουτό τις κατά
VARlifi LECTIONES.
Αναθεμάτισαν Ρ. ♦· έμψυχομένην Ρ. ** ένωσιν. γένεσιν V. αυτής έπιστολής. Ιπιστολής αυτής Ρ.
^ ο1κού'/τα Ρ. οικοΰντα Ρ. τού om. Ρ. ούτών Ρ. ου om. Ρ. ·· προσεδέξαντο — χατεοίχα-
σαν Ρν, ό om. Ρ.
CHRONICON PASCHALE. 938
αύΐών &voiav προσ$έξηται, 5εΐ χα\ Εύτυχέα χα\ Λ si hoc aliquies secundum eorum dementiam sufficiat, ·
^(στόριον δέχεσβαι, έπειβή πολλά χα\ περί τούτων oportet et Nestori um et Eutycbem suscipi, quoniam
to?; Iv xf) συνέβφ πεπραγμένοι^ έμφέρεται * άλλ* plurima et de his in gestis continentur quse apud
οΰ£ε\ς των εδ φρονούντων το?ς παρ' αύτών λεγομέ- synodum acta sunt. Sed nemo sapiens dictis eorum
voce προαέξει τδν νουν. Τά γάρ περί των αίρετιχών animum intendet. Quae enim de haereticis profe<
έν ταΤς ·· συνδδοις προφερόμενα xa\ μέρος των runtur in synodis et pars gestorum fiunt, non ad li-
ύπομνημάτων γινόμενα ούχ έπ\ τώ έλευθερωθήναι, beraiionem inseruntur, sed ad majorem condemna-
Αλλ’ είς έλεγχον αυτών χαΐ έπ\ μείζονι χαταχρίσει tionem eorum, et qui eis similia sapiunt. Quamvis
αύτών τε χαλ τών τά δμοια τούτοις φρονούντων [quamvis, etc., desunl in cod. et apud LeuncL] autem
παραλαμβάνεται. exemplaria impiae epistolae quae circumferuntur,- in
aliquibus codicibus, ut dictum est, inserta sint, tamen in authenticis in quibus sanctissimi episcopi
subscripserunt, nullatenus inveniuntur.
Et xa\ ·· δτι τά τής άαεβοΟς έπιστολής φερύμενα ι Oportet autem etiam illud attendere eos qi I
ύττομνήματα 2v τιαι μίν βιβλίοις, ώς εΓρηται, έντέ- veritatem perscrutantur, quod forsitan in conciliis
ταχται, έν δέ τοίς αύθεντιχοϊς, έν οίς ύπέγραψαν οΐ β quaedam a certis ibi con^nienlibus dicuntur, aut
όαιώτατοι έ-ίαχοποι, ούδαμώς ηΰρηται, πλήν χά· per favorem, aut per contrarietatero, aut per igno-
xetvep δεί προσέχειν τούς τήν Αλήθειαν έρευνών- rantiam. Nemo autem attendit ea quae per partem a
τας, δτι πολλάχις τινά έν ταΐς συνδδοι; παρά τινων quibusdam dicuntur : sed sola illa, quae ab omnibus
cv αύτοίς εύρισχομένων λέγεται ή χατά προσπά- communi consensu definiuntur. Si enim aliquis
θειαν ή χατ* έναντίωσιν ή χατά άγνοιαν. Ούδελς δέ secundum illos voluerit attendere ejusmodi contra-
προα χει το?ς χατά μέρος παρά τινων λεγομένοις, rietates, unaquaeque synodus invenietur semet-
άλλά μύνοις τοίς χατά χοινήν αυναΐνεαιν παρά πάν- ipsam destruens.
των όριζομένοις. ΕΙγάρ χατ* έχείνους βουληθειη τις προσέχειν ταΤς τοιαύταις έναντιώ^εσιν, έχάστη σύν-
οδος εύρίσχεται έαυτήν άνατρέπουσα.
C Διά ταϋτα τοΙνυν Ιδει αύτούς, εΓπερ δρθώς έδέ- , c Propter haec igitur oportebat eos, si sanctum
χοντο τήν Αγίαν σύνοδον, μή τοιαύτας αύτή μέμψεις concilium recte susciperent, non tales blasphemias
περιάπ:ειν, Αλλά Αχολουθήσαι τοί; διδασχΑλοΐ; τής ei applicare, sed sequi doctores catholicae Eccle-
χαθολιχής Έχχλησίας, χα\ μάλιστα το?ς έν ΑγΙοις siae, et maxime sancturo Athanasium, qui fuit Alexan-
Άθανασίω τψ γενομένιρ τής Άλεξανδρέων έπισχδπφ ^ driae episcopus, et plurimos et magnos labores sus-
χαλ πολλούς χα\ μεγάλους Αγώνας Αναδεξαμένω cepit pro recta Christianorum fide adversus om·
υπέρ, τής δρΟή; ** τών Χριστιανών πίστεως χατά nem haeresim, et maxime contra impiissiroos Aria-
χάσης αΙρέσεως, χα\ μάλιστα τών . Ασεβεστάτων nos. Ipsis enim Arianis ad decipiendos populos suo
Άρειανών. Τών γάρ αύτών Άρειανών πρδς Απάτην errori conjungentibus Dionysium, qui ante mullos
τών λαώ> εΐ; τήν έαυτών μερίδα έπισπωμένων Διο· annos Athanasii fuit Alexandriae episcopus, et di-
νύσιον, 36β^Ρ^ πολλών έτών του έν Αγίοις Άθανα- centibus quod et* ipse Dionysius similia eis sapuit,
σίου τής Άλεξανδρέων γενδμενον έπίσχοπον, χα\ λε- Athanasius magnus Ecclesiae do( tor multis modis
γδντων ώς χαΐ αύτδς Διονύσιος τά δμοια αύτοΓς ostendit in scriptis, rectam fidem Dionysium ab
έφρόνησεν, Αθανάσιος ό μέγα; τής Έχχλησίας δι- . initio praedicasse, nulloque modo participem Arianae
δάσκαλος πολλοίς τρόποις έγγράφως άπέδειξεν τήν impietatis fuisse. Isti autem haeretica sapientes,
όρθήν πίστιν Διονύσιον έξ Αρχής χηρυξαι ** χα\ μη- suam impietatem eidem synodo applicare festinant,
δαμώς έπιχοινωνήσαι τή τών Άρειανών Ασεβεία. Qualis autem est condemnatio, et qualis imminet
Ουτοι δέ τά τών αίρετικών φρονοΰντες είς τήν maledictio eis qui in Patres peccant, docet nos et
οίχείαν Ασέβειαν ” ταύτη περιάπτειν σπουδάζουσιν. divina Scriptura. Si enim Chara, filius Noe, cum vi-
Όποίονδέ έστι χατάχριμα χα\ ποια έπίχειται άρά D disset nudum suum patrem, quoniam non cooperuit
τοΓς εις πατέρας άμαρτάνουσιν 5:δάσχει ήμάς χα\ ·· patris corporalem nuditatem, sed egressus nuntia-
ή θεία Γραφή. Κί γάρ Χάμ δ υιδς τοΟ Νώε θεασά- vit eam fratribus , et illi vestimento eam coope-
^ε'νος γυμνδν τδν ίδιον πατέρα, χα\ μή χαλύψας τήν ruerunt, ipse quidem Cham , et illi qui ex ipso
το-ΰ πατρδς σωματιχήν γύμνωσιν, έξελθών Απήγ- nati sunt, sub maledictione facti sunt; qui autem
γειλε *· ταύτην τοίς άδελφοϊς, χα\ έχείνοι Ιματίψ cooperuerunt, magnam benedictionem meruerunt;
ταύτην περιεσχέπο^αν, αύτδς δέ Χάμ χα\ oi έξ αύ- mullo magis isti majore et ampliore condemna-
τού γεννηθέντες ύττδ χατάραν γεγδνασιν, οί δέ σχε- tione digni sunt, qui ad synodum minime perlt-
πάσαντες εύ/ογίας μεγάλης ήξιώθησαν, πολλφ μάλ- nentem infamiam, festinant per impietatem epi-
Aov ούτοι μειξονδς χα\ ίτι πλείονος χαταχρίσεώς stolae, et Theodori, eidem sanctae synodo applicare,
εισιν άξιοι ot τήν μηδαμώς προσούσαν άτιμίαν τή Sed non ideo impia epistola, vel defendentesr eam,
VAm.€ LECTIONES.
·· τοίς PV* ·* EI xat. Δει δέ P. ■* δεί. δέ PV. ■· άρχήςοιη. P. ·* κηρύξαςΡ. τά om. Ρ. ·® άσέ-
6ε·.αν οιη. Ρ. ·· κα\ om. Ρ. έπήγγειλε Ρ.
Patrol Gr. XCll.
30
g39 CHRONICON PASCHALE. 940
condemnationem sn.if impietatis effugient : sed Λ συν^δψ σπουδάί^οντες διλ της άσεβείας της έπιβτο-
neque Theodorus , qui paganos et Juda:os, et om- λής xai θεοδώρου περιάπτειν αύτ^. Άλλ’ ού Zii
nes haereticos impietate superat. Impio enim Theo- τούτο ή Ασεβείς έπιστολή τ) οΐ ταύτης ·* άντιποιού-
doro non suffecit super alias ejus blasphemias ad μενοι έχφεύξονται τΙ)ν έπ\ τ?) αύτών ασεβεί» χατά-
suum errorem male interpretari] symbolum trecen· xpucv, άλλ’ ούδ^ θεδδωρος 6 "Ελληνάς τε κα\ Του-
torum decem et octo sanctorum Patrum : sed etiam δαίου; χαΐ πάντας αίρετιχους άσεβεί^ ύπερ6αλδ>
contempto eo, aliud symbolum exposuit omni im- μένος **. Ούτος γάρ πρδς ταΐς &λλαις αυτού βλασ-
pietate plenum, in quo anathematizare ausus est *φημίαις ούχ ήρχέσθη τω πρδς τΙ;ν Ιδίαν πλάνην
eos qui aliter sapiunt vel tradunt, ut quantum ad παρερμηνεύσαι τδ ** σύμβολον των τι' χα\ η' άγίων
illius insaniam pertinet, ;omnes sancti apostoli et Πατέρων, άλλά χα\ περιφρονήσας τούτου Ιτερο)^
Patres condemnarentur. Hoc autem Theodori im- σύμβολον έξέθετο πάσης άσεβείας πεπληρωμένον, έν
pium symbolum et in Ephesina prima synodo pro* φ άναθε'ματίααι τούς έτέρως φρονούντας ή παραδι-
latum, et in Chalcedonensi recitatum, ' ab utraque δδντας έτδλμησεν, ώστε δσοο κατά τήν έχείνου **
synodo cum ejus exfAyitore, et eis qui illud susci- μανίαν πάντας τούς άγίους άποστδλους χα\ πατέρας
piunt, condemnatum est. Quoniam autem quidam« χαταχεχρίσΟαι. Τούτο δδ τδ.άσεβές θεοδώρου σύμ-
verba pro Theodoro facientes, cuin proferuntur ^ βολον χα\ έν χατ’ 'Έφεσον πρώτη συνδδφ προχο-
impia ejus conscripta, propter insertam eis blas· μισθέν χα\ έν Χαλχηδόνι άvαγvωJσOέv ύφ* έχατέρας
phemiam confingunt quidem dicere quod Jmpia συνδδου μετά τού έχθεμένου χα\ των δεξαμένων
‘sunt, ipsum autem qui talem impietatem evomuit, αύτδ χατεχρίΟη. ΈπειδΙ) δέ τινες τδν ύπέρ θεοδιύρου
recusant anathematizare : miramur eorum demen- λδγον ποιούμενοι προφερομένων των άσεβών αδ-
fiam, quod divinae Scripturae contraria agunt, evi- τού συγγραμμάτων, διά τήν ένούσαν αύτοϊς βλασφη-
denter dicenti, quia cequaliler hortibilia sunt apud μίαν προσποιούνται μέν λέγειν δτι άσεβή ταύτα τυγ-
Deum impius et impietas ejus'. Actio enim cum au- χάνει, αύτδν δδ τδν τήν τοιαύτην άσίβειαν έξεμέ-
ctore [actore] punietur. Si autem similiter impie- σαντα παραιτούνται άναθεματίζειν, θαυμά^ομεν τΙ;ν
tali horribilis est Deo et ille qui impie agit, certe τούτων άνοιαν, δτι τ^ Οείφ τολμώσιν έναντιούσθαι
separatus est talis a Deo, et anathemati juste sub- Γραφ^, φανερώς λεγούση δτι έν Γσψ μισητά θεφ
jtcUur. Anathema enim nihil aliud significat, nisi a xaV 6 άσεβών χα\ ή άσέβεια αύτού * χα\ γάρ τδ
Deo separationem, sicut in Veteri et Novo Testa- 367 ^Ρ*χ0^ν σύν τψ δράσαντι χολασΟήσεται. ΕΙ δέ
mento judicium de anathemate significat. Quod au- ομοίως ττ] αύτού άσεβεία μισητδς θεω χαΐ 6 ασεβών,
lem et Dominos eos qui non permanent in Verbo q πρόδηλον ώς ό τοιούτος χεχώρισται τού θεού χα\ τφ
veriutis ipsius, separatos esse ab Ecclesia dicit, in άναθέματι διχαίως υποβάλλεται. Το γάρ άνάβεμα
Evangelio secundum Joannem, Judseos alloquens, ούδέν έτερον σημαίνει i) τδν άπδ τού θεού χωρισμδν,
sic ait : Omni* qui faeit peccatum, servus est peccati, ώς iv τ?] Ηαλαι? xaV τ|1 KaivJ ΔιαΟήχη τδ ττερλ τού
Servus autem non manet in domo in oeternum : filius Αναθέματος χρίμα δηλοι ·*. *Ότι δέ χα\ Κύριος τούς
autem permanet in asternum. Quod autem, quam μή μένοντας έντψ της άληθείας αυτού λόγψ χεχω-
Doininus nominat domum^ divina Scriptura Eccle- ριαμένους είναι λέγει τής Έχχλησίας, έν τψ χατά
siam Bei vivi vocat. Apostolus testatur in epistola Ίωάννην Εύαγγελίφ ·· πρδς τούς Ιουδαίους διαλε-
priina ad 1 imotlieum. Si vero quidam dicunt non γόμενος ούτω φησί · ΙΖΰς ό Λοιίαν ttjy difioftior
oportere Theodorum post mortem anathematizari, 6οΰΛός έστι τής άμαρτίας/0 dk δονΛος ού μέτει
sciant qui talem haereticum defendunt, quod omnis έν τήοΐκείφ είς tdr αΙώνα · ό di νΙός μένει εις τότ
haereticus usque ad finem vitifc in suu errore per- αιώνα "Οτι δέ τήν παρά τού Κυρίου ώνομασμέ-
manens, juste perpetuo anathemati et post mortem νην οΙχίανή θεία Γραφή Έχχλησίαν θεού ζώντος
subjicitur. Et hoc ίη multis hajreticis et antiquio- χαλεΐ ό Απόστολος μαρτυρεί έν τή πρδς Τιμόθεον
ribus et propioribus facium est, id est, Valentino, πρώτη Επιστολή. Et δέ λέγουσί ” τινες μή δείν
Basilide, Blarcione, Cerintho, Maniehseo, Eunomio ® Θεόδωρον μετά θάνατον άναθεματίςεσθαν, Γστωσαν
et Bonoso. lloc autem idem et in Theodoro factum ot τδν τοιούτον αίρετιχδν έχδιχούντες ώς πδίς αίρε-
cst, et in vita accusato, et f»ost mortem anathema- τιχδς μέχρι τέλους τή οΐχεία πλάνη έμμείνας δι-
tizato a sanctis Patribus quibus .si credere nolue- χαιότερον διηνεχε? άναθεματισμφ χα\ μετά θάνατον
rint ut haeretici ejus defensores. Vel impiae epistolae ύποβάλλεται, χα\ τούτο έπΙ πολλοΤς γέγονεν αίρετ:-
quam ipsi defendunt, credant : quae licet Theodo- χοίς άρχαιοτέροις τε χα\ τοϊς έγγυτέρω, τουτέστιν
rum collaudet, manifeste tamen dicit quod in Ec- Βαλεντίνψ Βασιλείδη Μαρχίωνι, ΚηρινΟψ,
clesia a snnetis Patribus anathematizatus est, ct ex Μανιχαίω, Εύνομίψ χα\ Βονόσω., Τούτο δέ ιχύτδ χα\
illo, plurima inquisitio facta est de ejus conseri- έπλ θεοδώρου γέγονεν, χα\ έν ζωή χατηγορηθέντι
ptis, utpote plenis impietate. Hoc autem tunc facie- xa\ μετά θάνατον άναθέματι σθεντι ύπδ των άγιων
VABliE LECTIONES.
941 CHUOMCON PASCHALE. 94l
Πατέρων, οΤς ’· el μή βούλονται πείΟεσθαι ώς^αίρε- Α baiU callioIic;e Ecclesue doclorcs, ne siinpliciorcu
τιχο\ ol τούτου άντιποιούμενοι, τη γουν παρ' αυτών lopenles ilihis impia conscripla, a recla (ide dccli·^
4κ5ςχουμένη άσεβεί επιστολτ) πιττευσάτωσαν, ήτις narent. Quod autem impii, licet non fn vita iil
εΐ χα\ τά μάλιστα Θεόδωρον έκδικει, δμω; φανερώς suam personam anathema susceperint, lainen et
λ.έγειδτι καΐ έπ’ Εκκλησίας παρα Αγίων Πατέρων post mortem anaihemati/.entur a catholica Ecclesia
ανεΟεματίσθη * καΐ ές έχείνου πολλή ζήτησι; γέ- ostenditur η sanctis synodis. Nic^na enim syno·^
γτονεν περί των αυτού συγγραμμάτων, ώ; άσεβείας dus eos qni . impii Arii sectam colunt, sine nomine
δηλο·/ότι πεπληρωμένων. Τούτο δέ έποίουν τηνικαΰτα anathematizavit. Quae autem Constantinopoli coiw
ol τής χαΟολιχής Εκκλησίας διδάσκαλοι έφ** ω gregata est, impiam Macedonii hajresim similiter
μή τούς άπλουστέρους τυγχάνοντας τοΤς εκείνου condemnavit : sed tamen sancta Dei Ecclesia el
όσεβέσι συγγράμμααι τής δρΟής παρατρέπεσθαι post mortem Arium et Macedonium nominatim
πίστεως. *Ότι δέ ol Ασεβείς εΐ χαΐ μή τδν κατά anathematizat [anathematizavit]. Cum autem ex muU
πρδσωπον έν ζωή δέξονται Αναθεματισμόν, δμως κα\ tis probationibus convincuntur, quod Siipervacuo
μετά θάνατον ‘Αναθεματίζονται υπό τής καθολικής et impie agunt qui Theodorum et impietatem ejus
Εκκλησίας δείκνυται έκ των Αγίων συνόδων. ΊΙ defendunt, ad aliam vanam occasionem confugiunt,
μέν γάρ έν Νικαίςι τούς τό Ασεβές ’Λρείου φρόνημα Β dicentes non oportere cum anathematizari eo quod
πρεσβεύοντας Ανωνύμως Ανεθεμάτισεν, ή δέ Ιν Κων- m communicatione Ecclesiarum mortuus est. Opor-
σταντινουπόλει τήν Μακεδονίου Ασεβεστάτην αΓρεσιν* tebal autem scire cos, quod illi moriuntur in commii»
άλλ’ όμως ή Αγία τού θεού Εκκλησία κα\ μετά θά- nicatione Ecclesiarum, qui commune pietatis dogma,
νατον *Άρειον κα\ Μαχεδόνιον όνομαστί Ανάθεμά- quod in universali Ecclesia praedicatur, usque ad
τίζει. Έχ πολλών δέ των Αποδείξεων έλεγχόμενοι finem servaverunt. Iste autem usque ad mortem in
ώς άσεβούσι διακενής *® ol θεοδώρου χαΐ τής Ασε- sua permanens impietate, ab omni Ecclesia ejectus
βείας αυτού Αντιτ^ιούμενοι, 368 '^9 έτέραν μα- csl. Itaque et omnis plenitudo Mopsuestenae Eccle-
ταίαν πρόφασιν καταφεύγουσι, λέγοντες μή δεΤν siae, in qua episcopus dicitur fuisse, cum invenisset
αύτόν Αναθεματισθήναι διά τό έν τή κοινωνίφ των quod paganis et Judaeis et Sodomitanis a sanctis
Εκκλησιών τετελευτηκέναι. "Εδει δέ αυτους είδέναι Patribus connumeratus est, deleverunt ipsi ex illo
ώς έκεί'Λΐ τελευτώσιν έν τή κοινοινίφ τών Έκ- a sacris Ecclesiae diptychis ejus nomen, sicut gesta
χλησιών ol τό κοινόν τής εύσεβείας δόγμα τό έπ\ de hoc in eadem civitate apud concilium episco-·
τής καθολικής κηρυττόμενον Εκκλησίας μέχρι τέ- ροπιηι illius provinciae confecta ostendunt,
λους φυλάξαντες. Ούτος δέ τή οίκείφ έντελευτήσας άσεβεία Από πάσης Εκκλησίας έξεβλήθη· *Αμέλεΐ
τοι κα\ π5ν τό πλήρωμα τής έν Μομψουεστία Έκκλησίοις, έν ή λέγεται έπίσκοπος γεγενήσθαι, . βιΑ
τάς βλασφημίας, δι’ ασπερ “Ελλησί τε κα\ Ίουζαίο’-ζ Σοδομίταις παρά τών άγιων πατέρων συνηριθ*
μήΟη, άπήλειψαν ®* έξ έχείνου τών Ιερών τής Εκκλησίας διπτύχων τήν τούτου προσηγορίαν, ώς τά
περ\ τούτου συστάντα κατά τήν αυτήν πόλιν παρά τή συνόδψ τής έπαρχίας ύτιομνήματα δείχνυσιν.
f θαυμάζομεν τοίνυν τούς έκδικούντας Θεόδωρον C « Miramur igitur Theodori sequaces, qui eum
οίκειουμένους αύτόν τε χα\ τήν αυτού Ασέβειαν, οπού et impietatem ejus tanquam suam defendunt, cum
ve ή Εκκλησία έν ή γέγονεν έπίσκοπος ώς αίρετι- Ecclesia, in qua fuit episcopus, ulpote haei^eticnin
κόν έκ πολλών τών χρόνων αύτόν άπεβάλετο ®*.'Ότι ex multis temporibus eum ejecerit [ejecU. ita
δέ έπ\ κατακρίσει οίκείφ τήν τοιαύτην προβάλλονται Leuncl.] Quod autem ad condemnationem suam
πρόφασιν ol Θεόδωρον εχδικούντες Ιξεστς γνώναι κα\' talem occasionem proponunt defensores Theodori,
έξ αύτού τού έπ\®* Ιούδα γενομένου φοβερού κρί- scire licet et ex ipso adversus Judam facto tre-
ματος. Εκείνος γάρ νομίσας λανθάνειν τόν τά κρυ- mendo judicio. Ille enim cum putasset latere eum
πτά τών Ανθρώπων γινώσκοντα έκοινώνησε τών μυ- qni occulta hominum cognoscit , sacramentis coni-
στηρίων τοϊς άποστόλοις. Άλλ' δμως ούδέν αύτόν inunicavit cum apostolis : sed tamen nihil ei pro-
ώνησεν κα\ ή®® μετά ύποκρίσεως κοινωνία, άλλ’ fuit quod cum dolo communicavit. Sed licet post
ουδέ τό κα\ μετά θάνατον αύτού δώδεκα όνομασθήναι mortem ejus duodecim nominali sint discipuli ,
τούς μαθητάς, ώς φησιν Ιωάννης®® ό εύαγγελιστής sicut Joaiines evangelista dicit : Thoma§ autem ^
>έγων · θωμάς d Λεγόμενος Αίδυμος, εΐς τών qui Didymui dicebatur^ unus ex duodecim , non erat
σύκ 9ίν μετ' αντών δτε 9(Λ0εν 0'h}covr^ fl cum ipsis quando venit [venerat, sic et Leuncl.]
αιρεί τόν Ιούδαν τής κατακρίσεως, ή συναριΟμεί- ^ Jesus : tamen hoc non liberat Judam a condemna-
σθαι ποιεΓ τοίς άττοστόλοις. Άμέλει τοι μετά τήν τού tionc , aut connumerari facit apostolis. Unde post
Κυρίου άνάληψιν ol Απόστολοι δι' οΙκείας ψήφο) τόν ascensionem Domini . apostoli per suam sententiam
αύτόν Ιούδαν κα*ι μετά θάνατον χατεδίκασαν, κα\ ciiindcni Judam etiam post mortem condemnave-
έτερον Αντεισήγαγον®^. "Οτι δέ ματαίαν πρόφασιν πιηΐ . cl alium pro illo introduxerunt. Quod autem
προβάλλονται λέγοντες μή δειν τούς τελευτώντας al' vanam [unam] occasionem proponunt, dicente-S
VARliE LECTIONES.
οΤς om. V. Αναθεμ. P. ” διδάσκαλοι om. V. ’®τής P. ol om. P. ®“διακενώς P. ®* ΜοΊου. P.
®® Απείλειψαν l\ ®* Απεβάλλετο PV. ®* π?ρ\ I*. ή cl και ou·. P. 'Ιωάννη.;, xx, ^4. ®^ΐντ' αυτού
είσήγαγον P.
943
CHROMCON PASCHALE.
944
non oportere hsreticos mortuos anathema tizari , et
ex ipsis Domini Terbis ostendemus. Impius enim
et adbuc vivos, mortuos nominat, dicens : Di-
mitie mortuos sepelire mortuos suos : sicut justos
ft jam defunctos, vivos nominat. Dicit enim de Abm-
ham et Isaac et Jacob , quod Deus non est [Deus.
abest in cod. et apud Leuncl.] Deus mortuorum ,
sed viventium [vivorum sic et Leuncl,] Si ergo
secundum verba illorum non oportet haereticos
mortuos anathematizari, nec *** viri [corrige vivi.],
haeretici anathematizabuntur , quos Dominus mor-
tuos vocat , quia separati sunt ab ipso qui dixit :
Ego sum vita^ et secundum eos jam nec vivi
nec mortui haeretici ai«athematizabuntur; et sine
causa secundum illos, apostplica doctrina tradit ana-
thematizari eos qui tradunt praeterquod accepimus:
sine causa sanctae synodi haereticos condemnave-
runt, sine causa ct alii sancti Patres et doctores
Ecclesiae haereticos anathematizaverunt. Inculpent
autem et Jeremiam prophetam dicentem : Exse~
erandus qui opera Domini facit negligenter; et Da·
vid prophetam dicentem : Exsecrandi qui declinant
a mandatis tuis; et ut conapendiose dicamus om-
nem divinam Scripturam in diversia k>cis tales
condemnationes impiis inferentem. Sin autem illi
qui negligenter opera Dei faciunt, et peccant in
mandatis ejus, talibus condemnationibus subji-
ciuntur : quanto magis knpHis Theodorus, qui
talia adversus ipsum magnum Deum et Salva-
torem nostrum Jesum Christum blasphemavit.
Juste condemnatus est et anathematizatus [anathe-
matizatur.] Et haec quidem sufficiebant , super
memoratas et aliis [in aliis] nostris libris insertas
probationes , quas protulimus , ostendentes quod
oportet etiam post mortem haereticos condemnari,
confundere eos. qui Tbeodoriim defendunt , et
compescere a tali impietate. Quoniam autem con-
tentiose in iisdem permanent , etiam quod est am-
plius, dicimus [dicemfus. sic et Leuncl.] quia quidam
ex ipsis qui in Nicaena sancta synodo convenerunt,
et expositae ab ea Gdei deflnitioni vel symbolo sub-
scripserunt , quoniam postea contraria sapientes
apparuerunt, alii quidem vivi, alii autem post mor-
tem anathematizati sunt a Damaso sanctae memoriae
papa antiquioris Romae, et ab universali Sardi-
censi synodo, prout testatur sanctus Atlianasuis.
Sed et Clialcetfonensis sancta synodus Domnum
Antiochiae factum episcopum post mortem con-
demnavit, quod solum ausus est scribere, opor-
tere taceri duodecim capitula sancti Gyrilli. Quo-
niam autem Theodori defensores haeretici , omni
propositione et conatu excidentes , pnesumunt di-
cere ad deceptionem ignorantium , quod sancta
iKinmrix Gyrillus in aliqua parte epistolae illum
ρετιχους άναθερατί^εσ^αι 3(α1έξ αυτών των του Κυ-
ρίου (βημάτων άποδείξομεν Τους fkp άοεβείς χαι
4 τι ζώντας νεκρούς όνομά^^ει, >4γων ·· · "Αξρας τούς
νεκρούς edjfrai τούς έαυτών νεκρούς · ώστεερ ο%
και τους δικαίους τελευτήσαντας ζώντας άνεοκαλει"·
λέγει·* γάρ περί 'Αβραάμ, καΐ Ίσαάχ, και Ιακώβ,
δτι ό θε^ς ουκ έατι νεκρών, άλλά ζώντων. ΕΙ τοίννν
κατά τοΰς έκεΐ'^ν λ<5γους ού χρί) τους αίρετιχους τε-
λευτώντας άναθεματίζεαθαι, ούδΙ ζώντες αίρετιχοϋ
άναθεματιαθ^.σονται, ους ό Κύριος νεχροΟς ΑχοχαλεΙ
διά τδ ά τωκε χωρισμέ νους ·· 3G9 αύτου τον
εΙπάντος * είμι ή ζωι\ * χα\ χατ* αύτοΟς λοιχΙν
οΟτε ζώντες ούτε·* τελευτώντες aipc.cxo\ άναβεμι-
τισδήσονται, καΐ μάτην κατ* έκείνους ή άποατολιχΐ]
διδασκαλία παραδέδωχεν άναΟεματίζεσβαι τους πα·
ραδιδόντας παρ' δ παρελάβαμεν·^, μάτην αΐ άγιοι
σύνοδοι τους αίρετ.χους κατέχριναν, μάτην χαΐ «Κ
άλλοι άγιοι Πατέρες χα\ διδάσκαλοι τής Έχχλησίας
τοΙ>ς αιρετικούς άνεΟε μάτισαν·**. Μέμψονται δά χα\
Ίερεμίςι τψ προφήτη είπδντι*·* Ε λ/ κατάρατος ό
χοίών τά έργα Kvplcv άμεΛώς· χοΑ Δαβ'ιδ*·τφ
προφήτη λέγοντι · 'ΕΛίκατάρατοι οΐ έκχΛΙνατης^
άαύ τών έντοΛών σι ν * και συντδ·ιως είπεΙν, πάση
τή θείφ πολλαχοΟ τάς τοιαύτας χαταχρίσεις
έπαγούση·· τοίς άσΐβέσιν. ΕΙ δέ οί άμελώς ποιοΟν-
τες τά Ιργα Κυρίου και άμαρτά οντες περ\ τάς αυ-
τού έντολάς τοιαύταις κατακ,.ίσεσιν ύποβάλλονται,
πδσω μάλλον θεύδωρος ό ασεβής ό τοιαυτα χατ* αά-
τοΟ του μεγάλου Θεού χα\ Σωτήρος ήμών Ιησού
Χριστού {ίλασφημήσας δικαιύτερον χαταχέχριται χολ
άχμθε ματίζεται; Κα\ ήρχει μέν ταύτα πρδς τοίς
πσρατεΟείσαις άνωτέρω τε χα\ έν έτέροις ήμών λά-
γοις άποδείζεαι περί τού δεΙν χα\ μετά τελευτήν τους
αίρετιχους χαταχρίνεσθαι χαταισχύνβιν τους Θεοδώ-
ρου μετατωιουμένους κα\ παύσονται^ τής ^ιαύτη;
άσεβείας* διά δέ τδ έμφιλονείχως τοίς αύτοίς έπ.μί-
νειν τδ πλέον έρούμεν δτι τινές τών συναχΟέντων 4ν
τή χατά Νίκαιαν άγίφ σ,υνδδω κα\ ύπογράψαντες τώ
έχτεθέντι παρ' αυτής δριρ ήτοι συμβδλφ τής πίστεως,
Ιπειδή μετά ταύτα έναντία φρονήσαντες έφάνησαν,
οΐ μδν ζώντες, οΐ δέ μετά θάνατον άνεΟεματίαθηη^
παρά Δαμάσου τού τής όσιας μνήμης πάπα ττ;
πρεσβυτέρας 'Ρώμης και τής έν Σαρδιχή οίχο·>μενι·
χής συνόδου, χαθά μαρτυρεί · ό έν άγίοις Αθανά-
σιος. 'Αλλά χα\ ή · έν Χαλκηδό νι άγία σύνοδος Δόανον
τδν Άντιοχείας γενόμενον έπίσχοτΜ)ν μετά θάνατον
χατεδίκασεν, το).μήσαντα μόνον γράψαι δεΖν πχ,οι·
σιωπηθήναι τά οβ' κεφάλαια τού έν άγίως Κυρίλλω.
Επειδή δέ οΐ Θεοδιυρου άντιποιούμενοι αίρετιχά
πάσης προτάσεως χα\. έγχειρήσεω; έχπιπτωχόΓε;
έπεχείρησαν λέγειν πρδς απάτην τών άγνοούντων ώ;
ό τής όσίας μνήμης Κύριλλος Ιν τινι μέρει έπισ^^
λής τούτον έπήνεσεν, έχ πολλών άτιοδείχνυται δτιοδ
συμβαίνει τδ αυτών έγχέίρημα τοίς ειρημένοι; παρά
VARliE LECTIONES.
I
r
άποδείςωμεν PV. ·· λέγων. Matlh. vm, 2ά. *· καλεί P. ‘‘λέγει, xxii, ·· κενωρισμένους P·
•‘ούτε oin. P. ·· παρελάβομενΡ. ·■ άναΟεμάτισαν P. ·* είπόντι. xLviii, 10. ·* Δαβίδ, cxviit, il.
χλίναντες. PV. ·· επάγουσ; ΡΥ, * παύσονται. παύειν Labbeus. * καταμαρτυρεί R. · ή οηι. Ρ.
945 CHRONICON PASCH*\LE. 946
του έν άγ(θ'.ς Κυρίλλου έν δ:αφ4ροις ούτοΰ λ'ζγοις .
χβτά του δυοοεβοΰς θεοδ(ϋρου, έν οΤς άσεβέσζεοο'/
αύτδν π5ντων των Λλλων οίρετιχών άτζοξεΙξΛς, είτα
ένεγκών τδ πλήθδς τε κα\ μέγεθος των αύτοΟ
370 ?> ασφημιώντών εΙρημένων χατά του μεγάλου
βεου χι\ Σωτηρος ήμών Ίησοΰ Χριστού, άπεφΟεγ-
ξατο ούτως είπών Έξέστη ό ούρανδς έπΙ τούτω χαΐ
Ιφριξεν έτΛ πλείω ^ σφοδρά, λέγει Κύριος. "Q τής
άτΛ^^ίήτου σχαιδτητος 1 ώ γλώσσης λαλούσης άδιχιαν
χατά του θεού xa\ τδ χέρας αίρούσης ! — χαΐ πάλιν
— Έπιθες, άνθρωπε, τή σαυτου γλώττη Ουράν κα\
μοχλόν παΰσαι τδ χέρας εΣς ύψος έπαίρων χα\ λα-
λιάν άδικίαν χατά τοΟ θεού. Μέχρι τίνος έπιττηδάς
άνεξιχαχούνη Χριστφ; Κ ς νουν έχε τδ γεγραμμένον
παρά τού θεσπεσίου Παύλου ■ · Οντω άμαρτά-
τογζες είς τους άδεΛ^οΙ'ς κοί πΛήττοντες αύτών ^
άσθετονσαν r#/r* σννείδη(πν είς Xpicrdr άμαρ·
τάrετε. Κα\ Γνα τι κα\ έχ προφητικών φθέγξωμαι ^
βιβλίων 'ΕδίκαιώΘη Σόδομα έχ σου, ΙΝενίχηχβς
τάς Ελλήνων άθ'»ροστομίας ·, άς έττοιήσαντο κατά
Χριστού, μωρίαν ήγούμενοι τδν σταυρόν ουδέν δντά
διέδειξας τά τής Ιουδαϊκής άπονοίας έγχλήματα. —
Τούτων τοίνυν’ ούτως έπι καταχρίσει τού άτίβοϋς
Θεοδώρου ύπδ τού έν άγίοις Κυρίλλου είρημένων, εΐ
χα\ δοίη τις κατά τούς έκείνων λόγους τδν έν άγίοις
Κύριλλον είρηχέναι τι ύπέρ θεοδώρου, ούδέ τούτο
έξαιρεϊται αύτδν τής χαταχρίσεως. Εύρίσκομεν γάρ
ώς πολλοί των άλλων Πατέρων τινας των · αίρετιχών
άπεδέξαντο, ώσπερ χα\ οί έν άγίοις Δάμασος, καΐ
*λθανάσιος, κα\ Βασίλειος Άπολλινάριον, χα\ Λέων (
4έ ‘· 6 τής όσίας μνήμης Εύτυ/έα. Κα\ δμως έπειδή
φανερά γέγονεν ή τούτων άσέβεια, ουκ έξέφυγον διά
τήν τοιαυτήν άποδοχήν οΐ αίρετιχοΐ την μετά ταϋτα
εϊς otxclpv πρόσωπον χα\ τήν αύτών άσέβειαν γενο-
μένην χατάχρισίν τε χα\ άναθεματισμόν. Τοσαύτη
δέ έστιν ή μανία τών Θεόδο^ρον έχδικούντων, δτι τολ-
μώσι καταψεύδεσθαι χα\ Γρηγορίου τού θεολόγου
καλΤωάννου τού Κωνσταντίνου ττόλεως, ώς έπιστολάς
πρδς αύτ^ν Θεόδωρον άτιοστειλάντων πεπληρωμένας
επαίνου * δπερ ψεύδους έστ\ μεστόν. Γρηγόριος μέν
γάρ δτε·* υπέρ τής άληθείας έν Κωνσταντινουπόλει
άγωνισά μένος χα\ τούς λαούς άπδ τής τών Άρειανών
πλάνης είς τήν όρθόδοξον πίστιν έπιστρέψας είς τήν
οϊχείαν έπανήλθε πατρίδα, τάς παρά τών αίρετιχών
χακούργως προφερομένας έπιστολάς ού πρδς Θεόδω-
ρον τδν Μοψουεστίας έ^ραψεν, άλλά πρδς Θεόδωρον
άπίσκοπον Τυάνων (6i), ήτις έστ\ν τής δευτέρας
Δ collaudavit ; ex mullis ostenditur quod non con«
venit eorum conamen dictis a sancto Cyrillo in di-
versis ejus libris contra impium Theodorum, in
quibus magis impium omnibus aliis hxieticis euni
ostendens , deinde non sustinens plurimas et ma-
ximas ejus blasphemias contra magnum Deum et
Salvatorem nostrum Jesum Christum dictas, exc!a- ,
mavit, ita dicens ; — Expavit cmlum super hoc,
et horruit amplius vehementer, dicit Dominus. 0
intolerabilem malignilaiem , o linguam loquenteni
iniquitatem contra Deum , et in alliludinenv cornu
extollentem. — Et iterum : — Impone, homo, tuae
liiigux ostium et seram : cessa cornu in altitudi-
nem extollens, et loquens iniquitatem adversus·
Deum. Quousque insultas patienti Christo? In roen-
^ te habe scriptum a divino Pavio : Sic autem pec·
cantes in fratres , et percutienles eorum infirmam
conscientiam f in Christum peccatis. Et ut aliquid
etiam ex propheticis loquar codicibus : Justificata
est Sodoma ex te , superasti paganorum verbosi-
tates, quas contra Christum fecerunt, stultitiam
existimantes crucem , nihil esse ostendisti Judaicae
superbiae crimina. — Ilis igitur aii condemnatio^
ncin Theodori sic a sancto Cyrillo dictis, licet ali-
quis concedat, secundum illorum verba sanctum
Cyrilliim aliquid pro Theodoro dixisse , neque hoe
liberat illum a condenmatione. Invenimus enim
quod multi sanctorum Patrum quosdam haereticos
collaudaverunt, sicut et sancti Damqsus elAtha-·
I nasius et Basilius Apollinarium , et sanctus Leo
Euiychen : et tamen cognita eorum impietate,
non propter hoc evaserunt haeretici condemnatio-
nem et anathema , quod postea contra eorum per-
sonam et impieiateiu factum est. Tantus autem est
furor defendentium Theodorum , quia praesumunt
adversus Gregoriuro Theologum , et Joannem Con-
slantinopolitanum mentiri 9 dicentes epistolas ad
eumdem Theodorum plenas laudis eos direxisse :
quod falsum est. Grcgoriiis eiiiro , cum in Constan-
tinopoli pro veritate laborans , conversis per eum
ab Ariana insania' ad catholicam Odem populis , ad
suam patriam reversus est, epistolas quas haeretici
dolose proferunt , non ad Theodorum Mopsueste-
num scripsit , sed ad Theodorum episcopum Tya-
nensem [Tyanoii. sic et Leunci.] \ qua» est secundae
Cappadociae metropolis. Ejusdem autem provinciae
sunt et Naziaiizus [Nanziantus] , civitas , cujus fue-
DDCANGIl NOTiE.
(62) 'Exfexoxor Τνάνων, In Notitia episcopa-
Uiain Leonis iinp.. Επαρχίας, Καππαδοκίας, ό
Τυάνων, ήτοι Χριστουπόλεω; ιε', statuitur : Επαρ-
χίας vero Καππαδοκίας δευτέρας ό Μωκισού κζ'. Ιΐα
111 aliis notitiis apud Goaruin, pag. 315 et 348; Co-
lonea et Naziaiizus in secunda Cappadocia , pag.
vero 35G ; Mopsuestia in se'cuiida Cilicia, cujus me-
tropolis Anabarzus dicitur, ponuntur.
YARIiE LECTIONES.
^ έπ\ πλείω. De formula hac semibarbara vid. annot. ad Xenoph., lUst. Grirr., II, 2, 10 pai?. 283,
•Παύλου. I Cor. vm, 12. · τήν oni. D. ’ φΟέγξουαι PV Ezcch. xvi, 31. ' θηροστ. K. » των om. V.
*· δά 0111. P. δτι P.
047 CHUONICON PASCHALE. 948
ral episcopus idem sauciae meuiorix Gregoriiis A Καπ7:Λ'>νκ« v μητρότρολι; · τής αυτής χώρας έατ·ν
Cl Arianzus praedium, unde orlus fuerat. Hoc enim ή Νσζ·.3:ν{4ς, ής γέγονεν έπίβκοπος ό αύτ6ς έ^^άγ£ο:ς
CI ipsae epistolae aperte significanl , memoriam fa- Γρηγόριος **, κα\ Άριαν^^ς τ6 χωρίον, δθεν ώρμητο.
cientes consuetudinum et collectionum , et ejus- ΤοΟτο γάρ χαι αυται σαφώς δηλοΟσιν αί έπιστολαι,
dem praedii Arianzi , et aliorum praediorum ejus- μεμνημέναι έΟών xal 371
dem provinciae , et mensis vernacula lingua Cap- χωρίου Άριανζοΰ χα\ έτέρων χωρίων τής αυτής
padocura nominali, et Bospliorii episcopi sub eodem έτιαρχίας xat μηνών τή έπιχωρίφ διαλέχτφ Καπ·
Theodoro constituti, qui tunc temporis Coloniae civi- παδοκών ώνομασμένων χαΐ Βοσπορίου έπισχόπου ύτ:’
latisejusdem provinciae episcopus erat, et aliorum epi- αύτδν τελοΰντος Κολωνίας τής πδλεως κα\ έτέρων
ftcoporum, et chorepiscoporum et monasteriorum, επισκόπων και χωρεπισκόπων κα\ μοναστή ρίων ύπδ
quae sub Theodori jurisdictione erant, quorum usque τδν αύτδν τελούντων Θεόδωρον μνημονεύουσαι
nunc eadem nomina servanlur. Qualis porro com- ών καΐ μέχρι νυν σώζεται τά αΰτλ όνόματα. Ποια δέ
inunio Gappadocibus ad secundam Ciliciam , vcl μετουσία Καππαδόκοις πρδς τους άπδ τής δευτέρας
tunc , vel modo divisa earum provinciarum guber- Κιλικίας ή τότε ή *· νυν υπάρχει, διαμε μερισμένης
natione ? Et quos episcopos sub sc babere poterat τής τών επαρχιών τούτων διοιχήσεως ; ή ποιους έη-
Mopiiuestenus episcopus , cum ipse sub inelropo- B σκόπους ύφ* έαυτόν έχειν ήδύνατο ό Μοψουεστίας
(itano secundx Ciliciae constitutus esset? Joannesau- έπίσκοπος, αύτδς ΰπδ τδν τής αυτής δευτέρας Κιλι·
tem ConstanlinopoUlanus scripsit quidem episto- χίας μητροπολίτην τελών ; Ιωάννης δέ 6 Κωνσταντι-
lam ad Theodorum Mopsueslcnum , non tamen νουπόλεως έγραψεν έπιστολήν πρδς Θεόδωρον τδν
laudibus , sed querimoniis cl increpationibus ple- Μοψουεστία :, ούκ επαίνων δέ άλλα μέμψεο>ν κα\έπι-
nam , utpote illo a bona conversatione lapso. Quo* τιμήσεων ούσαν μεστήν, ώς έχπεσόντος αύτου τής 0εο·
nUro enim cum eo monachicam vitam in uno σ*6είας. Συνασκή σας γάρ αύτώτδν μονήρη βίον ένέν\
eodemque monasterio exercuit, conversationis καΐτώαύτιρμοναστηρίω τής έκεϊσε συνδιαγωγήςάνα*
ibi faetse eum admonuit : et pro bis testimonium μιμνήσκει αύτδν, κα\ ταύτα μαρτυροΟσιΣωζόμενος,
praebent Sozomenus , et Hesychius , et Socrates , κα\ Ησύχιος, κα\ Σωκράτης, κα\ θεοδώρητος ό πολ-
et Theodoretus, qui multas pro Theodoro oratio- λους υπέρ θεοδώρου λόγους τε κα\*· έπαίνους έχτεί-
nes ‘et laudes fecit. Si autem testimonia proferunt νας. Ei δέ προφέρουσι μαρτυρίας Ίωάννου του Άν-
Joannis Antiocheni, et Orienlalis concilii sub eo τιοχείας κα\ τής ύ π αύτδν άνατολικής συνόδου ύπέρ
constituti, facta pro Theodoro, et ejus impietate, θεοδώρου και τής αύτου άσεβείας γενομένας, άνάγκτν
liecesse est eos, et illa suscipere, quae (quantum αυτούς κάκεϊναδέξασθαι,άπερδσοντόγεέπ'αύτοΐςει-ς^
nd illos perlinet) ad condemnationem sancli Cy- ^ κατάκρ.σιν του έν άγίοις Κυρίλλου κα\ άΟέτησιν τή^
ΤίΙΙί, et reprobationem rectae fidei fecerunt Joan- δρΟής πίστειυς οΐ περ\ Ίωάννην έτόλμησαν, και&περ
nes et qui cum illo* erant, nec non etiam quae έγραψαν, Νεστόριον και τήν αυτού κακοδ.ξίαν έπ\
scripserunt, Nestorium et ejus perfidiam diutius πλεϊστον χρόνον έκδικούντες. Και τούτο δείκνυται
defendentes. Et hoc ostenditur ex diversis eorum διαφόρων αυτών λόγων τε κα\ έπιστολών πρύς θ^ο-
libris et epistolis, quas ad Theodosium piae recor- δόσιον τδν τής ευσεβούς λήξεως κα\ έτέρους δ:αφό-
dationis, et ad alios diversos scripserunt. Et haec ρους γραφεισών. Κα\ ταύτα μέν ούτως. "Ινα δέ μηδέν
quidem sic se habent, Ut autem nihil subtilitatis τής άχριβείας παραλείψωμεν, άναγκαίον ένομίσαμεν
praetermittamus [et haec quidem sic. Ut autem, etc., μνησΟήναι κα\ τών γραφέντων παρά Αυγουστίνο·-»
praetermittimus. LeuncL, et ut haec quidem sicut τού τής όσίας μνήμης επισκόπου έν 'Αφρική γενομέ-
nihil subtilitatis habentis praetermittamus] , ne- νου. Ζητήσεως γάρ τίνος περ\ Καικιλιανού μετά 6ά-
cessarium putavimus memorare etiam illa, . quae ab νατον αυτού κινηΟείσης, ώς τής έκκλησιαστιχής πα-
Aiigustino sanctae memoriae Africano episcopo ρατραπέντος παραδόσεως, καί τινων τούτου χάριν
scripta sunt.' Quaestione enim aliqua post mortem χωρισάντων έαυτούς τής καθολικής Εκκλησίας, γρά-
Caeciliani de eo mola , quod ab ecclesiastica ira- j) φει πρδς Βονιφάτιον ό αύτδς τής όσίας μνήμης Au-
ditione declinasse dicebatur, et propter hoc qui- γουστϊνος ώς ούκ έδει τινάς διά τούτο χωρίσαι ·* έαυ-
husdam a catholica Ecclesia separatis, scribit ad τούς τής καθολικής Εκκλησίας· ει γάρ άληθή ύπ-
Boiiifacium idem sanctus Augustinus, quod non ήρχεν τά έπαγόμενα Καικιλιανφ, κα\ έφανερώθη
oportebat, aliquos ideo separare sese a catholica έναντία φρονήσας τής καθολικής 372 καταστά-
Ecclesia. Si enim vera essent -ea qux Caeciliano σεως, κα\ μετά θάνατον αν τούτον άναΟέματι Οπέββ-
inferebantur, et manifestatus esset contrarium ali- λον. Αλλά κα\ κανών τής άγίας έν Αφρική συνόδου
quid ecclesiastico statui sapuisse , etiam post mor- διαγορεύει τούς έπισκόπους τούς τήν οίχείαν περιρυ·
tem cum anathemati subjicerem. Sed et regula σίαν ή έν διαθήκη ή έξ άδιαθέτου αίρετικψ παρα-
panctae synodi Africanae statuit episcopos, qpi πέμποντας χρήναι χα\ μετά θάνατον άναθεματίζε-
\\R\JE LECTIONES.
*·Γρηγόριος ό αυτές έν άγίοις γέγονεν έπίσκοπος Ρ. έΟνών PV. μηνών ώς Ρ, μήν ώς V. *■ Κ(ι>-
λονίας PV τών αυτών Ρ. μνημόνευσα·. PV. ή οηι. Ρ. λόγους κα\ Ρ sola. προσφέρουσι 1\
χωρήσα; Ρ V,
ClIRONICON PASCHALE. 950
[ρ6ς τούτοις 6k &πα9ΐ τίς άγνοε^ τά έν τοίς’* Λ suas iaciillales in leslamento , vcl ex inlestalo hae-
οις χρόνοις έν xfl Έκκλη ai qi τής πρεσβυτέρας retico reliiiqaiinl^ oportere el post mortem ana-
ς γενόμενα κατά Διοσκέρου, δς ούδέν περ\ πί- tlienializari. Super haec autem omnia, quis igno-
λαρτηκώς διά μόνην έκκλησιαατικήν κατάστα- rat en quae nostris temporibus in Eeclesia anti-
;ά θάνατον παρ* αύτης τής κατά Τώμην&γιω- quioris Romae contra Dioscorum acta siiiiiT Qui
'Εκκλησίας άνεθεματίσθη Ei toivuv ol μη- ’ cum nihil in fidem pcccasset, tamen propter so-
πίστιν πταίσαντες έπίσκοποι διά κατάατασιν Ium ecclesiasticum ordinem post mortem ab eadem
ιαστικήν κα\ διά χρηματικήν αιτίαν άναθέματι sancta Ecclesia Romana anathematizatus est? Si
τά θάνς^τον ύποβά).λονται, πόσφ μάλλον θεό- Igitur nihil in fidem peccantes episcopi , propter
^ είς αύτδν τδν θεδν άσεβήσας ; "Οσον δ^ πρδς solum ecclesiasticum ordinem , et propter cuiisam
9ΐαν των λεγόντων μή δεΐν άναθεματίζεσθατ pecuniariam anathemati et post mortem subji-
άνατον τους έν τή οικεία άσεβεία τελευτώντας, ciuntur : qu«^nto |magis Theodorus, qui in ipsum
;δέ τους άδίκως κατακριθεντας Πατέρας μετά Deum peccavit ? Quantum autein ad insipientiam
V άνακαλεισθαι, δπερ συμβέβηκεν κα\ Ιπ\ ditentiiim , non oportere anathematizari post inor-
η τψ έν όσί^ τή μνήμη έπισκόπιρ γενομένφ tem eos qui in sua impietate mortui : oportebat
ζντινουτ:όλεως ύπδ τής καθολικής Εκκλησίας ^ nec eos qui injuste condemnati sunt Patres post
άνατον άνακληθέντι κα^ έπ\ Φλαβιανφ τφ τής morlein revocari , quale contigit in Joanne sanct:e
ζνήμης, καΐ αύτψ Κωνσταντινουπόλεως γενο- recordationis episcopo Constantinopolitanm civi-
πισκόπφ, άδίκως μέν έν ζωή χατακριθέντι, tatis , ab universali Ecclesia post mortem revo-
; δέ μετά θάνατον άνακληθέντι ύπό τε του cato , et in Flaviano sancta memoriae et ipso epi-
ας μνήμης πάπα Δέοντος κα\ τής έν Χάλκη- scopo Consi an tinopolitanae civitatis, injuste qui-
^ιας συνόδου. Εντεύθεν δέ συμβαίνει κατά dem in vita condemnato, juste autem post mortem
:είνων λόγους τους μέν αιρετικούς το?ς άγίοις revocato tam a sanctae mciiiorise ράρα Leone,
ri συναριθμεισθαι, οΤα έλευθέρους άφιεμένους quam a sancta Chalcedonensi synodo. Ex hoc an-
ρειλομέ'/ης αύτοις’^ κατακρί αεω,' , τους δέ tem contingit secundum illorum verba, h<£rcticos ·
Πατέρας άδίκως καταδικασθέντας το?ς αίρετι- quidem sanctis Patribus connumerari, utpote li-
Jvάπτεσθαι, οΤα μή λυομένης τής ** έπ’ αύ- bcratos d«*bila cis condemnatione , sanctos autem
Ιδίκου κατακρίσεως. Άξιοπιστότερος δέ πάν- Patres injuste condemnantes, haereticis conjungi ,
διδάσκαλος ό Κύριος καΐ θεδς ήμών Ίησοϋς ulpote non soluta contra eos facta iniqua damna -
ιστδς περ\ έαυτου λέγων Οΰτω γάρ ήγάΛ7}- ^ tione. Omnibus autein magis credendus est doctor
tdr κόσμον ώστε Tcy Υιόν αύτού. τον [doctor est] Dominus ei Deus noster Jesns Chri-
νή ΙΔωκετ, ΐνα πάς ό Λίστρύων είς αυτόν slus , dc se dicens : Sic enim dilexit Deus mundum,
^Ληζαι, άΛΧ §xxf ζ<οην αΙώνιον. Ού γάρ ά:ι· ut Filium suum unigenitum daret, ut omnis qui
ό θεός τόν ΥΙόν αύτον, Ϊνα κρίνχι τόν credit in eum , non pereat , sed habeat vitam (cter-
(LU' Iva σωθ^ d κόσμος όΥ αύτον. *0 nam. Non enim misit Deus Filium suum in mun·
ων είς αύτόν ού κρίνεται * ό μίι πιστεύων dum ut judicet mundum , sed ut salvetur mundus
'0r f(dr\ κόκριται, δτι μ}\ ΛεαΙστενκεν είς perjpsum. Qui credit in eum, non judicatur: qui
μα Tov μονογενούς ΥΙοΰ τον Θεοΰ, Ka\ autem non credit, jam judicatus est, quia non
i δέ τδ άγιον διά του προφήτου Δαβίδ ** λέγει credit in nomine unigeniti Filii Dei. Et Spiritus
σεβεΐς μή άναστήσεσθαι έν χρίσει. Τής ουν autem sanctus per prophetam David dicit impios
[ς του Kυpίo*J άποφάσεως έξενεχθείσης κατά non resurrecturos in judicio. Tali igitur Domini
άσεβους, κα\ ούδέν διαστελλούσης μεταξύ sententia prolata adversus omnem impium , et
xa\ νεκρών αιρετικών, πώς τολμώσιν άντι- nihil discernente inter vivos et mortuos haereticos ,
τή τοιαύτη άποφάσει, και τους άπαξ άσεβή- quoinOdo audent resistere tali sententiae , et eos
373 και διά τούτο ήδη ύπδ τού Κυρίου κα- ^ qui semel impie egerunt , et propter hoc jam a
ιμένους λέγειν.μή δεΙν μετά θάνατον κατα- Domino condemnati sunt, dicere, non oportere
ai Γ Kal δ θειος δέ Απόστολος, τδν Χριστδν post mortem condemnari ? Et divinus autem Apo-
t έαυτψ λαλούντα, ού μόνον κατά άνθρώπων, stolus , qui Christum in semetipso habet lo(|uen-
al κατά αγγέλων, τήν τοιαύτην έπήγαγεν tem, non solum adversus homines , sed etiam
IV, εΙπών έν τή Επιστολή τή πρδς Γαλάτας”· adversus angelos talem protulit sententiadi , di-
χαΐέάν ήμεΐς Λ^γεΛος έξ ουρανού εύαγ- cens in Epistola ad Galatas ; Sed licet nos
ai·· ιψάς Λαρ' δ εύηγγεΛισάμεΟα*^ ύμιν, aut angelus de coelo evangelizaverit praeterquam
a ίστω, ώς χροειρήκαμεν. Καϊ άρτι αάΛιν quod evatigelizavimus vobU , anathema sit. Sicut
YARliE LECTIONES.
\
Λς oin. P. *· άναΟεμ. PV. τή om. P. ·· τού om. P. ·* δέ. τε V. αυτής P. ••τής.
••έαυτοϊς R. ·· ό om. P. ·^ Δαβίδ. Psal. ι, 5. *· Γαλάτας. ι, 8. ·· εύαγγελίζεται FV. ·· εύαγ-
ιεθα Ρ.
951 CHHONICON PASCHALE. 9.>l
praduamut, et nunc iterum dico. Si quis vobis
evangelizaverit prceter id quod accepistis , anathema
sit. Et quis ita impius esi, ul prncsumal dicere,
quod Theodori impia scripta, vcl pars eorum,
tradi la est aliquando sancto -Dei Ecclesiae , et non
staliin, qui ausus est aliquid tale loqui , analhe-
iiiali subjectus est a sanctis Patribus?
c Si quis igitur post ejusmodi rectam confessio-
nem , et haereticorum condemnationem , salvo ma·
nente pio intellectu , de nominibus vel syllabis vel
dictionibus contendens, separat se a sancta Dei Eccle·
sia, tanquam non in rebus, sed in nominibus solis
et dictionibus posita nobis pietate : talis ulpole dis-
sentionibus gaudens, rationem pro semelipso, et
pro deceptis et decipiendis ab eo, reddet magno
Deo et Salvatori nostro Jesu Christo in die ju-
dicii. I
A. C. [01. Iph.
553. \xvi Ind. i. Post consulatum Ba>
silii XII solius. 1. 333.
554. xxvii Ind. ii. Post cons. Basilii
XIII solius. 2.
555. XXVIII. Ind. iii. Post cons. Basilii
XIV solius. 3.
CCCXXXIV Olympias.
556. XXIX. Ind. iv. Post cons. Basilii
XV solius. <4.
557. XXX. Ind. v. Post cons. Basilii
XVI solius. I. 334.
558. XXXI. Ind. vi. Post cons. Basilii
XVII solius. 2.
53(). XXXII. Ind. vii. Post cons. Basilii
XYIII solius. 3.
CCCXXXV Olympias.
560. xxxiii. Ind. viii. Post cons. Basilii
XIX solius. 4.
561. xxxiv. Ind. ix. Post cons. Basilii
XX solius. I. 335.
562. XXXV. Iiid. X. Post cons. Basilii
XXI solius. 2.
Hoc quinto et tricesimo Justiniani imperatoris
anno, et post consulatum Basilii XXI. Martii mensis
die XX et indict. x anno iii Olympiadis cccxxxv,
completi sunt anni dxxxii paschalis cycli sancto et
vivificae cnicis, in qua Christus verus Deus noster
A Λέγω · et τις ύμας εύα^'γεΛίζεται xap' 5 χαρεΛώ
6ετ8, άνάθεμα έστω. Κα\ τίς ούτως άοχβής ώς xoV
μήται rlustv ώ; τά παρά H*o6djf)ou άσεδώς συγγρβ-
(ρέντα f[ μέρος αύτών πβρεδόθη ποτέ τζ άγΐ^ι τοδ
Θεού Έχχλησίςι, άλλ’ ούκ εύθυς ότολμήσας τι τοιου-
το *· παρχφθέγξασθαι άναθέματι καΟυπεβλήΟη π»ρ4
των άγ(ων Πατέρων;
I Ει τις τοΙνυν μετά τήν τοιαύτην όρθήν όμολογίαν
χα\ χατάχριοιν των αίρετιχών, τής εύσεβοΰς έννοιας
σωζομένης, τ:ερ\ όνομάτων ή συλλαβών ή λέξεων ζυ-
γομαχών χωρίζει έαυτ5ν τής άγίας του Θεού Εκκλη-
σίας, ώσπερ έν όνέμασι μόνοις κα\ λέξεσι κειμένης
ήμΤν τής εύσεβείας, άλλ’ ούκ 4ν πράγμασιν, ό τοιου-
τος ώς τοΓς σχίσματι χαίρων λόγον ύφέξει ύπέρ έαυ- ^
του κα\ τών ύπ’ αύτοΰ άπατωμένων ή άπατηθησομέ—
β νων τφ μεγάλψ θεώ χα\ Σωτήρι ήμών’Ιησοΰ Χριστή
έν ήμέρ^ κρίσεως.
Ίνδ. α\ χς\ μετά ύπ. Βασιλείου τύ ι^ μό- — .
νου (63).
Ίνδ. β'. χζ\ μετά ύπ. Βασιλείου τύ ιγ* μόνου.
Ίνδ. γ*. xr/. μετά ύπ. Βασιλείου τδ ιδ' μόνου.
T.iS* ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. δ'. κΟ'. μετά ύπ. Βασιλείου τδ ιε' μό-
νου (64).
Ίνδ. ε\ λ', μετά ύπ. Βασιλείου τδ ις^ μόνου.
C Ίνδ. ς\ λα', μετά ύπ. Βασιλείου τδ ιζ* μ^νου.
Ίνδ. ζ'. λ?', μ,ετά ύπ. Βασιλείου τδ ιη' μόνου (65).
τΛε" ΌΑυμπιάς.
Ίνδ. τ/. λγ’. μετά ύπ. Βασιλείου *· τδ ιθ' μόνου.
Ίνδ. θ', λδ'. μετά ύπ. Βασιλείου ·· τδ κ* μόνου.
Ίνδ. ι'. λε'. μετά ύπ. Βασιλείου τδ κα' μό’Λυ. ^
Τούτψ τφ ε' καΐ λ' έτει ” της Ιουστινιανού pa- i
σιλείας κα\ 374 μ^*'^ ύπατείας ·® Βασιλείου τδ xaf
τή κ'.τού *· Μαρτίου μηνδς, Ινδιχτιώνος ι', χα\ τρί-
τφ Ιτει τλε' ’ϋλυμπιάδος, έπληρώθη τά φλρ" ίτη
D τού έορταστιχού κύχλου (66) τού άγίου χα\ ζωοποιού
DUCANG1I mTJE.
(63) Τό tff μότον. Huncce consulatum cum
Ind. 1, praefert v spodus Cqnstantinopolitana. Con -
stitutum vero Vigilii papae de tribus Capitulis sic
clauditur : Datum pridie Idus Maii, imperante DN.
Justiniano PP. Aug. anno Ixxvii (f. le^. xxvi.) P. C.
Basilii V. C. In Epiphanio S. Florentini abbatis, is
dicitur obiisse, duodecies P. C. Basilii, V, C. Ju-
ftioris ind. i.
(64) Τύ lef μότον. Epistolae Pelagii papae I, clau-
duntur hac formula : Data anno xv vel xvi P. C. Ba·
silii V. C. Conslilulio 445, apnd JuUannm ex m».
Pilboeaiio : Dat, Sal. Maii imp, Just. PP, Λ, ^
ann. xxvi. P. C. Basilii ann. xv. ·
(65' Τό tn' μότον. Subscnplio edicii w
niani :/mp. Just. PP. Aug. anno xvii. Pou Ba-
sii. V. C. cons. anno xviii. Subscnplio vero nov.
441 Dy. Just. PP. Aug. ann. 44, Post Basilium V.
C. Cons. ann. xvhi. Sed mendum esse in Inses n«-
meris nemo non vidci. ... -
(66) Τά Scfl έορταστιχον χνχΛον. Ex not
VARIiE LECTIONES.
·’ toiouTov P. ·* BaeiXstou bis oni. R, in m. supplens. *’ t' λ' iv*'· *4ρ’**·ι* i**' τριβκοτίψ P·
" inaszlaf P eoI». *’ *' tw. «Ixoerfl P.
CHRONICON PASCHALE. 951
ου, άφ’ o5 xbv υπέρ ήμών έκούσιον χα'ι ζωο- Α voluntamin el vlviilcam mortem pro nobis subiit,
χατεβέξατο θάνατον Χριστός ό &ληθιν^>ς Θε6ς ex. quo nos Christiani celqbrare cmpimus sanciam
,χάϊήμείς ol ^ Χριστιανοί έορτά^ειν ήρξάμεθα ' ipsius resurrectionem. Et incipiC secunda cycli pa-
;f(av αυτού άνάστασιν. Κα\ άρχεται ή βευτέρα scholis periodus annorum Dxxxii a vicesima prima
^ του έορταστιχου χόχλου των φλβ* ένιαυτών die Martii praesentis indictionis , qua quidem die
ίχοστής πρώτης χα\ αυτής τού Μαρτίου μην6ς aequinoctVum incipit,
νεστώσης έπινε μήσεως, καθ’ ήν ή Ισημερία
ζεται.
1)·/ον Γ ρηγορίον (67) έχ τον είς τύ Πάσχα Sancii Gregorii ex oratione de Pascha.
Λόγου. . *
της φνΛακης μου στήσομαι, φησ\ν ό Super custodiam meam stabo, inquit admirandqs
έσιος Άμβαχουμ · χάγώ μετ’ αυτού σή(&ε- . Habacuc. Atque ego hodierna die cum ipso» con-
\ς θεδομένης μοι παρά του Πνεύματος έξουσίας cessa mihi Spiritus sancii facultate el coiilempla-
εωρίας , χα\ άποσχοπεύσω κα\ γνώσομαι τ£ tione, et contemplabor, et cognoscam, quod mihi
«ται χα\ τί λαληθήσεταί μοι. ΚαΙ έστηκ spectaculum visendum; el quid dicendum sil mihi.
πεσχόπενσα. Kal Ιδού άΗφ έπιδεδηχως B El steti, et speculatus sum, et ecce eir conscendetu
*ε^εΛώτ, xal οδτος ύ'φηΛός σκόδρα, χάΐ ή nubes^ et hic sublimis valde, et facies ejus tanquam
ς αυτού ώς δρασις άγγέΧου, χάί ή στοΛή facies angeli, et amictus ejus ut splendor fulgurit per ^
} ώς φέγγος άστραπής διερχρμέτης. Κα\ transeuntis. Et sustulit manum ad orientem, el
V τήν χεϊρα αύτού κατά άνατολάς, κα\ έβόη- clamavit voce magna, vox ejus quasi vox buccinae,
avj μεγάλη · φωνή αύτού ώς φωνή σάλπιγ- el in circuitu ejus, quasi multitudo coelestis exer-
κα\ χύχλφ αύτού ώς πλήθος ούρανίου στρα- cilus. Et dixit : Hodie salus mundo tam visibili
Ka\ εΐττεν · Σήμερον σωτηρία τψ χόσμφ δσος quam invisibili. Christus ex mortuis, una resurgite,
ιτθς χα\ δσος άδρατος. Χριστδς έχ νεκρών , Christus in seipsum, redite. Christus ex sepulcro,
ιίρεσθε. Χριστός είς έαυτόν , έπανέρχεσθε. peccati vinculis solvimini. Portae inferi aperiuntur,
δς έχ τάφων, έλευθερώθητε των δεσμών τής et mors deletur, et vetus Adam deponitur. Et si qua
;ίας. Πύλαι ^ου άνοίγονται, χα\ θάνατος χα- est in Christo nova creatura, renovamini. Haec qui-
cat, xa\ ό παλαιός Άδάμ άποτίθεται. Κα\ εΓ dem ipse dicebat. Illi autem idem cdbebant quod
Χριστφ καινή χτίσις, άναχαινίζεσθε. Ταύτα ante, cum nobis apparuerit Christus per incarna-
Ιλεγεν · ol δέ άνύμνουν δπερ χα\ πρδτερον, tionem, illud : Gloria in altissimis Deo, el in terra
^ήμϊν έπεφάνη Χριστός διά τής κάτω γεννή- C ραχ, in hominibus bona voluntas, cum quibus et ipse
τό, Αόξα έν ύψΙστοις θεφ καϊ έχΐ γης εΙ· inter vos haec loquoc : Ulinam vocem angelis parem,
ir άνθρώποις εύδοκία · μεθ* ών χολ αύτός έν quae omnes mundi fines pervadat, accipiam. >
;αύτα φθεγγδμενος ΕΓη δέ χα\ . φωνήν λαβείν τής άγγελιχής άξίαν ^ χα\ πάντα περιηχούσαν
Μτα. I
ιζέσθω ή άρχή τής άττοχαταστάσεως , ήγόυν Computetur principium reparationis, sive periodi
'm τών φλβ* ένιαυτών άπό ε' έτους χα\ αύτού annorum dxxxii a quinto anno et ipsius Philippi
του τού Ιουνίορος χα\ Φιλίππου υιού αύτού, filii )B]u8, et a Decii, el Gratiani consulatu, et primus
ίας Δεχίου χα\ Γρατιανού, χα\ α* έτους Μ σνζ' annus cetvii Olympiadis, ex quo regrediens ad xii.
πιάδος, έξ ούπερ τις άνιών έπ\ τό ιθ* έτος (68) Tiberii Caesaris annum, sive ad iv Olympiadis ccif,
ίου Καίσαρος, ήγουν δ' έτος σβ' ’Ολυμπιάδος, quo salutaris Domini nostri Jesu Christi passio con-
έγονεν τό σωτήριον πάθος τού Κυρίου ήμών ligit, invenies tempus annorum ccxviii. Descendens
DUCANGII NOTiE.
conficit Bucheriiis, pag. 182, Yictorianam D primum repetitae periodi annum cum dlxiii, conr
, annorum periodum ab Orientalibus quoque ponat : alioqiiin aut uno anno minus diceret, aut
sani fuisse, tametsi adverse illius terminos passionem non ab indictione iv, et anno Juliano
int, ut per se palet, llocqiie , Inquit, ante lxxvi, quem tamen tot nolis designavit, advocaret,
illi adverterant, illam non a Christi cru· sed ab eo qui proxime passionem antevertit. Vide
ne, iit putat Yicloriiis, sed a baptismo de- quae de hac periodo adnolamus in praefatione, n. 52.
eoqiie verius atque prudentius, triennio tar- (67) Τού άγιου Γρηγυρίου. Ex Gregorio Nazian·
1 vero passionis anno et indictione iv, id est zeno orat. 2, (^Pascha.
no vulgari Christi xxxi. Periodi Victorianae (68) ΈλΙ t6 ιθ" έτος, Yhr doctus hoc loco pro iS’
) advocaverant, uti pluribus characteribus reponit η', ex pag. 219, 221, et infra pro η' repo-
idem Chrunicon. Uude ciim hoc anno Christi nit θ'. Mox pro a' reponit β'. H^ec expendat cui
indici. X, primam expletam periodum seri- otium e*·»!,
unum illum evolutum inlelligit, prorsus ut
•
VAlUiE LECTIONES.
i om. P. Άμμακοΰμ. n, 1. έστ·.ν V, !τττ, Γ. '· φθέγγομαι Gregorius, pag. 846, ed. Benodiclln#
ςία; P, ΐοόνορος RV. r.pibw Ιτος Γ. τδ oin. P.
955 CURO.NICON
Υ€Γ0 ad annum viii Conslaiilini Maximi imperatorie, i
quando prima indictio posita est in consulatu \oki-
siani et Aniarii, colliges annos lxv. A nono autem
anno Constantini, usi|uead pnesentcra indictionem x,
anni xxxv imperii Juslmiaiii in consulatu Basilii XXI
solius, conficies annos ccxlix, ita ut simul collecti a
salutari Pascbalc usque ad praesentem xxxv annum
Justiniani imperatoris, et iii aiinuui Olympiadis
qfxxxxv putentur anni dxxxu.
A.C. 101. Ipb.]
563. (A. a M. C. 6071) xxxvi. IncL xi.
Post cons. Basilii XXII solius. 5.
Hoc Ju8tiniai\i imperii anno xxxvi mense Apelleo,
sive secundum Romanos. Decemb. xxiv, feria i indi-
ctionis XII, encaeniorum seu dedicatio sanct« Dei
Magnae ecclesiae Constanti nopolitanac secundo cele-
brata est festivitas.
CCCXXX VI Olympias.
A. C. [01, Ipb.]
564. xxxvn. Ind. xii Post. cons. Basi-
lii ΧΧ1Π solius. 4.
565. xxxviii. Ind. xiii. Post cons. Basi-
lii XXIV solius. ■ 1 . 536.
566. xxxix. Ind. xiv. Post cons. Justini
Junioris II sqlius. 2.
PiiSCHALE. 956
Ίησοΰ Χρίστου, εύρήσει *· χρόνον έτώγ σιη'. Ματ-
ιών δέ τδ r/ έτος Κωνσταντίνου τοΟ μεγίστου
βζσι)έως, καθ' δ ή τ:ρ<ϋτη [νδιχτος έτέθη 375
ύτιατεία ΒολουσιανοΟ κα\ ΆνιανοΟ, συνάζει Ιτη
ξε'. Άττδ δέ θ' Ετους Κωνσταντίνου καΐ μέχρι τ^ς
ένεστώσης ι' ίνδιχτιώνος, Ετους λε' τής ^σιλεία^
Ιουστινιανού εν ύπατε ί^ Βασιλείου τ6 χα' μόνου,
Αθροίσει *· χρόνον ετών σμΟ', ώς όμοΰ είναι τά άτΛ
του σωτηρίου Πάσχα μέχρι του ένεστώτος λε' Ετους
τής Ιουστινιανού |5ασιλείας χα\ γ' Ετους τλε' Όλυμ
πιάδο; Ετη φλ^'.
Ίνδ. ια'. λς*. μετά ύπ. Βασιλείου τδ μόνου.
Τούτφ τφ Ις' Ετει ·· τής Ιουστινιανού βασιλείας
μηνιΆπελλαίφ ·*,χατά 'Ρωμαίους Δεκεμβρίου χ^,
ή μέρα πρώτη τής φ Ινδικτιώνος, ή των Εγκαινίων
τής Αγίας του θεού ΜεγΑλης Εκκλησίας Κωνσταντι-
νουπόλεως τδ δεύτερον ΕπετελέσΟη ·* Εορτή.
τΛς* 'OJv//:t/dc,
Ίνδ. ιβ*. λζ'. μετά ύ π. Βασιλείου τδ κγ* μόνου (69)^
Ίνδ. ιγ'. λη'. μετά ύπ. Βασιλείου τδ χδ^ μόνου.
Ίνδ. ιΟ'. λδ'. μετά ύπ. Ιουστίνου νέου τδ β' μό-
νου (70).
(69) Τό xf μόνου. Notatur bic annus iii inscri-
ptione Ravennensi apud Scaligerum lib. v De emen-
dat. temp. p. 586. Jmp. Domino Justiniano PP. Aug.
anno tricentenmo octavo P. C. Basilii anno vice·
simo tertio, Iduum Juliarum ind. duodecim Rau. Ubi
Scaliger edidit, anno vtceatmo tertio Iduum Julia-
rum. Sed vocem tertio adjungendam vicesimo in-
dicat indictio xii, ita ut ante vocem Iduum omissa
«forte »t alia, piid. *ntsi cod. praetulerit. Id. Jul.
(70) Ιουστίνου νέου τό δεύτερον. Fasti Vos-
siaiii hoc anno Chr. dlxvi habent : 'Ιουστίνου Αύ-
ίούστου αόνου* deinde anno ULxviii, Ιουστίνου του
^ύγ. τδ ρ' μόνου* ita ut annus Ανύπατος iiit<*rcedat.
Verum juce quaerunt viri eruditi quis ille sit Justi-
nus Junior, qui hoc anno, Justiniano adhuc impe-
rante, consul vel primum vel secundum fuerit, piim
pro certo sit, quandiu is vixit post consulatum Ba-
silii Junioris, nullos alios creatos consules. Unde
apud conlinnaloreni Marcellini, et Marium Avcnli-
censeiii, bic annus ita signatur : P. C. Basilii xxv, p
Indici, xiv. Iterati certe consulatus nota^peciare vt-
xleretur Justinum Juniorem Germani filium, qui cos»
fuit anno dxl, auique Justino Juniore imperante
demum interfectus fuit, cum Sophix Augustae odium
inciirr.ssot. Deinde primus consiliatus Justini Ju-
nioris imperatoris, in hoc Chronico et apud Marium
Aveiiticensem, ainio i ejus imperii, indici, xv, pri-
mus videtur dici. Unde conjicere Uieret, inquit No-
risius, alium ab Augusto Justinum inlelligi, nisi
constaret Justinum Juniorem imp. intermissam diu
consularem dignitatem a Justiniano tum primum
rursum instaurasse, indeque Corippo dici repara·
$orem opimi nominis, qui cos. processit Kal. Janua-
rii^ imperator appellatus, ut ait Corippus. Proinde
expungenda videretur haec consularis nota, scri-
bendiinique, ut apud continualorem Marcellini, qui
in hunc annum desinit, et Mariiiiii Aveniicensem,
P. C. BasUii xxv, ind. xiv. Sed cum Justinianum
decessisse mense Novembri ejusdem indictionis, ac
proinde P. C. Basilii xxiv, anno Cbr. dlxv, ira-
dant Theophanes, Symeon Logolbela, et aliquot
alii, in eaiiique sententiam eant plcrH|ue ex erudi-
tioribus : contra quam auctor Chronici, Joanues
Riclarit^nsis, et Marius A ven licens is, qui in annum
sequentem ejus obitum referunt; admodum vero
est simile Justinum Juniorem Augustum bic Mnel-
ligi debere, non quod secundum consul fuerit
(absurda enim prorsus hlcHlescripla anni nota, cum
vox μετά, consulatum alium praecessisse indicel).
sed quod primus illius imperii fuerit, tametsi re-
ctius appositum fuisse, μετά ύπ. Βασιλείου τδ κε*
μόνου, qui genuinus est istius annf characteristiius,
iil est apud coiitiiiuatorem MarcelUni el Marium :
nullus enim eo anno cos. fuit, sed anno deiiiiini
DLxvii, ind. xv. Kal. Jan. Justinus cos. processit,
ut inox docemus : a quo quidem cum anni dein-
ceps illius consulatus, non autem imperii, interdum
putarentur, id pierisque fraudem u:cit, cuui eum-
dem esse imperii et consulatus annum sibi in^aiii-
mum ‘mducerent. Alkis quippe fuit imperii, alius
consulatus : nam annum i imperii anno dlxv.
mense Novembri iniit Justinus , ut docuimus io
Familiis Byzant. idque palet ex subscriptione no·
vellae ejusdem Augusti, Vt possit ex consensu dis·
solvi matrimonium, qu^ data dicitur xviii KaL
Octobr. anno i indict. xv, anno sbilicet dlxvi, iio!la
adhuc consulatus facta mentione, quem postquaio
iniit, ^nno scilicet dlxvii, ut diximus, tum ilTtus
DUCANGIl NOT.E.
C
VARliO LECTIONES.
εύρήσεις P. TJvάξεtς P sola. ·· Αθροίσεις P. Ετει λς' P. ·* άπηλλσί(ο PV. ΑπετελέσΟη P.
957 CHRONICON PASCHALE. 958
Τούτω τψ Ezzt τ?) io του Νοΐμβ^ίου Ivr A (A. a. M C. 00S(>.; Hoc anno, xiv die mensis No
δικτιώνο; ιε' έτΐλεύτησεν Ιουστινιανός, και εβασί- \embris, indici, χν, morUnis est Juslinianus, et im
λευσεν Ιουστιν^ί; Ν^ος ** Αύγουστος ·τη ια' (71), peravii Jusliniis Junior Aiigiisliis anno xi, menses
μτ νας η'. ΌμοΟ ,ςπζ' (72). vm, collig. an. vi. Muxxwii. .
Fifiis Justiniani.
·· Ίνδ. ιε*. α*. μετά β' ύπ. Ιουστίνου νέου Αύ- 567. ι. Ind. χν. Posl cons. Justini Ju-
γοΰστου μόνου (75). nioris Augusti solius. 3.
tAC ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. α'. β*. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγου-
στου τόβ' μόνου (7 i).
Ίνδ. β'. γ'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγου-
στου τδ τ' μόνου.
Ίνδ. γ'. δ*, μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγουστου
τδ δ' μόνου (73).
Ίνδ, δ*, ε'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγουστου 9
τό ε' μόνου (76).
τΛϊ\* 'ΟΛυμΛίάς.
Ίνδ. ε'. ς·'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγού-
σ : ου τδ ς·' μόνου.
376 Ίνδ. ς\ μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου
.Ιΰγούστου τδ ζ' μόνου.
Ίνδ. ζ. η', μετά β' ύπ. Ιουστίνου Νέου Αύγουστου
το η' μόνου.
CCCXXXVII Olympia».
Α C. [01. Ι|ΐΙι.]
568. II. Ind. ι. Posl cona. Justini Ju-
nioris Augusti II solius. Ί.
569. III. Ind. ii. Post cons. Juslini Ju-
nioris Augusli III solius. t. 537.
570. IV. Ind. iii. Post cons. Jiistini Ju-
nioris Augusti IV solius. 2.
571. V. Ind. iv. Post cons. Justini Ju-
nioris Augusti V solius. 5.
CCC.tXXVm Olympias.
572. VI. Ind v. Posl cons. Juslini Ju-
nioris Augusti VI solius. i.
575. VII. Ind. vi. Post cons. Juslini
Junioris Augusti VII solius. 338.
574. (Λ. aM. C.608I.) vm. Ind. vii. Post
cons. Juslini Junioris Augusti VIII
solius. 2.
DUCANGll NOTiE.
ronsiilatus numerari coDpcrc. Ad hunc porro Ju-
stiniani annum x\xix, perlinet inscriptio Pontis
Salarii apud Gruler. clxi, 1.
(71) /θ'. De annis imperii Justini egit Henr. Va-
lesiiis ad Evagrium lib. v, cap. 25. Nos etiam in Fa~
ntii. Byzan. pag. 99.
(72) ^£fr di Ιδέφ. Vide Cedreuum anno i Ju-
stiniani.
(73) Μετά ύχ. 'Ιουστίνον νέου λϋγ. μόνον.
Delenda videretur h«c vox μετά, nisi post abroga-
tum a Justiniano consulatum, eadem formula deiii-
4*eps fere semper legatur obtinuisse. Hoc enim anno
tum primum consulem processisse docet Paiivinius
ex Viniis Maffeianis qui ita habent : Amw secundo
J ustino Juniore Auyuito primum solo cos. Sed et ipse-
iiiet auctor Chronici id salis innuit, dum ab hoc
anno sequentes pos Icon su latus putat, cumque Ju-
stinus annos imperii a primo suo consulatu pu-
Uire deinceps coeperit, quod testatur Corippus,
lib. IV, 11. if.
Hinc vester primus feliciter excipit annus.
Inde auctor Chro \ci, omisso priore, iinperii Ju-
stini annos ab illius consulatu auspicatur, ut pr.ne-
tereaex iis qua: sub iiidict. viii, scribit, patet. Ma-
nus vero Avenlicensis primjum ejus consulatum
hi indici, xv, perperam consignat : rectius autem
'Hicoplianes in anniiin secundum imperii rejicit,
is ύπατείαν sparsisse more caelcroruni consu·
^"ni dicitur, quod pluribus etiam recitat supra laii-
Corippus. Ac licet in Justino primus imperii
revera idem fuerit cum consulatu, siquidem
primus iinperii annus tum demum in mensem No
vembrein sequentis desiit, annus tamen consula-
tus secundus imperii censebatur, cum consulatus
usque ad Kal. Januarii sequentis putaretur. Sole-
bant quippe novi imperatores proximis post im-
perii auspicia Kalendis Jaiimarii consulatum edere:
unde post tempora Just niani, sublatis consulibus
ordinariis, in publicis. monumentis, ubi Augusto-
rum imperii simul et consulatus uolx junguntur,
anno uno fere semper posterior est aera consulatuum»
uti observatum a Sirmondo ad lib. i Sidonii, epist. 9.
(71) Τύ β' μόνον. Ad hunc annum referenda sub-
scriptio Sacrae Justini iinp. pro privilegiis concilii
Vizaceui : Dajt. Kal. Maius i.onstaniinopoli, imperii
Domini nostri Justini PP. Aug. ann, iii, cons. ^us-
dem II.
(75) Ί6 δ* μόνον. Iluc pariter spectat subscri-
tio novcllic ejusdem Juslini de* filiis! liberor, apud
ulianum Aniecess. Dat. Kal. Mar. imp. Dom. no~
siro Justino PP. Aug. anno v, indici, iii, ei P. C,
ejusdem anno iv. Sic enim leg. pro ii proclivi lapsu,
licet editio Fr. Pithoei anno secundo etiam pne-
ferat.
(76) Τό C μόνον. Hic annus ita Indigilatur in suo-
scriptiotie novelke Juslini dc Samaritis, apud Scrim^
geruin: Dat. w Kal. Jun. Consi, imp. DN. Jusi.
PP. Aug. anno vii; Post cons. ejusdem anno iii. Ubi
leg. facili eincndalionc,.poei com. ejusdem annoyii. In
Cbroii. ms. ab Adamo ad Micliaelem Theophili
filium, annus vii Juslini cum indici, vi, coujuiigU
lur : locum dedimus in Pr;efat.
\MK\JE CtCTIONES.
1 Posl όμοΰ ,ςιζζ' addit P: "^IIv 6Ϊ ή ιδέα Ιουστινιανού τού βασιλέοι; χονδοειβής (χωνοειδής Ρ), εΟστηθος,
όλιγόθριξ, άναφαύ.άς, στρογγύλοψ, εύμορφος, άνΟηροπρόσωπος, ύπογελών, μιξοτ:όλιος τΙ)ν χάραν,
, ' Υ^νειον κηρόν (leg. κείρων), ώς οΐ Τωμαιοι, εύρινο:, ύπόλευκος (*), quiE in margine ascribit V. ®· Ante
versum ponit P Τέλος Ιουστινιανού. Tum β' posl μετά octies om. P.
fji; ^ Erat Jusi inbnus imperator fi rmn hiihiluquc corporis Inrbinali, pectorosus, candidus, raro c,*ipiIlo, recalvaster
bus 1®**^^*» formosus, florido it^ipetlu, subridens, subcauo capite, mento Romanorum more raso, naso justo subat*
953 CHRONICON
Hoc anno illius imperii viii, mense Sepiembri, A
dio VII, iiidict. viii, morbo correptus est Justinus Au-
gustus. cl Tiberium Cxsarem dixit , nomine Con-
stantini indito : vixitque ille cum eo, Caesaris insi-
gnitus dignitate, annos quatuor.
A. C. [01. Iph.]
575. n. Ind. viii. Post cons. Justini
Junioris IX solius. 5.
CCCXXXIX Olympias.
576. X. Ind. ix. Post cons. Justini Ju-
nioris X solius. A.
577. XI. Ind. x. Post cons. Justini Ju-
nioris XI solius. i. 339.
578. xii. Ind. xi. Post cons. Justini Ju-
nioris XII solius. 2.
PASCHALE. 960
Τούτω το> η' ίτζ·. *· τής αύτου βασιλείας (77) μην\
Σεπτεμ6ρ(ω (78) ζ' τής η' ίνδιχτιώνος ήσΟένησεν
Ιουστίνος Αύγουστο;, χα\ έποίησεν Ti6ipiov (791
Καίσσρα, μετονομάσας αύτδν Κωνσταντίνον (80),
χα\ διετέλεσε συν αύτψ Καίσζρ ών έτρ τέσσαρα.
Ίνδ. η'. 9'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Αύγου-
στου ·" τ6 θ' μδνου.
τΛ&' ΟΛυμΛιάς,
Ίνδ. θ', ι'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Αύγουστου
τδ ι' μόνου.
Ίνδ. ι'. ια'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Αύγουστου τδ
ια' (81/ μόνου.
Ίνδ. ια'. ιβ'. μετά β' ύπ. Ιουστίνου Αύγουστου τδ
ιβ' (82) μόνου.
DICANGII ΝΟΤΛ:.
(77) ri της αϋτον βασ/ΛεΙας. Imo mense Se-
f tenibri erat octavus imperii annus, postconsulatus
autem septimus. Imperium enim auspicatus est
Justinus xxivNovenib. aiin. dlxv, consulatum vero
Kul. Jan. ann. dlxvh duntaxat iniit.
(78) Μητϊ ΣεΛτβμΰρίφ. Theoph.anes anno vni
imperii Justini : Χούτφ τφ 5τει μτ^ν\ Όκτωβρίψ ς·'
ήιθένησεν ό βασιλεύσ, jiempe νοσώ παραφοράς βε-
βλημένος, ut est apud Simocattam. lib. m, cap. it·
Nicephorus Uranns, in Vita S. Symeoiiis Siyliue,
n. 192, ού πολύ δέ ίν μέσ(;) χαι φήμη χατά πάσης
ήηείρου χα\ θαλάσσης έχώρει διεφθάρθαι τδν βασι-
λέα τάς φρένας, χατόπιν δε χαι θάνατος είπετο. Aie·
Illinit prxterea idem scriptor, ut et boc obiter adno-
t m, n. 189 Justini filiae, quam idem Synicon a dae-
in inio liberaverit. Recitat deinde idem Theophanes
aliquot phraeneseos Justini argumenta, neque tamen
lioc copptae invaleliidinis anno Caesarem Tiberium
r nuntialum ait , sed anno domum x , τής νόσου δ*
αύτφ έπιτιθεμένης λίαν, ώς έπο; είπεϊν, γεννικώς ,
in |uil idem Siiiiocatla. Proinde ita capienda sunt
Ciirouici verba, ut in moibum sonticum , sed in
pl-rt^enesin, vel amentiam , ut loquitur Paulus War-
ncfiidus, tum primum inciderit vii die mensis Se-
ptembris, vel ut vult Tlieoplianes i die vi Octobris,
ac postmodum Caesarem renuntiaverit Tiberium,
qui hanc dignitatem eodem Justino superstite per
annos IV obtinuerit. Unde cum Justinus obierit
v die mensis Octobr. indict. xii , anno dlxxviii ,
scQuitur Tiberium Caesarem fuisse renuntiatum
ind. VIII, sub mensem Decembrem anno dlxxiv,
imperii Justini ix, non vero x , prout putat Tlico-
p iaiies, cuut imperare coeperit xiv Nov. anno dlxv.
Ac siquidem Tiberius per iv annos Caesar fuerit,
i\ annus Justini cteperit xiv Novemb. ind. ix, pro-
inde Ciestircam dignitatem obtinuit Tiberius mense
IH‘cembri . hac eadem indictione , ut notat Siu.o-
lalla. Sci ibit Joannes Biclariensis sub ann. vni
Justini, hujus Tiberii Cjrsaris die prima ^ in Tegi a
urbe inguifialem plagam sedatam esse. Sed cum luis
istijs nulla, quod sciaiil, mentio agatur apud scri-
pto; es, multo minus sedata: postridie Ca:sarc;c di-
tiiiitatis Tiberio collatos, quando ille Caesar dictus
luerit, ex hoc loco colligi non potest. Sed et iiei|ue
pariter errat auctor Chronici in annis Justini, quos
15 scinper iniit a suo consulatu, ut ex Corippo indi-
eaviiuus, el ex Fastis omnibus liquet, non vero ab
illito Statilii imperio. Pr^claraui illius parxiiesiui
:id Tiberium de imperio legitime administrando,
post datam Ca:sarcaiir dignitatem, Evagrius, lib. v,
cap. 13, et Simocatla : Theophanes vem et Odre-
nus , cum paulo ante obitum imperatorem renun-
tiavit, dictam scribunt.
(79) Ti6iftor. Tum comitem excubitorum, nt est
apud Theophanem et alios, seu ut habet Ctnonicon
ms. ab Adamo ad Leonem Sapientem, χόμητα των
έξχουσατόρων, ut iideiii fuerint excubitores et ex-
cusati : de qua postrema voce quaedam attigimus
in Notis ad Alexiadem Anna:aui.
(80) Μετονομάσας aifzdr Κωνστα^ τίνοτ. Inde
Tibeiii nomini Constantini nomen sibi adjunxit, ut
ex inscrmtionibiis el cx ipsms nummis apud Gre-
gorium Tiiron. lib. iv cap. 2, ct iis quos de-
lineari curavimus in Famil. Bysaut. abunde colligi
otest. Cedreiius anno iv, tum prunum in Actis pu-
licis et in contractibus Tiberium , Constanlinum
appellari coepisse aucior est. At cur νέος Κωνσταν-
τίνο; deinceps indigilatns sil, vero simile est id a
populo profluxisse, ob prseclaras animi dotes, quasi
alter exstiterit Coiistunlinus Magnus. An porro vox
νέο?, per Junior, vel per novus efferri Latine de-
beat, pluribus disquirimus iii Gloss. nied. Gnecii.
in V, νέο?. Addam duntaxat, per Junior, cuni post-
ponitur : per novus, cum prxpo.dlur, id vocabuli
reddi ut pliiriinnm videri debere.
(81) Τύ ut·. Ad hunc annum dlxxvii, spectat
characterismus notatus in Epitaphio ejusdem Boetii
iii Roma subterranea lib. iv, cap. 10, ubi deposi-
tus dicitur oct. Kal. Novemb. indict, xi, tmp. DN,
Justino PP. Ang.anno. xii. et Tiberio Ctrsare ann. iii.
Ex qtio recte conjici i vir doctissimus aiiiiuiii hic
designari Christi vulgarem dlxxvii, quo mense
Octobri eu*al indictio xi, annus vero xii imperii Ju-
stini, non postconsulatus , Tiberii autem Caesarem
dignitatis ui.
(82) ίβ". Inscriptio Christiana apud Spoiiiiim in
Misccllan. erud.Le Anliipiil. , pa^> 8U : Obiit vni
hdl. Decembris, duodecies P. C. Jusiini, indici, xv.
Consul luin priiiiiini processit Justinus, ut supra
atiigiinus, Kul. Jat:. an. Car. dlxvh, indict. xv.
Igitur xii ejus posiiot.sulaius cadit in itiiiicl. xii
(quomodo hic foiiciidaiidum ) anno dlxxxvih. Sed
ciiiii hoc anno Justinus e vita excesserit v Octobr.
proinde ante ix Kal. Deccinb. hic noiatuin diem,
dicendum illius obitus nuiilium in lUihani nondum
venisse, cum illud epitaphium scriptum est. Ad
hunc anniiin etiam forte spectat nota xii, apposita
iu nummo Jusiini a nobis descripto in Fanul» By·
zant,, nisi sit annus imperii.
VaRIA: LECTIONES.
·· Ιτβι η' P. ” y om. P. Αύγουστου. Νέου P, ·* Νέου Αύγουστου Icr P.
961 CIUIONICOX P VSCllALE. 9C1
Τούτφ τψ ίτει ΊουατΣνου ^ασιλεία^ μτ/Λ Α Hoc anno xn Justini imperii, mense Septembri,
Σ€7ςτεμ6ρ{φ.χς^ της ιβ* Ινδικτιώνος έστέφθη ύπ' jjg χχ\ι^ indictione χιι, coronatus est ab eo Tibe-
αύτοα Τιβέριος Νέος Κωνσταντίνος, χα\ τ^| ε' τονί ^ius Novus Constantinus : et v die mensis Octobris
μετ’ αύτδν Όχτωβρίου μηνδς τελευτή Ιουστίνος moritur Justinus Augustus.
ΑΟγουστος.
Κα\ έμονάρχησεν Τιβέριος Κωνσταντίνος Ιτερα
ίτη δ*. Όμοΰ ςΐ^α'.
Τι€έριος,
·* Ίνδ. ιβ^. α'. ύπ. ·· Τιβερίου (8δ) Νέου Κωνσταν·
τίνου Αύγουστου τδ α'.
τμΐ ΌΛνμΛίάς.
Ίνδ. ιγ*. β' ·*. μετλ ·' ύπ. Τιβερίου Νέου Κων-
σταντίνου.
Ίνδ. ιδ'. γ'. μετά ύπ. Τιβερίου νέου Κωνσταντί “
νου ·* (84) τδ β' μόνου·
Ινδ. ιε*. δ', μετά όπ. Τιβερίου νέου Κωνσταντίνου
τδ γ* μόνου.
Τούτφ τω δ' έτε: ·· τής αύτού μοναρχίας ήσδένησε
(Λ. a Μ. C. 6090.) Rt solus imperavit Tiberius
Constantinus alios annos iv. Colliguntur anni vi.
N\< Ί.
A. C. [01. Iph.]
Tiberius.
579. 1. Ind. xii. Post cons. Tiberii Novi
ConstantMii Augusti I. 3·
CeeXL Olympias.
580. II. Ind. xiii. Tiberio Novo Con^
stantino cons. 4.
581. iiL Ind. xrv. Post cons. Tiberii
Novi Constantini II solius. 4.540.
58*2. IV. Ind. xv. Post cons. Tiberii
Novi Constantini 111 solius. 2
Hoc anno iv. illius inonarcbue· aegrotavit Tibe·
IH]C.\NGII NOTiE.
(83) Μετά ύχ. TiCeptov, elc. Hic observ.amliC
voces μετά et τδ πρώτον , qiix nihil, aliud de-
notant quam annum i imperii , ut Justini primum
άνΰπατον, formula, ut dixi , tum recepta, licet non-
dum consul piocessis^iet.sed anno demam proximo,
Christi blxxx. Neitue enim a Chronici scriptore
anno uLXtx. (krnsulatus Tiberii consignatur, quod
vult vir doctissimus.
(84) Ύχ. Τιβερίου Νέου ΚωνχΤζαγτίνου. Ita
etiam editio Scaligeri absque voce μετά, ('.onsula· *
Ium igitur, juxta hunc scriptorem , tum primum
boc anno Dtxxx, iniit Tiberius, quod omnino indU
eant sequentibus postconsulalibiis appositi num. h,
ni, ele. : Ha tamen ut annos postconsulatuurn di-
stinguat ab annis μοναρχίας , ut iiidict. xv, ubi iv
annus dicitur, proindeque Marius Aventicensis ad
indici. XIII primum consulatum Tiberii recte refert,
‘tametsi erret in Juslini obitus anno, cum is. e vita
excesserit ineunte indic, xii , anno dlxxviii. Notan-
dum porro auctorem Chronici bis annum primum
Tiberii notare, anno scilicet dlxxix , deinde an-
no DLXxx. Prior nempe annus primus fuit imperij ,
a^ter consulatus. At in edit, dcaiigeri anni dun-
taxat imperii singulis Tiberii annis prsefi;;untur :
alqiie ita edidimus. Oiiservamlum praeterea in
Ipsius nummis a nobis delineatis habitu consulari
fere semper eflingi, id est cum loro et sceptro
aquiligero , additis etiam anms imperii, interdum
eliaiii C^sareae dignitatis. Anni quippe iii et iv in
iis notati , annos imperii : ut v ei vui Caesareae
dignitatis spectant , quos cum annis imperii con-
Dectebat : unde apud Paulum Warnefridum , lib.
111. De yesU Longobard. cap. 15, dicitur imperium
rexisse septem annis, cum annis duntaxat iv post
obitum Justini imperaverit. In iis enim omnibus
pp. AiJG. inscribitur, qui quidem ascripti numeri
in solis duntaxat aereis habentur. Jam vero liceat
liic expendere an intolerandus sit error Panvinii ,
scu potius auctoris (Chronici et Marii Aveiiticis,
quod vult vir eruditus, qiii consulatum Tiberii in
a.miiro dlxxx conjiciunt. Prostat Tiberii Pia-
gmaticum a Fr. Pithoeo editum , a nobis pridem
biiidatiim. cum hac subscripiione : Dnt. iii Id.
Auq. CPL. Imp. Domini nostri Tiberii Constantini
FP. Aug. anno octavo , et post Consulatum e}u$
tertio, et Nab. FL Tiberii Maur, Feliciss. Cwsar.
anno primo. Hic igitur annus viii postremus fuit
imperii Tiberii , Christi dlxxxii, ac primus in-
ceptus Mauricii Caesaris Tiberius enim morliiiis
est XIV Augusti ; Mauricius vero Caesar dictus est
V, emissum denique Pragmaticum xi die ejusdem
mensis, proinde triduo aut quatriduo ante obitum
Tiberii. Deinde postremo hoc anno Tiberii , erat
proconsulatus ejusdem iii, ita diserte hic consi-
gnatur. Si retrocedas, secundus inciderit in annum
DLxxxi, ind. xiv, consequenter igitur consulatu»
ipse Tiberii in annum dlxxx , indict. xiii, juxt»
sententiam PanvinK et auctoris Chronici. Nam quod
in anno DLXXix, additur τδ πρώτον, intelligitur έτος*'
primus enim fuit annus imperii Tiberii ; qui se-
quitur absque ullo numero notatus , primus est il-
lius consulatus : a unus deinde dlxxxi est secun-
dus : annus deniqi e oLxxxit lerlins, quo is exces-
sit, (jtiiqiie in Pragmatico describitur. Altero iuitur
post initium imperium anno tum priinuui consuf
processit, exemplo Justini decessoris, ut utriiis-
ue postinodiim Focas. Ex quibus emendanda vi-
etur inscriptio Eugippiana apud eruditissimum
Mabillonium et Labbeuin (non ex dmibus codici-
bus, sed unico Saugcrmaiiensi eruta) qme sitr
edita est : Sub die Iduum Dccembr. imperante DM.
Tiberio Constantino Auuusto anno vii P. C. ejmdew
Augusti anno iii, indictione quintadecima , o4st-
dentibus Longobardis Neapolitanam civitatem. Le-
gendum cniiii anno ii. Ali.is quippe ba>c inserr-
piio in annum dlxxxi nor. caderet, cuiu tertius
Tiberii consulatu> , seu post consiilaius incoperii
Kal. Jaii. anni dlxxxii, nisi cuui anno ( aesa rem
dignitatis aut imperii semper f uncnrrerit ill iis
postcoiisiilatus, qiio cjsii idem semper exstiterit
annusDLXxxiL
V.MlliE LIXTIO.NES.
“ έτ:ι ιβ* P. ** .Ληΐο Ίνδ. ponit Τιβέρ'.ος Ρ. ·* ύπ. μ:τά ύπ. Ρ. ·* β'. γ, δ', α'. β*. γ'. Η- μεεΑ
4>ιη. Ρ. ·· Κωνσταντίνου Αύγουστου II. έτει τετάρτω Ρ.
9C3 CHRONICON PASCHALE. 964
riiis Gsesar, el v Angusti mensis praesentis indi- A Τιβέριος KotJap, κα\ τζ πεμπττ) (85) του Αύγού-
clionis, creatus est Caesar Mauricius Til;erins : στου μην6ς τής τταρούσης te' Ινξικτιωνος έγένετο
ac xiir, ejusdem mensis Augusti coronatus est im- Καϊσαρ Μαυρίκιος Τιβέριος· κα\ τή δ£χάτη τρίτη
perator, data ilii a Tiberio Novo Constantino ipsius τοΰ Αύγουστου μηνδς έστέφΟη βασίλευς, δοΟείσης
filia Constantina : et χιν ejusdem mensis Augusti die αύτω rapit Τιβερίου Νέου Κωνσταντίνου τής θυγα-
moritur Tiberius Novus Constantinus in suburbano τρ^ς αυτού Κωνσταντίνης ε:ς γυναίκα * κα\ τή :ο'
Hebdomi : ejusifiie funere navigio Constantinopolim . ζοΰ αυτού ·’ Αύγουστου μηνύς τελευτή Ttβiρtoς νέος
elato, postero (iie celebratae sunt cxse(|uiae, illiusque Κωνσταντίνος έν προκέσσωτού Έβδύρου · κα\ ένεγ-
corpus in aide Sanctorum Apostolorum depositum θέντος τού λειψάνου αύτού rXot ** iv ·· Κωνστβντι-
est. νουπδλει, 377 έκηδεύθη χα\ άπ-
ετέΟη τδ σώμα αύτού είς τούς Αγίους Άποστδλους.
Deinde imperavit Mauricius annos x*. Colliguntur ΕΙτα Ιβασίλευβε Μαυρίκιος Ετη W. ΌμοΟ ,ς-p.of.
anni νι. mcm.
A.C. [01. Iph.l
585. (A.a M. C.6091.) I. Ind. i. Primus Ίνδ. α'. α' ^·. ένιαυτδς (86) άνυ^ατοε. Κα\ έχ
annus consulibus caruit : et ex com- ® κοινού δόγματος έγράφη, μετά ύττατείαν Τιβερίου
muni sententia scriptum est : Post Κωνσταντίνου τού τής θείας λήξεω; έτους δ*.
comula tum Tiberii Constantini divee
memoricB anno iv. .
CCCXLI Olympias', τμα’ "ΟΛί μπιάς.
584. II. Ind. ii. Post cons. Maiiricii Ti Ίνδ. β'. β:. ύπ. Μαυρικίου ·* Αύγουστου τδ ef
berit Augusti I solius. 5. μόνου.
485. III. Ind. iii. Post cons. Manrieii Ίνδ. γ'. γ'. μετά ύπ. Μαυρικίου (87) Τιβερία:!
Tiberii Augusti solius. 4. Αύγουστου μόνου.
DUCANGll NOTiE.
(85) Καί τη πέμπτχ{ Vide pncler scrlplores By- Ιο in episcopis Neapolitanis : Hic requiescit in pare
zantinos, Paulum WarnelVidMin loco supra lau- Candida C. F. qntvvixit P. M, ann. l, dies iv. Id.
dato. Sepi. imp. /iiV. Mauricio PP. Aug. ann. iv P. C. eju·
(86) Πρώτος έηαχηός. Is annus Mauricii pri- C σιηιυ ii, ind. iv. Qui quidem cliaracterisini om-
mus consignatur in niiintno ejns.Treo, in quo con- nes qiiailranl in annum dlxxxv. Annum enimiv im-
siilari habitu eflingiliir, in cnjiis postica . anno i , perii iniit Mauricius mense Aug. eodcmaniio dlxxxv.
scribitur. Dicitur ainem cariiisse consulibus . quod Indictio vero iv coepit Kal. ejusdem anni. Exstat,
intelligendiim de reliquo anno ab ob‘tu Tiberii ejusdem anni inscriplio apud Beinesium pag. 960*
Constantini , cum proximo consul processerit. quae sic clauditur · Imp. DN. Mauricio PP. Aug»
(87) Μετά ύχ. Mavpivicv τύ n\ iloe anno anno iii post consulatum ejusdem anno ii, indict. ιτ·
DLXxxiv, indict. iii, Mauricium (uiim primum Annus iii Mauricii coepit mense Augusto anno
consulem processisse narrat pra-ierea Siniocatia , dlxxxiv, quo cos. processit sub. mensem Decein-
liii. 1, cap. 12, χειμώνος o»p? , sub hiemetii. brem , indict. iii, proinde annus post consiila-
Tlieoplianes vero et Cedrenus xxii mensis Decem- tum, qui postconsulatus ii hic dicitur, incidit in
bris actu III processum scribunt : ad quem quidem annum dlxxxv, quo ante mensem Augustum,
annum Mauricii consulatum referunt Fasti Vos- quo imperii annus iv coepit, edita est iisec in-
siani apud llenr. Dodwcllmn V. C. hisce verbis : scriptio. Neque alia ratione subscribitur Gregorii II.
Μαυρικίου Σεβαστού Αύγουστου μόνου. Ind. β', quae ad Angusliniim Angloriim episc., epistola daia diex
quidem indictio revera est ii si anni initium spe- kal. Aug. imperante DX. Mauricio Tiberio piUsUno
Cietur quo consul processit. Neque laincn hic an- Aug. anno xiv, post consulatum ejusdem amo xiii,
nus primus debiiit censeri consulatus Mauricii , indict. xiv. Qui quidem characterisini quadrant in
qui annus esse solebat , sed qui proxime sequitur, annum dxcvi. Ejusmodi formula subscribuntur
et primus notatur in Chronico, nulla licet adje- D ejusdem Gregorii epislole 60, 63 et 71 libri. ix,quse
cta * numerali nota , ciiin sequens annus dicatur datae leguntur mense Junio, imperante Mauriao Ti·
esse secundus , ac proinde abeo caeteri numerciUur. berio Aug. anno xix, post consulatum ejmdem
Nec refert quod vox μετά lioc anno dlxxxiv appo- 'anno xviii , indict. iv. Quae tjuidem omnia conve-
nalur, licet superflua,· cum id scribatur recepta niunt anno dci. Ex quibus patet omnino putartos
hac tempestate fere semper formula : iit el anno consulatus seii postconsulatus Mauricii ab, an-
DLtxxv , qua annuum consulatum is gessit, juxta no dlxxxiv. Proinde baud aegre potest emebdari
• Chronici scriptorem, in quo μετά vox pariter epistola 22 ejusdem Gregorii hoc ipso lib. ix , quae
expungi debuit, siquidem annus est quo gestum quidem* in uno cod. ins. e Colberteis desideratur:
consulatum videtur innuere, licet coeptum sub in aliis vero et in editis illius epigraphe prave coii-
im^nsis Decembris exitum anni proxime elapsi, cepia legitur,· ut pridem observatum ab UenMlieiiio
Enimvero ab hoc anno dlxxxix caeieros M.*iuricii in i Exegesi praelimibari ad t. 111 Martii, n. 51. Ita
consulatus , scu postconsulatus (nam promiscue porro editiones omnes : /. iV. D. N, imperantibus
appellantur in subscriptionibus) initium *8umere ilomno Mauricio et Tiberio Augustis, anno incanta·
putet ex epitaphio descripto a Siimmontio et Ughel- tionis Dominica dci, codemque Domno undecies con·
-VABliE LECTIONES.
αύτού oiii. P. ** πλοει RV. ·* έν oni. H. a\ a' ποώτος P sola.
Cxpioj P.
k
μετά ύπ. P. ’* Μαυρικίου Τι-
965 ClIRO>iiCON
Ivi. i', i^· μετά ύπ. Μαυρίκιου Τιβερίου Αύγου-
στου τύ ψ μύνου.
Ίνδ. ε*. ε'. μετά ύπ. Μαυρίκιου Τιβερίου Αύγου-
στου τδ γ* μδνου.
τμβ' ΌΛνμΛίύς.
Ίνδ. ς\ μετά ύπ. Μαυρίκιου Τιβερίου Αύγου-
στου τδ δ' μδνου.
Ίνδ. f . C. μετά ύπ. Μαυρίκιου Τι6ερ(ου Αύ-
γουστου τδ ε' μδνου
Ίνδ. T/. η', μετά ύπ. Μαυρίκιου Τςβερίου Αύγου-
στου τδ ς'
Τούτο) τω (88) έν.αυτω τή Πασχαλία έορττ^ Μαυρί-
κιος Τιβέριος Εστεψε Θεοδόσιον τδν Γδιον υΐδν είς
βασιλέα, ϋύ μέντοι έτάγη είς συμβόλαια (89) ή 5λλο
τι έπράχθη έπ’ αύτψ τών είς γνώρισμα βασιλέως,
άλλ’ ζ μόνον έστέφθη.
Ίνδ. 0*. θ', μετά ύπ. Μαυρικίου Τιβερίου τδ ζ'.
Τούτψ τω ένιαυτφ Χοσρόης (90) 6 Περσών βασι-
λεύς ήλθε πρός 'Ρωμαίους, άνταρσίαν ύπομεινας
P.\SC1!aLE. 96β
, Α. C. [ΟΙ. ΙρΙι.]
586. IV. Ind. ιν. Post cons. Mauricii
Tiberii Augusti II solius. i. 5it.
587. V. Ind. v. Post cons. Mauricii
Tiberii Augusti III solius. 2.
CCCXLII Oiympias,
588. VI. Ind. vu Post cons. Mauricii
Tiberii Augusti 111 solius. 5.
589. VII. Ind. vu. Post cons. Mauricii
Tiberii Augusti V solius 1. 542.
500. Yiu. Ind. viii. Post cons. Mauricii
Tiberi Augusti VI solius. 2.
Iloe anno festo Pasebatis, Mauricius Tiberius
coronavit Hiiuiii suum Tbeodosiuin iu imperatorem.
Neque tamen illius apposituro nomen in publicis
commentariis, vel quidpiam in eo actum, quo di-
gnosci solent imperatores, sed est duiitaxat corona
doiiatiis.
A. C. . [01. Iph.J
591. i.\. Ind. ix. Post cons. Mauricii
Tiberii Augusti ΛΊ1. 5.
Hoc anno, Cbosrocs Persarum rex, Yaraino ejus
nUCANGII iNOTiE.
stife, sub die iii l\"on. Oclobr. Paulo melius cod< x
alius ms. Colberteiis : In nomine Domini el Sulvalo-
ris J, C. imperante Domno Maxmcio Tiberio PP Any.
anno decimo tertio^ eodemque Domno cons. ann. un-
decimo^ sub die i\i Nonar. Oilobr.. indici- iv. In al-
tero, quarta : in alio, iii b giiiir. Iu Vaticano vero
cod. ita lia^c inscriptio describitur, ut me monuit
V. C. Steplianus Baluziiis : Imperante Domno Blati-
ricto Augusto anno xiv, ejusdem Domni nostri con-
s-jlattss anno xiii , sub iii Kal, Octobr.^ indict. iv.
Sic variant codia^s. At cum de indictione constet,
videtur sanari posse mendosa inscriptio, si lega-
tur : /mp. OiV. Mauricio Tiberio Aug, anno xix,
consulatus anno xvii, sub iii Kal, Octobr., indict, iv.
Hac enim indict. iv, mense Septembri erat annus
Christi dc, imperii Mauricii xix; postconsulalus
vero, st‘U consulatus xvn, quae quidem nota nume-
ralis in editionibus perperam per undecies redditur,
cum in niss., ut est proximum vero, vri decies scri-
ptum esset, id est, septemdecim. Proinde hic con-
sulatus non est xvi, quod vult vir doctissimus, sed
XVII. Jam vero quod primus Mauricii consulatus
dicatur annus integer dlxxxiv, licet sub illius exi-
tum duniaxat processerit, ita ut consulatus retro-
actus dicatur, istius anni elapso tempore illi ascri-
pto : simili Torte id praescriptum est decreto, quo
sub Heraclio, ut mox observamus.
(88) Τούτφ τφ έτει. Theodosium Olium Caesa-
rem antea dixerat Mauricius, anno scilicet imperii v,
ut scribit Joannes Biclariensis.
(89) Οϋ μέττοι έτάγιχ είς σνμβόΛαια. Ita quippe
imperatores ttlios suos dignitatis consortes ac βα-
σιλέας renuntiabant, ut supremam auctoritatem
sibi seinper reservarent , solusque iis duntaxat im-
peratoris daretur titulus, quo , si parentem mori
contingeret, haberet populus quem principem jam
creatum agnosceret : unde postremis salb m stccii-
Jis, βασιλείς nude indigitabanlur , cum panmles
αύτοχράτορες una ct βασιλείς inseri bcreuliir. lUi
apud Nirepbornm Gregoram, I b. iv //lel., cap. 16.
MichaH Pahcologns imp. filio Andronico imperatori
creato iiidiil.sK, lU subscribet e bceret litleris Cin-
nabarieis , caHeriim sine mense el indictione, bac
dnnlaxat ratione : AiNAPONIKOX ΧΡΙΣΤΟί XA-
PITl ΗΑΣΙΛΚΤΣ PilMAlilN, cum ipse sese prap-
lerea Λύτοχοάτορα inscriberet : tametsi a Joanne
Canlariizcno imp. .Malihspiis lilius imperator factus,
sese 1 1 βασιλέα el αύτοχράτορα dixerit , ut ex ejus
subscriplionc apud Grcizeruni in nolis ad ejusi'eiii
Joannis Canlacuz ni //mi., png. 953, docemur. Vide
qti:e in liaoc mn obser\amus in Gloss. med. Grac-
cit. ct iu .Addit, in v, Αύτοκράτωρ. Quod vero ait
auctor Chronici Theodosii nomen in tabulis et
contractibus nequaquam una cum .Mauricii nomine
ascriptum, nesuio an omnino verum sit , cum con-
trarium videantur indicare*, oiiod olini monuimus
in Famil. Byzant. gt‘sta syiKHli Komaiiie apud Gre-
gorium M. lib. iv, episi. 44, quu; acta dicitur
temporibus piissimor, ac serenissimorum dominorum
Mauricii Tiberii et Theodosii Augustorum , ejusdem
domini Blauricii imperii anno tertio decimo, indi-
ctione tertia decima, quinto die mendis Julii : boc est
anno Christi vulgari dxciv. Sed cum annus reriSu-
liali Augusti Theodosii omittatur, solusque imper k
Mauricii < oiisulto describatur, sic capienda Chro-
nie.i verba licet augurari, ul el si Theodosii noinci»
una cum parentis noiiiiiK jn contractibus describo·^
reliir, anui tamen illius inaugurationis omitter· ii ·
lur, cum gesti imperii appositus annus praecipiimm
censeretur imperatoriae dignitatis argumentum, qpoib
in Gloss. med. Graecit. praesertim docuimus iii v,.
Μηνολογειν.
(96) Χυσρότις, Vide Siniocallam, bb. iv, cap. 7»
et seqq. ; tlvagrium, lib. vi, cap. 17, 18, 19, el ΛΙ-
bupbaraijiim in Dgnast.y p. 96. De anno vero quO»
id conligil cunsuleiidiis lleiiriciis Valesius ad d.
cap. 17.
v.\kV/E ixa loNts.
-·* μόνου om. R. ς' μόνου P sola.
967 CHRONICOX PASCHALE. 9«
contribuli in eum rel>elbni€, ad Romanos confugit, A Βαράμ του αύτψ ” συμφυλέτου · χα\ Βιά συμ-
lisdemque auxilianlibus in regnum suum est re- μαχίας 'Ρωμαϊκής άπεκατέστη εΐ; τήν έαυτοΰ
slitulus. λεϊαν. *
CCCXLUI Olympias. χμγ ^ΟΛυμπιάς.
592. X. Ind. χ. Post cons. Mauricii Ti- Ίνδ. t'. μετά 6π. Μαυρίκιου Τιβερίου τδ
berii \ΊΙΙ. 4.
(Α. a Μ. C. 6102.) Hoc anno, Anastasius Antio- Τούτω τφ t ιουτω Αναστάσιος πατριάμ/τ,ς
chi® patriarcha, post mortem Gregorii, qui Pa- Αντιόχειας (91) επανήλΟεν έν Αντιόχεια μετά τε-
triarcha exstiterat, et antea cumdem Anastasium λευτήν Γρήγορου (92), πατριάρχου γενομένου, του
expulerat, Antiochiam reversus est. χα\ -διαδεξαμένου πρδ τούτου τδν αύτδν *Αναστά-
σιον.
Α. C. [01. Iph.] . . Η. -
[Α. C.] 593. XI. Ind. χι. Post cons. Ίνδ. ια'. ια'. μετά ύπ. Μαυρικίου Τιβερίου
llauricii Tiberii Augusti IX. i. 343. 6*.
594. XII. Ind. xii. Post cons. Mauricii 378 Ίνδ. ip'. ip'. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου
Tiberii Augusti X. 2. B Αύγουστου τδ i'.
Sanctissimx Constantinopolitame Ecclesi® pa- Τής έν Κωνσταντίνου πδλει άγιωτάτης Έχχλη 3 ίας
triarcha Cyriacus, presbyter et oeconomus ejusdem Κυριακδς, πρεοβύτερος και οικονόμος τής αυτής
Ecclesi®, praefuit annis χιι Εκκλησία;, ήγειτα: έτη ip' (95).
595. XIII. Ind. χιιι. Post cons. Mauricii Ίνδ, ιγ'. ιγ^. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου Αύ-
Tiberi Augusti XL 3. γουστου τδ ια'.
CCCXLIV Olympias. ΌΛυμαιάς. ' ^
596. XIV. Ind. XIV. Post cons. Mauricii Ίνδ. ιδ'. ιδ'. μετά ύπ. Μαυρικίου Τιβερίου τδ ι?.
Tiberii XII. 4.
597. XV. Ind. χν. Post cons. Mauricii
Tiberii XIII. 1.344.
598. XVI. Ind. i. Post cons. Mauricii
Tiberi XIV. . 2.
599. XVII. Ind. ii. Post cons. Mauricii
Tiberii XV. 3. C
CeeXLV Olympias.
600. xvm. Ind. iii. Post cons. Mauricii
Tiberii XVI. 4.
601. XIX. Ind. iv. Post cons. Mauricii
Til erii XVII. 1. 515.
602 XX. Ind. v. Post cons. Mauricii Ti-
berii XVIII. 3.
Ίνδ. ιε'. ic\ μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου τδ ιγ^.
Ίνδ. α\ ις'. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου τδ ιδΤ.
Ίνδ. Ρ'. ιί'. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου τδ ιβ*.
Γ/ΐδ' ΌΛνμχιάς.
Ίνδ. γ'. tr/. μετά ύπ. Μαυριχίου ΤιβερΡ.υ τδ ις\
Ίνδ. δ*. ιΟ'. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου τδ tj*.
Ίνδ. ε'. μετά ύπ. Μαυριχίου Τιβερίου τδ ir/.
Hoc amo, mense Februario, soleinnia nupUa- Τού'τψ τώ ένιαυτφ μην\ Φεβρουαρίω γέγονεν 4 γά-
rum Theodosii filii Mauricii per vii dies peracta μος Θεοδοσίου (94) τού υΙου Μαυρίκιου έπ\ ήμερος
DCCANGII NOTiE.
{9\) 'Άπιστά σινς χατρ Άνηοχ. Notandum, stina orliim scribit,
inquit idem Vniesins, patriarcbain vocari Anasta- D (95) TCrq Niceplioriis iii Chronogr. Zonarasia
sium ante rcslitutiom in, quod cum per vini throno Foca, et Galalogiis Falr. Conslantinopof. Lcuncla-
exaclus fuisset , sua dignitate privaius non cense- vianus, annos m Cyriaco duntaxat ascribunt : atqoi
retur. Vide Lud. Matnburgiiim, lib. i De pontificatu ah anno quo creatus est ad xxix Octobr. ncvi, quo
;S. Gregorii 3/., sub initiuiii. obiit, intersunt anni xii.
(02) Μετά 'rsUsvriir Γρηγορίον, Domnino epi- (94) '0 γά/ιος Θεοδοσίου. De anno et mentt
scopo Antiocheno successerat Anastasius, cujus quibus act® nupti® Theodosii non consentiunt seri-
laudes niiiliis prosequitur Evagrius, lib iv, cap. 40, ptores, uti alias monuimus. Quippe SimocatU, liK
quo sede sua per vim a Justino iinp. expulso, ad vni, cap. 4, anno ix Mauricii. peractas omnino n·
luimdcin evectus est Gregorius, ut narrat idem Eva- nuit, dum, postquam dixit anno xix Mauricii nihil
griiis, lib. v, cap. 5 et 6, quo demum exstincto, inter Romanos et Barbaros gestum esse, anno veta
po<^l xxiii annos rursum in sedem suam est resti- x\, Petrum fratrem Eiirop.® Ducem crcatuin aMan-
Intus Anastasius, quemadmodum idem scriptor re- ricio, h®c scriliit : Πρδ τούτου τού ένιαυτου Θέοδί-
fert, lib. VI, cap. 24. Nicolaus Uranus in Vita σιος ά τού βασιλέως υίδς, νυμφίος πομπεύεται, χΑ
S. Danielis Slylit®, η. 192, Anastasium ex Pal»- πρδς εννομον γάμον δίδωσιν αύ:'·> πα-ήρ Ftfpevci
VAHIiE LEGTIONES.
^ αύ:δ V, αυτού Ρ. · ένιαυτιο. ετί·. Ρ. Τ·.β:ρίου Αύγουστου Ρ. ” οίκν.όν.ενο; Υ.
969 CHRONICON PASCHALE. 970
έπτά, Αιώ θ' χα\ Ιως ιε' του αύτου Φεβρουα> Α sunt, ab χι scilicet die, ad iv ejusdem mensis Fe-
fiiou μηνός. Ka\ Tfj ς* του Ιουλίου μην?>ς τής αυτής bruarii. Sexto deinde Julii mensis die ejusdem v
e' Ινδιχτιώνος ήβίχτου προτεθέντος έγράφη τφ λοιπφ indictionis , proposito edicto , scripturo est reliqua
μέρει του χρόνου του μέχρι δηλονότι Ίανουαρίου τής parte anni , nempe usque ad Januarium vi indi-
εχτης ίνδιχτιώνος ούτως * ΚαϊύπητεΙας τον αύτου ctionis, sic : Et consulatu ejusdem piissimi Domini
€ύσ€€8στάτονήμώτδεσΛότοντόδ€ύτεροτ(9$).Κα\ nostri secundo. Et Noyemhrl mense ejusdem indi-
τψ Νοεμβρίφ μην\ τής αύτής ς* Ινδιχτιώνος έπ- ctionis , Focas miles una cum exercitu in Mauri-
ανάστασις γέγονε Μαυριχίφ παρΑ ΦωχΑ στρατιώτου cium tyrannidem arripuit : ac Mauricius Tiberius
μετά τού στρατού. Κα\ Μαυρίχιος μέν Τιβέριος συν cum uxore Constantina , et novem liberis, sex ma-
τή γυναικ\ Κωνσταντίνη χα\ παισιν θ', τουτέστιν ς·' sculis , nempe Theodosio , Tiberio , Petro , Paulo,
μλν ippeoi , θεοδοσίφ, Τιβερίφ, Πέτρω, Παύλω, Justino , et Justiniano : et tribus flliabns , Ana-
Ίουστίνφ χα\ Ίουστινιανφ , χα\ τρισΐ θηλείαις, stasia , Theoctisie , et Cleopatra , fugit χχιι mensis
Άναστασίςι, θεοχτίστη χαΐ Κλεοπάτρα, φεύγει®· (96) Dii, secundum Romanos Novembris, noctu, illu-
χβ' τού Δίου μηνδς, χατά 'Ρωμαίους Νοεμβρίου, cescente jam χχιιι die ferue sextae. Focas autem
τή νυχτΙ τή έπ\ χγ' διαφαούσης Παρασκευής. Φωχ Ας χχιιι ejusdem mensis, fcria vi coronatur a Cyriaoo
βέ τή χγ' τού αύτου μηνδς ήμέρφ ς' στεφΟε\ς ύπδ ^ patriarcha Constantinopolitano in veneranda sede
Κυριαχού πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως εΙς τδν Sancti Joannis in Hebdomo. Oie vero xv praedicti
σεβάσμιθν οΐχον τού Αγίου Ίωάννου έν τφ Έβδό- mensis, qui in Dominicam incidit, ab Hebdomo
μφ (97) τή χε' τού βηΟέντος μηνδς, ήμέρφ Κυριαχή, per portam Auream, et porticus Troadenses, et
είσήλθεν ένΚωνσταντινουπόλει, καθεσθε\ςείς δχημα, per totam Mediam plateam, obstante nemine, imo
Απδ τού Εβδόμου είσελθών διά τής Χρυσής πόρτας cunctis fausta apprecantibus, curru vectas Con-
χΛ των Τρωαδησίων 379 έμβόλων (98) χα\ τής stantinopolim ingressus est.
Μέση'ς (99) όλης Ιως τού παλατιού, μηδενδς δλως
Αντιστάντος, Αλλά πάντων εύφη μουντών.
ΈχρατήθηδΙ Μαυρίκιος Τιβέριο; μετά τήςγυναικδς Comprebensus est autem Mauricius Tiberius cum
κα\ όχτώ τέκνων αύτού είς τόν "Αγιον Αύτόνομον (1), uxore et octo liberis versus Sanctam Autonomum
π>.ησίον Πραινέτου (2)· χα\ τή κζ' τού αύτού μη- juxta Praenetum : et xxvii ejusdem mensis die,
νδς, ήμέρφ τρίτη, έσφάγη πλησίον Χαλκηδόνος αύ- feria ιιι interfectus est juxta Chalcedonem idem
τδς Μαυρίκιος καΐ Τιβέριος®* κα\ Πέτρος, 'Ιουστίνος Mauricius Tiberius, una cum Petro, Justino et
κα\ Ιουστινιανός, χα\ Πέτρος δΙ ό Αδελφός Μαυρι- Justiniano : Petrus etiam Curopalata , Mauricii fra-
κίου, χουροπαλάτης ών, συσχεθε\ς καΐ αύτός έσφά- C jer , qui pariter captus fuerat. Interfecti perinde
γη®*, xa\ Αλλοι 61 συνεσχέθη σαν άρχοντες. Έσφάγη- ad Diadromos juxta Acrilam Constantinus Lardis
σαν δό είς Διαδρόμους (5) πλησίον τού Ακρίτα (4) ex-praefecto praetorio et Logotbeta et curator pa-
DCCANGfl NOTiE.
τό Ουγάτριον. Denique subdit paucis diebus a nu- missilibus, ejusmodi processus acerent? Annis enim
ptiis, ipsa hieme, Byzantios ob annonae gravitatem aliis revera consules non inscribebantur, cum in
fame laborasse, dieque (a nuptiis) quadragesimo tabulis publicis acti consulatus duntaxat memoria
elapso, ipso Natalis Domini festo, seditionem in iiiH servaretur et inscriberetur. Semel enim, nec plu-
peratoreni a plebe excitatam. Cui quidem temporis ries, consules processisse imperatores, ex quo a Ju-
cbaracierismo concinere videtur Theophanes, seri- stiniano abrogatus est consulatus, prorsus legimus,
bens mense Novembri indici, v (anno imperii xx), (96) Φεύγων. Siraocatla, lib. viii, cap. 9, 10, II,
Mauricium Germani patricii filise Theodosium fllium 12. Vide Famil. Byzant.
copulasse, nuptiales coronas imponente Cyriaco pa- (97) Olxor τον άγιον Ίωάντον ir τφ ^Εβδόμφ.
triarcha. Ex quibus colligi potest peractas illas nu- Constantinopol, Chrisl. lib. iv, sect. 4, n. 6, et Dis-
ptias sub xv Novembr. anno Christi vulgari dci. Ei cept. de Hebd. Constantinopolit. n. 19, ^0.
sane xv hunc mensis diem indicare videtur auctor (98) Τρωαδησίωτ έμβόΧωγ. Ibid., lib. ii, sect. 3,
Chronici : dum ait solemnia ista nuptiarum peracta n. 5.
per VII dies integros, a ix usque ad xv mensis diem, (99) Ka\ τής Μέσης. Ibid., lib. i, sect. 23.
quo fortean tandem matriinoniuin exactum fuerit, (1) ΕΙς τόν'Άγιοτ Αύ τότυμοτ. Qui locus, inquit
caeleris diebus in pompae apparatus insumptis. ^ Siinocatla, ab urbe Constantinopolit. circiter cl sta-
(95) Kal ύΛατεΙας τον αύτον εύσεΰοϋς ήμων diis abest.
δεσχότον τό δεύτεροτ. Nescio cur hunc Mauricia- (2) ΙΊΛησίον Πραινέτου. Urbs Bithyni* , cx ad-
num characterismum omiserit accuratissimus liy- vers* Nicomedi*, de qua pr*sertim Socrates, lih.
paticae dignitatis interpres : et quare tum demum a \i, cap. 16; Sozomenus, lib. vin, cap. 18, et Notitiae
mense Julio ad mensem Januarium consulem sese episcopatuum.
iterum, seu secundum, inscribi edicto proposito de« (5) διαδρόμους. Simocatta, lib. vni, cap. 15, Είς
creverit Mauricius : neque enim haec verba ad Theo- τούς λεγομένους Διαδρόμους.
dosium filiuin referenda censuerim. An igitur quod (4) Ακρίτα. Promontorium Bithyni* notum geo-
ea teihpestale rursum ut consul processerit, cum graphis, de quo in primis egit Gy Ilius de Bosphoro
sese consules tum indigitarent, quoties ut consules Thracio.
in publicum pompa, soleinni, sparsisqiie in populum
VARliE LECTIONES.
▼=* ς' om. P- φεύγων P. ** Μαυρίκιος Τιβέριος P. ·* έσφάγη — άρχοντες om. P.
Patbol. Gr. XCil. 51V.
971 CHRONICON
latii BermisdUs, et Theodosius Mauricii filius. Ipse i
etiam Gommcntiolus patricius et magister militum
caesus est trans urbem juxta aedem sacram Sancti Co-
nonis , versus mare, illiusque corpus canibus voran-
dum est expositum.
Et a die xxv ejusdem mensis in reliquum an-
num, scilicet usque ad mensem Januarium prae-
sentis VI indictionis, ascriptum est in publicis
commentariis, Imperii Foc<s anno primo. Impe-
ravit vero idem Focas annos viii. Collig. anni vi.
ucxix.
A. C. [01. Iph.l
605. I. Ind. vi. Foca Augusto solo
cos. 3. 1
(A. a M. C. 61 ii.) Hoc anno Constantina cx-im-
peratrice in monasterium trusa est. Philippicus pa-
tricius et comes excubitorum , et Germanus pa-
tricius, Theodosii, Mauricii filii, socer, in de-
licos sunt attonsi. Seditione deinde populari mota,
1 onflagravit Media urbis platea a palatio Lausi , ^et
PASCHALE. m
Κωνσταντίνος 6 Αάρδυ;·* (5), Ιπάρχων γ€νόμ£.
νος πραιτωρίων χα\ λογοθέτης κα\ χουρΑτωρ των
'Ορμίσδου, χαΐ Θεοδόσιος ό υ16ς Μαυριχίου, χα\ Κο-
μεντίοΛος ό πατρίκιος χα\ στρατηλάτης χα\ α6τδ;
έσφάγη πέραν πλησίον του άγ(ου Κάνωνος (6) πρ! '
θάλασσαν, χα\ τδ σώμα αυτόν Ιγένετο χυνόβρωτο
Κα\ άπ6 κε' του αύτοΟ Νοεμβρίου μηνβς ^ £ΐς τ
λοιτΛν χρόνον, τδν μέχρι δηλονότι *ίανουαρίου μην^
τής παρούσης ίνδιχτιώνος, βγράφη tv τοϊς oupCc
λαίοις, βασιλείας Φωχά έτους α'. Έβασίλευσεν βέ
αύτδς Φωκάς έτη η', Όμου ^^ριθ'*·.
880 Ίνδ. ς\ α'. ύπ. Φωκά Αύγουστου μό-
νου (7-11).
Τοότφ τφ έτει Κωνσταντίνα ή άτ:6 βασιλισσώ'
ΙβλήΟη έν μοναστή ρίφ (42). Κα\ γεγόνασι χληριχοι
Φιλιππιχδς (15) ό πατρίκιος κα\ κόμης έξκουβιίόρο)·.
κα\ Γερμανδς 6 πατρίκιος, πβνθερδς γενόμενος Θεο-
δοσίου του υΙοΟ Μαυριχίου. ΕΤτα στάσεως δημοτικής
γενομένης έκαύθη ή Μέση (4δ) άπδ των Ααύσου (45)
DUCANGI1 NOTifi.
(5) Kurctarttrog ό Αάρδνς. Simocatta, lib. νηι,
cap. 9.
(6) ΠΛίΐσΙον τον άγιον Κότωτος. Constautinopol.
Christ.t lib. iv, sect. 15, n. 8.
(7-11) Ύπ. Φωκά Αύγ. μότον. An Focas hoc
anno revera consul processerit mox disquirimus
(12) 'Er μοτειστηρίφ. Scribit Simocatta , lib.
vni, cap. 45, et ex eo Theophanes, Constautinam
nna cum tribus filiabus iv Ιδιωτική οΙκίςι κατάχλει-
στον prinmiii factam : deinde cum anno iv Foc»
Germani patricii consilio in aedem S. Sophiae con-
fugisset, inde abstracta in monasterium trusa est,
ut narrat idem Theophanes, et ex eo Cedrenus. Pri-
vata autem domus ista, Δέοντος appellatur apud
Georgium monachum in Chronico ms.
(15) ΦιΛιαπικός. Theophan., an. iv.
(14) Έκαύθη ή Μέση, Alterius incendii, nisi
idem fuerit, populari seditione in Focam a Prasinis
mota, anno illius vii, meminit Nicepborus Constatn-
tinopol. in Breviario, et Theophanes.
(15) Άπό τώr Ααύσον. ConslantinopoL ChriU^
lib. 11, sect. 5, n. 8.
YAEliE LECTIONES.
·· Αάρδις P. μ^νδς Νοεμβρίου P. Post addit P qna; V in margine ab alia manu ;
ΙΙερ\ τεράτων, έχ του μεγάλου χρονογράφου (α) (de quoconf. aniiot. ad pag. 55G B). Μαυρί-
Χίος (b) ό βασιλεύς τψ στρατηγώ Κομεντώλ^ (στοατφ Κομεντιόλου R) ύπέΟετο τδ Τωμαικδν στρά-
τευμα παράοοΟναι πολεμίοις δι’ αταξίας αύτων. Όστις νυχτδς μεσουσης τοΰτο έποίησε , καΐ κε-
λεύει τδν στρατδν όπλίσασθαι , μή πα^Μγυμνιυσας τοίς δχλοις μέλλειν συστήσασΟαι πόλεμον. ΑύτοΙ
δέ ύπειληφότες βτι ν^τι ίη V ηοη satfk appatret) ΐφυ γυμνασίου ένεχεν σιδηροφορ·?ν αύτοίς έκέ/χυ-
σεν, ού πρδς πόλεμον, ώς έδει, δπλίσαντες (ωπλισαν έαυτούς m. II, ώπλίσαντο ιη. Ρ). "Οθεν κα\ ήμέρας
γενομένης θόρυβος τ6ν στρατδν κατέλαβεν, κα\ του στρατού τάς τάξεις ταράσσοντες οί Βάρβαροι άστρατ-
ήγητον τδν λαδν εύρόντες τούς μέν άνηλεώς κατέσφαξαν, τούς δ* άνδραποοώοεις κα\ πολλούς αιχμαλώτους
τής Θράκης (c) έποιήσαντο, είτα τούς αιχμαλώτους άναλαβών 6 βάρβαρος Χαγάνος τώ βασιλεί εδίδου λύτρον
ύπέρ αυτών κατά ψυχής νόμισμα αΐτήσας. Ό δέ μνπσικακών τψ ίδίψ στρατψ δούναι ουκ ήνέσχετο. ΚαΙ
πάλιν 6 Χαγάνος ήτήσατο αύτον (τδ ήμισυ addit Ρ) νόμισμα (άντί addit ιιι. U) έ/άστης ψυχής /αβεΐν. Τού
δέ μηδέ τέσσαρα κεράτια λαβειν τούς αΙχμαλώτους άπολογησαμένου, Ουμωθε\ς ό Χαγάνος πάντας άπέχτει-
νεν (d) · φόρους έπέθετο τοίς Τωμαίοις χιλιάδας ν', καΐ υπέρ τού τοιούτου άνοσιουργήματος ύπέσχε δίκην
σφαγής, όηγμένος συν γυναιξΐ (τε addit Ρ) καΐ τέχνοις κα\ τοις προσήχουσιν. De prodUjm^ ex magno
chronographo. Mauricius imperator dedit in mandatis duci Commenlioio ut Romanum exercitum hastibyt
proderet, propter crebras illius seditiones : idque ille sub mediam noctem aggressus, imperavit ut miiites arma
sumerent, nec iis signiβcavil fore ut cum hosle confligerent. Ii rati exercitationis cauhu arma esse imperata,
non vero ad praelium ineundum, minime ut res exigebat se armarunt. Unde appetente die, tumultus et pavor
exercitum occupavit. Barbari autem turbatis ordinibus milites absque duce nacti, alios crudeliter mactarunt,
alios in servitutem, multos denique ex Thracia in captivitatem abduxerunt. Chayanus barbarus^ receptis ca-
ptivis, hos imperatori reddendos obtulit, si in singula capita aureum vellet exsolvere. At imperator iratus snis
militibus, id negavit. Rursum Chaganus in singula capita dimidium duntaxat aureum exegit. Imperatore
vero ne quatuor quidem ceratiis captivos redempturum se respondente, ira succensus Chaganus omnes occidit,
et Romanis tribulum quinquaginta millium aureorum imposuit. Hujus igitur inhuuntui impiique facinoris
causa imperator poenas dedtl, cum uxore, liberis, et propinquis interemptus.
(a) Έκ τού μεγάλου Χρονογράφου. Quis iste fuerit ma-
gnus chronographus nescio an aliquis iudicarit, mihi
prorsus incogniium.
(b) Μαυρίκ.ο; Similia iisd<*m fere verbis refert Theo-
pliancs anno xviii Mauricii, sed ex 'fulgi srrraone narra-
siiam or:*ns ab hisce : φασι oe τινες ut Zonaras,
ώ; >έγετχι el Chroiiicon ms., ab Adamo ad Leonem Sa-
pientem. £o etiam spectant quas scribit Simoraira, lib.
VII, cap. 15.
Ic) ΤήςΘρφκης. Theophan. έν τη θράχη.
(d) Άπέχτεινεν. Idem ('dironicon nis. ‘atidil : Χιλιάδα;
δέκα έν τώ Κάμπφ τού Τριβουναλίου τψ δντι κλησίον τβΰ
Εβδόμου. /
I
m
χα\ τ6 ττραιτώριν ·· του έπάρχου τής πόλεως Ιως τής
“"Αρχας (16) Λντικρυ του φόρου Κωνσταντίνου του
τής θείας λήξεως, δντος έπαρχου πόλεως Λεοντίου
του άπ6 χουρατόρων των Άντιόχου (17).Έκαύ0η δέ
€ΐς τήν μέσην μεταξύ του πραιτωρίου (18) του
έπάρχου τής πόλεως κα\ του φόρου όΓ διοικητής του
Πρασίνου μέρους Ιωάννης ό έπίκλην ΚροΟκις (19)
Γ/ις*' ''ΟΛυμπιάς.
Ινδ. ζ'. μετά ύπ. Φωκά Αύγουστου (20).
Ίνδ. η', γ*. μετά ύπ. Φωκά Αύγουστου τδ α'.
Τούτω τψ έχει μην\ Aaioiqj, κατά 'Ρωμαίους Ίου·
νίω , ήμέρφ ζ' άποτέμνεται Θεόδωρος ό έπαρχος
πραιτο)ρίων (21), Ιωάννης άντιγραφεύς, 'Ρωμανδς
σχολαστικδς (22), Θεοδόσιος (2δ) σουβαδιουβά·* του
μαγίστρου, Πατρίκις»» (24) Ίλλούστριος, άνεψιδς
Δομνιζιόλου*® (2δ) κουράτορος γενομένου των Όρ.
μίσδου, Ιωάννης κα\ Τζίττας (26) σπαθάριοι·· (27)
χα\ κανδιβάτοι, Αθανάσιος (28) κόμης λαργιτιώνων,
Άνδρέας Ίλλούστριος ό έπίκλην του Σκόμβρου, κα\
Έλπίδις’· (29) Ίλλούστριος. Ουτος έγλωσσοτομήθη,
974
praetorium praefecti urbi , usque ad arcam, e re-
gione Fori Constantini divae memoriae , cum esset
praefectus urbi Leontius ex-curatore palatii An-
liocbi. Igne etiam consumptus est inter praetorii
praefecti urbi et fori spatium, Joannes, cogno-
mento Crucis , Dioecetes factionis Prasinae.
A. C. [01. Iph.]
CeeXLVI Olympias.
604. II. Ind. vii. Post cons. Focae Au-
gusti. 4.
605. IU. lud. viii. Post cons. Focae
Augusti I. i. 546.
IIoc anno, mense Desio, secundum Romanos,
Junio, dic vii capite plectitur Theodorus pnefe-
^ ctus praetorio , Joannes magister scriniorum , Ro-
manus scholasticus , Theodosius subadjuva ma-
gistri, patricius Illustris, consobrinus Domnizoli
curatoris palatii Ilormisdae, Joannes, et Tzitas
spatliarius , et candidati , Athanasius comes largi-
tionum , Andreas Illustris cognomento Scombrus »
et Flpiditis Illustris. Huic exsecta est lingua , et
quatuor extremis corporis partibus in lectulum
CHRONICON PASCHALE.
A
DUCANGII NOTiE.
(16) Έως τής *Αρχας. Ibid., secl. 9, n. 11.
(17) Των Άντιόχον. Ibid., sect. 16, n. 5.
(18) Td^ir τού Λραιτωρίον. Μεταξύ emendat
Holstenius.
(19) Κρούχις. Deesl vox έσφάγη. Is vero ignis
supplicio damnatus est, quod in ea seditione Veneti
Focie faverent. Prasini vero adversarentur, ut est
apud Nicephorum et Theophanem.
(20) Μετά ύΛ. Φωκά Αύγ. lii hunc annum Christi
DCiv, consulatum Foc;e 'rejiciunt Fasti Vossiani ,
Panvinius et Pagius. Dieiii processus Focae notat
Theophanes, et ex eo Georgius monachus, Cedrenus
ct Syineon Lngolhcta ad annum ii : Τούτφ τφ έχει
μηνι Δεκεμβρίφ ζ\ Ίνδ. ζ* προήλθεν { sic* leg. pro
προσήλΟεν) Φωκάς εν ταίς έορταίς, (δίψας ύπατε ίαν
πολλήν, ηοη observato scilicet veteri consulum mo-
re, quo Kal. Januar. ut plurimum procedere sole-
bant, quod etiam observatum a Justino Juniore, ut
testatur Corippus. L’t porro Mauricius sub hiemem,
gueniadnioduin scribit Simocalta, seu xx mensis
llecembris, ut Theophanes et Cedrenus tradunt, ita
Focas eodem Decembri , anno imperii ii , Christi
vulgari dciii. Consulatum tum primum iniit : a quo
quidem c<eteri deinceps consulatus seu postconsu-
latus puUintiir in hoc Chronico, tametsi revera pri-
mus iste consulatus actus anno demum dciv dici de-
beat, licet inemptus anno pra;ccdenli sub mensem
Decembrem. Imperium enim auspicatus est xxiii
Novembris, ind. vi, quo est corona donatus. Verum,
Qt jam supra attigimus, annus quo processit Focas,
licet sub ejus exitum, totus illius consulatui ascri-
tus est. De die vero iiiiti ac coepti consulatus du-
iuin non modo injiciunt verba Theophanis, qui έν
ταις έορταις id actum refert, sed et quod in omnibus
aliis scriptoris istius exemplaribus, uii monet Goa-
ros, littera numeralis ζ' Decembri mensi addita de-
sideratur, tametsi habeatur in Chronico ins. Sy-
meonis Logolbebe, qui Theophanem fere in eo ex-
scripsit. Et certe Cedrenus, non adjecto etiam
ηαβΠΒβ,έν ταις έορταις pariter processisse Focam tra-
dit, id est in festis natalitiis, quandoquidem id mense
Decembri contigisse exerte ait Theophanes : alias
enim ita praesertim indigitantur festivitates pa-
schales.
(2t) Θεόδωρος ό ύπαρχος των πραιτωρίων. Qui
Theophani anno iv, ό τής 'Ανατολής ύπαρχος di-
citur.
(22) 'Ρω^Λανός σχοΧαστικός. Is forte Schola-
sticos eunuchus, άνήρ ένδοξος τού παλατίου, qui
paulo ante Constantinam Augustam cum iribus 11-
liabus, Germani patricii consilio, in Magnam ecclo-
siam adduxerat, ut pluribus narrat Theophanes,
annV> iv.
(23) Θεοδόσιος. Theopban. xbv τήν *Αβιουμάν
περικείμενον άξίαν, id est. Adjuvas.
(24) Πατρίκιος. Romanus patricius dictus eidem
Theophani.
(25) ΑομνιζόΧου. Pnubam legendum Δομεντζιό-
λου, quo nomine donatur frater Focae imp., a quo
magister est appellatus. Illius filius fuit, ni fallor,
alter Domenliofus , qui ίδιος άνεψι^ς Focae dicitur
Theophani anno ii ejusdem Foc;e, et ejus interpre-
tibus, quem idem Focas curopalatani dixit, et in
Narsem rebellaverat cum copiis misit. Sed an
idem sit cum Doinnizolo curatore palatii ilormisdae
(de quo agimus in Constantinopoli Christ., lib. ii,
sect. 4, n. 5), vix ausim quidpiam asserere.
t26) Ίωάγττχς καϊ ίΤί’εας. Τζίχταν, Theophanes :
Gisan vero Uisloria Miscella ct Anaslasius vocant.
Τζίτζαν alium στρατηγδν του θείου ΙΙραισέντου habet
Justinianus in ^ov. xxii.
(27) Σπαθάριος. Leg. forte σπαθάριοι · ut uler-
que Joannes ΣπαΟαροκανδιδάτοι fuerint. Vide Gloss.
ined. Graecit.
(28) "Αθανάσιος. Alius forte ab Aihanasio comito
sacrarum largitionum, qui cum in Focam conspi-
rasset, capite caesus est anno vn ejusdem Focae, iit
narrat Theophanes.
(29) "ΕΛπίδιος. Idem Theophan. : Έλπιδίου δέ τάς
χειρας κα\ τούς πόδας κόψας τω πυρ\ παρέδωκεν.
VARliE LECTIOISES.
·· πραιτώριον Ρ. μεταξύ, τάξιν Ρ. ό σουβ. Ρ. ·· Πατρίκιος Ρ. ·® Δομνιζόλου Ρ. Τζιτας σπα-
θάριος Ρ. ·· Έλπίδιος Ρ.
975
CHRONICON PASCHALE.
976
tubhlls , ad spectaculum circumductus , ei ad mare
relatus , ibique effossis oculis , in naviculam con-
jectus , concrematus est. Aiiis vero supra memo-
ratis capita sunt amputata, cum deprehensi essent
conspirasse in imperatorem Focam.
Eadem tempestate , ex-imperatrice Constantina
trans urbem in portu Eutropii ad Chalcedonem
capite plexa est , ut et qui supererant illius et
Mauricii liberi sequioris sexus , Anastasia , Theo-
clisla et Cleopatra : eaeque cum Germani Olia ,
Theodosii uxore sublatae : ipseque Germanus una
cum illis sublatus est.
A. C. [01.
606. (A. a. M. C. 61 U.) iv. Ind. ix.
Post cons, Focae Augusti II. 2.
Hoc anno, Cyriacus patriarcha Con-
stantinopoliunus moritur mense Ilyper-
beretaeo , secundum Romanos, Octobri,
die XXIX, feria vii, illiusque funus cura-
tum est XXX ejusdem mensis , feria i ; et
depositum est corpus illius juxta mo-
rem receptum in aede Sanctorum Apo-
stolorum.
607. V. Ind. x. Post consulatum Focae
Augusti 111. 3.
lloc anno, mense Audynaeo, secun-
dum Romanos xxiii Januarii, dictus est
patriarcha Constantinopolitanus Thomas
ex-diacono Magnae ecclesiae, et sacel-
larius patriarcban., ac ordinationibus prae-
positus.
xa\ έπήρθη αύτου τϋ ζ* &χρα, χαΐ είς χραβατταρίαν
έτρίμπευσεν κα\ χατηνέχθη πρ6ς θάλασσαν · χα\ έξ-
ορυχθέντων των όφθαλμών αύτου βληθε\ς είς χάρα-
βον έχαύθη. 01 6Ϊ &λλο( οΐ προθηλούμενοι άτεετμή-
θησαν , ώς εύρεθέντες ·· έπίβουλοι του βασιλέω;
Φωχά.
Κατά ι6ν αύτ6ν χρδνον χα\ Κωνσταντίνα ή
άτΛ βασιλισσών άπετμήΟη πέραν είς τδν μώλον *·
των Εύτροπίου, πλησίον Χαλχηδάνος, χα\ τά ύτεολει-
φθέντα·· αύτής τε χα\ Μαυριχίου θήλεα τέχνα,
Αναστασία , θεοκτίστη χα\ Κλεοπάτρα, χα\ αύτά
άνηρέθη μετά τής θυγατρδς Γερμανού τής γενομένης
γαμέτης Θεοδοσίου, χα\ αύτδς δέ Γερμανδς (30) μετ*
αυτών άνηρέθη.
Β Ίνδ. θ', ff. μετά ύπ. Φωκά Αύγουστου th β\
881 Τούτφ τψ Ιτει (31) τελευτή Κυριαχδς πα-
τριάρχης Κωνσταντινουτϋόλεως μην\ 'Γτεερβερεταίω,
χατά 'Ρωμαίους *Οχτω6ρίψ, χθ', ήμέρ^ f , χαΐ κη-
δεύεται τή τριαχοστή τού αυτού μηνδς, ήμέρ^ πρώ-
τη, χα\ άπετέθη τδ αύτού λείψανον πρδς συνήθειαν
είς τούς Αγίους Αποστόλους.
Ίνδ. ι'. ε'· μετά ύπ. Φωχά Αύγουστου τδ γ'.
Τούτφ τφ £τει μην\ Αύδυναίφ, χατά Τωμαίους
Ίανουαρίψ χγ', γέγονε ττατριάρχης έν Κωνσταν-
τινουπόλει Θωμάς άπύ διακόνων τής Μεγάλης έχ-
^ χλησίας χα\ σαχελλάριος τού πατριάρχου χα\ έπάνω
τών χειροτονιών (32)..
CCCMLV1I Olympias.
608. XI. Ind. XI. Post cons. Focae Au-
gusti lY. 4.
609. VII. Iiid. XII. Post cons. Focae
Augusti V. I. 347.
Hinc licet colligere, quod ex quo ter beatos Con-
stantinus vitam Hniit , usque ad xxii Maii mensis
praesentis indictionis xii, ct vii annum Focae
imperii , absolvuntur anni cclxxii ; incipit vero
annus cclxxiii a xxii Maii indictionis xti. Nam si
Pentecoste incidit in xxii Maii illo anno, absque
ulla controversia dies Resurrectionis fuit iii die
mensis Aprilis , cum in Parasceve , seu die Vene-
ris, .dies primus ejusdem mensis Aprilis conti-
gerit. Adde igitur cxlxxii partem quartam, hoc est
τμζ* ΌΛυμχιάς.
■Ινδ. tof. ς*'. μετά ύπ, Φωχά Αύγούστου τδδΤ.
Ίνδ. ιβ'. ζ. μετά ύπ. Φωχά Αύγούστου τδ ε·.
Εντεύθεν ίστιν έλείν ώς άφ* ούπερ δ τρισμαχά*
ριος Κωνσταντίνος έτελεύτησεν τδν βίον μέχρι τήί
χβ' τού Μαίου μηνδς.τής ένεστώσης ιβ' έπινεμήσεω;
και τού ζ' έτους τής Φωχά βασιλείας πληροΰνται χρό-
νοι σοβ', άρχεται δέ·· τδ σογ* άπδ χβ' τού Μαΐου
μηνδς, ίνδικτιώνος ιβ'. Εί γάρ ή Πεντηκοστή χατά
D τήν κβ' γέγονε τού Μαΐου μηνδς έν έχείνφ τφ χρόνψ,
άναντΐ|^βήτως ή Αναστάσιμος τή τρίτη γέγονε τοΰ
'Απριλίου μηνδς, ώστε·· τήν πρώτην έχείνου τοΰ
Απριλίου έν παρασκευή είσελθεϊν. ΠρόσΟες ούν τοϊ;
OUCANGH miM.
(W) Καϊ αυτός γε Γερμανός. Germanum έν τή
πρώτη νήσφ στόματι μαχαίρας occisum refert idem
Theophanes.
(51) Τούτφ τφ έτει. Εχ his emendandus idem
Theophanes anno iv Focae, qui mortuo Cyriaco,
Thomam diaconum et sacellarium creatnni esse pa-
triarcham ConstantinopoUlanum hoc anno, mensis
Octobr. XI, tradit.
(32) "ΕΛάνω τών χειροτονιών. Vide Gloss. nicd.
Graeci t. in Σαχελλάριος.
I
i
VARliE LECTIONES.
·· εύρηθέντες P. ·· δέ ora. P, ·· μώλον τδν P. ·· ύποληφθέντα PV. ·^ χγ' Ίανουαρίου Ρ, ·· ^
om. Ρ. ·· ώστε, ώς δτε V, ώς δτι Ρ.
977 CHRONICON PASCILVLE. 97&
οοβ' τό τέταρτον, τουτέστιν ξη', κα\ γίνονται τμ'. Λ^χνπι, Ium prodibunl cccxl. Haec divide a vii,
Ταυτα άνάλυσον άπ6 των C. «εριττεύουσι δ', lum supererunt iv. Quia ergo die Parasceves Apri-
Έπε\ οδν έν Παρασκευή τότε ό Απρίλιος είσηλθεν, lis tunc ingressus e^l , fac (seu numera) Parasce-
ποίησον Παρασκευήν, Σάββατον, Κυριακήν, δευτέ- ven , Sabbatum , Dominicam , et feriam ιι , dein-
ραν (55), κα\ λοιπόν τδ* σογ^ άρχεται είς τρίτην. ceps feria iii ; incipiet annus cclxxiii. Repewtur
Εύρίσχεται &ρα δ Απρίλιος έπ\ τής Ινεστώσης (54) ergo Aprilis * praesente indictione, sive cyclo sola-
ήλιαχής tf' ίνδιχτιώνος, σεληνιακής δέ ιθ', είσιών · έν ri χιι , lunari vero xix, feria iii hebdomadis ind-
τρίτη τής · έβδομάδος ήμέρ^ι, οπερ χα\ έστιν. Πλήν pere, quod et ita est. Quineliam Paschalium et
Αλλά χα\ τψ Πασχαλ^φ χα\ το?ς ύπαταρίοις έντυχών Fastos consulares revolvens, animadverti huncce
ηϋρον τήν ψηφοφορίαν^ ταύτην συν^δουσαν. ΕίσΙν nostrum calculum cum iis consentire. Sunt igi*
ουν άπδ μέν τής τελευτής Κωνσταντίνου έως νυν χρό· tur a morte quidem Constantini usque hodie an.
voi σοβ', άπό δέ είκοσαετηρίδος· αύτου σπα' πλή- cclxxii, a χχ autem imperii illius anno, seu a
ρεις. vicennalibus , cclxxxi anni completi.
Έγένετο δέ χαΐ* τό Πάσχα πρό των σοβ' ένιαυτών Celebratum est autem Pascha ante annos cclxxii,
έν Ινδικτιώνι σελήνης» ιγ» (35), Όλυμπιάώς σοΟ' Ετει indictione χ, luna χιιι, Olympiadis cclxxix, anne
δευτέρψ, Απριλίου τρίτη. ® » » die ιιι Aprilis.
•Ύπατοι δέ άπό Φηλιχιανου χα\ Τατιανοΰ είσ\ν σοβ' Consules vero a Feliciano et Tatiano sunt cclxxii,
Ιως 882 τοΟ Πάσχα (56; τής ιΟ' ήλιαχής Ινδιχτιώ- «sque ad Pascha cycli solaris xix praesentis indi-
νος τής νΰν ένισταμένης. ctionis.
Τοότψ τψ Ετει έπληρώθη ό σύνθετος χίων ό άνοι- Hoc anno, columna ex variis lapidibus conflata ,
χοδομηθε\ς ΰπδ Φωκά του βασιλέως μετά χα\ τής ^ Foca imperatore absoluU est, una cum cisterna,
χιστέρνης κατά τό 'Ανατολικόν μέρος τής Εκκλησίας versus orientalem partem ecclesiae Sanctorum xl ,
των άγίων μ' (57) πλησίον του χαλκού Τετραπύ- juxta aereum Tetrapylum.
λοϋ (58).
Τούτφ τφ Ετει (59) άττοστατούσιν 'Αφρική κα\ Hoc anno, Africa et Alexandria defleiunt : ei
'Αλεξάνδρεια* χα\ σφάζεται άπό Εναντίων (40) δ papa Alexandrinorum ab adversariis [occiditur,
πάπας Άλεξανδρείας *. Παύεται δέ κα\ Ίσάκιος (41) Abdicatur vero Isacius Hierosolymorum pontifex,
άπό Ιεροσολύμων, κα\ γίνεται άντ* αύτού Ζαχαρίας ct in ejus locum sufficitur Zacbarias ex>presbytero
άπό πρεσβυτέρων χαΐ σκευοφυλάκων τής 'Εκκλησίας ct ex-scenophylace Ecclesiae Gonstantlnopolitanae :
Κωνσταντινουπόλεως, κα\ Έδεσα * (42) ύπό Πέρσας ^ ct iEdessa in Persarum potestatem venit,
γίνεται.
A. G. [01. Iph.1
*Ινδ. ιγ*. η', μετά ύπ, Φωκά Αύγούστου τό 610. (Α. a Μ. G. 6118.) νιιι. Ind. χιιι.
Post cons. Focae Augusti VI. 2.
DDGANGll NOTiE.
(55) Asvripar. Nam apud Graecos prima bebdo- ήλιαχής reponendum censebat σεληνιακής,
madis feria est Dominica, contra quam apud Lati- (57) Τώνάτίων μ\ ConstantinopoL Chriii. lib.iv,
nos, quibus Dominica est septima. sect. «*>, n. 85.
(W) ΈπΙ τής ένεστώσης, etc. Legendum vide- (58) ΠΛησΙοτ τού χοΛκον ΤετροΛύΛον, Ibid.
tur, ι8'4νδικτιώνος ήλιαχής (subintelligitur περιόδου) lib. ii, sect. 16, n. 88.
γ', σεληνιακής δέ tO'. Nam hoc anno dcx, cyclus lunae (59) Τούτφ τφ §τει. De hac Africae et Alexandri»
erat XIX, solis ,iii, tametsi constet auctorem vocem defectione, et interfecto Alexandrino patriarcha.
Indictionis pro cyclo solis vel lunae interdum usur- H silent Theophanes, Cedrenus et auctor Ghrouici
pare. ^ Orientalis. Is est porro patriarcha Theodorus, quem
(55) 'Er Ιγδικτιώη σεΛήνης ιγ\ Addendum ί. idem Theophanes annos ii pontificatum tenuisse
Icgendumque σελήνης ις* quomodo edidimus. Nam innuit, cuique successorem iribuit Joannem statiib
hoc anno Ghristi vulgari cccxxxvii, luna xiv, erat sub annum Focie vii.
ipsis Kal. April. (40) Kal σφάζεται άπό έταντίων. An ab haereti-
(56) *E(i>c του Πάσχα, A Paschate anni Ghristi cis, quomodo ii Αντίπαλοι dicuntur in epitaphio Ni*·
CCCXXXVII, quo e vivis excessit Consta iitiniis M , ad colai Patr. Alexandrini, iii AnthoL, cap. 1.
Pascha anni dcix, quod incidit in diem xxx Martii. (41) Παύεται δέ καί ^Ισαάκιος, Cui annos vili
intersunt Τπατοι, seii potius 'Τπατείαι, cclxxii quo pontificatus tribuunt Nicephorus ConstantinopoL in
quidem anno, quaque indictione xii, currebat cyclus Chroiiolog. et Theophanes : Zachariae \cro succes-
solaris xii, juxta auctorem Chronici, prout supra sori, πρό τής αίχμαλώσεως, annos 22.
ponitur. Ita enim recte praefert hoc loco codex Va- (42) Άεδέσα. Edessa, quam ΑΓδεσσα supra appel-
ticanus ιβ' pro ιθ' quomodo ediderat Raderus : (piod lavit, alii Έδεσσαν. Hanc paulo ante occuparat Nar-
mendum subodorati erant viri doctissimi Holste- ses patricius, tum in Focam rebellis, ac deinde di-
nio8 et Ani. Alienus. Hautinus vero pro τής lO' miserat, ut est apud Theophanem.
VAHIiE LECTIONES.
• τό om. P. * είς σιώ.ν V. * τής. τή Ρ. * ψηφηφορίαν Ρ. * κ' έτηρίδος Ρ. · κα\ om. Ρ. » σελήναις λ
\ 'Αλεξανδρέων Ρ. · ΑΓδεσα Υ, Άέδεσα Ρ.
979 CHRONICON
Hoc anno , mense Dyslro , secundum Romanos i
Martio XX. feria vi, moriiur Thomas palriarclia
Ccnslanlinopolilanus , el xxii ejusdem mensis,
feHa 1 , terrae uiandalur. El viii Artemisii , secun-
dum Romanos Aprilis , ejusdem indici, xiu, ma-
gno Sabbato , Constantinopolcos patriarcha creatus
csl Sergius , Magnae ecclesiae Constanlinopoli-
tanae diaconus, et piochioruiu praefectus, custos
portus.
Sub exitum mensis Sepienibris, indici, xiv re-
nuntiatum est Anastasium patriarcham Antio-
chenum, ex-scholustico a militibus fuisse inter-
emptum.
Hoc anno, mense llyperberelaeo, secundum Ro-
manos Octobri III , indictionis xiv , feria vii ,
apparuere naves plurimae versus castellum rotun- *
dum, in quibus erat el Heraclius, Heraclii Glius.
Tum Focas a secessu Hebdomi eodem ipso die sub
vesperam equo venit in urbis palatium : ac pro-
xime se(|uenti , qui in Dominicam incidit, navi-
giis ad urbem appellentibus , Bonosus , qui in ma-
gna Antiochia Focae jussu , ac impulsu damnandae
memoriae Theophanis, atrocia facinora perpetra-
rat , cuin tum esset Gonstantiuopoli , immisso in
P.lSCllALE. 980
Τούτω τω ετει, μην\ Δύστρ({>, χατά *Ρωμα£οος
Μαρτίφ κ', ήμέρα ς*' (43), τελευτά θωμάς πατριάρ-
χης Κωντταντινουπόλεως, καΐ κηδεύεται τϊ( κ^' του
αύτου μηνδς, ή μέρα α', καΐ τή η' του Αρτεμισίου *·
μηνδς, κατα 'Ρωμαίους Απριλίου, τής αύτής ιγ' Ιν-
δικτιώνος τφ μεγάλφ Σαββάτψ γέγονε πατριάρχης
Κωνσταντινουπό).εως Σέργιος διάκονος της Μεγάλης
έκκλησίας Κωνσταντινουπόλεως καιπτωχοτρόφος (44),
φρους λιμένος (45).
Κα\ κατά τδ πέρας (46) του Σετυτεμβρίου μηνδς
της ιδ' Ινδικτιώνος “ άπηγγέλη ώς 'Αναστάσιος (47)
πατριάρχης γενόμενος Αντιόχειας ό άπδ σχολαστικών
άνηρέθη ύπδ στρατιωτών.
Τούτω τψ έτει μηνί Τπερβερεταίφ, κατά 'Ρω-
μαίους Όκτωβρίψ“ γ*, Ινδικτιώνος ιδ', ήμέρ^
Αναφαίνονται πλοΓα Ικανά (48) κατά τδ στρογγυλοΰν
χαστέλλιν (49) , έν οΓς ήν κα\ 'Ηράκλειος ό υΛς
'Ηρακλείου. Κα\ τότε εΙσέρχεται Φωκάς κατ* αυτήν
τήν ή μέραν άπδ του προκέσσου του 'Εβδόμου περ\
έσπέραν, κα\ έρχεται καβαλλάρις είς τδ παλάτιν
τής πόλεως. Κα\ τή έξης ήμέρφ, τουτέστιν τή Κυ-
ριακή, πλησιασάντων των πλοίων τή πόλει, Βόνω-
σος (50), δστις τά πάνδεινα έν Άντιοχείφ τή^· με-
γάλη κατ’ έπιτ ροπήν Φωκά διεπράξατο, είσηγήσει
DUCANGI1 NOTiE.
(43) Ήμέρφ. Quippe Paschalis dies hoc anno
exstitit XIX Aprilis. Projude hic recte quadrant fe-
riae, praeterquam in magno Sabbato, qqod ia edit.
Haderiana ponitur viiiDroxviii Aprilis, et vi Oclobr. C
die lunae, qui fuit v, atque ita emendavimus : haec
enim per se patent. Sic in numeris saepe peccant
Antiquarii. Sed et pro τή η' του Αρτεμισίου, elc.,
leg. Ξανθικου, cui respondet Aprilis.
(44) Ka\ Πτωχοτρύ^ος. Alius, ni fallor, a Sergio,
quem diaconum duntaxat indigi tant scriptores.
(45) Φρονζ Λιμένος. Haic sic distinguit Raderus :
Ptocholdochiorum praefectus, custosque portus et trans
urbem, Septembri mense Ind. xiv, renuntiavit, elc.
Nescio an bene.
(46) Kal κατά rd πέρας. Haec verba sic vertit
Raderus, et trans urbem, ut referantur ad vocem
λιμένος. Sed cum κα\ subsequatur, videtur boc loco
κα\ κατά τδ πέρας referri debere ad του Σεπτεμ-
βρίου, id est sub exitum Septembris, quo mense
currebat indictio xiv, ut hic habetur.
(47) 'Αναστάσιος. Anastasium patriarcham sub-
latum e vivis a militibus ait scriptor Chronici. At
Theophanes boc anno auctor est Hebraeos Antiqche- j>
nos, excitata seditione. Anastasium magnum Antio-
chiae patriarcham, virilibus ejus in os iiiimis^.is, per
medias urbis plateas raptatum, muitosque ex civi-
bus interfecisse ac igne consumpsisse. Yidendiis
praeterea Zonaras.
(48) . ΠΛοΊα Ικανά. Theophanes ex Georgio Pi-
side : Πλοία χαστελλωμένα Ιχοντα έντοίς καταρτίοις
κιβώτια, κα\ εΙκόνας τής Θεομήτορος. Scriptor vero
Chronici ab Adamo ad Leonem Sapientem, etGeor-
gius monachus in Chron. ins. imaginem Christi non
manu factam secum habuisse lleracliiim narrant :
Έπιφερόμενος κα\ τήν Αχειροποίητον εΙκόνα του
^υρίου. Vide Theophanem, ρ. 254.
(49) ΣτρογγυΛοντ καστέΛΛην. \nConstanlinopoL
Christ. lib. ι, secl. 46, η. 2, de Castello rotundo
pluribus disseruimus, illuduue Κυκλόβιον el Έπτα-
πυργιον appellatum fuisse docuimus, a vii turribus
quinus etiamiium constat, unde Tureis έπτά κουλ-
λάδες, quod idem sonat, dicitur. Ad singulas vero
istas turres exstant hodleque Gr«c« inscriptiones,
ex quibus harum vel conditores, vel certe instaura-
tores qui fuerint docemur. Has exscripsit Georgius
Whelerus Anglus, cx cujus Itinerario Anglice
scripto, hoc loco has licet mendosas inseremus,
quandoquidem nobis haud innotuerant cum Constan-
linopolim nostram edidimus. Ad i igitur haevisitur:
nrproc ΘΕΟΦΙΛΟΥ EN XPICTO AYTOKPATOPOC.
Ad II : HYPrOC ΘΕΟΦΙΛΟΥ ΚΑΙ ΜΙΧΑΗΛ HICTON
ΕΝ XQ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ. Ad iii : ITACI PQMAIOIC
MEFAC AECnOTHC ΕΓΕΙΡΕ PDMANOCNEON ΠΑΜ-
MEFICTON ΤΟΝΔΕ ΠΥΡΓΟΝ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ. Ad π:
IQ. ΕΝ ΧΩ aYTOKPATOPOC ΠΑΛΑϊΟΛϋΓϋΥ. Ad
V : nYYPOC BACIAEIOY ΚΑΙ ΚΩΝΟΤΑΝΤΙΝΟΥ
ΠΙΟΤΩΝ ΕΝ ΧΩ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΩΝ’ EYCEBEIC
BACIAEIC (leg. Εύσεβών Βασιλέων) ΡΩΜΑΙΩΝ.
Ad VI : ANEKAINICHH ΕΠΙ ΜΑΝΟΥΗΛ ΤϋΥ
ΦΙΛΟΧΤ BACIAEOC ΡΩΜΑΙΩΝ ΥΙΟΥ ΙΊωάννου]
ΕΝΜ ΚΑΙ AYTOKPAT(»POC ΡΩΜΑΙΩΝ ΤΟΥ ΚΟΜ-
ΝΗΝΟΥ ΕΝ ΕΤΕΙ * ΦΚΟΜΒ. Aliam denique inscri-
ptionem ad turrim qua Saraio seu palatio Turcico
adjacet, hic etiam describam : ON THC BAAACCHC
OPAYCMOC ΜΑΚΡΩ ΧΡΟΝΩ ΚΛΥΔΩΝ1 ΠΟΛΑΩ
KAI ΟΦΟΔΡΩ ΡΗΓΝΥΜΕΝΗ ΕΚΠΕΟΕΙΝ KA-
ΤΗΝΑΓΚΑΟΕ ΠΥΡΓΟΝ ΕΚ ΒΑΘΡΩΝ BAUA£K)C
ΗΓΕΙΡΕ EYCEBHC ANAS.
(50) Βόνωσος. Bonosus comes Orientis el CoUo
magister militum, quem Coponam vocat C^renus,
adversus rebelles Hebraeos missi a Foca, illos aut
interfecerunt, aut membris mutilarunt, aui denique
ex urbe exegerunt. Theophaii.
YARLE LECTIONES.
Αρτεμισίου. Ξανθικου Ducangius. “ Ινδικτιώνος lo* Απήγγελε Ρ.
Υ g porrectore, παλάτιον Ρ. *■ τή om. Ρ.
'Οκτωβρίων Ρ. ** προκένσου
981 CHRONICON PASCHALE. 982
<^Κ0φάνους του τής avaaxi^ou μντμης, τ<5τε ών Α urbis tractum, qui Caesarii aedibus adjacet igne,
έν τή πόλει, μετά τδ βαλΞιν αύτ6ν πΟρ πλησίον των dorecit, fiigamque arripuit. Ac veniens cnm navi-
Καισαρίου (51) κα\ άστοχήσαι Ιφυγεν, κα\ έλθών cula in portum Juliani, ad locum qni Mauri di-
μετά καράβου είς τδν Ίουλισνοΰ λιμένα (52) κατά cilur, redactus ad angustias, seipsum praecipitem
τά λεγόμενα Μαύρου (5δ), στενωΟεΙς ε^^^ιψεν έαυ*Λν dedit in mare , acceptoque ab quodam excubitore
είς την θάλασσαν, κα\ λαβών μετά σπαθιού πληγήν vulnere ictus gladii in mari, ut erat, mortem op-
άπ^ έν5ς έζκουβίτωρος, ώς ήν είς θάλασσαν, άπέθα- petiit : cujus ejectum cadaver raptum traclumque
νεν* κα\ έκβληθέντος τού σκηνώματος αυτού έσύρη est ad Bovem, ubi exustum est.
xa\ άπηνέχθη είς τ5ν Βούν κα\ έκαύθη.
39ι3 ^ αυτού μην5ς, θιαφαούσης j)j^, γ| ejusdem mensis , feria ιι illucescente ,
ήμέρας β', Φώτις *· (5i) ό κουράτωρ των Πλακι- ' pbotius curator domus Placidiae , et Probus patri-
βίας (55) κα\ Πρύβος ό πατρίκιος έπήραν Φωκάν &χ ^ius raptum Focain ex Archangeli palatio , omni-
τού Αρχαγγέλου τού παλατίου όλύγυμνον, κα\ άπ- ),ns nudatum vestibus , deduxerunt per portum ,
ήγαγον διά τού λι μένος ως έπ\ τδν οίκον των Σο- versus xdem Sophi® , ac in navem conjectum ,
φίας κα\ βαλδντες αύτδν είς κάραβον έδειξαν τοΤς ^ ostenderunt classi : deinde ad Heraclium adduxe-
πλοίοις. Και τδτε άποφέρουσιν αύτδν πρδς Έρά- raiil. Cujus Foc® pr®cisa ab humero dextra , et
χλειον, καΐ έπαρΟείσης άπδ τού ώμου τής δεξιάς amputato capite , ipsius quidem manus ensis in-
αύτού χαλτής κεφαλής, ή μέν χε\ρ αυτού περιεπάρη fixa cuspidi , a foro per mediam urbis plateam
σπαθίφ, χα\ ούτω περιήχθη τήν Μέσην είσαγομένη traducta : caput autem conto seu hasl® iinposiluti^
άπδ τού φόρου.Ή δλκεφα)*ή αύτού έβλήθη είς κον- pariter circumductum est: corporis vero truncus
τάριν, καλ ούτω κα\ αυτή περιήχθη * τδ δέ ά>Λο αύ- per ventrem raptatus , versus Cbalcen hippodromi
τού σώμα έπ\ κοιλίαν συρδμενον ήνέχθη ώς έπ\ τήν est delatus. Pone quem tractus est Leo Syrus ex-
Χαλκήν τού Ιππικού, βπιθεν·· δέ αύτού τού σκηνώ- saccllario, qui cum adhuc spiraret, juxta eamdem
ματος έσύρη κα\ Λεύντις·* ό Σύρος ό άτΛ σακελλα- Chalcen ligno in eum a nescio quo impacto, sta-
pfo»v, και έτι έμπνέοντος·· αυτού δέδωκεν αΟτψ τις·· tim interiit: illius vero caput in sublime est ela-
μετά ξύλου κατά τήν Χαλκήν τού 'Ιππικού, κα\ τδτε lura, atque ita delata ad Bovem ipsius et Foc® Cl-
άπέθανεν, κα\ έπήρθη ή κεφαλή αύτού, κα\ ούτως davera igne consumpta sunt. Similiter Cliam coin-
άπενεχθέντων των σκηνωμάτων αύτού κα\ Φωκά είς bustus est ad Bovem et Mapparius el apparitor
τδν Βούν, καλ αύτά κατεκαύθη. Όμοιως δέ έκαύθη pr®fecti urbi , cognomento a D®monariis.
είς τδν ·^ Βούν καΐ ό μαππάρις καΐ δ ταξεώτης τβυ έπάρχου τής πόλεως (56), ό έπιλεγόμενος άπδ Δαι<-
μονιαρίων.
Κα\ περ\ ώραν ένάτην·· αΟτής τής δευτερας ήμέ- C porro ιχ ejusdem feri® ιι, coronatus esi
ρας έστέφθη Ηράκλειος βασιλεύς έν τή άγιωτάτη Ueraclius in imperatorem a Sergio sanctissim® Ma-
Μεγάλη έκκλησίφύπδ Σεργίου πατριάρ/ου Κωνσταν-^ gn» ecclesi® Conslanlinopolilan® patriarcha. Die
τινουπδλεως. Κα\ έπ\ τήν έξής ήμέραν τρίτην ·® Ιπ- vero abhinc tertio, dum circenses celebrarentur,
ποδρομίας άγομένης είσήχθη ή κεφαλή Λεοντίου τού illatum est liContii Syri caput, el in hippodromo
Σύρου, κα\ έκαύθη είς τδ Ίππικδν μετά κα\ τής εΐ- crematum : unaque cum illo Foc® imago igne con-
χδνος Φωκά (57), ήντινα εισήγον έν τή ζωή αύτού εΙς sumpta, quam, dum superstes esset, hominum va-
τδ Ίππικδν μετά κεραψίας άσπροφορούντες οΐ μά- nlssimi, vestibus induti candidis, cum accensis ce-
ταιοι των άνθρώπων. Έκαύθη δέ κατ’ αύτόν κα\ τδ reis, in circum intulerant. Combustum csl pariter
Βένετον βάνδον (58). eodem tempore vexillum Venetum.
DCCANGII NOJ.E.
(51) Γών ΚαίσαρΙον. In ConslantinopoL Chrisi. et Nicephorus in Brev. ^ .
lib. II, secl. 16, n. 17. (57) fCal τής ΒΪκότος Φωκά. Vide Theophanem
(52) Είς T0r ΊονΛίανον Λιμέτα, Ibid., lib. i, p ctCeorgium monachum. Nicephorus Constantinopol.
sect. 19, 11. 1·* de Crispo : Έπε\ άπηχθάνετο Φωκά, ώς δή παρ-
(55) Γά Λεγάμενα Μαύρου. Ibid., lib. ιι, sect. υβρισμένος ύπ’ έκείνου τυγχάνων, τής οίκειαςείκόνβς
16, η. 75. 2νεκεν, ήν ποτέ οΕ των άντιθέτων χρο>μάτων δημδ-
(51) Φώτιος. Ita Nicephorus in Brev. quem Φω- ται τή τού Φωκά συμπαρέγραψαν είκδνι, αύτδν μετ·
τεινδν vocant Glvcas, auctor Chronici ms. ab Ada- ήρχενο.
mo ad Leonem Sapientem, et Georgius monachus, (58) Kal rb Βένετον βάνάον. Faverant nempe
cujus uxori stuprum Focas intulerat. Veneti Foc®, contra quam Prasini, qui eo anno quo
(55) Τών πΧακιδίας. ConslantinopoL Chrisi. lib. imperio el vita excidit, cum in circensibus ludia
11, aect. 6, n. 1. multis contumeliis proscidissent Focam, ab eo gra-
(56) Tov έΛάρχου τής αάΛεως. Constantis, ut viter multati fuerant, aliis capite et suspendio, aliif
est apud Theophanem anno vii Foc®. cui successit in mare demersis, caeleris denique a publicis mn-*
Leontius, de quo auctor Chronici anno v lleraclii, ncribus amotis.
varia: LECTIONES.
‘•Καισαρείου V. ” άποστήσαι P. Φώτιος P. τον Σ. PV. *·δπισΟεν Ρ. ** Λέο^ντις Ρ, ** ·
κοζ Ρ· ** ''ή<? Ι'· om. Ρ. ·" έννάτην Ρ. *· τρίτη V.
983 CHRONICON
neraciius,
A· C· [01. Iph.]
6H. (A. a M. C. eH9.) Ind. xiv. Imperii
Ilcraclii Augusli {annus i). 3.
AI) ipso^Mi Octobris mensis die praesentis indi-
olioiiLs, usiiue ad xiv Januarii mensis, ejusdem in-
dictionis. scriptum est in actis publicis. Imperante
HeracliOf cl a xiv ejusdem indictionis ipsius mensis,
scriptum est in reliquum anni, usque ad Decembrem
^ilicet expletum xv indictionis, sic. Et consulatu
ejusdem piissimi domini nostri. Licet enim in sella
curili BfOn processerit, illud tamen tempus ejus con-
sulatui ascribi debere aequunT^isum est.
Eodem anno, mense Xantbico, juxta Romanos
Aprilis XX, feria iii, hora vii, ingens adeo terrae
motus exstitit, ut ante Pentecosten die xxii, populus
coctus fuerit supplicationes in campo peragere, et
Trisaginm psallere vii vero Julii mensis, ejusdem xiv
indictionis, feria rv, hora viii, nata est Epiphania
filia Heraclii et Eudociae in successu Hieriae.
CCCXLVIII Olympias.
A. C. [01. Iph.j
PASCHALE. 98i
'Ηράκλειος.
” Ίνδ. c5». α'. βασιλείας Ηρακλείου (59) Αύγου-
στου.
Άπύ ζ' χα\ αύτης (60) του 'Οκτωβρίου μηνύς τf^ς
παρούσης ιδ'·· Ινδικτιώνος μέχρι τρισκαιδεκάτης
του Ίανουαρίου μηνδς της αύτης Ινδικτιώνος έγράφη
έν τοις συμβολαίοις, βασιλείας 'Ηρακλείου. Κα\ άπύ
ιδ' κα\ αύτης του αύτοΰ μηνδς έγράφη είς τδν έξης
χρόνον, τδν μέχρι δηλονότι Δεκεμβρίου τιληρσυμένου
της te' έπινεμήσεως, ούτως· Καί νΛατεΙαςτου ab·
τον εύσεβεστάτον ήμών δεσπότου, ΕΙ γάρ κα\ μή
τιροηλΟεν έπ\ δίφρου, ά)Χ ούν έχρίθη XoyioOfJvai
αύτφ είς ύπατείαν.
Τούτφ τψ έτει μην\ Ξανθικφ, κατά Τωμαίους
'Απριλίου κ', ήμέρ^ Υ, ώραν Γ, γεγονε σεισμύς μί-
γας, ώς έξ άνάγκηςπρδ 384 Πεντηκοστής τή κβ^
του αύτου μηνδς, ήμέρα ε', λιτήν γενέσθαι είς τ^v
Κάμπον καΙ ψαλθήναι τδ Τρισάγιον. Κα\ τή Ρ τεΰ
Ιουλίου μηνδς τής αύτης ιδ' Ινδικτιώνος, ήμέρα δ',
ώραν·* η', έτέχθη Έπιφανία*· (61) ή θυγάτηρ 'Ηρα-
κλείου κα\ Εύδοκίας έν προκέσσφ τής Ίερείας (64).
T/itf 'Ολυμπίάς. %
614. (Α. a Μ. €. 6140.) ιι. Ind. χν. Post
aons. Heraclii Augusti. 4.
Hoc anno, mense Artemisio, secundum Romanos,
Mali III, feria iv, natus est in secessu Sophianarum
lleraclius Novus Constantinus, Heraclii et Eudociae
filius.
Et XIII Augusti XV indictionis, feria i, mortua est
in secessu Blachernarum Eudocia Augusta, Fabia
Ίνδ. ιε'. β'. μετά ύπ. 'Ηρακλείου Αύγουστου.
Τούτψ τφ Ετει μην\ Άρτεμισίψ, κατά 'Ρωμαίους
Matoo γ', ήμέρ^ι δ', έτέχθη είς τδ προκέσσον Σοφια-
νών (65) 'Ηράκλειος Νέος Κωνσταντίνος, υΐδς 'Ηρα-
κλείου κα\ Εύδοκίας.
Κα\ τή ιγ* του Αύγουστου (64) μηνδς τής αύτής
ιε' Ινδικτιώνος, ήμέρ^ι πρώτη, έτελεύτησεν (65) αίς
DUGANGH NOTiE.
(59) Ηρακλείου, Holstein. addit μόνου.
(60) Άπύ C χαϊ αύτης, etc. Hoc loco quaerunt
viri eruditissimi in i exegesi praeliminari ad t. III
Martii, n. 44, quomodo primis Heraclii annis fa-
ctum sit, ut jussum ac praeceptum fuerit, ut ab die
xiii Januarii, usaue in anni finem, xv indictio et
consulatus Ueraclii scriberetur : ac initium quidem
inflictionum a Septembri ad aliud tempus transla -
tum fuerit, non tamen earum cychis anno uno ac-
celeratus, quia nempe ii Heraclii annus non fuit
signatus indictione i, quod cycli v numerus antici-
Jiate expletus postulasset : sed ita scriptum fuit :
ndict. XV Heraclii ii, post consulatum Heraclii
Auy, et sic consequenter anno iii, etc. Sed non
plane video cur mutata ab Hcraclio dicantur in-
dictionum initia : baec enim, ni fallor, recte cohae-
rent, si paulo attentius expendantur. Heractius quippe
in imperatorem coronatus est vii Octobris die, fe-
ria 11, indict. xiv, anno Christi vulgari nex, n quo
initium ducit primus Heraclii annus. Ab hoc ipso
die quo imperium auspicatus est Heradius usque
ad xiv diem Januarii ejusdem indictionis (xiv),
scriptura est in Actis publicis, imperante Heraclio,
vel anno i imperii Heraclii. Et a xiv ejusdem men-
sis (Januarii ejusdem indictionis xiv), scriptum est
in reliquum tempus usque ad expletum Decembrem
indictionis xv, Et consulatu, elc. Neque enim, ait
scriptor, quod voluntviri eruditissimi, et post illos Y.
C. in Dissertatione Hypatica, p. 558, scriptum fuisse,
XV indictione, et consulatu, etc., cum indictio illa
.XV mensem Decembrem spectet. Sed an bic annus
Dcxi revera fuerit primus annus consulatus Hera-
clii, jure controverti potest, licet Fasti Vossiani ad
hunc annum illum referant, cum apud scriptorem
Chronici postconsulatus Heraclii ab anno ncxiidun-
taxat prodeant, ut exerte indicatur ad annum lu
ejusdem Heraclii, et omnino firmatur ex inscriptione
allata ad annum ix, adeo ut hoc anno ncxii, tum
, primum consulem processisse existimandum sit,
anno elapso a xiv Januarii usque ad mensem De-
cembrem illius consulatui ascripto, licet nondum
consul processisset. De annis porro Heraclii consu-
lendus Petavius, lib. xi De dociritM teinp., cap;49.
(6i) Έτέχθη 'ΕΛίφανεία, De liberis Heraclii, et
eorum dic natali egimus iii Familiis ByzantinU.
(64) 'Er προχέσσφ της Ίερείας. ConstantinopoL
Christ. lib. iv, scct. 15, n. 4.
(65) ΕΙς πρόχεσσον Σοφιατώτ. Ibid., sect. 14,
n. I.
(64) KaX τη if του Αύγούστον. Theophanes,
ιδ'.
(65) ' Ετελεύτησεν. Νόσφ έπιληφίας ληφθβίσα,
imiuit Nicephorus in Brev.
VARliE LECTIONES.
Ηράκλειος supra scribit P. ·· ιδ' om. P. ·* ώρα P sola. *· '
'Επιφάνεια PV etiam Infra·
CHRONICON
>χέσ9ον Βλβχερνών Εύδοκ(α ή Αυγουστα ή
ιβία (66). Κα\ ένεχθέντος του λεςψάνου αύτής
:ν τψ παλατίφ τής πόλεως, έπ\ τήν·* έξής
ίΟη» χα\ έτάφη είς τους 'Αποστόλους.
τή δ' του 'Τπερβερεταίου μηνδς, χατά *Ρω·
; Όχτωβρίου μηνδς, ίνδιχτιώνος α' (67), ήμέ-
έστέφθη τδ παιβίον Έπιφανία ή και Εύδοχία
IV Αγιον Στέφανον (68) είς τδ παλάτιν *·. Κα\
)ε7αα είς δίφρον» παραχολουθούντων Φιλαρέτου
»υλαρίου χα\ χαρτουλαρίου χα\ Συνέτου χα-
ίου, άπήλθε πρδς συνήθειαν είς τήν Μεγάλη ν
ιίαν.
αύτψ έτει μην\ Άπελλαίφ» κατά Τωμαίους
βρίφ ε', ήμέρφ γ', γέγονε^χληρικδς Πρίσχος (69)
;ς των έξχουβιτώρων (70),χα\ άντ’ αύτοΰ (71)
χόμης έξχουβιτώρων Νικήτας δ πατρί-
«). ^
ρω τψ Ιτει·* έτέθη έπάνω του συνθέτου χίονος
ετ’ Άνατολάς τής έχχλησίας των 'Αγίων μ' δ
σταυρδς» δντος έπάρχου πόλεως Θεοδώρου του
ταρίων τής βασιλικής (73).
. α'. γ'. μετά ύπ. Ηρακλείου Αύγουστου τδ β'.
ρω τψ Ιτει (7δ) μην\ Αύδυναίψ, κατά ’Ρω-
; Ίανουαρίψ” χβ', ήμέρφ δευτέρφ (75), έστέ-
> παιδίον 'Ηράκλειος Νέος Κωνσταντίνος βα-
ύπδ του πατρδς αύτου Ηρακλείου είς τδ πα-
·· καΐ εύθέως άνήλθεν είς τδ Ίπποδρόμιον,
στεφθε\ς προσεχυνήθη ύτρδ των συγκλητικών
ιλευς, χα\ εύφημήθη ύπδ των μερών» χα\ ούτω
► πατρί αύτου έξήλθεν είς τήν Μεγάλη ν έχχλη-
ίασταζόμενος ύπδ Φιλαρέτου.
PASCHALE. 686
dicia, iliiusque funus navigio in'urbis palatium illa-
tum, postridie factis exsequiis» in aede Apostolorum
conditam est.
Et IV Hyperberetaei mensis» secundam Romanos
Octobris mensis, indictionis Ί, feria iv, coronata est
puelLi Epiphania, quae et Eudocia appellata, in aede
Sancti Stepbani in palatio. Et in curru sedens» sti-
pantibus eam Phiiareto cubiculario et chartulario,
et Syneto castrensi, ut fieri solet» venit in Magnam
ecclesiam.
Hoc eodem anno, mense Apellaeo» secundum Ro-
manos Decembri v, feria iii. Priscus comes excubi-
torum clericus est factus, et in locum ejus factus est
comes excubitorum Nicetas patricius.
Hoc anno supra columnam ex variis lapidibus
confectam, ad orientem ecclesiae Sanctorum xl, po-
sita est veneranda crux» cum esset praefectus urbi
Theodorus ex-notariis basilicae.
A. C. [01. Iph.l
613. (A. a M. G. 6121.) iii. Ind. i. Post
cons. Heraclii Augusti II. 1. 348.
Hoc anno» mense Audynaeo» secundum Romanos,
Januarii die xxii» feria ii» coronatus est puer Hera-
dius Novus Constantinus imperator a patre suo in
palatio : moxque ascendit in circum» ibique diade-
mate redimitus, consalutatus est a senatoribus ut
imperator» et faustis acclamationibus a factionibus
exceptus. Atque ita cum patre egressas» ad Magnam
ecclesiam venit» a Phiiareto gestatus.
DUGANGII NOTiE.
Ή 7ia\ ΦαβΙα, Flaviam dictam aitlsidorus
»is in Chronico anno dcxlvi.
Ίνδικτίώνος d. Qua quidem ineunte indi-
post diem iii Octobr. incoepit annus iii He-
qui fuit, ut in Computo a Cl. Dod^ello edito
Angustas scribit, annus a mundo condito
L.
ΕΙς τόν άρον Στέφανον, Corutantinopol,
lib. IV, sect. 6» n. 79.
Γένονε κΛηρικός ΠρΙσκος. Hunc Nicepho-
mstanlinopol. Theophanes, et aliquot alii
m etiam vocant, quem eseteri Crispum. Vide
Auguit. Byzani. in Foca, cujus ille filiam
itiam uxorem duxerat. Cur autem Crispus»
iscus, clericus factus sit, prae caeleris narrat
«iicephorus, qui inde πάππαν, quod idem va-
Heraciio compellatum scribit : quam vocem
ref» perperam reddidit eruditus interpres,
phoro quae de Crispo narrat exscripsit Zona-
quo etiam Cr[spus appellatur.
'0 Κόμης των έζχονβιτόρων. Ita alii : at
us monachus in Chron. ms. ait Focam Do-
am filiam copulasse Πρίσκψ τώ πατρικίψ
τών Μαρίνης. Cbi coma idem valet ac c«-
quomodo indigitabantur qui isti Marinae aedi,
asservabantur thesauri imperatorii, praeerant;
quos quidem curatores λογιστάς vocat lex 3 Cod. de
modo multar. Vide Cotutantinopolim Christ. lib. ii»
sect. 7» n. 2. Priscum autem seu Crispum comitem
excubitorum dixerat Focas anno i imperii : generum
vero V» ut est apud Theophanem. Post necem deinde
Focae, τής Καππαδοκίας στρατηγδν fecit Heraclius,
ut est in eodem Chron. ms.
(71) Αϋτοϋ. Corrige errorem lyp. αδτοΰ.
(72) Νικ'Λτας αατρίκιος. Consule Famil, Aug,
Byzant. in famil. Heraclii, sub fin.
(73) Της βασιΛικης. Comtantinopol. Christ, lib.
|\ II, sect. 9, n. 1.
(74) Τούτφ τφ έτει. Scribit Theophanes Hera-
dium Constantinum coronatum imperatorem a Ser-
gio patriarcha xxv Decembris die, iifdict. i» hoc est
anno ucxii vulgari. Nec abludit. Nicephorus in Bre-
viarfo, ubi lleraclium Constantinum (διώνυμος γάρ
έτύγχανε, inquit ille) sUtim post baptismum a patre
corona donatum, et imperatorem proclamatum scri-
bit, tametsi vox αύτίκα, qua utitur, non obsit quin
anno dein proximo coronatus intelligalur. Potior
enim fides videtur danda scriptori Chronici» ut qui
lleraclio imperante vixerit.
(75) Ήμέρφ δεντέρφ. Hoc enim anno littera Do-
n^inicalis fuit G.
VAUliE LECTIONES.
.γούστη P. ** τήν. τής U, τη P. ** παλάτιον P. ** Posl ετει addit £τη V, unde restitui έτέθη» quod
;τος supplebat Raderus. ** Ίανουαρίου P. ·· παλάτιον P, omisso καί.
987 CHRONICOX
£t ab ipso diexiii Januarii mensis imperatum est, i
uti scriberetur : In nomine, etc., imperii piistimorum
dominorum nostrorum et beneficentissimorum Flavii
HeracUi piissimi anno iii, et post consulatum illius
anno ii, et Flavii HeracUi Novi Constantini a Deo
custoditi fiUi ejus, i aeternorum Augustorum et impe·
fatorum,
A. C. . [01. Iph.)
644. (k. a M. G. 6122.) iv. Ind. ii. Post
cons. Hcraclii Augusti III. 1. 548.
Et a xxii Januarii mensis scribitur, Imperii Hera-
clii Novi Constantini anno ii.
Hoc anno, circa mensem Junium, malum nobis
accidit perpetuo luctu prosequendum. Cum aliis
quippe compluribus OrienUs civitatibus, Jerusalero 1
a Persis capta est, multis clericorum, monachorum,
sanctimonialium et virginum millibus trucidatis. In-
censum etiam Dominicum sepulcrum, et cele-
berrima Dei templa : et ut verbo dicam, pretiosa
omnia destructa. Veneranda crucis ligna, cum sa-
cris vasis innumeris capiuntur a Persis, et Zacharias
patriarcha captivus abducitur. Atque haec omnia
non multa aiini parte, nec toto mense, sed intra
paucos dies contigere.
Et XIV Gorpiaei mensis, secundum Romanos Se-
ptembris mensis indictionis iii, in tertia Exaltatione
vivifiCtO cruci alligata veneranda spongia, et ipsa
coexaltatur in sanctissima Magna ecx^lesia, missa a
Niceta patricio.
Et xxviii H}'perberetxi, secundum Romanos Octo-
bris mensis, feria vii, ea nocte quae praecedit Domi-
nicam, veneranda lancea e sacris locis allata est^
PASCHALE. 9tt
, ka\ απ' αΟτης της χβ' του ΊανουαρΙου μηνδς Ι«*
ετράπη γράφεσΒαι μετά zb, Έν ότόματι, fiactJeUiQ
των Θειοτάτων Ί\μ03Τ 385 ^^^τ^οτώτ καί lujir
στων ευεργετών ΦΛαβΙον "ΗραχΧεΙου τον
βεστάτον ίτονς •f ηάί μετά ύχατηίατ αύτον
έτους JS' καΐ ΦΛαβίον ΉρακΛείου Νέον Κοηητταν·
τίνον του ΘεοφυΛάκτου αύτού νΙοΰ έτους θ', τώτ
αΙωνίων Αϋγούστων χαϊ αύτοχρατόρων,
Ίνβ. β'. δ*, μετά ύπ. Ήραχλείου Αύγουστου χΐ γ.
Και άπδ χβ' του Ίανουαρίου μηνύς γράφεται,
σιλείας Ήραχλείου Νέου Κωνσταντίνου Ιτος”
Τούτφ τω έτει περ\ μήνα 'Ιούνιον θρήνων άπαύ-
στων άςιον ήμΐν συνέβη πάθος. Μετά γάρ ια^λων
της 'Ανατολής πόλεων ήλω κα\ Ιερουσαλήμ (76)
ύπδ Περσών, χα\ σφάζονται πολλα\ χιλιάδες (77) Ιν
αύτή·· κληρικών, μοναχών, μοναστριών παρθένων.
Έμπίπραται τδ Δεσποτιχδν μνήμα χαΐ οΐ περιβόητοι
του θεού ναο\, χα\ άπλώς πάντα τά τίμια χαΟαιρεΙ-
ται. Τά σεβάσμια του σταυρού ξύλα συν τοΓς Ιεροίς
σχεύεσιν άναριθμήτοις ούσιν λαμβάνεται παρά Περ-
σών, χα\ Ζαχαρίας 6 ·· πατριάρχης (78) χα\^ αίχμ-
άλωτος γίνεται. Κα\ ταύτα ούχ έν πολλφ χρόνφ ούΑ
έν δλιρ μην\, άλλ' έν ήμέραις δλίγαις συμβέβηχε.
Κα\ τή ιδ' Γορπιαίου^\ χατά Τωμαίους Σεπτεμ-
βρίου μηνδς, τής τρίτης Ινδιχτιώνος, έν τή τρίτη
ύψώσει (79) άποδεθείς*· (80) τφ ζωοποιώ σταυρωδ
τίμιος σπόγγος^* (81) χα\ αύτδς συνυψούται αυτώέν
τή άγιωτάτη Μεγάλη έχχλησίφ, πεμφθεΥς παρά
Νικήτα πατρικίου.
Κα\ τή κη' του Τπερβερεταίου, χατά Τωμαίους
'Οκτωβρίου μηνδς, ήμέρα (82) C, τή έπ\ Κυριακήν
νυκτ\, ήνέχθη ή τιμία λόγχη (85) άπδ των άγίων
DUGANGII NOTiE.
(76) 'ΉΛω χαϊ ΊερονσαΛήμ. Sarbara duce. Id
in annum v HeracUi conjiciunt Theophanes et Ce-
drenus.
(77) Kal σκάζονται stoXXal χιΛιάδες, etc. Edi-
dit Combeflsius istius cladis Hierosolymitanae Histo-
riam ab incerto auctore descriptam, in qua Persa-
rum crudelitatem in cives multis exagitat.
(78) Kal Ζαχαρίας rcatp. Ita etiam Theophanes
rt Cedrenus. Edidit pariter idem Combeflsius Za-
chariae tum apud Persas captivi Epistolam ad Hie-
rosolymitanos, qua in hac calamitate illos ad con-
stantiam hortatur. At Niceplionis ait Modestum
Hierosolymorum Ecclesiae tum praefuisse, cum
Chosroes Sarbaro duce Orientem pervasit, et salu-
taris crucis vivifica ligna e sacris locis abstulit*
Sed de utroque Patr. consulendus vir eruditissi-
mus Danicl Papebroebins in Serie historica patriar-
charum HierosoL, ii. 56 et 57, 1. 111 Maii, dum pro-
peramus.
(79) 'Ev Tfj τρίτη ύψώσει. Nempe in festo S.
crucis Exaltationis, aut certe intra Octavam festi
ejusdem, illa in Ecclesia exaltabatur, ac populo
adoranda ostendebatur a patriarcha : qua vero
ratione quove ritu prae caeleris docet Andreas
Cretensis, orat. 2 in Exaltat. S. crucis, loco allato
in Append. ad Glossar. mcd. Graecit. in v. *Τψωσις.
Nec scrupulum movere debet quod anno demum
lleraclii xxiv Hierosolymis sacra ligna in urbem ab
eodem Augusto relata sint, cum iis a S. Helena
primum inventis, horum partem ad Gonstanlinum
filium illa detulerit, uti narrant Theophanes anno
XXI ejusdem Constantini, et alii passim : ex quo
festum Exaltationis deinde profluxit. Nam vel ex
hoc saltem loco ante ea relata ab Heraclio illud ob-
tinuisse palam est.
(80) 'Αποδεχθείς. Cod. Vatie, άποδεθείς, atque
sic emendavimus.
(81) '0 τίμιος σπόγγος. De sacra spongia le-
gendi prseterea Willelmus Tyrius Kb. xx, cap. 25 :
•ucas HtsI.cap. 41, paa. 172; Bondelmonlius. in
Descript. Constantinopol^ et t. III Hist. Franc,,
p. 545.
(821 'Hpipg. Hoc anno littera Dominicalis erat F*
(85) Ή τιμία Αόγχη. De sacra lancea Constanti·
nopuli asservata sat multa congessimus in notis ad
Alexiadem Annxain p. 544, 570 et 402.
VARIiC LECTIONES.
Ιτους P. *· αύτφ P. ** ό oni. κα\ fortasse delendum Γορπιαίου μηνδς P αποδεχθεί; 11.
^-σπόγγος V correciiis.
CHRONICON PASCHALE 990
, ένλς των έγγιζ^ντων τώ καταράτω Σαλβά> ^ quam quiJs^n familiaris abominandi Sarbarae, cum
|84) μετά zb ληφ0τ]ναι αύτήν παρ' αύτών, 6s· ab iis fuissel ablata, dedit memorato Nicet» : et
o; αυτήν τψ μνημονευΟέντι Νικήτα. Ka\ εύ- slaliin eo ipso die Dominico in sanctissima Magna
αυτή τ{ Κυριακή έκηρύχΟη έν τή άγιωτάτη ecclesia publicatum ac nuntiatum eam esse allatam ;
(η έχκλησί^ ώς ήνέχθη · καΐ τή τρίτη κα\ τε- ac tertia deinde et quarta feria a viris, quinta au-
^ προσεκυνήθη ύπό άνδρών, πέμττιη δέ κα\ lem et sexta a feminis est adorata.
Γχευή ύπ6 γυναικών.
A. C. fOl. Ipb.J
I. γ'. e' (85). μετά ύπ. Ήραχλείοΰ Αύγουστου 64ο. ν. Ind. ιιι. Post cons. llcraclii Au-
gusti IV. 2.
i άπδ^· χβ' xa\ αύτής του Ίανουαρίου μηνδς Ab ipso χχιι mensis Januarii die, scribitur : /m-
;ται· Tijc βασιΛεΙας "ΗρακΛεΙον Νέου Κων· perii Herodii Novi Constamini anno iii.
drov έτος /.
τψ τφ Ετει έπ\ Σεργίου πατριάρχου Κωνσταν- Doc anno, sub Sergio patriarcha Constantinopo-
εόλεω; άτώ τής α' έβδομάδος τών Νηστειών litano, a prima Jejuniorum hebdomade indictionis
ιώνος δ* ήρξατο ψάλλεσθαι μετά τδ, Κατευθυν^ Β ιν, coepit psalli post illud : Dirigatur^ quando prae-
(86) , έν τφ χαιρφτοΰ είσάγεσθσι τά προηγια- sanctificata dona in altare ex sccvophylacio infe-
δώρα είς τδ θυσιαστήριον άπδ του σκευοφυλα- runlur, postquam dixit pontifex,! juxta donum Christi
αετά τδ είπειν τον Ιερέα, c Κατά τήν δωρεάν ^tii, ι statim incipit populus : c Nunc virtutes coelorum
ριστοΰ σου, > εύθέως άρχεται ό λαδς * c Νυν αΐ nobiscum invisibiliter adorant. Ecce ingreditur Rex
£ΐς τών ούρανών συν ήμ?ν 3ββ Αορ^τως λα· gloriae. Ecce sacriHcium mysticum perfectum solemni
ifftv * Ιδού γάρ είσιτορεύεται δ βασιλεύς τής pompa alTertur, in fide et tremore accedamus, ut
. Ίδου θυσία μυστική τετελειωμένη δορυφορει- participes efOciamur vitae aeternae. Alleluia. v Hoc non
(87) · πίστει καΐ φόβφ προσέλθωμεν, Γνα μέτο- solum in jejuniis praesanctiCca lorum canitur, sed et
ιής αιωνίου γενώμεθα. 'Αλληλούια > Τούτο praeterea diebus, quotiescunque praesanctiQcata
μά*ι/ον έν ταις νηστείαις προηγιασμένων (88) fiunt,
ομένων ** ψάλλεται, άλλά καΐ έν άλλαις ήμέ-
όσάκις άν** προηγιασμένα γίνηται *·.
>τφ τφ έτει γέγονεν άπδ νδμου νδμισμα έξ- Hoc anno, lege lata, nummus argenteus sex scripu-
ιμον (89) άργυρουν. κα\ βασιλικαί βδγαι δι* lorum cusus est, quo nummi genere factae sunt largi-
γεγδνασι κα\ κατά τδ ήμισυ τής άρχαιότητος. C tionqs imperatoriae, ipseque ad semissem veterum
ξαρχος του Περσου, καλούμενος Σαήν (90), έως nummorum. Persarum vero regis exarcbus, Saenvo-
Χαλκηδδνος ήλθεν καΐ έπι τά μέρη Χρυσοπδ- catus, ad ipsaip usque Chalcedonem, et in fines
DUGANGll NOTiE.
) Σάρΰαρα, Σάλβαρα legendum, ut infra sub (87) ΑορυφορεΊται. Ita cod. Vatie. Perperam Ra-
tvi Heraclii : Σάλβαρον interdum vocat Tbeo- derus οωροφορεΤται ediderat.
;s, interdum Σαρβαραζά, ut xvii Heraclii, ubi (88) *Er ταΐς νηστείαις προηγιασμένων* (Jtia-
ύ σά, est nomen dignitatis, de qua egimus in dragesimae diebus (exceptis Sabbatis et Dominicis,
ue Glossario. quibus jejunium solvunt Graeci , et Annuntiatione
) 'Ird, /, ε\ In hunc annum v. Heraclii de- Deipara?, in quibus τελεία προσφορά conficitur) ex
brevis temporum Expositio Melliti ms. quem can. Trullano 52, τά προηγιασμένα conficiuntur
fuisse annum a mundi exordio v.mdcccxlviii. apud Graecos : caeteris vero diebus, etiam έν ταίς
) Κατενθυν&ήτω. y\0e Liturgiampraesanctifi- νηστείαις τών Δεσποτικών έορτών, ή τοΟ Μεγάλου
jm apud Goarum in Eucbolog. p. 191 et 204. Βασιλείου Λειτουργία τελείται, ut est in Typico S.
conficit Allatius in Syntagmate de bac missa, Sabae. Quinam igitur illi alii dies exstiterint, in
, in ejusmodi liturgia nonnulla fuisse addita, quibus bacc praesancti ficata facta scribit auctor Chro*
cta et immutata a recentioribus. Neque enim, nici, nescio an aliquis indicaverit, nisi ad ea προ-
em subdit, post τδ, χατευθυνθήτω, sequuntur ηγιασμένα respexerit, quae ad aliquas statas caeremo-
me baec verba sacerdotis, κατά τήν δωρεάν * nias servabantur, de quibus quaedam attigimus in
?t multa alia interjiciuntur. Secundo, quod Gloss.med. Graecit. in bac voce. Porro post προηγιασ-
tur a populo in eadem liturgia, non est inte- μένων, addit Holstenius είσαγομένων.
, sed post τής βδξης posito 'Αλληλούια, caetera (89) Νόμισμα έξάγραμμον. Vide Gloss. mcd. Grae-
it. Tertio, in eadem liturgia sacerdos assumit cit. in Γράιχμα.
a, et in altare transfert, post decantata supe- (90) Σαην. Ita Tbeopbdnes. Σα7τον vocat Niee-
illa verba a populo, et postquam sacerdos pliorusGonsuntinopolit., ubi colloquium imperatoria
filius prodigus. At in Chronico transfe- et Saiti pluribus describit. Id porro in annum vi
ir sacra, cum populus prxfatam oden de- Heraclii rejicit idem Theophanes,
t.
YARLE LECTIONES.
εάρβαρα \\ τέταρτη P. κα\ άπδ. άπδ P. έτους P. νηστών R. δωροφορεί ai R.
λαιλούϊα V. ·* είσαγομένων om. P. ·■ αν oiii. R, uncis includit P. ·· γίνεται PV-
991 CflRONICON PASCHALE. 9«
Chrysopoleos el Meconii venit, cum in opposita A λεω;·^ Κα\ του Κηχωνίου·· (91) κα\ είς τήν άντι-
civitali regione a populo conspiceretur. Donis vero πέρας έβλέπετο. Κα\ Xa6oiv δώρα παρ1[ τοο βααιλέως
ac muneribus acceptis ab imperatore Heraclio, liac Ηρακλείου δι* έαυτοϋ** (92) έν πλοίοις έγγίσαντος
de causa navigio Chalcedonensi portui appropin- τφ λιμένι Χαλχηδδνος άνεχώρηαεν, έπαγγειλάμενος
quante, recessit : pollicitus, si aliqui cx nostris δτι έάν πεμφθώαιν έξ ήμών έΐς πρεσβείαν πρδς Χοσ-
ad Chosroem legati mitterentur, pacem futuram, ,δρδην®’^ 'τινές, ειρήνη γίνεται, Κα\ δή έπέμφθη-
Missique e nostris legati tres, Olympius scilicet σαν*· (95) έξ ήμών πρεσβευτα\ τρεις, τουτέστιν
pr^f^tus praetorio , Leontius praefectus urbi , et Όλύμπιος (94) Επαρχος πραιτωρίων, χα\ Λεόντιος
Anastasius sanctissimae Magnae ecclesiae Constanti- Επαρχος π<5λεως, χα\ 'Αναστάσιος (95) πρεσβύτερος
nopolitanae presbyter, litteras a principibus nostris τής κατά Κωνσταντινούτυολιν άγιωτάτης Μεγάλης
scriptas ad Deo invisum Gliosroen deferentes, in Εκκλησίας, έπιφερόμενοι κα\ άποκρίσεις γραφείσας
banc ferme sententiam : τ:ων άρχδντων ήμών πρ6ς τδν βεόπτωτον Χοσ-
ρδην, ώντινων ή δύναμίς έστιν αδτη·
€ Qui omnia creavit, et sua potentia continet, t Ό τά πάντα δημιουργήσας κα\ τή Ιδία δυνάμει
Deus, sua bonitate dignum munus humano generi συνέχων θεδς δώρον άξιον τής αύτου άγαΟδτητος τφ
contulit, imperii scilicet providentiam, qiia vitae ^ γένει των άνθρώττων Εφιλοτιμήσατο τής βασιλείας τήν
securitas, etsi in aliquas difGcultates incidere nos πρδνοιαν, δι'ής άταράχως άξιούμεθα ζήν ή δνσχε·
contigerit, medela nobis procuratur. Ad lioc divinum ρείαις τισ\ περιπίπτοντες Γασιν Εξευρίσχομεν. Πρδς
munus, regiam scilicet providentiam, respectantes, τούτο τδ θεικδν άποβλέψαντες, τήν βασιλικήν πρδ-
prae cunctis omnibus immensam vestram clemen· νοιάν φαμεν,και πρδ των άλλων άπάντων τήν ύπέρογ·
tiam deprecamur, uti veniam nobis dignetur imper- xov ύμώνήμερδτητα, δυσωποΰμεν συγγνώμής ήμάς
^ tiri, si praeter prioris rcipublicae status rationem άξιώσαι, τολμήσαντας παρά τήν πρώην πολιτευομέ-
hac suggestione erga vestram majestatem utamur, νην χατάστασιν τή παροΰσηπρδςτδ ύμίτερον κράτος
Neque enim ignoramus, praeteritis temporibus eam άναφορά χρήσασθαι. 'Ίσμεν·· γάρτήν Εν τφ προλα-
obtinuisse consuetudinem, ut inter utramqiie rem- βδντι χρόνω κρατήσασαν συνήθειαν, ήτις ήβούλετο
publicam enatae controversiae, ab utriusque princi- φιλονεικίας τινδς ·· μεταξύ των δύο πολιτειών άνα-
pibus , mutuis invicem factis collationibus, dirime- κυπτούσης ** τους Εκατέρας αύτών βασιλεύοντας διά
rentur : quam quidem infregit Romani imperii τών πρδς άλλήλους δηλοιμάτων τά φ^^®^®^5ΐούμενα
insidiator Focas. Corrupto enim in Thracia Romano διαλύειν. Αλλά ταύτην τήν τάξιν παρέλυσε Φωκάς δ
.-lercitu, reginam hanc nostram urbem adortus, el q τής 'Ρωμαϊκής πολιτείας γενύμενος ·· Επίβου-
Mauricium nobis pie ipiperantem, ac illius conju- λος (96). T6v γάρ Ev Θράκη Τωμαιχδν ύτιοφθεί-
gem, liberosque et cognatos, ct ex magistratibus ρας ** στρατδν αίφνιδίως Επέστη τή παρ’ ήμϊν βασι-
haud paucos sustulit. Nec salis illi fuit tanta per- λευούση πύλει, κα\ Μαυρίκιον τδν εύσεβώς ήμίόν
petrasse facinora. Immensae quoque vestrae cie-' βασιλεύσα'/τα κα\ τήν αύτου γυναίκα, Ετι δΕ κα\
inentiae debitum honorem minime exhibuit. Unde τέκνα κα\ συγγενείς κα\ Εκ τών άρχύντων ούχ όλί-
accidit, ut propter peccata nostra a vobis impete- γους άνείλεν. Κα\ ούχ ήρκέσΟη τοίς πεπραγμένοι;
remiir, resque Romanorum ad banc imminutionem παρ’ αυτού τοσούτοις κακοίς, 387
et debilitationem devenirent. Cuin ergo inlelligeret πρέπουσαν τή ύπερύγκφ ύμών ήμερύτητι τιμήν
U qui nunc pie imperat, quae a peste illa patrata άπένειμεν, ώστε λοιπδν έξ ήμετέρων άμαρτιών δρ-
essent, unaque et aeternae memoriae illius paler, μηΟένιας ** ύμάς είς τήν τοσαύτην Ελάτίωσιν άγα-
decreverunt Romanum imperium ex laniis illius γείν τά ·· τής 'Ρωμαϊκής πολιτείας πράγματα,
angustiis in libertatem asserere : quod el confecere, Έγνωκώς δΕ τά παρά τού λυμεώνος Εκείνου γενδ-
quamvis a vestra majestate non modice labefactatum μένα ό νύν εύσεβώς ήμών βασιλεύων καΐ ό αύτου
DUCANG11 mjJE.
(91) Μηκοτίον. Μήκωνα, Insulam finitimam Delo D et Georgius monachus in Cliron. ms.
memorat Tzetzes in Lycophronem : sed alius locus (95) '"Αναστάσιος. Nicephoro Constanti nopol.^ δ
est Μηκώνιον, siquidem urbi, ut Chalcedon , oppo- τήν οίκονομίαν τού ^ιεγίστου Ιερού, φ Σοφία ό θείο;
silus. Αδγος έπώνυμον, των πραγμάτων ττεπιστευ μένος. 1η
(92) it' αυτόν. Δι’ Εαυτού legit Holstenius. epistola vero Senatorem^ ad Chosroem, in Chronico
(95) Διε;εέ/ΐ50ά7)σα>*. ldemHolsten.δήEπέμφθησαv. descripta, θεοφιλέστατος πρεσβύτερος κα\ σύγκελλος
(94) ΌΛύβιΛίος. Qiii ύπαρχος τών πραιτωρίων, indigitatiir.
Nicephoro Constantinopol. Quemadmodum vero He- (96) ΠοΛιτείας έπΙβονΛος. Holstenius legit, πολι-
raclii legali a Saito, deinde a Chosroe pessime ac- τείας γενύαενος Επίβουλος. Deinde pro ύποφθείρει,
cepti sint , et in custodiam conjecti , silet auctor legit ύποφθείρας.
Chronici : pluribus vero narrant idem Nicepborus
VARliE LECTIONES.
•^ Χρυσουπύλεως P. ΜΓχωνίου P. ** αύτού P. ·’ Χοσρδην P. *" καί οιεπέμφθησαν P. ·* ^μεν μάν
γάρ R. ·· τινάς PV. άνακυπτούσας P. ·* γενύμενος om. P. ” ύποφΟείρ -i P. όρμτΟεντα P. ·· τά
om. 11, uncis inclusit P.
m CHRONICON PASCHALE.
άείμνηστο; τατήρ, Ιβουλεύσαντο της τοσαΟτη; έκεί- Α invenirent. Post mortem ergo tyranni, cum impe-
νου άνάγχης έλευθερώσαι τήν 'Ρωμαϊκήν πολιτείαν rator noster, afCnibiis secum assumptis, in Africam
δπερ καϊ δπραξαν, τεταπεινωμένην έκείνην έκ του ij patrem suum reverti stalueret, moneretque nos,
ύμετέρου κράτους εύρόντες. Κα\ μετά τδν του τυ- ut quem vellemus imperatorem designaremus, apgre
ράννου θάνατον βουληθέντος του ήμών βασιλέως precibus nostris cedens, imperium tandem suscepit,
τους ιθίους λαβεϊν συγγενείς χα\ Γ.pbς τ6ν οίκείον έν Αΐ propter ulriusque reipublicae perturbationem ,
Αφρική έπαναζευξαι πατέρα, προτρέψαντές (97) τβ civilesque motus, locus ipsi haud fuit per legatos,
ήμάς δν θέλομεν έπιλέξασθαι βασιλέα, μόλις ταίς „ii par erat, id, praestandi, quo debitum honorem
αΐτήσεσιν ήμών πεισθεϊς κατεδέξατο τήν βασιλείαν, amplissimae majestatis vestrae serenitati exhiberet.
κα\ διά τήν κρατούσαν έν ταΐς δύο πολιτείαις ταρα- Statueramus igitur, omisso more cujus meminimus,
χήν, έτι .δέ ·· κα\ τήν έμφύλιον στάσιν, ούκ έσχε nos pusilli homines erga polcnlissiiniim regem preci-
χαιρδν, δπερ έχρήν πραχθήναι, του διά πρεσβείας bus uti, et aliquos ex nobis mittere qui ad vestigia ve-
τήν όφειλομένην τιμήν τψ ύπερόγκω κράτει τής stra admitterentur. Sed ex iis quae subinde evenere, id
ύμετέρας γαλήνης προσαγαγείν. Έβουλευσάμεθα ad hunc usque diem exequi ausi non sumus. At cum
ουν παριδείν τδ έθος, οδπερ άνωτέρω έμνήσθημεν, Saen illustrissimus Badmanzadago, Persicarum copia-
χα\ βραχείς δντες άνθρωποι πρδς άρχιβασιλέα (98) ^ rum dux supremus ad fines Chalcedonis accessisset,
τηλικουτον τή δεήσει χρήσασθαι, στέλλοντες καί cum piissimo nostro imperatore nobisque collocutus,
τινας έξ ήμών όφείλοντας των ύμετέρωνίχνών άξιω- rogatus est ab omnibus ut de pace tractaret. Qui
θήναι. 'Αλλά διά τά έν μέσω συμβάντα τούτο πρά- respondit sibi quidem ejusmodi minime indullam
ξαι μέχρι νυν ούκ έτολμήσαμεν * βτε μέντοι Σαήν esse facultatem : deprecaturum tamen super hoc
ό ένδοξότατος Βαβμανζαδαγώ, του ΙΙερσικού στρατού clementiam vestram. Nunc vero et responsum mi-
έξαρχος, έν τοίς μέρεσι Χαλκηδόνος γέγονε, κα\ συν- sit nobis per Spadadovarem, cum sacramento polii-
τυχών τψ εύσεβεστάτψ ήμών βασιλει και ήμιν, χα\ citus, amplissimam vestram majestatem, eos pro
ix πάντων αίτηθεϊςτά περ\ τής εΙρήνης διαλεχθή- dignitate suscepturam qui a nobis mitterentur, et
ναι, αύτδς ·· μέν εΤπεν μή έχειν τοιαύτην έξουσίαν, salvos ac incolumes ad nos remissuram, idque a
δέβσθαι δέ τά ·· περ\ τούτου τής ύμών φιλανθρω- clementia vestra ut faceret sibi esse imperatum. Nos
πίας. ΝυνΙ δέ χα\ άπόκρισιν έστειλε πρδς ήμάς διά itaque hisce confisi promissis, praesertim autem Deo
τού Σπαδαδουάρ, ύποσχόμενος ένωμότως οτιτδ ύπέρ- et vestra amplitudine, servos vestros misimus glo-
ογχον ύμών κράτος τούς στελλομένους παρ' ήμών riosissimum Olympium ex consule, patricium et
ώς πρέπον έστ\ δέχεται κα\ άπολύει άβλαβείς πρδς q praefectura praetorio, et gloriosissimum Leontium ex
ήμάς έπαναλύσαι, κα\ δτι παρά τής ύμετέρας φιλ-· consDle, patricium et praefectum urbi, ac venerabilem
ανθρωπίας τούτο πρδξαι έκελεύσθη. Ημείς δέ Anastasium presbyterum et syncellum, quos ut amplis-
πάλιν τοίς ούτω παρακολουθήσασι θαββήσαντες, sima majestas vestra, prout par est exci piat flagitamus,
πρδ πάντων δέ τφ θεφ καϊ τή ύμετέρα μεγαλειό- et uti quam primum fieri poterit cum grata Deo pace, et
τν^τι, τούς δούλους ύμών άπελύσαμεν Όλύμπιον τδν quae pacificam majestatem vestram dec.et, salvos
ένδοξότατον άπδ ύπάτων, πατρίκιον κα\ έπαρχον των nobis remittatis. Obsecramus etiam mansuetudinem
πραιτωρίων, καΐ Λεόντιον τδν ένδοξότατον άπύ ύπά- vestram ut Heraclium piissimum nostrum impera-
των πατρίκιον κα\ έπαρχον πόλεως, κα\ 'Αναστάσιον torem loco proprii filii babeat, paratum in omnibus
τδν θεοφιλέστατον πρεσβύτερον καϊ σύγκελλον serenitati vestrae cultum et officium praestare. Quod
ούς δυσωτΓούμεν ώς πρέπει τψ ύπερόγκψ ύμών κρά- quidem si feceritis, geminam vobis gloriam coiiipa-
τει δεχΟήναι κα\ συντόμο>ς έπαναλύσαι πρδς ήμας rabitis, cum ex fortitudine bellica, tum ex pacis
τήν άρέσκουσαν τψ θεώ εΙρήνην κα\ πρέπ'-.υσαν τψ concessione. Nos porro deinceps per nunquam obli-
ψιλειρήνψ ύμών κράτει άποσώζοντας ήμίν. ΔεόμεΟα visoenda vestra munera frueinur quiete, nobisque
388 ύμετέρας ήμερότητος καϊ Έράκλειον suppetet occasio pro vestrae vitae diuturnitate Deo
τδν εύσεβέστατον ήμών βασιλέα γνήσιον έχειν τέ- D preces oflTerendi, quandiu stabit Romana respublica
xvov, προθύμως έχοντα έν άπασι τήν θεραπείαν τής vestrum bcneficiuin nunquam oblivioni daturis,
ύμετέρας ποιείν γαλήνης, ϊαύτα γάρ (99) πράττοντες διπλήν έαυτοϊς περιποιεϊτε δόξαν, κα\ έπ\
DlCANGll NOTiE.
(97) Προτρέψαττος, Quod in primis firmat Nice- (98) "Apyj6am,Ua. Quippe rex Perearum rex re·
plionis, scribens Heraclium ad imperium capessen- gum inscribebatur, quod cum provinciarum, vel
dum Crispum cohortatum, cum non se illius usur- etiam civiialiiin majorum rectores βασιλείς paritet
pandi gratia venisse diceret, sed ut a Foca tyranno dicerentur, qui iis omnibus imperabat Persarum
eorum quae in Mauricium ac Mauricii liberos coin- rex, ea de causa regis regum titulo vulgo donaba-
miserat, facinorum poenas repeteret : Crispoque ab- tur, ut est apud Brissoniuin, De regno Persarum^ el
nuente, tandem imperatorem Heraclium a senatu in Dissertat, nostra ad Joinvillam, S7.
populoque pro^amaium esse, et a patriarcha coro- (99) Tovro γήρ, llolstcn. ταΟτα.
naturo.
VARIiE LECTIONES.
δέ oin. P. oTi P. αύτύν R. τά om. R. ή:·5ς — Οαβόήσαντας RY. σύγγελλον P.
f * τούτο P.
9J5 CHRONICON PASCHALE. «6
tj) των πολέμων &ν$ραγαθ{^ χα\ έπ\ τής ειρήνης. ΚαΙ ήμεΖς λοιπήν τής ήσυχ!ας
τώ/ ύμετέρων άειμνημονεύτων δωρεών έν άπολαύσει γινόμεΟα, χαιρδν λαμβάνοντες τάς ύπέρ τ^
ύμετέρας πολυχρονίου εύςωΐας τφ Θεφ προοαγαγεΙν εύχάς, άληθάργητον είς αίώνας τής ΤωμαΖχηςΑ·
λιτείας την ύμετέραν εύεργεσίαν έχοντες. ι
Α. C. [01. Iph.]
CCCXLIX Olympias.
616. (A. a Μ. C. 612L) vi. Ind. iy.
Ind· Post cons. ileraclii Augusti Y. 4.
Et ab ipso xxii die mensis Januarii, scribitur.
Imperii Ileraclii Novi Constantini anno iv.
A Christi Domini nativitate, usque ad hunc con»
suiatum, exacti sunt anni ncxix, et coepit annus
Dcxx. Ex his usque ad ejus passionem subtractis
annis xxxm , restant anni dlxxxvi. Ergo ante
DLXxxvi annos, mensis Martius feria v incepit.
Nam DLXXXVI annis adde hissextiles, hoc est cxlvii,
quia modo hissexius instat, bis additis, 6ent
Dccxxxiiu Abjice ex his septies civ, reliquum erit
V. Numera v a v feria , et desines in feria ii , quod
ita est. Martius enim inchoante iv indictione, incipit
hebdomadis feria ii.
Rursum si xix annorum cycli indictiones quaera*
mos , inveniemus ante dlxxxvi annos , hoc est xxx
cyclos , XI , esse indictionem ; xi enim ad xi colli-
gunt DLxxi. Relinquuntor enim xv, nempe xii,
Xlll, XIV, XV, XVI, XVn, XVIIl, XIX, l, II, 111, iv,
V , VI , vii. Uxc enim nunc esi. Numerantes igitur
anle dlxxxvi annos lunam , reperiinus illam xxiii
die Martii illius quae erat in die Parasceves, esse
xiv, ut esset Pascha Judaeorum, cum Dominus pas-
sus est, a vespera Parasceves. Resurrexit Dominus
deinde Dominica die , quae in xxii incidit ejusdem
Martii. Concinunt autem quae a magnis viris acta
sunt in luminarium supputatione.
A. C. [01. Iph.]
617. VII. Ind. v. Post cons. Ueraclii
Augusti VI. i. 344.
Et ab ipso die xxii Januarii, scribi-
tur, Imperii Heraclii JS&vi Constantini
anno v.
DUGANGII
τμβ^ *ΟΛνμΧίάς.
Ίνδ. δ'. μετά ύπ. Έραχλείου Αδγούφίο»
τδ ε'.
Κα\ άπδ χβ' χα\ αύτής του Ίανουαρίου μην6ς
γράφεται * Γης βαίΤιΧείας "Hpctxdelov Νέου Kur·
ζτταντίνου έτος
Άπδ τής γεννήσεως του Δεσπδτου Χρίστου Ιως
ταύτης τής ύπατείας έπληρώθησαν ετη χιβ' χώ
ήρξαντο τά χκ'. Έκ τούτων εξαιρούνται τά μέχρι τής
σταυρώσεως αυτού 0τη λ/, κα\ καταλείποντιι
φπς*'. Πρδ φ' τοίνυν πς' ένιαυτών είσήλθεν δ Μάρ-
τιος μήν έν ήμέρφ ε' · τοϊς γάρ φπς' πρδσθες τά
βίσεξτα, τοΟτδ έστιν ρμζ*, διά τδ νύν (1) έπιχεί-
σθαι βίσεξτον, γίνονται ψλγ'. Έκβα τούτων τδ f
’ py, λοιπδν e' · άρίΟμησον ε' άττδ τής ε' ήμέρας, χβ\
καταλήγεις είς δευτέραν, δ χα\ έστιν 6 γάρ Μάρ-
τιος τής ένεστώσης δ' ίνδιχτιώνος εΙσέρχεται έν δευ-
τέρφ (2) τής έββομάδος ήμερφ.
Πάλιν τάς τής έννεκαιδεκαετηρίδος ζητούντες
έπινε μή σεις εύρίσκομεν πρδ φπς' ένιαυτών, τουτέδΡ.ν
λ' κύκλων, ια' ούσαν Ινδικτιώνα (3)* ια' γάρ έπ\ ια*
συνάγει φοα' · λοιπδν ιβ', ιγ', ιδ', ιε', ις*, if, ιη', ιθ·,
Ρ'ι δ', ε', ς*, ζ\ Αύτη γάρ νύν ένέσιηχεν.
Ψηφίζοντες ούν πρδ φπς*' έτών την σελήνην εύρίσχο-
μεν αυτήν τή χγ' τού Μαρτίου μηνδς έχείνου, ήτις
ήν έν ήμέρα Παρασκευή, έχουσαν ιδ^, ε', ώςεινσιτδ
Πάσχα τών Ιουδαίων, δτε ό Κύριος έσταυρώθη, άπδ
έσπέρας τής Παρασκευής. Άνέστη δε Κύριος τή
έφεξής Κυριακή, ήτις ήν κε' του αυτού Μαρτίου μη-
νύς. Συνφδει δέ ταΟτα χα\ τά προταττύμενα παρά
τών άξιολύγων άνδρών έν τή τών φωστήρων ψηφο-
φορίφ.
Ίνδ. ε'. ζ'. μετά ύπ. Ηρακλείου Αύγούστου
τδ
Κα\ άπδ κβ' κα\ αυτής τού Ίανουαρίου μηνδς
γράφεται· Της 389 βac'tΛεlaς (4) ^ΒραχΛείου
Νέου Κωνσταντίνον έτος *· β'.
NOTiE.
(Ι) Ιια τύ ννν. Sic emendavimus ex Ilolstenio,
cum prave esset editum, διά τοίνυν.
(:2) Εισέρχεται έν deuripg. Hoc anno littera Do-
miiiicalis erat DC.
(3) <a' ovcav Ινδικτιώνα. Id est cyclum lunarem :
nam cum passus est Christus, erat cyclus xi, ut au-
ctor supra scripsit, licet revera esset tum x. Uau-
tinus.
(4) Γράφεται ταΤς βασιΛείαις. Nulla scilicet, ac
deinceps, ascripta consulatus nota numerali, quem
hoc ipso anno, Januarii i die, indici, v, inifsse No-
vum Constantinum scribit Theophanes, et cx eo Cc-
drenus et Symeon Logotheta. At licet minus pro-
babile videri possit scriptorem , qui bac ipsa leiu-
peslate vixit, silere debuisse, siquidem verum fuerir,
Constantinum consulem hoc anno dictum : illud ta-
men ipsum astruere videlur ascripta temporis nota
Honorii papae epistolae ad Honorium episcopum Do-
roverricnsem , apud Bcdatn in Hist. Angl.^ hb. ii,
cap. 17, edit. CbiiOetianae, quae hisce verbis cou-
%
VARliE LECTIONES.
έτους P. Jxqom. P. διά τοίνυν Η. έκβαλε Ρ, ιΟ' έτηρίδος Ρ. πραττδμενα Ρ. ·· χΒ'.
XI' V. έτους Ρ. . ir r r
CERONICON PASCHALE.
A A. C.
ς\ η'.* μβτά ύπ. 'Ηρακλείου Αύγουστου
άπ6 χβ' χα\ αύτή^* του Ίανουαρίου μην^ς
αι · Τής βασίΛβίας ^BpaxJieiov Νέου Κωτ^
rov έτος ·®* τ'.
ψ τψ δτε* άπ^τήθησαν οΐ κτήτορες των πο-
^ &ρτων (5) διά διαγραφών ·* (6) καθ’ έκα-
ρτον νομίσματα γ'. Κα\ μετά τ6 παρασχειν
ευθέως τω ΑΟγούστφ μη·Λ αυτής τής ς*'
Λ)ς άνηρτήθη (7) τελείως ή χορηγί* '^ών αυ-
»λιτιχών άρτων.
. ζ*. θ', μετά ύπ. Όραχλείου Αύγουστου
άπδ χβ' κα\ αύτής του Ίανουαρίου μηνδς γρά-
Τής βασιΛεΙας ΉρακΛείον Νέου Κωτσταν-
Ηος ··· ζ\
rr' νΛνμΛίάς (8).
. η', ι'. μετά ύπ. Ηρακλείου Αύγουστου
998
[01. Iph.)
618. Υ11Ι. Ind. vi. Post cons. HeraclU
Augusti YII. t.
Et ab ipso xxii die Januarii , scri-
bitur, Imperii Heraclii Novi Conitan·
lini anno τι.
Hoc anno, possessoribus, seu civi-
bus, qui jure panoin civilium gaude-
bant , exacta sunt vice indictionis, in sin-
gulos panes tria numismata : et post-
quam omnes ea dedere, statim mense
Augusto ejusdem indictionis vi uni-
versae panum civilium largitiones subla-
tae sunt.
619. IX. Ind. vn. Post cons. Heraclii
B Augusti YlII. 5.
Et ab ipso die xxii ejusdem mensis
Januarii, scribitur, imperii Ueraclii Novi
Constantini anno vn.
CCCL Olympias,
620. X. Ind. vui. Cons. Ueraclii Augu-
sti IX. 4.
DUGANGII NOTiE.
legitur : Data die tertia Iduum Januariarum^
ntibus dominis nostris piissimis AugustiSf l/e-
anno vicesimo quarto, post consulatum ejus^
icesimo tertio, atque Constantino filio ipsius
icesimo tertio, et consulatus ejus anno tertio : p
Meraclio felicissimo Casare item filio ejus ^
ertio, indictione septima , id est , anno Domi-
Incarnationis sexcentesimo tricesimo quarto :
uidem anni nota est ipsius Bedx. Ex bac
epistola tum demum consulem factum Con-
ium, lleraciium vero seu lleracleonam, filium
n, una et Caesarem dictum, anno patris lle-
XXI colligere licet. Anni (piippe imperii Con-
ii a XXII Januarii putari incipiunt : ac proinde
jusdein mensis nondum quartus advenerat. De
ea vero lleracleoiiac dignitate, et quando illam
lUtus fuerit, ut et consularem, atque adeo
itoriain, non plane liquet ex iis quae a Mce-
Constantinopol. traduntur, tametsi primo C^e-
, deinde imperatorem , ac denique consulem
.iatum tradat, nullo tamen ascripto feie idoneo
ris characterismo.
Γώκ πoΛιτtκώr άρτων. De quibus copiose
s in utroque Glossario, et in Consiantinopoli
, lib. II , cap. 12. Interim ex hoc loco obser- D
cet tempus et annum quo panes isti politici
soribiis seu civibus urbis Constantinopolilana:
ri desierunt.
Aia )γαρών. lu etiam praiferl editio Scali-
el Salmasiiis ad Vopiscum emendat, διάγρα-
t intelligatur capitatio vel tributum. Ego vero
um putem διά διαγράφων, ex Anastasio in
iliano PP. et talem afflictionem posuit in po·
ler diayrapha seu capita , atque nauticationes
nos plurimos, etc., vel potius διά διαγραφών
ί διαγραφή ejusmodi capitatio apud Jusiinia-
Procopiiim et alios dicitur, quorum locos de-
in utio<(ue Glossar. in Diayrapha, in Deseri-
et in Διαγραφή. St‘d et idem Salmasius pro
ιαταγ, Icgoudum τρία νουμμία contendit.
inquit, νόμισμα est solidos aureus. Ita sane, atque
is exactus non pro singulis panibus, sed pro jure
fruendi panibus civilibus in singulos panes : ita ut
qui plures perciperet, totidem ternos aureos pro
singulis exsolveret, non vero tribus aureis singulos
panes compararet. Hic porro διά διαγραφών edi-
dimus.
(7) ^Ανηρτήθη, Leg. άνηρέθη, ut olim monuimus.
Cod. Yatic. άνηρτίθη legit.
(8) rr' ΌΛνμπιάς, Quae deinceps narrantur ab
anno vii Heraclii, usque ad annum xv, prasterqiiain
quod duorum annorum characterismi omittuntur,
praepostero ordine describi constat. Quod enim de
Chagani consiliis refertur, recte anno Heraclii ix
ascribunt Theophanes et Cedrenus. Proinde idipsum
adjungendum statim post haec verba, Κο^νσταντίνου
έτος ζ' usque ad voccin άντιστατοΟντος. Exhinc tres
consequentes anni Heraclii x, xi et xii, debuere de-
scribi, praemissa cccli Olympiade. Tum profectio
Heraclii in Persidem, quae anno ipsius Augusti xii
contigit, ut recte etiam observant Theophanes et
Cedrenus, qui Heradium tradunt, peracta iv Aprilis
soleninitate paschali, postridie feria ii, sub vespe-
ram egressum esse in Persas expeditionem susce-
pturum : quo quidem anno Pascha revera iv Aprilis
contigit. Nec dissentit omnino scriptor Chronici,
scribens XXV Martii urbe egressum lleraciium, ac
juxta Nicomediam paschali exacta festivitate iter
arripuisse, et contra Persas perrexisse. Iluicce de-
mum narrationi subjungendus annus xiit Heraclii,
cum iis qu;e de Sergio patriarcha referuntur, usque
ad vocem Αλληλούια. Tum ponenda Olympius cccli
cum anno xiv Heraclii, et ejus cliaracierisniis, quo-
modo haec omnia restituenda duximus. Hic porro
rerum gestarum seriem turbatam esse argumento
est, quod in edit, liaderiana, indictio lx, dicatur
postconsulatus Heraclii xii, qui ix fuit, et quod τούτφ
τφ έτει, vel ένιαυτφ, sub eodem anno bis repetatur,
contra morem scriptoris, l Expressit ordinem hic
propositum Ducangiu^in editione.]
ίτους P. ** γραφών R.
VAKliE LECTIONES.
939 CHRONICON PASCHALE. 1001
A. C. [01. Ipli.]
Et ab ipso die xxii mensis Januarii ,
'•cribitur, Imperii Heraclii Aovt CoMlan·
tini anno viii.
6ii. XI. Ind. IX. Post cons. Ueradii
Augusti X. 1. 550.
Et ab ipso die xxii mensis Januarii,
scribitur, Imperii Heraclii Aori Comtan·
tini anno ix.
022. XII. Ind. x. Post cons. Heraclii
Augusti XI. 2.
£t ab ipso die xxii mensis Januarii,
scribitur, Imperii Heraclii JSovi Conslan·
lini anno x.
623. XIII. Ind. xi. Post cons. Hera-
dii Augusti XII. 3.
>£t ab ipso die xxii mensis Januarii , scribitur,
Imperii Heraclii Novi Constantini anno xi.
Hoc anno, mense Desio, secundum Romanos
Junii V , feria i , cum imperator lleradius in Thra-
ciae panibus versaretur una cum proceribus [et
civibus, atque clericis, atque adeo cum opiAci-
bus, plurimis etiam ex ulraque factione, ac ple-
be, Avarum Chagano ad Longum murum cum in-
numera multitudine etiam accedente, quod, ut
rumor increbuerat , Romanos inter ac Avares pax
esset conficienda , tum etiam quod Heracleae ludi
circenses celebrandi essent, hac fama excita mul-
tittido infinita , ex Felice urbe egressa est. £t circa
horam iv ipsius Dominicae , Avarum Cbaganus fla- *
gello suo signum dedit , statimque omnes qui cum
illo erant Longum murum impetu facto ingressi
sunt, ipso extra murum cum aliquot familiaribus
manente , cum , ut dixisse fertur, simul atque mu-
rum ingressus esset, urbem se facile occupaturum
sibi persuaderet : quod sane accidisset, nisi illum
prohibuisset Deus. Illius tamen copiae ipsa Domi-
nica, ingressae circa vesperam usque ad Auream
portam, quotquot extra urbem repererunt, vel in
suburbanis , et quidquid bominum vel animalium
inventum fuit , in praedam rapuere. Ingressi sunt
etiam sacram aedem Sanctorum Cosmae et Damiani
Ka\ άπ5 χβ' χα\ αύτ^ς του Τανουαρίον
γράφεται* Τΐ\ς βασιΛεΙας
σταντίνου Ιτος
Ίνδ. θ', ια'. μετά ** ύ«. *Ηραχλε(ου Αύγούσπ»
τ6 ι\
Κα\ άτΛ χβ' χα\ αύτής του Τανουαρίου μηνδς γρά-
φεται· Της βασιλείας Ηρακλείου Νέου KbrrcTor·
τιγου έτος Θ\
390 Ίνδ. ι'. ιβ', μετά ύπ. 'Ηρακλείου ΑυγοΟ-
στου έτος ια'.
ΚαΙ άπδ χβ' χα\ αύτής του Τανουαρίου μηνδς γρά-
φεται· Της βασιλείας Ηρακλείου Νέου Kitjrcrar·
τίνου έτος C.
Ίνδ. ια'. ιγ*. μετά ύπ. 'Ηρακλείου Αύγουστον |
i Ά ip'. 1
Κα\ άπδ χβ' χα\ *· αύτής τού Ίανουαρίου μηνύ; I
γράφεται · Της βασιλείας Ηρακλείου Νέου hur~
σταττίγου έτος ια\
391 Τούτφ τφ ένιαυτφ μην\ Δαισίφ, χατά 'Ρω-
μαίους Ιουνίου ε', ήμέρα πρώτη, δντος τού βασιλέω;
'Ηρακλείου είς τά βράχια μέρη μετά τινων άρχέν-
των καί τινων ού μίνον χτητδρων υλ\ κληρικών,
άλλά γάρ χα\ έργαστηριαχών χα\ δημοτών έξ έχα·
τέρου μέρους χα\ πλήθους άλλου ούχ δλίγου, πλη-
σιάσαντος τφ μακρψ τείχει τού Χαγάνου των 'Αβα-
ρών (9) μετά πλήθους ά πείρου, μελλούσης, ώς χαΟώς
έφημίοΟη, μεταξύ 'Ρωμαίων χα\ Άβάρων είρή-
νης γινεσθαι, και μέλλοντος Ιππικού εν Ήραχλείι
άγεσθαι, τή φήμη ταύτη συναπαχΟέν ** πλήθος άπει-
ρον έξήλθεν έκ τής πανευδαίμονος, χα\ περ\ ώραν 9
τής Κυριακής αύτής ό Χαγάνος των Άβάρων τφ
φραγελλίφ αυτού ένευσεν, χα\ πάντες οΐ σύν αύτφ
όρμήσαντες είσήλθαν ·· τύ μακράν τείχος, έχείνου
μείναντος έξωθεν τού τείχους μετά τινων των αύτού,
κα\ ώς καθώς είπεν οτι και τδ τείχος εΐαήρχετο καΐ
την πόλιν παρελάμβανεν, εΐ μή δτι 6 θεός αύτ^ν
έκώλυσεν. Πλήν οΐ αύτοΰ είσελθδντας αύτή τή Κυ-
ριακή από έσπέρας ·* έως τής Χρυσής πόρτας (10)
πάντας έπραίδευσαν ους ηύρον έξω τής πό).εως μετά
κα\ των έν τοΐς , προαστείοις δπως ούν εύριθέντων
άνθρώπων τε κα\ άλόγων παντοδαπών. Είσήλθαν
δέ κα\ ·· είς τούς Άγιους Κοσμάν(ΙΙ) χα\ Δαμια-
DUC.\NGIl INOTiE.
(9) Χαγάνου των Άβάρων, Seu Hunnorum
regis : sic enim Hunnos dictos scribit Georg.
monachus in ('diron. ms. Scribit Nieepliorus Callist.
lib. XIV, cap. 56, Gothos ac Wandalos ct Gepidas,
omnes iinius lingua*, Honorio et Arcadio imperan-
tibus, Danubium transgressos in finibus Romani
Orientalis imperii consedisse, ac Gepidas quidem,
qui in duos populos divisi erant, Longobardos et
Avares, oram eam quae Singidonein inter ct Sir-
mium jacet, incoluisse.
(10) Της Χρυσής πόρτας. Conslantinopol. Clirist.
lib. I, sect. 15, n. 15. 1
(11) ΕΙς τούς άγιους Κοσμάν, etc. Ibid., lib. iv,
sect. 15, n. 10, ubi docemur hanc aedem 5S. Anar-
gyroruin sitam fuisse in Blachcrnis, quod et bic
infra notatur, id est in Blacheniarum regione, pro-
inde vicinam fuisse aedi Deiparae Blachemensi, quod
exerle dicitur in libro Miiacuiorum SS. Anarg)ro-
ruin in hac scilicet aede patratorum, cap. 18, lit et
clericos, non vero monachos, in ea sacra fecisse.
Ac certe ecclesiam fuisse catholicam , id est quod
nostri dicunt parochiam, vel inde conjicere licet.
VARIiE LECTIONES.
·* Νέου om. B. ** μετά usque ad ιγ' om. R. έτος τό P. ·* έτους P. *· καί. τής R. ειρήνην P,
εΙρήνηςΥ, m. R. ®® συναχΟέν P. ®* φραγγελιω P. ·· cijfjXOjv P. ·' έσπέραν V. ·* είσήλθον P. ·* καί
om. P.
1001 CHRONICON PASCHALE. 1002
νόν έν Βλαχέρναις, xa\ e!; τδν 'Αρχάγγελον πέραν Α ΰι Blacliernis : et ecclesiam Sancli Archangeii
cl; τά Προμώτου (12), χα\ ού μόνον δτι τά χιβού- Irans urbem in Promoli suburbano : in iisque non
pca»*xa\ άλλα χειμήλια άφείλαντο άλλα χα\ αύ- ciboria dunlaiat, et alia ciinelia abstulerunt, sed
τήν τ1;ν άγίαν τράπεζαν τής έχχλησίας του Άρχαγ- ipsam etiam sacram mensam ecclesisc Archangeii
γέλου χατέχλασαν, χα\. τϊάντας μετά των άφαιρε- confregerunt , oninesque cum prxda captivos
6έντων αυτών μετφχισαν ** πέραν 390 secum trans Danubium , obsistente nemine, abdu·.
€ίου, μηδενός άvτtστατo0vτoς. xerunt.
rro' ΌΛνμΛίάς. CCCLI Oltfmpias,
A. C. fOl. Ip! .1
Ίνδ. ιδ'. μετά ΰπ. Ήραχλείου Αύγουστου 624. (Α. a Μ. C. 6132.) χιν. Ind. χιι.
•ϊδ ιγ*. Post cons. llcraclii Augusti XHl. δ.
Κα\ άπδ χβ’ χα\ αύτής (Ιδ) τοΰ Ίανουαρίου μηνδς Et ab ipso die xxii mensis Januarii, scribitur,
γράφεται iij; βασιλείας Ήραχλείου νέου Κωνσταν- Imperii Heraclii Novi Constantini anno xi.
τινου έτος i3'.
Τούτω τω ένιαυτώ μην\ Δύστρφ κατά Τω· IToc anno, mense Dyslro, secundum Romanos
μαίους Μαρτ^ω, ε' χα\ χ' του μηνδς, τζ ήμέρι τοΟ ® Martio, quinio et vicesimo mensis die festo An-
ΕύαγγελισμοΟ τ?)ς Δεστ^ίνης ήμών τ!)ς θεοτόχου, nuntiationis Dominas nostrae Dei Genitricis , pro-
έξήλΟεν ίτΧ τά ανατολικά μέρη ό βασιλεύς ΊΙρά- fectus in orienlalcs paries imperator Ileraclius
χλειος άμα τοίς αύτοϋ τέχνο^ς Έραχλείω *· και ·· ciim liberis suis Heraclio, Epiphania quae et Eu-
Έπινανία xj xai Ευδοχία χαΐ x?j βασιλίσση Μαρ- docia dicta, et imperatrice Marlina, paschales fe-
τ«να, καΐ έποίησεν συν αύτοις την πασχαλιαν έορ- ^ias juxta urbem Nicomediam peregit, lisque ex-
τήν πλησίον τή; πόλεω; Νιχομηδίας. Κα\ μετά τήν actis, idem imperator Ileraclius cum Narlina iiiipe-
έορτήν α'Λδς μέν ό * βασιλεύς 'Ηράκλειος μετά ratrice in Orientis regiones perrexit, habens in
Μαρτίνης τής βασιλίσσης ώρμησαν · έπ\ τά άνατο· comitatu Anianum domesticum maximum. Liberi
Αικά μέρη, συνόντος αύτοίς χα\ ΆνιανοΟ δόμε στίχου y0|.q jUius Constanlinopolim reversi sunt.
voG μαγίστρου · (14), τά δέ τέκνα αύτου ύπέστρε-
ψαν έν Κωνσταντινουπόλει.
Τούτω τψ έτει μην\ Άρτεμισίω, κατά Τωμαίους Hoc anno, mense Artemisio, secundum Roma-
•Μαΐ:>, τής ιβ' Ινδιχτιώνος, έπ\ Σεργίου πατριάρχου jios Maio, xii indict. sub Sergio patriarcha Con-
Κωνσταντινς’47ΐόλεως, έπενοήΟη ij-άλλεσθαι μετά τδ stantinopolilano tum primum inductum est, ut
μεταλα^ειν πάντας των άγίων μυστηρίων έν τφ C postquam omnes sacra mysteria perceperunt , cum
μέλλειν τούς κληρικούς έπ\ τ6 σχευοφυλάχιον άπο- clerici relaturi sunt in sceuophylaciiim pretiosa
χαΟιστ^ίν ^ τά τίμια βιπίδια, δισριάρια και ποτήρια mflscaria , discos et calices, atque alia sacra vas?,
xa\ άλλα ιερά σκεύη, μετά τδ έχτώνΜδ) παρατρα- ct post datam tldclibus ex appositis mensis com-
πεζίων χαΐ τήν διάδοσιν άποτεθήναι πάντα είς τήν munionem , omnia in sacram mensam referuntur,
άγίαν τράπεζαν, χα\ ψαλύήναι τδν τελευταίον στίχον exactum denique ultimum versum commu-
τοΟ κοινωνικού, λέγεσΟαι · (16) χα\ τούτο τδ τρο- nionis , caneretur lisec antiphona : t Impicaturos
πάριν··ι ΠληρωΟήτω τδ στόμα ήμων αΐνέσεως, nostrum laude, Domine, ut celebremus gloriam
Κύριε, δπως αν ύμνήσωμεν ’ τήν δόξαν σου, δτι tuam, quia nos sanctis tuis mysteriis digjiatus cs.
ήξίϋ>σας ημάς · των άγίων σου μετασχείν μυστηρίων. Serva nos in sanctificatione, loto die medilan.es
Τήρησον ήμάς έν τω σψ άγιασμψ, δλην τήν ήμέ- justitiam tuam. Allcluia. >
ραν μελετώντας τήν δικαιοσύνην σου. 'Αλληλούια ·. ι
Φ
DUCANGII NOTiE.
quod in ea aede exstiterit baptisterium, quod diaco- D stantino Juniore filio anno vii, indict. vii, ubi de-
nici» proximum fuisse ibidem dicitur. pag.35M. Sed ct lenda videtur haec postrema indictio,
illam ronditaiii ab imperatore, quem non nominat, (14) Με)*ίστον. Ilpislen. μαγίστρου.
tesialiir Nicelas Philosophus in ea oratione quam (15) Μετά τό έκ των, elc. Sic cod. Vatie. Legen-
de sanctis istis Anargyris inscripsi l,^p. 132. Tlieo- dum videtur, μετά τδ ix τών παρατραπεζίων (χα\
dosio forte Juniore, siquidem non desunt qui Pau- delet llolsienius) διάδοσιν * ei forte addendum γί·
lino ejus siudionim socio liauc ascriliiinl. ^ νεσΟαι. id e^t, post datam fidelibus ex appositis mensis
1 12) Προμόζου. Consi, Christ , lib. iv. seot. 15, n. 30. communionem.
(13) Kai dxt\ nfi καϊ αύττ\Γ, lliic perlinet sub- (16) Αέγεσΰαι, Sic reposuimus ex cod. Vatie, pro
scriptio a Paiivinio relata : Data Kal. Maii Constan- λέγεται. Τρο7:άριν pro τροπάριον habet idem cod·
tiuopo^, imperantibus Aug. Π. Heraclio anno ix, et Vatie.
post consulatum ejusdem anno viii, et Heraclio Con-
VAUliE LECTIONES.
χιβώριαΡ. ·· άφείλοντο P. μετφκησαν PV. σύστρφ R. ·· Ήραχλει V. ·· τή χαί. τή R·
* ό οιη. Κ. * ώρμησεν Ρ sola. ‘μεγίστου Ρ. ^ άποκαΟιστάναι Ρ. ® λέγεται R. · τροπάριον Ρ·
’ δτκος άνυμνήσωμεν Ρ. · ήμάς OIU. R. · άλλελούϊα V.
Patbul. Gr. XCIl. ‘42
ί003 CHRONICON
C25. XV. Iiid. «ui. Pusi cons. Hersclii
A. C. lOI. I{di.|
Augusli XIV. A.
El ab ipso die xxii 'Januarii men-
sis, scribi lur, Imperii Heraclii No-
vi Constantini anno xiii.
€%0. XVI. Ind. xiv. Post cons. Heraclii
Augusli XV. i. 551.
El ab ipso die xxii Januarii mensis, scribitur.
Imperii Heraclii Novi Constantini anno xiv.
Hoc anno, mense Dystro, secundum Honianos
Manio, apparuit sidus fulgeniissimum versus oc-
cidentem , post occasum solis.
Hoc anno, mense Artemisio , secundum Homa-
noB Maio , xiv, feria iv, in quam incidit Media
Pentecoste, convenerunt scholae (Palatinae) una
cum mullis aliis ex plebe , in sanctissima Magna
ecclesia, clamoribusque consecuti sunt Joannem
( ognomento . Sismum , quod tollere vellet panes
scholarum jn sportulas militum dari consuetos :
Sergio patriarcha inierea pollicente operaro suam
se collalurum ut satis iis Geret , dummodo sinerent
sacram liturgiam peragi.
XIV ejusdem mensis die, pluribus rursum in
sanctissima Magna ecclesia coactis , et clamitanti-
bus eontra praedictum Joannem, patriarcha et
Alexander praefectus praetorio, et alii quidam ex
inagistratibos » et Leontius comes pisdam et
spatharius , Magnae ecclesiae ambonem consoende-
runt, mullisque damoribus contra eumdem Joan-
iiem cognomento Sismum a populo exdtatis, lU
a publicae rei administratione amoveretur, exau-
ctoratus est, statuaeque illius extemplo dejectae,
Alexander autem praefectus praetorio multitudinem
sic est allocutus : i Panes deinceps a me aed-
pietis , ac futurum spero, uti brevi res ad prio-
rem statum revocetur. > Quippe Joannee iste Si-
smus, cum tribus duntaxat follibus pania ven-
PASCHALS. ]094
I 391 Ίνβ. ιγ’. μετά ύτ;. Ήραχλβίου Α6γού*
στου ιδ*.
ΚαΙ άπδ χβ' χα\ αυτής τοΟ Ίανουρίου (Xijvhg γρά-
φεται, Της βααιΛείας ΉραχΛεΙον Νέου Κωτστατ-
tlrov έτος if,
Ίνδ. ιδ'. ις^. μετά ύπ. Ήραχλείου Αύγοόατου
Ιτος *· ιε'.
Κα\ άττδ χβ' χα\ ** αύτής του Ίανουαρίου μηνάς
γράφεται, ΤήςβίΐσίΛείας 'Ηρακλείου Νέον Κωτ·
σταντίνον έτος ιδ*.
Τούτφ τφ ένιαυτψ μην\ Δυατρφ, χατά 'Ρωμαίους
ΜαρτΙφ, έφάνη έπ\ & ήμέρας άοτκήρ φαιδράς πάνυ
χατά δυσμάς με;ά δύτιν ήλΙου.
Τούτφ τψ £τει μην\ Άρτεμισίφ, χατά Τωμαίουε
Matep, ιδ' , ήμέρ^ δ', αύτή τή άγίφ Μεσο7εεντηχοοτ{,
συνήχθησαν αΐ σχολαΐ χα\ άλλοι πολλοί τοϋ πλήθους
έν τή φγιωτάτη Μεγάλη έχχλησΙφ, χα\ χατέχραξβν
Ίωάννου (17) του έπιχλην Σειαμοΰ, ώς Οελήοαντο;
έπάραι τά ψωμία των σχολών είς άνομα των στρχ-
τιοιτών * χα\ του πατριάρχου Σεργίου ύποσχομάνου
άποθερατιεύειν τδνάχλον, εΐ μάνον ένδώσωσι γενέσθαι
την θεΐαν λειτουργίαν.
Τή πεντεχαιδεχάτη του αύτου μηνάς πάλιν πλει4<
νων εύρεθέντων Ιν τή άγιωτάτη Μεγάλη ίχχλησΙφ,
χα\ χαταχραξάντων ** του λεχθάντος Ίωάννου, δ μϊν
πατριάρχης καΐ 'Αλέξανδρος ό έπαρχος των πραιτω-
ρίων χαι άλλοι τινές των άρχδντων χα\ Αεδντιος »4-
μης τόΰ δψαρίου (18) χα\ σπαθάριος, άνήλδαν " είς
τάν άμβωνα της Μεγάλης έχχλησίας, . χα\ χραυγών
πολλών γενομένων χατά του βηθέντος Ίωάννου τοΰ
έπίχλην Σεισμού άπά τοΰ χοινοΰ είς τά μηχέτι αύτδν
παρελθείν διά πολιτιχου πράγματος , έχείνος μέν
χαθηρέθη χα\ χατεβλήθησαν αύτου πχραχρήμα αΐ
εΙχάνες. Ό δέ έπαρχος τών πραιτωρίων 'Αλέξανδρο;
προσεφώνησε λέγων, δτι c Άπά άρτι πράς άμέ έχετε
χάριν τών ψωμίων χα\ έλπί^ω έν τάχει ποιώ διόρ-
^σιν είς αύτδ.» Ό γάρ λεχθείς Ιωάννης ά Σεισμάς
DUGANG1I MOTiE.
(17) ΚαΙ χατέκραζαγ Ιωάττου^ etc. Αη is prae-
fectas annonae fuit? nam illius curae urbis com-
meatus et annona publica incumbebat. Verom cor
io M. ecclesia semel ac iterum ob sportulas milita-
res, tum a scholis, tum a plebe tumultuaturo potius
qi£&m in circensibus, el in gravitate annonae ac fame
ingruente fieri solitum fuisse doocm Tacitus lib. v
Annal. ; Zosimus, lib. v; Ammianus, lib. xix; Eu-
napius in ASdesio, et Sidonius, lib. i, epist. 10, iioii
plane constat. Vide Notata ad aiin. v Justiniani.
(18) Κόμης τον όψαρίον. .Verti comes piscium,
nescio an bene : δψάριον enim est piscis, quod plu-
ribus in Glossario mediae Graecilatis docemus, ita
ut Leontius ille praefectus fuerit, non piscaturae,
sed rei piscariae, seu piscium in urbe venditioni :
(>alli dicerent, te comte du poisson, numero singu-
lari. Plurimam autem fuisse Conslantinopoli pi-
sdum copiam observavimus pariter in Originibus
Hyzant, , sect. 5, et in Nolis ad Alexiadein, p, 167,
qno praeterea spectant ista Dionis Chrysost. in
{»riore Tarsica : Άλλ' δμως ούδείς άν είποι διά τδν
χθύν εύδαίμονας Βυζαντίους , εΐ μή χα\ τους Αά-
ρους * Sed tamen nemo dixerit propter piseee beatos
esse Βψταη^οε, nisi pariter ei Laros, El in orat. 35:
H Φέρε δή, τίνας άλλους τών καθ' ήμά« εύδαίμονας
άχούομεν ; Βυζαντίους , χώραν τε αρίστην νεμομέ-
νους, χα\ θάλατταν εύχαρποτάτην · τής δέ γήε ήμε-
λήχασι, διά τήν άρετήν της θαλάτϊης · ή μέν γάρ διά
μαχροΰ φέρει τάν χαρπάν αύτοϊς, χα\ δεί λαβείν έρ-
γα^μένους * ή δέ αυτ^ϋεν , μηδέν ποιήτασιν · Age
nunc, guosnam alios nostro tempore audivimus e^se
felices? Byzantios ? Illi et optimam incoiaus regio-
nem, et mare fructuosissimum. Terram autem ne-
glexerunt propter maris virtutem : ilia enim longo
intervallo illis fructum affert , et eum quidem labori-
bus partum, mare autem affert ex se staiim absque
labore.
VARliE LECTIONES.
»· Ιτος. τά P. " χαί. τής P. ·* χαταχραζάντων P. ·» άνήλθον P. (ώς) έλπίζω P sola.
1005 CHRONICON PASCHALE. 1006
Y (f&Xtwv ittupeexojiivou xo5 ψ<ο|χ(ου αύτ^ η’ φόλ- A dereinr , reni ipse βό deducere conabatur , uii
λβων aOxb ήβουλήθη ποίησα» · χα\ ό Θί6ς χατέβαλβ octo folles exigerentur ; sed Deus consilium «jus
τήν βουλήν αύτοΰ. everlil.
392 Καλίιν δέ διηγήσασθαι δπωί κα\ νυνό μόνος Oper® prelium porro videlijr exponere, quem-
«ολυέλεος χα\ εΟσπλαγχνος θεδς τή εύπροσδέκτφ adraoduin et nunc solus misericors ac clementis
κρεσβιία τής βχράντου αύτοΟ μτ,τρό; χα\ χατά άλή- plenus Deu» per acceptissimam inlA^meratae matris
Οείαν Δεσποινίς ήμών Θεοτόκου χα\ ΆειχαρΟένου ipsius, et vere Domin® nosti® Dei Genilrtcis, et
ΜαρΓας τήν ταπεινήν ταύτην αύτοΟ πόλιν Ισωσεν έκ . seroper Virginis Mari® intercessionem, humilem
τΐΐιν χατΔ συμφωνίαν χυχλωσάντων αυτήν παναΟέων hanc suam urbem ex impiis hostibus , inita invi·
Ιχθρών τη κραταιδ αύτοΰ χειρ\, χαΐ τδν έν αύτή εύ- cem conjuratione hanc obsidentibus, et cingenti-
ρεΟόντα λαδν έλυτρώσατο τής προσδοχωμένης μοτ bus, potenti sua manu, et qui luin in ea erat po-
χαίρας, αΙχμαλωσίας τε χα\ πικρότατης δουλείας, puluin ab imminente gladio, captivilale , et acer-
δ ούδε\ς Tily πάντων ευπορήσει διηγήσασΟαι. Ό bissima servitute liberaverit : qu® quidem omnia
γάρ έπικατάρατος Σαλβάρας (19), έξαρχος τοΰ Περ- nemo salis poterit exponere. Etenim exsecrandas
ριχοΰ στρατού, έχδεχόμενος, ώς ίοιχεν, χα\ ίργοις ille Salbaras, Persici exercitus dux et exarchus,
δ^ τελευταίον άπεδειχδη, τήν τοΰ παναθέου Χαγάνου cum exspectaret , ut vero simile est, et ex factis
των Άβάρων έπέλευσιν, πρ6 πλείστων τούτων ήμε- demum apparuit , Deo invisi Avarum Chagani
ρων γενόμενος εν Χαλκηδόνα πάντα τά τε *· προ- adventum , inierim complures ante dies castris ad
άστεια xi\ παλάτια χα\ τους εύχτηρίους οΓχους άΟέως Chalcedonem positis , suburbana omnia , et sacras
ένέπρησεν, χαΐ ^μεινεν λοιπόν τήν έχείνου παρουσίαν ®des incendio sacrilege absumpsit ; ibique mansit ,
έχδεχόριενος. Τή οΰν χθ' τοΰ Ιουνίου μηνός τής παρ- illius adventum pr®slola(us. Itaque xxix Junii men-
οΟσης ιδ* ίνδιχτιώνος, τουτέστιν τή ήμέρα τής συν- sis, pp«scnlis xiv indictionis, die scilicet festo
άξβως των άγίων χα\ ένδοξων κορυφαίων άποστόλων sanctorum et illustrium corypli®orum apostolorum
Πέτρου χα\ Παύλου, κατέλαβε πρόχουρσον τοΰ Οεο- Petri et Pauli, accessit prima acies Deo odiosi
ριισήτου Χαγάνου, ώς άχρι χιλιάδων τριάκοντα, διά Chagani , triginta circiter bominum millium ; per
δηλωμάτων φημίσαντος τό τε Μαχρδν τείχος χαταλα- nuntios promulgantis se quam primum Longum
6elv xa\ τά ένδον αύτοΰ, ώστε τούς εύρεθέντας έξω- murum occupaturum , et quidquid intra illum est :
θεν τής πόλεως έφίππους γενναιότατους στρατιώτας iia ut quotquot ex equitibus ac fortissimis militibus
χατά τήν αύτήν ήμέραν, Κυριακήν οΰσαν, ένδον γε- q„i hactenus extra urbem erant, lioc ipso die, qui
νέσβαι τοΰ νέου θεοδοσιακοΰ τείχους (2u) ταύτης q in Domimeam incidit, intra novum Theodosiacum
τής βασιλίδος πόλεως, καΐ έμεινεν τό αυτό πρόκουρ- murum hujus urbium regin® se cenfeslim recipe-
cov έπι τά μέρη Μελαντιάδος (21), όλίγων έξ αύτών reni. Mansilque prima ista acies circa Melanlia-
έχτρεχόντων μέχρι τοΰ τείχους έκ διαλειμμάτων καΐ ^lem, paucis ex iis usque ad muros per intervalla
μήσυγχωρούντωντινάέξιέναιήδλως άλογων δαπάνας excurrentibus , et quemqiiam exire, vel ad equo-
συλλέγειν. Έν>τ<υμέσψδέάχρις ημερών δέκα έφεξής ^um pabulationem quidquam colligere prohiben-
διαδραμουσών, χαΐ μηδενός των έχΰρών σύνεγγυς libusr Elapsis interea diebus decem , nemine ex
τοΰ τείχους φανέντος, έξήλθαν** στρατιώται μετά hostibus ad moenia apparente , egressi milites cum
παλλιχαρίων xol ‘· πολιτών, όφείλο'>τες ώς άπό δέκα calonibus et civibus , uli ad deciinum ab urbe la-
μιλιων θερισαιδλίγα γεννήματα, κα\ συνέβη άπαν- pidem meterent exiguam segetem, in hostes inci-
τηΟήναι αύτοίς τούς εχθρούς κάλ ένθεν κάκεΐθεντινας dere , alupiot ex iis C®sis, quibusdam etiam ex
διαπεσειν, συσχεΟήναι δέ καί τινας έκ τών παλλιχα- militum calonibus et ex civibus qui cum iis egressi
p ίων, των στρατιωτών xal τών πολιτών των *® έξελ- fuerant, captis. Nisi tamen milites in calonibus
θόντων σύν αύτοΐς. Ei μή γάρ συνέβη τούς στρατιώ- ^iiis defendendis fuissent occupati , magnum satis
τας περισπασθήναι είς τό έκδικήσαι τά Γδια παλλς- ex hostibus numerum eo die inlerfecisseiil. C®ie-
χάρια xal τούς πολίτσς. Ικανοί έφονεύοντο έκ τών D rum ηοη multo post circiter mille ex hostibus,
έχΟρών κατ’ έκείνην τήν ήμέραν. Μετ' ου πολύ δέ 1k)c ipso die , juxta venerandam ®dem Sanctorum
τινών εχθρών άχρι μιάς χιλιάδος έλθόντων πλησίον Maccab®orum ultra siuum in Sycis, accedentibus·
τοΰ σεβασμίου οίκου τών άγίων Μακκαβαίων (22) ac sese Persis visendos pr®benlibus , qui versus
DUGANGH NOTAE.
(19) Ό γάρ έπιχατάρατος ΣαΛβάρας: Qui in- fatione ad Procopium.
terdum Σάλβαρος. Bellum hoc Avaricum ad muros (20) ^sodocicuod τΛίχονς. ConstatUimpoi.
urbis ConslaiUinopolitan® libro unico, ac versibus Christ, lib. i, sect. 40.
Iiexametris complexus est Georg. Pisides, cujus li- (21) ΜβΛα^Ύΐάδος, Ibid sect. 45, n. 45.
bri, ut cl trium De bello Penico Heraclii editionem (22) Οίκου τών άγίιοτ Μακκαβαίων, IWd. lib. iv,
apparaverat Ciaud. Mallretus, uti is monet in Pr®- sect. 4, n. 20.
VARIiE LECTIONES.
*· δ addblil P sola. *·τε et κα\ παλάτια om. P. τοΰ ταύτης P. έςήλΟον P. κα\ om. R, uncis
iiicliisit P. *· τών alterum om. P.
lOin
CHRONICON PASCHALE.
VS»
Chrysopotim castra posuerant, suam inter se per
ignes praesentiam significantibus. Interim exse-
crandus Cbaganus Athanasium clarissimum patri-
cium Adriauopoli cum his dictis amandavit : <Abi»
et vide qua ratione velint cives me placare , quaeve
dona offerre, ut hinc recedam. > Veniente igitur
ipso gloriosissimo Alhanasio, haecque Bono glo-
riosissimo patricio et magistrq, caelerisque magi-
stratibus exponente , iisque Athanasium objurgan-
tibus , quod abominando Chagano ita se subdide-
Ht , fueritque pollicitus urbis cives quae illi placi-
tilra essent exsecuturos : tum gloriosissimus Atba-
nasius haec sibi data esse in mandatis dixit a glo-
riosissimis magistralibus quo tempore legatus mis-
sus fuerat : caelerum neque scire se ita muros esse
munitos, copiasque hic adesse : nihilominus pa-
ratum se datum Chagano responsum iisderq verbis
referre. Deinde cum gloriosissimus Atbanasius»
priusquam reverteretur, quanUe essent in urbe co-
piae videre vellet , lustratione facta , reperta sunt
in urbe exsistentium equitum circiter millia duo-
decim. Tura magistratus j usserunt ea responderi
qu« exsecrandum Cbaganum omnino persuaderent
ad exercitum a mcenibus, seu urbe, amovendum.
Cum ergo gloriosissimus .\thanasius ad exsecran-
ilum Chaganum pervenisset , ab eo minime exce-
ptus est, illo dicente , sibi omnia esse tradenda,
sin miuus, urbem funditus eversurum se, et quot-
quot in ea erant abducturum.
XXIX Julii jmensis die, Deo invisus Cbaganus ac-
cessit ad mcenia cum universis copiis, ac seipsiim
civibus ostendit. Post diem unum exactum, scilicet
XXXI ejusdem mensis Julii, accessit ad praelium pa-
ratus, niansitque a prima luce usque ad horam xi
bellum fortiter ciens a porta Polyandrii usque ad
portam Quinti, atque adeo ulterius : ibi enim plu-
rimum militem statuit in ipsius urbis conspectu, in
reliqua vero muri parte Sclavos, ac primam quidem
eorum aciem pedestrem nudam, alteram pedestrem
loricatam. Tum sub vesperam machinas aliquot et
testudines admovit a Brachialio usque ad Brachialium.
Rursum postero die multa tormenta in illam partem
quae ab ipso oppugnabatur, sUtuit, ita inter se pro-
xima, ut Decesse fuerit obsessis quam plurimas ma-
πέραν έν Συχαις (i5), έμφανισάντων Ιαυτοΰς
τοΓς Πέρσαις, χάχείνων συναχθέντων iisl τά μέρη
Χρυσοπόλεως, χα\ γνωρισάντων 393 Αλλήλοις βιέ
ιτυρκαϊδς τί;ν έαυτών παρουσίαν, έν τφ μέσφ άπέλυ-
σεν ό έπιχατάρατος Χαγάνος Αθανάσιον τάν ένδο-
ξάτατον πατρίκιον άπλ των μερών Αδριανουπδλεως,
είρηχώς αύτφ, δτι c Απελθε χα\ Γβε πώς θέλουσιν of
της πόλεως θεραπεΟσαί με, χα\ τί θέλουσ^ μοι δού-
ναι, Γνα ύποστρέψω. > ΕισελΟδντος ·* ούναύτοΟ Αθα-
νασίου του ένδοξοτάτου, καΐ ταυτα άπαγγείλαντος
Βδνψ τώ ένδοξοτάτω πατριχίφ (2i) χα\ μαγίστρφ
χα\ τοΤς λοιποΤς άρχουσι, κάχείνων έπιμεμψαμέ^*ων
αύτφ ούτως ύττοπεσδντι τφ έπιχαταράτφ Χαγάνφ
χα\ ύποσχομένφ τούς τής πίλεως τά θεραπεΰοντα
αύτδν πράττειν, τότε Αθανάσιος 4 ένδοξδτατος είπεν,
ταυτα αύτφ (5ηθήναι παρά των ένδοξοτάτων Αρχόν-
των κατά τδν χαιρδν καθ’ δν είς πρεσβε{αν Ιστίλ-
λετο· λοιπδν δέ μηδέ ·· μεμαθηχέναι (2Γι) αύτέν
οΟτω τά του τείχους χατησφαλίσΟαι χα\ στρατόν
ένταΰθα παρεϊναι· πλήν έτοίμως Ιχειν αύτδν τήν
αύτφ διδομένην άπδχρισιν λέγειν άπαραλλάχτοκ τω
Χαγάνω. ΕΙτα έπιζητήσαντος τού αύτοΰ ένδοξοτάτου
Αθανασίου πρότερον έθέλειν θεωρήσαι τδν έν τ||
πάλει δντα στρατδν, άρμαστατιώνο; (26) γενομένη;
ηύρέθησαν τών ένδημούντων έν τή πδλει χαβαλλ»
ρίων περ\ τάς ιβ' χαΐ πρδς χιλιάδας. Κα\ τότε δέ-
δωχαν αύτφ οΐ άρχοντες άνταπόχρισιν όφείλουσχν
πάντως παρασχευάσαι τδν έπιχατδρατον (27)Χαγά-
νον πλησιάσαι·· (28) τφ τείχει ήγουν τή πδλsu
ΕΙτα Αθανασίου του ένδοξοτάτου τά πρδς έχεΤνον
φθάσαντος, κα\ μή δεχθέντος, άλλά λέγοντος του
χαταράτου Χαγάνου δλως μή έ*/διδδναι, εΙ μηδ' &ν
κα\ τήν ττόλιν κα\ τούς έν αυτή δντας χομίσηται, τή
χθ' τού Ιουλίου μηνύς αύτύς δ θεομίσητος Χαγάνος
κατέλαβε τδ τείχος μετά δλου τού βχλου αύτού, χα\
έδειξεν έαυτύν τοίς τής πόλεως. Μετά μίαν ή μέραν,
τουτέστιν τή λα' τού αύτού Ιουλίου μηνδς, ήλΟεν
παραταασόμενος πόλεμον [χα\ Εμεινεν άπδ ΕωΟεν
Ιως ώρας ια' πολεμών **] άπδ τήςλεγομένης Πολυαν-
δρίου ·· πόρτας (29) χα\ Ιως τής πόρτας τού Πέμ-
πτου (50) χα\ επέκεινα σφοδροτέρως * έχει γάρ τδν
πολύν αύτοΰ παρέστησεν δχλον, στήσας είς βψιν κατά
τδ λοιπδν μέρος τού τείχους Σκλάβους, χα\ Εμεινεν
άπδ Εωθεν Εως ώρας ια' πολεμών*’, πρώτον μέν διά
DUCANGII ΝΟΤ.€.
(25) 'Er ΣνκαΙς. CotuU Christ,, lib. ι, secl. 22. D
(24) Βόημ τφ ένδοζ, κατρικίφ, Qnippe Hera-
dius iii Persas moturus, Sergio patriarcha, senatori-
bus ct populo convocatis, filiisque eorum fidei com-
missis , Bonum patricium rerum administrationi
praefecerat. Ita Nicepliorus et Theophanes annoxii,
et ex eo Symeon Logotbeta , a quibus Βόνωσος ap-
pellatur : quo nomine alium quemdam sub Foca
praepotentem refert auctor Chronici anno illius vn.
(25) Kouibv dk /ιή μ€μαθτ\χέναι. Ubi vocem
μή ex cod. Vaticano supplevimus.
(26) 'Αρμαστατίώγος, Cod. Valican. , Αρμαστα·
τίονος.
(27) Έχιχατόρατογ y peccatum typothetae, pro
έπιχατάρα^τον.
(28) ΠΛησιάσαι, Leg. μή πλησιάσαι.
(29) ΠοΛυανϋρΙον χάρτας. Consiantinop. ChrUf.,
lib. 1, sect. 15, n. 10.
(50) ΙΙάρτας του Πΐμχτου. Ibid. η. 42.
YARliE LECTIONES.
·· έλθόντος R. ·* ριηδέ om. R. ** μή πλησιάσαι Diicangius. μοι P. ·· Seclusi κα\ — πολεμών.
·· Πολίανδρίου hic el infra RV. *’ κα\ — πολεαών om. Ρ·
CHRONICON PASCHALE: 1010
f Σκλάβων γυμνών, κατά ζϊ βευτέραν τάξιν Λ chinas intra muros apponere*, peditibus quotidie
ηεζών ζαβάτοΐι;. Κ:α\ περ\ έσπέραν Εστησεν invicem pugnantibus, nostrisque, Dei providentia,
μαγγανικά xaV χ^ελώνα; άτρ6 Βραχιαλίου xa\ victoribus, ac hostes longe propulsantibus. Confecit
Ιραχιαλίου. Κα\ πάλίν τή έξης έστησε ιιλήΟος praeterea machinas jaculatorias, quas extrorsum corio
ινιχων είς τδ μέρσς έχεινο τδ πολεμηθέν παρ' texit. iEdiflcavit autem in eo spatio, quod inter
σύνεγγυς άλλήλο)ν, ώς άναγχασθήναι τους της portam Polyandrii et portam Sancti Romani inter-
►ς πάμπολλα στήσαι μαγγανικά ένδοθεν τού jaoet, ΧΗ turres castellis instructas, praealtas et quae
Ι^^χης χαθ* έχάστην των πεζών συγχρο- ipsa fere propugnacula attingerent, quas et perinde
νης, κα\ των ήμετέρων κατά Θεού δημιουργίαν corio munivit. Sed et nautae qui eranf in urbe,
ύ περιγεγονότος άποσοβούντων μήχοΟεν τούς egressi, civibus subsidio erant : unusque ex iisdem
ύς. Έχαλάμωσε (3i) δέ 394 πετραρίας nautis malum nauticum machinatus est^ in cujus
* xa\ έξωθεν έβύρσωσεν. Παρεσχεύασεν δέ είς summitate navigiolum appendit, quo hostium turres
ιατημα τδ άπδ τής Πολυανδρίου πόρτας έως τής castellis instructas incenderet : quem quidem nau-
ις τού άγίου 'Ρωμανού (32) στη ναι ι^' πύργο- tanr^ qui hostes adeo perculerat, collaudavit Bonus
λλους υψηλούς, φθάνοντας σχεδδν έως των gloriosus magister,
χχεώνων, χα\ έβύρσωσεν αύτούς. ΚαΙ οΐ ·* Β
έντες δέ νάύται έν τή πόλει κα\ αύτο\ έξήλθον είς συμμαχίαν τοΤς πολίταις · χα\ εΤς έξ αύτών τώ'»
JV έμηχανήσατο καταρτίαν κα\ έχρέμασεν είς αύτήν χάραβον, όφείλων δι’ αΟτού έμπρήσαι τούς
ϊχαστέλλους των έχθρών, δντινα ναύτην χαταπλήξαντα τούς πολεμίους ού μετρίως συνεχρότησε
: β πανεύφημος μάγιστρος,
δέ αύτδς ·· εύχλεέστατος ** (33) μάγιστρος μετά Idem porro celebratissimus mag ster, quoties ad
ρσαι τδν έχθρδν** τφτείχειούδιέλειπεν** προ- moenia accessit, non destitit hostem hortari, non
[i)v αύτδν λαβεΙν μή μόνον τά πάκτα αύτού, άλλά solum ut tributa sua acciperet, sed et alia quorum
έτερον στίχον ύπέρ τού έλθειν αύτδν έως τού causa ad ipsa usque moenia venerat. Verum nibilex
υς. ΚαΙού προσεδέξατο, άλλ' έλεγεν, οτι’Ακα- his admisit, dixitque : Urbe cedite, veHraeque for-
\σατ8 της χόΛεως καϊ έάσατέ μοι τάς iunae mihi dimittite, urvateque vos ipsos, et familias
^τάοεις ύμώτ, xal έαντοϋς xal τάς vestras· Angebatur vero* potissimum in trahariis»
Λίας ϋμίύτ. Ήγωνία δέ χαλάσαι »» είς θάλασ- secum attulerat, in mare demittendis : cum a
εά ·· μονόξυλα, άπερ ήγαγεν μεθ’ έαυτού, χα\ majoribus scaphis impediretur. Sed eas Undem In
ίνεχωρεΓτο έχ των σκαφοκαράβων. Κα\ ταύτα ^ mare immittere decrevit versus pontem Sancti Calli-
>v τϋαρεσχεύασεν χαλασθήνα* κατά τήν γέφυραν triduo postquam coepit urbem oppugnare. Ideo
έγίου Καλλινίκου (3t) μετά τρίτην ήμέραν τού ^ero hocce Joco trabarias demittere ei visum est,
μήσαι. Διά τούτο δέ παρεσχεύασεν έχείσε χαλα- quod loca ilia essent vadosa, et ubi majora navigia
ai τά μονόξυλα, ώς των τόπων έπιβράχων δντων, accedere minime poterant. Manserunt igitur eadem
χή δυναμένων έχε?σε των σχαφοχαράβων πάρε ισ- navigia in trabariarum conspectu ab sede sacra
fv. Έμειναν δέ οι σχαφοχάραβοι είς βψιν Sancti Cononis trans fretiim, .usque ad fontes# cuni'
μονοξύλων άπδ τού άγιου Νιχολάου ·· έως τού transitum trahariis prohiberent,
j Κόνωνος (35) πέραν είς ϋηγάς (36) , μή
ωρούντες παρεξελθειν τά μονόξυλα.
ρ δέ Σαββάτφ τή δείλη, τουτέστιν τή δευτέρα Sabbato, eirca vesperam, secundo scilicet Augnsli
Αύγουστου μηνδς, έζήτησεν άρχοντας ό Χαγάνος mensis die, Gbaganus proceres ad colloquium evo-
λοντας αύτψ διαλεχθήναι · χα\ δή έξήλθον πρδς cavit. Εΐ egressi sunt cum ipso collocuturi Geor-
tv Γεώργιος ό ένδοξότατος πατρίκιος, χαλ θεόδω- gius clarissimus patricius, Theodorus clarissimus
h ένδοξότατος κομμερχιάριος ό τήν Γσατιν *·, κα\ commerciarius Glasti , Theodorus clarissimus patri-
ίόσιος ό ένδοξότατος πατρίκιος χα\ λογοθέτης, χα\ cius et logotheU; Theodorus religiosissimus syn-
κυρος ό θεοφιλέστατος σύγχελλος χα\ Άθανά- ceilus, et Atbanasius clarissimus patricius. Hi cum
DUCANGIl NOTiE.
»i) ΈκαΛάμωσε. Sic etiam cod. Vatican. Sed αύτδς ex cod. Yatican. ubi leg. εύ*χλεέστατος.
;tur legend. έχάμωσε, id est, confecit. Vid.Gloss. (34) 7ήκ χ^ψυρατ τον άγιου ΚαΛΛιΗκον. Ibid.
I. Grxcit. in Καμώννειν. Ub. iv, ecct. 14.
12) Πόρτας τον άγίου 'Ρωμανού. Constantinop. (35) Τον άγίον Κάνωιτος. Ibid. sect. 1 5, η. 8·
ist. lib. I» sect. 15, η. 9. (36) ΕΙς Πηγάς. Ibid. sect. 12, η. 2.
i.3) '0 βά αύτός έκκΛεέστατος. Supplevimus
VARIA LECTIONES.
‘διά οιη. Ρ. οί οιη. Ρ. *· αύτδς οιη. R. ** έκκλεέστατος R. των έχθρών ιη. R. ·· διέλιπε Ρ.
ναχοιρήσετε — έάεετε Ρ. ** χαλάτας Ρ. ** τά οιιι. Ρ. ^ οΐ om. Ρ *· Νικολάου — άγίου om.
Ισάτιν PV. ^ σύγγελλοςΡ.
1011 CHRONICON PASCHALE. MIi
.profecti esient, adduci praecepit Chaganus in eorufu A σιος 6 ένδοξ^τατος πατρίκιος. Ka\ δη άπιΧθόντων
conspectum tres Persas sericeis yestibos indutos, αυτών ήγαγεν είς δψιν αυτών ό Χαγάνος τρείς Πέρ-
qoi ad ipsuro missi fuerant a Salbara, quos sibi assi- σας φοροΟντας όλοσήριχα, πεμφθέντας πρδς αυτδν
dere jussit, nostris interea legatis stantibus : tum έχ του Σαλβάρα. Κα\ έχείνους μέν παρεσχεύασκν *
baec verba fecii : c Ecce ad me legationem miserunt χαθεσΟήναι έπ\ αυτου, τους δεήμετέρους πρεσ€ευτ1ς
Persae, tria hominum millia in subsidium mihi παρίστασθαι xa\ εΤπεν, δτι c Ίδου ot ΠΙρσαι
dare parati. Si igitur quotquot in urbe estis cum έπρεσβευσαν πρδς έμέ. έτοίμως Ιχοντες δοδνα{ μοι
sago dunlaxat ac indusio ex ea excedere velitis, τρεις χιλιάδας είς συμμαχίαν. Έάν ουν θέλετε λα-
pacta ac foedus cum Salbaro meamus : amicus enim βεϊνΙχαστος τώνέντη πόλει πρδς σάγιν χα\ χάμισιν,
meus est, ad illumque transite, neque ulla is vos ποΛυμεν σιγίλλιν** πρδς τδν Σαλβάραν φίλος
Injuria afOciet. Mihi vero urbem ac fortunas vestras γάρ μου έστιν, χα\ περάσατε 335 αύτδν,
dimittite, nulla quippe vobis alia superest salutis κα\ oOx άδιχει ύμάς, χα\ έάσατέ *· μοι τίρ# πδλιν
expediendae via : nisi forte vos fieri pisces eontin- κα\τάς ύττοστάσεις υμών άλλως γάρ υμάς ούκΙνι (37)
gat, quo per mare evadatis, vel aves, quo evoletis in σωθήναι, μή Ιχθύες έχετε γενέσΟαι χα\ διά θαλάσσης
aerem. Εη ecce, ut illi asserunt, ipsi Persx. Sed et άπελΟεΐν, ή πτερωτολ χα\ είς τδν ούρανδν άνελΟειν.
neque imperator vester Persidem est ingressus , ® Ίθοΰ T^pi ώς λέγουσιν αύτο\ οΐ Πέρσαι, ούδΙ 6 fa-
neque ullus hic vester astat exercitus, i Coi glorio- σιλευςύμώνένΠερσίδιεΙσηλΟεν, ουδέ 6 στρατδς ύμών
sissimus Georgius : < Isti, inquit, impostores sunt, καταλαμβάνει. » Είπε δλ αύτώ Γεώργιος ό έvδoξ(S-
nec qiiidquam veri dicunt. Noster enim bic adest τατος, δτι ι ϋυτοι έπιθέται είσιν χα\ μιαν άλήΟειαν
exercitus, ac piissimus princeps noster in eorum λαλοΰσιν · έπε\ ό στρατδς ήμών ένταΰθα κατα-
provinciis versatur, hasque devastat omnino, ι Tum λαμβάνει, κα\ ό ευσεβέστατος ήμών δεσπότης είςτήν
hisce dictis motus unus ex Persis, gloriosissimum χώραν αυτών έστιν έξολοθρεύων αυτήν. · Ό είς ουν
Georgiiiin Cbagani nomine conviciis impetiit. Cui τών Περσών διακνισθεις υβρισεν έπ\ του Χαγάνρυ τδν
ille, · Minime, ait, tua sunt in rae convicia, sed Cha- εΙρημένον ένδοξδτατον Γεώργιον. Κα\ αύτδς άνταπ-
gani. » Ulud etiam ingesserunt Cbagano, qui ad eum εκρίθη αδτφ, δτι ιΣύ με ούχ υβρίζεις άλλ’ ό Χαγά-
missi fuerant gloriosissimi proceres ; ι Atqui licet νος. > Είπαν δέ κα\ τούτο τψ Χαγάνφ οΐ πρδς αυ-
lantae sint vires tum, Persarum etiam auxilio in- τδν έξελθδντες ένδοξδτατοι άρχοντες, δτι c Τοσαΰτα
iliges. > TumChaganus, · Si velim, inquit, ii mihi πλήθη ίχων, βοήθειας Περσών δέη. t Κα\ ειταν, δτι
subsidio venient, amici enim mei sunt. i Rursum « Έάν θελήσω, παρέχουσί μοι είς συμμαχίαν · φίλοι
vero proceres nostri dixerunt : ε Nequaquam di- ^ γάρ μου εισιν. ι Κα\ πάλιν εΐπον αύτφ οΐ άρχοντες
mittemus urbem nostram : sed hic exspectamus, dum ήμών, δτι ι ΉμεΙς τήν πάλιν ουδέποτε έώμεν · ήμεΐς
tecuro debisquaead rem prassentem conducunt collo- γάρ προσδοκώντες δ τι χαιριάν τι λαλούμεν έξήλθα-
quamur : st ergo de pace nobiscum nolis agere, μεν πρδς σέ. Έάν ούν μή Οέλης τά πρδς ειρήνην
ηοβ dimitte, ι llosqiie tum ille dimisit. Eadem porro μεθ’ ήμών λαλήσαι, άπόλυσον ήμάς. ι Κα\ άπίλυσεν
ipsa noete, qitm Dominicam praecedit, singulari be- αυτούς. Κα\ τή νυχτ\ ευθέως τf^ έπ\ Κυριακήν κατά
nigni ac misericordis Dei providentia, ad Cbaganum δημιουργίαν τού αγαθού χα\ φιλοικτίρμονος Θεού
missi ii legati, dum per Chelas Chrysopolim iraji- περιέπεσαν αύτοι οΐ Πέρσαι οΐ πρεσβεύσαντες πρδς
ciuut, in nostras naves incidunt , quae quosdam ex τδν Χαγάνον έν τψ άντιπεράν αύτούς διά Χαλών (58)
orphanotrophio vehebant, uniisque ex illis Persis έπ\ Χρυσάτιολιν είς ήμετέρους καράβους, έν οΓς ήσάν
deprehensus est se ipsum in scapham, quam Scan- τινβς κα\ τών τού όρφανοτροφείου (59) · κα\ δ είς ές
dalin vocant, pronum in faciem abjecisse, stragu- αύτών τών Περσών ηύρέθη βαλών έαυτδν είς χαρά-
lisque sese operuisse, ita Chrysopolim trajicere co- βιν λεγόμενον σανδάλιν έπ\ δψιν χα\ έπάνω τά χα-
natum. At nauta qui in navi erat, eamque regebat, ταλέχτια, κα\ ούτως άντιπερών έπ\ Χρυσόπολιν. Ό
hoc animadverso, iis qui ex orphanotrophio erant, δέ ναύτης ό ών έν αύτψ^ τψ χαραβίψ κα\ έλαύνων
id dextra innuit, qui confeslim reductis ac suble- d δνευσεν εύφυώς το7ς τού όρφανοτροφείου, χα\ έπαν-
DliCANGlI NOTiE.
(57) Έη. Holsten., έστί. Sed posterioribus Grae- linentes, medium sinus (luxum Estiaco et Herin® )
cis ένι idem valet quod έστί. proiiionloriis clausum, elianinum appellant Cbe-
(58) Λίά XaUώy. lia mox infra : locus porro olim las, clc. Haec ex Gyllio bb. ii De Bosporo Thracio^
dictus Χηλα\, a similitudine forcipum, sive brachio- cap. II, ubi ille plura. Χηλής άμφιθαλασσιδίου
yum quibus portuum moles scalaeque similes esse φρουρίου, in eadem ora Bosporica meminit Pachy-
solcnl. Quam autem celebres essent bae Chehe, meres, lib. ix, cap. 15; lib. xiii, cap.
quarum prae caeteris meminit Dionysius Byzantius (59) 'Ορφανοτροφείου, ConslatUinopoL Ckriu.
in Anaplo Bospori, declarant piscatores, qui ex tot Lib. iv, secl. 9, n. 19.
orse Bosporicae nominibus vix paucula quaedam re·
VARIAE LECTIONES,
** π^ίστασΟαι PV. σύγγιλιν P. Σάρβαρον P, Σάλβαρον R. περάσετε P. έάσετβ P. *· έξήλ·»
(ομεν P. χαράβην PV. αύτώ om. R.
1013 CHRONICON PASCHALE. 1014
Αξαντβς χα\ έκαρόντες τά χαταλέχτια, χα\ εΟρόν- Α vatis stragulis, Persam sanum ac incolumem in fa-
χες αύτ^ν τ4ν Πέρσην τέλειον 6ντα χάί κείμενον dem jacentem inventum interfecerunt, illiusque ca-
έπ\ βψςν, έσφαξαν xa\ έπηραν τήν κεφαλήν αύτου. pnt absciderunt. Alios vero duos Persas pariter in
Τους Sk Αλλους 6ύο Πέρσα; είς Αλλο πλοΓον άντιπε- navi trajicientes, cum ipso nauta captos, Intra moe-
ρώντας έχειρώσαντο μετά κα\ του ναύτου, χα\ τού- nia adduxerunt : ac alterum quidem ex superstiti-
τους ΙωΟεν ** ήγαγον βΙς τ^ τε?χος. Καλ τοΟ μλν ένδς bus, truncata prius utraque manu, ejusque coHo
των ζώντων κύψαντες τά; δύο χεΓρας χα\ δήσαντες alligau, una cum illius qui in navicula interfectus
είς τδν τράχηλον αύτού τήν χεφαλήν του σφαγέν- fuerat capite, ad Chaganum nostri transmisere. Αϊ-
τός iv τψ χαράβιρ έτεεμψαν οί ·· ήμέτεροι πρδς τδν terum autem in navim conjectum, vivumque Gbalce-
Χαγάνον. Τού δ& Αλλου ρληΟέντος είς χάραβον χα\ donem deductum, ac Persis ostensum , in ipsa navi
ά:»νεχθέντος ζώντος Χαλκηδόνα, χαΐ Ιπιδειχθέν- capite truncarunt , eo in continentem ejecto, cum
τος το?ς Πέρσαις, ώς έστιν ** είς τδν •^396 hocce scripto : t Ghaganus , initis nobiscum foede-
ραΑβν, άπεχεφάλισαν αύτδν οΐ ήμέτεροι, χαΐ έ/^^^ιψαν ribus, vestros ad eum missos legatos ad nos trans-
είςγηντήν κεφαλήν αύτοΰ μετά γραμμάτων έχόν- misit, quorum duobus capiU in urbe amputari
τεον οΟτως* δτι ιΌ··Χαγάνος μεθ* ήμών πάχτα jussimus : alterius vero ecce habetote caput. »
τεεηοιηχώς έπεμψεν ήμίν τους παρ* ύμφν ηρ6ς αύτ^ Β Abominandus deinde Ghaganus, hoc ipso die Domi-
σταλέντας χρεσΑευτάς, χα\τους μλν δύο Ιν τή χδλει nico, ad Chelas ahiit, et trabxrias in mare demisit,
άνεχεφαλίσαμεν, τοΟ δέ Αλλου ίδοίι ύμεΓς Ιχετε νήν quibus in oppositam regionem trajiceret, secumque
χεφαλήν. » ΆχηλΟεν δλ αυτή τή Κυριακή δ δχιχα* Persas, secundum eorum pollicita, adduceret. Quo
τάραχος Χαγάνος είς Χαλάς, χα\ έβαλεν είς θάλασ- cognito, eadem ipsa die, quidam ex noslrif, solve-
σβν μονόξυλα όφείλοντα άχελθειν είς τήν άντιπδ- runt naves cum suis scaphis versus Chelas, vento
pav (40) κα\ άγαγειν πρδς έαυτδν τούς Πέρσας κατά licet contrario, quo trabarias a trajectu in ulterio-
τήν ύπόσχεσιν αυτών. Τούτου δέ γνωσΟέντος, τή rem ripam prohiberent. Ac sub vesperam reversus
έσχέρφ** έξ ήμών άνέηλευσαν χάν θ' χάραδοι'* (41) est abominandus Ghaganus proxime ad urbis muros,
έπ\ Χαλάς, του ανέμου δντος έναντίου, είς τδ μή cui ex urbe esculenta quaedam et vina missa sunt,
αυγχωρήσαι τά μονόξυλα άντιπε ρασαι. Κλ\ ύπ- Veniens porro Ermitzis Avarum exarchus ad por-
έατρεψεν περ\ έσπέραν ό έπιχατάρατος Χαγάνος tam : cAtrox, inquit, perpetrastis facinus, cum illos,
είς τά ιιερ\ τδ τείχος, χα\ έπέμφθησαν αύτφ άπδτής qui heri cum Chagano pransi sunt , occidistis : ac
τεδλειαςΡρώσιμάτινακαΙοίνάρια. ^Ηλθενδλ Έρμίτξις · praeterea ipsi unius caput, alterum vero manibus
Ιξαρχος τών Άβάρων είς τήν πόρταν λέγων, δτι ^ truncatum transmisistis. > Cui nostri : c Nobis, in-
€ Βαρύ πράγμα έποιήσατβ τούς χ6λς μετά του Χα- quiunt, ille minime curae est. > Nocte ergo feriae
γάνου Αριστήσαντας, δτι έφονεύαατε, χα\ πρδς τού- secundae, sub diluculum non potuere eorum trabariae
τοις Ιπέμψβτε αύτφ τήν χεφαλήν χα\ τδν Αλλον fallere nostras excubias, ae ad Persas trajicere,
άηοχεχειρισμενον.ι Κα\ είπαν, δτι εΈμειςού προα* Sdavie omnibus qni in trahariis inventi sunt, vel
έχομεν αύτφ. » Τή ουν νυχτλ δευτέρας διαφαούσης in mare praecipitatis, vel a nostris interfectis,
ήδυνήθησαν *· αύτών μονόξυλα διαλαθβϊν τήν σκοΟλχαν ήμών χα\ περΑσαι πρδς τρύς έηόντιααν χα\ κατ-
άσφαξαν πάντας τούς έντοίς μονοξύλοις εύρεθέντας ΣχλάΑους.
*Εξηλθαν ** δέ χα\ οί 'Αρμένιοι τδ τείχος Βλαχερ- Sed et Armenii ex Blachernarum muro egressi,
νών, χα\ Εβαλαν** πυρ είς τδν Εμβολον τδν παρεχεί iguem in porticum, quae aedi Sancti Nicolai adjacet,
τού Αγίου Νικολάου (4i) * χα\ νομίσαντες οΐ έξειλή- immiserunt. Cumque Sclavi, qui ex trahariis in
σαντες** χολύμβφ έκτων μονοξύλων Χχλάβοι 'Αβά- mare natandi gratia se demiserant, Avares esse,
ρους είναι τούς ίσταμένους παρά θάλασσαν, ώς έχ qui ad mare stationem haberent, ex igne conjicerent,
του πυρδς, έχει έξελθόντες έσφάγησαν άπδ τών Άρ- huc venere, ubi ab Armeniis sunt interfecti. Pauci
μενίων. Άλλοι δέ όλίγοι Σκλάβοι έξειλήσαντες κο^ D vero alii ex Sclavis naUlu evadentes, cum ad impii
Λύμβφ, χα\ έξελθόντες έπ\ τδ μέρος ένθα ίστατο ό Cbagaoi castra pervenissent, illius jussu, trucidati
Αθεος Χαγάνος, έσφάγησαν κατ' έπιτ ροπήν αύτοΰ. sunt. Ac Deo poslroodum ita volente, et intereessio-
Kal του Θεού χελεύσσυτος διά τών πρεσβειών τής nibus Dominae nostrae Deiparae uno momento,
DCCANGll NOTJ:.
(40) ^Arrixdpar. Const, Ghrisl;, sect. 10, n. i. nius, et leg. oi χάραβοι.
(41) Σκα^οχάραΰοί. Sic edidimus, cum Rade- (42) "ΈμβοΛον ΛαρεκεΙ τού άγιον NtHoMov.
riana editio cum nota mendi (καν)οχάραβοι prae- Con$ianUnopol· ChrUt. lib. iv, sect. 6, n. 08.
fdrret : vel expungenda vox καν, quod vult Holste-
YARIAE LECTIONES.
« iTtaipovtsi P. Vide annot. ad Malalam. pag. 46«, 19. ·* ίβωθεν P. ·' xa\ ιήν P. ·· ol om. P.
♦· ίστιν. R. ** τδν om. P. ** 8τι γάρ A P. *· ήμέρα P. ·' xiv χάραβοι V (χαν), ο' , χάραβοι Η,
οχα'ροχάραβοι Ρ. “ ικρί. έπ\ Ρ. *· διαφανούβης PV. *· οϋκ addit ante ήδννήΟτ,ααν Ρ ei conjectura i.a.T
deri. ·' Ιξήλβον P. *· ίβαλον P. “ ·ξΓ,),άοαντίς P, Ιξν,ήσαντβς V.
1015 CHRONICON PASCHALE. 1016
fliius in mari accidil strages. Quippe universis tra- A Δεβκοίνη; ήμων τής 6eotdxou, tj μι^ (ίοκή ή tii
l>ariis in terram a nostris subductis ^ exsecrandus Οαλά^τη; γέγονεν αΟτώ τζτώσις. Έξ&βαλον 6Ϊ ολα
Cliaganus in sua castra reversus, reduci prxccpilma- τά μονιίςυλα ε!ς τήν γην οΐ ήμέτεροι, χχ\
cbinas omnes quas ante muros statuerat, fossanique ταΟτα γενέσΟαι ύττεστρεψεν ό επικατάρατος Χαγάνος
quam fecerat diruit, turresque casteiUs instructas, είς τ6 φοιαατον αύτοΟ, και ζγαγεν τά μαγγαν.κά άτΛ
quas erexerat : ac vallis, et sudibus, ipsisque turri- τοΟ τείχους & ήν παραστήσας κα\ την σου^ν ήν
bus casleilalis ac testudinibus, corio prius nudatis, έποίηαεν, χα\ ήρςατο καταλύειν τους ττ^ργοκαστέλ-
incensis, recessit. λους ούς έποίηαεν, και τϊ^ νυκτί Ικαυσεν τ6 σουδά-
τον αύτου κα\ τους πυργοκαστέλλους, κα\ τάς χελώ-
νας άποβυρσώαας άνεχώρησεν.
Quidam aiunt Scia vos, cum quod actum fuerat, Τινές δΗλεγον, o-i ol Σκλάβοι θεωρήσα'/τες τ6 γε-
vidissent, castris relictis, recessisse, coque ctexse- γονδς έπηραν·^ κα\ άνεχώρησαν (4δ), κα\ διά τοΰτο
•rrandum Cliaganum reverti illosque sequi coactum ήναγκάσθη κα\ ·· ό κατάρατος Χαγάνος άναχωρησαι
fuisse. xa\ άκολουΟήσαι αύτοΤς.
Sed et illud dixit impius Cbaganus, dum bcl- KaV τούτο δέ·· έλεγε νό άθεος Χαγάνοςτώ397χαιρφ
Ium flagraret : ι Feminam ego conspicio egregie B ^ου πολέμου, δτι ιΈγώ θεωρώ γυναίκα ^44) σεμνοφβ-
vesti tam, absque ullo comitatu per mcehia discur- ροΰσαν περιτρέχουαανεΐςτδ τείχος μόνην ου σαν. >Έδή-
I entem. > Quinetiam cum in procinctu esset ad re- χωσε δέ έντώ μέλλειναΟτδνάναχωρείν, δτι € Μή ύπο-
cedendum, h®c nostris nuntiavit : ι Nolite existi- Χάβητε δτι κατά φόβον αναχωρώ, άλΧά διά τδ στενω-
luare ρ«β metu me recedere, sed inopia commea- e^vai με είς δαπάνας ·" κα\ μήέπιστήναί με ·· ύμιν έν
tus, et quod tempore minus idoneo vos fuerim ag- έ^ιτηδείψ χαίρω. Απέρχομαι δέ και φροντί^ωδαπα-
gressus. Proficiscor igitur, annonae comparandae νών, χα\ έρχομαι όφειλων ποιήσαι ύμίν εΓ τι εΐργά-
operam daturus, ac posiuiodum rediturus, ea vobis σασΟε ·· είς έμέ. ι "Έμειναν δέ τ?; παρασκευή νω-
facturus quae in me perpetrastis, i Manserunt die τοφύλακες καβαλλάριοι είς τά περί τδ τείχος, βάλ-
Veneris extremi agminis custodes equites circa lo- Χοντες αύτζ τϊ) ήμέρςι λαμπρά είς πολλά προάιτεια
ca proxima moenibus^ eodemqne die in multa subur- ζ», ύπεχώρησαν. έκαυσαν^· δέ κα\”
l ana usque ad horam septimam immisso igne, reces- εκκλησίαν τών άγίων Κοσμά κα\ Δαμιανού έν
►erunt ; incensis praeterea aede Sanctorum Cosmae Βλαχέρναις, κα\ έκκλησίαν τοΟ άγιου Νικολάου ,
ft Damiani, et ecclesia Sancti Nicolai, locisque cir- gXa πέριξ. Είς μέντοι τήν έκκλησίαν τής
cumjacentibus. Ecclesiam vero Dominae nostrae ^ Δεσποίνης ήμών τής Θεοτόκου χα\ την άγίαν σο-
Deiparae, et in sanctam Arcam, ingre.<^si hostes, ni- pbv (45) εΙσελΟόντες ol έχΟ pol ουδέ v ήδυνήΟησαν παν-
hil omnino evertere vel labefactare potuerunt, Deo, τοίως τών έκεΓσε καταβλάψαι, τοΰ ΘεοΟ τή πρεσβεία
intemerate illius Matris intercessionibus, ita permit- χής άχράντου Μητρδς αύτου ούτως εύδοκήσαντος.
tente. Expetierunt autem in illius colloquium glo- Έπεζήτησεν ” δέ τδν ένδοςότατον κομμέ ρκιάριον είς
riosisslmum coinmerciarium : quibus sic nuntiavit xb διαλεχΟήναι αύτώ. ΚαΙ έδήλωσεν αυτφ Βόνος 6
Bonus laudatissimust magister : ι Hactenus quidem πανεύφημος μάγιστρος ούτως* δτι μέν c Μέχρι τοΰ
data milii fuit potestas ut tecum agerem, ac tra- παρόντος έγώ την εξουσίαν ειχον τοΰ λαλήσαι χα\
clarem do pace : nunc vero piissimi nostri domini τςαχτεΰσαι μετά σοΟ * νϋν δέ χατέλαβεν ό άδελ-
fraler una cum exercitu venit mox trajeeturus, ac φ6ς (46) του ευσεβέστατου ήμών δεσπότου μετά του
te in regionem luam comitaturus, ubi invicem de θεοφύλακτου στρατού. ΚαΙ Ιδου άντιπερ^ χαΐ έπαχο-
pace tractabilis. » λουθεί σοι έως τής χώρας σου. Κάχεί λαλεϊτε με-
ταξύ άλλήλων. I
6ά7. ( Α. a Μ. C. 6155.) χνιι. Iiid. χν. Post cons. Ίνδ. ιε", ιζ", μετά ύπ. Ηρακλείου Αύγουστου τδ
lieraclii Augusti XYl. ις*.
Et ab ipso die xxii mensis Januarii, scribitur, p Kal άπδ κβ' και αύτής του Ίανουαρίου μηνδς
Jmpmi Ueracln Consianiini anno xy. γράφεται. Τής βασιΛειας ΉραχΛειου Νέου Κωτ·
ctartirov έτος ιε\
DECANGU ΝΟΤΛ.
(43) Άπηρον καί. Sic reposuimus pro έπήρον (45) *Aγlar &opdr. Constautinopol. Chri$l. lib.
(καΐ) άνβχωρησαν. iv, sect. 2, ii. 6. , u ·. u i·
(44) θεωρώ γυναίκα, Symeon Logolheta et (46) *0 άθεΛφός. Fratres duos babuit Heraclius,
Cedreniis : Είδον ol βάρβαροι πρωίας ουσης, χαΐ Theodorum Curopalalain, et Grcgoriu^m : uter ho-
τού ήλίου άνατέλλοντος , άπδ τής πόρτης τών Βλα- rum hic inlelligalur incertum. Ger^ Theodorum in
χεονων έξελΟοΰσαν γυναίκα περιφανή μετά τών βύ- Persidem comitatum lleracliuui scribit Theophanes·
νούχων τινών, elc.
VARIAE LECTIONES.
*·'^άπήρον P, έπήρον R. ·· και supra versum habet V, in in. supplet P. ** δέ nm. P.
δαπάναν R. ·· με om. P. ·· έργάσασθε l>V. δέ oni. P. έγκαύσαντες P. καΐ om. P. έπεζή-
τησαν P. καί. τής P. έτει R, έτους P.
1017 CHRONICON PASCHALE. lOW
Τοΰτψ τψ ίχει έχτ(σθη τεΤχο; (47) του Λ Hoc anno conslruclus est murus circa aedem Do«
οίκου τής Δεσποίνης ήμών τής Θΐοτόχου, εξωΟεν του minas noslne Dei Genitricis, extra locum Alam
χαλουμένου ΙΙτεροΟ dictum.
Τούτω τω Ιτει μην\ Άρτεμιτίω, χατλ Τωμαζους lloc ipso anno, mense Artemisio, secundum Ro-
Μα7ι.ι”ια',1τελεύτησε Βόνος 6 τής άοιδίμου μνήμης, manos Maii χι, mortem obiit Bonus inclyt.e meiiio-
γενδμενο; μάγιστρος, κα\ άπετεΟη τδ λείψανου αύτοΰ' riae, magistri dignitate cohonesbitiis, illius<|nc corpus
είς xb σεπτδν μοναστήριον του άγιου Ίωάννου.(48) in venerabili monasterio Sancti Joannis I*r;ecursoris
του ττροδρδμου χα\ Βαπτιστοΰ τ& έ^^ομαζδμενον et Baplisbe, <|Uod Studii appellatur, juxta portam
τφν Στουδίου, πλησίον τής Χρυσής πδρτας. \uream, depositum est.
τνβ* CCCLII Olympia$.
*Ινδ. α'. ιη'. μετά ύπ. 'Ηρακλείου Αύγουστου τδ ιζ'. 628. χνιιι. Ind. ι. Post cons. Heraclii Augusti XVII.
398 Κα\ άπδ xjJ' κα\ αυτής του Ίανουαρίου ’ Et ab ipso die xxii, mensis Januarii , scribitur,
μηνδς γράφεται. Της βασιΑείας Έρακ,ίεΙου Νέου Imperii Novi Constantini anno xvi.
Κοίτσταντίτου έτος ίς\
Τφ ιη' Ετει^* τής βασιλείας 'Ηρακλείου και μετά Αηηο imperii Heraclii xviii, post conSiilatiim xvii
ύπατείας ιζ’ κα\ ις^ Ιτειτή; βασιλείας 'Ηρακλείου ® et χνι imperii Heraclii Novi Constantini filii ejus xvi,
Νέ:υ Κωνσταντίνου του αυτού υ ίου ' τή ιε' το ύ Μαίου χγ Maii mensis die, feria i, ipso Pentecoste festo,
μηνδς·®, ίνδικτιώνος a\ ήμερ? πρώτη, αυτή τή άγίφ lectae sunt ex ambone in sanctissima Magna eccle-
Πεντηκοστή ·*, άνεγνώσΟησαν άποχρίσεις έπ' άμβω- sia litterae inissic ex Oriente ab Heraclio piissimo
νος (40) Iv τή άγιωτάτη Μεγάλη έκκλησία, σταλεί- imperatore nostro, quae Chosroae casum, et iiiangu-
σαι έκ των άνατολικών μερών ύπδ Ηρακλείου τού rationem Siroae Persarum regis nuntiabant, hisce
εύσεβεστάτου ήμών βασιλέως, δηλούσαι την πΐώσιν verbis conceptae :
Χοσδρδου*· κα\ την άναγόρευσιν Σειροίου τού Περ-
σών βασιλέως, αί:ινες Ιχουσιν ούτως ·
ιΆλαλάξατε τφ θεφ, πασα ή γή, δουλεύσατε τφ f Exsultate Deo, omnis terra; servite Domino in
Κυρίφ έν ευφροσύνη, είσέλΟατε ** ενώπιον αΟτού έν laetitia, introite in conspectu ejus in exsultatione,
Αγαλλιάσει, κα\ γνώτε δτι Κύριος αυτός έστιν ό et scitote, quoniam Dominus ipse est Deus. Ipse
Θεός®^. Αύτδς έποίησεν ήμάς κα\ ούχ ήμεϊς. ΊΙμεις fecit nos, et non ipsi nos. Nos populus ejiis sumus,
δλ λαδς αυτού έσμεν κα\ πρόβατα νομής αυτού. Είσ- et oves pascuae ejus. Introite in tabernacula ejus
έλΟατε εί; τάς αύλάς αυτού έν ύμνοις, κα\ έξομο- q in hymnis, et confitemini illi. Laudate nomen ejus,
λογεΙσΟε αύτώ. Αινείτε τδ δνομα αυτού, δη Χριστδς quoniam Christus Dominus, in saeculum misericor-
Κύριος, είς τδν αΙώνα τδ έλεος αυτού, έως γενεάς dia ejus ; usquo in generationem et generationem
xa\ γενεάς ή άλήθεια αυτού. Εύφρανθήτωσαν οί ού- veritas ejus. Laetentur coeli, et exsultet terra > et
pavo\, κα\ άγαλλιάσΟω ή γή, και τερφθήτω ή θά- omnia quae in cis sunt. Et omnes Christiani lau-
λσσσα κα\ πάντα τά έν αύτοΤς. Κα\ πάντες οί Χρι- dantes et benedicentes gratias agamus soli Deo,
στιανοι αΐνούντες κα\ δοξ^λογούντες ευχαριστήσω- gaudentes in nomine sancto ejus gaudium magnum,
μεν τφ μόνφ βεώ, χαίροντες έπ\ τφ άγίω αυτού Cecidit enim superbus et perduellis Dei Chosroes.
δνόματι χαράν μεγάλην.'Έπεσεν γάρ ό υπερήφανος Cecidit, et prsecipitatus est ad inferos, et deleta esi
κα\ θεομάχος Χοσρόης.’Έπεσεν χα\ έπτο^ματίσθη είς de terra memoria ejus. Superbus ille et loquens
τά καταχθόνια, xa\ έςωλοθρεύΟη έκ γής*· τδ μνη- iniquitatem ιη superbia et contemptu adversus Do-
μόσυνον αυτού · όύπεραιρό μένος και λαλή σας άδικίαν inininii nostrum Jesum Christum, verum Deum el
έν ύπερηφανίι^ι·" κα\ έξουδενώσει κατά τού Κυρίου intemeratam ejus Matrem, benedictam Dominam
ήμών Ιησού Χριστού τού αληθινού θεού κα\ τής nostram Dei Genitricem semperque virginem Ala-
άχράντου Μητρδς αυτού τής ευλογημένης Δεσποίνης riam. Periit impius cum sonitu. Conversus est labor
ήμών Θεοτόκου χα\ άειπαρθένου Μαρίας. Άπώλετο ό D ejus in caput ejus, el in verticem iniquitas ejus de·
DUCANGll NOTA!:.
(47) Τό τείχος χέριζ^ etc. Constantinop. Clirist. sect. 4, n. 15.
lib. I, sect. 11. (49j άμβωνος, Ibid. lib. iii n. 75.
(48) Του άχΙ^ου Ίωάντου, etc. Ibid. lib. iv,
VARliE LECTIONES.
Posl^ Πτερού addit P : Τψ ιε' έτει (τδ ιε' έτος R) τής βασιλείας Ηρακλείου έκτίσθη τδ τείχος έξιυΟεν
Βλαχερ'Αΰν, καΐ άπεκλείσθη έσο»θεν ό ναδς τής παναγίας Θεοτόκου, και ή άγία σορός· πρώην γάρ Ιξοίίίεν
τοΰ τείχους ήν (προήν γάρ έξωθεν R) : χν αηηο Heraclii imperii, excitatus est murus extra Blachernas, cedes·
que sanctissima! Dei Cemtricis, una cum sacra arca, intra urbem inclusa est ; erat enim antea extra wuf-
nia: quse in margine ab recentiori manu scripta habet V. Μαίου P. τν3' 'Ολυμπίάς orn. R.
^ Hei oni. P. μήνης V. Πεντηκοστή . \ V. ·» Χοσρίου P. είσέλΟετε P. έστ\ θεδς P. :x
**· *· ύπερητ^ανεία PY.
1019 CHROMCUN rASCliALE. 1029
Bcendit. Nam xxiv Februarii praeteriti mensis, prima \ μετ* ήχους - έπέστρεψβν ό πόνος αΰτοΟ Μ
indictione, seditione in eiim mota ab ipsius Clio τήν χεφαλήν αυτοΰ * χα\ ϊη\ τήν κορυφήν αύτου
primogenito Syroe, quemadiiiodiiin in alia jussione χατέβη ή άβικία αύτοΟ. Τή γάρ χβ* του παρ€λθόντος
vobis cx|M)Suimus, Persarum omnibus proceribus Φεβρουάριου μην^ς τής έν&(τταμένης πρώχΓ,ς imva-
ac universo exercitu copiisque cx variis regionibus μήσεως, τής ταραχής αύτφ γενομένη; ύπ^i ΣειροΙου
conductis, ab exsecrando Cbosroe ad partes Sirox, του πρωτοτόκου αύτου υΙοΰ, χαθώ; δι* έτέρας ήμών
cum Gur^nnspa Persici exercitus prius duce trans- χελεΰοζω; έσημόναμεν ύμίν, χα\ πάντων των έχεΙη
euntibus, idem Deo invisus Chosroes, dum fugam Περσών άρχόντων τε xa\ στρατευμάτων μετά χα\
roeililatur, captus vinctusque in novum castellum, παντδς του στρατού του άπδ διαφόρων τόπων αυν-
ab ipsomet ad recondendas servandasque. ab eo coi- αχΟέντος άπδ του χαταράτου Χοσδρόου συνδραμόν-
lectas pecunias exstructum conjectus est. · των τφ μέρει Sxrpoiou μετά χα\ Γουρδανάσι^ι του
πρ\ν έςάρχου του Περσικού στρατού, έπετήδευσεν έχείνος ό θεομίσητος Χοσρόης φυγή χρήσασθαι, χα\
συσχεΟε\ς δέσμιος έβλήΟη έν τψ χαστελλίψ τφ χτισΟέντι παρ’ αΰτοΰ έπ\ παραφυλαχή των παρ* αύ*
του συναχθέντων χρημάτων.
i XXV autem ejusdem mensis Februarii, Syroe !
coronato et rege Persarum inaugurato, ac xxviii
ejusdem mensis, cum 0co exosus Cbosroes quar-
tum jam diem in vinculis, omnibus excruciatus do-
loribus, exegisset, ingratum illum et perduellem
Dei, superbumque ac blasphemum Chosroen acer-
bissimo mortis genere Syroes sustulit, uti sciret Je-
euni ex Maria natum, et a Judaeis crucifixum, quem-
admodum ipse scripserat, et quem conviciis inces-
serat, omnipotentem esse Deum, iliique retribuere,
prout a nobis ipsi rescriptum fuerat. Et ille quidem
Dei perduellis in hac vita periit. Abiit autem per
viam Judae Iscariotae, qui ab omnipotente Deo no-
tro audierat : Donum erat homini illi st natus non
fuisset. Abiit in ignem non exstinguendum, para-
tum Satanae et aequalibus ejus.
f In alia autem a nobis data vobis jussione, ex
castris nostris ad Canzaca, quae continebant acta a
XVII Octobris usque ad xv Martii significavimus,
quo pacto Deus, et Domina nostra Deipara, nobis,
Christoqiie dilectis copiis nostris succurrerit, et
quomodo in ipso conspectu nostro Deo exosus et e
tumulo refodiendus Cbosroes a Dastagerchosare ad
Ctcsipliontcm usque fugam capesserit, soaqiie pa-
latia amiserit cum regni Persici provinciis, ac deni-
que liac ratione commovere adversus illum seditio-
nem Siroes potuerit. Post scriptam vero hanc no-
stram jussionem, eamque missam xv (lie praesentis
mensis Martii, dumque Cliosroen inter et Siroen
postmodum quae contigerint explorare satagimus,
missis in varia loca, atque ad Siarsura, parvum Zabas,
Clialcas et Jesdem, utraque via, tum ex felicissimis
c Ka\ τή χε' του αύτου Φεβρουάριου μηνδς Σειροίου
στεφθέντος χα\ άναγορευθέντος βασιλέως Περσών,
χα\ τή χη' τού 399 αυτού μηνδς, μετά τδ ποιήσβι
τδν θεομίσητον Χοσρόην τάς δ* ή μέρας σιδηροδέσμιον
έν πάση όδύνη, άνείλε τδν αύτδν άγνώμονα κα\ θεο-
μάχον χαΐ ύπερήφανον κα\ βλάσφημον πιχροτάτω
Οανάτφ (50), Γνα γνω δτι Ιησούς ό τεχθε\ς έχ Μα-
ρίας, ό σταυρωθε\ς ύπδ των Ιουδαίων, χαθώς αύτδς
ήν γράψας, ε!ς δν έβλασφήμησε, θεδς παντοδύναμός “
έστιν, χα\ άπέδωχεν αύτφ κατά τά παρ’ ήμών γρβ-
φέντα αύτφ. Κα\ έν τφ μέν βίψ τούτψ ούτως άπ-
ώλετο ό θεομάχος έχείνος. Άπήλθε δέ τήν όδδν Ιούδα
τού Ίσχαριώτου τού άκούσαντος άπδ τού παντοδυ-
νάμου ήμών θεού, δτι KaXbr ι}κ τφ άrΘpώxφ άχε/-
νφ μή y€yyt}Oiiycu^ είς τδ πΰρ τδ άχατάσβεστον τδ
ήτοιμασμένον τψ Σατανά κα\ τοΤς άξίοις αύτου άπ-
ήλθε ν.
f Διά δέ τής έτέρας ήμών χελεύσεως τής γενομέ-
νης παρ’ ήμών πρδς ύμάς άτΛ τού άπλήχτου ήμών
τού πλησίον τού Κανζάκων, τής περιεχούσης τήν
χίνησιν τήν άπδ τής tf τού 'Οκτωβρίου μηνδς (51)
μέχρι τής ιε' τού Μαρτίου μηνδς, έσημάναμεν τδ*·
πώς ό θεδς χα\ ή Δέσποινα ήμών ή Θεοτόκος συν-
έπραξεν ήμίν τε χα\ τοις φιλοχρίστοις ήμών έχστρα-
τεύμασινύπέρ έννοιαν άνθρωπίνην,χαέτδ πώς Ιφυγεν
ένώπιον ήμών ό θεομίσητος χα\ άνάσχαφος Χοσρόης
άπδ τού Δασταγερχοσάρ έπ\ Κτησιφώντα, χα\ πώς
άπώλοντο τά παλάτια αύτού μετά πολλών έπορχ·-ών
τής Περσιχής πολιτείας, χα\ δτι διά τού τρόπου τοΰ-
\ του ήδυνήθη Σειρόης·^ ποιήσασθαι τήν χίνησιν χατ'
αύτού. Μετά δέ τδ ποιήσαι ήμάς τήν χέλευσιν έκεί-
νην χα\ στεϊλαι αύτήν τή ιε' τού παρόντος Μαρτίου
μηνδς, έν τφ φροντίζειν τού γνώναι ήμάς Ινεχεν ·*
DUCANGll NOTiE.
(50) Πικροτάτφ Oayazcii. Gibo omni subtracto, lerfectus est. Ita Nicephorus. Rem etiam pluribus
ac auri et argcnii .lapillorumqiie vi maxima, <|iiam narrant Theophanes, p. 271, et S\meon Logotbeta.
hactenus collegerat, coram propositu, iis vocibus της tC τον Όχτωβρίου μηνός,\Λ\ρ%ηία
insiiUanlibiis proceribus : Fruere iis agedum, quo· cx hac Heraclii forte epistola pluribus narrat Th^
tum insana cupidine flagrasti, quaeque amasti tanto· phanes sub aim. xvii Heraclii : et ex eo Georgius
pcfre ac ro//cptj(f. Tandem fame enectus, ab iis in- monachus.
VAUI^ LECTIONES.
Χοσρόου P et V a correctore. ** άνηγοριυθέντος P. παντοδύνατός P. ·® τδ om P. ·* Σει;;ο'.ης
P.Hola. ένεκα P.
1021
Χοσ$/^υ
ι^έμψαι ήμόίς έν διαφ<5ροις τόποις, χα\ Ιως του Σιαρ-
βούρων (52) χτ\ Ιω; του μιχροΰ Ζάβα (55)» του
Καλχλς·*, του Ίεοδέμ» έν άμφoτiραtς ταΧς όδοίς ξχ
τ% των εύτυχεοτάτων ήμών έχοΓρατευμάτων χλ\ έχ
των Σαρακηνών των δντων ύπδ τήν φίλδχριστον ··
ήμων πολιτείαν, διά τδ, ώς εΓρηται, γνώναι ή μάς
άχριβως τά έχεΓσε χινηθέντα, χδ' του αύτου Μαρ-
τίου μηνδς ήνεγχαν·· τζρδς ή μάς είς τδ άπληκτον
ήμων τδ πλησίον του Καν^άχων (54) οΐ της σχούλχας
Ινα Πέρσην χα\ ένα Αρμένιον, οΓτινες έπέδωχαν ··
ήμϊν ύπομνηστιχδν γενόμενον πρδς ήμάς άπδ τίνος
άδσηχρητις·· Περσών, Ιχοντος δνομα Χοσδάη, χα\
άξίωμα 'Ρασνάν ‘, περιέχον, δτι · Σειροίου άναγορευ-
θέντος βασιλέως Περσών άπέλυσεν αύτδν μετά χαΐ
άλλων αρχόντων πρδς ήμας χα\ ύτεομνηστιχου θύ-
του Σειροίου γενομένου πρδς ή μάς, χα\ δτι χαταλα-
βών είς τδ "Αρμαν (55) συνείδεν τοΰ άπολυσαι πρδς
ήμά; τούς προειρημένους δύο άνδρας έπ\ τω πεμφΟή-
ναί τινας τούς όφείλοντας άδλαβείς διασώσαι αύτδν
χα\ τούς μετ* αυτού. Ώς δε έγνώσθη ήμΤν διά τδ θεω-
ρησαι αύτδν πολλά σχηνιοματα 400 Περσών κατά
τήν όδδν άναιρεθέντα άπδ τοΰ εύτυχεστάτου ήμών
στρατού· άπδ τού Ναρβάν περ\ τά ,γ σκηνώματα,
χαΐ δτι έχ τούτου δειλιάσας έφοβήθη χωρίς τών δια-
σωστών χαταλαβεΤν πρδς ήμάς. Κα\ τή χε'τού αύτού
Μαρτίου μηνδς άπελύσαμεν πρδς αυτούς Ήλίαν τδν
ένδοξδτατον στρατηλάτην τδν έπίχλην Βαρσοχά, χα\
θεόδοτον τδν μεγαλοπρεπέστατον δρουγγάριον μετά
νεωτέρων χαΐ χ* ίππων άδιστράτων σελλαρίων δφει-
λύντων άπαντηθήναι χα\ διασώσαι αύτούς πρδς ήμάς.
Μετ* αυτών Sk συνείδαμεν πέμψαι χα\ Γουσδανά-
σπαν (56) τδν 'ΡαζεΙ τδν χιλίαρχον τού Περσικού
στρατού τδν έλθδντα πρδς ήμάς, δτε ή ταραχή έγέ-
νετο μετά τού Σειροίου χα\ Χοσρύου. Κα\ τή λ' τού
Μαρτίου μηνδς έδεξάμεθα άπόχρισιν έν αύτώ τφ
άπλήχτφ ήμών τώ πλησίον τού Κανζάχων άπδ
Ώλία χα\ Θεοδδτου χα\ · Γουσδανάσπα, ώς δτι μέγαν
χειμώνα εύρον είς τδ δρος τού Ζάρα, χα\ δτι έξέλα-
6ον· Ιχ τών χαστελλίων Πέρσας^ χα\ άλογα, χαλ
ούτω χόπτουσι τούς χιδνας, χαΐ δτι έγνώσθη αύτοίς
ΙιήΙ
nostris, tuui ex Saracenis pio nostro impo-
rio subjecUs, ut quemadmodum pnefati sumus,
motus qui ibi sunt, certo resciremus» adduxerunt
ad nos excubitores in castra ad Canzaca l^ersam
unum, el alterum Armenium, a quibus porrecta no-
bis eet epistola a quodam Persarum secretario cui
nomen est Chosdx et Axiamaranam, ad nos scripta,
qua missum se significabat a Syroe in Persarum
regem proclamato , cum aliis proceribus, et ipsius
Sirois ad nos litteris : cumque ad Arman perve-
nisset, visum sibi esse ut duos istos viros ad ni>s
mitteret, quo vicissim seque ac socios tutos incolu-
mesque deducerent» a nobis mi iterentur. (Jl autem
illum sibi timere intelleximus, ex eo quod in iti-
nere multa Persarum cadavera , eaque usque ad
tria circiter millia, a felicissimis copiis nostris in-
terfectorum versus Narban videret, absque condn-
cloribus nos convenire vereretur : xxv ejusdem Mar-
tii mensis ad illos mistmiis gloriosissimum magi-
strum militum Eliam, cognomento Barsoca, et
magnificentissimum Theodorum Drungarium, cum
delecta juventute, ac xx equis dextrariis sella in-
structis, qui illis occurrerent, eosque ad nos dedu-
cerent. Placuit etiam his adjungere Gusdanapsan
Rusei filium, Persicarum copiarum tribunum, qui
ad nos venerat, cum inter Siroen el Chosroen tu-
multus primum exarsit, xxx porro Martii mensis
dum in ipsis nostris castris juxta Ganzaca versare-
mur ab Elia, Theodoro et Gusdanaspa responsum
accepimns, quo nobis significabant se in altissimas
nives in monte Zara incidisse, missumque sibi ex
castellis Persam , cum animalibus seu equis, sicquo
nives discidisse : legatos vero a Siroe rege missos,
hisce proximos esse ubi tum degebant partibus
se accepisse, sed propter immodicas nives, montem
Zaram superare non potuisse. Dnde maxime perce-
pitiius, nos una cum Christi amantibus copiis no-
stris, Dei clementiam et bonitatem omnino dedu-
cere lutosque ac incolumes servare. Etenim si vel
paucos dies cunctati ad montem Zaram fuissemus»
ac deinde ejusmodi nives inunodic» decidissent,
B
G
CHRONICON PASCHALE.
·· χαλ Σειροίου τά παμαχολουθήσαντα και Α castris
DUCAMG11
(52) Σιαρσούρωτ. Theophani ann. xvii, ρ. 270, 1
Ζιάρζουρος dicitur.
(53) Μικρόν Ζά€α. Georg. monachus ms., χα\
πεμάσας ό [Ιασιλεύς τδν μέγαν ποταμδν Ζάβαν, olc.
Infra : έκμάτησεν τάς δ' γέφυρας τού μιχμοΰ Ζάβα.
Quippe exstitere duo in Perside fluvii bac nomen-
clatura , quorum alter μέγας Ζάβαν , alter μικρδς
Ζάβαν appellabatur. Ulriiisque meminit Theopha-
nes, el ex eo Symeon Logothela anno xvii Hera-
clii. Vide prxlcrea Gedrenum , p. il7, et Orteliiim
in Zabolus,
(54) Κανζάχων, Γαύ^αχον Georg. monachus in
NOTifi.
I Chronico ms. Γάζακον vero vocal Theopb. et ex eo
Cedrenus anno xiii etxvii, πόλιν έν τή Ανατολή
Γαζάχην, Simeon Logoih.
(55) ΕΙς τό *Κρμάν, Idem videtur quod infra
Ναρβάν dicitur : fluvius forte Άρβάς appellatus a
Theophane ann. xvii, pag. 270, qui Ναρβάς dicitur
Symeoni Logoih. in Chron. ms.
(56) Γοννδό.νασΛα, Qui Γουνδαβούνας et Γουν-,
δαβουϊάς dicitur Theophani anno xvii , pag.^ 270,
ubi similia refert, Cedreno vero Γουνουφούνδος ,
pag. 419.
VARliE LECTIONES.
Χοσρύοι» P, eraso δ V. Χαλχάς P. ·· φιλονρίστην P. ήνεγχεν P. άπλεχτον V. άπέδο)-
πανΡ. ·· άσηκρήτι; Ρ. * Άξιοιμαρασνάν V, Άςιαμαράναν Ρ. * δτι om. V. * στρατού om. Π, in ηι.
post εύτυχεστάτου supplens στρατοπέδου. ' του om. Ρ. * κα\ οιη. Κ, uncis inclusit Ρ. * έξέβαλον V,
Ιξέβαλλον Ρ. ■ Πέρσαν Ρ,
1023 CHRONICOiN PASCHALE. 1021
tama in illis locis annon» copia deQciente, * in ina- A πλησιάσαι έν τοΓς μέρε?(ν έχείνοις τους πρεσβευτάς
gnas prorsas diiTicultaies incidisset noster exerci* το^ς πεμφθέντας άτώ Σειροίου του βασιλέως, άλλ*
tus. Εχ quo enim ex Siarsuris castra movimus, οτι έχ του μέγαν χειμώνα γενέοθαι ούχ ήβυνήθησοιν
scilicet a χχιν Februarii mensis, usque ad xxx Mar- ύτιερβήναι τ^ δρος του Zaipa. Κα\ ίχ τούτου Εγνωμεν
tii mensis, ningere non desiK. Verum, Deo juvante, πάντες ol των φιλοχρίστων ήμών ίχστρα^
cum in Canzacoruin regionem venissemus, magnam τβυμάτων zb τ:λέον δτι ή τοΟ θεού εύμΕνεια και
commeatus copiam invenimus, tum hominum, tum Άγαθύτης ώδήγησεν ήμ5ς χα\ όδηγεϊ χα\ β:ασώζει.
equorum : sed et in ipsa Ganzacorum urbe mansi- Ei γάρ συνέβη ήμδ; ολίγους ήμέρας έμβραδυναι* έηΐ
mus, sat ampla, quaeque domos ter mille comple- Ζαρ.τ, xa\ eI0' ούτω γενέσθαι τδν χει-
ciitur, tum etiam in vicinis locis, ita ut complures ρωνα, δαπανών τοσούτων μή εύρισχομένων έν τοΐ;
dies ηηο in loco morari nobis licuerit, praicepi- τύποις έχείνοις, είς μεγάλην βλάβην είχεν έλΟείν τά
musqiie copiis nostris Cbrisli 'amantibus, ut equos βύτυχέστατα ήμώνέκστρατεύματα.Έςύτε· γάρ έχινή-
suos in urbis aedes propter nives ingruentes dedu- σαμεν έχ τού Σιαρσούρων, τουτέστιν άπδ της χδ* τού
cerent, ita ut ex militibus singuli equum unicum in Φεβρουάριου μηνδς, μέχρι της λ' τού Μαρτίου μηνδς
castris servarent: proxime enim hanc urbem ea ^ ^νέδωχεν χιονίζειν. Αλλά διά τού θεού έλΟδντες
sunt. Barismanas enim urbis Ganzacorum, civesque ” Επ\ τά μέρη τού Κανζάκων ηύραμεν δαπάνας τιολλάς
illius omnes, ut montem Zaram nos superasse in- άν0ρώτϋο)ν χαΐ άλδγων, χα\ έν αύτ9| τ{} πδλει τού
tellexere, recesserunt, ac in montes et in muni- Κανζάχων έμείναμεν, τεΧεΙφ οΟση χα\ έχούση περ\
tiora casella confugerunt. Ut vero duos illos viros τρισχιλίους οΓκους, χα\ έν τοις πέριξ χωρίοις,
a Syroe Persarum rege missos recepimus, alterum ώ^'^ε δυνηθ?|ναι ή μάς τοσαυτας ήμέρας έν ένΙ τδτιφ
οχ iis, Persam scilicet, una cum aliis ad Barisma- έπιποιήσαι (57)* χα\ έχελεύσαμεν το?ς των φιλοχρί-
nem Ganzacorum, qui a xl milliaribus aberat, et in οτων ήμοιν έχστρατευμάτων ινα τά άλογα αύτών είς
munitum castellum se recluserat, misimus, datis οΓκους τής πβλεω; βάλωσι διά τδν γενδμενον
ad illum litteris, quibus mandabatur, uti eqiios vii χειμώνα και ινα πρδς Ενα ίππον εΤς Εκαστο;^· αύ-
pro legatis, pararet, qiio expedite ac sive ullo ira- '^^v Εχη” είς τδ άπληκτον ήμών · πλησίον γάρ αδ-
pedimento ad Siroen regem possent proficisci. Ba- 'εή^ πόλε(ό; έστιν τδ φωσάτον ήμών · ό γάρ Ba-
rismanas vero, acceptis ab imperatore missis lega- ρισμανάς τής τ:όλεως τού Κανζάχων χα\ πάντες οΙ
lis, nostrisque sacris litteris, et qui tum cum illo κτήτορες αυτής, ήνίχα Εμαθαν *· ύπερβήναι ή μας
aderant, nos et Siroen Persarum regem, per uiiiltas Ζάρα, άνεχώρησαν κα\ είς όρεινούς
horas, faustis acclamationibus lamiibusque. prose- c 401 τόπους άπήλθαν είς όχυριότερα χαστέλλια·
cuti sunt. A legato quippe illo Persa, perduellem Ήνίκα δέ έδεςάμεΟα τούς δύο άνθρώπους τούς πεμ-
Dei Gliosroen periisse, regemque Siroen proclama- φΟέντας άπδ Σειροίου τού βασιλέως Περσών, τδν Ενα
tum certiores erant facti. Rescripsit deinde nobis ^5 αυτών, τουτέστιν τδν Πέρσην, άπελύσαμεν μετά
idem Barismanas, equos so, sicut a nobis manda- έτέρων άνθρώπων πρδς τδν Βαρισμανάν τού
tum fuerat, instruxisse, et cum alteram nostram Κανζάκων, άπδ μ' μιλίων 5ντα χα\ έίς χαστέλλιν
jussionem acceperit, qua legatorum adventus sibi βχυρδν, χα\ έποιήσαμεν πρδς αύτδν ύτπιμνηστιχδν
signi ilcarelur, se quamprimum ad nos accessurum, i^va κάν ά).ογα λόγω τών πρεσβευτών εύτρεπιση,
equisque confestim adductis, oilicia sua servitiaque είς τδ έν συντόμω και άνεμποδίστως άπελΟειν αυτούς
omnia praestiturum. Cum igitur in iisdem ad Can- «ρδς Σιιρόην ** βασιλέα Περσών. Κα\ δεξάμενος τούς
zaca positis castris essemus morati usque ad iii men- πεμφΟέντας παρ’ ήμών ό Βαρισμανάς κα\ τδ τοιούτον
sis Aprilis diem, qui in Dominicam incidit, advenit ήμών ύπομνηστικδν, έπ\ πολλάςώρας εύφήμησαν καλ
Pbaiaciis regi A Secretis, qui et Rharna vocabatur, ήμδς xet Σειρόην βασιλέα Περσών κα\ αύτδς κα\
circa horam secundam, eumdemque hac ipsa hora πάντες ol εύρεθέντες έκεΤσε.’Επληροφορήθησαν γάρ
excepimus, litteris a Gabata Siroe clementissimo ^x πεαθέντος Πέρσου άπδ τού πρεσβευτου, δτι 6
Persarum rege, quae ejus inaugurationem contine- 0 θεομάχος Χοσρόης άπώλετο, κα\δτι βασιλεύς Περσών
baiit, quibusque noDiscum, et cum quovis homi- Σειρόης έγένετο, χα\ άντέγραψεν ήμίν ό αύτδς Βαρι-
num, pacem habere velle significabat, ab illo ac- σμανάς, δτι πρδς τά παρ’ ήμών έγκελευσθέντα αύτώ
ceptis. Visum ergo nobis est clementissimi Gabatae τά άλογα τών πρεσβευτών ένευτρεπή ποιεί, κά\ ήνίκα
Sirois litterarum exemplar huic nostrae ad vos jus- δίξηται δευτέραν ήμών κελευσιν περιέχουσαν χατα-
sioiii subjungere, ut el quid ad illas deinde reseri- λαβεϊν τούς πρεσβευτάς, πρδς ήμάς αύτδς δι’ έαυτού
pserimiis. Α septimo igitur mensis Aprilis die, in ό Βαρισμανάς Ερχεται φέρων τά τοιαύτα άλογα,
DUCAiNGlI ιΝΟτ'ε.
(57) ΈΛ/αοιήσαι. Eadem voce haud minus trita utitur rursum infra.
\\\\\JE LECTIONES.
" ένβραδύναι PV. · Εξω τε V, Εξωθεν P. Εκαστον P. s/η. Εχει VR, έ/.ει P. »* βριασμά^
vot; R. ** ΕμαΟον P. ** άττήλθον P. ** βαρισμανήν P. ** χαστίλλον P, καστελλων R. ζ* P. *· S·;-
ροίην P soh.
:02Σ; CHRONICON PASCUALE.
ΑφεΓλων π^Ισαν ύπουργίαν χα\ ^υλε{χν έχτελέσαι. Λ ii^^dcin noslris ad Canzaca casfris xxvn dies exegi-
Έιηποιησάντων δέ ήμών έν αύτω τω άπλήκτφ τω inus : ac ejusdem 'mensis oclavo, ipsum Plicacum
τελησίον του Κ'ανζάκων Εως τής τρίτης του Άπρι- Α Secrclis, iUiarnan appellatum, honorifice quaii-
λίου μηνδς, έπεχχτέλαβεν Φαΐχκ ό άβσηκρήτις ** ό tuin licuit acceptum, ul et qui cum ilio cnuU, di-
xa\ Taovdv** ι:ερ\ ώραν δευτέραν, Κυριακής οΟ- misimus; habebat enim secuin promiscuum famO-
σης (58). ΚαΙ αυτή τή ώρα έδεξάμεΟα αυτόν, χαΐ lilium. Lum illo vero iiiisimiis inagnincciilissimum
έπεδωκεν*' ήμίν υπομνηστικόν Καβάτου του κα\ ** tabularium Euslatliiuin. ΑΚμιο ita coulidimus Do-
Σειροίου του ήμερωτάτου βασιλέως ΙΙερσών, περί- minum nostrum Jcsiim Christum bonum el omni-
έχοντα τήν άναγόρευσιν αύτου, και οτι θέλει μεθ ’ poienteni Deum, et Dominam nostram Dei Gcnitri-
ήμών κα\ μετά έκαστου άνθρώπου εΙρήνην έχειν. cem res omnes nosiras secundum eorudi cleiucn-
Συνείδαμεν ουν τδ Γσον τοΟ υπομνηστικού Καβάτου tiam cura 1Α1 ros.
τοΰ χαΐ ΣειροΙου του ήμερωτάτου ύποτάξαι τή παρούση ήμών κελεύσει, εΤΟ’ ούτω δέ χα\ τδ παρ*
ήμών άντιγραφέν αύτφ ύποτάςαι.*Έως δέ τής έβδόμης του Απριλίου μηνδς έν αύτώ τώ άτέλήκτω ήμών
έποιήσαμεν τφ πλησίον του Κανζάκων, τουτέστιν τάς κζ* ή μέρας, χα\ τή όγδόη τοΟ αύτοΰ μηνδς
άπελύσαμεν τδν αύτδν Φαΐάκ τδν άσηκρήτις τδν χαΐ Τασνάν κατά τδ ένδεχδμενον Οέραπεύσαντες
ούτδν κα\ πάντας τους μετ' αύτοΟ, έπειδή Εσχεν μετ' αύτοΰ χαι πρόσοιπα ευυπόληπτα, καΐ άπελύσα-
μεν μετ’ αύτοΰ ΕύστάΟιον τδν μεγαλοπρεπέστατου ταβουλάριον.Κα’ι οΰτω θα^^^οΰμεν έίς τδν Κύριον
ήμών Ίησοΰν Χριστδν τδν άγαΟδν κα\ παντοδύναμον θεδν κα\ είς τήν Δέσποιναν ήμών τήν Θεοτόκον^
δτι πάντα τά καθ’ ήμδς πρδς τήν άγαΟότητα αύτών έχουσι διοικήσαι.
€ Και ήμεις·· δέ τή (59) η'*· τοΰ αύτοΰ μηνδς Β < Nos porro ejusdem mensis dic \Ίΐι, Deo au-
έκινήσαμεν συν θεώ 402 άπλήκτου ήμών, spice, castra movimus, in Armeniam iter facturi,
δφείλοντες όδιρ ήμών χρήσασΟαι τή έπι Άρμε- Vos autem bene valete, conliiiuasque ac indefessas
νίαν. Αλλά καλώς ποιείτε άδιαλείπτωτ*^ και έκτε- orationes ad Deum fundite, quo, sicut peroptamus,
νέάτερον εύχόμενοι ύπέρ ήμών, ινα ό θεδς άξιώση·· vos quamprimum revisere nobis largiatur. >
ημάς, ο>ς έπιΟυμοΰμεν, ίδέσΟαι υμάς. »
""Ισον ύΛ€μτπί\στικοΰ (60^ γετομένον άΛό Καβάτου Exemplar commonitorii a Cabata, qui et Siroes di·
Tov 'xal ΣεφοΙου του Ϋιμερωτάτον βασιΛέως clui est, clemenliaimo rege Penarunij missi ad
Περσόϊτ χρός ΉράκΛειοτ zdr εύσε€έστατογ lleraclium piissimum et a i)eo servatum nostrum
xal ΟεορύΛακτον ήμώτ βασιΛέα, imperatorem.
Παρά Καβάτου Σαδασαδασάχ 'ΗρακΛεΙφ rqi ήμβ^ ^ Cabata Sndasadasac, tlernelio clementissimo et a
ρωτάηρ βασιΛει 'Ρωμαίων τφ ήμετέρφ άδεΛρφ Deo servulo imperatori liomanorum^ fratri nostro^
πΛείστην χαράν άΛονέμομεν. plurimam gratiam impertimur.
Τφ ίψ^ρωτάτφ βασιΛεϊ * Ρωμαίων καϊ άδεΛ^φ Clementissimo imperatori Romanorum ^ el fratri
ήμών. nostro.
ι^μεΐς διά τή; προστασίας τοΰ θεοΰ χαλοποδί- Nos Dei providentia absque ullo labore insigni
νως (Gl) τώ μβγάλφ διαδήματι έχοσμήΟημεν κα\ τοΰ q diademate donati, patrum ac majorum nostrorum
θρό'/ου τών πατέρων κα\ γονέων ήμών έπελαδόμεθα. solium sumus consecuti. Ac cum tam bciicnce ab
Διά γοΰν*· (02) τδ ούτως εύεργετικώς άξιωθήναι ipso Deo nos dignatos agnoscamus, ut illustrem
ήμάς ύπδ τοΰ θεοΰ τοΰ έπιλαβέσΟαι τοΰ τοιούτου adeo thronum exceperimus ac dominationem, si
θρόνου χα\ τής δεσποτείας συνείδαμεν, ef τί έστι quid esset quod humani generis utilitati ac solatio
• πρδς ώςέλειαν χαΐ θεραπείαν τής άνθριυπότητος, conduceret, quantum iii nobis fu»t, el prout dc-
διαπράξασθαι πρδς τδ ήμίν Ενδεχόμενον , χα\ ώς cuil, id continuo fieri liberaliter bencficcque iin-
Ιπρεπεν, εύεργετικώς έχελεύσαμεν γενέσθαι.’Επάν peravimus, Quandoquidem igitur ad summam hane
DIICANGII NOTiE.
(58) Κυριακής οϋσης. Tertia enim Aprilis in- ann. xviii. Ilac porro ύπομνηστικοΰ voce pro epi-
cidil in Dominicam hoc anno Chr. ucxwni, quo stola utitur etiam Chosroes Persarum rex apud Si-
Pascha incidit in xwn Martii. mocaltam, lib. iv, cap.8; iSidon. lib. vin, epist. II.
(59) Ήμάς δέ τή η\ lt:i reposuimus cum Hol- Dilectoi nimis et peculiari
slenio, pro κ' : nam ipsemel lleia\ lius ad vii Apri- Phoebus commonitorium Thalia!.
iis iii castris ad Canzacos perstitisse dunlaxat paulo
ante scribit. ^ (611 ΚαΛο.χοδίνως, Vox nihili, tametsi ita etiam
(60) "Ισον υΛομνηστιχον. Istius Sirois commo- . cod. Valican. praiforal : legendum enim videtur,
iiitorii, seii epistohe, meminit Nicephorus Conslan- κα\ άνοδύνως, quam vocem cum vocet άπόνως jiiii-
linopol. qua, inquit ille, lleraclium hortabatur ut git Pliilarchus in Cicerone , absque ulla difficultate.
ambo invicem imperia conjungerent, et conee>sa a (62) Αισσονν. In nis. Vaticano haec vox vix legi
Deo pace fruerentur, ea lege ut iiterque suis sc potest.
finibus contineret. Meminit pariter Theophanes
VARl^ LECTIONES.
»» άσηκρήτις P. *· 'Ραρνά P. ** άπέδωκεν P. ** κα· om. P. ” τοΰ om. P. Ταονάν P.
»» ήμάς P. *® x' R. άδιαλήπτως PV. άξιώσει PV. ·· διά γοΰν. δισσοΰν PV.
Ι02Τ CHRONICON
dignitalem et imperium nos Deus evexit, id pro-
tinus in animo statutum fuit, ut quotquot homines
detinebantur in vinculis dimitterentur. Sed et *si
quid erat quod humanae conditionis ac hujusce vitae
iitililaii ac commodo fructum aiierret, nobisque sta-
tuere liceret, id fieri non modo prancepimus, sed et
confeci uin est. Quineiiani nobis deliberalum est
ac constitutum, uti vobisciim, Romanorum impe-
rator, frater noster, cumque Romana republica,
caeterisqne populis, ac aliis regulis, qui circa im-
perium nostrum undique baliilani, pacem et ami-
citiam deinceps colamus. Quod autem fraternitas
vestra, Romanorum imperator, aifeclam se gaudio
dixit, quod nos eunidem thronum obtinueri-
mus, > (CcBUra prte vetusiaU desiderantur tu
Cod. MS.)
^ρωτοτύτζως μέν π·· . . . .
pav αδελφότητα χα\ . · . .
μετέραν πβραγενέαδα». άδελ ·· . .
δδσηκρήτις τδν χα\ 'Ραανοίν . σ . . .
ύπάρχοντα ■ άλλ’ ή άδελφότη; ....
Οεσιν χα\ άγάπην ή μων χα\ φιλίαν . . .
έχομε V ::ρδί άδελφότητα ύμών . .
πρ^ς αυτήν άλλλ χα\ τζρίς τ . . .
άλλά διά την αγάπην ήμών . . .
μί?; του; άνθρώπους τοί>; χρατήα . .
«ολιτείας ταύτης παρά του . . .
άδελφότητος ύμών άτΓολυθ . . .
δβ Χ£/.εύσατε τοϋ παντοίως . .
νέσΟαι είς την ήμετέραν άπδ . . .
τείαν · κα\ περί τύτζοο ....
Οαι ειρήνη χα\
ο^ν αΐτηαιν έχετε
ήμί; χα\ δι* αύτ
PASCHALE. i02S
6 “ 6ebi άφιέρωκν ήμ3ί εΐί Totowtov μέγαν tp&nm
κα\ δεσποτείαν, πρδθεαιν Ιχοριεν του άπολυααι έκα-
στον χα\ οίονδήποτε άνθρωπον χατεχόμενον έν φρου-
ρά. Κα\ λοιτιδν, ε? τ( έστι πρδς ώφέλειαν χα\ θερα-
^ίαν τής άνθρωπότητο; κα\ τής πολιτείας ταύτης
κα\ ενδεχόμενον ήν κελευσθήναι παρ’ ήμών, Ιχελεΰ-
οαμεν, και έγένετο. Κα\'τοιαΰτην πρόθεσιν ίχομεν,
Γνα μεθ’ ύμών του βασιλέως τών ’Ρωμαίων χαΐ άδελ-
φοΰ ήμών χα\ τής 'Ρωμαϊκής πολιτείας χα\ τών λοι-
πών έΟνών χαϊ έτέρων βασιλίσκων τών χύχλιμ δντοιν
τής ήμετέρας πολιτείας έν ειρήνη χα\ άγάπη diajfiiK
μεν. Διά δέ τδ χαροποιηθήναι τήν άδελφότητα ύμών
του βασιλέως τών 'Ρωμαίων του έπιλαβέοθαι ήμάς
του αύτοΟ θρόνου**,
'Ρωμαίων · π>Λίστην
. . . ·· και σημαίνομεν ··* ώς δτι τδ
.· . . . φθΙν·· ήμϊν παρά τής ύμε·
. . . διά Φαιάχ χ. . . δαηχ τοϋ άδση-
χρήτις τοϋ χαΐ 'Ρασνάν·· έδεξάμεθα, κα\ έγνωχότες
. . . τοϋ θεοϋ έπ* εύτυχίφ τψ βχσιλιχφ δια *
. . . θέντες*· είς τδν θρόνον τών γονέων
. . . προγόνων έχαθίσατε * πολλψ πλέον
. . . V χα\ παραχαλοϋμεν τδν θεάν
. . . υς χρόνους έν εύπραγίςι** χα\ έν εύ-
. . · ω * χαι ειρήνη μεγάλη άξ.ώσει ύμάς
• · . τοϋ θρόνου τών γονέων σου χα\
. . . δ ** δέ έδηλώσατε ήμϊν δ:ά τοϋ ύ9εο
... δτι ήνίχα είς τδν τοιοϋτον θρόνον
' .... τήν δεσποτείαν ύμών άπελάβετε**
. · . . αι τους άπδ διαφόρων . .
. . · . ού μήν άλλά χα\ τά . .
. · · . γεσίαν^ τών άνθρώπων. i . .
. . · . ρόθεσιν . . . την . · ·
ύπδ τού ....
άμφότεροι . .
sVARIdg LECTIORES.
*· d οιη. Ρ. ·· ίλλιπέ; ήν xh τέλος ύιΛ τής Αρχαιέτητος subscribit Ρ, qnibns adduntur in codice h*e,
ab Radero omissa : Γπδ Άνδρέου Δαρμαρίου τοϋ Έπιδαυρίου υίοϋ Γεωργίου είληφε τέρμα συν έέεώ έν
τώ ετει μ'^ογ, Ιουλ. α. έν Αερίδςι τής Κατοιλωνίας. Vide Uardtti. CalaL Bibi. Bavar.x yoL V, pag. 416.
πρωτοτυπώ; ct c;eiera usque ad finem accesserunt ex V. ** iSupplendum άδελφότητα Φαιαχ τόν.
ήμών \ , *· Restituenda baec collala pag. 753, C. *·* σημαίνο>μεν V. ·· φθέν. Supplendum τδ ύπομντ·
στικδν τδ πεμφθέν et ηιοχ ύ|χετέρ2ς άδελφότητος. Ad δαη videndum an pertineat Χοσδάη p;«g. 750, 14.
του. τδν V. ** χαΙ 'Ρασνάν. 1ιι apograpbo ναν, cui ab initio desunt sex instar litterarum. ·* δια.
Supplentium διαδή μάτι. ^ θεντες. Supplendum κοσμηθέντες. εύπραfείf V. ** άξιώσει. Scribendum
αξ'ώση. Priecesserat enim ϊνα. δ V. lura supplendum ύπομνηστικοί. άπολαύετβ V. Initio versos
logenauiH έχαθίσατε χα\ τήν. Legendum εύεργεσίαν, ct mox πρόθεσιν.
10«9
CIIRONICON PASCUALE.
1030
SELECTA QUADAM
kv
403 ILLUSTRATIONEM CHRONICI PASCHALIS.
KORIMDEM INfiCl.
I. Χρόνων άρίθμτ^σις xa\ όμάς.
Temporum pulalio el summa. Ex Scatigero lib. vii De emendat,^ iemp, et IJranologio Petavii.
II. Αήλωσιςτών ύποχειμένων κεφαλαίων» icdre χα\ έπ\ τ(νος αύτών Ιχαστον έπλ'ηρώθη.
Explicatio subjectorum capitum, quamlo et sub quo unumquodque contigit. Ex Vranolog, PetanH.
III. Imperaloriiiii Romanorum Catalogus ab Augusto ad Constantinum Moiiomacbum. Vide Notae ad
pag. Chronici 187.
IV. Liber generationis ab Adam usque adordinem quas (sic) continetur in lioc libro. Opus quod Hippo-
lyto Portuenn ascribi posse duximus in Prtefatione : ex ediitone Uenr» Canisii et Philippi Labbeu ad pdem
codicis Collegii Pans. Soc, Jesu recognitum.
V. Fragmentum ex Eusebii Chronicis. Ex codd. Beg. 2431, fol. 17, el2919 el Colberteo 1530.
VI. Ex Uesjchio, in Nativitatem Christi. Ex iisdem codd.
VII. Ex An6nymo,,de Christi Nativitatis et Passionis annis. Ex cod. Reg. 2431, fol. 172, v.
VIII. Σύγγραμμα έχχλη βιαστικόν περί των θ' μαθητών τού Κυρίου, Δωροθέου έπισχόπου Τύρου, άρχαίου
άνόρός, etc.
Dorotbeus de lxx discipulis Domini, etc. Ex codd. Reg. 2760 et 2819.
IX. Των iP' Αποστόλων αΐ πατρίβαι, χαλ τΑ όνόματα των γεννησάντων.
Duodecim apostolorum patriae, eorumque nomina, ex quibus sunt iiaii. Ex cod. Reg.
X. Tbcodoritus episcopus Cyri, de baptismo sanctorum apostolorum et Deiparae. ExChron. ms. Symeo-
itti Logothetce. '
XI. Fragmentum ex Eastis Ciispinianeis, in omissorum specimen.
XII. Descriptio consulum ex quo primum ordinali sunt. Fastorum hlatianorum lemmate hactenus edita,
ad ms. exemplar collegii Parisienais. Soc. Jesu recognita, ei cum Arnaidi Pontaci episcopi Vasatensts editione
eollata.
XIII. Fasti Graeci ab an. Chr. cxxxvm ad annum* ccclxii. Ex cod. Saviliano, et editione F. C. Henr.
Doduelli in append. ad Disseri, Cyprianic.
XIV. Fasti Graeci alii, ex apographo Vossiano, ab anno ccxxii ad annum ncxxx. ExedtI. eiusdem
Doduelli.
XV. Fragmentum Fastorum ab anno Christi ccv ad aniMiua cccu?. Ex BucheHo.
XVI. Ex temporibus Gallieni, quis, quantum temporis praefecturam Urbis administraverit, ab anno
Christi ccliv ad annum cccuv. Ex Bucherh.
XVII. Catalogus pontiOcum Romanorum in quo Fasti aliquot consulares recensentur. Ex BucheHo.
XVIll. Pascfaalis centum annorum, ab anno Christi cccxiii ad annum ccccxi. Ex BucheHo, ubi emacu-
latus datur.
XIX. Laterculus Fastorum consularium, ab Ausonii et Olybrii consulatu, ad xvii post -consulatum Ba-
ailii. Ex cod. Colbert 2A0, et ex edit, Arnaidi Pontaci post Notas in Eusebii Chronicon.
XX. Laterculus alter consulum, post Chronicon Senatoris. Ex eodem cod. Colbert.
XXI. Methodus qua invenitur cujusque mensis quaecunque dies, et in quam septimane feriam incurrit,
et in quem annum incidit bissexlus. Ex Commentario UeracUi imperatoris in προχείρους Ptolemasi canones,
ex edit. Doduelli V. C.
XXII. Variae lectiones ad binas epistolas Dionysii Exigui de ratione Paschae. Ex variis codd. nus. Re-
gio, Colberteo et Pelaviano.
XXIII. De Paschale Jud;corum. Ex cod. Colberteo.
XXIV. Argumenta iE^miorum, quorum meminit Dionysius Exiguus in Epistola ad Petronium, et Victo-
rius in Canone paschali. Ex cod, Colberteo 240, post epistolam Paschasini episcopi ad papam Leonem.
XXV. De triplici Graecorum aera, rl ea qua utitur auctor paschalis Chronici. Ex Petavio, lib. ix De
doctr. temp., cap. 3.
XXVI. De duabus epochis Christi, clc. Ex eodem Petavio, lib. vui Auctarii, cap. 1.
XXV11. Methodus epactarum, etnovilunii investigandi raiio, qua utitur auctor Chronici paschalis. Ex
eodem, lib. ix De doctr. temp., cap. 5.
XXVllI. Methodus ad Paschales terminos sive Judaica Paschala cognoscenda, qua auctor Chronici
p.iHcbalis utitur. Ex eodem, lib. vni Auctarii, cap. 11.
XXIX. Laterculus mensium Macedonicorum.
1031
CHRONICON PASCHALE.
1031
1.
ΤΕΜΡΟΙΐυ.Μ PUTATIO ET SUMMA. A ΧΡΟΝΟΝ ΑΡΙΘΜΗΣΙΣ ΚΑΙ OMAS.
Adain
Selli
ann. 330
205
455
Άδάμ
Σήθ
έτη σλ'
σε'
υλε'
Elios
190
625
Ένώς
pV
ρο
χχΛ*
C.iiiian
470
795
Καινάν
ΨΚ·'
Malalcel
465
960
Μαλελεήλ
ρξε'
Jared
462
1422
Ίαρέδ
Α9'!ψ
Άσι:?
Etinch
165
4287
Ένώχ
Malli usala
167
4454
Μαθουσάλα
<αυν^
Laiiicch
188
4642
Αάμεχ
ρπη'
Noe
500
2142
Νώε
9'
Ρ'
ρλε'
Pj'
ρλ'
ρλ?'
ΡίΡ*
ρλ;
σο
&
?
πε·
ξβ^
οε'
τί
tv
ν'
η'[ΤΡ· ν']
.Ρρμ?
Scin
Arpliaxd
Cainan
Sala
lleber
Phali>g
Ragau
Serttcli
Nacbor
Thara
Abrabam
Isaac
Jacob
Levi
Caalh
Aram
Moyses
In deserto
Jesus
Seniores
Cbusarsalbem
190
135
130
130
132
130
132
130
270
70
100
60
85
i7
62
75
80
iO
32
50
50
3909
B
*Αρφαξά5
Καϊνάν
Σάλα
"Ε6ερ
Φάλεγ
Ταγαΰ
Σερούχ
Νανώρ
βάΛ4α
*Α6ραάμ
Ισαάκ
.Ιακώβ
Αευΐ
ΚαάΟ
Άράμ
ΜωΟσής
Έν tj έρήμψ
Ιησούς
οι πρεσβύτεροι
Χουσαρσαθέμ
.τ?β·
OUioniel
50
3959
ΓοΟονιήλ
ν'
,γ'ΐνβ'
iEglom
18
3977
ΑΙγλώμ
‘η'
Aotli
50
4027
ΆώΟ
ν'
Αχζ·
Seiiiegar
20
4047
Σεμεγάρ
χ'
Αμζ^
Jcbiisad
20
4067
ΊεβουσαΓοι
κ’
Μΐ
Debbora
40
4107
Δεββδρα
μ'
,e.^r
Oripb el Ziph
7
4144
C
Όρ’ιφ χα\ Ζήφ
C
Geileon
40
4454
Γεδεών
μ'
,δρνδ*
Abiiiietech
3
4457
Άβιμέλεχ
r
Tbola
22
4479
θόλα
χ?'
fipo»
Jacr
22
4201
. ’Ιαήρ
χβ'
fiya'
Ammaiiitae
18
4219
ΆμμανΙται
ιη·
«3ΐθ*
JepbLe
6
1225
Ίεφθαέ
.δσχε'
Kssidion
7
4232
405 *Εσσε6ών
C
ι'
i£loii
. 10
4242
Αιλών
.δ«μ?
Abdon
8
4250
Άβδιυν
η'
,5βν'
Pliilislxi
40
4290
ΦιλιστιεΙμ
Σαμψώμ
ΆναρχΙα; κα\ εΙρήνης
μ'
.«βν
Sainpson
20
4310
X'
^τι'
liilcrregni et pacis
40
4350
μ'
χ'
Heli sacerdos
20
4370
*Ηλ\ Ιερεύς
>δτο
Saiiiuel sacerdos
20
4390
Σαμουήλ Ιερεύς
X'
fi-k·
Saul
40
4430
Σαούλ
μ'
,δνλ
David
40
4470
Δαυίδ
ί·
Salomon
40
4510
Σολομών
Koboam
17
4527
Τοβοάμ
Ά6ιά
ί'Τ'ΰ
Abia
3
4530
D
r
fir*··
Asa
44
4571
Άσά
μα'
,δ^οα·
Josaphat
59
4610
Ίωσαφάτ
λΟ'
Joraiii
8
4618
Ίωράμ
η'
α'
Ocbo/ias
1
4619
Όχοσίας
,δχ«ν
Golliolia
7
4626
ΓοΟολία
ζ*
,δχχς'
Joas
40
4666
’Κυάς
μ'
.«Ζίί*
Aiiiasias
29
4695
Άμασιας
χθ'
Ozias
52
4747
Όζίας
νβ'
-«ψξ?
Juatbam
16
4763
ΊωαΟάμ
ις"
Acliaz
16
4779
Άχά;
Έζεχίας
ffSfuW
Ezecbias
29
4808
χΟ*
Nanasscs
55
4^63
Μανασσής
νε'
,δωξγ
Amo§
2
4865
Αμώς
β'
>4c'
1033
Ίωσίας
λα'
CHRONICI PASCHALIS
Αωί?' Josias
31
1034
4896
Ίωαχάς
Ίωαχείμ
Ίεχονέας
α'
ίω',ζ'
Joocliaz
i
4897
ια'
»
.8?x'.
Joacini
il
4908
α'
iechonias
i
4909
Σ£&χ{ας
ια'
Sedecias
il
4920
Νββουχώονόσορ
χδ'
gis
&
Nabucbodonosor
4944
Ούαλαμαδαράγ
ε'
Vaiainadarach
5
4949
Βαλτάσαρ ..
γ'
Ballhasar
3
4952
Δαρείος χο\ *Αστυάγης
ιί'
Darius ct Asiyages
17
4969
Κύρος ό Πέρσης
λβ'
Cyrus Persa
3i
5001
Καμβύτης.
η'
Cambyses
8
5009
ΔαρεΓος ό Μτίδος ■
χη'
.βλζ'
Darius Medus
28
5057
Ζέρςης
χα'
ιενη'
Xerxes
2f
5058
Άρταξέρξης
ιΟ'
Artaxerxes
53
5091
ΔαρεΙος
’Αρταξέρξ»ις
Darius
19
5110
λδ»
^ρμδ'
Artaxerxes
54
5144
’ΰχος ^
χα'
iEplj'
Ochus
21
51 C5
Άροής flr/ος
?
^p5C'
Arses Ochus
2
5167
ΔαρεΙος .
ςτ'
lEpor
,ερτιε'
Darius
6
5173
'Αλέξανδρος δ Μαχε^ών
Alexander Macedo
12
5183
Πτολεμαίος 6 Αίγυπτου
χδ'
,εσλθ'
Ptolemaeus iilg}'pii
24
5209
ΙΙτολεμαΤσς Φιλάοελφος
λ'
Ptolem.Tus Plnladelphus
50
5259
ΠτολςμαΖος ΕΟεργέτης
χε'
Ptolemaeus Evergeti^s
23
5264
Πτολεμαίος Φιλοπάτωρ
Πτολεμαίος Επιφανής
ιζ'
,εσπα'
Ptolemaeus Philopator
17
5281
X/
λε^
Ptolemaeus Cpiuhaiios
Ptolemapus Philometor
23
5304
A|0Q Πτολεμαίος Φιλομήτωρ
Πτολεμαίος Ευεργέτης
,ετλβ'
35
5339
χθ'
.ετξτ.’
*τηδ’
Ptolemaeus Evergetes
29
5368
Πτολεμαίος Φύσχωνος
tC*
Ptolemaeus l^hyseoiiis
16
5384
Πτολεμαίος Σιδηρ(της
Πτολεμαίος, ό χα\ 'Αλέξανδρος
0'
Ptidemaeus Sidt^rites
9
5393
r
ΛτΙνΓ'
Ptolemaeus , qui et Alexander
3
5396
Πτολεμαίος 6 Σωτήρ
V
,ευδ'
^υνδ*
Ptolemaeus Soler
8
5404
Διόνυσος ό νέος
χη'
χ^'
Bacchus novus
28
5432
Κλεοπάτρα
Cleopatra
22
5454
Γάιος Ιούλιος 'Ρωμα^ν*
δ'
ιβυνη'
,εφιε*
,εφμα'
C. Julius Romanorum
4
5458
Καίααρ Αύγουστος
νζ'
Caesar Augustus
57
5515
Τιδέριος
χΡ'
Tiheriiis
22
5537
ΓάΙος
δ'
Caius
4
5541
Κλαύδιος
ιδ'
,εφνε
Claudius
14
5555
Νέρων
ιδ'
,εφοθ'
^φπβ*
Nero
14
5569
Ούεσπασιανός
ι'
Vespasianus
10
5579
Τίτος
Υ
ιε'
Titus
3
5582
Δομετιανός
Λφΐιζ*
Doniitinnus
15
5597
Νέρουας
α'
.eipW
Nerva
1
5598
Τραϊανός
Trajanus
18
5616
'Αδριανός
χα*
εχλΓ
.«χ^ί'
Adrianiis .
21
5637
ΑΓλιος Άντωνίνος
X'
^lius Antoninus
20
5657
Μάρχος Άντωνίνος
Λχογ'
^χπί'
Marcus Antoninus
16
5673
Κόμοδος
Commodus
12
5685
^ουήρος [γρ. Σευήρος]
λΨΤ
Severus
18
3703
Αντώνιος Καραχάλλου
C
λΨ«'
Antonius Caracalla
7
5710
Αντώνιος Αλλος
ό'
εψιδ*
Antonius alter
4
57 »4
Αλέξανδρος Μαμέας
ιδ'
,6'ψχ;'
Alexander Manicae
li
5727
Μαξιμίνος
V»
.εψλ'
Maximinus
3
5730
Γορδιανός
ς'
^ψλτ'
.εψμ?;
ι^Ψμγ
^φμε
Gordianus
6
5736
Φίλιππος
τ'
Philippus
6
5742
Δέχιος
α'
Decius
1
5743
Γάλλος κα\ Βολουσιανός
Ρ'
ιε'
Gallus ct Voliisianus
2
5745
ϋΟαλ^ριανδς καΐ Γαλίνος
Valerianus et Caliciuis
15
57GU
Κλαύδιος
α'
ώξα'
^,εψξζ'
Claudius
1
5761
Αύρίλλιος
Τ'
Aurelianus
G
5767
Πρόβος
ζ'
«εψοδ*
^ψος'
,e^kT'
Probus
7
5774
Κάρος χα\ Καρίνος
Ρ'
Carus et Carinus
2
5776
Διοχλητιανός
χ'
Diocletianus
20
5796
Κωνσταντίνος
λ?'
εωχη'
Constantinus
32
5828
Κωνστάντιος
xp'
r
α'
εωνίί'
Constantius
22
5852
Ίουλιανός
^εωνε'
Julianus
3
5855
Ίοβιανός
,εωνς·'
Jovianus
1
5856
Ούαλεντινιανός
ι'
,εωξς'
Valentinianus
10
5866
ϋύάλης
δ'
εωο'
Valens
4
OtS/O
Θεοδόσιος
ιτ’
,εωπς·'
Theodosius
IG
5886
Α|ϊχάδιος
ιδ'
Λ?
Arcadias
14
5900
Θεοδόσιος ό.νέος
μΡ'
μξμη'
Theodosius junior
42
5942
Μαρτιαν^
τ'
Marcianus
G
5948
Λέων
Leo
18
5966
Ζήνων
Zeno
17
5985
'Αναστάσιος
Ιουστίνος
X?
Anastasius
27
6010
6*
,ς-ιβ*
Justinus
9
6019
Patrol. Gr. XCK. ^'4
SELECTA AD TLT.tJStRATlONEM
Justinianus
38
6057
Justinus junior
43
6070
Tiberius
4
6074
Mauricius
20
6094
Phocas
8
6102
Heraclius
51
6133
Constantinus
1
6154
Constantinus
27
6161
Constantinus
47
6178
Justinianus
40
6488
Leo
3
6194
Tiberius , qui et Apsimarus
7
6198
Justinianus iterum
6
6204
Philippus , qui et Bardanes
Arteinius, qui et Anastasiiis
2
6206
3
6209
Theodosius Atramyteniis
4
6210
Leo , qui et Cono
25
6235
ArtavasJus
3
6238
Constantinus , Leonis F.
31
6209
Leo , Constantini F.
Constantinus, Leonis F. cum
5
6274
matre Ireiie 10 ,
M. 2
6284
Conslanlinns solus 0,
H. 9
6290
Ireiie illius mater rursum 2,
M. 6
6292
Nicephorus 8,
M. 9
6301
Stauracius, Nicephori F.
Michael et Thcophylactus .
2
0303
2
6305
Leo Armenius
7
6312
Michael
9
6324
Theop hilus, Micliaelis F.
42
6ooo
Michael, Theophili F., cum ma
l-
tre Theodora
44
Michael solus
41
Michael et Basii i us
4
Basilius Thrax
19
Leo et Alexander, Basilii filii
20
Alexander et Constantinus
4
Constantinus solus
Constantinus et Bomaiins
7
De 8CX millcnnrih, quando ;
quo desinant.
tingnli ,
et in
1 in anno Jarcd
40
11 Iu anno Noe
30«
111 iii anno Uagaii
99
IV in anno Aoth
23
V in anno Cypri Persae
31
VI in anno Anastasii
47
De periodis xi , quarum singula: annis
constant
loxxxii, quando, et ubi unaquaque desinat.
I in anno Enos
97
532
11 in anno Jared
130
4064
Ili in anno Lamcch
142
4590
IV iii anno Noe
480
2128
V in anno Heber
23
2660
\i in anno Nachor
29
3192
Vil in anno Aram
58
3724
Vlll in anno PhitisUeorum
0
4256
IX in anno Ezecbiae
70
4788
X in anno Philometoris
10
5320
XI in anno imperii Conslantini 24
5852
Ιουστινιανό;
'Ιουστίνος νέ^ ιγ ^
Τιβέριος ί'
Μαυ|ρ{χιος κ'
ΦωχοΙς η' ,ς-ρβ*
Ηράκλειος Χλ* ,Cp^f
Κωνσταντίνο; α' «ς*ρλ^
Κωνσταντίνο; ίΤρί^'
Κωνσταντίνος ιζ* .CW*
Ιουστινιανός i* Λ'Ρ*’'/
Αέων iTpk®’
Τιβέριος ό χα\ Άψίμαρος C'
Ιουστινιανός πάλιν ς*' ^ς-σί
Φιλιππικός, ό κα\ Βαρβάνης p' ^ς^ς’
Αρτέμιος, ό κα\ Αναστάσιος γ*
Θεοδόσιος ό Άτραμυτηνός of ^σιΤ
Λέων, ό χα\ Κόνων κε' <?σλε'
Άρταύασδος γ* ,ς-σλη'
Κωνσταντίνος, υίός Αέοντος λα'
Αέων, υΙός Κωνσταντίνου ε*
Κωνσταντίνος, υΙός Αέοντος συν
ttj μητρ\ ΕΙρήνη ,' μ. fr ^9*4-
Κωνσταντίνος μόνος C*!*· ^
Ειρήνη ή μήτηραύτοΰ πάλιν Ρ'ί*·ζ^ #ς·σΐιί*
Νικηφόρο; η'ί*.®' jC^a'
Σταυράχιος, ό υΙό; αύτου β' ^ςτγ
Μιχαήλ χα\ θεοφύλακτο; β' ,ςπε'
Αέων ό Άρμένης ς'
Μιχαήλ θ' Ιςτκα*
Θεόφιλος, ό υΙός αύτου ιβ' .,ς^λγ*
Μιχαήλ, ό υΙό; αύτου, συν τή
μητρί θεοδώρα * ιδ'
Μιχαήλ μόνος ια'
Μιχαήλ κα\ Βασίλειος α'
Βασίλειος ό θρ^ξ ιθ*
Αέων κα\ Άλέςανδρος, υ ίο ι αύτου χς'
'Αλέξανδρος κα'. Κοίνσταντινος α'
Kor/σταντίνο; μόνος ζ*
Κωνσταντίνος και 'Ρωμανός
408 χιΛιεττίρΙδώγ^ πότ€ τούτων
έκάσζη^ καϊ έχΐ τίνος πε:τΛήρωταί.
Ή α' έν τω του Ίαρέδ έτει μ'
Ή ρ' έν τφ του Νώε έτει τη'
Ή γ' έν τιρ του 'ΡαγαΟ Ιτει Ι^θ'
Ή δ' έν τω του Άώθ έτει χ^'
'II e' έν τω τού Κόρου τού Πέρ-
σου Ιτει λα'
*Η ς' έν τφ τής βασιλείας τού
Αναστασίου έτει ι7
Περί τω>· u(i περιόδων των άπό έτών,
καΐ έπϊ τίνος έκάστη τούτων πεπΧτίρωτΜ·
Ή α' έν τψ τού Ένως έτει Ιζ' ,φλβ'
Ή β' έν τιρ τού Ίαρέδ έτει ρλ' ^ξδ*
Ή ν' έν τ^ τού Λαμέχ έίει ρμβ' ,αφί^ς'
Ή θ' έν τωτού Νώε έτει υπ^
*Η ε' έν τφ τού "Εβερ Ιτει χγ'
Ή ς' έν τφ τού Ναχώρ Ιτει κθ* ,γρίχβ'
'II ζ' έντψ τού Άράμ Ιτει νη' ,γφκδΤ
Ή η' έν τφ τών Φιλιστιαίων Ιτει ς*' δσνς*'
Ή θ' έν τΐ|) τού ’Εζεκία Ιτει α'
Ή ι' έν τφ τού ΦιλομήτοροςΙτε: ις·' ^ετκ' I
Ή ια' έν τω της βασιλείας Κων-
σταντίνου Ιτει χδ' χων3'
Π.
EXPLICATIO SUBJECTORUM CAPITUM, Α ΑΗΛΟΣΙΣ ΤΟΝ ΥΠυΚΕΙΜΕΝΟΝ ΚΕΦΑΑΑΐΑΝ,
Quando, et $ub quo unumquodque contigit. Πότε, καϊ έχϊ τίνος αϋτών έκαστον ixXfipuiq.
Αηη > Movsis octogesimo primo, incidil migratio Έν Ιτει πα' Μωσέως, ή τ’ άπό Αίγυπτου γέρΛ» ;
Israclilaniin ex Aigypto; iiecnun eorum Pascha έξοδος, κα\ τό πρώτον Πά(η(α τών υιών Iceaftxiw
primum in primo eoriimdem mense, hoc est Nisaii, 'Ρόν παρ' αύτοίς πρώτον μήνα, λέγω δή *Λν riiwi.
Anno ab Adamo 3H27. Ήν δέ τών άπό ΆδάJλ τό ,γωκ? [γρ. .γωχβΊ.
Amio duodecimo Jesu filii Nave, ingressus csi in Έν Ιτει iB' Ίησου τού Ναυή, είσηλθεν έν τή η
reru promissu in Sancta sanctorum summus pon- τη; έπαγγελίας είς τά "Αγια των Αγίων δ Αρχ»ρ«^
103t CHRONICI PASCHALIS. 1038
χατά τήν t' του ζ' μην^, ήγουν του θερσί [θεσρύ]. ,
‘*'Ι1ν δέ των άπδ Άδάμ τδ ,γωξγ'.
Έν ίτει κε' τοΟ αύτοΟ Ίησοΰ,ό *Ιεβουλαιος[ *Ιηβ...
Scaiig.] ήρξατο καθ’ Εβραίους ψηφίζεσθαι , τουτ’
Ιστιν ή πίντηκονταεττ ρίς, ^Ην δ* των άτΛ Άδ3(μ τ6
,^ωτ.ς' [τν. ,γωπ?'].
Έν §τει δ' τής Βασιλεία; Σολομωντος, ό έν ’ϊερο-
σολύμοις ήρξατο 409 οίκοδομείσθαι ναδς. ^Ιΐν δέ
τών άπ6 ’Αδάμ το ,δυοδ'.
Έν έτει γ* τής βασιλείας ΊωαχεΙα, τδ πρώτον έτος
ψηφίζεται τής είς Βαβυλώνα τών υιών Ισραήλ άποι-
χιας. ^Ην δέ τών άπδ ’Αδάμ τδ
Έν Ιτει ια' τοΟ Κύρου τοΟ ηέρσοϋ τδ τής αιχμ-
αλιυτίας αΙχααλώσεως] τελευταΓον έτο; συνεπλη-
ρώθη, ήγουν τδ ο^. ’^Ην δέ τών άπδ ’Αδάμ τδ
Έν έτει γ' τής βασιλείας Δαρείου τοΰ Μήδου, ύπδ
Ίησου τοΟ ’Ιωσέδεχ χαΐ Ζοροβάβελ του Σοίλαθιήλ 6
έν Ίεροσολύι&οις αύθις ψχοώμήθη ναός. ^Ην δέ τών
άπδ *Αδάμ τδ εια'.
Έν έτει β’ τής βασιλείας Αύγουστου [γρ. αυτού
τοΰ] Καίσαρος, οΐ Ινδίχτοι ήρξαντο ψηφίζεσθαι, χαΐ
οΐ τών 'Ρωμαίων μήνες ού πρότερον ή χατ’^έχείνο
καιρού πρδς αυτών επινοηθέντες. ^Ην δέ τών άπδ^
’Αδάμ τδ ^υς'.
Έν έτει μγ' αύτού, γεννδται χαθ’ ή μάς 6 υπέρ
ήμδς {ωνογενής τού Πατρδς ΥΙδς Ιησούς Χριστδς,
χα\ φύσει γίν^^ται δι’ ήμδς τέλειος &vOpoi7co:, φύσει
τέλειος δι’ έαυτδν υπάρχων θεός. ^Ην δέ τών ά.τδ
Άδάμ τδ ^φα\
Έν τή ιε' τίς βασιλείας Τιβερίου, έν τφ Ιορδάνη
βατιτίζεται, χαι την έν Πνεύματι άγί^ι τοίς πιστεύου-^
σιν υΙοθεσίαν χαρύίεται.^Ην δέτών άπδ Άώιμτδ ,εφλ'.
’Κν έτει ιθ' τού αύτού, έπΙ σωτήριον Γεται πάθος,
όπάΟειαν εντεύθεν τή ήμετίρα φύσει δωρούμενος.
^Ην δέ τών άπδ Άδάμ τδ ^εφ/.δ'.
Έν έτει χ' τής βασιλείας Κωνσταντίνου, ή έν
Νικαία γέγονε σύνοδος. Ήν δέ τών άπδ Άδάμ τδ
εω·.7*Ι άπδ Χριστού δέ τδ τις·'.
Έν έτει β' τήε βασιλείας Θεοδοσίου, ή έν Κων-
σταντινουπόλει γέγονε σύνοδος. Ην δέ τών μέν άπδ
Άδαμ τδ <εωοβ\ τών δέ άπδ Χριστού τδ τοβ'.
Έ> έτει ιγτή,* βασιλείας Θεοδοσίου τού νέου ή έν
Έφεσφ τδ πρότερον γέγονε σύνοδος. ’^Ην δέ τών μέν
άπδ ’Αδάμ τδ ε^ιγ\ '^ών δέ άπδ Χριστού τδ υιγ'.
Έν έτε; α' τής βασιλείας ΜαρκιανοΟ ή έν Καλχη-
δόνι γέγονε σύν'.δος. ^Ην δέ των μέν άπδ Άδάμ τδ
Λ^μ/» δέ άπδ Χριστού υμγ'.
Έν έτει κς*' βασιλείας Ιουστινιανού ή ε' γέγονε
σύνοδο;. ^Ην δέ τών μεν άπδ Άδάμ τδ · “ΐ^ών δέ
άπδ Χριστού φμε'.
lifex dcciina dic mensis soplimi, qui est Tisri. Lrui
autem annus .\dami 5805.
Anno x\v ejusdem Jesu , Jobela^s ab Hebr;ei«^
putari emptus est, lioc est quinquagenarius orbis
annorum. Erat annus Adami ^6.
Anno IV regni Solomonis, coeptum est aedificaii
templuin Hierosolymitanum, anno Adami 4474.
Anno tertio regni Joacim, primus numerari in-
cipit deportationis Israelitarum in i£gyplum. Erat
ab Adamo 4900.
Anno Cyri Persae undecimo, ultimus captivitatis
annus desiit, videlicet septuagesimus, qui est ab
Adamo 4970.
Anno tertio regni Darii Medi, ab Jesu fiKo Jose-
dec, et Zorobabele ftlio Salathielis Hierosolymita-
num templum instauratur, anno Adami 50li
Anno secundo imperii Augusti Caesaris, numerari
coeperunt indictiones, Uonianique menses tum pri-
mum ab illis excogitati, anno Adami 5460.
Anno Augusti xliii, nascitur secundum nos qui
supra nos est unigena Patris Filius Jesus Christus,
ac natura propter nos perfectus Iit homo, qui na-
tura per sese perfectus erat Deus, anno Adami
5301.
Anno XV Tiberii, in Jordane baptixatur, et a lo-
ptioneni Spiritus sancti credentibus largitur, uiino
Adami 5550.
Anno XIX Tiberii ejusdem, ad salutiferam passio-
nem venit, impnssibilitaiein ex ea naturae nostrae
conferens, anno Adami 5534.
Anno t^onslaiitiui xx, Nicaeae synodus babita est,
anno Adami 5816, Christi 316.
Anno secundo Theodosii, Consta iitinopoli cele-
brata est synodus, anno Adami 5872, Cbristi 37i.
Anno XIII Theodosii junioris, Ephesina prima
synodus habita est, anno 5913, Clinsli4l3.
Anno primo imperii Marciani , Chakedonense
concilium celebratur, anno ab Adamo 5943, a
(3iristo 443.
Aiiiio XXVI imperii Justiniani , quinta synodus
habita est, ab Adamo aiiiio 6045, a Christo 545.
111.
410 ΒΑΣΙΛΕΙΣ ΡΟΜΙΙΣ ΑΓΤΟΚΡΛΤυΡΕΣ,
Ot έβασΙ,Ιενσαγ έτ πρεσβυτέρα 'Ρώμη.
Αύγουστος Όχτάβιος. Επ', τούτου έγεννήθη ό
Χριστός * έχράτησεν δέ Αύγουστος έτη νζ'.
Τιβέριος, έτη κβ'.
Γάιος, έσφάγη έν 'Ρώμη * δ; έκράτησεν έτη δ'.
Κλαύδίος, έσφάγη όμοιους * δς έκράτησεν έτη ιδ'.
Νερών, έτη ιδ'.
ΓάΙβας, έτη γ,
•Όθων, μήνας γ'.
Βιτέλλιος, μήνας η'.
Ούεσττασιανδς, έτη^ι'.
Τίτος, 6 υΐδς αύτου, έτη γ'.
Δομχτιανδς, ό άδελφδς αύτού, χα\ έσφάγη έν τώ
τκαλατίφ, έτη ι*'.
Νέρουας, έτος α\ μήνας δ .
Τρ&Ιανδς, έ·^ ιθ'.
’Αδριανδς ΑΓ/ ιος έτη κα.
Άντωνΐνος, έτη κγ'.
Μάρκος Αύρήλιος, ετη ιθ’.
IMPEIUTOKES ΚΟ.ΜΛΝ1
qui in antiqua Roma regnuveruiiL
Oetavius Augustus. — Eo regnante, Christus natus
est : imperavit vero Augustus annos lvii.
Tiberius, aiin. xxii.
|v Caius. Uoinse interfectus est. Is imperavit aiin. iv.
^ Claudius, pariter interfectus est : is imperavit
anu. XIV.
Nero, ann. xiv.
Galba, ann. iii.
Olbo, menses iii.
Vitellius, menses iii.
Vespasianus, ann. x.
Titus, ejus lilius, ann. ii.
Domitianus, illius frater, in palatio iiiteifeciuvi
ann. xv.
Nerva, ann. i, menses :v.
Trajanus, ann. xix.
AJriunus .4Llius, ann. x\i
Antoninus, ann. xxiii. ^
Marcus Aurelius, ann. xix.
1&39
SELECTA AO ILLUSTRATIONEM
m
Antoninus ct Verus, anii. xii. A
Commodus, occisus esi in palatio, ann. xxiii.
Pertinax, interfectus est in palatio...
Severus et Antoninus, ann. xxv. lUo regnante,
Leonides Origeiiis haeretici paler martyrium subiit.
Antoninus Caracallus, interfectus est. ann. vn.
Macrinus, interfectus est, ann. i.
Antoninus alius, Romae interfectus est, ann. iv.
Alexander Mammaeae Olius, interfectus est, ann.
Xlll.
Matimus. Is Aquileiae interfectus est, ann. iii.
Pompinus cum Albino, menses iii.
Gordianus, bqueo sibi gulam fregit in Africa. Is
imperavit ann. vi.
Philippus. Is interfectus est in hortis Veriaiiis,
ann. vii.
Decius, interfectus est in foro, ann. i.
Gallus et Volusianus, ann. ii.
Galerianus et Galienus, ann. xv.
Claudius, ann. i.
Aurelianus, ann. vi. "
Tacitos et Florianus, menses vi.
Probus, ann. vii.
Carus, cum liliis Carino et Numeriano, ann. ii.
Diocletianus et Maximianus Hcrciilius, antr. xxiv.
Maximianus Galerius, et Maxentius Heraclii filios,
ann. ix. Colliguntur anni ccclix, et menses vi.
A Christi nativitate, osque ad inaugurationem
Constantini Magni, anni cccxvn, menses vi.
Deinceps quotquot Byzantii regnarunt imperato-
res Romani Christiani orthodoxi.
Constantinus Magnus, ann. xxxii.
Constantius, illius filius, Arianus, ann. xxiv.
Julianus Apostata, ann. ii et dimidium. '
Jovianus, ann. i.
Valentinianus, ann. xi.
Valens, Arianus, ann. xiv.
Theodosius Magnus et Gratianus Romse, et Va-
lentinianus junior, ann. xvi.
Arcadius, filius illius, ann. xxv, menses iii. C
Theodosius, .\rcadii illius, cum Eudocia uxore,
et sorore sua Pulcheria, ann. xlii,
Marcianus, illius affinis, cum uxore Pulcheria
condidit Chalcopratia ct Blachemas, ann. vi.
Deo Magnus, ann. xvnu
Leo minor, ann. i.
Zeno Azepba, cognominatus Absque genibus, ec
filius, ann. x\ii.
Anastasius, cogn. Dicorus, anu. xxvn.
Jiisl nus 1, ann. ix.
Justinianus I. Hic condidit Magnam ecclesiam,
ann. xxxix.
Justinus junior, ann. xiii.
Tiberius, ann. vi.
Mauricius, ann. xx.
Focas, tyrannus Maurlcii, anii. viii.
llcraclius Moncthclita, ann. xxxi.
Constantinus· illius liliiis, ann. xxvn. 1^
Cons:untinus illius filius ; vi synodo patriaic.
Georgius pra fuit, ann. xvi.
Justinianus, illius filius, naso truncatus, ann. iii.
Leontius, ann. iii.
Apsimarus, qui ct Tiberius, ann. vii.
Justinianus naso truncatus iicrum, ann. vi.
Philippicus, qui et Bardauiscus, ann. ii.
Arteiiiiiis, qui et Anastasius, ann. ii.
Theodosius Airaiiiy tenus, ann. i.
Leo icoiiociasla Isaurus, anu. xxiv.
Constantinus Caballinus icoitoclabm , illius filius,
impius, ann. xxxv.
Leo, filius ejus, cx Chazara natus, aiiii. v.
CoiisUntimis, illius filius, cum Irene ejus matre.
Is condidit aedem Poseos : ann. x.
Constantinus ipse solus matrem cxaucloravit ,
an/i. vj).
Jrciic, UUjs mater, sola iicrum, aim. v.
^ ^Αντωνίνος, xat Bf|po;, gtr, I?'.
Κόμμο^ς, έσφαγη έν παλατίφ, χγ'.
Πχρτίναξ, έσφάγη έν παλατίφ.
Σεβήρος χαΐ Άντο>ν(νος, xc'. — Έ·κ\ τούτου, Αμ»-
νιβης ό πατήρ Όριγέ νους τού οίρετιχοΰ έριαρτύρηΜν.
ΆντωνΙνος Καρά/ άλλος, έσφάγη, ζ'.
ΜαχρΙνος, έσφάγη, α'.
Άντωνίνος άλλος, έσφάγη έν 'Ρώμη, 4^.
'Αλέξανδρος ό ΜαμαΙας, έσφάγη,
Μάξι^ιος, δς έσφάγη έν Άχυλίφ, γ'.
Ηομπΐνος συν Άλέΐνφ, μήνας γ',
Γο^ιανδς ήγξεν έαυτδν έν Άφριχ||* έχρΑτησε
Φίλιππος, δς έσφάγη έν κήποις ΒεριανοΙς, C·
Αέχιος, έσφάγη έν τψ φδρφ, α'.
Γάλλος χα\ Βολουσιανδς, μ.
Γαλεριανδς χαι Γαλιηνδς, ιε'
&11 Κλαύδιος, α',
^6ρ(λιανδς, ς*'.
Τάχητος χαΐ Φλωριανδς, μήνας
Πρόβος, έτη ζ\
Κάρος, συν υΙέσι Καρινφ κα\ Νουμεριανφ, β'.
Δι'οχλητιανδ; και Μαζιμιανδς ό Έρχούλιος, xd*.
Μαξιμιανδς ό Γαλέριος, χα\ Μαξέντιος ό υΐδς τού
Έρχουλίου, 6'.^ Όμου έτη τνδ', χα\ μήνας ς*'·
JA?c6 τής τού Κυρίου παρουσίας, Ιως άναδείξει^ς
τού μεγάλου Κωνσταντίνου, έτή τιζ' χα\ μήνας ς*.
ΚαΙ δσοι έν τψ Βυζαντίψ έβασίλζυσαν ρασιλ^ς
'Ρωμαίοι Χριστιανο\ όρθόδοξοι.
Κωνσταντίνος ό μέγας, έτη λβ'.
Κωνστάντιος ό υίδς αυτού, Άρειαν^ς, κδ'.
Ίουλιανδς ό Παραβάτης, Ρ' χα\ ήμισυ.
Ίωβιαν^^ς, α'.
ϋύαλεντινιανδς, ια'.
ϋύάλ.ης, Άρειανδς, ιδ'
Θεοδόσιος ό Μέγας χαι Γρατιανδς έν 'Ρώμη, χαΐ
Ούαλεντινιανδς ό νέος, ις\
Άρχάδιος, όυίδς αυτού, έν 'Ρώμη, κε' έτη, μήνας γ*.
θεoδόJtoς, Άρχαδίου υίδς, σύν Εύδοχία τ* γαμε:ή
αύτού, καΐ άδελφή Πουλχερίφ , έτη μΡ'.
ΜΑρχιανδς, ό γααβρδς αυτού, συν rj γαμετή άλ-
του Ηουλχερίφ, χτίζει τά Χαλκοπράτια, καΐ τ^ις
Βλαχέρνας, ς^.
Λέων ό Μέγας, ιη' ·
Λέων μιχρδς, α'.
Ζήνων Άζέφα, έπιχληθείς Άγόνατος, xaV ό υΐδς,
^ζ\
Αναστάσιος, ό χαλούμενος ό Δίχορος, χζ.
Ιουστίνος ό πρώτος, δ'.
•Ιουστινιανός ό πρώτος. Ούτος χτίζει τήν ΙΙεγά-
λην έχκλησίαν, λη'.
Ιουστίνος δ νέος, ιγ*.
Τιβέριος χα\ Κωνσταντίνος, δ'.
Μαυρίκιος, χ'.
Φωκάς, ό τύραννος Μαυριχίου, η'.
'Ηράκλειος ΜονοΟελίτης, λα'.
^ Κωνσταντίνος, ό υΐδς αύτού, α'.
Κωνσταντίνος, ό υίδς αύτού · ό τής ς: συνόδου
πατριάρχης Γεώργιος, ις·'.
Ιουστινιανός, ό υιός αύτού, ό 'Ρινοχόπτης, γ'.
Αεόντιος, γ*.
412 Άψίμαρος, ό χαΐ Τιβέριος, ζ'.
Ιουστινιανός πάλιν ό ΤινοχοπηθεΤίς τδ p', ς\
Φιλιππικός, ό χα\ Βαρδανίσχος, ρ'.
'Αρτέμιος, ό χαΐ 'Αναστάσιος, α , p'.
Θεοδόσιος ό Άτραμυτηνός, α’.
.^ων ό είκονοχλάστι.ς ό Ίσαυρος, κε'.
Κωνσταντίνος ό Καβαλίνας ό είχονο^άστης, ό υί^·ς
αύτού, ό δυσσεβής, λε'.
Λέων, 6 υΐδς αύτού ό έχ τής Χαζάρας, ε'.*
Κωνσταντίνος, ό υίδς αύτού, σύν Είρήνη τή μη-
τρι αύτού * δς χτίζει τήν Ηοσέως, ι'.
Κωνσταντίνος ό αύτός μό'/ος χατεβίβασε τήν uif
τέρα, Γ. *
Ειρήνη μήτηρ αύτού μόνη τδ Ρ', έτη ε'.
fOjl
CHRONICI PASCHALIS.
10«
Νιχηφ(5ρος, ετη θ'.
Σταυ^άχ'ιος, δ υίδς αύτου, μήνας β', ι\
ΐΜιχαηλ, δ γαμβρδς αύτου, Ιτη β\
Λέων δ δυσσεβής καΐ θηριογνώμων, δ αφαγε\ς εΣς
Κυριάκον, ζ* κα\ ήμισυ.
Μιχαήλ Αλλος δ Τραυλδς, ια'.
βεδφιλος δ αίρετικδς, ιβ'.
^Ιιχαήλ, δ υΙος αύτου, συν Βασιλείφ τφ Μακε>
δννι, ιε'.
Βασίλειος αύτοκράτο>ρ, χ'.
Λέων, συν τψ υΙο> Κωνσταντίνω, κα\ 'Αλέξανδρος
άδελφδς θύτου
'Αλέξανδρος, δ άδελφδς Αέοντος, Ιτη α\ μήνα α’.
Κωνσταντίνος δ υΡ,ς αύτοϋ Αέοντος δ Πορφυρογέν-
νητο» .μετά Νικολάου ττατριάρχου τοΟ έπίχλην Λογ-
γοβάρδουΙ, δ έπιτροπος 'Αλεξανδρείας, διά τδ είναι
τδν Κωνσταντίνον παίδα, Ιτη C·
’Ρωμανδς δ γέρων, δ έλθών μετά την χιλιάδα,
συν τοις υΙοίς αύτου Χριστοφδριρ, Στεφάνιρ, χαί
Κωνσταντίνιρ τψ γαμβρψ αύτου τψ Πορφυρογεν·*
νήτω, κς·'.
Κωνσταντίνος Πορφυρογέννητος, συν τψ υΐψ) αύ-
του Τωμανψ, ιε'·
'Ρωμανδς, ύ υΐδς Κωνσταντίνου, μετά των υΙών
αύτου Βασιλείου κφ\ Κωνσταντίνου, γ^.
Νιχηφδρος, δ χα\ Φωκάς, συν τψ Βασιλείφ χα\
Κωνσταντίνφ, ς* χα\ ήμισυ.
Βασίλειος, μετά του άδελφοΰ Κωνσταντίνου, να'.
Κωνσταντίνος, δ άδελφδς αύτου, γ\
'Ρωμανός Άργυρδς, Ιτη ε', μήνας ε'.
Μιχαήλ δ νέος δ Παφλαγών, ετη ζ’, μϊ^νας η'.
Κωνσταντίνος δ Μονομάχος, Ιτη ιβ', μήνας ζ'.
Niceph(H’iis. ami. ix.
Suuraeius, tiliiis filius, mens. ii, dies z.
Micliael, ejus allinis, ann. ii.
Leo impius cl ferini ingenii, qui interfectus est in
Dominico, seu a;<lc sacra, ann. vi et diinid.
Miciiacl alius Bulbus, ann. xi.
Theophilus haereticus, ann» zii.
Michael, illius filius, cum Basilio llaceiloiie,
ann. xv.
Rasilius imperator, ann. zx.
Leo, curo filio Constantino, et Alexander illius
frater, ....
Alexander, Leonis frater, ann. i. mensem i.
Constantinus ejusdem Lepnis filius Piiorpliyroge-
nitiis, cum Nicolao patriarcha, cognomento Longo-
bardo, tutore ab Alexandro dato, quod Constanti-
nus puer esset, ann. vn.
Romanus senex, qui post. ..... cum filiis suis
Christopboro, Slephauo, et Constantino genero ejus
Porphyrogenito, ann. zzti.
Constantinus Porphyrogenilus , cum filio Ro-
mano, ann xv.
Romanus, filius Constantini, cum filiis suis Basi-
lio et Constantino, ann. iii.
Nicephorus, qui et Focas , cum Basilio et Con-
stantino, ann. vi et dimid.
Basilius, cum fratre Constantino, ann. li.
Conslaiitinus, illius frater, ann. iii.
Romanus Argyrus, ann. v, menses v.
Micbacl junior Paphlagon, ann. vn, ipeiises vni.
Constantinus Monomachus , ann. zii, menses vii.
IV.
413 LIBER GENERATIONIS AB ADAM
USQV^ AD 0BD1NEM QUiE (a) CONTIXETUR IX HOC L'BRO.
Dinumeratio temporum et annorum. Generationes stecuti usque tn hunc diem, Terra divisio tribus /Uiis
Noa.
Declaratio gentium, qua ex quibus facta sunt, et quas singuli terras et civitates sortiti sunt: quanta in·
sula clara : qui ex quibus gentibusdransmigraverunt : quot flumina nominata : quot montes nominati.
Quot judices : et qitis quot annis populum judicavit.
Quot reges in tribu Juda : et quis quot annis regnavit·
Declaralio Pascha, et quis quando servavit ex temporibus Moysi in hunc diem.
Reges Persarum a Cyro, et quis quot annis regnavit·
Reges Macedonum ab Alexandro, et quis quot annis regnavit.
Imperatores Romanorum ab Augusto, et quis quot annis imperavit.
Tempora Olympiadum ab Idhito, usque in prasentem Olympiadem.
Momina patriarcharum ac generationes.
Nomina prophetarum. Mulieres prophetissat.
Somina regum Hebrteorum et regkm qui t?i Samaria regnaverunt supra decem tribus : et quis quot annis
regnavit.
Somina sacerdotum.
Nomina episcoporum Ronue, ei quis quot annis prtefuit.
Quandoquidem oportet instructum esse veritate,
tieccssarium existimavi, fratres charissimi, hunc
i II brevi de sanctis Scripturis facere sermonem ad
«Corroborandam doctrinam , ut per paucas enarra-
tiones, non sine causa inquisitas virtutes veritatis
filius agnoscamus, abscidentes prius indoctorum
feneratam contentionem, quae obumbrat sensus, liu-
luaeemodi indoctum edoceat. Summa autem cum
industria praevidere cupientes juxta veritatem co-
gnoscimus gentium divisionem , et parentum dinu-
meratam generationem. Inhabitatorum quoque tem-
pora, bellorum commissiones, et judicum tempora,
dispensationes , et regum annos, et prophetarum
tempora, qui et ex quibus regibus nati sunt, qua-
ies<|uc captivitates populi, quibus regibus et quibus
judicibus contigerint, quique sacerdoics, quibus
(a) Sic iiis.
iuW SELECTA AD ILLUSTRATIONEM lOii
temporibus fuerint, et quoe uerJitio facta sit, qiue
amodo generatio seminis Israel de Patribus iu
Christo completa sit, et quot quantique per quanta
tempora dinumerentur anni a creatum su;culi
usque in buiic diem.
Kxistimavimiis autem incipientes a Genesi juxta
> ci borum ostensionem, 'kicut expetit, declarare, non
('X nostra quadam parte, sed cx ipsis sanctis Seri-
ptiiris testideari. Hinc ergo occasionem arripientes,
juxta ordinem de Genesi sermonem facimus.
Explicit preefatio.
Incipit narratio.
UDER GENERATIOMS ΗΟΜΙ.ΝΕΗ.
Quo die fecit Deus Adam, ad imaginem Dei fecit
cos.
Vixit aiitcnF Adam annis ccxxx, et genuit Sctb.
Vixit aiitcm Seth annis cev, et genuit Fnos.
Kl vixit Luos annis ci.xi, el genuit Cainan.
Lt vixit Cainan annis clxx, cl gcnnil Malaleol.
(b) Annis clxv, et genuit Jared.
Kt vixit Jared annis clxii, el genuit Enocli.
El vixit Enocli annis CLXV, et genuit Mathiisalam.
El vixit Malliusalam annis clxvii, et genuit La-
nicc.
Et vixit Lamcc annis clxxxvui, et genuit Noe.
Et erat Noe annorum d, et genuit tres filios, Sem,
Cliam el Japbet.
SNist annos autem c, postquam generatus est Sem,
fu diluvium, cum esset annorum sexcentorum Noe.
Fiunt ergo ab Adam usque ad diluvium genera-
tiones XI, anni ii. mccxlii.
Ist;e sunt generationes Sern.
Sem cum esset annorum c, genuit Arfaxat anno
secundo post diluvium.
.414 El vixit Arfaxat annis cxxxv, et genuit
Cainan.
Kt vixit Cainan annis cxxx, el genuit Sale.
Et vixit Sale annis cxxx, cl genuit Hcber.
Et vixit Heber annis cxxxiv, et genuit Phalec.
Usque ad bunc , generationes v, an dxxix,
ab Adam autem, generationes xv, anni sunt ii.
HDCCLXXt.
DIVISIO TERRiC ET DE TRIBUS FILIIS NOE.
Post diluvium autem, Sem, Chani et Japlict,
trium fratrum, tribus divisae sunt.
Kt Sem quidem primogenito a Persida el Bactris
uscpic In Iiidia longe et usque in Bbiiiocoruris est.
Cliam autem secundo a Rbinocoruris usque Ga-
dira.
Japbet autem iii, a Media usque Gadira, usque
Hiiroam.
Habet autem Japbet flumen Tigridem, qui dividit
Mediam et Babyloniam : Sem autem Eufratem, et
(Jiam Gi‘on, qui vocatur Nilus.
Confusae sunt autem linguae post diluvium. Erant
nutem quae confust^e sunt linguae Lxxii, et qui tur-
rem aedificabant, erant gentes lxxii, quae etiam in
linguis super faciem toliii.s terra: divisae sunt.
Nebrot aiilcm gigas filius Chiis, iKtbiops, in
escam inediis venando subministrabat bestias in ci-
lum.
Vocabula nutem lxxii lince sunt.
Filii Japliel, Gamer, ex quo Cappadoccs....
Magog, de quo Gelue et GalaUe.
Mad£, de quo Medii.
Yan, de quo Graeci cl Iones.
Tiiobel, unde el TliaiicnscM.
Mosor, unde llkrici.
Tbiras, unde Traces.
Cclliyn, unde Macedones.
Et (ilii Gamer, Ascanaz, dc quo Sannatie.
Itilan, dc quo SauroinaLv.
Tbogorma, de quo Armenii.
El filii Van, Elisan, unde Siculi.
Tbarsis, ex quo Hiberi, qui et Tyrreni.
Citliii, de quo Romani, qui et Latini, Rodu :
omnes xv, de his exstiterunt.
Insula gentium , sunt autem Cyprii ex Citiensi-
bus.
Ex Japbet siquidem invenimus , et eos qui sunt
ad Borram ex ipsis de ea tribu Citiensium.
Sunt autem ex ipsis etiam gentes quae sunt in
Etiada, praeter eos, qui poslinodum advenerant ibi :
reges qui habitaverunt civitate, quie apud Grajos
lioiioralur Athenas el Thebeorum : quoniam Sido-
niorum sunt inhabitatores, et quieiinque simt alii
similiter, postliaec apud Halladaro transmigraverunt.
Cognoscimus autem haec ex lege et prophetis.^
Erant ergo dc Japbet ad confusionem turris tri-
bus XV, el hae gentes Japbet. A Media usque Vespe-
rum Oceani aififusae sunt attendentes usque ad
Borram.
Medi, Albani, Gargani, Arrei, Armcni , Amaxo-
nes. Culi, Corzieni, Benageni, Cappadoccs, Pafla-
gones, Mariandeni, Tjbarenscs, Cbalibes, Mussyn-
noti, Coldii, Melaiiceni, Sarmatae, Sauromaix,
Meotlics, Scytes, Tauri, Thraces, Bastami, flliiri,
Macedones, Helleiies, (5ra:ci , Lybies, Istri, Vieni,
Dauni, Dapies, Calabrii, Pici. Latini , qui et Ro-
mani, Tyrreni, Galli qui ct Cellae. Libyeslini, Cel-
tiberi, Hilieri, Galli, Aquitani, llluriani, Casanotes,
Cyrtani, Lusitani, Vaccei, Guniciiscs, Brilioiies qui
ct in insulis habitant.
Qui gniem eorum noverunt litteras, lii sunt :
Hiberi, Latini qui vocantur Romani, Hispani,
Graeci , Armeni.
Sunt autem fines eorum ad Borram usque Ga-
diram, a Potanicda fluvio usque ad Mastusia-
dilion.
Terrae autem eorum liae sunt : Media , Albania,
Amazonis, Armenia minor, Armenia major, Ca|>-
padocia, Paflagonia , Galatia, Collis Indiae, Bos-
borina, Mediaerris, Sarmatia, Tauriana, Scytliix,
astarnia, Thra^ia,*Macedonia, Dalmatia molli»,
Thessalia, Locria, Boetia , Belolia , Attica, Achaia,
Pellcnia, qux appellatur Peloponnesus, Arca*
nca , Epirotia, Illyria, Aodinius, Hadriace, ex
qua pelagus Hadriaticuiii , Calatia , LusiUnia . Ita-
lia , Thusgene, Massalia, Celtes, Gallia, Hispa-
nia , Galli , Hiberia , Hispania major.
Huc usque definit terra Japbel , usque ad Bn-
Uiniiicas insulas omnes ad Borram respicieo*
les.
Sunt autem his cl liisulx istae : Britannica:,
Sicilia, Euboea, Rhodus, Chius, Lesbus, Clii-
tliera , lacenius , Cefalenia , Ithace , (Corcyra , el
Cyclades insulae, el pars quaedam Asiae, quae ap-
pellatur Ionia.
Flumen autem csl bis Tygris dividens inter
Mediam ct Babyloniam. Hi sunt fines Japbet.
\ Filii autem Chain : Cbiis ex quo iEthiopes·
Meslraim , cx quo y£g\plii.
Fiid , de quo Troglixlilae. ^
Cbanaan, de quo Afri el Fenices.
Et filii Clius : Saba, Evilal, Sabat, Reguia et
Saga bacata.
Filii autem Rcgma , Saba ct Dadan.
Et Clius gciiiiil iNcbroib.
iKgyptioriim palriie , cum Mesraiiii patre ipso-
rum , vHi. Dicit enim, FJ
415 Mesraim genuit Ludim , unde Lydii ί
Eneitiim de quo Panilili ; Labain de qoo U*
boez , Neptoin cl Patrosonim, uude Cretes ,
siuiii , Illide Lycii , unde exierunt FilisUm , et Ca·
pliirin , unde Cilcces.
Cliaiiaiicorum sunt pairi.T: cum paire conim xu.
Dicit enim, El
loj .VaiaiccI vixit.
CHRONICI PASCUALIS. lOW
m geWuii Siiiona primogenilum , ex quo \ Arabes uUra, Sapientes qui dicunlur GymnosoQslas
et Chetetim , et Jebyseum , et Amor- nudi sapientes.
Gergesseuin , Araceum, et Eiiveuin, Habitatio autem eorum usque Rinocorura et
'ipolir;B, et Aseneam , cl Aradium , unde Cilicia.
et Samaream, et Amatlii-, iiiide Ania- Qui aiiteiii eorum noverunt liltet^as, Iii sunt:
Jud:ei, Pers;e, Medi, Cbnldsci, Indi, Assyrii.
em habitatio eorum a Rinocoruris usque Est autem habitatio eorum, id est filiorum Sem.
in longum quidem ab India usque Rinocorura : laia
i autem nascuntur reges vel gentes: autem a Perside ct Bactris usque Indiam ·
, Troglodit^, Aggei, Isabini, Iclyofagi , Vocabula amem gentium ha^c sunt : Persis, Ba-
iEgyptii, Foenices, Libyes, Marmaredse, ctrianae, Hircania, Babylona, Corbulia. Assyria. .Me-
Ue, Mysi, Mossynoeci , Friges, Magones, sopotamia, Arabia vetus, Aiirnales, India, Arabia
Nomades, Lycinii, Mariandeni, Pamfyli, eudaemoii, Coelessyria, Commagena, et Fynicia, qu%
Dipisideni, Lygallii , «Cilices , Maurosii, est filiorum ^m.
Magartx , Numidiae , Macrones , Naso- Gentes autem quae linguas suas habent, hae sunt :
Hebraei qui et Judaei, Assyrii, Chaldaei, Persae, Medi,
iident ab iCgypto usque ad Oceanum. Arabes, Madian, Adiabenici, Taleni, Alamoseniii,
litem insulae In his communes hae: Cor- Saraceni, Magi, Caspii, Albani , Indi , iCthiopes,
)adus, Agaudius, Mcletae , Cercenna, Me- ABgypUi, Libyes, Cbeiei, Caiiunsei, Ferezaei, Euvei,
rdiiiia , Galata, Corsuna , Cretae, Gau- |{Oergesci, Jebu^i, Idumei, Samaribe , Foenices,
!da,Etliera, Careatus, Astvpala, Chius, Syri, Cilices, Tharsenses, Cappadoces, Armenii,
Tenedos, Imbrus, JaSsus, Cubus, Chni- Ifibeni, Librani, Scytae, Colchi, Saniii, Bosphorani,
irus, Megistae, Cyprus. Asiani, llisaurienses , Lycaom*s, Pysidae, Galatae,
Item eorum -sunt litterati, hi sunt : Fe- Paflagones, Fryges, Achai, Thessa!i, Machedones,
Igyptii , Pamfyli , Fryges. Traces , Mysi , Bessi , Dardani , Sarniaue , 416
lutem fines Chain a Rinocoruris, quae mani, Pannoni, Peones, Norici, Dalmatus Romani, qui
yriam et iEgyptuui, usque Garira in Ion- et Latini, Ligures, Galli, qui et Cellae, Aquiumi,
Brillani, Hispani qui et Tyrreni, Mauri, Baccuales,
a autem gentium , haec sunt : .Egypltis et et Massennas, Getuli, Afri qui et Barbares, Mazicei,
. quae tendit adversus Indiam, et altera Garamantes, qui et Marroaredae, qui usque ifithio-
l , unde proficiscitur flumen' iEthiopiim , piam extenduntur.
, quod est rubrum attendens ad orien- Necessarium aulcm putavi et inhabitationes gen-
lebea Libyae, quae extendit usque ^ries, tium et cognominationes declarari,
gentes has : Nasamoiias, Macas, Tauia- Incipiam autem ab Oriente : Persarum ct Medo-
.ibyae quae a Lepti extendit usque mino- ruin inhabitatores. Parthi et vicin e gentes pacis
em : Numidia, Masseria , Mauritania quae usque Syriam coele.
usque Herculeas , quod est Heracleoticas Arabum inhabitatores Arabes Eudemones : hoc
mira Gadiram. enim nomine appellantur,
autem ad Borram maritimam Ciliciam , p Arabia Eudemones Chaldaeorum inhabitatores Mo·
m , Pisidiam , Mysiam , Lycaoniam , Fry- ^ sopotameiii·
imaliam , Lyciam , Cariam, Lydiam , My- Madianensium inhabilatorce Cynedocolpitae et
m . Troadem, Aolidem, Bityiiiam veterem, Trocloditae et Icthyofagi.
altiorem. Graecorum autem gentes et vocabula v, Iones,
etiam insulas has : Sardiniam , Cretam , Arcades, Boeti, iEolii, Lacones.
, et flumen Gcon,qui appellatur Nilus. Horum inhabitatores fuerunt Pontici, Bitini, Troes,
autem inter Cham et inter Japhet, eu os Asiani, Cari, Legii, Pamflli, Cyrinei. et insulae plii-
li maris. Haec media Cham generatio. res, id est Cyclades quidem decem quae Myrti pela-
im autem seniore filio Noc, sunt tribus gum continent. Ila‘c sunt autem nomina earum.
XXV. Hi ad Orientem inhabitaverunt. Andrum, Tenoeniteo, Naxus, Ceos, Gyartis, Delos,
em , iElam , de quo ifllymci ct Assyrii ; Fynus, Renea, Cyrnus, Maralon. Sunt aiitoni et alia^
insulae majores xii, quae etiam civitates habent plu-
it, unde Chaldaei et Ludii, unde Lazo- rimas, quae dicuntur Spodes; in quibus inhabitave-
runt Graeci. Haec sunt autem nomina earum : Eu-
, undeElhes: priores hos excidii Abraham : boea, Creta, Sicilia, Cyprus, Coos, Samus. Rhodiis,
iram Oscevi , de quo Lydii , ct Gari , de Chius, Thapsus, Lemnus, Losbus, Samotrace. Est
feni , et Mosoc , unde Mossyni : Et autem a Boeotia Euboea, sicuti ab Ione lonides civi-
li genuit Sala , et Sala genuit Hober, unde tales xvi. Hae : Cladioinenn, Mitvlenc, Focaea, Priene,
; et Heber nati sunt duo filii, Falec et De- .. Eryt, Samos, Teos. Colofon, Cius, Efesus. Smyrna,
Je ducitur genus Abraham, et Tacteni, et ^ Befinthus, Byzaulium, Calcedon, Pontus ct Amisos
Jeclan autem genuit Elmodal, de quo In- libera.
^alef, de quo Bactriani, et Asarmot dc Romanorum, qui et Citiensium, gentes el inhabi-
ibes priores, et Duran , dc quo Camchi ; el lationes hae sunt : Tusci, EmiUeuses, Picens, Caiii-
ie quo Mardi, el Ezei, de quo Arriani , et pani, ApuUenses, Lucani.
, de quo Cedrus! , ct Gebal, de ^uo Scy- Afrorum gentes et inhabitationes hae sunt : Lc-
ires, et Abimcel, de uno Hircani , el Sa- bdeni, Ciiiti, Numidae, Nasamones, Saci.
tde Arabi primi : ct LTir, de quo Arme- Insulae nutem hae sunt, qu;B habent civitates :
OEvilat, unde Gemnosofaetae. Hi omnes Sardinia, Corsica, Girda quae et Renigga, Cercyna,
li. Galata.
s autom de tribus filiis Noe sunt lxxii Maurorum nutem gentes el inhabitationes hac
iini autem filiorum Sem habitatio est a Ba- ' sunt : MusulanL, Tingitani, Caesarienses,
que Rhinocoruris, quae dividit Syriam et Hispanorum autem gentes el inhabita liones lian
m, el Rubrum mare ab ore Arsinoes, quae siml, Tyranni ct Tiirrcnorum, qui cl Terraconenses,
e. Lysitani, Bclicii, Autryconi, Vascones, Callcci, qui
iint autem quae sunt factae ex his gentes : ci Aslures.
qui Judaei, Persa3, Medi, Peenes, Arriani, Insulae autem quae pertinent ad Hispaniam Terra -
, Assyrii, Indi, Macardi , Parthi , Germani , coiicnsem tres sunt, quae appellantur Valliaricae.
1, Ccssci , Arabes primi, Cedrusii , Seylae , Habent aulcm civitates v has: Ebuso ^ Palwic ^
1047 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM lOiS
Folleatia , qune dicilur Majorica, Tomxnc, Magonse,
qu:e appellatur Minorica.
Harum inhabitatores fuerunt Cananei fugientes
a facie Jesu filii Nave : nam et Sidona qui condide-
runt et ipsi Cananei. Gadis autem Jebus.ei condi-
der»int, et ipsi similiter profugi.
Gallorum autem Narbonensium gentes et inha-
biiaiioucs : Amaxobii Grxcosarmalae.
Et hos autem necessarium fuit declarare tibi, ne
ignotarum gentium vocabula', et gcnies, manifesta
nu!iiin:i ignorares.
Incipiam ergo dicere de gentibus ab Orfente.
Adiabenici c( Taleni contra Arabiam, Sarac mi,
Saraceni alii Atalenos contra Arabiam. Albani con-
tra Fvas Caspias. Madianilae majores, quos expu-
δ navit Moyses, inter Mesopotamiam et mare; liu-
rum. Minor autem M.idiam est contra mare Rubrum
jiixta >Egyptum , ubi regnavit Ravil socer Moysi,
qiii et Jothro.
Contra Cappadoces a parte dextra Armenii, Ili·,
bcrii, Birrani , Scybe, Colchi, Bosforani, Sani, qui
appellantur Sannices, usijiie Pontum extendentes,
ubi est Accessus, Absarus, et Scbastopolis, et Ussi-
limcn quod est porl.is , et Pasiiis flumen , usque
Trapezunto extenduntur h;e gentes.
Montes autem sunt nominati xii. Caucasus, Tau-
rus, Atlans, P.irnaysiis, Citeron , Helicon, Parthe-
nius, Nysa, Lucabantiis, Penitus, Olympus, Libanus.
Flumina autem sunt magna et nominata xli. Idos
qui et Frison, Nilus qui et Geon, Tigris, Eufrates,
Jordanis, Cefisog, Tanaes, Menos, Kriinanthus, Alys,
Asopus, Thermodon, Erasinus. Ilius, Boriisthenes,
Alfeus, Taurus, Eurota, Meander, Hermus, Axius,
Pyramus, Bajiis, Hehron* Sangarius, Achelous, Pe-
nitus, Ebenus, Sperchius, Cayster, Simois, Scaman-
der, Siryfoii, Parthenius, Ister lll uri us qui et Danu-
bius, Rhenus, Rhodanus, Retis, Heridanus, Thember
qui nunc dicitur Tiberis.
Filiorum igitur trium Noe tripartitum saeculum
dixMsorem.
Et quidem Sem primogenitus accepit Orientem :
Cham autem mediterraneam : Japhet Occidentem.
Et ostensis gentibus, qu.ne de quo creatae sint, ne-
cessario decurremus ad annos.
Falce annorum cxxx genuit Ragau.
Uagaii annorum cxxxii genuit Serueb.
St^rnch annorum cxxx genuit Naclior.
Naclior annorum lxxix genuit Tharam.
Tiiara annorum lxx genuit Abraham.
Abraham autem erat anuorum lxxv, quo tempore
e iixit illi Deus, ut exiret dc terra sua, et de domo
patris sui, ei veniret in tcrr.un Chnnaam.
Fiunt igitur a divisione usqiicqiio venit Abraham
in terram Chanaam generationes qiiin«|iie,tinni dcxvi,
ab Adain autem 417 generationes xx, annis iii.
MCCCLXXXVH.
Conversatus est autem cum Chanaam annis xxv,
ct genait lsa.oc.
Isaac annorum lx genuit Jacob.
Jacob aniioniin lxxxvi genuit Levi.
Levi annorum xl genuit Caatli.
Caatb annorum lx genuit Amram.
Aniram annorum lxx genuit Aaroii.
Ia octogesimo autem et tertio anno Aaron, egressi
sunt fiiii Israel de Aegypto, ducente eos Moyse.
Fiiial igitur omnes anni ccccxxx.
In deserto xl annos facit populus sub Moyse.
Jcsns Nave transito Jordane- facit in terra annos
xxvn, bellum agit niniisYii; ct postquam possedit
terram, vixit annis xx.
^ Fiunt ergo, ex uno Abraham venit in terram
Chanaam, usque aa inoriem Jesu Nave, genera-
tiones numero vir, anni p, ex Adam autem genera-
tiones XXVII, anni iii. mccclxxxiv.
Post inorlcin vero Jesu -peccans populus traditur
Cusarsaton Regi .MesopoiamJ:e, cui servit annos viii,
et cum clamasset ad Dominum, exsurrexit Gotho-
nicl frater Caleb junior de tribu Juda, qui denun-
tiavit ipsi Cusarsaton, et occidit illum, et gessit du-
catum populi annis xxxi.
Et iterum dum peccaret, traditus est Egion regi
Moab, et servivit illi annis xviii. Converso autem
populo, siirrcxit Aod, vir de tribu EITrem, et occiso
Egion Principal us est populo annis lxxx.
Mortuo au cin AmI, delinquens populus traditus
est Jabin regi ('ananxoriini, cui servivit anuis xx.
Sub 00 pioplietavit Deborra, uxor Lapidod, de tribo
Eflfrcm : ct per ipsam ducatum gessit Barae Anii-
nocn, de tribu Nej;Halim. Ilie denuntiavit Jabin regi,
et occidit eiim, et regnavit judicans cum Deborra
annis xl.
Post cujus mortem peccavit populus, et traditos
est Madiancis annis vii, super quos surrexit Gedeon
de tribu Manasse, qui in ccc viris cix hostium per-
diflit. Hic .rexit populom annis xl.
Hujus filius Abinielec.
Post hinic pnefuit populo Thole fllius Fale, Glii
Caram, de tribu Etfrem annis xx.
Po^t hunc, jiidic ivit Jair Galaditis de tribu Ma-
nasse, et profuit anilis xxii.
Post hunc, peccans populus traditus est Amnia-
nitis annis xviii, et cum clainassel ad Dominum·
surrexit illis princeps Jepte Galaadita, de tribu Gad,
de civitate Masefatli, ct gessit ducatum annis vi.
Post hunc, judicavit Elqn annis x.
Post hunc, judicavit llebroii, filius Allelon Fara-
thonoin, de tribu EITrem, annis viii.
Post hunc, peccans populus traditur Allofilis per
annos xl.
Post h<ec, conversis flliis Israel surrexit Sarosoii,
filius Manoe , de tribu Dan. Hic debellavit AlioGlo»·
et gessit principatum annis xx.
Post hiiiic, Heli sacerdos judicavit annos xx.
Post Samuel propheta unxit Saul in regem, el
ipse judicavit populum annis xxx.
Post tempus, cum regnaret David, eduxit arcam
de domo Aminadab, et divertit viliilos, et cum re-
verteretur opposuit manus filius Aminadab, nomine
Ozia, et percussus est, et timuit David, et induxit
illam in doinu ii Abeddarat Getiiaei, et fecit ibi men- .
ses tres.
Regnavit autem Saul *annis xxx. Erat autem ilii
dux Abncr, filius Ner. Ipse autem Samuel uiitii Da-
vid in regem.
Fiunt igitur ab Jesu usquequo conversus cepii
David regnum de tribu Jula, generationes ix, an.
cccclxxx; ab Adam autem generationes xxxiv,ao.
IV. MCCCI.X1V.
Deinceps regnat David annis xl, mensibus sex.
In Ebroii autem regnavit annis vii, mensibus sex,
ct in Jcrusalem annis xxxiii. Sub boc sacerdos Abi^
tbar, fllius Abimclec, ex genere Heli, et ex alia patria
Saddoc.
Prophetabant autem temporibus D.ivid Gal, et
Natlian. Erat autem ipsi David dux Joad, Ghit»
Sarvi^e, sororis David. Hic dinumeravit populum, ct
erat numerus, quos numeravit filipni ii Israel inid|«
centies milleni : filii autem Juda quadringenties septies
milleni. Levi autem et Benjaniiii non dinnineravlt·
Numerus autem eorum qui ceciderunt ex Israel, lix.
Post David autem, regnat Salomon Alios ejus
annis xl, ct sub ipso adhuc Nathan prophetat, ct
Arhias ex Selon, et inter eos sacerdos Soddoc.
Post Salomonem, regnat Roboam fllius eju^ ann^
XIV. Sub hoc divisum est regnum . et regnavit ia
Samaria Jeroboam servus Salomonis , de iribi
EITrem. Prophetat autem, ct sub Jdroboam Acliu»
Seloiiit-;s, ct Saiucas fllius iElaini.
Post Roboam, regnat Abias filius ejus annis x>>n·
Post Abiain, regnat Asab filius ejus annis xli. Dic
in tempore scnecuitis pedes doluit. Prophetabat ao*
tero sub eo Azarias.
Posl Asab, regnat filius ejus Josapbat annis w'·
Sub hoc prophetat Helias, ri Mirlieas lilius JeniUU».
1049 CHRONICI PASCHALIS. \ΚΛ
ei Abilas GHus Anani;e. Sub Michca autem erat ,
pseiiil' prnpiieu Sedecias (ilius Cananxi.
Post Josaphat, regoal Giius ejus Joram annis ix,
ct sub ipso prophetat Helias, ei post hunc propbeiat
llelisous sub filio Joram Ocbozia . sub qtb populus
in Samaria filios suos el stercus columbinum man-
ducabat. regnante in Samaria Joram.
Post Joram, regnavit filius ejus Ochozias anno
uno : ct sub 418 hoc prophetat Gotbol et Lab-
doue.
Post hun<*, regnat Goiholia, mater OcbozUe, annis
VIII. Qux exsurgens occidit natos filii sui : erat
enim de genere Achab regis Israel : soror autem
(). lioziae. nomine Zosabase, cum esset Joiadae sacer-
dolis ii\or. furata est Joas, filium Ochozix, cui
Joiada sacerdos imposuit regimonium. I^rophelat
autem subiGotholia hliseus.
Post banct regnat ioas filius Ochozi.^ annis xl.
Hic interfecit Zacharam filium Joiad:e sacerdotis.
Post Joae regnavit filius ejus Amasi.is annis viii.
Post Amasiam , regnat filius ejus Ozias annis lii.
Hic leprosus fuit usqiieqno moreretur. Jmlicabal
autem sub eo loatiigro filius ejus. Prophetabaiil sub
Ozia Amos, et Isaias filius ejus, ct Oseae filius Bcberi,
et Jonas filios Amalbi e\ Gofer.
PostOziam, regriat filius ejus Joatbam annis xvi.
Sub hoc prophetse Isaias, Osee, Micheas Moratiiita,
el Joel filius Batuel.
Post Joatbam, retrnat filius ejus Acbas annU xv,
el sub hoc propbef« Isaias, Osee et Micheas. Sacer-
dos autem Urias. Sub hoc Salmaiiassar rex Assyrio-
rum eos qui erant in Samaria transmigravit iii Me-
diam el l&byloniam.
Post Acbas, regnavit filius eius Ezecbias annis
XXV. Sub hoc prophetae l aias, Mkbcas, et Osee.
Post Ezeehiaiii, filius ejus Manasse ηη·ι. lv.
Post Manasse regnat filius ejus Ainos annis duobus*
Post Amps, regnat filius ejus Josias annis xxxi.
Hic ifiola>et altarium Saiuari:e ilissipavit. Sub hoc
Paseba celebratum ost anno xvni regni ejus. Nam
ex quo mortuus est Jesiis Nave; non est servatum
Pascha sicut tunc. Sub hoc ('cicias sacerdos pater
Jeremiae prophetae invenit iii sacrario librum legis
in xviii anno regni Josise. Prophetant autem sub
eo Oliba uxor Sellim. A veste s.iccrilntis, ct Sofo-
fiias, et Jeremias, sob quo pseudopropheta Aiianias.
Post Josiflfin, regnat ^Tonias annis quinque, men-
sibus undecim.
Post 8M»foniaro, regnat Joaebas filius ejus menses
qNa*.oor. Huiic ligavit Nochao rex i£gypli, c^ adduxit
in AEgyptiiin, or.iinato in loco ejus 'bliacbim, qui
cognojmifatiis est joaebim, regnat annis xi. Sub hoc
prophetat Jeremias, et Buzi, ct Orias filius Samace
ex i^riatbiarim. Hunc Nabuchodonosor ligavit ca-
tenis aereis Joachim regem Juda, et duxit in Baby-
lonia.
Post Joaobim, regnat filius ejus Joacbiin annis
tribus, et hunc ducit ad eum compeditum Nabucho-
donosor rex Babylonis, el alios cum eo.
Per ipsum constituitur in loco ej usfrn ter Joaebim,
enjus nomen Sedecias, qui et Jccbonins, qui regnavit
annis xi.
In anno duodecimo Irausmigraxdt illum in Baby-
loniam, effossis oculis, et populum transduxil cum
eo, pneler paucos, qui postea in Aegyptum descen-
derunt. Proplieiant autem sub Sedecia Jeremias et
Ambaciim ; in anno «lutem ix regni ejus pro-
SlietavU in Babylonia Ezccbiel. Post liiinc proplicUe
laum ct Malachins, et DanieI, qui vidit de liebdo-
madis In primo anno Darii regis, filii Assucri, dc
semine Medorum, qui regnavit super regnum Gbul-
deorum.
In primo autem anno regni sui Cyrus dimisit
populum rctlire in Jerusalcm. Ko aulcm tempore,
quo templum .TdilieaviI , proplictaiil simul Aggens
(c) Italica stipplcnlur e\ alio c od.
et Zacharias. Post quos Ncemias filius Acheli de
semine Israel fabricavit civitatem Jerusalcm, cum
esset ab annis Arlaxersis regis : ct post buuc se-
cundus Mardoebseus.
Fiunt igitur a David· usque Scdechiae, qui el
Zeconiae, transmigrationem, generationes xvnt, an.
ccccLXXvnii| menses ix; ab Adam autem nsqiie in
transmigialionem B.abylonise sub Jeebonia, genera-
tiones Li, auiii IV. xiocc.cxLii, menses ix.
Et post transmigrationem Babylonia», usque ad
generationem Christi, generationes nv, an. dclx, el
a generatione Christi usque ad passionem anni xxx·
et a passione υβφΐβ ad hunc annum , qui et xiii
imperii Alex.andri anmus, an. ccvi.
Fiunt igitur omnes anni ab Adam , usque ad ter-
tium deciniiim Alexandri imperatoris annum, anni
V. MDCCXXXVni.
Ut autem et aliter ostendaroy.s non lanium per
tempora regum , sed etiam a quo Pascha ser-
.vatiiin i sl , diiuimeraiiles simul annos dicemus.
Ab Adam usqiic diliiviiiiii au. u. &tcr.xLii.
A diluvio usque ad exitum Abraliam dc terra
sua MCXLV.
Ilinc usqiiequo exirent Israelila» de iEgyplo, edu-
cente eos Moyse , quando et Paseba fcceruut , anni
sunt ccccxxx.
Ab exodo iCgypli usque in transitum Jor-
danis , quando Jc&us Pascha celebravit , sunt an-
ni xLi. .
Ezecbias, post annos cccclxiv, cclcbravif Pa-
seba.
Post Ezecbiam Josias, anno cxiv. Pascha ce-
lebravit.
Post Josiani Hesxras post annos cvin, Poicha
celebravii «. ^ nu ·
Post Heszram Servatoris usque generationes Chri-^
sti post annos dlxih. Pascha fit.
A generatione autem Christi post xxx annos ,
cnwt passus est Dominus , Pascha celebratur , ipse
enim erat justum Pascha.
419 ^ pnssione aiilein Domini usque in xiii an-
iimn imperii impernioris A/exandri Cffsorisanuiccvi.
sercfl/ii»i est Pascha, quod in coni memora lioneiq
Domini nostri Jesii Christi servatur a nobis.
Fiunt igitur omnes anni ab Adam usque in
hunc diem anni quinquies mille septingenti trigiu·
ta octo.
REGES PERSARUM EX TEMPORE UYRl.
Cvriis regnari/ Persis annis xxx.
Post buuc, Cambifscs annis novem,
Smerdi IIS Magus mensibus octo.
Darius annis xxxvi.
Xerxes annis xxvi.
Artaxer.te« Longmanus amiis xxxvi.
Xerxei dies sexaginta.
Sogdianus menses septem.
Darius Nolbiis annis xviii.
I .Artaxerxes , Cyri junioris frater, annis uxii.
Ocor, qui el Artaxerxes, annis xxiii , mensibus
septem.
Arses Nothus annis tribus.
Darius annis xii. Hic est quem Alexander Ma-
cedo deposuit iii bello , quod fuit inenarrabile.
hunt omnes anni ccxi.v.
Post quos, lemrora jam apud Gra»fO« cx eon-
striiclioiie Olympiadum siiiu clara : nam usque ad
Alexandrum Macedonem fuerunt Olympiades cxiv ;
qua* faciunt annos r.c.cci.vi , ab Iphito qui ec» di-
luit Olympiade*.
Ab Alexandro usque ad Christum Olympiades uxxx*
quod sunt anni cr.cxx. ..
A Christo autem usque annum xii? tmpertt A.c-
xdUfiti Olympiades i.viii . quod suufauni ccxxxvi.
Sii ut rigo omnes Olympiades usque annum mi^
1053
1051
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
Alexandn Caesaris Olympiades ccuii , quod sunl anni
MXIl.
UactcnUA , cod. vetus Colleg. Soc, Jesu Paris.
rVOUINA CREATUR.!:.
.\dnni, Selh, Enns, Cniiian , Malaleel , Jared,
Kmoc . Matiisalam, Lamcch , Noe , Scm , Arfaxat,
HjI:i , Hebcr, Falec , sub quo divisa est terra , Ra-
SeniCt Nagor, Thara, Abrabnm, Isaac, Ja-
r4>b, Jiida, Fares, Esrum, Aram, Aiuinadab,
Naasson, Salmon , Boz, Obet, Jesse,David, Sa-
lomon, Roboaro. Abiam, Asa, Josapbat, Jo-
ram , Octiozias , Joas , Aniasias , Ozias , Joa-
liiam , Acbaz , Ezecbias, Manasses , Amos, Jo-
Λ 420 ieroboam , filius Joas , annis xv.
Azarias , filius Jcroboam , mensibus tribas.
Selem , filius Abia , mense uno.
Unornai^, filius Gadi, annis decem.
Falacias Manaae annis duobus.
Facea , filius Romeliae , annis decem. Ilie ob-
sedit Jerusalem , regnante Achaz , non possedit
eam.
Osee , filius Dale , annis octo. Sub hoc decem
tribus transmigratae sunt in regione Medorum
a Salmanassar , qui et ipsum Osee colligatum ha-
bens abiit , regnante Achaz super duas tribas in
Jerusalem.
NOMINA SACERDOTUM.
Josi IS antom genuit Jonaan et Joachim et fra-
tres cjns . Fliacbiin qui et Joachim et Sedeciam
qui et Jecon'as dictus est Salum.
In transmigratione autem Babyloniae Joachim
genuit Jechon am et Sedeciam. Jeconias autem
genuit Salalhicl, Fanncam et Sale, Saer et Jo·
coniam, Orlamno ct Deebi et Filifania,Zorobabel,
ϋΐ fratres ejus AbiuL et Masolam et Ananias, et Sa-
ladi soror eorum, et Sedbcl et Thoul, et Archia,
et Asadia , et Sobesec.
ifldificatiim est autem sanctuarium tempore Zo-
robnbclis, cujus filius Abiud : dehinc Pdrachim ,
Azor , SadOc , Achim , Helitid , Eleazar , Ma-
tlian , Jacob , Josepli , cui dcsponsala fuit Vir-
gf> M iria , quae genuit Jesuin Christum ex Spiritu
sancto.
PROPHETARUM NOMINA.
Adam , Noe , Abrabam , Isaac , Jacob , .Moyses ,
Aarou , Jesus Nave , llcldab et Modat , Nalan ,
David, Sahmion , Elinodac, Achias Silonila, Sa-
ineas filius Elam, Ananias, liclias, Miclicas fi-
lius Einldac. Abdiu, lleliseus, Abladan , Anios,
Isaias, Osee fdius Bccri, Joanas, Micheas, Raban,
Joliol filius Batiiel . Jeremias filius Helciie sacer- *
dutis, Soplionias, Biiz, Hizechicl , Urias, Sameas ,
Ambacuc , Nauin , Oaniel , Malachias . Aggaeiis ,
Zacharias , et sub Christo Siincon et Joanii ‘S Ba-
ptista.
Item mulieres prophetissae, Sarra, Rebceca ,
Maria soror Moysi , Debbora, Oliba, ct sub Chri-
sto Anna, Elisabeih, Maria quae genuit Chri-
stum.
NOMINA REGUM.
Saul de tribu Benjamin.
Postquam autem translatum est regnum in tri-
bum Juda , David, Salomon , Roboaiit, Abia , Asa,
Josa)diat , Jorain . Ochozias , Joatham , Achaz ,
Plzechias, Manasses , Ainos , Josias , Joachim,
Eliachiiii, Sedecias, et Jeconias: siih hoc (rans-
iiiigralio facta c A sub Nabuchodonos >r.
Nomina regum , qui regnaverunt in Samaria
super dcccm tribus ex quo regnum divisum est.
Jcroboam filius Nabath annis xxii.
Nabath filius ejus annis duobus.
Saba filius Achim annis xxiv. llit vindicavit do-
mum Jcroboam.
Ilela filius Base annis duobus.
Zambri annis xii.
Acha!) filius ejus annis xxii.
Ochosias, filius Achab, el Joram, filius Jeco-
niie, annis xii. Sub hoc filios suos el stercus co-
lumbinum hi qui erant in Samaria manducave-
ruiil.
Jehii , filius Namsi , annis xxvni. Hic in ini-
tio pius fuit : fecit vindictam super domum
Achab, occisis Jorain, ct Jczabcl , ct Oebosia rege
Juda.
Joaidiaz annis xvit.
Joas filius ejus nniiis xvi. Hic Amnsiani regem
o<ri(IU , ri destruxit do inuro Jcrus.ilcni cubita
f(X,
Aaron genuit Eleazar, Finees , Achias , Razaza,
Moriat , Arnaria , Amilob , Seltis , Achivas , hujus
filius Helias propheta , et Salon , Joram , Amos
Joadae filius , Sedecias , Sedecia , Jehel , Uria ,
Tieem , Salon qui genuit Celciam , cujus iHius
Jeremias propheta el Azarias filius Azazae , Sareu ,
josedech qui genuit Jesiim qui fuit sacerdos, cum
instauraretur templum post captivitatem , Celicias,
Joachim , Caedue.
Item alia patria , ex qua fuit Ezechiel propheta :
Jode, Faiui'a, Amorius, Zadiar, Samuhel, Evexia,
Melchtus, Salon, Comorius, Barracim, Soffonias,
Maxses, Celei us , Buzi , Ezechiel.
Item alia patria , unde Heli sacerdos , cujas fi-
lii Finees et Ofin rapiebant immolationem . princeps
patriae de filiis Gaad , Achiroelech, Habialhar,
Uriii, Nathan, Heli.
Uem patria Levilicum , unde fuit Samnel pro-
pheta: Choro qui restitit Mosi : filius hujus Hel-
cana, Sufem el Abiar, Zeraam , Chelchanu , Sa-
miiel. Huic fuerunt duo filii munerum. acceptatores,
Johel et Habia.
Initium patriae Levilarum , unde sunt sacerdo-
tes, ministri et Levitae. Arabram filius Cahaad,
filius Levi, filius Jacob. Levi genuit Gerson et
Cahaad , el Merari. Filii autem Gerson Semei et
Emeher. Hi filii Levitae et tfilii Cahaad , Ambram ,
Esaar Cefron , Odiel. Ambram genuit Moysea et
Aaron , ct Mariam. Aaron genuit ex Helisabet so-
rore Naasson, Nadab, et Abiud, el Eleazar, et
Itbamar. Mortui sunt autem Nadab et Abiud offe-
rentes ignem alienum. Post Aaron, Eleazar sus-
cepit sacerdotium , post Eleazarum ^ Finees. Itba-
mar aulem el filius ejus : Isaar autem frater Am-
bram ct ipse Lcvila. Hujus filii Chore et Nabith
et Gazer : et filii Core Air et Uelcapa et Abiasap.
Hic Chore restitit adversus Moyseu el Aaron , et
Cliao absorptus est in Virised. Cebron frater
Amram, iErcius, filii ejus Misabcl, Elisaphat, cl
^Lis , el Dile. Hi Levitae traditi sunt. Omnes au-
tem Aaron el filii ejus arcae Testamenti , ut mi-
nistrarent ei, et tollerent cam , et facta est eis
pars decima sacerdotibus initiau el primog«ii-
ta, el quae in sacrificiis constituta, el primo-
genito , et destinata Levitis dicta est lex, ut
qtiaecunqtie acciperent a populo ex decimis, decimas
darent sacerdotibus, ut existimaretur eis tanquain
obligatio. Initio eorum traditae sunt illis eiiam ci-
vitates refugiorum sex , ct harum prata sementia
in circuitu cujusque civitatis cubili duo millia , et
hae civitates xlii , sacerdotibus quidem decem ,
Levitis vero xiii.
.Puto latius nos dixisse, quam speravimus, ta-
men necessaria pro bis qui scrupulosius requirere
volunt , et mulU legerunt : quos existima facile
perdpere, quae scripta sunt : sed ct illi, qui pauca
Icgerunl, facilius ad inlellectuni possunt pervenire
cx illis, quae a nobis per breviaUm inquisilioncin
declarata sunt.
MACEDONtiM REGES JUXTA AI.KXAMiRINOS.
Alexander liliusPliilippi, post Daiioiii, annis vii.
Ptolemaeus Lagi socer, annis i ii.
1053 CHRONICI PASCHALIS. 1054
Plolemseus filius Philadclii , nnn. wwnr.
Ptolf^maeus filius , Evcr^elcs, annis xxx.
Piolemaeus, Ever^^cia; Alius, annis xxv.
Plolenaeus Pliilopaior, annis xvii.
Plolemseus frater, annis xxiii.
Plolemseus Fuscus, annis ii.
Evergetes annis xxvi.
Plolemseus Alexiis, annis xx.
Alexander frater Plolenia^i Alexse, annis xvni.
Plolemseus Dionysius, an. xxix.
Cleopatra filia, annis x\v.
Fiunt insimul anni cccxlvi.
Sequentia absunt a Canisio,
IMPERATOIiES ROMANORUM.
Augustus annis lvii.
Tiberius annis xx:i, mensibus tu, diebus xxiii.
Caius annis tribus, mensibus novem.
Claudius annis xm, mense, anno, diebus xxvm.
Nero annis xm, mensibus octo, diebus xxviii.
Galba mensibus quinque, diebus xwi.
Otlio mensibus octo, diebus septem.
Vitellius mensibus- novem, diebus xv.
« *
Titus annis tribus, mensibus duobus, diebus duo>
Lus.
421· Trajanus annis xvr; mensibus octo, die-
bus sex.
Hadrianus annis xx, mensibus decem, diebus
XXVI·!.
Antoninus pius mensibus octo, diebus xxj.
Marcus annis xix, mensibus quinque, diebus duo-
decim.
Coiiiinodiis annis xn, mensibus octo, diebus xxiv.
^lius Pertinax mensibus septem.
Julianus mensibus duobus, diebus septem.
Severus annis xiv.
Antoninus, cognomento Caracalla, Severi Alius,
annis sex, mensibus novem, diebus duobus.
Macrinus anno uno, diebus sex.
Antoninus annis sex, mensibus octo, diebus
XXVIII.
Alexander annis Ircdecim, diebus novem.
REGUM HERR.EORUM.
Satil annis xxx, David annis xl, Salomon an-
nis XL, Hoboam annis xvn, Abia annis tribus, Asa
annis xli, Jos-afal annis xxv. Joraui annis noveni,
Ocogias anno uno, Golbolia mater annis octo, Joas
annis XL, Amessias annis xxxviit, Ozias annis lviii,
Joatliani annis xvi, Acbas annis xvii, Ezecliias an-
nis xxxix, Maiiassr‘s annis lv, Ainos annis duobus,
Josias annis xxxv, Joaebim frater Joacliaz annis xi,
Joacliiin Alius Hemeras annis Iribus captivitatis,
Sedecias annis xi, Nabiicliodonosor redux annis xv,
Cymaroth Alius annis xii, Baldasar frater annis xiv,
Darius Assuertis aunis xliii, Cyrus anno primo.
Cwtcra deerat^ in ms. exemplari·
ΕΪΣΕΒΙΟν ΕΚ ΤΩΝ ΧΡΟΝΙΚΩΝ (d).
Meti τ6 πληρωΟήναι τά ,εφ' Ιτη κτίσεως χό· |
σμου, έπεδήμησεν 6 Κύριος ήμών, Χα\ δί) γενντ,θείς
τδ xat4 σάρκα έκ της άγία; ΙΙαρθένου Μαρίας , κα\
άρχομένου τού τριαχοστοΰ αυτού Ιτους καθά φησιν ό
Λβυχάέ, μην'- Τανουαρίψ , Sv τε ήμέρ(}ΐ τρίτη της
έβδομά^ς μετά κθ' Ιτη τής αυτού έπιφανείας, έβα-
πτίσθη ύπδ Ίωάννου, κα\ άλλα πρδς τούτοις τρία
έτη θαυματουργίας, ,εφλγ' ένιαυτφ άπδ κτίσεως κύ-
σμου [δ·.ά τΐιν ήμετέραν σωτηρίαν) έσταυρώΟη. Φχ-
γων (γάρ) το σκιώδες Πάσχα μετά των μαθητών,
κα\ είσαγαγών τδ αύθεντικδν τή -Λέμπτη ήμέρ^ τ^ς
έβδομάδός , ήτις ήν τής σελήνης ισ, τού βδ μηνδς
Μαρτίου xji', Ινδικτιώνος ιε' , αυτή δ^ τή νυκτ'. φε-
ρούση είς τήν χγ' τού αυτού μηνδς , παρεδύθη, κά\
σταυρωΟε\ς, αύτή τή ήμέρα άνέστη κε', ήμip^Kυ-
ριακή.
(e) Τον αύτοϋ έκ των αύτών.
Τούτων, δδ ούτως εΙρημένων τών άναγκαιοτάτων,
βστίν έπισημαίνεσθαι κα\ τδ τής κοσμογενείας Ετος,
i·; ψτήν υπερκόσμιον έν κύσμψ πεποίηται σάρκωσιν
£Χ τής άγίας Παρθένου Μαρία; ό Κύριος ημών Ιη-
σούς Χριστός. ^Ην ούν τδ τηνικαύτα ,εφ' Ετος,
422 ***εά τήν έν Δέλτοις ίεροις γραφήν τών άτ:δ
^Δάαμ άριθμουμένων έτών. Έν τούτφ γαρ δ τε εύ-
ογγελισμδς γέγονε άγίας τής Παρθένου, κα\ ή έξ
αυτής πάναγνος γέννησις. *Έτος δέ ήν ήλίου μέν ιγ*,
σελήνης δέ τδ ι' * ήμέρα δέ ήν τής εβδομάδάς, τού μέν
ΕύαγγεΑίσμού β', τής δέ γεννήσεως δ', ϋύτω δέ και
(d) Fraginenla dqo qux Caunius Chronico Paschali
subtexuit, taiiquam ex Euscbii Chronicis libris pe^
lita, rectissime post Ponlacuni Eusebiana esse iie-
Savit, inultis in eam rem argumentis congestis.
iieronymus de Prato, in egregio opere de Chroni-
cis EuNCbii libris disseri, pari, ii, 5. Ucapse in alio
codice Vaticano rragnieiila hice non Kusebio, sed
iSevero Iribuunliir, Ιεβήρου έκ τών χρονικών; sive is
€st Severus ille Antiochenus, cujus reliquius ali-
EX ELSEBII CHRONICIS.
Expletis a mundo condito annis v. hd. cum ho-
minibus conversatus est Dominus noster, iriCarnatiis
ex sancta Virgine Maria , ac inennle tricesimo
ipsius anno, quemadmodum ait sanctus Lucas, mense
januario, feria tertia hebdomadis, anno post ejus
apparitionem xxix, baplizalus est a ioanne, tribus-
qiie deinde annis quibus miracula edidit exactis,
anno a mundi conditione vi. mdxxxiii, propter no-
stram salutem cruciQxus est. Cum enim una cum
discipulis umbralile Pascha coiiiedisscd, inducto
alio authentico Paschale, feria v hebdomadis, in
qua erat xtv lunse, mensis vero Alarlii xxii, iridi-
citonc XV, ipsa iim te in ejusdem mensis xxiii pro-
grcdiciitc, traditus est et crucifixus, ipsa die resur-
rexit xxv die Dominica.
Ex ejusdem Eusebii Chronicis.
Hisce dictis ac praemissis, operae prelitiin videtur
ut indicemus annum ab orbe condito, quo Dominus
noster Jesus Christus in mundo admirandam ac
superexccllenlem illam fecit incarnationem ex san-
cta Virgine Maria. Erat autem tunc annus v. ho,
quemadmodum anni ab Adamo in Libris sacris pu-
tantur. Illo quippe. Virginis annuntiatio, et ex illa,
castissima nativitas facta est. Annus autem solis
erat xiii, lun:i; x, feria vero hobdoimidis, ac an-
niiiiliationis quidem ii, nativitatis autem iv, atque
adoo divinus ejus baptismus contigit anno v. mdxxxiii.
quot inter coinmeiiUirios ad Daniclem legimus, sive
alius quilibet et tot Severis, quorum varia scripta
a bibliographis commemorantur. Certe verum au-
ctorem illorum fragmentorum, Eiiscbio perperam
altribittoriim, nunc demum, ut arbitror, depreheu-
(lisse non inutile est. Maius Nuy;c C(»llect. Vutic·
vol. I, p. iii.
(r) Ihec absunt in aliis cocld.
lOoh
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
1<>56
ipio annus solis erat xiv, lunne i, feria lu'l)<loina>.
<iis III. Rursum vero salularis illius passio facla est
aimo V. yoxxxiii, quo annus solis fuit v, luna: xiv.
Enimvero breviter demonstrato v. mdj anno ab
Adamo, quo Christi secundum carnem natalis con-
ti«;it, annorum et mensium diiToreulias praestat
modo subdere quod ex eorum ignoratione plurimos
errare contingat. Pauca aiilein diram duntaxat de in>
si^nioribus illorum discriminibus, quae quidem tri-
plicia sunt : vel enim secundum nationum dilTcren-
tias, φΐ:ο eosdem babent annos ab eodem coeptos
principio, sed in nominibus diversos, vel etiam in
nominibus el rebus, cum in nominibus scilicet, in
annorum autem initiis duobus vel tribus, aut ad
plurimum in septem diebus dissentiant, dum anni
vel mensis prxvertunt initia, ac denique in men-
sibus eadem habentibus principia , aliter autem
anno. Romani igitur et Gr.eci eadem mensium ha-
bent initia, sed in nominibus Uinlum diflerunt. A
Romanis quippe qui vocatur Aprilis, a XJraeds Xan-
tliicus appellatur, idemqiie habet principium : pri-
mas enim dies Xanthici primus est dies Aprilis.
Jam vero annum ineunt Gr;eci a Septembri, Romani
autem a Januario, sicque Romani el Graeci eadem
habent mensium , non vero annorum principia.
Rursum Graecis et Alexandrinis ac iEgypti is eadem
eunt annorum initia, cum ipso eodem mense Thoth,
non vero diebus iisdem annum 'ineant. Sed ac anni
et indictionis initium duciinl Graeci primo mensis
a Romanis appellati Septembris die : Alexandrini
autem primum Septembris nien<is diebus tribus
nra'verlunt, xxix scilicet mensis xVugusli anno inito.
Riffcnint etiam circa incnst s, dum singulis mensi-
bus XXX dies ascribunt, ita iii ccci.x diebus constent
XII eorum menses, quot ii dies coniiciunl : coin-
plcntnr vero vicesimo lenio ipsius Augusti annis
singulis, aliumque eniciuiU mensem quinque die-
rum ex rcli(|uis v diebus, scilicet xxiv, xxv, xxvi
XXVII el XXVIII. Si vero quadricnntun] occurrat, id
e.st bissexlus, sex Hunt ejusmodi epactae, uti ob iis
vocantur, singulis quadrienniis, sex dierum. Vete-
res porro iCgyplii ccclxy dies diinlaxal anno ascri-
bebant, non vero ccclx.v qiicmadmodnm Romani,
Graeci, el Alexandrini per annos ucccci.x. Ac ipsi
CMiiii Alexandrinis eiGr.Tcis anni principium ineunt,
et post IV annos ante unum «licnr, scilirel xxvni die
mensis Augusti : sicque singulis iv annis praeverso
die uno, propter praedii to.s mccc.clx annos, restitui-
tur. Quater enim ccclxv conilciuiil mcccclx. Annus
porro et menses secundum Jud;ros, seii secundum
divinam legem, nomine el re a Graecis, Romanis
et ALg)*ptiis dilTerunl. Mensibus enim lunaribus,
singulis dierum xxix eorum annus constat, iisque
X!i mensibus completis intra dies cccuv, facit iii
tertio quovis anno mensem deciinnm tertium, coi-
iigitque dies vxxiii. Habet autem omnino medium
n;ini mensem· quem Nisaii vocant, scu xxv mensis
Martii, qui primus est dies a Deo conditus, quo
quidquid est, produxit ex nihilo Deus secundum
Dairis propositum el cooperationem sancti Spiritus,
qui habitans in sancta sua Matre el Virgine, ipsof
iiiet anno incarnatus est, ac ipsomet die ex se-
pulcro resurrexit. ISoUis proinde omnimodo sit
Ilie dies anui principium, prout est in sancta Dei
Ecclesia, juxta ·ί|ΐιοιη sancio Paschale occiiiTenlc
(11 diem Dominicum posl xiv biiiae istius mensis,
non Judaice sed nposlolice illud peragamus juxta
naturalem nobisque iruditaiu melliodiim. Quol<|uol
igitur non dicunt exstitisse primum Dominicum
Pascha anno v. ndxxxiv, vel apud Hel)r®os xiv lunae,
et xxiii Martii mensis ina^iia salutaris Passionis Pa-
rasceve, ac Resin rectionis Dominicam xtv Martii
:nciisis dic luin non occurrisse, cum id iiiinimc dc-
A θειον αύτοΰ βάπτυμα τφ ,εφλ' ίτει γέγονεν £τος
6ϊ ήν ήλΙου μ^.ν σελήνης fic τδ πρώτον,
δέ τής έβδομάοος γ'. Πάλιν δ^ τδ σωτήριον αύτου πά-
θος γέγονε τιρ ,εφλδ* Ετει · ίτος δέ ήν ήλίου }χέν
ε% σελήνης δλ τδ ιζ\
Δει/θέντος ούν έν συντδμιρ του ,εφα' Ιτους ές
Άδάμ δντος τής κατά σάρκα γεννήσεο^ς του Κυρίου
ήμών, εΟλογον οΤμαι κα\ διαφοράς ετών κα\ μηνών
άικρά προσθεΤναι , ττΑλής έκ τής τούτων άγνοίας
ετΓίγινουένης τοϊς πολλοϊς πλάνης. Έρώ δέ τών έπι-
σημοτέρων αυτού διαφορών τριχώς διαιρούμενων * ή
γάρ κατά διαφοράς έΟνών τούς αυτούς έχδντων χρδ-
νους έκ τής αυτής άρχομένων άοχής, περ\ δά τά
όνδματα διαφερόντων,* ή κατά τδ ονομα κα\ τδ πρά-
γυα, διαφωνουντιον μέν περί τά όνδματα , περ\ δέ
τας άρχάς τών έτών έν δυσ\ν ή τρισιν ήμέραις, ή τδ
πλειστον έπτά τ^οαρχορ,ένων του έτους, η τού μη-
νδς, ή τάς μέν των μηνών άρχάς τάς αύτάς έχδντων,
τού δε έτους άλλως. ΤωμαΓοι τοίνυν καΐ ^Ελληνες
Β τάς μέν τών μηνών άρχάς τάς αύτάς έχουσι, περί δέ
τά όνδαατα uovov διαφέρονται. Ό γάρ πρδς τών
Τωμαιων, φέρε είπείν, ’Απρίλλιος καλούμενος πρδς
Ελλήνων Εανθικδς όνομάζεται, κα\ την ούτήν άρ-
χήν έχει * ή πριυτη γάρ τού Ξανθικοΰ πρώτη χ«\ τού
Άπριλλίου πέφυκε. Τήν δέ τού έτους άρχήν οΐ μέν
"Έλληνες άπδ του Σετττεμδρίου ποιοοντες, ο1 δέ ^ω-
jiaiot άπδ τού Ίανουαρίου * κα\ ούτω 'Ρωμαίοι xa\
Έλληνες τάς αύτάς μεν τιυν μηνών άρχάς ^ουαιν,
ού τάς αύτάς δέ άρχάς τού έτους. Πάλιν βέ "^ληνες
κα\ Άλεξανδρείς, καΐ ΑΙγύτυτιοι τάς αύτάς μεν άρ-
τού έτους έχουσι, τουτέστιν έν τφ αύτψ μηνι τού
δωθ άρχονται τού έτους, ού κατά τάς αύτάς ήμέρας*
άλλ' οΐ μεν Έλληνες άρχήν έτους κο\ Ινδίκτου Ιχου-
σιν τήν πρώτην τού παρά 'Ρωμαίοι; Σε7Γτε|ΐ,6ρίου
μηνός * οι δέ ^Αλεξανδρείς πρδ τριών ήμερων τής
πρώτης τού Σεπτεμβρίου μηνδς , τουτέστιν κθ' τού
Αύγούστου μηνός. Διαφέρουσι δέ κα\ κατά τούς μή-
νας, δτι άνά τριάκοντα ήμερών οί Άλεξανδρείς έκά-
στψ μηνί δίδωσιν, ώς εΐναι τξ' ήμερών τούς ιβ' τούς
παρ' αύτοΐς [χήνας, αίτινές είσιν τξ* ήμέραι * συμ-
πληροΰνταιδε τη κγ' τού αύτού Αύγούστου, κατ’ έτος,
χα\ ποιοΰσιν άλλον μήνα πενθήμερον άπδ τών λοι-
πών πέντε ήμερών, ήτοι κδ', 423 >wil χς·',
χα\ κζ', και κη'. Έάν δέ χάταντήση τετραετηριχδς,
τουτέστι βίσεκτος, έξγί'Λίνται αΐ τοιαύται έπαχταί
λεγόμεναι παρ’ αύτοίς, κα\ κατά δ' έτη, έςή μέρος. Οί
δέ παλαιο\ Αιγύπτιοι τξε' ήμερών τιθέμενοι τδν ivr-
αυτδν μόνον, κα\ ούχΙ τξε' (f) , ώς οί Τωμαίοι, κα\
"Ελληνες, κα\ Άλεξανδρείς, κατά έτη. Κα\ αύ-
τοί μετά τών Άλεξανδρέων τε κα'. 'Ελλήνων τής τού
έτους άπάρχονται, χα\ μετά δ* έτη πρδ μιάς ήμέρας,
τουτέστι τή κη' τού Αύγούστου μηνός* και ούτως
κατά ^δ' έτη μίαν ή μέραν προλαμβάνοντες διά τών
εΙρημένων ,αυξ' έτών, άποκαθίσταται. Τετράκις γάρ
τςε' γίνονται χίλια υξ'. Ό δέ κατά Ιουδαίους ένιαυ-
τδς, κα\ οί μήνες , ήτοι κατά τήν θείαν νομοθεσίαν,
χολ όνόματι χαι πράγματι πρδς Έλληνας , χα\ Τω-
I) μαίους,καί Αιγυπτίους διενήνοχε. Τούς μέν γάρ ^ιή-
νας σεληνιακούς άγει άνά κθ' ήμερών, χαΐ συμπλη-
ρουμένων τών tfl' εις τνδ' ήμέρας, ποιεί κατά γ' έτη
τδν λεγόμενον 'Εμβόλιμον· μήνα, έπισυναγόμενον
ήμέραις λγ' τρεισχαιδέχατον. Τήν δέ τού Ιτους μεσο-
μηνίαν του παρ' αύτοίς λεγομένου Νισάν, ήτοι τού
κε' τού Μαρτίου μηνδς έχει πάντοτε, ήτις έστί πρω-
τόκτιστος ήμέρα, έν ή τόόε τδ πάν έχ μή δντων εις
τδ είναι ποραγαγών ο θεδς κατ’ αύτήν εύδοχία τού
Πατρδς, κα\ συνεργιφ τού άγίου Πνεύματος, ένόική-
σ^ς έν τή άγία αυτου Μητρΐ καί Ιίαρθένφ τφ αύτψ
Ιτει ένηνθρώπησε, καί κατ’ αύτήν καί έχ τά^υ άν-
έστη. Αύτή τοίνυν καί ήμίν κατά τήν του ^ού
άγίαν Εκκλησίαν άρχή έτους έστω πάντοτε, καθ’ δν
καί τδ άγιον Πάσχα εύρίσκοντες είς Κυριακήν έμπί-
πτον μετά τήν ιδ' τής σελήνης τοΟδε τού μηνδς, ούκ
ΊουδαΤκώς, άλλ' άποστολικώς έκτελούμεν, κατά φυ-
σικήν καί Οεοπαράδοτον μέθοδον. Ούχούν πάντες ο:
(ί) V. /Viav. lib. v, .Aiict. cap. 5.
1057 CIIKOMCI PASCHALIS. 1058
μή λέγοντες τψ ,εφλδ' !τει γεγονίνα^ τυ πρώτον Κυ- Α inoiisirare possint, falsi protinus convincantur eo-
ptaxbv Πάσχα · οΟτε τήν παρ’·’Κ6ρα1οι; τ6 ττ,νι- rum calculi.
χαΰτα ιδ' τ^ς σελήνης , χα\ κγ' του Μαρτίου μηνδς χαταντήσασαν τή μεγάλη του σωτηρίου πάθους Πα-
ρασκευή αωζουσαι δείξαι , οΟτε την Άναστάσιμον Δεσττοτιχήν Κυριακήν τή κε' του Μαρτίου μηνδς,
οδτινος μή βειχνυμένου, ψευδείς αύτδθεν αΐ παρ*αύτο?ς εύρίσχονται ψήφοι.
VI.
424 HsrxioT εις την γεννιιςιν.
Έν τφ μβ' ίτει τής βασιλείας Αύγουστου, μην\
Αεκεμβρίφ κε*, ήμέρα ς\ ώρφ ζ' τής ήμέρας, έγεν-
νήθη ό Κύριος ήμών Ιησούς Χριστδς το κατά σάρκα
έχ της άγίας Παρθένου Μαρίας, έτους κατά Άντιο-
χείς άπδ κτίσεως κόσμου , εως τής Χριστού γεννή-
σεως [κα\ σταυρώσεως] ^ς*. Συνάγεται γάράτ^δ'Αδάμ
έως Φαλέκ υΙου Έβερ έτη τρισχίλια , κα\ άπδ τού
Φαλέχ έως μβ' έτους τής βασιλείας Αύγουστου έτη
,ε^ξζ' (g) , κα\ λοιπδν συνανεστράφη ό Σωτήρ τοές
όνθρωποις έτη λγ*, ώς γίνεσθαι άπδ *Αδάμ έως τής
Χριστού γεννήσεως [κα\ σταυρώσεως] έτη ,ς* πλήρη.
Ό γάρ Φαλέχ, κατά την προφητείαν Μωσέως, τδ
ήμισυ λέγεται τού χρόνου τής Χριστού έπιφανείας,
ΊΩσπερ γάρ τδν άνθρωπον τή ς** ήμέρα πλάσα; ό
θεδς, κα\ έξής ύπέπεσεν τή αμαρτία, ούτως κα\ τή
ς*' ήμέρα τής χιλιάδας έπ\ τής γης ί^λΟεν, κα\ Ισω-
σε ν αύτόν. Τούτο γάρ δηλοϊ κα\ ή θεία Γραφή, λέ-
γουσα · Ήμέρα Κυρίου ώς γ^Λια έτη. "Ατινα κα\
Κλήμης, κα\ Θεόφιλος, καΐ Τιμόθεος οι θεοφιλέστα-
τοι χρονογράφοι εξέθεντο δμοφρονήσαντες, δτιτή
χιλιάδι των ένιαυτών έφάνη ό Κύριος κατά τδν άρι-
θμδν των ήμερων τής πλάσεως τού Άδάμ, βυσά-
μενος τδ γένος των άνθρώπων. "Ετεροι δέ φασιν οτι
τω ,εφ' έτει ήλθεν Κύριος* άλλ’ ού πολλοί συμφω-
νούσιν είς τούτο, έν δέ τφ ,ς* έτει πάντες οΐ άκριβείς
συγγραφείς συμφωνούσιν περ\ τούτου τινές , άλλ’ ή
προφητική ^ωνή άληθεύει μάλλον διδάσκουσα είς τδ
,ς* έτος φανηναι τδν Κύριον άνθροιπον.
(g) Desum in cod. Colb. .
EX HESYCniI IIOMILIA IN NATALEM ΕΗΚ!8Ή.
Anno xLii imperii .Augusti, mense Decembri,
die XXV, feria vi, hora vii diei, incarnatus est Do-»
minus noster Jesus Christus ox sancta Virgine
Maria, anno, juxta Antiochenos, a mundo con-
dito usque ad Christi nativitatem [et crucifixionem]
VI. M. Colliguntur enim ab Adamo usque ad Tha-
lec (ilium Eber anni iii. m, et a Pbalcc usque ad
xi.ii annuiii imperii Augusti, anni v. mucccclxvii;
ac deinceps cum hominibus conversatus est Salva-
tor annis xxxiii ; ita ut Adamo usque ad Christi
natalem el crucinxionem conficiantur anni vi. ii
pleni. Phalec quippe , juxta Moysis prophetiam,
medium dicitur anni Christi apparitionis. Quem-
admodum enim hominem die vi creavit Deus, qui
deinceps in peccatum incidit, sic el millenarii die vi
in terram venit, illumque salvum fecit. Hoc enim
indicat divina Scriptura, dum ait, J)iei Domini ut
mille anni. Quae quidem etiam Clemens, ae Theo-
philus, et Timotheus piissimi temporum indigalo-
res consensu unanimi sunt interpretati, sexto sci-
licet annorum millenario apparuisse Dominuin,
juxta VI dierum numerum foniiutionis Adanii, uni-
versis salvis factis hominibus. Alii autem dicunt
venisse Dominum anno v. ud ; sed pauci in hoc
consentiunt, in anno vero vi. M omnes aeciimti
scriptores conveniunt : sed vox prophetica verita-
tem longe magis probat, quse sex millesimo anno
incarnatum Dominum ducet.
VII.
EX ANONYMO, DE CHRISTI NATIVITATIS ET PASSIONIS ANNIS.
Ίστέον δε κα\ τούτο , δτι τριακοντατριών έτών
γενόμενος ό Χριστδς κατά τήν ένυπάρχουσαν αύτού
ίπ\ τής γής παρουσίαν έσται^ώθη, και άπέθανεν ώς
&νθρωπος, και τούτο άναμφίώλον παρά πάσίν έστιν.
Οί ούν λέγοντες οτι ό Χριστδς έγεννήΟη μέν τδ κατά
σάρκα έν έτει ,εφ', έσταυρώθη δέ άκολούθω; έν έτει
τω 4·25 ψεύδονται σφάλλοντες * κα\ τους, σα·
φης ή άτ.όδειςις. Συμψηφιζομένων γάρ τούτοι; των
έξ άρχής άπάντων έτών των εφλγ' , κα\ περιοδευο-
μένων έπΙ των δεκαεννέα (τοσούτον γάρ είσιν οΐ κύ-
κλοι τής σελήνης) εύρίσχεται όμολογουαένως τέταρ-
τος ό κύκλος τής σελήνης έν έκείνω τω έτει, ήγουν
τφ ,εφλγ'. Τετάρτου δέ δντος έκ παντδς κύκλου τφ
τ^ε τής σελήνης, εύρίσχεται διά τής άπταίστου τού
ΙΙασχαλίου ψήφου τδ Πάσχα τό νομιχδν αύτή τρια-
κοστή τού Μαρτίου μηνδς γενβμένου κατά τήν ιε'
τής σελήνης, δηλονότι ήμέρφ. "Οτε δέ έτΜίθεν ό Χρι-
στός ύττέρ ήμών τδ σωτήριον πάθος , είκοστή τρίτη
ήν τού Μαρτίου μηνδς, κα\ ιδ' τής σελήνης, έσπέρα
δηλονότι τού Πάσχα τού νομικού , δ καΐ προλαβων
μίαν ήμέραν Ιφαγεν ό Χριστδς μετά τών μαθητών
αύτού, διά τδ μέλλε ιν τελευτάν, ήγουν τή μεγάλη
πέμπτη, τφ κβ' τού Μαρτίου μηνδς, y.gX ιγ' τής σε-
lllud etiam observandum, Cbrislum, ciim an-
norum esset xxMii. ex ()tio in terra apparuit, crii-
cifixum fuisse ut hominem : idque indubitatum
apud quosvis manet. Qui igitur Christum naiiiiii
esse se< undum carnem anno v. md, ac coiiscqncii-
Icr anno v. Mnxxxiii fuisse cruci allixum, falsum rli-
ciint, aliosquo fallunt: qua vero ratione, evidens
est demonstratio. Ce mputatis quippe universis iis
a mundo condito an. v. mdxxxiii, ac in decemno-
venii.iles periodos partitis (tot enim sunt cycli
!un;e), quartus cyclus luna* absque ulla conlrover.Nia
iuvcuilur co anno, seii v. mdxxxiji. Cum vci*o
quartus omnino sit hoc ipso anno Iunx cyclus, ex
certissima paschali putatione sequitur ipsoxxx Mar-
tii mensis die legale Dasdia reperiri, ac xv liiihe,
scilicet die. Quando autem Christus pro nobis sa-
lutarem passionem obiit, xxiii erat Martii mensis,
el XIV lun:e, vespere scilicet Paschalis legalis, qnml
quidem uno die praevcrlcns Christus cum discipu-
lis suis comedit, quia mortem erat subiturus, seti
magna quinta, xxii mensis Martii, cl xiii luna*. 8ic
igitur circa Christi secundum hiiinanitatem nativi-
tatis tempus falli repcriuulxsiv^ ^\\
1059 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM 1060
tum diciinl, cum crrcnl in legalis Paschalis coiii- a λήνης. Ουτο)? ούν εύρίσκονται ιφάλλοντες τ^ν
ιΐΗΐο, el sacris Scripturis adversentur, ac receptis xatp^jv τής κατά σάρκα γεννήσεως του Χριστού, οί
III Salvatoris passione consequentiis. Qui porro ali- λέγοντες αύτ6ν εν !τει ,εφ' γεννηθ^ναι , άπύ τού
qua cuin accuratione tempora dcscripserun^, ac προσχρούειν 'njv ’Ι^φον τού νομικού Πάσχα, χαΐ
veritati perinde instUerunt, Dei nostri Verbi in- έναντιοΟσθαι ταϊς ΓραφαΓς , κα\ τοίς όμολογουμέ-
huinanatioiieiu factam aiunt anno a munJi con- νοις έν τω πάΟει τού Σωτήρος παρακολουΟήμααιν.
dilu V. MDVI, salutarem vero illius passionem (quan- 01 δέ γε άκριβέστερον άναγράψαντες τούς χρό'Λυς,
doquidcm Iriginla tres annos integros, uti in con- y.o\ τής αλί, θείας ως Ιπίσης έχόμενόι, λέγουσιν οτι
fesso est, in terra csl conversatus), anno v. mdxxxix. ή μέν τού θεού Λ^γου ένανθρώττησις γέγονε έν Ιτει
Cuni autem invenitur decimus pra*curreiis liinse άπύ κτίσεως κδσμου ,εφς', τ6 δέ σο>τήρΐον αυτού πά-
cyclus, in co et computalum Pascha, xxiv mensis θος, έπε\ τριάκοντα τρεις χρδνους τούς πάντας, ως
Martii esse rcp. ritur. Tum enim occurrit luna xv, ώμολδγηται, άνεστράφη έπΐ τής γής, έν έτει
in die Sabbati, sicque universae ac omnimoda: C(>n- Ό'τηνίχαδέ καΐ εύρίσκεται δέκατος προτρέχων τής
secutioni tempus concinere apparet. Nam xxiii nicn*· σελήνης κύκλος, έν τούτψ δέ ψηφιζδμενον τδ Πάσχα
sis Martii, xiv liin», feria \i, salutarem passionem εύρίσκεται έν τή κδ' τού Μαρτίου μηνδς γινδμενον*
passus est Christus Deus noster, vespere scilicet τότε γάρ φέρεται ή σελήνη έν ή μέρα Σαββάτου· κι\
Paschatis legalis, ac χχν ejusdem mensis Alaitii ούτως φαίνεται συνφδειν ό χρόνος ττάση τη τότε
resurrexit, post tres nempe ex quo mortuus csl άχολουθία. Έν γάρ τή κγ' τού Μαρτίου μηνδς, ιδ' τής
dies, concurrentibus aliis omnibus temporis istius σελήνης,' ή μέρφ Παρασκευή τδ σωτήριον ττάθος έιτ-
observationibus, juxta accuratam docti Cbrysosiomi β έστη Χρίστος ό θε^^ς ήμών , τή έσπέρα δηλαδή τού
examinationem lequinoctii, ac plenilunii, el lapsus νομικού Πάσχα, χα\ τή κε' τού αύτου'Μαρτίου μη-
primi a Deo conditi hominis eseterorumque oni- νδς άνέστη, μετά τρεις δηλονότι τού άποθανεΐν ήμέ-
nium icrniinorum, qui£ quidem is diserte ac aperte ρας, συντρεχόντων έτ:\ τδ αύτδ και των &>.λωνάιϋιν-
explanuvit, uti diximus in sermone in Pascha, cu- των τού καιρού έχείνου παρατηρημάτων, κατά τδν
jus initium, f/odie, fratres^ de terminU Puschaiis^ tlc. προκείμενο^ τού σοφού Χρυσοστόμου άκριβασμδν
τής τε Ισημερίας κα'. τής πανσελήνου, χαΐ τής έκπτώσεως τού πρωτοπλάστου, κα\ πασών των λοιπών
προθεσμιών , ών ό Χρυσόστομος τρανοτέρως διεξήλΟε, ώς προείττοαεν , αύτφ είς τδ Πάσχα λόγφ
αυτού, ού ή αρχή* Χθες, άδεΛρυΙ^ αερϊ Τ7\ς ηρνΟεσμίας τού Πάσγμ (η).
(f) Kxsial to. V Savilii.
VIII.
DE SEPTUAGINTA DOMIM DISCIPULIS. C 426 ΣΥΓΓΡΑΜΜΑ ΕΚΚΑΗΣΙΑΣΤΙΚΟΝ,
Commentarius Dorothei episcopi Tyii^ viri antiqui. Περί των o* ^^αβητών τον Kvpiov άωροβέον έχι·
et spiritualis, quitjue martyrium passus est Li·· σκοπού Tvpov, άργαίου άνδρός, χνευματοφό·
cinii et Constantini imperatorum temporibus. pov, καϊ μάρτνρος γεγονότος έτ τοϊς καιρο7ς
Αικινίον καϊ Κωνσταντίνον τών βασιΛέων.
Hic inclytus praeoiclus vir Romanos cl Gr;ecos Ουτος ό· προλενθε\ς άοίδιμος άνήρ χαΐ συγγράμ-
commentarios reliquit : utraimiue enim linguam ματα καταλέλοιπεν Τωμαϊχά τε και Έλλτνικά,
multasque historias, ut erat singulari ac excellenti έπειδήπερ καΙ έκατέρων των γλωσσών έμπειρος ύπ-
ingenio, apprime calluit. Post obitum Diocletiani et ήρχεν*· γέγονε δέ κα\ πολυΐστωο δΓ ευφυΐαν. Μετά
Licinii, ad suam profectus csl paroeciam, Tyrique τελευτήν ΔιοκλητιανοΟ και* Λικινίου κατέλσβε
Ecclesiam rexit usque ad Juliani tyranni tempora. χα\ αύτδς τήν ίδιαν παροικίαν, καλήν ιθύνων τήν έν
Verum cum non palam, sed Christianos clam per χύρφ Εκκλησίαν μέ/ρις Ίουλιανού τού τυοάννου.
suos pr;cfectos interficeret Julianus, rursum Odys- Και έπειδήπερ ούκ αύτοφανώς. αλλά κρυπ4ώς διά
sum urbem venit, ubi a Juliani praefeciis coni- ^ών άρχόντων Ίουλιανδς άνήρει τούς Χριστιανούς,
prehensus, mullisque toleratis opprobriis, in extre- «άλιν ό Δωρόθεος κατέλαβεν τήν Όδησσδν * πόλιν,
ma senectute propter Christi confessionem in |νθα κα\ συσχεθελς ύπδ των Ίουλιανού άρχόντων,
ipsis lormenlis vitam exuit, cum annorum esset καλ πολλούς αίκισμούς ύπομείνας, έν βαΟυτάτω γήρα
Centum el septem. Hic igitur magnus senex scripia δι^ι τήν είς Χριστδν όμολογίαν ταϊς βασάνοίς έναπέ-
ecelesiastica nobis reliquit, in quibus de septuaginta Οανεν, έκατδν κα\ έπτά έτο v ήδη τυγχάvoiv. ϋύτος»
etiam Salvatoris discipulis disseruit, el ubi unus- ^ τοίνυν ό μέγας πρεσβύττς καΐ συγγοάμματα ήμίν
quisque prophetarum el apostolorum vitam finiit. έκκλησ.αστι/ά καταλέλοιπεν, έν ο:ς κα\ τά περ\ τών
Ac in primis sepluaginU illos esse ait, quorum o' μαθητών τού Σωτήρος ίττόρησεν, κα\ ένθα ό κα-
etiaiii complures variis in provinciis episcopi exsli- 0ε1ς τών προφητών και αποστόλων τδν βίον* έτέλε-
tere, quorum divinjis meminit Apostolus in suis σεν. Έν πρώτοις μέν τούς ο' έκείνους είναι λέγει,
salutationibus. Quippe post Salvatoris nostri ex ών oi πλείους κα\ επίσκοποι εν διαφόροις παροιχίαις
mortuis resurrectionem, hos omnes missos fuisse έγένοντο\ ών κα\ ό θειος Απόστολος έν τοίς άσπα-
fiidicat, et inter apostolos numeratos fuisse, quorum σμοις αυτού μεμνηται. Μετά γάρ τήν · τού Σωτήρος
nomina hisce verbis recenset. ήμών έκ νεκρών άνάστασιν πάντας αυτούς έπιστρέ-
ψαι* σημαίνει καλ έν τοις άποστόλοις γεγενήσθαι, ών χαΐ τάς έπωνυμίας ώδέ που ούτος’ έπισημαίνε-
ται λέγων.
(g) Libelli hujus cum Leid« codicem prapslan- videbatur, undecimo, habet praeterea Palladii Hislo-
lem servari meminissem, varietates ejus a Gcelio rtam Laiieiucam et alia quaedam, desinitque, p 450·
meo petii, slatimquc impetravi ab amicissimi viri cum vocabulo άπετμήθησαν.
comitate. Scriplus in membranis saeculo, ut Geelio
VARLE LECTIONES.
* Οδυσσδν Paris., Όδυσσού Lcid. * ουτιος LP. ® βίων LP. ' έγένοντο L, γένοντο P. * τήν om. L.
* έπιστρέ-^αι. έπιστέψαι L, έπιτρεψαι P. » ούτος. ούτως LP.
loci CHRONICI PASCHALIS 1002
a'. Ιάκωβος i άδελφΚς τοΰ Κυρίου κα\ πρώτος Α L Jacobus fraU^r Domini, el primus Ilierosoly-
έπίσχοττος Ιεροσολύμων ύπ' αύτοΰ του Κυρίου γε- inilanus episcopus ab ipso Domino consliliitus.
νάμενος ·.
P'. Κλεοπάς* 6 άνεψι6ς τοΟ Κυρίου κα\ δεύτερο; 2. Clcopas, Domini patruelis, secundus llieroso-
έπίσχοπος Ιεροσολύμων, δς χλ\ είδεν αύτδν μετά lymilanus episcopus, qui el ipse illum vidit, post-
%δ άναστ^ΐναι αύτδν ex νεχρών. ^ quam ex mortuis resurrexit.
γ*. Ματθίας 6 άναπληρών τδν άριθμδν των δώδεχα 5. Matthias, qui duodecim apostolorum nume-
Αποστόλων. mm e^levit.
ΤβδδαΓος δ τήν έπιστολήν Αύγάρψ τοπάρχη Α, Tbaddaeus , qui epistolam ad Abgarum lopar-
Αποχομίσας έν Εδέσση xol\ Ιασάμενος αΟτοΟ το cbam Edessam tulit, cumque a morbo sanavit,
πάθος.
427 «'· Άνανίας ό βαπτίσσς τδν Αγων Παύλον 5. Ananias, qui sanrliim Paulum bnptizavit,
χα\ Δαμασκού μετέπειτα γενόμενος έπίσχοπος. postcaq· e fuit Damasci episcopus.
ς*'. Στέφανος δ πρωτομάρτυς ό βΤς των έχλε- 6. Steplianus primus martyr, qui a duodecim
λεγμένων ύτ:δ των (β' Αποστόλων ε1< διακονίαν. apostolis ad diaconatum assumptus est.
^^Φίλιττπος ό εΤς των ύ καΐ Σίμωνα κα\ τδν 7. Philippus unus ex septem, qui er Simonem et
ευνούχον βαπτίσας , χαΐ έν Τράλλεσι^* τής *Ασίας euniichuni baplizavit, et Trallium Asiae urbis epi-
γεγονώς έπίσκοπος. scopus exstitit.
η'. Πρόχωρος ό εΓς των ζ κα\ έπίσχοπος Νικομη- 8. Prochorus, qui unus cx septem, ac Nicomediae
δείαςτής Βιθυνίας γενόμενος. Bithyniae urbis fuit episcopus.
θ'. Νιχάνωρ ό εΤς των ζ% δς κατ’ αυτήν τήν ήι^- 9. Nicanor, uiius e septem, qui ipsomei dic obiit,
p0V Απέθανεν καθ’ ήν Αγιος Στέφανος συν οισ- quo saucius Stephaniis, cum duobus millibus aliis
χιλίοις Α^οις των ήλπικότων είς τδν ‘· Χριστόν. in Christum credentium.
t*. Τίαων ό εΓς τών C, δς έπίσχοπος Βόστρης 10. Timon, unus e septem, qui Bostrae Arabum
τής Αράβων γενόμενος έχαύθη ύπδ τών Ελλήνων, episcopus factus, vivus combustus est a gentibus.
la*. Παρμενάς ό εΤς τών ζ', δς έπ’ δψεσιν τών 11. Pannenas unus e septem, qui coram aposto-
Αποστόλων Απέθανεν έν τή διακονίφ αύτον. . lis in suo diaconatu vita functus est.
ιβ'. Νικόλαος ό εΤς τών ζ', δς ** έπίσχοπος Σαμα- 12. Nicolaus unus e soplem, qui cum episcopus
ρείας γενόμενος έτεροδόξησεν ** Αμα τφ Σίμωνι. esset Samarix, una cum Simone, Christianam reli-
gionem ejuravit.
ιγ*. Βαββαβας ό μετά Παύλου τψ λόγφ*· διαχο- 13. Barrabas, qui cum Paulo diaconi ofOcio fun-
νήσας πρώτος έν Τώμη τδν Χριστόν έχήρυξεν, έπί- gens, primus Uomx» Cbristuui praedicavit, Medio-
σχοπος Μεδκτλάνου μετεπειτα γεγονώς. lani episcopus postea factus.
ιδ'. Μάρκος , δς ύτΛ Πέτρου τού άποστόλου έπί- 14. Marcus, qui a Petro apostolo episcopus
σκοτΐος Άλεξανδρείας έγένετο χΛ\ ευαγγελιστής. Alcxan<)ri» ordinatus est, idem et evangelista.
ιε'. Σιλάς ό συν τφΠαύλφ τψ λόγψ διαχονήσας*· 15. Silas, qui cum Paulo diaconiae sermoni prae-
xa\ έν ΚορίνΟψ έπίσχοπος γεγονώς. feclus, et Corinthi episcnpiis^ fuit.
ις^. ΑουχΑς, δς κατά πΑσαν τήν γήν τδ Εύαγγέλιον 16. Lucas, qui per universam terram Evangelium
συν τψ Παύλψ έχήρυξεν. cum Paulo piaedicavit.
Σιλουανδς ό συν τψ Παύλψ τψ λόγψ διαχονή- C 17. Silvanus, qui cum Paulo diaconiae sermoni
σας*· Θεσσαλονίκης έπίσχοπος γέγονεν. ^ praefectus, Thessalonic.ne episcopus exstitit.
ιη'. Κρήσχης·*, ού μ^νηται ό Απόστολος έν τή 18. Cieiuciis, cujus meminit Apostolus in Epi-
πρδς Τιμόθεον δευτ^φ ’Επιστολή, δς χα\ έπίσκοπος stola secunda ad Tiiuotbcuin, episcopus Chalccdo-
Χαλκηδόνος τής έν Γαλλί^ έγένετο. nis in Gallia fuit.
ιθ'. ’Επαίνετος, οδ ό Απόστολος μέμνηται έν τή 19. Epscnclus, cujus meminit Apostolus in Epi-
πρδς 'Ρωμαίους ’Επιστολή , δς κα\ έπίσκοπος Καρ- stola ad Uohianos, qui et episcopus Carthaginis exsti-
θαγένης ** έγένετο. lit.
κ'. Ανδρόνικος, οδ ό Απόστολος μέμνηται έν τή 20. Andronicus , cujus meminit Apostedus ίη
πρ>^ 'Ρωμαίους, δς χαΧ έπίσχοπος Σπάνιάς έγένετο. Epistola ad Bonianos, qiii et Hispani» episcopus
fuit.
xa’. Άμπλίας , οδ κα\ αυτού μέμ^ται έν τή·* 21. Amplias, cujus etiam meminit in Epistola nd
πμδς 'Ρωμαίους, δς καΐ έπίσκοπος 'Οδησσού*^ έγέ- Romanos, qui el episcopus Odyssi fuit,
νέτο.
κβ'. Ουρβανδς, οδ χα\ αύτού έν τή πρδς 'Ρωμαίους 22. Urbanus, cujus pariter meminit in Epistola
ιχέμνηται, δς έπίσκοπος Μακεδονίας έγένετο. ad Komnnos, qui Macedoni» episcopus o.xslilit.
χγ'. Στάχυς, οδ χα\ αυτού έν τή πρδς 'Ρωμαίους 2'>. Slachys, cujus perinde mentionem agit in
μέμνηται, .428 δν κα\ Άνδρέας ό ‘Απόστολος τήν Epistola ad Komanos, quem Andreas uposloliis,
Ιΐοντικήν θάλασσαν διαπλέων έν ’Αργυροπόλει τής dum Ponticum enavigaret mare, Argyropoli Thra-
βρφκης επίσκοπον τού Βυζαντίου κατέστησεν. D ci;e niuuii ipio, Byzantii e|iiscO|iuin constituit.
κδ'. Άπελλής, οδ χα\ αύιού έν τή πρδς 'Ρωμαίους 2 i. Apelles, de quo idem Apostolus iiicmiiiit iii
μέμνηται ό 'Απόστολος*·, δς κα\ αΰτδς έπίσκοπος .Epistola ad Romanos, qui el Heraclea*, episcopus
Ήραχλείας έγένετο. * fuit.
χε'. Φύγελλος τά Σίμωνος φρονήσας Εφέσου έπί- 25. Phugellus, Simoniaca h.Teresi infectus, qui cl
σκοπος έγένετο. Ephesi episcopus fuit.
χς*. Έρμογένης, δς έν Μεγάροις κα\ αύτ^ς κατ- 26. Hermogenes, qui Megaris episcopus estordi-
έστη έπίσκοπος. natus.
κζ*. ΔημΑς, οδ ό*· Απόστολος μνημονεύει έν τή 27. Demas, cujus meminit Apostolus in secunda
πρδς Τιμόθεον δευτέρα Επιστολή ότι έτεροδοξή^σαν- ad Timotheum Epistola, Christum abnegavit, ac
τες Φύγελλος xaX Έρμογένης άνέστησαν*’ ττ, οιδα- Phugellus et Hermogenes ejus doctrinam sunt am-
VARIiE LECTIONES.
■ γενόμενος. γεγονώς L. · ΚλεωπΑς LP. '·· Γδεν LP. “ Τράλεσι LP. ** ό addit L. ‘* τδ.ν addit L.
*^Τίμων L el interpretatio Jatina, Σίμων P. *·δςom. L. ·· έτερόδοξος L. *’ Βαρνάβας L. *■ τψλόγψ
addtL. *· διαχονήσας L, τής διακονίας P. *· διαχονήσας L, τής διακονίας P. ** Κοήσκης. Κρισχή: L*,
Κλήμης P. ** Καρταγένης P, Χαρταγένης L. C:etcruin sic ordinat L : Amplias, Andronicus, Epxnrtus.
έν τή. έκ τής L. *' ’Οδύσσου LP. *· ό Άττόστολος οοι. L. *· 6 ora. Ρ. *’ δτι έτεροδόςησαν οτε Φ,
χα\ *Ε. και άνεστησαν Ρ.
1C63 SELECTA AD ILLUSTUAITONEM 1064
plexi. I>emas vero s;i*nili hujus amore, evangolico
irerbo ilei^eliclo, idoluruiii faclus esi sactudos, de
quo J.)aniies Apostolus hxc scripsit : Ex nuulm
egressi stttU, sed non erani ex nostris.
28. Ampch‘s, cujuS eliain ineiuluil Aposlolus in
Epistola ad Uonianos. Is. Siiiyrn;B ante sanctum Po-
lycarpuiu episcopatum obtinuit.
29. Aristobulus, cujus pariter in Epistola ad Ro-
manos meminit Apostolus, qui Britaimix fuit epi-
scopus.
50. Narcissus, cujus periiuic inominit in Epistola
ad Romanos, qui et Alhenanim episcopus exstitit.
51. llerodion, cujus meininil Apostolus in Epi-
stola ad Romanos, qpi et Patrarum episcopus fuit.
52. Agabus, cujus mentio fit in Aciis apostolorum,
qui et prophetica gratia donari meruit.
55. Rufus, cujus in Epistola ad Romanos memi-
nit Apostolus, qui et Thebarum fuit episcopus.
54 Asyncritus. cujus mentio At in Epistola ad
Romanos, qui et Urbauie episcopus fuit.
55. Phlegon , cujus meminit in Epistola ad Ro-
manos, qui et Marathonis episcopus exstitit.
56. Ilermes, cujus mentio est in Epistola ad Ro-
manos, qui et Dalmatia: episcopus fuit.
57. Patroban, cujus meminit Apostolus, qui et
Puteolorum fuit episcopus.
58. Hermas, cujus meminit in Epistola ad Ro-
manos, qui et episcopus fuit Philippopoleos.
59. Linus, qui post Petrum Apostolum Romae
episcopus fuit.
40. Caius , cujus meminit Apostolus , qui et .
Ephesi episcopus post Timotheum, Pauli aimstoli '
discipulum.
41. Philologus, cujus pariter meminit .Apostolus,
qui et Sinopes episcopus ab Andrea apostolo ordi-
natus est.
42. Olympas.
45. Rhodion , cujus meminit Apostolus , qui et
Romae una cum Petro apostolo, sub Nerone capite
plexus est.
44. Lucas, cujus meminit in Epistola ad Roma-
nos, qui et episcopus Laodiceae Syri» fuit.
45. Jason, cujus meminit In Epistola ad Roma-
nos, qui et Tarsi episcopus fuit.
46. Sosipater, cujus mentio est in Epistola ad
Romanos, qui ct Iconii episcopus fuit.
47. Tertius, qui Epistolam ad Romanos scripsit,
qiii secundus Iconii fuit episcopus.
48. Erastus, cujus etiam in eadem Epistola me-
minit, qui et Uierosolymitanx Ecclesiae oeconomus
luit ac deinde Paniadis episcopus.
49. Quartus, cujus in eadem Epistola meminit,
qui et Beryti fuit episcopus.
50. Apollo, cujus meminit in Epistola ad Gorin-
σχαλια αύτοΰ.Ό 6Ϊ Αημας άγαπήσας τδν vjv αΙώνα
κατέλίπ*ν ευαγγελικήν λόγον, χα\ έν βεαααΑΟ·
νίκη ίερευς των ειδώλων έγένετο, περ\ ου Ιωάν-
νης ό άltόατoλoς δγραι^εν '£ξ ήμώτ έξί^ΛΘοτ,
ύ.\Λ' οϋκ ?(Car έξ ή/ιων,
χη'. Άπελλης **, οϋ και αύτοΰ έν τή πρ5ς *Ρω-
μα^ους μίμνηται 6 Άτιόατολος, δς χβΐ αύ^ έχί-
σκοπος Σμύρνης έγένετο τιρδς τοΟ άγίου Πολυ-
χάρπου.
κ6'. 'Αριστόβουλον, οδ χα\ αύτοΰ έν xfj πρδς 'Ρω-
μαίους μέανηται ό ’Αττόατολος, δς Βρετανίας “ 1«;-
σκοπος έγένετο ··.
λ'. Νάρκισσος, οδ χα\ αύτσΟ μέμνηται έν xj τ:ρδς
'Ρωμαίους , δς χα\ αύτδς ·* έπίσκοταις ΆΟηνων γέ-
γονεν.
λα'. Ήρίυδίων··, οδ καΐ αυτού μέμνηται έν τξ
πρδς 'Ρωμαίους ό ** Άτιόττολος , δς χα\ έ:τ£σχοχος
Πατρών έγένετο.
λ, δ'. Άγαβος ό έν ταις Πράξεσιν των άτνόστδιων
Μνημονευόμενος , δς χαι προφητικού χαρίαματος
ξιωθη.
λγ\ 'ΡοΟφος, ου κα\ αύτοΟ έν τ!) πρδς 'Ρωμαίους
ό 'Απόστολος μέμνηται , δς χαί αύτδς έπίσχοπος
θηβών ·* έγένΕΧΟ.
α6'. 'Ασύγκριτος, ου χαι αύτού έν τΛ πρδς 'Ρω-
μαίους 'Επιστολή) μέμνηται, δς χαΐ αύτδς έπlcnCQ(πfiς
•Οΰρβανίας έγένετο.
λε'« Φλέγων, οδ χα\ αυτού έν τ^ πρδς 'Ρωμαίους
μέμνηται, δς χα\ έπίσχοπος ΜαράΟων ** έ-μ^νετο.
Χς*. Έρμης, οδ χα\ αύτοΰ έν τή τ.ρδς 'Ρωμαίους
μέμνηται, δς χα\ επίσκοπος Δαλματίας γέγονεν.
λζ'. Πατροβάς*\ οδ χαΙ αύτου ό Απόστολος μέ-
μνηται, δς χα\ έπίσχοπος έν Ηιτιόλοις γέγονεν.
λη*. Έρμάς, οδ χα\ αύτού τή πρδς 'Ρωμαίους
μέμνηται, δς χαΐ έπίσχοπος Φιλιπποτΐόλεως ·· έγέ-
νετο.
λΟ'. Αίνος δ μετά Πέτρον τδν Απόστολον Τώμης
έπίσχοπος γεγόνώς.
μ'. Γάϊος, οδ ό·· 'Απόστολος μέμνηται, δς έπί-
' σχοπος Εφέσου 4X9 έγένετο μετά Τιμόθεον τίν
μαθητήν Παύλου του άποστόλου.
μα'. Φιλόλογος, οδ χα\ αύτοΰ ό Απόστολος μέμνη·
ται, δς κα\ έπίσκοτ«>ς γέγονεν ύπδ Άνδρέου απο-
στόλου έν Σινώπη,
μ^'. Όλυμπος.
'Ροδίων, ών χα\ αυτών'· ό Απόστολος μέ-
μνηται^*, οι^* κα\ έν 'Ρώμη άμα Πέτρω τώ άπο-
στόλψ ύπδ Νέρωνος τάς χεφάλάς* άπετμήθ^αν.
μδ'. Αουχάς, οδ κα\ αύτού έν τή πρδς 'Ρωμαίους
αέανηται, δς χα\ έπίσχοπος έν Ααόδιχείι τής Συρίας
εγένετο.
με'. Ίάσων, οδ χα\ αύτού έν τή πρδς 'Ρωμαίους
μέμνηται, δς κα\ έπίσχοπος Ταρσού έγένετο.
μτ*. Σωσίπατρος, οδ καί αύτού έν τή πρδς 'Ρω-
μαίους μέμνηται, δς κα\ έπίσχοπος Ίχονίου·· έγέ-
νετο. ·
μζ'. Τέρτιος ό καΐ τήν πρδς 'Ρωμαίους γράφας
'Επιστολήν , δς δεύτερος έπίσκοτΛς Ίκονίου έγέ-
) νέτο.
μη'. Έραστος, ου κα\ αύτού μέμνηται εν τή
αύτή Επιστολή, δς κα\ οίκανόμος τής έν Ίεροσολύ-
βοις 'Εκκλησίας γέγονεν χαΐ έπίσχοπος μετέπειτα
ανιάδος.
μΟ'. Κούαρτος, ου κα\ αυτού μέμνηται έν τή αύ-
τή Επιστολή , δς χα\ έπίσχοπος Βηρύτου '· γέγο-
νεν.
ν'. Άπολλώς ου κα\ αύτού έν τή πρδς Κοριν-
YARliE LECTIONES.
·· Άμι^λης Ρ, Άπέλλης L. ·· Βρεττονίας Ρ. έγένετο. γέγονεν L. αύτδς om. Ρ. ·· ΉρωδίωνΡ.
V ^ ** βηβών. Τρκανίας L. (Nonne μΐΌ Ούρβανίας ν.58?) ·· Μαραθώνος Ρ.
*. οιιι. Ρ. δν >.α\ αύτδν LP. μέμνηται 'Απόστολος Ρ.
οι L, δ Ρ. ·· Είκονίου L. Tertium inter Eruilum et Quartum ponit L. και αύτδς Ρ. *· Βτούτ-
του Ρ, Βίρίτου L. Άπολώ; L. ' '*
CHRONICI
rtoXfi μέμνηται ό ’Χτ:<5στολο;, δς κα\ έπί-
ισαρείας γέγονεν.
fd{f δν.^· ό άπόστολος Παύλος έν Άντιο-
εν^ δς χα\ έπιαχοπος Κονίας έγένετο.
ι6έντ;ς, ού χα\ άύτοΰ 6^* Απόστολος μέ-
χα\ ·· έπίσχοπος Κολοφωνίας έγένετο.
(ΐχδς, οΐ* καί αύτοΰ ό 'Απόστολος μέμνη-
ΙσχοτΓος Κολοφωνίας·' έγένετο·*.
αφοόδιτος, ου χα\ αύτοΰ ό·*. 'Απόστολος
ίς χα\·· έπίσχοπος Άνδριακ?)ς γέγο-
PASCHALIS. iOCd
A tbios Apostolus, qui et CxsareaD episcopus eislitit.
51. Cepbas, quem Antiochi» coarguit Paulus
Apostolus, q^oi et Coniae fuit episcopus.
52. Sosthenes, cujus meminit Apostolus, Colo-
phoniae episcopus.
53. Tychicus, 'cujus meminit Apostolus, Colopho-
iiiae episcopus.
5l. Epaphr^itus, cujus meminit Apostolus, qui
Andriacae episcopus fuit.
‘oip, o5 xa\ άύτοΰ μέμνηται ό 'Απόστολος,
τος του. Δοραχίου γέγονεν.
ίρινός ·· ό άνεψΛς Βαρνάβα, 6υ κα\ αύτοΰ
ό Απόστολό;, δς χα\ έπίσχοπος Άπολλώ-
OVSV.
ΐόΰς ό λεγόμενος Ίονστος, οΰ κα\ αύτοΰ
ό .'Απόστολός έν ταΐς Πράξεσιν των άπο-
: χά\ έπίσχοπος γέγονεν έγ Έλευθεροπό-
ιτέμας, όΰ χα\ αύτόΰ μέμνηται ό Άπόστο-
ίσχοπος γέγονεν Αυστρίας·’,
ήμης, οΰ χα\ άύτοΰ μέμνηται ό^Απόστολός
Βτά καί ΚΛήμεντος καΐ·· των Λοιχων
• μον^ δς και πρώτος i^3Q εθνών χαΐ
έπίστευσεν είς τδν Χριστόν δς χα\ μετ-
ίσχοπος Σάρδιχςς γέγονεν.
σιφόρος, οΰ χα\ αύτοΰ μέμνηται ό 'Από-
έπίσχοπος Κορών ίας ·· ^γονεν.
χιχδς, οΰ κα\ αύτοΰ μέμνηται ό Άπόστο-
ι\ πρώτος έπίσχοπος Χαλχηδόνός ·· τής Βι-
γονεν.
ιρτ^ς, οΰ χα\ αύτόΰ μέμνηται ό Άπόστο-
α\ Τροίας*' τής θρφχης έπίσχοπος γέγό-
55. C»sar, cujiis meminit Apostolus, qui Dir-
rbachii episcopiis fuit.
56. Marinus Barnabae patruelis, cujus etiam me-
Ini Ilii Apostolus, qui 'et Ap^lloniados fuit episcopus.
57. iesus, appellatus Justus, cujus meminit Apo-
stolus in' Actis apostolorum , qui et Eleuthcropoii
episcopus fuit.
R . t
.^>8. Artemas , cujus meminit Apostolus, qui Ly-
striae fuit episcopus.
59. Cleniens, cujus meminit Apostolus ubi ait :
Cum Clemente et cooperatoribus meis , qui et primus
ex gentilibus et Graecis in Gbristuin credidit, ct
postmodum Sardie» episcopus fuit;
60. dnestphorus, cujus meminit Apostolus, qui
episcojms fuit Corone».
61. Tychicus, cujus memmit Apostolus, qui et
priintis exslitit 'episcopus Cb;dcedortis Bithyni»
urbis. .
62. Carpus, cujus meminit Apostolus, qui et
Berrboe» leg.) Thraci» urbis episcopus fuit.
'οδος, δς·· [ίετά Πέτρον τΰν Απόστολον έπί-
ίγονεν έν Άντιοχείςι ··, οΰ χα\ αύτοΰ ό Άπό-
μνητάΐ.
)ίσταρχος, οΰ χαΐ αύτοΰ μέμνηται ό Άπό-
χά\ επίσκοπος Άπαμείας τής Συρίας γέ-
63. Evodiis, post Petrum apostoluip Antiochi.»
fuit episcopus, cujus etiam meminit Apostolus;
. \
P 64. Arismrehus, cujus etiam meminit ApostoluA,
^ qui et Aparoe» Syri» fuit episcopus.
χρχος ό χα\ 'Γωάννης καλούμενος, οΰ ό Λου'-
αίς Πράξεσιν μέμνηται, δς χα\ έπίσχοπος
γέγονεν.
)νας 6 νομικός, οΰ χά\ αύτόΰ ό 'Απόστολο;
, δς χα\ έπίσχοπος Διοσπόλεως γέγονεν.
.ήμων, ϊίρός δν χαΐ 'Επιστολήν έγραψεν, δς
:οπος Γάζης γέγονεν. .
, θ'. Άριστα ρχος, κα\*· Πούδη^ χά\ Τρό-
•τοι οί τρεις έν πάσι τοϊς διωγ^οίς τοΰ Άπ<>
Jγκαxoπαθήσαvτ£ς τέλος έν Τώμη συν τψ
Ιποστόλφ ύπό Νέρωνος τοΰ ^ασιλέως τάς
χπετμήθησαν.
ό τρισμακάριστος κα\ πανόλδιος Διΐ'ρόθεος
, γεγονώς διά 'Ρωμαϊκής διαλέκτου έν ύπο-
' χαταλέλοιπεν, έξ ών και ήμεϊς έρανισάμε-
ρός τήν Ελλάδα μεθερμηνεύσαντες φωνήν
:οΤς πάσιν πεποιήκαμεν τήν των έβδομή-
θητών έκλογήν, πιστήν χαΐ άληθή αυτήν
μενοι. Κα'ι γάρ ό Απόστολος γράφουν περί
;γεν, δτι ΚαΙ Λρό ήμών γεγόνασιν iy Κυ·
ούχ άν άπιστόν τις λογίσηται μετά τήν
) τοΰ Χριστού έπιστρέψαι τους ο' χα\ πι-
Ις αυτόν, θεώρήσανταςτήν άνάστασιν αύτοΰ
χρών, δ μεϊζον πάντων τών θαυμάτων ύπ-
\ έστιν. ϋΰτο; τοίνΟν ό μέγας άρχιερεΰς
διηγήσατο έν γραφαϊς δτιπερ ό σεπτός οΐ-
άγιας χα\ καλλινίκου μάρτυρος Εύφημίας
τρίψ ύπό Τίτου τινός έχτισΟη άπό πρώτης.
65. Marcus, qui et Joannes dictus , cujus Luca^
meminit in Actis apostolorum, qui Bybli (hit epi-
scopus.
66. Zenas Notarius, cujus etiam meminit Apo-
stolus, qui et episcopus fuit Diospoleos.
67. Philemon, ad quem eUain Epistolam scripsit,
qui et episcopiis Gaz» fuit.
68-70. Aristarchus et Pudens, et Trophimus. Hi
tres, in omnihus persecutionibus cum Apostolo di-
vexati, tandem Kom» cum eodem Apostolo sub Ne-
rone imperatore capite plexi sunt.
thre ter beatissimus felixque omnino Dorotheus;
cum Bom» ageret, Romano sermone in commenta-
rios retulit, ex quibus a nobis exceptam ac in Gr.»-
cam linguam convei^nni, septuaginta discipulorum
collectionem, eamque fidain ac \eritati prorsus
D consentaneam opmibus patefecimus. Quippe Apo-
stolus de iis scribens, dixit: ante nos fuerunt in
JJomino. Niique (jylsquam incredibile existimet post
Christi a mortuis resurrectionem conversos esse
septuaginta discipulos, et in eum credidisse, cum
illius a mortuis .attenderent resurrectionem, quod
omnium miraculorum majus exstitit^ ac revera est.
Ipse igitur magnus pontifex Dorotheus scripto reli-
q^uit venerandam »dem sanet» et inviet» martyris
Euphemi» in Petrjo a quodam Tito primum fuisse
conditam : qui quidem Titus cum Byzantii esse
VARIit; LECTIONES.
L, οΰ P. ·· 6 om. P. ·· xa\ om. P. ·' Άνδριαχής L. ·· έγένετο. γέγονεν L. ·’ ό om. LP;
1. L. ·· Μαρίνος. Μάρκος L. ·· έν Έλευθεροπόλει. Έλεϋθεροπόλεως L. ·’ Αυστρίας. Λύοτί
·· χα\ om. L. ·* Κρορωνίας L. ·· Χαλχηδόνός Ρ. ·* Βετρυας Ρ. ·· δς om. L. ** έν Άν^
Αντιοχείας L. γέγονεν τής Συρίας L. ·· Βίβλου LP. *· κα\ bis om. L. αύτψοηΐί L.
ATKOL. Gr. XCII. 3^
I0C7 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM. ^ IKS
episcopus, in caqiie uihe martyrio vitam lerminas- A δστις Τίτο; γεγονώς έπίσχοπο; τοΐί Bu^aritou, καΐ
•cl, ju\la veteres muros depositus est, ex quo san- τελειωθε\ς έν αύτ^, ά::ετέθη πλησίον των παλαιών
clu» Aiulreas apostolus ad haec loca venit, quo tanta τειχών, έξ δτε Άνδρέας ό Απόστολος κα\ τοίς τόποι;
Christianorum multitudo confluxit, ut tot aliis in 431 πολλά πλήθη Χριστιανών παρ'
locis minime invenirentur. Universi enim Byzantii αυτά συντρέχειν παρεσκεύα^εν, ως μήτε τοαούτου;
doctores, qui hactenus mulla passi fuerant, tyranni- έν άλλοις τόποις εύρίσκεσθαι."Α7εαντες γάρ οΐ τού
cis ex quadam animi pusillanimitate vitatis minis, Βυζαντίου διδάσκαλοι, xa\ ύτιομονητιχοι γενόμενοι,
iis, qui ex gentilibus erant, vel ex Judxis divinum διά ταπεινοφροσύνην, τάς μέν τυραννικάς άττόφυγον
disseminabant sermonem, Tito interca multa edente άπειλάς, τοϊςδέ [έξ] έθνών, ή έξ Ίουδαιαμοΰ τδνίνθεον
miracula, et qualia Servator ediderat. Adhuc porro Ιπέσπε[ι]ρον λογισμόν, εΐ και μάλιστα του Τίτου θαυ
vigente Licinii et Diocletiani tyrannide, rebus ita se ματουργίας έπιτελοΟντος, οιας τε χαΐ ό Σωτήρ έπ
habentibus, interflcilur. Et Carus imperator, ejus- ετέλεσεν. Έτι δέ χαΐ τής τυραννίδο; Λιχινίου (λ) χα\
que fiLit duo Carinus et Numerianus tyrauni dein- Διοχλητιανού χρατούσης, έν τή ύτ»>θέσει ταύτη άν·
ceps cilecti, ad Christianorum supplicia promiscue αιρεΐται. Και Κάρος δ βασιλεύς, χα\ οί του δύο υιο\
progressi sunt, ex iis usque ad mille per singulos Καρίνος χα\ Νουμε|ριανός λοιπόν έν άδείςι ο! τύραν-
dies interfectis : cum quibus Adrianus etiam l^robi voi γενόμενοι, άναιοεστέρως πρός τάς τιμωρίας των
filius, morti sese exposuit. Cum enim in Nicome- Χριστιανών ηύτομόλουν, είς χι/.ιάδας τό χαΟ* ήμέριν
diensium urbe post Cari necem versaretur, vide- έχ τούτων άναιρουντες · μεΟ’ ών Άδριανός ό τοΰ
retqueChrislianornm multitudinem a Licinio sine ullo Πρόδου υΙός θανειν έσπευσεν. Γενόμενος γάρ ών έν
delectu sublatam , accedens ad tribunal , ita hunc ·> τη Νικομηδέων πόλει μετά την Κάρου άναίρεσιν,
est afialus : Cur Romanorum exercitus ita temere ^ xa\ Ιδων τά πλήθη των Xpi^xiot^jwv ύπό Αιχινίου άν*
nuiiaque de causa interficitur? Ecce pleraque Roma- αιδώς Αναιρούμενα, προσελΟών πρός τό βήμα έλεγεν
norum α barbaris occupantur. Tum Licinius ad τώ Αιχινίψ · Διά ri όντως άraιoώς τό arfidrsvjHt
' Adriaiium, An et tu^ inquit, Christianus es? Cui των 'Ρωμαίων άναφεΐται; ΚαΙ Ιδοϋ τά χΧειστα
Adrianus , Quinimo, ait , lonfje potius mihi est ut των 'Ρωμαίων BdfCafot κατέχονσιν. Ό δέ Λιχ:-
in hac confessione mori ir, quam Christum negem. νιος πρό; αυτόν · Μη καΐ σϋ Χριστιανός εί; *0 όέ
Licinius multis tormentis intenUitis, multis etiam npbς ΙζαΙ μην εύχομαι έν τη όμο-
adulationibus et adhortationibus quibus flecteretur, Λογί^ ταύτη τεΛειωΟηναι^ ή άρνήσασΰαι τόν
adhibitis, ut in Chrislinnae fldei confessione con- Χριστόν. Λιχίνιος δέ πολλάς μέν βασάνους, πολλά;
stantem advenit , iracundia ac animo exaestuans , δέ χα\ θωπεύσεις χα\ έπαγγελιας πρός αύτόν προσ»
liunc securi perculi jussit. Quo in hac confessione ήγαγεν ώς δέ έώρα αύτόν τή τού Χριστιανού δμο-
exstincto, Metrophanes qui nuper (Byzantii) episco- λογία ένιστάμενον, θυμομαχήσας κατ' αυτού, έχέλεν*
palum inierat, assumptis comitibus Christianis, Ni- σεν ^v κεφαλήν αύτοΰ άποτμηθήναι. Τού δέ έν
comediam venit, claiiique subreptas Adriani mar- όμολο^ία ταύτη τελειωθέντος, ό Μητροφάνης γενύς'
tyris reliquias, in prima ab ipsis condita ecclesia, άρτι τής έπισκοπής έναρξ’άμενος, άμα τοίς συνοΰσιν
qua» modo Byzantio adjacet, loco quem Argyropolim αυτφ καταλαμβάνει τήν Νικομήδειαν, χα\ ύποχλέψας
vocant, deposuit, ubi et Titus, qui primus exstitit αύτου τού καλλινίκου μάρτυρος ^Αδριανοϋ τό λεί-
Constantinopolcos episcopus , Adriani , qui sub ψανον, άπεχομίσατο αύτό, χα\ άπέΟετο έν τή πρώτη
Maximino martyrium subiit, reliquias deposuit, ut αύτοις ύπαρξάση Έχχλησίφ, διαχειμένη πλησίον τού
€1 Nalalii» illius uxoris, ac eseterorum ()ui cum illis C vOv Βυζαντίου *έπιλεγομένου τόττου Άργυροπόλεως,
vitam martyrio linierunt, ubi perinde repositum erat ένθα χαΐ Τίτος πρώτος ήγησάμενος έπισχοπος Κων-
cadaver Stachys , unius e septuaginta discipulis, σταντινουπόλεως άπέθετο το λείψανον ΆδριανοΟ τού
quem Aiidreas apostolus eodem in loco primum By- έπ\ Μαξιμιανοΰ μαρτυρήσαντος, χα\ Ναταλίαν τή/
zanlii episcopum constituerat. Andreas quippe in τούτου γυναίκα, και έτέρους τούς συν αύτψ μαρτ^-
Pontum tiajiciens, Byzantiis Cbrisliim annuntiare ρήσαντας, δπου χα\ τό λείφανον άπέχειτο Σταχύος
decrevit. ΑΙ cum ea tempestate vir insigni crudeli- τού ένός έβδομήχοντα μαΟητούν, δς ύπό Άνδρέο/
late Zeuxippus locum illum tum regeret, quotquot τού Αποστόλου έν τώ αυτόθι τόπω πρώτος έπΐ-
ex advenis Byzantium appellabant, priusquam in- σκοπος του νΰν Βυζαντίου κατέστη. Ό γ^ρ Άνδρέα;
grederenlur, an Christum colerent rogabat, per- έπι τόν ΙΙόντον δ:απερ[αι]ού μένος, ήΟελεν τοίς έν
misso postea si negarent urbis ingressu. Si vero τψ Βυζαντίφ τόν Χριστόν χαταγγειλαι. Άλλ’ έπειδή-
Christiini quispiam conlilcrelur, coniesliiu in viii- περ ΖεΟξιππος τόν τόπον τότε ήγεμονεύων al,J^6.p ς
cula conjiciebatur, ac deinde pedibus inaiiibiisque τις ών, πάντας τούς προσβάλλοντας ξένους τψ 43^
ligatis in mare praicipilari jubebatur. Qua quidem Βυζαντίω πρότερον ό'.ερωτωμένους τα περ\ τού
audita crudelitate, Byzantium praeternavigans Au- Χριστού, ειθ' ούτως είσ:έναι συνεχώρει. Και εάν τ.ς
dreas, ia ea Thraeix» parte, qua» Byzantio adjacet, ώμολόγησεν τόν Χριστόν, είς δεσμά τούτον ευθύ;
stadio circiter uno ab Argyropoli , per biennium xal παρ' αυτά δεσμευΟέντα[ς] τούς πόοας τε xai χεί-
coiistilil, coacto illic legis ac ventatis amantium ρας θαΛαττοΟαθαι προσέτασσεν. Διά τήν τοιαύτην
hominum ccetu. Duobus igitur circiter millibus ibi ouv ώμότητα παραπλεύσας ό Άνδρέας τό Βυζάντιον,
collectis, ereclcque Argyropoli Christo altari, ac D κατώχησεν έπ'ι όιέτη χρόνον πλησίον τού Βυζαντίου
Siachy constituto episcopo, Sinopen Ponti per- τψ Ηρφ/.ώφ μέρει, ώς από σταδίου ένός τής Άργυ-
rexit. Exactis autem a Slacby in episcopatu annis ροτυόλεως, έχείεπισυναγωγήντώνένθέσμωνχαέφιλ-
sedecini, ei successit Onesimus, cujus ineminil Pan- αλήθων άνδρών ποιούμενος. *ϋς ούν περί τούς
ius apostolus in Epistola ad Philemonem ; cumque δισχιλίους έπισυνάξας, τώ Χριστφ θυσιαστήριον
eo psset functus otiicio per annos quaiuordeeim, έδρΑσας έν τή Άργυροπόλει, χαΐ τόν Σταχύν έπίοχο-
iuni illo Poiycarpus Byzantii episcopus iriennium πον χαταστήσας, είς Σινώπην τού Πόντου μεθίστα-
consiituitur : quo post decem et ocio annos ex- ται. Τού δέ Σταχύος δ.αγενομένου τοίς αυτού ες
stiBilo, episcopatum adeptus est Plularchus, cui, δέχατον έτος έν τή επισκοπή, Όνήσιμος μετά τούτον
aunis sedecim peractis, Sedccioii successor siibsli- γίνεται, περί ού ίΙαύλος ό άπόστοΑος τω Φι>.ήμονι
luitur, per annos novemdecim : post quem Diogo- έγραψεν. Ka\ τούτου δέ τεσσαρεσχαιδέχατον έτος
nes anni poiiliticalus decimo quinio vitam exiiit ; διανύσαντος έν τή λειτουργία. Πολύκαρπος μετά
post hunc, sedem episcopalem obtinuere Elciilbe- τούτον τρία έτη επίσκοπος του Βυζαντίου χαθίστα-
nus per septem, Felix deinde per quinque, ac de- ται. Διαγενομένου 6έ χα'ι τούτου οέχα πρός τοίς
iMque Poiycarpus por annos li qdeciiii. lioruni cor- όχτώ έτεσιν, Πλούταρχος μετέρχεται τήν ίερωσύνην.
pora in sepulcris lapideis hic recondita sunt, ul et Και αύτου δέ διανύσαντος ι<^,^ Σεδεχίων διάδοχος
Nalalix corpus, ei Adriani qui postea martyrium αυτού καθίσταται επί ένναετή χρόνον. ΜεΟ' δν Δ^ο-
{h) Miri anaclironisnii.
10C9 CHKOMi:i PΛSCHAL1^>. 1070
γένης Ivltsi ιε' xfj lepaxfitijc προσμείνας τελειουται. A
Μετά τούτον Ελευθέριος έπι έπταετή χρόνον.
Μεθ* δν Φίλιξ έπ\ πέμπτου έτους. Κα\ μετά τούτον Πο-
λύκαρπος έως έτών ιζ\ *Έν0α τοίνυν τά τούτων σώ-
ματαάτεετέθη λιθίνψ σηκφ έχεί · χα\ τδ τής Ναταλίας
σώμα άπετέΟη χα\ Άδριανου τού μιτ έπειτα μαρτυ-
ρήσαντος. Έν δλ τψ έτέρψ λάρναχι έξ εύθείας τότε
ιτοιηθέντι τών ιγ* μαρτύρων τα λείψανα ένεβλ^θη.
Έν δέ μολυβδίνη λαρναχι χαθ* έαυτδν άπετέΟη ό
^ Άδριανδς ό Ναταλίας άνήρ, ά και μέχρι τής δεύρο
■*' έμφαν(7*ς πρόχεινται έχ τψ ύπογαίω σπηλαίψ, ένθα
άπόστολος Άνδρέας τδ θυσιαστήριον ήδρασεν. ’Ήόη
δέ πλήθους Ιχανού συναθροισθέν:ο; τών εί; Χριστόν
ήλπιχοτων, παυσαμένης δε χα\ τυραννίδος τού Βυ-
ζα'/τίου μετά τήν τού Ζευξιππου τελευτήν, έγκρατει,*
τε τόπων πλειόνων γενόμενοι οί τής έν Άργυροπόλει
άκκλησίας προεστώτες τήν τών πολλών δ/λησιν, κα\
τήν τών 'Ελλήνων κα\ Εβραίων προσβολήν έχφυγεϊν
^υλόμενοι, έν τοϊς μεσογαίοις πλησίον τής Άργυ-
ροπόλεω; εκκλησίαν άλλην άνεγείρουσιν. ήν Κωνσταν- β
τίνος ό μέγας βασιλεύς μετέπειτα μειζοτέραν πε-
ποίηχεν, σταυροειδή αύτήν διαγραψάμενος, βουλό-
μενος καΐ τδ αυτού σώμα έχείσε χατατεθήναι. Άλλ'
Ιπειδή λοιπδν τά τού Βυζαντίου ηύξήθη, σι-νεβου-
λευσαν οΐ συνόντες τώ Κο>ν σταντίνψ μή δεϊν έξωθεν
τής πόλεϋ)ς τά τών βασιλ:ων σώματα άποχομίζε-
σθαι. Τούτου ούν χάριν έτερο, μέν τόπος είς ταφήν
τών βασιλέων /^33 έγένετο. '0 δέ γεγ’ονώς οΐχος
άφιερώθη τοις έν τψ νόμψ καρτερ:κοις χα\ θεόφρό-
βιν έτυτά παισ\ν χαΧ Έλεαζάρψ τώ άρχιερεί, τήν
άρχαίαν έπωνυμίαν τδν τόπον οΐχος χληρωσάμενος.
Έλαιών γάρ έξ άρχαίων τών χρόνων ό τοίρος έπιχέ*·
κληται, δνπερ εΰχτήριον οίκον Αθηνόδωρος ό μετά
Οολύχαρπον έπίσχοπος γεγονώς πρώτος ένήρξατο,
έχεί τήν έπισχοπήν διανυσας έν έτεσιν τέσσαρσιν*
εθ’ ών έντοίς αΟτού ένδέκατος έπίσκοπος τού νύν
υζαντιου καθίσταται Εΰζώΐος, δς και αύτδς έν έτε-
σιν εξ τοίς αυτών ίερατεύσας, Λαυρεντίψ τήν ιερω-
σΰνην χαταλέλοιπεν. Κα\ αυτού δέ ένδεκα έτη χα\
μήνας έξ πληρώσαντος. Άλύπιος ήγειται τής Ιερω- ^
συνης έπΙ έτη ιγ' ήμισυ. Πάλιν δέ μετά τούχον'Περ-
τίναξ έγένετο, έτη ιΟ' κρατήσα; τής ίερωσύνης. ϋυ-
τος δέ ό Περτίναξ ύπατιχδς τών έν 'Ρώμη και στρα-
τηλάτης γεγονώς, πάθει τεάφύχτψ παραπεπτωκώς,
διάγων έν τοίς Θρ·|ΐχψοις μέρεσιν, εμαΟεν πλείστας
δυνάμεις γενέσθαι εν τώ Βυζαντίψ ύπδ τών Χριστια-
νών. Ιίαραγενόμενος δέ πρδς Άλύπιον τδν έπίσκοπον
έν τ§ έπ\ Ελαίας λεγομένη έχκλησία, διά τής
αύτου έντεύξεως, χα\ τής τών χειρών αυτού έπιθέ-
σεως βυσθεις τών άλγηόόνων, απαρνεϊται τήν τών
«Ιδώλων πλάνην, κάι τήν τής στρατίας ύπεροχήν,
κα\ βαπτισθεις, τή εΐί Χριστδν έλπίδι ήν προσχαρ-
τερών τψ Άλυπίψ, τής τού πρεσβυτέρου αξίας μετ-
βίΑηφώς, έν δάχρυσιν χατανΰξεως έχάστην ήμέραν
Πιατελών, χα\ μετά τήν Άλυπίου τελευτήν, έπί-
σχοπον αύτδν προεχειρίσαντο. Ιίλούσιός τε σφόδρα
ύπάρχων ό Περτίναξ, πάλιν αύτδς εκκλησίαν άνιστς-
σιν παρ' αύτδ τδ Οαλασσίδιον έν τψ έπιλεγομένψ
Σύκαις, Ειρήνην τδν οίκον προσαγορεύσας * δνπερ Ο
τόπον οί Χριστιανοί ώς μίαν τών πόλεων άπετέλε-
σαν, οίκους διαφόρους καιπλείστους άναστήσαντες*
διόπερ καί μετέπειτα Κωνσταντίνος ό άεισεβαστος
τείχεσι τδν τόπον έτίμησεν. Μετά δέ τδν Περτίναχα^
και Όλυμπιανδς έν τή έκκλησία τή έπιλεγομένη
Ειρήνη καθίσταται έπίσκοπος, αύτδς Ιερατεύσας έπι
ια' έτος. Τούτου διάδοχος γίνεται Μάρκο; έπι τρισ·
καιδέχατον έτος * μετά τούτον Κυριλλιανδς έν έτε-
σιν ις*. Μετά τούτον Καστίνος έτων έπτά. ’ϋ ούν
Κωνσταντίνος έν τώ πρώτψ αύτού έτει εκκλησίαν
όϋιλην άνίστησιν έσωθεν τού Βυζαντίου κατά τδ βό-
ρειον μέρος, ένθα χαΧ οΐ ήγεμονεύσαντες τού Βυζαν-
τίου κατέκειντο. Ευφημίας τής Μάρτυρος τδν οίκον
προσαγορεύσας, κατ’ αύτδν τδν καιρδν μαρτυρησά-
σης αύτή;· Εκεί τοίνυν τδν έπίλοιπον χρόνον τής
Ιερατείας τελέσας, Τίτον διάδοχον καταλιμπάνει, δς,
(ί; Vide Conitanlinopol, Chrht, lib. ii, scii. ίβ.π.
subiit. In alio vero conditorio tumultuario tum
facto, tredecim martyrum reliquiae depositae sunt:
in arca autem plumbea solus depositus est Adria-
iius Nataliae vir, quae quidem sepulcra omnia us-
que ad liaecce tempora prostant in subterraneo
antro, in quo altare erexit Andreas apostolus. Eniiti-
voro eorum qui in Obristum credunt, plurimo coacto
coetu, cessataque post Zeuxippi obitum Byzantii ty-
rannide, cum qui .Argyropoli Ecclesiae praeerant
inuitoniin locorum essent competes, et gentilium
ac Judaeorum impressiones dcliigere satagerent, in
meditcrr.ineis juxta Argyropoliin aliam erexerunt
ecclesiam, quam postea Constantinus Magnus impe-
rator, in erucis iigiirain confectam ampliorem fecit,
rnm in hac corpus suum recomleniium (icerevissel.
Verum Byzantio majorem ampliludiiiem nacto, qui
Constantino adbicrebaut, imperatorum corpora ex-
tra urbem minime esso transferenda subjecere.
Unde locus alius ad imperatorum sepulcra postea
delectus est. Ecclesia autem illa fortibus illis, ac piis
in lege septem pueris et Eleazaro poiililici dein-
ceps dicam esi, retenta tamen veteri lod appella-
tione ; Elaeon quippe seu Olivetum ab aiili(|uo locus
vocabatur, quod quidem oratorium Ailienodorus,
qui post Polycarpum exstitit episcopus, primus in-
cepit, bicque per quadriennium pontiHcatum ob-
tinuit. Post hos, undecimus Byzantii episcopus
constituitur Euzoius, qui et ipse, cum annos sex
sedisset, Laurentio pontificatum reliquit, lliinc,
post undecim annos sexiiue menses exactos, exce-
pit Alypius, armis trcdccim ciini dimidio eo politus.
Rursum post hunc Pertinax iit episcopus, (|iii an-
nis novemdecim sedem obtinuit. Hic autem Perti-
nax vir Romanus et consularis, ac magister uibitum,
cum in difficilem incidisset morbum, atque’ in T a-
ciae panibus ea tempestate versaretur, plurimaquo
miracula l^zantil iieri a Christianis accepisset, Aiy- '
pium in EIxae appellata ecclesia episcopum coii-
vt nil, cujus usus contubernio, illius manus impo-
sitione quibus vexabatur doloribus liber factus csi,
indeqiie idolorum abdicato cultu ac errore, miii-
tiaeque dimissa prserogativa, baptismo donatus, tido
in Christuiii eximia, ab Alypii latere non discede-
bat, a quo presbyterii dignitatem consecuius, in
compunctionis lacrymis singulis diebus exactis,
tandem post Alypii excessum in episcopum ordina-
tur. Cum porro admodum locuples esset Pertinax,
ecclesiam aliam rursum erexit versus maris littora,
in loco qui Sycae nuncupatur, Irenes data appella-
tione : quem quidem locum a Cliristianis in urbb»
speciem deinceps effectum, variis ac compluribus
excitatis aedibus, Constantinus semper Augustus
moenibus postea donavit. Post Pertinacem, in aede
I renes nuncupata episcopus constituitur Olympia-
nus, in qua per annos undecim sedit. Huic succes-
sor fit Marcus per annos tredecim, post hunc Cy-
rillianus per annos sedecim, ac deinde Castinus per .
annos septem episcopi exstitere. Constantinus igi-
tur primo ipsius anno aliam intra Byzantium erexit
ecclesiam versus aquilonem, ubi (i) Anemodiilium
prostat, Eupliemiae martyris, qu;e ca tempestate
martyrium obiit, ecclesia appeijala. Beliquo igitur
■pontificatus tempore ibi exacto, Titum successorem
reliquit, qui annis triginta quinque cum mensibus
sex expletis, Bomiliuin Probi imperatoris fratrem
successorem constituit, cui post exactos annos vi-
ginti quatuor cum sex mensibus, Probus Domitii
filius in pontificatu sufficitur, in quo annos duode-
cim exegit: post quos Metrophanes, Probi frater, et
Domitii filius, Byzantii fit episcopus, qui per annos de-
cem sedem obtinuit. Qua tempestate Constantinus
semper Augustus cum progter bellam Licinianum By-
zantium accessisset, viri conversatione delectatus loco- ^
rumque coulempiala amceiiilate, tandem Metrophanis
precibus devicto aesuperato Licinio, slalim Bomaepa-
3.
1071 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM iOiJ
lana Byzanlium transtulit, inurisque urbe lirmala, ac A λε' χα\ 434 ?' ^ληρώσας Αομέτεον tft·
tectis , congiariisque uberrimis civibus donatis, no- άδ^λφόν του 11ρό6ου του βασιλέως διάδοχον χαθίστη·
inen itli suum indidit, liecabomtii virtutum genere otv, xa\ τούτου βέ χδ* £τη πρδς μηο\ν€ξ τ^λέσαντο;,
insisti Dorolheo in commentariis Latinis relicta, a Ιΐρδβος ό Δομετίου υΐδς διοιδέχεται τήν Ιερωσύνην
nobis excerpta sunt Philoxeno et Probo COSS. quando £ως πληρώσεως έτών δώδεχα* μεΟ' ών Μητροφάνη;
Consiantinopolim venit Joannes Homx episcopus. άδελφδς Πρόβου, xa\ Δομετίου υΐδς, ίηίοχοτΛς τοΟ
Persuasus enim ab urbis arcliiepiscopo, ut secum in Βυζαντίου χαθΙσίαται δέχα £τη τζροσμείνας τ!) Ιερα-
Christi Natalitio sacris operaretur, id facere renuit, τεί^. Έφ' ουπερ χα\ Κωνσταντίνος ό άεισέβαατος
nisi ante urbis episcopum primus ipse sacra face- ίνεχεν τήςπρδς Atxfviov παρατάζεως χαταλαβών τδ
ret, utpole Roma ante urbem Constantinopolitanam Βυζάντιον, χα\ άρεοθεΐ; τfJ τοΰ άνδρδ; σεανότητι,
episcopum nacta. Ex hisce igitur oborta conten- xa\ τήν τών τόπων εύχοσμίαν έννοήσας, τέως χαΐζ
tioiie, convenere Constaniiiioporttani, ostendereque εύχαΐς του Μητροφάνους έγχρατής τοΰ χατά Αιχί-
ex magni Dorothei Comnienlariis Romano antiquio- viov πολέμου έγένετο, χαί εύθϋς τά τΙ^ς 'Ρώμης
rem esse episcopatum Conslantinopolilaniiin. Joan- βαοίλεια εις τ6 Βυζάντιον μετατιΟηαιν, τε^χεαίν u
nes quidem Romanorum episcopus Oorolhoi scripta αύτήν ό/υρώσας, χα>. όρόφοις, παροχάς τε δαψιλείς
vera esse asseruit, prieferri tamen se debere quod τοϊς πολίταις χαρισάμενος, κατά τήν αΰτοΰ έπωνυ-
principis apostolorum locum luieitt contendit, μίαν. Ταΰτα ό πα.άρετος Δωρόθεος έν ’ΡωμαΙχοις
cujus tandem rei gratia praerogativa ipsi csl con- συγγράμμασιν καταλέλοιπεν, άντεΰλτ,Οησάν τε χα\
cessa, non atilein quod Romanus episcopatus ante παρ' ήμών έν ύπατεία Φιλόξενου χα\ Ιΐρόβου, δπη-
Conslautiiiopolilanuinpraeexstiterit. Jamverosanctiis νίκα Ιωάννης ό έπίσκοπος 'Ρώμης f^Aubcv έν Κων-
DoroiUeus in operis sui extremo duodecim apqslo- “ σταντινουπόλει. 1Ιροτραπε\ς γάρ ύπδ του τής πό-
lorum mentionem praeterea egit, ubi quibus locis, λεως άρχιεπισχόπου συλλειτουργήσαι σύτφ έν τοΙς
eorum singuli Cbrislum annuntiarint indicat, sci i- Γενεθλίοις τοΰ Χριστού, άτιηγόρευσεν τούτο ποιήοαι,
hens : έάν μή πρώτος * τοΰ τής πόλεως επισκόπου ίερα-
τεύση, οσατεδητ7;ς Τώμης πρδ Κωνσταντίνου πόλεως έπίσκοπον δεξαμένης, Κινήσεω; ούν έχ τούτου
γεναμένης, έκ τών συγγραμμάτων τού μεγάλου ΔοιροΟέου την σύστασιν οι Κωνσταντινουπόλεα ς έτκχούν-
το, δειχνύοντες προγενεστέραν τής Τώμης την Κωνσταντίνου πόλειυς είναι έπισκοκήι/. Ιωάννης δέ ό
'Ρο^μαίων έπίσχοπος τδ μέν σύγγραμμα Δωροθέου άληθές είναι διεβεβαιούτο, προτ»μάσΟαι δε τοΰ τής
πόλεως έπισχόπου έλεγεν, διά τοΰ κορυφαιοτάτου τών αποστόλων τδν τόπον έπέ/ειν, και τούτου Ινεχεν
τά πρωτεία αυτψ παρεχωρήθη, ού μην διά τδ προΰπάρχειν την τής 'Ρώμης επισκοπήν τής Ήωνσταν-
τινουπόλεως. Τποκατιών δέ έν τοί, τελευταίοις τοΰ συγγράμματος αύτού ό ίερδς Δωρόθεος, μνήμην ποιεί-
ται, καΐ τών δώδεκα άποστόλων, σημαίνων Ενθα ό καθείς άύτών έκήρυξεν, εϊπών ·
1. Pelniin quidem in Gallia, et in mediterraneis a'. ΙΙέτρον μέν τδν απόστολόν έν Γαλλί^ χα\ έν
Ponti regionibus, ac in universa Cappadocia et Bi- τοίς ρσογαίοις Πόντου, καΐ πάσαν την Καππαδοκίαν,
thynia praedicasse Evangelium, postquam Antiochia χα'ι Βιθυνίαν κηρύξας τδ Εύαγγέλιον μετά τδέπανα-
reversus est, ac postinodum in universa Italia et ζεΰξαι αυτόν άπό Άντιοχείας, ύστερον δέ καΐ έν τξ
Uomse, ubi a ^erone in crucem actus, in ea- Ιταλία πάση καΐ Τοόμη, Ενθα και ύπδ Νερτονος
dem urbe scpultus est tertio Kaleudas Julias. σταυρω0·1ς έν αυτή τή Τώμη θάπτεται πρδ τριίνν
Καλανδών Ίουλίο^ν.
2. Aiidreas illius frater oram universam mariti- p'. Άνδρέας 6 αδελφός αύτού πάσαν την παραλίαν
rnam Bithynia: Ponti, cl Thraciae, ac Scylhas praeter- τής Βιθυνίας τε κα\ Πόντου, βροχής τε και ΙχύΟσς
ea , peragravit , Christum annuntians. Postea in C δ.ήλθεν ευαγγελιζόμενος τδν Κύριον. Μετέπειτα
magnam Sebastopolim profcclus est, iibi castra έπορεύΟη έν ί-βαστοπόλει τή μεγάλη, 4^35
sunt Apsarus dicta, et Phasis (Invius, ubi interiores ή πζρεμόολή "Αψαρος, και ό Φασι/ ποταμ ς. Ενθα
iEtbiopes baidlanl. Sepiilliis est Patris Achaiae ol εσώτεροι ΑΐΟίοπες κατοικούσιν. Έτάφη ένΠατραις
urbe, cum ab .^^geate in crucem actus fuisset. τής Άχαιας, σταυρωθείς Οπό Αίγειάτου.
5. Jacobus Zebedaei Glius, duodecim tribus Israel )'· Ιάκωβος δέ ό τού Ζεβεδαίου τάς δώδεκα φυλάς
emeusus, Christum annuntians gladio inlerlici- Ισραήλ μεθ' ών ευαγγελιζόμενος τδν Χριστόν
lur ab Herode tetrarcha, Caesarea: urbe Pala:sli- αναιρείται μα/αίρα υπό Ήρώδου τού τετράρχου έν
nae. Καισαρεία τής Παλαιστίνης.
4. ioannes illius frater, qni et Ephesi Evange- Ιωάννη, ό τούτου άδελφδς, δς κα\ Εύογγέλιον
liiiin conscripsit, diiin Christum praedicat, a Traja- γεγράφηχεν, έν τή Έφέσω κηρύξας τδν Χριστόν,
110 imperatore in insulam Palmum propter verbum ύπό Τραϊανού τού βασιλεω; είς Πάτμον τήν νήσον,
Christi in exsilium mittitur. Ex hac porro transla- 'εΰν λόγον τού Χριστού έξορίζεται. Έχ ταυτης
lione, fama exstitit cum Enoch et Elia adhuc in μετάρσεως γεγονώς, διό κα\ λόγος χεχράτηχεν σύν
carne ipsum exsistere. 'cip Ένώχ και τψ ΊΙ/ίφ Ετι έν σαρχι αυτόν ύπάρ-
χειν.
5. Philippus apostolus cum in Phrygia Evange- ε'. Φίλιππος δέ άπόστολος έν Φρυγία χηρύξας τό
lium annuutiasset, sepelitur Ilierapidi cum septem Εύαγγέλιον, θάπτεται έν Ίεραπόλει μετά τών έπτά
suis sororibus, quarum meminit Lucas in Actis D θυγατέρων αύτού ών Αουχάς ό εύαγγελιστής έν ταίς
apostolorum. Πραξεσιν τών άπο:τόλων άπεμνημύνευσεν.
6. Bartholomaeus, apostolos, In Jis , qui Felices Βαρθολομαίος ό άπ^στΛος Τνδοίς τοίς χα-
vocaulur, praedicato Evaiigelio, iisque daio Malthaei λουμένοις Εΰδαίμοσιν χηρύξας τόν Χριστόν, χα\
Exangelio, martyr obit Carbanopoli magnae Arme- δεδωχώς αύτοίς τό χατα Ματθαίον Εύαγγέλιον,
niae urbe. έχοιμήθη έν Κορβανοπόλει τής μεγάλης Αρ-
μενίας.
7. Tbomas apostolus , Parthis, Medis, Persis, C· βωμάς δέ 6 άπόστολος Πάρθοις χα\ Μήδοις,
Germanis, Bactris et Magis annuntiato Christi Πέρσαις, χα\ Γερμανοις, χα\ Βάχτ«>ις, χαέ
Evangelio, martyrium patitur Calamilae Indiie urbe Μάγοις χηρύξας τό Εύαγγέλιον τοΰ Χριστού,
sic appellata. τελειοΰται έν πόλει τής Τνδίας Καλαμίτη λεγο-
μένη.
8. Matthaeus evangelisia lingua Hebraica Evange- η*. Ματθαίος δέ δ ευαγγελιστής τή ΈβραΙδιδια-
hum tradidit Ecclesi» Hierosolymitanae, pr.edicans λέχτφ τό Εύαγγέλιον παραδοΰς, τή έν Ίεροσολΰμοις
Christum, ac martyrio vitam Giiivil liier.ipoli urbe Έκχλησίφ κηρύξας τόν Χριστόν, τελειοΰται έν 'Ιερα-
Syriae. πόλει τής Ιυρίσς.
9. Jiidas Jacobi Glius in universa Mesopotamia θ'. Ιούδας δέ ό Ιακώβου έν πάση τή Μεσοποτα-
CHRONICI PASCUALIS.
1074
τδν XpiTcV/, τελειουται έν Έδέσστ^^ κα\ Α annutilialo Christo niarlyriuin passus Edessae, ibi
;εται. * litimaliir.
iiv 6 έπικληθβΐς Ιούδας έν Έλευθε-
κα\ άπ6 Γάζης έω; Αίγυπτου κηρύξας
τδν, θάτυτεται έν Όοτρακίνη πόλει
πτβυ, σταυρωθείς έπι Τραϊανού τού βασι·
10. Simoii, cognominatus Judus, Eteulhcropoli,
et a Gaza usque in iCgyptum praedicato Christo
hinno conditur Ostracinae urbe iCgypii, crucifixus
Trajano imperante.
ατθίας δέ ό συγκαταριθμηθε\ς τοΤς Ιν-
>ατόλοις άντι Ιούδα ττ) πρώτη Α^θιοπί^ι
τδν Χριστδν, τελειούται κα\ θίτηεται
II. Matthias duodecim discipulis loco J udae an*
numeratus, cum tn prima iEthiopia Christum praedi-
casset, iqartyrium passus ibi sepultiis est.
ίων δέ δ Ζηλωτής παααν την Μαυριτανίαν,
των Άφρών χώραν διελθών, κα\ κηρύ-
Χριστδν, ύιτερον δέ κα\ έν Βριττανία
ί\ς ύπ' αυτών, κα\ τελειωθε\ς θάπτεται
t^. Shnon Zelotes, universa Mauritania percursa,
Christoqiie in ea praedicato, postmodum in BritaiH
niam profectus, martyr eflectus, ibi sepelitur.
ήμ?ν 6 Δωρόθεος έξ 'Ελληνικών κα\ Έβραΐ* Haec in Latinis suis Commentariis, ex Cnecorum
^γαγεν, κα\ παρέδωκεν 'Ρο^μαϊχοϊς ύπομνή- et Judaeorum scriptis collecta nobis tradidit Doro-
ιπερ ήμεις ώ; χρηστά, καΐ ευπαράδεκτα Iheus : quae quidem vehit bona et probe accepta si-
5ντες, έμφανή πεποιήκαμεν, δπως τε ή Β mul congesta in publicum emisimus, ut vel inde
ής επισκοπής Κωνσταντινουπόλεως γέγονεν, Constantinopolitani episcopatus pateret initium,
; ο?ου τε γένους ό Μητροφάνης κατήγετο. quove ex genere ortus esset Metrophanes. Inveni-
καΐ ταύτα έν τοίς ίστορικοίς συγγράμμασιν nius praeterea in historicis praedicti divini viri Do-
Ιέντος θείου άνδ(ώς Δωj>oθέoυ, δτι ό Σίμων rothei libris, Simonem Cyrenaeum pro (Christo fuis>
ιΐος έσταυρώθη υπέρ του Χριστού · κα\ δτι- se crucifixum : ac Jeremiam pontificem et prophe-
ιρεμίας Ιερεύςών κα\ προφήτης Οείω Πνεύ- tam, divino afflatum Spiritu, Hierosolymitana pra*-
ιθεωρήσας κα\ τήν τής Ίερουσαλήα αίχρα- visa captivitate, post Josiae regis Judaeae obitum, Moy-
μετά τήν τελευτήν Τωσίου τού βασιλέως sis tabernaculo, arcaque teslamenti,et sacris omnibus
;, άρας τήν σκηνήν τήν Μωσαϊκήν, κα\ τήν qu« in eo recondita erant, ac vasis universis a Sloyse
τής διαθήκης, κα\ πάντα τά άγια τά έν confectis sublatis , cum venisset in montem Na-
X πάντα τά σκεύη ά Μωσής κατεσκεύασεν, baou, invenisse antrum, ubi ipse Moyses sepultus
; τδ όρος Ναβάου ένθα ό Μο>σής αύτδς έτάφη, fuerat, in ilioque omnia ista deposuisse, ac preces
πήλαιον, κακεΐ πάντα άπέθετο, κα\ ηΟξατο fudisse, ut ea usque ad sacculi consummationem non
ιστέ μή φανερωθήναι αύτά, έως συντελείας revelarentur. Liide hactenus locus ille incognitus
*ος. Ka\ έκτοτε d τόπος άγνώριστος έγένετο mansit pontificibus, atque ipsi adeo qui ea depo-
Ις τοις Ιερεύσιν άμα τφ Ιερεμία άποθεμέ- suerat Jercniiac. Cum iis et ista rcperimiis, Galba
;ά. Συν οΤς κα\ ταύτα εύρήκαμεν*· έπ\ ύπα- ct Sylla coss. [An. Chr. 51], pr* frigore conglacia-
:λβου και Σύλλα, έπ\ τούτΐρ τφ ύπάτω ύπδ to lacu Genesareth, Iterodiadis filiam ludicri gratia
ιαγωθείσης τής λίμνης Γενησαρέτ, ή θυγά- ρ in glaciem descendisse, caqiic disrnpla, ac farto
'Ηρωδιά&ς κατά τέρψιν έπι τού πάγους ^ hiatu, illius corpus fuisse absumptum, glacie de-
:v. Τού δέ πάγου διαθρυβέντος, τδ σώμα super coalescente : llerodiadem vero, sumpto in-
χτεπόθη ύπδ χού πάγους άνωθεν έμφυέντος. tra genua filiae capite, confessam esse cura ejulatu
[ροϊδιά; έπ\ τών γονάτων αυτής άποθεμένη id|Se perpessam quod Joannis Baptisue caput pc-
ιλήν τής θυγατρδς, κλαίουσα, ώμολόγει διά tiissct. Quin et ipse perinde Herodes Jud:coruiu
ήσασθαι αύτήν τήν κεφαλήν Ίωάννου τού rex ac tetrarcha a vermibus corrosus periit. Hero-
oj τούτο ύπέμεινεν.. Και 'Ηρώδης δέ κατά dis autem bsereditatem adiit Pilatus, ut qui Herodi
βασιλεύς τών Ιουδαίων τετραρχήσας άπ- invideret. Sed et quatiior illius filii, ipsaqiie Hero-
σκωληκόβρωτος γενόμενος. Έκληρο'/όμησεν dias ex qua hos susceperat, vermibus consumpti
[Ιρώδην d Ηιλάτος, καθότι * κατοφθαλμούς paiiter perierunt. Procopius quidam presbyterii
I * και ot τέσσαρε; υίο'ι αυτού, καΐ αύτή ή dignitate donatus, vitsc sanctitate ac eloquentia
:ς, έξ ής έσχεν αυτούς, σκωληκόβρωτοι γενό- praestans, et in omni circa disciplinas concinnitate
έψυξαν. Ηροκόπιος τοινυν τχς τού πρεσβυ- ct experientia semper versatus, cum in historicos
,ξιώμενος, βίφ τε κα\ λόγω εύσεβείας δια· sanctissimi et beatissimi episcopi et martvris Doro-
καΐ πάση τή περ\ τάς Γραφάς έμμελείςι τε thei commentarios incidisset, haec omnia scriptis
τειρία άεΐ ένασκηθείς, καΐ έντυχηκώς ταΐς nobis reliquit. Gratias igitur agamus illius laboribus
;ϊς συγγραφαϊς τού άγιωτάτου κα\ μακαριω- et immortali memoriae, nunc et semper et in sx-
ικσχόπου κα\ μάρτυρος Δωροθέου, ταύτα cula saeculorum. Amen.
Ι|μ?ν έγγράφως καταλέλοιπεν. Χάρις τοίνυν αύτού τοϊ; πόνοις , κα\ τή άθανάτφ μνήμη,
άε\ κα\ είς τούς αΙώνα; τών αιώνων. Αμήν.
ιΙ in cod. Reg. ιι mdccccx, /o/.'^57, brevior indiculus lxx apostolorum, cujus auctor Hippolytus
scopus dicitur^ eadem serie qua apud Dorollieum, ex quo variantes aliquot lectiones hic apponimus,
in hisce lector desideret. 11. Επίσκοπος Σόλων. 1Γ». Λουκάς ευαγγελιστής* ούτοι οΐ ιε' έκ τών
ντων διασκορπισθέντων έπ\ τώ βήματι δ είπεν ό Κύριος* 'Εάν μή τις ^αγχι τήν σάρκα, κα\ λΙτι
α, cvx ictir μού άξίος. Άλλ’ ό μέν διά Πέτρου, ό δέ διά Παύλου πάλιν έπανακάμψαντες πρίς
ιύαγγελίζεσθαι καταξιούνται, υπέρ οδέ μαρτύρησαν, ό μέν ττυρποληΟεές, ό δέ σταυρωθε\ς έπ\ έλαία:.
μης. 20. Έπίσκ. Παννονίας. 24. Βαρσαβάς. 26. Έρμογένης, οδτος όμόφρων αύτού γέγονεν. 28.
;ς. 51. Έπίσκ... Τάρσου. 52. "Αγαβος ό προφήτης. 55. 'Ρούφος. 54. Έπ. 'Τρκανίας. 55. Μάρθων.
ροκλος. 38. Έπ, Φιλίππων. 45. Ήρωδίων. 44. Λούκιος. 48. Τερέντιος. 49. Βηρύτου. 55. Δυββα-
. Μάρκος. 59. Ίούστος έπίσκ. Έλευθ. 58. ’Λρτεμ^. 59. Έπ. Σαρδανίας. 69. Σπουδής. !
Habetur praeterea alia series eorumdem lxx Christi discipulorum in Chronico ms. Sijmeonis Logothetae, ■
dem qui a Dorotheo et Hippolyto recensentur, aliquot tamen omissis, aliis substitutis, qui non haben·
i Dorotheum. Ii sunt: Πρίσκος, ού μέμνηται άπόστολος Παύλος έν τή πρδς Τι’μόθεον β' Επιστολή,
οπος Χαλχίδος έγένετο. Κηφάς, δν ό άπόστολος Ηαύλος έν 'AvTio^^eiqi ηλεγςεν · ούτος επίσκοπος Κο-
έγένετο, Ιγνάτιος ό θεοφόρος, ό γενόμενος 'Αντιόχειας έπίσκοττος, έν *Ρώμη έπ\ ΤραΧανού θη-
ί. Σιμών ό άγγαρευθείς Ινα άρη τον σταυρόν τού Κυρίου, d KqCi, βτανι^ωθελς ύπέρ Xptrccw 'τέλειοί
ί(Π5 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM . 10T6
τόν pioy. Ναθαναήλ 6 Γραμματείς, i ε(πών · Έκ Ναζαρέτ ϋυναταέ η άγαθέν slrat ; Deinde huie seriei
hac subduntur: Ka\ των μέν άποστόλων τά δνόμχτα ένταΰθα ούτως έγράφησαν. Έν βέ τοΓς θείοκς Εύζγ-
γελίοις, εΓς τινα μέν άντίγραφα περιέχει ώς οβ' ύπηρχον, είς έτερα ο' μδνον, oi χα\ ήγωνίσαντο γενναίως
έν τοΓς ψευδαποστδλοις, χα\ λοιποις άντιθέτοις τού δρθού τής άληθείας βδνματος Χ2\ χηρΰγματος. Aiit τούτο
χι\ ό μαχάριος Παύλος τούς ο' Χριστού μαθητάς, συνεργούς χαλεΐ.
Describitur denique in alio cod. Reg., sign. ii mdccccli, fol. 255. Syntagma τού Έπιφαν{ου έπισχ^ποο
Κύπρου περ\ των άγίων άποστδλων, τυόύ έχαστος αύτών έχήρυξε χα\ περί χαΐ τιού έτελεύτησαν, κα\ τά Ιγι®
αυτών σώματα πού χεινται, χαΐ έν πο(οις τόποις , cui quidem syntagmati subjiciuntur nomina et episcopatus
Mx discipulorum, Vernm cum nihil aliud fere contineat quod non habeatur apud Dorotheum, et in illius
serie xii apostolorum^ ac illa qua prafigitur operibus OEcumetiii, catalogum illum, ut et alios quorum mox
meminimus, omitti debere censuimus. Cui quidem Epiphanii opusculo subditur in eodem codice aliud ejusdem
forte Epiphanii, hoc titulo: Τά όνδματα των γονέων τών ιβ' άποστύλων, χα\ τού Μελ/ισεδέχ, editum α J, Β,
Cotelerio ad Constit. apost., pag. 19i. ^
IX.
DUODECIM APOSTOLORUM A TON IB' ΑΠΟΣΤΟΑΟΝ
Patria et eorum nomina ex quibus sunt nati.
Petrus et Aiidreas fratres, ex patre Joanne , ma-
tre Joaniia , arte piscatores , ex municipio The-
baida.
Jacobiis et Joannes fratres , cx patre Zebedaeo ,
matre Ilieroclea, ipsi etiam piscatores.
Philippus ex patre Pliilisaiios, matre Sophia, ex
municipio Thebaida, instituto auriga.
Thomas, qui et Didymus , cum sorore Lysia
nuncupata, ex patre Diophane , matre Rhoa, ex
Antiochia.
Rartholomacus ex patre Sosthene , matre Uriuia,
olitor, seu olerum sator»
Thaddseus qui et Lebbjeus , ex patre ^ecrefa ,
matre Seleiie , Italicus.
Jacobus Alfei lilius, ex patre Androne, matre
Eutychia , ex llicrapoli , arte lapidarius.
Mattheus, qui ct Levi, instituto publicanus,
ex patre Ruco, matre vero Chirotbeia, ex Ga-
lihea.
Sinion Cananiles, nomenclator Domini ad nih-
ptias , ex patre Gallione , matre vero Ammia.
Simon, Zelotes cognominatus, cx Saleim , patre
Zenone.
Nota Thaddaium Judam Jacobi , Simonem vero
Canaiiitem Zelotem a Luca fuisse appellatos.
Judas Iscariotes.
AI aazpldai καΧ τά ότόματα τώτ γενηττισάπωτ
αϋτούς.
Πέτρος καΐ Άνδρέας άβελφο\, έχ πατρδς Τωάννοοθ
μητρύς Ίωαννόί, άλιείς τήν τέχνην, Απ6 θηβαΤοας
τής χώμης.
Ίάχωβος χα\ Τωάννης άδελφο\, έχ πατρΑς Ζεβε-
βαίου, μητρύς*1εροχλε{ας, άλιεις χα\ αύτοΐ.
φ{λιπΐ7ος έχ πατρύς Φιλισανώς, μητρδς δέ Σο-
φίας, άπδ θηβαΐδας τής χώμης, ήνίοχοι τδ έπιτή-
δευμα.
θωμέίς, 6 χα\ Δίδυμος, ών μετά άδελφής λεγομένης
Αυσίας, έχ πατρδς Διοφανούς, μητρδς δέ *Ρώας, άπδ
Άντιοχείας.
Βαρθολομαίος έχ πατρδς Σωσθένους , μηνρδς
δέ Ούρινίας , νομαρείτης , ήτοι λαχάνια φυ·
τεύων.
θαδδαΓος, 6 χα\ Αεββα?ος, έχ πατρδς Νεχρεφά, μη-
τρδς δέ Σελήνης, Τταλιχδς.
® Ίάχωβος ό τού Άλφαίου, έχ πατρδς 'Άνδρωνος,
μητρδς δέ Ευτυχίας, άπό Ίεραπόλεως, λαιξδς τήν
τέχνην.
Ματθαίος, ό χα\ ΛευΤς, τελώνης τδ έπιτήδευμα,
έχ πατρδς Τούχου, μητρδς δέ Χει ροθείας, άιιλ τής
Γαλιλαίας.
438^^1^^^ Κανανίτης, άριστδχλητος τού Κυρίου
είς τούς γάμους, έχ πατρδς Γαλλίονος, μητρδς δέ
Άμαίας.
Σιμών ό καλούμενος Ζηλωτής, άπδ Σαλε\μ, έχ
πατρδς Ζήνωνος,
Σημείωσαι δέ δτι ό Λουκάς τδν μέν ΘαδδαΙον Ιού-
δαν Ιακώβου έχάλεσεν, Σίμωνα δέ τδν Κανανίτην
Ζηλωτήν έχάλεσεν.
Ιούδας δ Ίσκαριώτης.
X.
£Χ SANCTO THEODOR1TO CVR1 EPISCOPO, C ΤΟΥ ΕΝ ΑΠΟΙΣ ΘΕΟΔΩΡΗΤΟΥ
Έπισχδπου Τύρου *,
De baptismo sanctorum apostolorum et Deipara.
Cuin quidam dubitarent, ac dicerent : Aquo igitur
baptizati sunt apostoli, et si non fuerunt baptizati,
quomodo baptizarunt ? deinde si ab aliquo manus
impositionem non acceperunt, qui fieri potest, ut
iuanus imposuerint? Cum igitur hortati essent no-
stram humilitatem, ut de hisce accurate inquirere-
mus, invenimus in sancti Sophronii Commentariis,
inter alia plurima quidem memoria digna, illud
Περί του βαφτίσματος τών άγιων άχοστόΛων
και τής θεοτάκον.
Άπορούντων τινών χα\ λεγδντων* Ύτεδ τίνος άρα
ο1 άπδστολοι έβαπτίσθησαν ; Κα\ ε1 μή έβατττίσθη-
σαν, πώς έβάπτιζον ; ιία\ εΐ μή παρά τι*Λς χεχει-
ροτδνηνται, πώς έχειροτόνουν; Ποφώρμησαν ούν τήν
ήμετέραν ταπείνωσιν φιλοπονώτερον ττερι τούτεαν
την έρευναν ποιήσασθαι. Εύρομεν ούν έν τοίς ύπο-
μνήμασι τού άγιου Σωφρονίου χα*^άλλα μέν πλειστα
μνημης άξ α, άλλά μην χα\ τούτο, δτι μδνον τδν
ϋ) Lege ΚΥΡΟΥ» Εηιτ.
1077 CHRONICI PASCUALIS. 1078
&γιον Οέτρον ό Κύριο; οΐχείαις χερ3\ έβάπτισεν,
Πέτρος Βϊ 'Ανβρέαν, χα\ Άν^ρέας *Ιάχωβον χα\
Ίωαννην. Ούτος Βϊ τους λοι^τους πάντας Αποστό-
λους * χα\ βτι τήν Δέσποιναν ήμών Θεοτόκον Ιωάν-
νης σ'υν τψ Πέτ^^ έβάπτισεν. Κα\ προ0ε\ς οτι Ανε-
ψιάς ήν ό θεολόγος του Κυρίου ήμων Ίησο^Χριστου
κατά σάρκα. *ϋ γίρ Ιωσήφ ό μνηστήρ τής Παρθέ-
νου, τέϊσαρας υΙους έτ/εν έκ τής ^^ιωτικής αυτου
;'υναιχος, Ιάκωβον, Σίαωνα, Ιούδαν κα\ Ίωσή, και
τρεϊς θυγατέρας , Έσθήρ, Θάμαρ, κα\ Σαλώμην
όμώνυμον τή μητρν ήντινα έςέδοτο Ιωσήφ προς
γάμον τφ Ζεβεδαιφ. Μεθ' f ς έτεκεν ό Ζεβεδαιος Ιά-
κωβον κα\ τδν εύαγγελιστην Ίωάννην, δς *«>8Ϊς μη-
τέρας έσχεν έπ\ τής γής, τήν Σαλώμην, έξ ής κα\
γεγένηται σωματιχώς* βευτέραν δέ, δτι Βροντής
υίδς έχρημάτισε νοητώς παρά του Κυρίου * κα\ τρί-
την τήν Αγίαν Θεοτοκον πνευματικώς, κατά τδ Ρηθδν
του Κυρίου έπ\ του σταυρού * Ιδού ή
σου. Και αυθις πρδς τήν- Θεοτόκον * 'ίδου ό νΙός
σου,
(k) Yide noUla ad p.ig. Cbron. ^3^'
pra^s«Tlim, solum sniiciuin Icirum a Domino pro-
priis maiYihus fuisse baptizatuni, Andreain vero a
Peiro, Jarobum el Joanncm ab Audrea, reliquos
autem omnes apostolos ab Joanne : praeterea domi-
nam nostram Deiparam a Joanne et sancio Petro
fuisse baptizatam. Addit praeterea Theologum Do-
mini nostri Jesti Christi secundum canieiii fui^
consanguineum. Habuit enim Josephiis Deiparae spon-
sus ex uxore sua saeculari filios qualuor (A). Jaco-
biim, Simonem, Judam, et Jose« iresque Olias, Ether,
Tliamar, et SalOmen eodem quo mater nomine
appellatam, quam Josepho Zcbedaeo in matrimonium
dedit, cum qua genuit Zebedaeus Jacobiim et Joan-
neni evaiigelistam, qui (res in terra matres habuit,
videlicet Salomen , ex qua carnaliter natus est;
alteram, ut qui Filius tonitrui intellectuali ter a Do-
mino appellatus est; ac tertiam, sanciam Deiparam
spiritualiler, juxta quod dictum est a Domino in
cruce : Ecce mater tua; et rursus ad Deiparam, Ecce
fiiiui tuus.
XI.
439 PRAGMENTUM EX FASTIS CUSPINIANEIS,.
l.V OMISSORDU SPIXIUC X.
An. 266.
Augurino II et Aratino?
Cornuto et Labo.
Julo et Mamerlcuo.
Tosco et Sabino.
Rutilo et Viscellino III.
An. 453.
Dextro et Paulo.
Corno Π et Rulliano.
Corvino V ct Pausa.
An. 483.
Licinio et Cinna.
Cursore II ct Maximo.
Claudio et Clepsina.
Clepsina et Bleso.
Gallo et Pictore.
An. 688.
Lepido et Tullo.
Sulla ct P£to.
Csesare et Turi no.
Cicerone ct Antonio·
An. 743.
Massala ct Quirino.
Rnbellio et Saturnino.
Maximo et Tuberone.
Apbricano et Maximo
B Druso et Crispioo.
An. 789.
B
Gallieno et Plautio.
Proculo ct Nigrino.
Juliano ei Asprenalc.
C:esare II et Csesiano.
B
Caesare III et Solo.
Csesare IV ct Saturnino.
T. Claudio II et Longo.
T. Claudio II et Vitellio.
Crispo II et Tauro.
Vemlio et Corvino.
An. 831.
Vespasianus II et Titus.
Vespasianus III et Nerva.
Vespasianus IV et Titus II.
Domitianus II et Messalinus.
Q Vespasianus V et Tiius 111.
Vespasianus VI et Titus IV.
Vespasianus VH et Titus V.
Vespasianus VllI et Domitianus V.
Commodus et Priscus.
Vespasianus IX ct Titus VI.
XII.
215. Bruto et Collatino.
‘246. Publicola et Lucretio.
247. Publicola II et Publilio.
DESCRIPTIO CONSULUM
EX QEO PRiUUSi ORDINATI SUMT (a).
248. Lartio et Exquiliuo,
240. Valerio et Tuberto,
250. Publicola III et Lucretio II.
(a) Anni ab U. ('..Varroniani. Vaii;e lect. ex cod. Fuxeusi.
1079
SELECTA AD ILLUSTKATIUNEM
10.V)
Ϊ5Ι. Meiieiiiu ^ Agrippa et Posiluiiiio.
t52. Tricasto et Vislellino.
2o3. Aurunco · et Flavo.
S5I. Camerino et Longo.
^55. Helva e( Gemino.
356. Flavo et Sifulo.
357. Atratino et Auguriiio.
258. Albo et Gmlimontano.
259. Sabino et Prisco.
260. Caelimontano II yi Vitelliiio 111.
261. Aurunco H et Vitellino.
202. Macrino el Aiigiiriiio.
203. Auguri.no II el Atratio*.
20i. Camerino el Flabio^
205. Tullo ct Rufo.
His cpnss. Romani proceres dicli sunt.
200. Naulio et Rufo.
367. Tusco et Sabino.
26S. Rutilio el Yilceifino.
209. Fabio et Malogiuense.
270. M.ainerco el Fabio.
271. Fabio el Volesio.,
272. Tertullo el Fabio 11.
273. Sabino et Fugo®.
274. Cincinnato · el Fabio III.
273, Rutilio el Fabio IV.
276. ΛΙηιΠίο H ^ ct .^sculiiio.
277. Laenate et Publilio®.
278. Tricosto et Structo.
279. Nautio el Publicola.
280. Mallio et Furio.
281. iEmilio et Julio.
282. Pinario et Fusco.
44^ 283. Sabino el Capitolino.
2§I. iEmilio et Valerio.
285. Caelimontano et Prisco Π.
280. Capitolino · et Prisco.
287. iEmilio II et Bibulano.
288. Regilliano et Fusco.
289. Capitolino III et Fabio II.
290. Prisco et Albo.
291. Prisco et Elva·
292. Tricipitino et Veturio.
293. Gallo el Camerio.
294. Publicola 11 et Sabino.
295. Vibulano et Mulogiiiensc
296. Nauto et Atratino
297. Publilio et Hilario.
298. Maximo et Verginio ·*.
299. Rogo et Veturio.
300. Capitolino et Varo.
SOI. Festo et Quintilio.
302. Laenate et Capitolino.
His conss. Decemviri creati priores et poste-
riores ann, ii.
305. Barbaro et Potito.
306. Ilcrmeuio et Tricosto'®.
307. Macrino et Julioi
508. Furio et Capitolino.
309. Genucio. ^t Curtio.
‘ His conss. Tribuni j^lebis facti iii, anno i.
310. MugiUdno et Atratino.
311. Macrino et Capitolino
312. Vibulano et Helva.
313. Pacilio et Crasso
314. Macerino et Lanato.
315. Mallio et Capitolino.
His conss. item tribum plebis iii, ann. ii.
A 317. Macrino et Fidenate
318. Malaginense el Grasso
319. Julio et Verginio**.
320. Capitulino** et Carino.
IBs conss. item tribuni plebis iii, anu, ii.
325. Poeno et Meli tono **
324. Crasso el Julio.
523. Tricipitino **> et Fidenate U.
326. Cosso ct Poeno.
327. Acbilla et Mugilano.
Ilis conss. item tribuni plebis annis lu.
331. Atratino el Vibulano ··.
352. Capitolino et Vibolano **.
His conss. item tribuni plebis iv. auu. viii.
.341. Cosso et Medullino,
7M, Ambusto et Pacilo,
343. Mugilano et Rutilio.
344. yEiuilio ci Rustico.
U 345. Casso ct Mudullino *^.
His conss. item tribuni plebis iv el vi, ann s xv ··.
.301. Flabo et Camerino.
562 Polito et Capitolino.
Ilis conss. item tribuni plebis preati sunt
ann, xviii, postea ann, iv. nemo eurulis magi-
stratus ** fuit. Item tribuni plebis vi.
388. Mamertino el Laterano.
389. Geniilio*· et Curtio.
390. Pctico ** el Galva.
391. Mamertino Ilei Silia.
392. Achaia el Gcnucio.
593. Stolloiie ** ct Petino.
394. Balbo et Ambusto.
595. Bibone ct Lenatc *·.
396. Ambusto el Proculo ®L
397. Rustico el Capitolino.
398. Ambusto II et Lenate *·.
399. Polito et Publicola.
C 400. Ambusto III et Capitolino,
401. Petico I\\ et Poplicola II,
402. P, Publicola et Rutilo II,
403; RoeticQ *^ el Poeno st*u Poeno·
401. Scipione et Lenate II *L
405. Camillo ct Crasso.
400. Corvino ct Lenate III *·.
407. Vencco *· el Torquato.
408. Corvino II el Libone.
409. Bursone et Camerino.
410. Rutilio et Torquato II.
411. Corvino 111 ct Cosco.
412. Achaia et Rutilio 11.
413. Venoce II ®* et Mamertino.
414. Torquato III et Musone.
415. Mamertino ct Seleno®*.
416. Camillo et Mcenio ^*.
417. Festo et Longo.
418. Crasso et Diilillo.
D 419. Regulo et Corvino.
420. Albino et Galbino.
421. Absque consulibus,
422. Galbino et Cosso.
423. Potito et Marcello.
424. Crasso et Venoce
425. Mamertino 11 et Deciano ®*.
426. Venoce II *® et Scipione.
427. Lentulo et Silone
428. Libonio et Cursore.
429. Camillo ^ et Bruto.
\
* Menno. ' Arimeo. * Acralio. * Fabio. * Eugo. ® Cucumato. ^ Armillo. ' Ignato et Publio.
* Capitulino. Malogenense. ** Rauto ct Atraclino. ** Publio. '* Vergeno. Levato et Capuano.
^•Tricasto. *· Genuino. ” et Curtio. *® omittuntur. *· Pidenalc. ••Crasso. ·* Verguno. ·· Ga-
piliilino. ·* Meli tona. ·* Triapilino. ·*οΙ Juliano, ••omittuntur. ·^ Casto et Mudiliiio. ·· His con-
sulibus itero creaii sunt mi, el iii, el \i an ^quindecim. ·· Magister. ·· Genicio. ** Petito. ·· Solo-
polle. ** el Levate. ** et Pipenso. *® Levate. ·· Retico. Levate. *· Levate. #·· Venleco. ·· Sur-
,iipnc. Veneco. **Bdeno. ·*Μυίηιο, Veuole. ·· Datiano. ®®Vcnole. •^Phylone. ·· Coaullo.
108^
1081 CHRONICI
45U. Hisconss tum dictator creatus Papyrius'* Cur-
sor, et magister equitum Drusus
451. Longo el Cerelano.
43i. t^ursore el Rullo·*.
4o"i. Galbino ·· cr Ralbino.
4.54. Cursore II el Filone ·*.
4.55. Papirio ·· el Gxretano.
456 Veiioce ·· et Flacciiio.
457. Barbulo el Bubulco.
45S. Rutilio el Lenate ··.
430. Cursore Bl et Lenate II ··.
440. Samnite et Longo.
4il. Cursore IV et Bubulco 11 ··.
44^ Maximo el Musone ··.
44.5. Bubulco 111 et Barbula. *
4il. Rullo et Rutilio.
445. His conss. tum dictator Cursor ·· , et magister
equitum Bubulcus,
4(6. .Musone liet Rullo** II.
447. .Appio ** G.eco el Violente.
4V8. Remulo ·· et Albino.
410. Metello et Minutio
450. Semfnmio et Faberio.
451. Lentulo et Abentesi.
452. Dentone et Emilio.
455. 441 conss. item Corvinus dictator^
^^milius magister equitum , mensibus vi ,
deinde fuerunt,
45<i. Corvino et Pansa.
4.5.5. Poetico el Torquato.
456. Scipione et Maximo.
457. Rullo III el Musone III ··*
458. Chnulio II et Violente II.
4.59. Rullo V et Musone V.
460. Metello et Regulo.
4GI. Cursore et Maximo.
462. Maximo Gurgite et Braccho ·'.
465. Metello II et Vulbo
464. Βιιβηο el Dentato,
465. Maximo et Noctuo.
466. Cremulo et Albino.
467. Marcello et Rutilio.
468. Potito *·61 Petilo.
469. Lepido el Caicina *·.
470. Tacio el Danlone
471. Dolabella et Maximo.
472. Lucio et Papo.
473. Barbula el Philippo.
474. La*bymnoel C:crijnlano ’··
47.5. Ceverione et Musone
476. Lucinio et Papo.
477. Rufino et Bubulco.
478. Gurgiloet Clepyno’·.
479. Benago et Lentulo.
480. Renabo ll el Merinda
481. Licinio et Cambia.
452. Cursore et Maximo.
453. Claudio et Clepisnate
484. Clepsina et Blasio,
485. Gallo Sabino el Pisone.
486. Simironio Sapiente et Rufo.
4 <1, Regulo ’· et Libone.
488. Fabio et pictore el poeta
489. Maximo et Vitulo.
490. Theudace el Flacco.
491. Maximo et Crasso.
492. Albino el Vitulo .
'ASCHALIS.
493. Flacco II el Crasso.
494. Scipione Asina: el Duillio
495. Scipione ct Floro.
496. Calacoeno et Patrevulo.
497. Regulo et Blseso.
498. AVlsone et Decio. His conss. suffectMS est
regulus.
499. Paetino et Paulo.
500. Scipione et Calatino ··.
^1. Capitone ct Blseso
502. Cotta ·· ct Gemino.
503. Metello et Papo.
504. Regulo H et Wlsone ··.
505. Pulchro el Pulchro.
506. Cotta II et Gemino II.
507. Metello et Buteone.
508. Crasso et Licinio.
509. Buteone II et Bullo.
510. Torquato el Blaeso
5H. Fundoloet Gallo Longo.
512. Catulo ct Albino.
513. Torquato et Catone.
514. Centone ** et Tudilano.
515. Tuncino et Falcone ··.
516. Graccho et Falcone ··.
517. Lentulo et Flacco,
518. Claudio Lentulo ** et Varo.
519. Torquato el Volbo.
520. Albino et Rogo.
521. Maximo et Machone.
522. Lepido et Balbulo *·.
523. M.itone et Masone *·.
524. Balvulo 11 et Pera.
525. Albino et Centumalo.
526. Carvilio el Maximo Vero
527. Flacco et Regulo,
528. Maximo Messala et Arustio,
529. Papo et Regulo.
C 530. Torquato et papq.
551. Flaminino ·· et Filone.
532. Scipione et Marcello.
533. Scipione Nasica ct Rufo,
554. Catulo et Filone.
535. Paulo ct Salinatore.
536. Scipione et Longo.
557. Gemino et Flaminio His conss. suf\ectus
regulus.
538. Paulo Π el Varrone.
539. Fabio Maximo el Grecho
540. Fabio Maximo II el Marcello ··.
541. Maximo et Graccho”.
542. Pulchro ct Flacco ‘.
543. Galva et Ceqtumalo.
544. Lebyino · et Marcello.
545. Fabio et Flacco.
546. Marcello et Crispi ikn
547. Nerone et Salinatore.
D 548. Metello et Filone.
' 549. Scipione et Crasso diviie.
550. CaHhego et Tudilano.
551. Caepione el Servilio,
552. Nerone el Servilio.
553. Lentulo et Paeto.
554. Galba II et Cotta.
555. Lentulo et Tappufo ·.
556. Flaminio · el Peto.
557. Cethego et Rufo.
·· Apiniu;». ·· Rufus. SuUo. ·· Albino. ·· Phylonc. Papino. ·■ Veiiote. ·· Levate. Phi-
lone, deest ll. ••desunt. ·· Rusone. ••Censor. ·* deest. ·· Appiogeo. ·· Remalo. ·· Muineio.
••desunt. ••Brachio. ”Vullio. ·· Porbeilo. ·· Cetuno. Tatio. Lucimo. ” Lebino el Terun-·
tono. Caulone et Marone. Bufino. ” Lepino. ’· Meringa. Lepisicale. ” Bunigulo. ’· Pe·
rla. ·· Teudace. Viliiuilo. ·· Asine et DuUilio. ** Catanonne. Blero. ·· Cocta. ·· Vulso,
Bepofo. ·^ (Jenlone. ••omittitur, ••omittitur. ·* Deniulo. ••Balvulo. ·· Masone ei
*· Flammino. *· Fjaminiiio. Gracho. ·· oiiiiuitur. ·· ouiiltitut. VFlaco. · Lebunio. •Capulo^
A Flaminino.
1083 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM 10h4
558. Porphyrio · cl Marcello.
5o9. Festo et Flacco.
560. Scipione * Africano et Longo.
561. MerruUa ^ et Hermo.
562. Flaminio et Ahenobarbo *.
563. Glabrione et Nasica.
564. Scipione et LcHio.
565. Wulscone et Nobiliore.
Salinatore et Messala *·
567. Lepido et Flaminio.
568. Albino et Philippo.
569. Pulchro et Tuditano.
570. Pulchro 11 cl Licinio.
571. Labaemeet Marcello·
572. Pamphilio et Paulo.
573. Cethego et Pamphilio.
574. Albino et Pisone.
575. Acindyno et Flacco.
576. Bruto et Vulsone.
577. Pulchro et Graccho
578. Scipione et Petico *·.
579. Lepido 11 et Sc;ebola
580. Albino et Sccevola.
581. Albino et Benate
582. Lenate ** et iEiio.
583. Crasso et Longo.
584. Macrino et Serrano.
585. Philippo et Caepione
586. Paulo et Crasso.
587. Paeto et Paenno.
588. Gallo et Claudio.
589. Torquato et Ocubio
590. Torquato 11 ** et Longino.
591. Graccho ** elTalina.
592. Scipione Nasica et Figulo.
His conss. in horum locum, quia vitio creati
erant t sufficiuntur Lentulus et Domitius.
593. Messala et Carbone.
594. Gallo et Celhej^o **.
595. Dolabella et Fulvino Nobiliore.
•596. Lepido et Lenate ** II.
697. Caesare et Horeste.
598. Lentulo et Figulo.
599. Nasica et Marcello.
600. Opimio et Albino
601. Nobiliore et Lausco^*.
602. Marcello II ei Flacco.
603. Loculo ** et Albino.
604. Elaminino et Balbo.
Λ 623. Crasso et Flacco.
624. Letiliik) et Peperiia .
625. Tuditano et Anulio
626. O lavio et Rufo.
627. Longino et Cinija
628. Lepido et Oreste
629. Ilypsaeo ·· et Flacco.
630 Longino et Bulvino
63L Metello et Flaminino
632· Ahenobarbo et Ficnio
633. Oprmio et Maximo iEinilii
634. Imnilio et Carba.
635. Metello ei Cotta.
636. ('.atone et Marciorega.
637. Metelli) Diademeo et Minio Sinerebuh»
638. Gelo et Maximo Serviliano
- 639· Scauro et Metello.
640. Balbo et Calone.
641 . Metello et Carbone,
n 642. Bruto et Peone
^ His conss. initium belli Jugurthiru^^·
643. Nasica Scipione et Bestia Calpurnio
644. Rufo cl Albino.
645. Metello ** Nuuiidico et Silano.
646. Sulpitio et Scauro.
647. Longino et Mario **.
648· 'Serrano ·· et Caepione.
His conss. natus est Cicero die viu KaUndai
Maias.
649. Rufo et Mallio.
650. Mario 11 et Fimbria.
651 . Mario III et Oreste
652. Mario IV et Calulolo *·.
653. Mario V et Aquilio.
654. Mario VI et Flacco.
655. Antonio et Albino.
656. Metello Nepote et Tito Didio**.
657. Lentulo et Crasso.
P 658. Ahenobarbo et Longino·
^ 659. Crasso et Scaevola ■ .
600. Galva et Ahenobarbo.
661. Flacco et Herennio.
662. Pulchro et Perperna *·.
663. Philippo et Caesare.
664. Caesare et Lupo.
665. Strabone et Catone.
666. Sylla et Rufo.
667. Octabio et Cinna.
668. ** Mario VII et Cinna 11.
605. Censorino et Manilio.
606. Albino et Pisone.
607. Scipione iEmilii et Druso
608. Lentulo et Numicio **.
609. Maximo AEmilii et Manono **.
610. Galva et Cotta.
611. Claudio et Metello.
612. Metello 11 et Maximo.
613. Ccepione et Rufo.
614. Caepione et Lacrio.
615. Uaenale et Pisone *·.
616. Narsica Sabione et Bruto.
617. Lepido Porcina et Mancino.
618. Philo et Servilio
619. Flacco et Pisone.
620. Scipione Africano et Flabco.
621. Scaevola et Calpurnio
622. Laenate ** et Rutilio.
His conss. natus est Salustius dU KaUnd.
i Octobr.
669. Cinna III et Carbone.
670. Carbone II et Scribonio **.
671. Scipione et Norbano
672. Carbone III et Mario.
673. Diecula ** et Dollabelta.
674. Svlla et Metello Pio.
D 675. Vitia et ·* Pulchro. ♦
Claudio et Servilio.
676. Lepido et Catullo.
677. Bruto et Mamerco ·*.
678. Octavio et Curione ·*.
679. Octavio et Cotta ··.
680. Lucullo et Micotta
681. Marco Lucullo et Cassio Longino.
A&3 682. Cn. Lentulo et Gellio.
οδοΓ P. Lentulo et Oreste ·*.
PorHrio. · Cipione. ’ Merulla. · Flaminino et Uabunbarbo. · CCL. Messaluc. Flaminino
•Acend... “ Gracho. *· Petilo. Cabola. '^Bonenato. ** Levate. ** Crassa. ** Carpione
• omittitur. iii. ·· Gracho. ·· qiii ·· Cetgo. Levate. omittuntur. ·· Opimio et Lausio.
‘ ^culo· Enulo. ·· Numisio. . ·· Nilio et Anavo. ·· Raptone. Plubo et Fcrinspio. ·· Calpb...
!! , P«rlana. ·· Auditano et Evilio. *· Vinna. ” Uor... »· Irs®o. Bolvino. *· Flem...
Feroio. * Maximo Emlio. **Diadenife et Sintrebula. Maximino. ** Seculiano. **Scaurie. Ballo·
**elPorone. ^Mniliuiii est bellum Ligurtinuin. ·* Calpb... •‘Melullo. ••Marino. "Serninno. «Mli r..
·· TuruUo. ·· ct Didentulo. Sebella. ·· Perpenno. ■· ccci.. ·· Scribonio. ·» et Carbone. ·· Dircula.
••Proniialioct «Mlamerio. ·· OcUvo et Curaonc. ·· omillitur. et Micocia. ·· Plendulo el Hor·..
1085 CHRONICI
684. Pompiiio et Crasso.
685. Hortensio et .Metello.
His coiiss. natus est Venjilius ·· die Id·
Cctobr,
686. Marcio Kege et Metello ’·.
687. Pisone et Galhrione.
688. Bulcatio et Tullo
689. Colla ’· et Torquato·
690. L. Caesare et Figulo.
691. Cicerone et Antonino
His conss. bellum CatilincB gestum est.
692. Silano et MiiraMi^
693. Pisone Frugi et Messala Nigro.
694. Afronio ei Metello Celere·
695. Decio C;esare et Bibolo
696. Pisone et Gabinio.
697. Lentulo et Metello Nepote.
698. Marcellino et Pliilippo.
699. Pompeio H et Crasso II.
700. Ahenobarbo et Pulchro.
701. Balbino et Messala.
702. Pompeio III et Metello Scipiooe.
703. Rufo et Marcello.
704. Marcello et Paulo.
705. Lentulo et Marcello.
706. Csesare et Servilio Isaurico
707. Caleno et Vatino·®.
708. Caesare III et Lepido.
709. Caesare IV solo ®*.
710. Cxsare V et Antonino.
* Vide paulo infra.
711. Pansa et Hirtio®·
His conss. obiit Cicero die iv Kal. Maias,
712. Lepido et Plano.
713. Antonino pietaie ·’·^· et Isaurico.
His conss. bellum Isauricum gestum estf et
Julius Ccesar ex senatus consilio'** deceptus
in curia occiditur a Cassio et Bruto,
Post hunc '*'* Octavianus Ccesax Augustus ap^ i
pellatur.
714. Galbino II et Pollinione
71.5. Rufo Censorino et Sabino.
716. Pulchro et Flacco.
His conss. obiit Salustius die iii Idus Maias.
717. Agrippa et Gallo.
718. Publicola et Nerva Cocceio ®·.
719. Cornificio et Pompeio Magno.
Ilis cons.. bellum fugitivorum gestum est.
H(bc absunt apud Pontac.
720. Antonino II et Libone.
XXX. His conss. obiit Cicero interfectus die iv
Kalend, Maias**,
721. Octaviano ·· Augusto II et Paulo.
722. Ahenobarbo et Sosio ··. Ui extra ordinem infra
positi.
723. Octaviano Augusto HI et Corbilio.
724. Octaviano IV et Crasso.
725. ^.] Octaviano V et Pulchro. ]
726. Octaviano VI et Agrippa.
His conss. Carthago libertatem a populo Ro-
mano recepit ·*.
727. Octaviano VII el Agrippa II.
728. Octaviano VIII et Tauro II ··.
PASCHALIS. 1086
A 729. Octaviano IX et Silano.
730. Oclaviano \ et Flacco.
731. Octaviano XI et Pisone.
732. iEsernino el Arunito ··.
Celso et Hibero.
733. Lollio et Lepido.
7.34. Apiileio el Werva.
735. [XX]. Saturnino et Lucretio Cinna·
736. Duobus Lentulis.
His conss. obiit Vergilius *'* die xi Kalend.
Octobr, Lentulo et Cornelio,
737. Fnrnicio ·· et Silvano.
738. Domitio Scipione el Ahenobarbo ··.
739. Libone et Pisone.
740. Crasso et Lentulo.
741. Nerone et Varo.
742. Messala et Quirino·
Robellio et Saturnino ··.
745. Maximo et Tuberone
B 744. Africano et Maximo.
745. [ΧΧΧ.Ί Druso etCrispino.
746. Censorino ·· el Gallio.
747. Nerone II et Pisone II.
748. Balbo el Vetere.
749. Oclaviano XII ·· et Sylla.
750. Sabino ·· et Rufino.
751 . Lentulo et Messalino.
752. Octaviano XIII ·· et Silano.
His conss. natus est Christus die viii. Ka-
lend, Jan.
753. Lentulo et Pisone.
1. Caesare et Lucio Paulo.
2. Vindicio fXL.] el Varo.
5. Lamia et Servilio n ·· mano *’.
4. JElio Cato et Saturnino.
5. Magno Pompeio et Valerio.
6. Lepido el Aruntio ·*.
Caesare et Capitone.
7. Cretico et Nerva.
8. Camillo et Quintiliano.
9. Camero et Sabino.
10. Dolabella et Salino.
11. Lepido et Tauro.
12. Germanico Ciesare el Capitone.
13. [L.] Flacco et Silano.
14. Duobus Sextis *· Pompeio Magno et Apulcio·
15. Bruto et Flacco.
16. Tauro et Libone.
17. Crasso el Rufo.
18. Tiberiano Caesare H et Druso Germanico II.
19. Silano et Balbo.
20. Messala et Grato.
21. Tiberiano Cxsare III et Druso Germanico HL
22. [LX.J Agrippa et Galba *.
444> Pollione et Vetere.
24. Cethego et Varo.
25. Agrippa II et Lentulo Galva
26. Getulio et Sabino.
27. Crasso et Fisone.
28. Silano et Nerva ·.
29. Rufo et Rubellione (/).
His conss. passus est Christus die deciinu
(/) Sequentia margini ascripta leguntur. Ctim strum tribus annis post baptismum docuisse ad quos
Joannis Evangetium doceat Dominum Salvatorem no- venit xxx oitatis suce anno, sicut in imperio Tiberii
·· Virg... ’· Mitello. Bulseio et ·· Cocta. Antonio. Silene et Murene. ’· Messn. ’· Nigro»
Afronio. ^Bibioso. ’· Marcello. Isaur... abest. *· Fulio Cauleno. et Solo. ••Erlio. •••^•Pietati.
Senatu. ·· Concilio. ’· Casio. Abhinc imperatores. ’· Polimione. ’· Rufino. ·· llerva Concelo.
*' His ]mss. obiit Cicero : interfectus est dic w Kal. Maiarum. *· Octavo» elc. His coss. Era prima
cursuslunae inventus est. desunt ·* deest. *· Arseniiio et Aruncio. *' Virg... die i Kalenoaruiu
Octobrium. ·· Fornitio. ** Achenobarbo. ·· Ili temere inserti. Tuberono. ·· Censorino xxx el
Gallo. ·· XV. Sabiano. ·■ xvi. ·· Sic. ** Lamio Innoniano. *· Arundo. ·· Duobus seeiis·.
Galb. Pemulo Galba. · Reb...
1088
J087 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
Kaletidat Aprilis, et resurrexit vm kaleudat A
eaidem.
30. Viiiicio · el Longino Cassi»».
31. Tiberiano C®sarc IV solo
3i. [LXX.l Arunlio * et Alicnobarbo.
53. Galba Libolo et SyU;i.
^4. Persico el Yilellio-Puio ·.
33. Gallo el Nonniaiio.
36. Emiliano el Plautio.
37. Proculo el Nigrino.
38. Juliano et Asprenaie.
39. Ciesare 11 el Caesiano \
40. Caesare III solo ·.
41. Caesare IV et Antonino.
42. (LXXX.j Claudio II et Larbo.
43. Claudio III el Vitellio ·.
44. Crispo II et Tauro ‘®.
45. Vini lio et Corvino
46. Asiatico et Silano
47. Claudio IV el Vitellio III
48. Vitellio IV el Publicola.
49. Veriano et Gallo.
30. Vetere ei Nerviniano.
Hie desinit cod, Fuxensis.
51. Claudio et Orfilo.
52. [XC. 1 Sylla el Catone.
53. Silano et Antonino.
54. Marcello et Aviola.
55. Nerone et Vetere,
56. Saturnino el Scipione.
57. Nerone II et Pisone.
58. Nerone III et Messala Corvino.
His conss. Petrus el Paulus passi sunt die iii
Kalend. Julias.
59. Aproniano et Capitone.
60. Nerone IV et Lentulo.
61. Lacio et Turpiniano.
62. rc.] Mario et Gallo.
His conss. Judeea captu est.
63. Ruloet Kcgula.
64. Crasso et Basso.
65. Helva et Vestino.
66. Telesino et Paulino.
67. Capitone et Rufo.
€8. Italico et Trabalo.
His conss. Nero non comparuil.
69. Galba II et Tito Rufino.
70. Vespasiano II solo.
71. Vespasiano III el Nerva.
72. [CXl. Vespasiano IV el Tito II.
73. Domitiano 11 et Messalino.
74. Vespasiano V et Tito III.
75. Vespasiano VI el Tito IV.
76. Vespasiano V|| et Tito V.
.77. Vespasiano VIII et Domitiano III.
ilis conss. Judaei pervicti sunt.
78. Commodo et Prisco.
79. Vespasiano IX et Tito VI. ·
80. Tito VII et Domitiano IV.
81. Galva el Pollione.
62. [CXX.] Domitiano V et Sabino.
83. Domitiano VI et Rufo.
Domitiano VII ct Sabino 11.
Domitiano VIII el Fulvio.
86. Domitiano IX et Dolabella.
87. Domitiano X et Saturnino.
88. Domitiano XI et Rulo.
89. Fulvio et Atratino.
90. Domitiano XII et Nerva 11.
91. Grabrioue et Gralano.
92. [CXXX.l Domitiano XIII el Sinriiino.
93. Poiiipeiaiio el Prisciano.
94. Asprenaie ct Laterano.
95. Domitiano XIV et Clemente.
96. Valente el Vetere.
His conss. expessit Domilianus u
Ronue.
’ 97. Nerva 111 et Rufo |1L
98. Nerva IV ct Trajano II,
99. Palma ct Senecio.
100. Tr.ajano 111 ct Pontino.
101. Trajano IV et Peto,
102. [CXL.] Severiano et Sirio.
103. rrajano V el Maximo.
104. Suburano II et Marcello.
105. Candido 11 el Quadrato.
106. Commodo el Cereali.
107. Syra III el Senecione II,
B 108. Gallo et Bradua.
109. Palma II et Tullo.
110. Orfito ct Prisciano.
111. Pisone ct Juliano.
112. [CL.] Trajano VI el Anfricano.
His conss. persecutio Christianorut
113. Celso H et Prisciano 11.
114. Malsa et Volciso.
115. Messala et Podone.
116. Eliano et Veiere.
117. Aproniano et Nigro.
118. Hadriano et Salinatore.
119. Hadriano IV et Rustico.
120. Salvero II et Fulgo.
121. Vero 11 el Aiigure.
122. [CLX.] Aviola et Pansa.
123. Aproniano et Panpino.
124. Glabrione et Torquato.
125. Asiatico et Aquilino.
Λ 126. Vero 111 el Ambi^ulo.
127. Titiano et Gallicano.
445 Torquato et Libone.
129. Marcello et Celso.
130. Catullino et Libone.
131. Pontianoet Rufo.
132. [CLXX.] Auguriano et Sergiano·
133. Hibero et Sisenna.
154. Severo 111 et Varo.
135. Pontiano et Aquilino Rufo.
136. Commodo et Pompeiano.
137. Caesare 11 et Balbi no.
138. Cameripo et Nigro.
159. Antonino 11 et Prxsenle.
140. Antonino lll et Aurelio.
141. Severo el Silvano.
142. [CLXXX.]^ Rufliio et Quadrato·
143. Torquato el Hedore.
144. Avito et Maximo.
145. Antonino IV el Aurelio H.
® 146. Claro el Severo.
147. Largo et Messalino.
148. Torquato et Juliano.
149. Orilto et Prisco.
150. Glabrione et Veiere.
451. Gordiano et Maximo.
152. ICXG.] Glabrifine II et Huinillio.
155. Praesente el Rufino.
154. Commodo et Laterano.
155. Severo et Sabiniano.
456. Silvano et Augurioo.,
habetur ascriptum, in hoc loco per consules error an·
norum est^ nisi de Rufo et Rebellione in tertium ordi·
nem consulum supputatio pertendat..
' ,.ηΐΐΐο. ® Tiberino consule et Solo. ■ Aruntello« * Isti supra inseruntur^ ' Cesiapo.
l Vitellio 11. deesl. dcesi. dcscl. decst. Valeriano.
Palatis
cl SoKjk
1090
1089 CHRONICI PASCHAUi^
i 57. Barbalo et Regulo,
irig. Tullo et Saeerdole.
i 59. Qiiiniilio et Prisco,
i 00. Bradiia et Yero.
IGl. Antonino V el Aurelio Caes. duobus Augustis.
Hisronss. orta persecutione passi Poly carpus
et Pionius.
t02. [Ci:.J RuOno et iEquilino.
i 03. Laeliano el Pastore.
161. Macrino el Celso,
i 05. Oriilo el Pudente.
100. Pudente et Pollione.
167. Yero 111 et Quadrato.
In Chronico bis conss. passos letjis.
16H. Aproniano et Paulo.
109. Prisco et Apollenare.
1 70. Cethego el Claro.
171. Severo el Herenniano.
172. ['JC\. I Oriilo et Maximo.
173. Severo II el Pompeiano.
174 Callo et Flacco.
475. Pisone el Juliano.
170. Pollione et Apro.
1 77. (ionunodo et Quintilio.
178. Oriilo et Rufo.
179. <'onimodo II el Vero.
180. Praesente et (^ondiano.
181. Coinniodo 111 el Byrro.
182. [CCXX.] Mamertino elRufo.
185. Commodo IV et Victorino.
484. Manilio et iFdiano.
185. Materno el Bradna.
480. Commodo V el Glabrione.
187. Crispino et ii>liano.
188. Fiisciano el Silano.
489. Buobus Silanis.
190. Commodo VI et Sepliniiano.
491. Aproniano el Braduo.
492. [CCXXX.] Commodo YIl et Perliiiacc.
493. Flaccone et Claro.
194. Severo 11 el Albino.
493. Tertullo et Clemente.
191). Dextro et Prisco.
497. Laterano el Ruiino.
498. Saturnino el Gallo.
199. Annullinoet Frontone.
200. Severo II ct Victorino.
201. Muciano el Fabiano.
202. [CCXL*] Severo III et Anlonino.
203. Plautiano 11 et Geta.
204. Chilone el Libone.
205. Anlonino II et Geta 11.
200. Albino et Emiliano.
207. Apro et Maximo.
208. Aiiloniiio III el Geta III.
209. Pompeiano et Avito.
210. Fauslino el Ruiino.
211. Gentiano et Basso.
212. [CCL.] Duobus Aspris.
215. Anlonino IV el Balbino.
214. Messala et Sabino.
2L3. L;tio et Cereale.
210. Sabino et Anullino.
217. Praisenle el Extricato.
218. Anlonino et Advenio.
His conss. imlrumenta debitorum fisco in
foro Romano arserunt per dies xxx.
219. Antonino 11 et Sacerdote.
220. Anlonino 111 et Coinazonle.
221. Grato et Seleuco.
2i2 jCCLX.] Anlonino IV el Alexandro.
223. Maximo II et iFJ ano.
224. Fabiano et Crispino.
225. Fnsciano et Dextro.
226. Alexandro II el .Marcello.
2i7. Albino el Maximo.
228. Modesto et Probo.
A 229. Alexandro HI et Dionc;
230. Agricola ct Clemenie.
251. Pompeiano et Peligiano.
252. ICCLXX.} Lupo el Maximo.
255. Maximo et Paterno.
254. Maximo II et Urbano.
255. Severo et Quintiano.
256. Maximo 111 et Africano.
257. Perpetuo et Corneliano/
258. Pio et Pontiano. ,
239. Gordiano et Aviolai
240. Albino el Venusto.
241. Gordiano 11 et Pompeiano.
242. [CCLXXX.] Aiiico et Praetextato/
243. Arriano el Papo.
244. Peregrino el ABmiliano.
245. Philippo et Titiano.
246. Praesente et Albino.
247. Philippo 11 et Philippo.
B 446 248. Philippo HI et Philippo 11.
249. iEiniliano el Aquiliano.
250. Decio 11 et Grato.
251. Decio Rl et Decio Caesare.
His conss. persecutio Christianorum^
252. [CCXC.] Gallo II el Volusiano.
255. Volusiano II ct Maximo.
254. Valeriano II ct Gallieno.
255. Valeriano 111 ct Gallieno II.
256. Maximo et Glabrione.
257. Valeriano IV et Gallieno III.
258. Tusco el Basso.
His conss. passus est Cyprianus die xviii Ka^
leud. Octobris,
259. /Emiliano et Basso.
260. Seculare el Donato.
261. Gallieno IV et Volusiano.
His conss. hostes mutti irruerunt in Romauia»
262. iCtC.] Gallieno V el Faiisliiiiaiio.
203 Albino el Dextro.
264. Gallieno VI et Saturnino.
265. Valeriano V et Lucilio.
266. Gallieno VII et Sabinillo.
His conss. captus Valerianus in Persida,
267. Paterno et Arcesilao.
268. Paterno 11 et Mariniano.
269. Claudio el Paterno.
His conss. victi Gothi a Claudio.
270. Antiochiano el Oriilo.
His conss. levatus Aurelianus imperator.
271. Aureliano et Basso.
His conss. muri urbis coepti fieri.
272. rCGGX.J Quieto el Vulduniiano.
273. Tacito ct Piaridiano.
274. Aureliano II el Capitolino.
275. Aureliano 111 el Marcellino.
His conss. occisus est Aurelianus imper. Cano·
frurio, et levatus est post dies... Tacitus Romae.
276. Tacito 11 el ^Emiliano.
27 7. Probo et Paulino.
His conss. occisus est Tacitus Tyana.
278. Probo II et Lnpo.
279. Probo lll ct Paterno.
280. Messala et Grato.
281. Probo IV et Tibciiano.
282. [GCCXX.] Probo V et Victorino.
285. Caro et Larino.
His conss. occisus est Probus Sirmium.
284. Caro II ct Numeriano.
His conss. magna fames fuit.
285. Diocliiiano II et Aristobulo.
His conss. occisus est Carinas MargOf qui ips0
anno cum Aristobulo consul processerat.
286. Maximo 11 et Aquilino.
His conss. levatus est Maximianus imperator
senior die Kalend. Aprilis.
287. Diocliiiano U\ cl Maximiano.
288. Maximiuno U el XuuarinQ»
295.
29G.
297.
29S.
299.
550.
δδΐ.
55i.
558.
559.
5ϋ.
1091 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
289. Basso cl Qiitnliano. A 525.
290. Diodiliano IV et Maiiniiano 111.
29.. Tit)criano et Dione.
His conss. tenebra fuerunt inter diem ; et eo
anno levati sunt Constantius et Maximianus
Casares die Kal, Mari,
292. ICCt^XXX.) Annibaliano et Asclepiodoto.
295. Diodiliano V et Maiiniiano IV.
294. Constantino et Maiiiuiano.
His conss. castra (acta in Sarmatia contra
Acinco et Bononia.
fusco et Anolino.
His conss. Carporum gens universa in Roma·
nia se tradidit.
Diodiliano Vl et Constantio If.
Maximiano Viet Maximiano II.
His conss. victi Persa.
Faiisio II et Gallo.
Diodiliano VII et Maximiano VI.
His conss. victi Marcomanni. B
500. Conslaniio 111 ct .Maximiano III.
501. Titiano II et Nepoiiano
502. [CCCXL.] Constantio IV et Maximiano IV.
His conss. vilitatem jusserunt imperatores esse.
595. Dioclitiano Vlll et Maximiano VII.
His conss. persecutio ChHstianornm.
504. Diodiliano IX el Maximiano VIII.
Ilis conss. deposuerunt purpuram privati
effecti Dioclitianus et Maximianus, et vestierunt
Severum et Maximinum. Piam Constantius et
Maximianus^ qui Casares fuerunt, eadem hora
Augusti nuncupati sunt die Kalend. Aptil,
505 Conslaniio V ct Maximiano V.
306. Conslaniio VI ct Maximiano VI.
Ilis conss. dietn functus Constantius, et postea
levatus est Constantinus vm Kal. Aug.
507. Novies et Constantino.
His conss. quod est, post sextum consulatum,
occisus Severus Roma*
508. Item decies et Maximiano.
His conss. quod est, Maxentio et Romulo, leva·
tus Licinius Carnuto lu ldiis Plovemb.
509. Post Cons. X et seplimum.
His conss. quod est, Maxentio U ct Rumulo II.
510. Anno 11 pestcons. X et sc|itimuni.
His conss. quodest, Maxentio lll solo, diem**
factus Maximianus senior.
511. Maximiano Vlll consule.
His conss. quod est, Ruhnoet Volusiano,diem
functus Maximianus Junior.
5f2. [CCCL.] Constantino II et Lacinio II.
His conss. quod est Maxentio IV solo, victus et
occisus Maxentius Roma ad Pontem Mulvium.
515. Constantino 111 et Licinio lll.
514. Vdiisiano II et Anniano.
Ilis conss, bellum Ctbaleme fuit die mu Idus
Octebr.
515. Constantino IV et Licinio IV.
5i0 Sabino et liiifino.
His coiiHS. diem functus Dioclitianus Sola iii **
Pion. Decemb.
517. Gallicano et Basso.
His conss. levati tres Casares, Crispus, Lici·
nius et Cotutantinus die Kalend. Murt.
518. Licinio V ct Crispo Caesare
Ilis conss. ienebree fuerunt inter diem hora ix.
519. Constantino V et Licinio l.sesarc.
3l0. i.oiisunlio VI et Constantino Ca^saic.
521. Crispo II et Constantino Ii.
522. [GCCLX.] frobiano et Jaliuno.
323. Severo et Rulino.
S24. Crispo lll et Constant no lll.
Ilis conss. bellum' Adrianopolitanmn die vNon.
Juli, et bellum ChalcedoncHse xiv Kal. Oclob.et
levatus est Constantinus Cwsar vi Idus Piovemb^
. IWJ
Paiiliiio el Juliano.
His conss. occisus Licinius.
526. Constantino VH et Constantino Cxsare.
Ilis conss. Occisus est Crispus, et edidit viceu·
nalia Constantinus Augustus Romee.
Zfil. Constantino et Alaximo.
528. Januario et Justo.
529. Constantino Vlll cl Constantino IV.
Gallicano el Symmacho
His conss. dedicata est Constantinopoli die
V Idus Maias.
Basso ei Ablabio.
[CCCLXX.] Pacatiano et Ililariano.
His conss. victi Cothi ab exercitu Romano
in terris Sarmatarum die xii. Kalend. Maii.
555. Dalmalio et Zeiiophilo.
His conss. levatus est Constans die viii
Kalend. Januar. .
554. Optato ct Paulino.
Ilis conss. Sarmata: servi universa gens do·
minos suos in Romaniam expulerunt.
555. Constantino ct Albino.
His conss. triccnnalia edidit Constantinus
Aug. die vm Kal. Ang. et levatus est Dul-
matius Ccesar xiv Kulend. Octob.
556. Nepoiiano et Facundo.
557. Feliciano ct Tiliano.
Ilis conss. Constantinus Augustus ad coe-
lestia regna ablatus est xi Kalend. Junias, el
ipso anno nuncupati sunt tres Augusti, Constan-
tinus,el Constantius, et Constans X idusSeptemb.
Lrso el Polemio.
Constantio II et Constante.
540. Acyndiiio et Proculo.
His conss. occisus est Constantinus Junior.
Marceliino ct Probiiio.
His. conss. pugna facta est cum gente Fran-
corum a Constante Aug. in Gallm.Et ipso anno
terreemotus fuit ad Orientem per totum annum
prwter Antiochiam.
542. [CCCLXXX.] Constantio lll et Constanio U.
His conss. victi Franci a Constante Aug. seu
pacali. Tractm Hermogenes.
543. Placido et Komulo.
544. Leoiitio el Sahisiio.
545. Amcnlio et Albino.
546. Constantio IV ct Constante lll.
547. Rutino et Eusebio.
548. Philippo el Salia.
Ilis conss. bellum Persicum fuit woctur^
num.
549. Limeiiio ct Catullino.
550· Sergio et Nigriniano.
His conss. Constans occisus est in Calliis a
Mag nentio, ct levatus est Magnentius die xv
Kal. Februar. et Veiranio apud Sirmium Ka-
lend. Maniis eo anno , et Piepotiauus Romee
III Plon. Junias , el pugna magna fuit cum
Romanis el Magnenlianis.
551. Post cons. Sergii cl Nigrmiani,
Ilis conss. bellum Magnentii fuit Morsa die
IV Kal. Octobr.y et eo anno depositus Vetranio
vm Kal. Januar., el levaius est Conslamius
Caesar Idus Martias, et apparuit in Oriente
signum Salvatoris die iii Kal. Februar., luna
XXVIIl.
5· >2. (CeeXG.] Conslaniio V Constantio Cses.
555. Constantio VI el Constantio H.
His conss. Magnentius se interfecit in Galliis
apud Lugdunum die iii Idus Aug. el De-
centius frater Magnentii laqueo se suspendit
XV Kal. Sepiemb.
Conslaniio VII et Constantio ID.
His conss. occisus est Constantius Ceesar in
insula Flanona.
554.
** Sic. ** Sola lll, n. Dcc. K. sic ad marg.
CHRONICI PASCHALIS.
3;/5. Arbiilorie et Lolliano.
Ilis conss. levatus est Julianus Cecsar die
vm Idus Kovembres.
35G. Constantio VIll et Juliano €;es.
His conss. introierunt Constantinopolim reli·
yiiee apostoli Timothei die Kal, Jun.
7. Constantio IX et Juliano Cses. II.
His conss. introierunt Conatanlinopolim re-
liquite sanctorum apostolorum Andreee et Luae
die V Non, Mart,^ et introivit Constantius
Aug, Romm iv Kal, Maias, et edidit xxxv.
. Datiano et Caereale.
His conss. introierunt Constantinopolim le-
gati Persarum die \ii Kal. Martii, Ipso
anno terreemotus factus, ita ut civitas Nico-
medensium funditus versaretur die ix Kal, Se-
ptemb,; elice vero cl civitates partibus vexatae
sunt.
559. Eusebio et Hypatio.
His conss. natus est Gratianus filius Au-
gnsii Valentiniani die xiv Kalend. Maias , et
tpso anno primum processit Constantinopolim
prcefectus urbis, nomine Honoratus, die iii Idus
Deeemb,
360. Constantio X et Juliano III.
His conss. dedicatum est Constantinopoli
Dominicum die xv Kalend. Manias.
361. Tauro et Florenlio.
His conss. diem fuitctus Constantius An-
gustus Mopsucrenas in fines Cilicice Fmnicia:
provincice iii Non, Novemb., et iniroirit Julia-
nus Aug. Constantinopolim die iii Idus De-
cembres.
362. [CCCC.] Mamertino et Nevilta.
3G5. Juliano Augusto lY et Salusiio.
His conss. occisus est Julianus Augustus in
bello Persico die vi Kal. Julias , et quia apo-
stata a Deo factus est Christianorum etiam
persecutor, occisus est , et levatus est Chri-
stianissimus Jovianus Augustus, v Kal. Ju- G
lias.
36A. Joviano Augusto et Varr >.
His conss. recessit Jovianus Augustus Da-
dastana die xi Kal. Mart., et levatus est Va-
lentinianus Augustus apud Niceam die v Kal.
Mari. Ipso anno levatus est Valens Augustus
Constantinopolim in milliario vii , in tribunali
a fratre suo Valentiniano die iv Kal. April,
365. Valenliniaiio et Valente Augg.
His conss. mare ultra terminos suos egres-
sum est die xii Kal. Auq. et ipso auno latro
nocturnus hostisque publicus intra urbem Con-
staniinopolim apparuit die iv Kal. Oclob.
366. Gratiano Nob. et Dalaifo.
His conss. natus est Valentinianus Junior
filius Augusti Valentis die xv Kal. Febr., et
ipso anno idem hostis publicus et prado intra
hrygiam salutarem, et in Inacoliensium cam-
po ab Augusto Valente oppressus atque ex- II
slinctus esi die vi Kal. Jnnias. Ipso anno Au-
gustus V iilentinianus gentem Alamunnicam per-
vicit.
367. Lupicino et lovino.
ilis conss. tn civitate Constantinopoli Deus
grandinem pluit in modum petrarum die iv
Nonas Julias. Et ipso anno levatus est Gra-
tianus Augustus in Galliis apud Ambianis in
tribunali a patre suo Augusto Valentiniano, die
IX Kal. Septemb.
368. Valentiniano II et Valente II.
His conss. terreemotus factus , ita ut civitas
Nicwnorum terra [tindilus prosterneretur, die
V Idus Octob.
369. VaJeniiniano Nob. et Victore.
His conss. opus magnificum chternm Con-
stantinopolitance completum est a Domitio
Modesto V. c. iterum p affecto urbis, quod in
1094
\ prima inchoaverat pro fectura. Aaon post an
nos XVII restitutus est ab Augusto Valente.
370. Valentiniano III et Valente III.
His conss. magna fames fuit in panibus
Frygio!,et dedicata est sancta ecclesia, ubi
beati apostoli positi sunt , v Idus ApriL
571. Gratiano Augusto 11 ct Probo.
572. ICCCCX] Modesto et Ariiulico.
373 Valentiniano IV et Valente IV.
374. Gratiano HI et Eiiuilio.
375. Posi conss. Gratiani HI et iEquilii.
His cnnss. thermae Carosianas dedicato*
sunt, agente prtefecto v. c. Vindalonio Ma-
gno. Et ίρω anno diem functus Valentinianus
senior xv Kal. Deeemb. in castello Virgitione,
et levatus esi Valentinianus Junior Aug. filius
Aug. Valentiniani ab exercitu in tribunali die
X Kal. Deeemb., in civitate Acinro.
576. Valente Aug. V et Valentiniano Juniore Au-
gusto.
His conss. vieti et expulsi sunt Gothi a
gente Vnorum, et suscepti sunt in Domenia
pro misericordia, jussione Aug. Valentis. Et
ipso anno introivit corpus Augusti Valentiniani
Constantinopolim , v Kal. Janu.
377. Gratiano IV et Merobaude.
His conss. gens Gothorum, qui pro mise-
ricordia suscepti sunt , rebellaverunt adversus
Romanos, ad quos expugnandos sunt missi
comites cum militibus, et pugnaverunt cum
Gothis.
378. [CCCCXVI]. Valente VI el Valentiniano H.
His conss. ingressus est Valens Aug. ab
Oriente ‘Constantinopolim die iii Kal. Jun.
" Et ipso anno profectus est Valens Aug. ex ur-
be ad fossatum die iii Idus Junias, et pu-
gna magna fuit cum Romanis et Gothis mit-'^
liario xii ab Hadrianopoh , die v Idus Au-
gusti. Ex ea die Valens Angustus nusquam
apparuit , et toto anno per . dieeeesim 449
Thrachiarum, et Scythice, etMmim, Gothi hu-
bUaverunt simul, el eas praedaverunt , deinde
utque ad portas urbis Constantinopoli lance ve-
nerunt.
379. Ausonio ct Olybrio.
His conss. levatus est Theodosius Aug. ab
Augusto Gratiano, die x>y Kal. Februar. in
civitate Sirmium. Ipso anno multa bella Ro-
mani cum Gothis commiserunt. Deinde vi-
ctoricc nuntiatae sunt adversus Gothos , Ala-
nos, atque Hunos die xv Kal. Deceml·.
[Ad oram codicis MS. ba;c liabenltir asci i'
pia, qua: Siriuondiis omisit. His conss. Theo-
filus Alexandrice episcopus subjectum la-
terculum infra de Paschae observat, one con-
scribit.]
380. Gratiano Augusto V ct Theodosio Augusto.
His conss. victorue nuntiata* sunt amborum
Augustorum. Et ipso anno ingressus est Theo-
dosius Ang. Constantinopolim die\MU Kalend.
Deeemb.
381. Syagrio ct Eucherio.
His conss. ingressus est Athanarims rex
Gothorum Constantinopolim die iii Idus Ja-
nuar. Eodem mense diem functus idem Athu-
naricus viii Kal. Februar.
582. [tXCCXX.] Antonio el Syagrio.
His 2 conss. Theodosius Augustus corpus
Angusti Valtentiniani in sarcophago dep· suit
die IX Kal. Muri, Ipso anno universa gens
Gothorum cum rege suo in Romaniam se tra-
diderunt die v Non. Octob.
583. Merobaude II et Satuniino.
His conss. levatus est Arcadius Aug. Con-
stantinopolim in milliario vii in tribunali o'
Theodosio Ang. patre suo die xvn Aaletid. Fe-
br. Ei n»o anno iug. essum est Cousiontinepi-
im
SELECTA AD ILLUSTIUTIONEM
m
lim corpus Constantia! filia! Augusti Consian·
tini die ii Idus Septemb.
584. Ricomeri et Clearcbo.
His conss. introierunt Constantinopolim le^
gati Persainlim, Ipso anno natus est Honorius
^obilissimiii in purpuris die v Idus Seplembr.
385. Arcadio Aoausto et Bautono.
586. Honorio Nobilissimo et Envodio.
His conss. victi atque exp^nati, et in Ro^
mania captivi adducti gens Greothyngorum a
nostris Tneodosio et Arcadio , deinde cum vi·-
cioria et triumpho ingressi sunt Constantinopo·
tim die iv Idus Octobres:
587; Valerio 111 et Eutropio.
His conss. Quinquennalia Arcadius Augu-
stus propria cum Theodosio Augusto natre suo
editionibus ludisque celebravit xvii KahFcbr.
588. Theodosio Augusto 11 et Cynegio.
His conss. Defunctus est Cynegius prtefeclns
Orientis in consulatu suo ConsiantinoOolini, Hic
universas provincias longi temporis labe dece-
ptas in statum pristinum revocavitt et usque ad
jEgyptum penetravit, et simulacra gentium
evertit. Unde cum magno fletu totius populi
tiifitatis deductum est corpus ejus ad Apostolos
die XIV Kal. April. Et post annum transtulit
eum matrona ejus Achantia ad Hispanias pe-
destre. Et ipSo anno occiditur hostis publicus
Maximui tyrannus a Theodosio Aug. in millia-
rio iii et Aquileia die v Kal. Aug. Sed et filius
ejus V icior occiditur post paucos dies in Gal-
liis a comite Theodosii Augusti»
389. Timasio el Promoto.
His Conss. introivit Theodosius Aug. in ur-
bem Romam cum Honorio filio suo die Iduum
Juniarium, et dedit congiarium Romanis.
390. Valentiniano IV et Neuterio.
591. Taliaiio et Symmacho..
59i. [GCCCXXX.J Ai cadio Aiigusto ll et Rufiiio.
His conss. Valentinianus Junior apud Vien-
nam est interfectus, et levavit se Eugenius ty-
rannus. Postmodum Theodosius Aug. occidit
Eugenium»
595. Theodosio Aug. III et Abundantio.
594. Arcadio Aug. 111 ct Honorio Aug. II.
595. Olybrio et Probino.
His conss. recessit apud Mediolanum Theu-
dosius Aug.
596. Arcadio Aug. IV et Honorio Aug. III.
597. Attico et Caesario.
598. Honorio Aug. lY Eutyciano.
His conss. Gildo occisus.
599. Manilio cl Theodoro v. c.
His conss. templa gentilium demolita sunt,
Joviano et Gaudentio comitibus.
409. Stelicone v. c. consule;
401. V incentio et Fravito.
4Ui. [CCCCXl.] Arcadio V et Honorio V.
His conss. solis facta defectio iii Idus No-
vembresi
4(15. Tbemlosioet Rumbrido.
404. Honorio V et Aristone.
His conss. bellum civile fuit ex iii Kal. Se-
ptember.
405. Melicone 11 et Antemio.
His conss. inter Catholicos et Donatistas
unitas facta.
406. Arcadio VI et Probo.
407. Honorio Vll et Theodosio Aug. II.
^^0 408 Bosso. et Philippo.
409. LCCCCXLVll.l Honorio VIII et Theodosio 111.
His conss. barbari Hispanias ingressi.
410. Honorio IX et Varan quod fuit Tcrtullo.
411. Theudosio Aug. IV.
A His conss. Constantini tyranni in conto ca-
put allatum est xiv Kal. Octobres.
412. fcCCCL.) Honorio IX et Theodosio V.
415. Post 'consolatum Honorii IX et Theodosii V
Lucio cos.
His conss. occisi suht Joiianus , Sebastianus,
Salustius, et Heratiianus abolitus est.
4^4. Constantio v. c.
415. Honorio X et Theodosio Vl.
His conss. sanctus Stephanns primus mar-
tyr revelatur sancto presbytero Luciano die vi
feria, qute fuit tunc iii Non. Decembres, in Hie-
rosolymis sancto Joanne episcopo prvesidente,
et exstante ** ex his gestis epistolm supradicti
presbyteri , et sancti Aviti presbyteri Braca-
rensis, qui tunc in Hierosolymis degebant.
416. Theodosio Vll et Palladio.
417. Honorio XI et Constantio IL
B 418. Honorio XII et Theodosio VIll.
419. Monaxio et Plenta.
His conss. sanctus Joanhes et Hierosolymo-
rum episcopus qui supra epistolam dirigit per
Ecclesias orbis terrarum, qute habetur, de si^
gnis terroribusque divinitus perpetratis.
420. Theodosio IX et Constantino HI.
421. Agricolo et Eustatio.
422. [CCCCLX.] Honorio Xlll et Theodosio X.
423. Mariniano et Asclepiodoto.
His conss. Honorius Aug. recessit Ravetuue'.
424. Castino et Victore.
425. Theodosio XI et Valentiniano Cses.
426. Theodosio XII et Valentiniano II AUg.
427. Pierio et Ardabu.
428. Felice et Tauro.
429; Florentlno ct DionTsio.
450. Theodosio Xlll et Valentiniano 111:
C 451 . Basso et Antiocho.
452. [CCCCLXX.] Aitio et Valerio.
455. Theodosio XIV et Maximo **.
434. Aspare et Ariovindo.
455. Theodosio XV et Valentiniano IV;
456. Isidoro et Senatore.
437 iEtio II et Segisvulto ··.
458. Theodosio XVl et Fausto.
459. Theodosio XVll et Festo.
440. Valentiniano V et Anatholid.
441. Cyrov. c.
442. ICSCCCLXXX.I Dioscoro.
445. Maximo 11 et Paterio.
444. Theodosio XV 111 et Albino.
445. Valentiniano VI et iEtio.
446. iElio III.
447. Callepib et Ardabiire.
448. Postumiano et Zenone.
449. Asturio et Protogene.
i) 450. Valentiniano Vtl et Avieno.
451. Adelfio el Marciano.
452. [CCCCXC.] Herculano Ot Parracid:
455. (^ilione.
454. i£tio IV et Studio.
455. Valentiniano Vlll et Anthemio.
456. Avito Augusto consule.
437.
458. [OCCCC.l Rechimero^et qui de Oriente.
459. [CCCCCXVIll.] Majoriano Augusto et ArioTindo.
460· Magno ct Apollonio.
461. Severiano et qui de Oriente.
His conss. Majorianus occiditur, et SfSens
tfficitur imperator.
462. IU:] Severo et Leone Augustis.
465. IDII.I BasilioetGudaifo.
464. Olybrio.
** Exstant. ** bis coss. .. his cou.
037 CHRONICI PASCHALIS. \m
Sevehts Augustus obiit, no duce dirigitur,
Antemius Romae imperator (actus est, Adver· 465. Augusto Antimio 11 consute,
stis Wandalos grandis exercitus cum Marcelli^ Hactenus cod. ms.
XIII.
451 FASTI GRi£Ct
AB ΑΜΝΟ CHRISTI CXXXV1I1 AD ANNUM CCCLXIl.
ΥΠΑΤΟΙ PQMAION.
452
138 'Αντώνιος «ύσεβής xa\ Καρμερινδς,
159 Αντώνιος δεύτερος χα\ Πρεσέντιος,
140 'Αντώνιο; τρίτος χαΐ Αύρίλλιος ΚαΙσαρ,
141 Σιλογάς χα\ Σευήρος,
142 *Ρουφ1νος χα\ Κουαλβράτος,
145 Τορχούατος χα\ *Αττιχ6ς,
144 Μάξιμος χα\ ΑύούΧτος,
145 'Αντώνιος χλ\ Αύρίλλιος ΚαΧοαρ τδ &'·
146 Κλάρος χα\ Κλαύβιος,
147 Αάργος χα\ Μεσαλϊνος,
148 Τορχούατος χα\ Ίουλιανδς,
149 Όρφιτος χα\ Πρίσχος,
1^· ΓοΑλιχανός χα\ Ούετήριος,
151 Γονβια'νδς χα\ Μάξιμος»
152 Γαλορίων χα\ Όαμοΰλος,
155 Πρεσέντιος χα\ ΎουφΖνος,
154 Κώριωδος χαΐ Αατεράνος,
155 Σάοονος χα\ Σευί]ρος,
156 Σουλιανδς χα\ Αυριανός,
157 ΒάρΟαρος χα\ Τίγουλος,
158 Τέρτιλλος χα\ ΚλημΙνος,
159 Κύντιλλος χά\ Πρίσχος,
160 Βραλουάς χαΐ *Όαρνος,
161 Αντώνιος τό γ', κα\ Ούήρος τό β',
162 'Ρουστίχιος τ6 β% χα\ Άχουλίνος,
165 Κογλιανός χα\ Πάστωρ,
164 Μαχρίνος χαΐ Κέλσος,
165 ΌρφΖτος χα\ Πούδενος,
166 Πουδενος χα\ Πολλίων,
167 Αούκιος τό γ', κα\ Κο^άτος,
168 Άπρονιανός τό β\ χα\ Παύλος τό β%
169 Πρίσχος χα\ Άπολλινάριος.
170 Κλάρος χάΐ Κέθηγος,
171 Σευήρος χα\ Έρενιανός,
171 ΌρφΙτος χαΐ Μάξιμος,
175 Σιυήρος τ6 β', χαΧ Πομπιανδς τό β\
174 Γάλλος χαΧ Φλάχος,
175 Πόσων και Ίουλιανός,
176 Πολίων χα\ Άπερ τό β·,
177 Κώμωδος καΐ Κυΐντολος,
178 ΌρφΖτος χαΐ ΤοΟφος,
179 Κωμωδος χα\ Ούήρος,
180 Πρήτος καΐ Κονδιανδς,
181 Κώμωδος χα\ Βούρβος,
182 Καμερτίνος χαΐ Τούφος,
185 Κώμωδος τδ α' χα\ ΒιχτορΖνος,
184 Μάρυλλος χαΐ Ήλιανδς,
185 Μάτερνος χαΐ Βραδούας,
186 Κώμωδος τδ ε', χα\ Γαβρίων τδ β',
187 Κρισπίνο; χαΖ Ήλιανδς,
188 Φουσχιανδς τδ β% χα\ Σιλανδ; τδ β',
189 Σιλανδς χα\ Σιλανδς,
190 Κώμωδος τδ ς*', χαΐ Σετυτιμανδς τδ β',
191 Άπρονιανδς χα\ Βραδούας,
192 Κώμωδος τδ ζ', χαΐ Περτίναξ,
Patrol· Gr. XCIL
-8 I.
η
υξα'
υξβ'
υξγ'
υξδ^
υξε»
υξς'
υξζ'
uW
υξΦ
υο'
υοα'
υοβ'
υογ'
υοδ'
υοε'
υο^
υο{Τ
υοη'
υοθ'
υπ'
υπα'
υπβ'
υττγ'
υπδ'
υπε'
υμη'
υπΟ'
vV
υΐ^α'
υΙ>
υίτ
«ki'
«kC
υkη'
υΐνβ’
¥'
φα'
9?'
η
Ift'
«PC*
φ?
φη'
φθ*
φΐ'
φια'
9‘β'
m
^ιε'
>-
ο
ii
U
I
ροα'
ροβ'
ροε'
ρο^'
ροζ*
ροη'
ροθ'
prf
ρπα'
Ρ«?'
Si?
ρτιο
piuf
ρπς!
ρπ<*
ρπ^'
ρπθ'
Pk'
pk«'
Pkp·
Pkf
Pk»
Pke'
PkC*
PkC
Pke*
σ'
aa»
S?
σε'
<
σΟ'
σι'
σια'
σιβ'
σι/
σιδ'
σιε'
σιτ'
σι?
σιη'
σιΦ
αχ*
0X3*
§1
W-
Μ
8
OL
«υ
Η
μ’
Ρ'.
·*',
X'·
μα
δ*.
μ*’
β*.
μα'
β'.
μα'
/.
μΡ'
θ'.
μβ'
α'.
β'.
μβ:
r.
μτ
δ».
μr
α'.
μτ*
β'.
ί?'
ί:
μ»
α*.
μ?
β'.
μί"
/.
με'
δ'.
με'
α'.
με'
β'·
Κ
τ'·
μ?·
δ*.
μτ*
α'.
μ?*
β'.
r.
μζ'
δ'.
μζ'
α'.
μζ·
μζ:
β'
r.
μη
δ».
μη
α'.
μη’
μη'
β'.
r.
μθ'
δ'.
μθ'
af.
μθ'
β'.
μΟ'
Τ'.
ν'
δ».
ν'
α'.
V
β'.
ν'
r.
να'
δ'.
να'
α'.
να'
β'.
να'
r.
1
δ*.
α'.
τ
β'.
ν^'
/.
νγ'
δ'.
νγ*
α'.
νγ'
β'.
1Θ99
i
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
193 Φλάχχος xi\ Κλάρο;,
194 Σεβήροςτ^β', χαΐ *Αλβ?νος,
195 Γέρτιλλος χα\ Κ^μης,
196 Λέχτυρος τ6 β', χαΐ Κρ£σπος,
197 Λατέρνος xai ΤουφΙνο;,
198 ΙατορνΖλος χαί Γάλλος,,
199 ΆνυλλΤνος χα\ Φροήτων,
^00 Σεβήρος χ6 γ', και Β*.χτορ?νος,
201 Μουχιανδς χα\ Φλα6(αν6ς,
202 Σεβήρο; xb δ', χα\ 'Αντώνιος,
205 Σεπτίμιος Γέτας χα\ Βήρος,
204 Κύλων xb β', χα\ Λίβων,
205 'Αντώνιο; τδ β', χαι Τέγας Καιβαρ,
206 Σαβίνος χα\ ΑΙμιλιανδς,
207 Άπρών χα\ Μάξιμος,
208 'Αντώνιος τδ γ', κα\ Γέτας τδ β^,
209 Πομπιανδς χαι ΆβΖτος,
210 ΦαυστΖνο; χα\ 'ΡουφΖνος,
211 Γεντιανδς χαΐ Βάσος,
212 "Ασπρο; χα\ "Ασπρος,
213 'Αντώνιος τδ δ', και ΒαλβΙνος,
214 Μεσαλάς χα\Σαβίνος,
215 Λαιτος χα\ Κεραιάλης,
216 ΣαβΖνο; τδ β', χαι ΆνυλλΓ'Α>ς,
217 Πέρσης τδ β', κα\ Έστρικάτος,
218 Όχλατιανδς χα\ Άλββντδς,
219 Σάχερδος τδ β', χαΐ 'Αντώνιος τδ β',
220 Βαλλέριος και Κομάζων,
221 Σαβινιανδς χα\ Σέλευκος,
222 Αύτοχράτωρ 'Αλέξανδρος χα\ Μόδεατος,
223 Μάξιμος χαι Ήλιανδς,
224 Ίουλιανδς χα\ ΚρισπΙνος,
223 Φούσκος τδ β', χαΐ Δέχστρας,
226 'Αλέξανδρος τδ β', χα\ Μαρχελινος,
227 ΣαβΙνος χα\ Μάξιμος,
JU3 228 Μόδεστο; χα\ Π/Μ&6ος,
229 'Αλέξανδρος τδ γ*, χαΐ Δ(ων,
230 Πρισχιλλιανδς χα\ Άγριχδλαος,
231 Πομπηίανδς χαΐ Πελιγνιανδς,
232 Λουμπο; χαι Μάξιμος,
2^ Μάξιμος χαΐ Πάτερνος,
234 Μάξιμος τδ β', χα\ Ούβανδς,
235 Πομπηιανδς χα\ Κυντιανδς,
236 Περπέτουος χα\ 'Αφρικανές,
237 ΠΖο; χαΐ Κορνηλιανδς,
238 Γορδιανδς χαΙ Ποντιανδς,
239 Σαβίνος τδ β', χα\ Κορνηλιανδς,
240 Γορδιανδς τό β', χαΐ Ιίομπηϊανδς,
241 Άττιχδς χα\ ΆβΖολα,
242 Άριανδς χα\ ΒενοΟστος,
243 Πετετρίνος χα\ Ιίομπηϊανδς,
244 Φίλιππος Σεβαστδς τδ β', χα\ Πελέχστρων,
245 Πέρσης χα\ Πάππος,
246 Φίλιππος Σεβαστδς τδ β', χα\ ΑΙμιλιανδς,
247 Φίλιππος τδ γ*, χα\ Φίλιπτ^ς Αύτοχράτωρ,
248 ΑΙμιλιανδς τδ β', χα\ Φίλιππος τδ β',
249 Δέχιο; τδ β', χα\ Καυλίνος,
250 Δέκιος τδ -p, χα\ Γράτος,
251 Γάλλος τδ β', χαΐ Δέκιος,
252 Βολουσιανδς τδ β', χα\ Βολουσιανδς,
253 Βαλεριανδς χα\ Μαξιμίνος,
254 Βαλλεριανδς τδ β\ χα\ Γαληνδς τδ β',
255 Βαλλεριανδς τδ γ', καΐ Γαληνδς τδ ,
256 Μάξιμος χα\ Γλαβρίων,
257 Βαλλεριανδς τδ δ', χα\ ΓαληΙνος,
258 Τοΰσκος χα\ Βάσσος,
259 ΑΙμιλιανδς χα\ Βάσσος,
260 Σεχουλάριος χα\ Δονάτ^,
261 ΓαλληΙνος Σεβαστδς τδ ο , χα\ Βολουσιανδς,
262 ΓαλληΙνος τδ ε% χα\ Φαυστιανδς,
263 'Αλβίνος χα\ Δέχστρος,
264 ΓαλληΙνος τδ χα'ι Σατορνίλος,
265 Βαλλεριανδς χα\ Λουχουλλος,
266 ΓαλληΙνος τδ ζ% χαϊ ΣαβΙνος,
267 ϋάτερνος χα\ Άρχεδίλαος,
268 Πάτερνος τδ β', χχ\ Μαρινιανδς,
269 Κλαύάιος,
φις·'
σχβ'
o
a*.
φιΓ
φιη'
σχγ'
Ό
p'.
σχΤ
ytf
r.
φιΟ'
σχβ'
ve'
δ'.
φχ'
σχς'
ve'
a\
φχα'
φχΡ'
σχίΤ
ve'
σκη'
ve'
T-
0x8»
vc
δ».
yxS*
σν
V9'
α'.
,xt'
σλα'
νς*
νς'
φχς·
σλβ'
σλγ'
r.
V
r.
9*n'
σλδ*
v?
a'.
φχθ'
φλα'
σλε'
vC
•P'·
σλς»
vC
σΚ
νη'
k.
νΨ
σλη'
νη'
θ'.
φ\γ
σλδ'
v»r
P^
φλδ*
σμ'
vn
φλε*
σμα'
v»
h.
σμΡ'
νβ'
9^
«μτ'
vtf
P'.
9Μ
euff
νβ'
V.
φλΟ'
σμ<'
e
6r.
φμ'
σμς'
«r
oT.
φμα
σμζ’
e
r.
9μ»
9ν·Υ
ΪΙί
1'
1*'
i;
91**’
σν
Ιοί
a'.
φρε
Uvaf
Ιοί
p.
9t<
σνβ'
r.
91*{,
σνγ'
f'
fr.
φμη
91**'
ονδ»
σνε'
ll
θ'.
P^.
φν»
σνς'
r.
9vof
• σνζ·
ir
y.
φνβ»
σνη'
ir
a'.
φντΤ
φνδ^
φνε'
σνβ'
σ?
σξα'
ζγ
r.
?:
φνς'
σξβ·
θ'.
φνΓ
φνη'
&
P'·
σξδ'
V.
φν6
σξε'
le'
δ^.
9^
βξί*
le'
tt'.
9«*'
σξζ'
Io-
?·
95P'
βξη’
le'
οξβ'
y.
9i^
σο'
a\
9ξε'
coat
5:’
P'·
9|τ;
σοβ'
ι?*
r.
9ίΓ
σογ'
IC
δ'.
9W
σο&
1?
α'.
9ΐβ'
σοε'
IC
Ρ·
φο-
σος^
i;'
r.
φοα
9οΡ'
σοζ'
w
δ».
σοη'
α'.
9''ΐ
σοδ'
i?
Ρ'.
φοσ
σπ*
In'
r.
φοε'
σπα'
gv
y.
ψος*
σπβ;
ξβ'
α'.
φοζ'
στιγ
ξβ·
Ρ'.
φοη'
φοΟ'
σπδ'
ξβ'
r.
σπε'
δ».
φπα*
9«ρ;
σπς^
Of
α·.
σπίΤ
tf
ρ.
σπη'
0'
r.
9^
στεθ*
oci
δ».
910’
σν
oa'
θ'.
φπε
σΙνα'
ca'
Ρ·
φπς'
«k?
oa'
r·
φπΓ
φπη'
oljf
«y
δ·.
eti«r
οζ
α'.
φπΟ'
0|»
ζ·
vV
a\Y
op
Τ'.
•Y’
δΤ.
«ftvn
ot·
101 CHRONICI PASCHALIS.
270 Κλαύδιος Σεβαντδς χα\ Πάτερνος,
271 Άντίοχος τ6 β\ καΐ ΌρφΙτος,
272 Αύριλλιαν6ς άβαστ^ς χα\ Βά^σος t
275 Κύιντος χα\ Βελλουμηνιανδς,
274 Αύριλλιαν6ς β\ χα\ ΚαπετολΓνος»
275 Αύριλλιανδς τ6 γ*, χα\ ΜαρχελΙνος,
276 Τάχιτος Σεβατεός χα\ ΑΙμιλιανός,
277 Πρόβος Σεβαστδς χα\ ΠαυλΙνος,
278 Πρόβος τ6 β\ xa\ Λοΰιεος,
Vil^ 279 Πρ46ος τ6 χα\ Πάτερνος»
28U ΜεσσαλαΙς χα\ Γράτος,
281 Πρ^βο; τ6 G*, χα\ Τι6εριαν6ς,
282 Πρόβος τ6 ε' χα\ ΒιχτορΙνος,
285 Κάρος Σεβαστδς χα\ Καρίνος,
2Η4 ΚαρΤνος Σεβαστές χα\ Νουμεριανλ^,
285 Διοχλητιαν6ς Σεβαστές χα\ Άρκττόβουλος,
286 ΜαξιμΤνος χαι ΆχυλΙνος,
287 Διοχλητιανδ; Σεβαστές χα\ Μαξιμιαν^ς,
288 ΜαξιμΓνος ^βαστδς χα\ Ίαννουάριος,
289 Βάσσος p, χα\ Κ.υντιανδς,
290 Διοχλητιανδς Σεβαστός χα\ ΜαξιμΙνος Σεβαστός,
291 Τιβεριανός χα\ Δ(ων,
292 Άννηβολιανός χαΐ Άσχληπιβδοτος,
295 Διοχλητιανός χα\ Μαξιμιανός,
294 Κωνσταντίνος Κα!σαρ χα\ Μαξιμκανός ΚαΙσαρ,
295 Τουσχος χα\ ΆνυλλΙνος,
296 Διοχλτ^τιανός Σεβαστός χα\ Κωνσταντίνος Καίσαρ
297 Μαζιμιανός Σεβαστός τό ε', χα\ Μαξιμίνος Σεβαστός
τό?,
298 ΕΟστος τό β*, χα\ Γάλλος,
2^ Διoxλητια^^ Σεβαστός τό ζ* « χαλ Μαξιμιανός Σε-
βαστός τό
300 Κωνσταντίνος Καίσαρ τό γ', χα\ Μαξιμιανός Καίσαρ
301 Τιτιανός χα\ Νεποτιανός,
302 Κωνσταντίνος Καίσαρ τό θ', χα\ ΜαξιμΙνος Καίσαρ
τό
305 Διοχλητιανός Σεβαστός τό η', χα\ Μαξιμίνος Σεβαστός
τό C.
504 Διοχλητιανός τό θ’, χα\ Μαξιμίνος Σεβαστός τό ε’,
505 Κωνσταντίνος Καίσαρ τό ε', χα\ Μαξιμίνος Καίσαρ τό ε',
506 Κωνσταντίνος Σεβαστός τό ς-', χαΐ Μαξιμίνος Σεβαστός
τό ς\
307 Σεβήρος Σεβαστός χα\ Μαξιαιανός Καίσαρ,
308 Διοχλητιανός Σεβαστός τό ι , χαΐ Μαξιμια^ Σεβαστός
τό θ',
509 Αιχίνιος Σεβαστός τό α', χα\ Κωνστάντιος τό α',
310 Άνόρβνιχος χα\ Πρόβος,
311 Μαξιμιανός χα\ Μαξιμίνος,
512 Κωνσταντίνος τό β', χα\ Λιχίνιος τό β',
313 Κωνσταντίνος τό γ, χαΐ Αιχίνιος τό γ',
314 Βολουσιανόσ χα\ *Αν(ανος,
515 Κωνσταντίνος τό θ', χαΐ Αιχίνιος τόβ',
516 Σαβίνοςχα\ Τουφίνο;,
517 Γαλλιχ^ χα\ Βάσσος,
318 Αιχίνιος τό ε', χαΐ Κρίσπος Καίσαρ,
319 Κωνσταντίνος Σεβαστός τό ε', χα\ Αιχίνιος Καίσαρ,
320 Κωνσταντίνος Σεβαστός τό ς', χα\ Κωνστάντιος Καίσαρ,
321 Κρίσπος Καίσαρ τό β', χα\ Κωνστάντιος Καίσαρ,
322 Προβιανός χα\ Ίουλια^ς,
323 Σεβήρος χα\ Τουφίνος,
324 Κρίσπος Καίσ^ χαΐ Κωνστάντιος Καίσαρ,
325 Ιΐρόχλο; ήτοι Οαυλίνος χαΐ Ίουλιανός,
326 Κωνσταντίνος τό ζ\ χα\ Κωνστάντιος τό α’,
327 Κωνσταντίνος χαΐ ΒΙαξιμίνος,
528 Ιανουάριο; χα\ ΊοΟστος,
529 Κωνσταντίνος τό η', χα\ Κωνστάντιο; τό β',
kSS ^ Γαλλιχανός χαΐ Σύμμαχος,
351 Βάσσος χα\ Άβλάοιος,
352 Παράτανος χα\ Ίλαριανός,
353 Δελμάτιος χα\ Ζηνοφίλος,
334 Όπτάτος χα\ Ιίαυλίνος,
355 Κωνστάντιος χα\ Άλβίνος,
356 Νεποτιανός χαι Φαχούνδος,
557 Φελεχιανός χα\ Τιτανός,
338 θύρσος χα\ ΙΙολέμιος,
1102
9ΐν«·
9*1*'
9*ιΤ'
9kC
9kn'
φΚβ'
X'
x5'
X*
xf
xC
XJ'
χβ·
X»'
χιβ'
Χΐβ’
Η
xtff
Xti*
Xt^
X‘C
x‘n'
χιβ*
χχβ·
σν,ο
τ'
τα'
ΐϊ
τε»
τζ'·
τθ'
τι'
τια'
τιβ'
τιγ'
τιβ
τΐ|*
ZiC
τιη'
τιθ»
τχ'
τχα'
τχβ^
τχβ
τχε'
τχς^
τχζ
χχβ^ τχη’
χ>ητ
χκίτ
χκε'
Χ*£'
X*C
x*n'
χχθ*
χλ'
χλα'
χψ
ϊλί'
κΐί
χλ»
xt»
χμ*'
χμΡ;
χμτ
χμδ^
χμ*'
χμτ*
χμί'
χμη'
χι*0'
χν
ννα'
Χ'*?'
χνγ'
χνδτ
yyf
XVf
χνζ-
xvr;
ΧνΟ'
/V
τχ·*
τλ'
τλ·'
τλ^
τλγ*
τλβ
τλε'
τλς'
τλΓ
τλη'
τλθ'
τμ'
τμα'
τμβ*
τμγ'
τμό'
τμε'
τμ9«
τμζ*
τμη-
«μν
tv»
τνα'
τνβ'
τνγ'
τνβ
τνε'
τνς'
τν^
τνη'
τ^Λ'
Τξ(Χ
'It
τξδ-
tli'
·*1ς·
ογ;
οδ'
Υ·
β.
οβ
α'.
οβ
οβ
Τ'.
οε'
β.
οε'
α'.
οε'
Ρ'·
οε'
τ'.
0^
β.
οΥ
ος'
θ'.
Ρ'.
ος*
r.
οΓ
β.
oC
οζ'
θ'.
β.
τ'·
οη
β.
οη*
α'.
οηΤ
οη'
οβ
β.
οβ
α'.
οβ
Ρ'.
οθ'
r.
πΤ
β.
•li
of.
tC
zC
τ'.
πα'
β.
πα'
α'.
πα'
ρ.
πα'
t
«β;
β
πβ
α'.
"t
Ρ'.
πβ'
r.
πγ'
β.
πΤ
α'.
Ρ'.
3^
t:
τιβ
α'
πδ'
Ρ'.
τϋδ*
Τ'.
πε'
β·
πε'
α'.
πε'
ρ·.
πε'
r.
πς·'
β.
πς'
πς'
σ'.
Ρ'
πς'
τ'.
"ζ'
β.
πζ'
α'·
πζ'
Ρ'.
πζ»
r.
πη'
πη'
πη'
β.
α'.
r.
3
r.
β.
πβ'
α'.
«θ'
Ρ'.
■χϊ’
τ'.
V
β.
V
ρ·.
1103
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
559 Κωνστάντιος zh κα\ Κώνστας xh χξ{ί'
540 Ακίνδυνος xal Πρδκλος, χξγ'
541 Μαρκελλϊνος κα\ Ιΐροβιανδς, χξδ'
542 Κωνστάντιος Σεβαστδς τδ γ', χα\ Κώνστας Σεβαστδς
τδ β', Χξβ'
545 Πλάχιτος κα\ Τωρύλος, χςς*'
544 Λεόντιος χα\ Σαλουστιος, χξζ'
545 Άμάντιος κα\ ΆλμΙνος, . χξη'
54(5 Κωνστάντιο^ τδ δ', χα\ Κωνστάντιος τδ γ*. χξΟ*
’547 Τουφϊνος κα\ Ευσέβιος χο'
548 Φίλιππος χα\ Σάλιας, χοα'
349 Λιμήνιος και Κατυλίνος, χοβ'
550 Σέργιος κα\ Νιγρινίανος, χογ'
551 Τοίς έωμένοις, χοο*
552 Κωνστάντιος Αύγουστος τδε', κα\ Κωνστάντιος Καϊσαρ, χοε'
535 Κωνστάντιος τδ ς\ χαΐ Κωνστάντιος Καίσβιρ τδ η\ χοξ'
554 Κωνστάντιος τδ ζ', κα\ Κωνστάντιος ΚαΓσαρ τδ γ', χος»
555 Άρβιτιών κα\ Δουλιανδς, χοη*
55(5 Κωνστάντιος ΑΟγουστος τδ η', χτΧ Ίουλιανδς Καΐσαρ
τδ α', χοΟ'
557 Κιυνστάντιος ΑΟγουστος τδ θ', χα\ Ίουλιανδς ΚαΙσαρ
τδ β'. χπ»
558 Δατιανδς κα\ Κερέλλιος, χπα'
559 Ευσέβιος κα\ ΊΓπάτιος, χπβ'
56J Κωνστάντιος ΑΟγουστος, τδ ι', κα\ Ίουλιανδς ΚαΓσαρ
τδ y, χπγ»
561 Ταύρος κα\ Φλωρέντιος, χπδ'
562 ΜαμερτΓνος κα\ Νεουέτοις, . χπε'
565 Ίουλιανδς ΑΟγουστος τδ κα\ Σαλούστιος, χπο'
564 Ίουλιανδς ΑΟγουστος κα\ Ούαρονιανδς, χπς'
563 Ούαλεντινιανδς κα\ Ούάλης ΑΟγουστος τδ α', χπη'
566 Γρατιανδς Επιφανέστατος χα\ Δαγαλαΐφος, χπθ'
367 Αουπίκιος κα\ Ίουΐανδς, χΙ^»
568 Ούαλεντινιανδς καΐ Ούάλης ΑΟγουστος τδ β', χίχ
569 Ούαλεντινιανδς κα\ Ίουΐκτωρ,
570 Ούαλεντινιανδς κα\ ϋύάλτις τδ γ', χΐ^γ'
571 Γρατιανδς ΑΟγουστος τδ β', κα\ Π ρδβος,
572 Μόδεστος χα\ Άρενθέου, χΐ^ε'
τξη'
τξθ'
το'
τοα'
τοβ'
τογ'
τοδ'
τοε'
τος*
ζοζ*
τοη'
τοθ'
τπ'
τπα'
τπβ'
τπγ^
τπ^
τπε'
τπς^
τπζ'
τπη'
τπθ'
τΐ^α'
τΚβ·
ζ
x\t'
'ίΚς'
χ\ι:
τΐιη'
«ti·'
υ'
υα'
V
ti»'
k*’
kf
kf
kf
k»
k»
k»
k*’
k*'
k·'
kc*
kc*
kc'
kf
**£
k?
kP
kv
ti
t
p
θ'.
θ'.
a'.
r·
θ'.
K'
Y’
p-
i:
tf.
p·
i;
a'.
P-
i:
456 XIV.
FASTI GRiECl AUl EX APOGRAPHO VOSSIANO
AB ANNO GCXXIl
■ Meta rijr JJmo-Umi»· Arrortrov.^ S.
.Ξ*§
222 Αντωνινος το δ και Αλέξαν-
δρος δα
225 Μαςιμινος το δ και Σελινος β
224 Ιουλιανος β και Κρισπινος γ
225 Φούσκος το β και Σεκστος δ
226 Σευηρος β και Μαρκελοτο β ε
2ι7 Αλβιανος β και Μαξιμινος ς*
228 Μοδεστο; β και Προβος ζ
229 Σευηρος και Αλεξ. και Διών β η
230 ΠρισκιλλιανοςκαιΑγριχολας θ
251 Κομοδος και Πελιγνιανος ι
252 Αουππος και Μαξημος ια
255 Μαξημος και Πατερνος ιβ
254 Μάξιμος β και Ουρβιανος ιγ
255 Σευηρος και Μουσιανος α
236 Μαξημος και Αφριμιανος β
237 ΠερπετουοςκαιΚορδινιανος γ
238 Πιος και ΙΙροκλος α
AD ΑΝΝΟΙ BCXXX.
Α 239 Γορδιανου και Αβιολαου β
240 Σαβινος β και Βρενατος γ
241 Γοοδιανος β και Πομπι-
λιανός δ
242 Αττικός και Ηρετεκαστος ε
245 Αριανος και Παππος ς*
244 Πελεγρινος Εμηλιανος α
245 Φίλιππος Σεβαστός και Τιτ-
τιανος β
246 Βασσος και Αλβιανος γ
247 Φίλιππος Σεβαστός β και Φί-
λιππος Κεσαρ.) ( δ
248 Αιμιλιανος β καιβΑκυλλι-
νος ς
249 Δεκιος β και Γρατος α
251 Δεκιος το γ και Δεκιος Και-
σαρ το ρ α
252 Γάλος το β και Ουολουσια-
Β νοί Ρ
255 Ουολουσιανος το β και Γα-
ληνός το α γα
254 Ουαλλεριανος και Γαληνός
τοβ 8
256 Μαξιμος και Γλαβριον το γ ο
σπβ
252.
procul
dubio.
σο
σπ
1η apographo omittuntur accentus et spiritus»
ti05
CHRONICI PASCHiVLIS.
257 Ουαλλεριανος το 6 και Γαλ-
λιανός το γ ε
258 Τουακος και Βασσος ε
259 Αιμιλιανος και Βασσος ς*
2ϋ0 Σεκουλλαριος το 6 και Δω-
νατος ζ
261 Γαλινου το 6 και Ουολουσια-
νος »1
262 Γαλινος το ε και Φαυστι-
νιανος 0
263 Αλβινος το β και Δεξτρος ι
264 Γαλλιηνου το ς* και Σατορ·
νινος ια
265 Ουαλλεριανοςτο β και Αου-
κιος ιβ
266 Γαλλιηνου το ζ και Σαβι·
νελλος 457 . tr
267 Πατερνος και Αρκεσιλαος ιβ
268 Πατερνος το β και Μαρινια·
νος ιε
269 Κλαυβιος Σεβαστός και Πα-
τερνος α
270 Αντιοχιανος το β και Ορφη-
τος α
271 Αυριλλιανος Σεβαστός και
Βασσος το β β
272 Κυιντος το β και βελβουβι-
νιανος γ
273 Τατικος και Πλακιβιανο; α
274 Αυριλλια^^ο; το β και Καπε-
τολινος ε
275 Αυριλλιανος το γ και Μαρ-
κελλινος ς*
276 Τατικος το β και Εμηλια-
νος α
277 Προβος Σεβαστός και Παυ-
λινός β
278 Προβος το β και Λουτυπος γ
279 Προβος το γ και Πατερνος
το β · δ
280 Μεσσαλας και Γρατος ε τι
281 Προβος το β και Τιβεριος ς*
282 Προβος το ε και Ουιτορινος ζ
283 Καρος Σεβαστός και Καρι-
νος α
284 Καρινος το β και Νουμε-
ριανο; ? χζ
OmiltUur deinde Epocha Augueti,
ΧΖ
Τη αΛο ΦίΛιππον μέχρι Αιο- Ep.Dio- Phi-
xAfiTtarov το β ετη det. lippi.
285 Διοκλιητιανου το β και Αρι-
στοβούλου ετη α χη
286 Μαξιμος και Ακυλλιανος β χθ
287 Διοκλιτιανου το γ και Μάξι-
μινος Σεβαστός γ χι
288 Μαξιμινου το β και Ιανου-
άριου β χια
289 Τιβεριου Βασσου και Διω-
νος και Κυντιανου ε χιβ
200 Διοκλιτιανου το β και Μαξι-
μιανου γ ς* χιγ
291 Τιβεριανου το β και Διω-
νος ζ χιβ
292 Ανιλιανου και Ασκλιπιοβω-
του η χιε
295 Διοκλιτιανου το ε και Μα-
ξιμιανουτοδ 0 χις“
294 Κωνσταντίνου Καισαρ και
Μαξιμιανου Καισαρ ι χιζ
295 Τουσκου και Ανυλλινου ια χιη
296 Διοκλιτιανου το ς* και Κων-
σταντίνου το β ιβ χιθ
297 Μαξιμινου το ε και Μαξι-
μιανου Καισαρ το β ιγ χκ
298 Φαυστος και Γάλλος ιδ χκα
Α 299 Διοκλιτιανου Ζ \ νΐζ. και Μά-
ξι μια νου το ς· ιε
300 Κωνσταντίνου Καις το γ και
Μαξιμιανου το ις*
301 Τιτιανου και Νεπωτιανου ιζ
302 Κωνσταντίνου Καισαρ δ και
Μαξιμιανος Καισαρ το α ιη
303 Διοκλιτιανου το η κα: Μα-
ξιαιανου το ζ ιΟ
304 Διοκλιτιανου το θ και Μαξι-
μιανου το η κ
305 Κωνσταντ. Καισαρ το ζ και
Μαξιμιανου Καισαρ το ε κα
338 Ουρσου και Πολέμιου '
339 Κωνσταντιου το β και Κων-
σταντος το α
340 Ακίνδυνου και Προκλου
341 Γρονιος και Προρινου
342 Κωνσταντιου το γ και Κων-
Β σταντος το β
343 Πλακιανου και Ρομυλλου
344 Αεοντιου και Σαλλουστιου
345 ΑμαντιουκαιΑλβιανου
346 Κωνσταντιου το δ κατ
Κωνσταντος το γ
347 Ρουφινου και Ευσέβιου
348 Φίλιππου και Σαλια
349 Λημενιου και Κατυλινου
350 Σέργιος και Νιγρεανος
351 Οι μετά Τπατιαν Σέργιου .
και Νιγριανου
352 Κωνσταντιου το ε και Κων-
σταντ ιου ναιου το α
353 Κωνσταντιου το β και Κων-
σταντος το β
354 Κωνσταντιου το ζ και Κων-
σταντος το γ
355 Αροητιονος και Λολλιανου
(2 366 Κωνσταντιου το η και Ιου-
λιανου Κεσαρος το α
357 Κωνσταντιου το θ και Ιου-
λιανου Κεσαρος το β
358 Δατιανος και Καραλλίος
359 Ευσέβιος και Τπατιος
360 Κωνσταντιου το* ι και 1ου-
λια'Λυ το γ ος·
361 Ταυρου και Φλορεντιου οη
362 Μααερτινου και Νεβιττας οΟ
363 Ιουλίανου το δ καιΣαλου-
στιου · π
364 Ιοβιανος και Βαρρωνια-
νος πα
305 Ουαλεντινιανου και Ου-
αλεντος το β πβ
366 Γρατιανος και Δαγαλαις πγ
367 Λουπηκινος και Ιοβιανος πδ
368 Ουαλεντινιανου το β και
Ουαλις το β πε
369 Ουαλεντινιανου και Ουικ-
τορος τις
570 Ουαλεντινιανου και Ου-
αλεντος το γ πζ
371 Γρατιανου το β και Προ-
βου πη
372 Μοδεστος και Αρινθεος πθ
373 Ουαλεντι νιανος και Ουαλης
το δ \
374 Γρατιανου το δ και Εκυ-
τιου Ι,α
375 Τοις μετά την Τπατιαν Γρα-
τιανου και Εκυτιου Ι^β
376 Ουαλεντοςτοε και Ουαλεν-
τινος Νέος Ι^γ
377 Γρατιανος το δ και Μερο-
βανδος Ιδ
378 Ουαλεντινιανος το ς* και
Ουαλενιΐ/ος ναιος Ι^ε
1106
χκβ
χχχ
χκδ
χκε
χκτ
Ind.
S ι
i«e *
X"? C
χ< C
5
χπθ 0
Xk *
Xk«
Xk?
XkT ‘Ϊ
Xk« ιδ
Xk* 1« ,
xki· « I
XkC β '·
xkn Ϊ
xKO ^
>V '
. 1107
379 Λυσωνιου xai Ολυβριου
380 Γρατιανος το β χαι Θεοδο-
σίου το δ
38f Ευχεριος χαι Ευαγριος το α
582 Avtovtvou xat ϊυτγριου το €
583 Mepotauoou το β χφε* Σα-
τορνιλου το α
384 Ρηχομηρου χαι Κλέαρχου
385 Αρχαδιου το α χαι Βαυ-
δ»υνος
386 Ονωριου Επιφανέστατου χαι
Ευοδιου
587 βαλεντιΐίΐανου το γ χαι Ευ
τροπιου
388 θεο^σιου το β χαι Κυνι-
γιου
389 Τιμασιου χαι Προμοτου
590 Ουαλεντινιανου το δ χαι
Νεωτεριου
391 Τατιανου χαι Συμαχου
592 Αρχαδιου το βχαι Ρουφίνου
593 Θεοδοσίου το γ χαι Λβου-
δαντιου
594 Αρχαδιου το γ χαι Ονωριου
το β
595 Ολυβριου χαι Προβινου
το γ 459
597 Καισαριου χαι Αττιχου
398 Ο'/οριουτο δ χαι Ευτυχιανου ριδιηαΐβψχα
k7
ψβ
C
\ζ
Ψτ
η
k^
ψδ
6
kO
ψε
Ε
Ρ
ψζ*
ια
Ρ«
ψ:
ιβ
ρβ
ψη
ιΤ
ΡΤ
ψο
ιδ
ρδ
ψι
18
ρ
ψια
α
PC
φιβ
β
pc
ψιγ
Τ
ρη
Φιδ
δ
> ρθ
φιε
ε
Ρ»
ψις*
7
ρια
ψιζ
C
Ρ'Ρ
ψιη
η
Φιθ
φχ
θ
ι
ριε
ριη
ριθ
ρκ
ρχα
ρχΡ
ρχε
599 Ευτροχιου χαι Θεοδωοου
Μ)0 Ιτελιχωνο; και Αυριλλιανου ρις·
401 Βικέντιου χαι Φρασηττα
402 Αρχαδιου το ε χαι Ονωριου
το ε
403 Θεοδωσιου το α χαι Ρομιορ-
δου
404 Ονωριου το ς* χαι Αριστινε-
του
405 Στελιχονο; το β χαι Ανθέμιου
το α
406 Αρχαδιου το ς χαι Προβου
407 Ονωριου το ζ χαι θεοδωσιου
το β
408 Βασσου χαι Φίλιππου
409 Ονωριου το η και θεοδωσιου
το γ
410 Ουαρανου του Λαμπρότατου ρχς
411 Ονωρ ιου το θ χαι θεοδωσιου
το δ
412 Ονωριου το ι χα\ θεοδωσιου
το ε
413 Λουχιορ του Λαμπρότατου
414 Κωνσταντιου χαι Κωνσταν-
τος
415 Ονωριου το ια χαι θεοδωσιου
416 θεοδωσιου το ζ χαι Πα).λαδιου ρλβ
417 Ονωριου το ιβ χαι Κωνσταν-
τος το β
418 Ονωριου το ιγ χαι θεοδωσιου
το η
419 Μοναξιου χαι Πλινθα
420 θεοδωσιου το θ χαι Κων
σταντος το γ
421 Ευστάθιου χαι Λγριχολα
422 Ονωριου το ιδχαι θεοδωσιου
το ι
423 Ασχλιπιοδωτου χαι Μαρινια·
νου
425 θεοδωσιο; το ια χαι Ουαλεν·
τινιανου Καισαρ
426 θεοδ(ϋσιος το ι3 χαι Ουαλεν-
τινιανου το ρ
‘ 427 Τεριου χαι Αρδαβουριου
4i8 Φίλίχο; χαι Ταυρου
429 Φλωρεντιου και Διονύσου
ψχ?
ψχγ
ψχδ
ψχε
ψχζΤ
ψχζ
t
ψλγ
ρχη
ρχθ
ρλ
ρλα
ψλε
ψλς
ψλη
0/λθ
ρλγ ψμ
ρλδ
ρλε
ρλ:
Ρ>·ζ
ρλη
ρλθ
ρμ
ρμα
ρμβ
ρμτ
ρμδ
ψμα
ψμ?
ζμϊ
ψμδ
ψμ»
ψμ':
ψμί
ώμη
(Ιμθ
V
431
432
433
434
436
437
458
439
440
441
442
443
444
445
447
448
449
450
451
452
453
'2 454
455
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
ζ Α 430 θεοδωσιου το ιγ χαι Ουάλεν-
τινιανου το γ
Αντίθεου χαι Βασσου
Ουαλλεριου χαι Α στ ιου
Θεοδοσίου το ιδ χαι Μαξιμου
Α ρεοβι νδα χαι Λσπαρος
θεοδοσίας το εε χαι Ουαλεν-
τινιανου το ιδ
Ισιδορου χαι Σινατορου
Αετιου το β χαι Σιγησβουλδου
Θεοδοσίου το ις* χαι Φαυστου
Θεοδοσίου το ιζ χαι Φιστου
Ανατολιου χαι Ουαλεντινου
Κυρου μονού
Ευδοξιου χαι Διοσχορου
Μαξιμου χαι Πατεριου
θεο^σιου το ιη χαι Αλβινου
Ουαλεντινιανου το ς χαι Νο-'
μου
Αετιου το γ χαι Συμμος
Αρταβουριου χαι Αλυπιου
Ζινωνος 460 χαι Ποστου-
μιανου
Πρωτογενούς χαι Αστυριου
Βαλεντινιανου χαι Αβιηνου
Μαρχιανου Αυγουστου χαι
Αδελφιού
Σπο ρακιού χαι Ερχουλανου
Βινχομαλου χαι ΟπΤ|λ;ωνθς
Αετιου χαι Στουλιου
ΒαΧε^^ινιανου το η χαι Αν-
θέμιου
Βαρανου χαι Ιωαννου
Κωνσταντιου χαι Ρουφου
Λεωνΐος Αυγ. μονού
Απολλώνιου χαι Μαγνου
Δαγαλαίφου χαι Σεβερινου
Λεωντος β μονού
Βιβιανου μονού
Ρουστιχου χαι Ολυβριου
Βασιλεισχου χαι Αρμεναρι-
χου
Αεοντος γ μονού
Πουσαιου χαι Ιωαννου
Ανθέμιου Αυγ. μονού
Ζινωνος χαι Μαρκιανος
Ιορδανου χαι Σεβηρου
Λεωντος δ μονού χαι Προβιά-
νου
Μαρχιανου μονού χαι Φηστου
Αεοντος μονού ε
Αεοντος ναιου Αυγ. μονού
Ανυπατα
Βασιλείου Αυγουστου μονού
χαι Αρ ματιού μονού
Λνυττατα
Ιολου μονού
Ζινΰνος Αύγουστου μονού
Βασιλείου μονού
Πλαχητου μονού
Τροχονδου μονού
Ανυπατα
θεοδωριχου μονού 461
Συμμάχου μονού
Αογγινου β μονού
Βοητιου μονού
Δυναμιου χα\ Σίφίδιου
Ευσέβιου jxovou
Λογγινου οευτερου μονού
Ολυβριου Ναιου μονού
Αναστασίου Αυγ. και Ρουφου
Ευσέβιου β μονού
Ανυπατα
Αστεριού χαι Περσιδιο
Βιατορος
Παυλου μονού
Αναστασίου Αυγ. το β
m
δ
ε
C
C
η
ρχζ ψλδ θ
456
457
« 458
460
« 461
ο ^
β €463
464
465
466
467
468
469
470
471
472
473
ι 474
475
476
^β
U
Cn
477
478
D^79
480
481
482
485
484
485
486
487
488
489
490
491
492
493
φνα
ια
ιβ
491
495
496
497
ρμε
ρμτ
ρμζ
ρμη
ρμθ
ρν
ρνα
ρνβ
ρνγ
ρνδ
ρνε
pyς
ρνζ
ρνη
ρνθ
ρξα
ΡίΡ
Pfl
ρξ·
P|C
ρξβ
ρο
ρ®?
ροβ
ρογ
ροδ
ροε
poc
ροζ
ροη
ροθ
ρπ
ρπα
ρπβ
ρπγ
ρπδ
ρπε
ρπ^
ρπζ
ρπη
ρπΟ
Pk
ρΐα
Pk?
Pkr
p^^S
P'iS
pks·
Ρηί
ρ’-.η
fkO
σ
σα
σβ
π
σδ
σε
<^7
σζ
ση
σθ
σι
σια
1109
CHRONia PASCHALIS.
1Ν»
498 ΙωανΜυ xat Παυλινου
σιβ
ωιθ
ς Α 561 Ανυπατα
σοε
ωπβ 0
499 Ιωαννου άλλου μονού Κυρτου σιγ
ωκ
C
562 Ανυπατα
σος*
ωπγ t
500 Πατρικίου και Τπατιου
σιβ
<ι)κα
η
563 Ανυπατα
σοζ
ωπβ ια
501 Πομπή ιου και Αβηινου
σιε
ωκβ
θ
564 Ανυπατα
σοη
ωπε ιβ
502 Προβου και Αβηινου
σις*
ωκγ
ι
565 Ανυπατα
σοθ
ωπ?' ιγ
503 Αβξικρατους και Βουλουσια-
566 Ιουστίνου Αυγουστου μονού
σπ
ωπζ ιβ
νου
σιζ
ωκβ
ια
567 Ανυπατα
σπα
ωπη is
504 Κβθηγου μονού
σιη
ωκε
Φ
568 Ιουστίνου Αυγ. το Β μονού
σπβ
ωπβ α
505 Σαβινιανου και Θβοβωρου
σιθ
ωκς*
>Τ
569 Ανυπατα
στεγ
«k β
506 Αρ€θβιναδου Ναιου και Mea·
570 Ανυπατα
σπβ
ωΐι* γ
σαλα
σκ
ωκζ
ιβ
571 Ανυπατα
σιεε
ωΐ^β δ
507 ΑναατοΜίου Αυγ. το γ και
572 Ανυπατα
σπς*
ωΐιγ ε
Βεναντιου
σκα
ωκη
ι·
573 Ανυπατα
σπζ
ωΐιδ ς·
508 Κο^ερος και άλλου Βιναν-
574 Ανυπατα
σπη
ωΚ* ζ
τιου
σκβ
ωκθ
α
575 Ανυπατα
σιεθ
ωΐιί· η
509 Οπορτουνου μονού
σκγ
ωλ
β
576 Ανυπατα
ωΙαζ θ
510 Δοητιου μονού
σκβ
ωλα
ϊ
577 Ανυπατα
σΐ^α
ωΐ|η '
51 1 Χεκουνδινου και Φηνικος
σκε
ωλβ
β
578 Ανυπατα
ωΐ^β («<
512 Παυλου του Βιβιανου και
579 Τιβεριου Κωνσταντ.
Αυγ.
Μοαχιανου
σκς*
ωλγ
C
Β μονού
etiT
? ιβ
513 Κλιμαντινου και Προβου άλ-
580 Ανυπατα
«κβ
^ *Τ
λου
<ntC
ωλβ
C
581 Ανυπατα
σίε
^β ιβ
514 Σενατορος μονού
σκη
ωλβ
C
582 Ανυπατα
σ1χ7
kr
51 5 Ανθέμιου και Φλορεντινου
σκθ
ωλς*
3
585 Ανυπατα
Λζ
^δ α
516 Πετρκ)υ μονού
σλ
ωλζ
0
584 Μαυρίκιου Τιβεριου
Αυγ.
517 Αναστασίου και Αγαπητού
σλα
ωλβ
ι
μονού
σ'ιη
ξε β
518 Μαγνου μονού
σλβ
ωλθ
ια
585 Ανυπατα
σΐ^θ
^ Τ
519 Ιουστίνος Αύγουστος και Ευ-
586 Ανυπατα
τ
?)C δ
θεριχος
σλγ
ωμ
Φ
587 Ανυπατα
τα
520 Βιταλιανου και Ρουστικιου
σλο
ωμα
‘ϊ
588 Ανυπατα
τβ
?θ C
521 Ιουστινιανού και Ουαλλεριου σλε
ωμΡ
10
589 Ανυπατα
ί
C
522 Συμμάχου και Βοητιου
σλς*
ωμτ
ιε
590 Ανυπατα
το
ξιβ η
523 Μαξιμινου μονού
σλζ
ωμβ
α
591 Ανυπατα
τε
^ιβ 0
524 Ιουστινιανού Αυγουστου και
592 Ανυπατα
•ρς*
^ιγ ι
Οπιλλιονος
σλη
ωμε
β
593 Ανυπατα
'cQ
^ΐδ Μ
525 Φιλόξενου και Προβου
σλθ
ωμς
γ
594 Ανυπατα
τη
^ιε ιβ
526 Ολυαβριου μονού
σμ
ωμζ
β
595 Ανυπατα
τθ
?ις· ιγ
527 Μαβορτιου μονού
σμα
ωμη
e
596 Ανυπατα
τι
?ιζ - ιβ
528 Ιουστινιανού Αυγουστου το β
C 597 Ανυπατα
τια
?iij ιε
μονού
σμΡ
ωμθ
C
598 Ανυπατα
τιβ
ξιΟ cr
529 Αεκιου μονού
σμγ
ων
C
599 Ανυπατα
τιγ
β
530 Ααμπαβιου και Ορεστου
σμβ
ωνα
η
ΘΟΟ Ανυπατα
τιβ
γ
531 Ανυπατα
σμε
ωνβ
θ
601 Ανυπατα &β3
τΐ8
^χβ δ
532 Ανυπατα
σμς
ωνγ
ι
602 Ανυπατα
τις*
§χγ ε
533 Ιουστινιανός Αύγουστος το γ
603 Ανυπατα
τιζ
^χδ ς
μονού
σμζ
ωνβ
ια
604 Φωκά Αυγ. μονού.
τιη
ξχε ζ
534 Ιουστινιανού Αυγουστου το β
605 Ανυπατα
τιθ
η
και Παυλινου
σμη
ωνε
Φ
606 Ανυπατα
τκ
?χζ β
535 Βελισαριου μονού
σμθ
ωνς·
607 Ανυπατα
τκα
^κη 6
536 Ανυπατα
σν
ωνζ
ιβ
608 Ανυπατα
τκβ
ξχθ ια
537 Ανυπατα
σνα
ωνη
18
609 Ανυπατα
τκε
ιβ
538 Ιιυαννου μονού και Ετεαρχου
610 Ανυπατα'
τκς·
ξλγ ιγ
Πρετο^υ
σνβ
ωνΟ
α
611 Ηράκλειου Αυγ. μονού
τχζ
^λβ ιβ
539 Αππιονος μονού
σνγ
ωξ
612 Ανυπατα
τκη
^λε ιβ
540 Ιουστίνου μονού
σνβ
ωξα
γ
613 Ανυτιατα
τκθ
^λς α
541 Βασιλείου μονού
σνε
ωξβ
β
614 Ανυπατα
τλ
ξλζ β.
542 Ανυπατα
σνς·
ωξγ
ε
615 Ανυπατα
τλα
ξλη γ
543 Ανυπατα
σνζ
ωξβ
ς·
υ 616 Ανυπατα
τλβ
^λΟ β
514 Ανυπατα
σνη
ωξε
C
Εχ Ανυπατα
Epodi».
5^ Ανυπατα
σνθ
ωξΓ
η
Ind, Ανυπατα
Augusti.
546 Ανυπατα
σξ
ωξζ
6
617 Ανυπατα
τλγ
?)μ
ε χμζ·
547 Ανυπατα
σξα
ωξη
ι
618 Ανυπατα
τλβ
^μα
Γ χμί
548 Ανυπατα
σξβ
ωξΟ
ια
619 Ανυπατα
τλε
^μβ
C χμ^
549 Ανυπατα
ωο
Φ
620 Ανυπατα
τλς
?μγ
Ά χμ®
550 Ανυπατα
σξβ
ωοα
Ί
621 Ανυπατα
τλ;
^μβ
0 χν
551 Ανυπατα
σξε
ωοβ
ιβ
622 Ανυπατα
τλη
ι <vc.
552 Ανυπατα
σξς·
ωογ
ιε
623 AvJπατα
τλθ
ια χνβ
553 Ανυπατα
σξζ
ωοβ
α
024 Ανυτεατα
τμ
?μζ
Φ χνγ
554 Ανυπατα
σξη
ωοε
β
625 Ανυπατα
τμα
^μη
ιγ χνβ
555 Ανυπατα
σξθ
ωος:
γ
()26 Ανυπατα
τμβ
?μ0
ιβ χνε
556 Ανυπατα
σο
ωοζ
β
627 Ανυπατα
τμγ
ξ)ν
IS χνς*
557 Ανυπατα
σοα
ωοη
ε
628 Ανυπατα
τμβ
?να
« χν;
558 Ανυπατα
σοβ
ωο')
629 Ανυτιατα
τμε
^νβ
β χνη
559 Ανυπατα &62
σογ
(ΐ)π
C
630 Ανυπατα
τμ7
?)νγ
γ -χΑ
500 Ανυπατα
σοδ
ωπα
η
illi
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
1112
XV.
FRAGMENTUM FASTORUM
AB ANNO CHBISTI CCV AD ANNUM CCCLIV.
205 F Antonino II et Gela.
206 E Albino et iEmiliano.
207 D Caro cl Maximo.
208 GB Antonino ΙΠ et Gela 11. B
209 A Pompeiano et Avito. ·
210 G Faustino et Biifino.
2Π F Geiitiaiio et Basso.
212 ED Duobus Aspris. B
215 C Antonino IV cl Balbino«
21 i B Messala et Sabino.
215 A fjnRlo et Cereale.
2l6GFSabino et Aniilino. B
217 E Praesente cl Extricato.
218 D Antonino et Advento.
219 C Antonino II et Sacerdote.
464 220. BA Antonino 111 et Coma-
zonte. B
221 G Grato et Seleuco.
2:^2 F Antonino IV et Alexanoro.
225 E Maximo et lleliano.
22i DC Juliano ct Crispino. B
255 B Fusco et Dextro.
226 A Alexandro II et Marcello.
227 G Sabino et Maximo.
228 FE Modesto et Probo. B
229 D. Alexandro III et Dione.
250 C. Agricola et Clemcnlino.
251 B Pompeiano et Peligniano.
252 AG Lupo et Maximo. B
255 F Maximo et Paterno.
25 i E Maximo II et Urbano.
2.55 D Severo et Quintiano.
25!) CB Maximino et .Africano. B
257 A Perpetuo et Corneliano.
25S C Pio ial. Ulpio) et Pontiano.
250 F Gordiano et A viola.
240 KD Sabino cl Venusto. B
241 C G· rdiano et Pompeiano.
242 B Allico et Praetextato.
215 .\ Arriano et Papo.
2ii GF Peregrino et ^miliano. B
245 E Philippo et Titiano.
246 D Prjesente et Albino.
247 C Pliilippo II et Philippo.
248 BA Philippo lll cl Philippo II. B
249 G iEmiliaiio et Aquilino.
250 F Decio II et Grato.
251 E Decio 111 et Decio Cscsare.
2.52 DG Gallo II et Volusiano. B
255 B Volusiano Π et Maximo.
254 A Valeriano II cl Gallieno.
255 G Valeriano lll et Gallieno II.
256 FE Maximo et Glabrione. B
257 D Valeriano IV ct Gallieno HL
238 C Tusco et Basso.
259 B iEmiliano et Basso.
260 AG Sicculare et Donato. B
261 F Gallieno IV' el Volusiano.
262 C Gallieno V et Faustino.
265 D Albino et Dextro.
264 GB Gallieno VI et Saturnino. B
265 A Valeriano II ct Lucilio.
266 G Gallieno VII ct Sabinillo.
267 F Paterno ct Arcesilao.
268 ED Paterno II el Marianino. B
neo C Claudio el Paterno.
Mar. xzii.
Mer. III.
JoT. tiv.
Ven. XXV.
Sol. VI.
Lun. XVII.
Mar. XXVIII.
Mer. IX.
Ven. XX.
Sat. 1.
Sol. XII.
Lun. xxiii.
Mer. IV.
Jov. XV.
Ven. XXVI.
Sat. VII.
Lun. XV11I.
Mar. XXIX.
Mer. X.
Jov. XXI.
Sat. II.
Sol. XIV.
Lun. XXV.
Mar. VI.
Jov. XVII.
Ven. xxviu.
Sal. IX.
Sol. XX.
Mar. I.
Mer. 111.
JoVi XXIII.
Ven. IV. '
So! XV.
Lun. XXV11.
Mar. VIII.
Mer. XIX.
Ven. XXX.
Sat. XI.
Sol. XXII.
Lun. III.
Mer. XIV.
Jov. XXV.
Ven. VI.
Sat. XVII.
Lun. xxvni.
Mar. IX.
Mer. XXI.
Jov. II.
Sat. XIII.
Sol XXIV.
Lun. V.
Mar. XVI.
Jov. XXVII.
Ven. vni.
SaL XIX.
Sol. XXX.
Mar. XI.
Mer. XXIII
Jov. IV.
Ven. XV.
Sol. XXVI.
Lun. vii.
Mar. xvni.
Mer. XXIX.
Ven. X.
A 270 B Antiochiano et Orfito. Sat. xxi.
271 A Aureliano et Basso. * Sol. n.
272 GF Quieto et Voldnmiano. B Lun. xiii.
275 E Tacito el Placidiano. Mer. xxiv.
274 D Aureliano II et Capitolino. Jov. vi.
275 C Aureliano III et Marcellino. Ven. xvii.
276 BA Tacito II et iEmiliano. B Sat. xiviii.
277 G Probo ct Paulino. Lun. vtii.
278 F Probo II et Lupo. Mar. xx.
279 E Probo 111 et Paterno. Mer. i.
280 DG Messala et Grato. B Jov. \ii
281 B Probo IV et Tiberiano. Sat. xxiii.
282 A Probo V et Viclorino. Sol. iv.
285. G Caro ct Carino. Lun. xv.
'E Carino II et Numeriano. B Mar. xxv.
285 D Diocletiano II et Aristobulo. Jov. vii.
286 C Maximo II et Aquilino. Ven· xviii.
287 B Diocletiano III et Maximiano. Sat. xxx.
288 AG Maximiano II et Januario. B Sol. xi.
3 289 F Basso 11 et Quintiano. Mar. xiii.
290 E Diocletiano IV et Maximiano III. Mer. iii.
29! D Tiberiano et Dione. Jov. xiv.
292 GB Annibaliano et Asclepiodoto. B Ven. xxv.
295 A Diocletiano V et Maximiano IV. Sol. vi.
294 G Constantio et Maximiano. Liin. xvii.
295 F Tusco el Anullino. Mar. xxviii.
296 ED Diocletiano VI el Constantio II.
B. Mer. ix.
297 C Maximiano V et Maximiano 11. Ven. xx.
298 B Fausto II et Gallo. Sat. i.
299 A Diocletiano VII el Maximiano VI. Sol. xii.
500 GF Constantio lll et Maximiano lll.
B Lun. XXIII.
501 E Titiano el Nepoliano. Mer. iv.
502 D Constantio IV et Maximiano IV. Jov. xv.
503 C Diocletiano VHl et Maximia-
no VII. Ven. xxvi.
504 BA Diocletiano IX et Maximiano
Λ VIII. B Sal. VII.
^ 505 G Constantio V el Maximiano V. Lun. xvni.
306 F Constantio VI ct Maximiano VI. Mar. xm.
507 E Novies et Constantino. Mer. x.
508 DC Decies et Maximiano VII. B. Jov. xxi.
509 B Post Consul X ct VH. Sat. ri.
510 A Anno ii. Post consul X ct VII. Sol. xiii.
511 G Maximiano VIII solo. Lun. xxv.
312 FE Constantino 11 el Licinio II. B Mar. vi.
515 D Constantino lll et Licinio lll. Jov. xvii.
514 C Volusiano et Anniano. Ven. xvni.
515 11 Constantino IV et Licinio IV. Sal. ix.
516 AG Sabino ct Rufino. B Sol. xx
517 F Gallicano el Basso. Mnr. i.
518 E LicinioV et Crispo. Mer. xii.
519 D Constantino V cl Licinio. Jov. xxiii.
520 CB Constantino VI et Conslanlino.Ven. iv.
B
321 A Crispo 11 et Constantino II. Sol. xv.
f. 522 G Probiano ct Juliano. Lun. xxvii.
^ 525 F Severo el Rulino. Mar. viii.
524EDCrispo'HI et Constantino III. B Mer. xix.
525 C Paulino ct Juliano. Ven. xxx.
526 B Constantino VII et Constantio. Sat. xi.
527 A Constantio cl Maximo. Sol. xxii.
528GF Jaiiuarino ef .I jslo. B Lun. iii.
529 E ConsianlinoVHI el CeuslDnliiio
IV. Mer. XIV.
1113
350 D Gallicano et Symmacho.
551 0 Basso et Al)la vio.
55i BA Pacatiano el Hilariano.
553 G Dalmatio et Zenohlo.
534 F Optato et Paulino.
555 E Constantio et Albino.
530 DC Nepotiano et Facundo.
557 B Feliciano et Titiano.
338 A Urso et Polemio.
559 G Constantio 11 et Constante.
3 iO FE Aquindino et Prorulo.
341 D Marcellino et Probino.
342 C Constantio 111 et Constante
CHRONICI PASCHALIS.
Jov. XXV. A 345 B Placido et Romulo.
Ven. Yi. 544 AG Leontto et Sallustio. B
B Sat. XYii. 345 F Amantio et Albino.
Lun. xxYiii. 4ββ ^ Amantio et Albino.
Mar. X. Ru filio et Eusebio.
Mer. XXI. 548 CB Philippo et Salia. B
B Jov. II. %549 A Limenio et Calullino.
Sat. XIII. 350 G Sergio et Nigriniano.
Sol. XXIV. 351 F Post Sergio et Nigriniano.
Liin. V. 552 ED Constantio V et Constantio Ca;s.
B Mar. xvi. B
Jov. xxvii. 553 C Constantio VI et Constantio II.
ll.Ven. VIII. 554 B Constantio VII et Constantio ill
mi
Sat. XIX.
Sol. XXX.
Mar. XI..
Mer. XXIII.
Jov. IV.
Ven. XV.
Sol. XXVI.
Lun. VII.
Mar. xviii.
.Mer. XXIX.
Ven. X.
Sat. XXII.
XVI.
EX TEMPORIBUS GALLIENI,
Qtfts, quantum temporii praefecturam urbis administraverit^ ab anno Christi ccliy ad annum cccliv.
254. Valeriano II et Gallieno. Lollianus Pnefectus
Urbi.
255. Valeriano 111 et Gallieno 11. Valerius Maximus
P. V.
256. Maximo et Glabrione. Nummius Albinus.
P. V.
257. Valeriano IV et Gallieno III. Julius Donatus
P. V.
258 Tusco et Basso. Cornelius Saecularis P. V.
259 iEmiliano et Basso. Cornelius Saecularis.
P. V.
260 Saeculari 11 et Donato. Cornelius Saecularis
P. V.
261. Gallieno IV et Volnsiano. Nummius Albinus
P. V.
262. Gallieno V et Faustino. Nummius Albinus
P. V.
263. Albino 11 et Dextro. Nummius Albinus P. V.
264. Gallieno VI et Saturnino. Paternus P. V.
265. Valeriano II et Lucilio. Paternus P. V.
266. Gallieno VII et Sabinillo. Paternus P. V.
267. Paterno et Harcesilao. Petronius Volusianus
P. V.
208. Paterno II et Mariniano. Petronius Volusianus
P. V.
269. Claudio et Paterno. Flavius Antiochianus
P. V.
270. Antiocliiano et OrAto. Flavius Antiochianus
P. V.
271. Aureliano et Basso. Postumius Varus P. V.
272. Quieto et Voldumiano. Flavius Antiochianus
P. V.
273. Tacito et Placidiano. Virius Orfitus P. V.
274. Aureliano II el Capitolino. Virius Orfitus P. V.
^75. Aureliano 111 et Marcellino. Postumius Sya-
grius P. V.
276. Tacito 11 et iEmiliano. Ovinius Pacatianus
P. V.
277. Probo et Paulino. Ovinius Pacatianus P. V,
278. Probo II et Lupo. Virius Lupus P. V.
279. Probo III et Paterno. Virius Lupus. P. V.
280. Messala el Grato. Virius Lupus P. V.
281. Probo IV et Tiberiano. Ovinius Paternus P. V.
282. Probo V el Victorino. Pomponius Vi(!torianus
P. V.
283. Caro ct Carino. Titutius RoburrusP. V.
2S4. Carino II et Numeriano. Ceionius Variis
P. V.
285. Diocletiano II et Aristobolo. Ceionius Varus
P. V.
286. Maximo II et Aquilino. Junius Maximus P. V.
287. Diocletiano III et Maximiano , Junius .Maxi-
mus P. V.
B 288. Maximiano II et Januarino. iii Kalendae Mar-
tii, Pomponius Januarius P. V.
289· Basso II et Quintiano. Pomponius Januarius
P. V.
290. Diocletiano IV et Maximiano 111. Turranius
Gratianus P. V.
291. Tiberiano II et Dione, xii Kalend. Martii, Ju-
nius Tiberianus P. V.
292. Annibaliano et Asclepiodoto III. Nonas Augu-
sti, Claudius Marcellus P. V.
293. Diocletiano V ct Maximiano IV. iii Idus Mar-
tii, Septimius Acyndinus P. V.
294. Constantio et Maximiano. Septimius Acyndi-
iius P. V.
295. Tusco et Anulino. iii Idus Januarii, Aristobu-
lus P. V.
296. Diocletiano VI et Constantio II. xii Kalend·
Martii, Cassius Dion P. V.
467 297. Maximiano V. et Maximiano II, vEra-
C nius Annibalianus P. V.
298. Fausto II. ct Gallo. Artorius Maximus P. V.
299. Diocletiano VII et Maximiano VI. Anicius Fau-
stus P. V.
300. Constantio III et Maximiano 111. Kalendis
Martii, Pompeius Faustinus P. V.
301. Ttilano 11 et Nepotiano. yElius Dionysius
P. V.
302. Constantio IV et Maximiano IV. xi Kalendas
Bfartii, Nummius Tuscus P. V.
505. Diocletiano VIII et Maximiano VI!. Pridie
Idus Septembris, Junius Tiberianus P. V.
504. Diocletiano IX el Maximiano VIII. Pridie No-
nas Januarii, Aradius Rutinus P. V,
305. Constantio V el Maximiano V. Pridie Idus Fe-
bruarii, Postumius Titianus P. V.
506. Constantio VI et Maximiano VI. xiv Kalendas
Aprilis, Annius Anulinus P. V.
507. Maximiano VII et Maximiano, ex mense Aprili,
Π factus est sextus consuiulus, quod esi. No-
vies el Constantino, vi Kalendas Septem-
bris, Justeius Tertullus P. V.
308. Consules quos jusserint DD. NN. Augusti ex
XII Kalendas Maii facium est, Maxentio et
Romulo : quod est Decies, el Maximiano,
vni Idus Aprilis, Statius Kuiinus P. V.
309. Maxentio II el Romulo II. lu Kalendas No-
vembris, Aurelius Hermogenes P. V.
310. Maxentio 111 consule, v Kal. Novembris, Ru-
fius Volusianus P. V.
311. Consules quos jusserint DD. NN. Augusti, ex
mense Septembri, factum est, Uujino ct Eii-
sebio. V Kalendas Novembris, Junius Flavia-
nus P. V.
1)15
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM
1116
312. Maxentio IV consule, qui sunt Constantino 11
et Licinio II. v Idus Februarii, Aradius Ru-
tinus P. V. VI Kalend. Novemb. Annius Anu-
linus dies xxxiv, P. V. iii Kalendas Decem-
bris, Aradius RuGnus iterum P. Y.
313. Constantino 111 et Licinio 111. vi Idus Decem-
bris, RuGus Volusianus P. V.
31A. Volusiano et Anniano. RuGus Yoiusianus
P. V,
315. Constantino IV et Licinio IV. xiii Kalendas
Septembris, Vedius RuGnus P. V.
316. Sabino et RuGno. Pridie Nonas Augusti. Ovi-
nius Gallicanus P. Y.
317. Consules quos jusserint DD. NN. Augusti, ex
die xiii Kalendas Martii, Gallicano et Basso.
Idibus Maii, Septimus Bassus I*. V.
318. Licinio V et Crispo Casare, ex die iii Idus Ju-
lii in Idus Augusti, vice illius cognovit Ju-
lius Cassius, eo quod ad Augustum pro-
^^8 est. Septimius Bassus regressus
319. Constantino V. et Licinio Caesare. Kalend.
Septembris, Valerius Maximus Rasilius P. V.
320. Constantino VI et Constantino Caesare. Va-
lerius Maximus P. V.
321. Crispo 11 et Constantio II. Valerius Maximus
P. V.
A 536. Nepotiano et Facundo. RuGus Albinus P. V.
337. Feliciano et Titiano, vii Idos Martii , Vale-
rius Proculus P. V.
538. Urso et Polemio. Idibus Januarii, Mecilinios
Hilarianus P. V.
339 Constantio II et Constante. Pridie Idos lolias,
# Turgius Apronianus, menses iii, P. V. Item
viii Kalendas Novembris, Fabius Titianos
P. V.
4β8 540. Acyndino et Proculo, ex die iii Nonas
Maii, in vii Idus Junii, Junius Tertullos
Vicarius cognovit eo quod ad Augustam
profectus est. Postea reversus Fabius Titia-
nus P. V.
541. Marcellinoet Probi no. v Kalendas Martii» Au-
relius Celsinus P. V.
342. Constantio 111 et Constante 11. Kalendis Apri-
lis, Filollianus Mavortius menses iii, dies vi,
P. V. Item Pridie Nonas Julias, Aco Cato-
B linus Philomatius P. V.
343. Placido et Romulo. Aco Catulinus P. Y.
344. Leontio et Sallustio. Aco Catulinus P. V. Sed
III Idus Aprilis, Quintus Rusticos P. V.
345. Amantio et Albino. Quintus Rusticas P. V.
iii Nonas Julias, Probinus P. V.
346. Post consulatum Amantii et^lbini, Probi-
nus P. V. viii Kalendas Januarii Placidos
522. Probiano et Juliano. Valerius Maximus P. V.
323. Severo et RuGno. Idibus Septembris, *Lucer.
Verinus P. V.
324. Crispo 111 et Constantino 111. Lucer. Verinus
P. V.
325. Paulino et Juliano. Pridie Nonas Januarii, Aci-
lius Severus P. V.
226. Constantino VII et Constantio Caesare. Idibus
Novembris, Anicius Julianus P. V.
327. Constantio et Maximo. Anicius Julianus
P. V.
328. Januarino et Justo. Anicius Julianus P. V. C
329. Constantino VIII et Constantino IV. vii Idus
Septembris, Publilius Optatianus P. V. dies
XXXI. Item viii Idus Octobris, Petronius Pro-
bianus P. V.
330. Gallicano et Symmacho. Petronius Probianus
P. V.
331. Basso et Ablavio. Pridie Idus Aprilis, Anicius
Paulinus P. V.
332. Pacatiano Hiiariano. Anicius Paulinus P. V.
333. Dalmatio et ZenoGlo. Septimo Idus Aprilis,
Publilius Optatianus P. V. Item in dies
XXXII. Item sexto Idus Maias, Ceionius Ju-
lianus Kamenius P. V.
334. Optato et Paulino. v Kalendas Maii, Anicius
Paulinus P. V.
535. Constantio et Paulino. iii Kalendas Januarii,
RuGus Albinus P. V.
P. V,
347. RuGno et Eusebio. Placidus P. V. Pridie
Idus J linias, Limenius praefectus praetorio
et Urbi.
348. Philippo et Salia. Ulpius Limenius praefectas
pra:torio et Urbi.
349. Limenio et Catulino. Limenius praefectus prae-
torio et Urbi. Cessaverunt praefecturae dies
XLi a die vi Idus Aprilis usque in xv Ka-
lendas Junii. XIV Kalendas Junii, Hermo-
gnes praefectus praetorio ct Urhi.
350. Sergio et Nigriniano. Hermogenes praefectas
raetorio et Urbi, iii Kalendas Martii, Fa-
ius Titianus P. V.
351. Magnentio ct Gaisone. Fabius Titianus P. V.
Iterum Kalendis Martii , Aurelius Celsinus
P. V. Iterum ivldus Maii, Caelius Probatus
P. V. VII Idus Junii, Clodius AdelGiis P. V.
XV Kalendas Januarii, Valerius Proculus
P. V.
352. Decentio et Paulo. Valerius Proculus P. V.
Iterum v Idus Septembris , Septimius
Mnasea P. V. vi Kalendas Octobris, Neratius
Ccrcslis P ^
553. Constantio VI et Constantio II. Neratius Ce-
realis P. V. VI Idus Decembris, Vitrasios
OrGtus P. V^
354. Constantio Vll et Constantio ilL Vitrasius Or-
Gtus praefectus Urbis.
XVII.
CATALOGUS PONTIFICUM ROMANORUM,
IN QUO FASTI ALIQUOT CONSULARES RECENSENTUR-
Imperante Tiberio Cifcsarc, passus est Dominus
Zoster Jesiis Cliristus, duobus geminis consulibus,
uii Kalendas Aprilis, et post ascensum ejus beatis-
simus Petrus episcopatum suscepit. Ex quo tem-
pore per successionem dispositum, quis episcopus,
ct quot annis praefuit, vel quo imperante.
Ptrtrus annis viginli quinque, mense uno, diebus
novem. Fuit temporibus Tiberii Caesaris, et Caii,
v\ Tiberii Claudii, et Neronis, a consulatu Viiiicii
ct Longini usque Neronis ct Veteris. Passus aulem
cum Paulo die tertia Kalendas Julias , Consulibus
SS. imperante Nerone.
Linus annis duodecim, mensibus quatuor, diebus
duodecim. Fuit temporibus Neronis a consulatu
Saturnini et Scipionis usque Capitone et Rufo.
Clemens annis novem , mensibus undecim , die-
bus duodecim. Fuit temporibus Galbae et Vespa-
siani, a consplatu Tracbali et Italici, us«|ue Vespa-
siano VI ct Tilo.
Clelus annis sex, mensibus duobus, diebus dc-
1117
CHRONICI PASCHALIS.
11 IS
cem. Fuit temporibus Vespasiani et Tki, et initio
Domitiani» a consulibus Vespasiano Vlll et Domi-
tiano V, usque Domitiano IX et Rufo.
Anacletus annis duodecim, mensibus decem, die-
bus tribus. Fuit temporibus Domitiani, a consuli-
bus Domitiano X et Sabino, usque Domitiano XVll
et Clemente.
Evaristus annis iredecim, mensibus septem, die-
bus duobus. Fuit temporibus novissimis Domitiani,
et Nerva;, et Trajani ; a consulatu Valentis et Veri,
usque Gallo et Bradua.
Aleiander annis septem, mensibus duobus, die
uno. Fuit temporibus Trajani, a consulatu Palmae
et Tulli, usque Veliano et Velere.
Sixtus annis decem, mensibus tribus, diebus vi-
ginti uno. Fuit temporibus Adriani, a consulatu Ni-
gri et Aproniani, ii^ue Vero 111 et Ambibulo.
Telespliorus annis undecim , mensibus tribus,
diebus tribus. Fuit temporibus Antonini Macrini, a
consulatu Titiani et Gallicani, usque Caesare et
Balbino.
post hoc Centumcellis expulsi. Ibi cum gloria dor-
mitionem accepit.
Lucius annos tres, menses octo, dies decem. Fuit
temporibus Galli et Volusiani, usque Valeriano IH
et Gallieno Π. Hic exsul fuit, et postea nntu Dei in-
columis ad Ecclesiam reversus est, tertio Nonas
Martias, consulibus SS.
Stepbauus annos quatiior, menses duos, dies vi-
ginti unum. Fuit temporibus Valeriani et Gallieni,
a consulatu Volusiani et Maximini, usque Vale-
riano III et Gallieno II.
Sixtus annis duobus, mensibus undecim, diebus
sex. Coepit a consulatu Maximi et Glabrionis, us-
que Tusco et Basso, et passus est viii Idus Augu-
sti, a consulatu Tusci et Bassi, usque in die xii
Kalendas Augusti, iEmiliano et Basso consulibus.
Dionysius annis octo, mensibus duobus, diebus
quatuor. Fuit temporibus Gallieni, ex die undecimo
Kalendanim Augusti, iEmiliano et Basso consuli-
bus, usque in diem septimum Kalendas Januarii,
consulibus Claudio et Paterno.
469 Hyginus annis duodecim, mensibus tribus,
diebussex. Fuit temporibus Veri, a cons latu Gal-
licani et Veteris, us^ue Praesente et Rufino.
Pius annis viginti, mensibus quatuor, diebus vi-
ginti uno. Fuit temporibus Antonini Pii, a consu-
lata Clari et Severi, usque duobus Auaustis. Sub
hujus episcopatu frater ejus Hermes librum scri-
psit, in quo mandatur, contineturque quod ei prae-
cepit angelus, cum venit ad eum in babitu pa-
storis.
Soter anpis novem, mensibus tribus, diebus duo-
bus. Fuit temporibus Antonini et Commodi, a con-
sulatu Veri et Erennipni, usque Paterno et Bradua.
Victor annis novem, mensibus duobus, diebus
decem. A consulatu Saturnini et Galli, usque Prae-
sente et Extricato.
Callistus annos quinque, menses duos, dies de-
cem. Fuit temporibus Macrini et Heliogabali, a con- i
sulatu Antonini et Adventi, usque Antonino 111 et
Alexandro.
Urbanus annos octo, menses undecim, dies duo-
decim. Fuit temporibus Alexandri, a consulatu
Maximi et iEliani, usque Agricola et Clementino.
Pontianus annis quinque, mensibus duobus, die-
bus septem. Fuit temporibus Alexandri, a consu-
latu Pompeiani et Peligniani. Eo tempore Nepotia-
nus episcopus et Hippolytus presbyter exsules sunt
deportati in insulam nocivam Sardiniam, Severo
et Quintiano consulibus. In eadem insula discinctus
est IV Kalendas Octobris, et loco ejus ordinatus est
Anteros xi Kalendas Decembris, consulibus SS.
Anteros mense uno, diebus decem. Dormit iii No-
nas Januarii, Maximo et Africano consulibus.
Fabianus annos qualuordecim, mensem unum,
dies decem. Fuit temporibus Maximini, et Gor-
diani, et Philippi. A consulatu Maximini ct Afri- ■
cani, usque Decio II et Grato. Passus xii Kalendas '
Februarii. Ilie regiones divisit diaconibus : ct mul-
tas fabricas per coemeteria fieri jussit. Post pas-
sionem ejus, Moyses el Maximus presbyteri, et .Ni-
costratus diaconus comprehensi sunt, et in carce-
rem missi. Eo tempore supervenit Novatus ex Africa ;
et separavit de Ecclesia Novatianum, et quosdam
confessores, postquam Moyses in carcere defun-
ctus est, qui fuit ibi menses undecim, dies un-
decim.
Cornelius annos duos, menses tres, dies decem.
A consulibus Decio IV et Decio II, usque Gallo et
Volusiano. Sub episcopatu ejus. Novatus extra Ec-
clesiam ordinavit Novatianum in urbe Horna, et Ni-
costratum in Africa. Hoc facto, confessores, qui se
separaverunt a Cornelio, cum Maximo presbytero,
qui cum .Moyse fuit, ad Cedesiam sunt reversi ;
Felix annis quinque, mensibus undecim, diebus
viginti quinque. Fuh temporibus Claudii et Aure-
liani : a consulatu Claudii et Paterni , usque in
consulatum Aureliani II et Capitolini.
Eutychianus annis octo, mensibus undecim, die-
bus tribus. Fuit temporibus Aureliani, a consulatu
Aureliani III et Marcellini. usque in diem vii Idus
Decembris, Caro 11 et Carino consulibus.
Caius annis duodecim, mensibus quatuor, diebus
septem. Fuit temporibus Cari et Carini, ex die
XVI Kalendas Januarii, consulibus Caro II et Carino,
usque in x Kalendas Maii, Diocletiano VI el Constan-
tio II consulibus.
Marcellinus annis octo, mensibus tribus, diebus
viginti quinque. Fuit temporibus Diocletiani ei
Maximiani, ex die pridie Kalendas Julias, a consu-
libus Diocletiano VI et Constantio II, usque in con-
sulatum Diocletiani IX et Maximiani Vlll. Quo
tempore fuit persecutio, et cessavit episcopatus an-
nis vii, mensibus vi, diebus xv.
Marcellus anno uno, mensibus septem, diebus vi·
Snti. Fuit temporibus Maxentii, a consulatu x et
aximiano, usque post consulatum x el septimum.
470. Eusebius menses quatuor, dies sedecim,
a XIV Kalendas Maias, usque in diem xvi Kalendas
Septembris.
Miltiades annis tribus, mensibus sex, diebus no-
vem, ex die sexto Nonas Julias, a consulatu, Maxi-
miano Vlll solo; quod fuit mense Seplembri, Vo-
lusiano et Rudno, usque in iii Idus Januarii, Volu-
siano et Anniano consulibus.
Syl vester annis viginti uno, mensibus undecim.
Fuit temporibus Constantini , a consulatu Volii-
siani et Anniani, ex die pridie Kalendas Februarii,
usque in diem Kalendarum Januariarum, Constan-
tio ct Albino consulibus.
Marcus menses ocio, dies viginti. Et hic fuit tem-
poribus Constamini, Nepotiaiio et Facundo consu-
libus, ex die xv Kalendas Februarias, usque in dic
Nonarum Octobrium, consulibus SS.
Julius annos quindecim , mensem unum, dies
undecim. Fuit temporibus Constantini, a consulatu
Feliciani el Titiani, ex die vni Idus Februarii, in
diem pridie Idus Aprilis, Constantio V el Constan-
tino Caesare consulibus. Hic mullas fabricas fecit :
basilicam in via Porleiise, milliario iii ; basilicani
in via Flaminia, milliario ii, quae appellatur Valen-
tini ; basilicam Juliam, quae est regione vn, juxta
forum divi Trajani; basilicam trans Tiberim, re-
i;iono xiv, juxta Callistum ; bastlicam in via Aure-
ia, milliario iii ad Callistum.
Liberius fuit temporibus Constantii, ex dic xi Ka-
lendas Jiinias, in diem a consulibus Conslaa·
tio V et Conslamio Caesare.
1119
SELECTA AD RLUSTRATIONEM
lliO ·
XVIII·
PASCHALIS CENTUM ANNORUM,
AR ANXO CHRISTI CCCXll AD ANNUM CDXI.
B. Constamino 11 et Licinio 11.
Constantino 111 et Licinio 111. i
Valeriano et Anniano.
Constantino IV et Licinio IV.
B. Sabino et Rufino.
Gallicano et Basso. :
Licinio V et Crispo.
Constantino V et Licinio.
B. Constantino VI et Constantino.
Crispo II et Constantino II.
Psobiano et Juliano.
Severo et Rufo.
B. Crispo 111 et Constantino IIL
Paulino et Juliano.
Constantino VII et Constantio.
Constantio et Maximo.
B. Januarino. et Justo.
Constantino Vlll et Constan-
tino IV.
Gallicano et Symmacho.
Basso et Ablavio.
B. Pacatiano et Hilariano.
Dalmatio et Zenofilo.
Optato et Paulino.
Constantio et Albino.
B. Nepotiano et Facundo.
Feliciano et Titiano.
Urso et Polemio.
Constantio II et Constante.
B. Acyndino et Proculo.
Marcellino et Probino.
Constantio III et Constante 11.
Placido et Romulo.
B. Leontio et Sallustio.
Amaniio ei Albino.
Post Amaniio et Albino.
Rufino et Cusebio.
B. 471 Pliilippo et Salia.
Limcnio et Catulino.
Sergio et Nigriniano.
Post Sergio et Nigriniano.
B. Coiistaniio V et Constantio
Jon.
Constantio VI et Constantio 11.
Constantio VII et Constan-
tio III.
Arbitione et Lolliano.
B. Constantio Vlll et Juliano I.
Constantio IX et Juliano II.
Datiano et Cereale.
Valentiniano II et Valente II.
B· Valentiniano Nobiliss. et Vi-
ctore.
Valentiniano 111 ct Valente 111.
Gratiano II et Probo.
Modesto et Arintheo.
B. Valentiniano IV et Valente IV.
Gratiano 111 et Equitio. i
P. C. Gratiani 111 ct Equitii. 1
111. Idus April. A
111. Kal. April.
XIV. Kal. Maii. B.
III. Idus AprH.
VIII. Kal. KpnL
xviii. Kal. Maii.
Vlll. Idus April.
iv. Kal. April. B.
III. Idus April.
IV. Non. April.
Vlll. Kal. April.
VII. Idus April. B.
IV. Kal. April.
XIV. Kal. Maii.
111. Idus April.
VII. Kal. April. B R·
XIX. Kal. Maii.
viif. Idus April.
111. Kal. Maii. B.
III. Idus April.
IV. Non. April. ·
xvii. Kal. Maii.
VII. Idus April.
III. Kal. April. B.
XIV. Kal. Maii.
III. Non. April.
VIII. Kal. April.
XVII. Kal. Maii.
III. Kal. April.
xiii. Kal. Maii. B.
III. Idus April.
111. Non. April.
xvii. Kal. Maii.
VII. Idus April.
III. Kal. April, B
Prid. Idus April.
III. Non. April.
VI·. Kal.b April.
XVII». Kal. Maii. B.
Prid<^.Kal. April.
xt«. Kal. Maii.
III. Idus April.
VI. Kal. April.
XVI. Kal. Maii.
VII. Idus April.
III t. Kal. April.
Prid. Idus April.
Prid^.Non. April.
XVI. Kal. Maii.
VI. Idus April.
VI. Idus April.
xvi^. Kal. Maii.
VH. Idus April.
III i. Kal. April.
Prid. i Idus April·
Valente V et Valentiniano
Caes. Jun.
Gratiano et Merobaude.
P. C. Gratiani et Merobaudis.
Valente VI et Valentiniano
Jun.
Olybrio et Ausonio.
Gratiano V et Theodosio.
Syagrio et Eu^berio.
Antonio ct Evagrio.
Saturnino et Svagrio.
Ri comede et Clearcbo.
Arcadio et Bautone.
Honorio et Evodio.
Valentiniano III et Eutropio. :
Theodosio II etCynegio. ^
Timasio et Promoto. ^
Valentiniano IV et Neoterio.
Tatiano et Symmacho.
Arcadio Aug. 11 et Rufino.
Theodosio Aug. 111 et Abun-
dantio.
Arcadio Aug. IV et Honorio II.
Olybrio ct Probino.
Arcadio Aug. IV et Honorio
Aug. 111. 1
Caesario et Attico.
Honorio Aug. IV et Eutychia-
no.
Eutropio et Theodoro.
Stilicone et Aureliano.
Vincentio et Stravi to.
Arcadio Aug. V et Honorio
Aug. V.
Theodosio Aug. et Rumorido.
Honorio VI et Aristeneto.
Stilicone II et Anthemio.
Arcadio VI et Probo.
Theodosio 11 et Honorio VI.
Basso et Philippo.
Tlieoilosio 111 et Honorio VH.
Varrane et
XVII ’
472
• lego VII. ^ lege Idibus ex liti. Doniinic. E. IkcH. ‘ lege iv. Ip. lege iv. Ip. « lege xiii. f loge
IV. Bucn. β Desunt hic novem paria coiisuium. Hinc magna deinceps perturbatio. Hoc Pasclia et
sequentia septeni sunt c:»dciii cum totidem praecedentibus, et liic vitiose rcpcliiniur. Hinc major con-
fusio. i lego IV. Blcii. Jiege xmii. Biicii. lego xiii. Id. ^vii.Id. *" ix seu viiii. " v. ® xv. r vmi
seu IX. *i vni. ^ xiv. * iv. * xvni. Dcesl liic unius anni Pascha. ▼ vni. * Kal
CHRONICI PASCUALIS.
1122
XIX.
LATERCULUS FASTORUM CONSULARIUM,
AB AUSONII ET OLYBRII CONSULATU AD XYll POST-CONSULATUM BASILII.
CONS. ORDENARI POST sic HIRONIMV CONSTITU·. A
Ausonio ct Olybrio.
Graliano V el Theudosio.
Syagrio el Eucherio.
Antonio el Siagrio.
Merobaude II el Salurniiio.
Ricomede el Cliarco.
Arcauio cl Bacone.
Honorio el Evodio.
Valeiiliiiiano III et Eulropio.
Theudosio il el Cinegio.
Tiinasio cl Proniolo.
Valeiiliniano 1111 el Eoierio [Neolerio].
Taciano el Simmacho.
Arcadio 11 cl Rufmo.
Theudosio 111 el Abundancio.
Arcadio 111 el Honorio.
Olibrio el RuHno.
Arcadio 1111 el Honorio 111. »
Caesario el Aliico.
Honorio 1111 el Euticiano.
Theudoro V C.
Slelicone V C.
Vinceniio el Fabrilo [Fravila].
Arcadio 11 el Honorio II.
Theodosio 11 II [I] el Rumorido.
Honorio VII [Vlj el Arislencto.el Aristone]
Siilicone II el Anleniio.
Arcadio VH [VI] el Probo.
Honorio VIII [VIIJ et Theudosio II.
Hasso V C. el Philippo.
Honorio Vlll el Theudosio 111.
Varone [Varane]V C.
Theodosio llll.
Honorio VIII el Theudosio V.
Lucio [Lucianoj V C. COSL.
Conslanlino el Constante.
Honorio X el Theudosio VI. ^
Theudosio VII el Palladio. ^
Honorio XI el Conslanlio il.
Honorio \II el Theodosio VIII.
Monaxio et Plinia.
Theudosio VHll el Conslanlio 111.
Agrecula ei Euslalhio.
Honorio Xlll et Theudosio X.
Mariniano el Asclipiodolo.
Caslino V C. CONSL.
Theudosio XII [XII et Valeniiniano 1.
Theudosio XII et Valeniiniano 11.
Hierio el Ardabura.
Felice et Tauro.
Florentio el Dionisio.
Theudosio Xlll el Valeniiniano III.
Basso el Antiocho.
Aelio el Valerio.
Theudosio Xllll el Maximo.
Aspare el Ariovindo.
Theudosio XVfet Valentiniano IIII. D
Isidoro et Senatore.
Aelio el Scgisvulto.
Theudosio XVI el Fausto.
Yaientiiiiano V et Placido.
CaroVe. CSL.
Dioscoro VC. CSL.
Maximo II cl Palerio.
Theudosio XYHl el Albino.
Valentiniano VJ elNoino.
Aelio Ili et Svniinaclio.
Calepio el Ardabure.
Postumiano ei Zenone.
Valeniiniano VII et Abieno
Asterio el Protogene.
Valentiniano et Abieno.
Adelfio VC. CSL.
Erculano VC. CSL. ullus (sic).
Opilione VC. CSL. Basilio.
Aelio cl Studio.
Valeniiniano VIII el Anlemio.
Joanne cl Suarane.
Constantino el Bufo.
Leone et Majoriano. «
Reciroere et Patricio. \
Magno el Apollonio.
Severino el GadaJaifo.
Icone Aug. 11 el Severo.
Basilio.
Olybrio.
Basilico et Armaurieo.
Leone Aug. ll|.
Psoeo el Joanne.
473 Anlhemio.
Hariiano et Leone.
Severo.
Leone Hll et Probiano.
Fesio el Marciano.
Leone V.
Leone Juniore.
Zenone.
Basilico et Armato.
Zenone llf.
Ullus.
Basilio.
Placido.
Severino.
Fausto.
Venanlio el Theuderico.
Symmacho.
Decio el Longino.
Beolio.
Dynamio el Sifidio.
Probino el Eusebio.
Fauslo el Longino.
His Conss. Theodoricus rex iniravil Ilaliam^
PC.
Venanlio.
Venanlio Basilio Juniore.
Importuno.
Boetio.
Felice.
PC.
Probo.
Senato*o.
Florentio.
Petro.
^pilo.
Eulerico el Ruslici.nno.
Valerio.
Symmacho el Boetio.
PC.
Maximo.
Opilione.
Probe Juniore.
Elebrio.
Mavortio.
PC. Mavortio.
1123 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM Ilii
Decio.
A
Ter, PG.
Lampadio et Oreste.
1111 PG.
PG. Lampadio et Oreste.
V. PG.
Lampadio 111 et Oreste.
VI. PG.
Paulino Juniore.
VII. PG.
Paulino 1 et Bisilario 1.
VIII. PG.
Paulino 11 et Bisilario II.
VIIII. PG.
Paulino III et Bisilario 111.
X. PG.
Paulino 1111 el Joanne.
XI. PG.
Paulino V et Joanne 11.
XII. PC.
Paulino Yl et Appione.
XIII. PC.
Paulino Yll et Appione II.
Xllll. PG.
Basilio.
XV. PC.
PG.
XVI. PC.
It. PG.
XVII. PC.
XX.
LATERCULUS ALTER CONSULUM,
Rasticas el Vitalis Augg. conss.
Valerius et Justinianus VV. CG.
Symmachus et Boetius VV« CG.
MaximusV. G.
Opbilio et Justinus Augg. VV. GG.
Probus el Filoxenus VV. CG.
Olibrius V. G.
Maburlius V. G.
Justianus Augg. II. V. G.
Decius V. C.
Lampadius et Orestis VV. CG.
PG. Lampadi el Orestis VV. CG.
Justinianus Aug. lil conss.
Justinianus Aug. 1111 et Paulinus conas.
Belisarius V. G.
P. G. Bilisari V. C.
ll. p. C. Bilisari V. C.
Jobannis V. G.
Appius V. G.
POST CHRONICO:i SENATORIS.
B Justinus Junior V. G.
Basilius V. G.
P. G. Basili V. G.
El ll. P. C. Basili V. C.
111. P. C. Basili V. V.
IUI. P. G. Basili V. G.
V. P. C. Basili V. C.
VI. P. C. Basili V. C.
VII. P. C· Basili V. C.
VIII. P. C. Basili V. C.
VIIII. P. C. Basili V. C.
X. P. C. Basili V. C.
XI. P. C. Basili V. C.
Xli: P. C. Basili V. C.
Xlll. P. C. Basili V. C.
Xllll. P. G. Basili V. G.
XV. P. C. Basili V. C.
XVI. P. G. Basili V. C.
XVII. P. C. V. C.
XXI.
METHODUS
Qua invenitur cujuxque mensis quacunque dies , et
in quam septimana feriam incurrit^ el in quem
annum incidit bissextus.
In expedito Ptolemaei canone post canones iner-
rantium stellarum, habentur etiam praeterea et alii
canones, quorum ope inlelligi possit cujusvis men-
sis dies in quem septimanae diem incurrit. iQuo>
niam vero sine illis tabulis non poterit dies expe-
tita reperiri , proinde methodum expeditiorem nos
excogitavimus, qua inveniri facile possit, in qua-
cunque iudiclione, cujuscunque mensis diem in
quam septimanae feriam conveniat ; quin et illud
fiuoque , in quo anno sil bissextus interpolandus.
Ergo ab initio tertii anni nostri , quod Dei gratia
adininistraiiius , imperii , repetendi sunt anni , in-
que unam summam colligendi, a prima vix. in-
dictione , et collectae annorum summae pro quarto
quoque anno , unitas per perpetuam regulam ad-
denda. Uua facta additione unitatis quartae » alia
474 ΜΕΘΟΔΟΣ
Ai' ής ενρίσκαται kudaxov μηνός οΊα δήαοτε
ήμερα, καϊ είς xoiar τής έβδομάδος ήμέρατ,
καϊ xdior krtavxdr γίνετΜ τό βίσεξτον.
Έν τφ προ;|^ε{ρφ κανόνι του Πτολεμαίου μετλ
τους κανόνας των άπλανών Αστέρων Ιγκειται κανό-
νια, όι' ών δύναταί τις γνώναι τήν έκάστου μηνός
^ μέραν, είς ποίαν ήJAέpαv τής έβά)μάδος κατα'/τΔ.
^Αλλ' έπειόή Δνευ των τοιούτων κανονίων ού δΰνά-
ταΐ τις εύρίσκειν τήν έπιζητουμένην ήμέραν, έφεύ>
ρομεν ήμείς συντομωτέραν μέθο^ν, ώστε χωρ\ς τού
τοιούτου κανόνος εύρΙσκειν εύχερώς τήν έν olq
ποτέ έπινεμήσει έκάστου μηνός ήμέραν έν itoiq τής
έβόομΑδος ήμέρςι καταντ^, ού μήν Αλλά κα\ τύ β(σ-
εξτον έν ποίφ γίνεται έτει. Δει τοΙνυν λαμβΑνειν τα
συναγόμενα έτη Ατιέ Αρχής τοΰ γ' έτους τής ‘ ευδο-
κίας θεού ήμετέρας βασιλείας, τουτέστι, Απ6 τής
α' έτ.ινεμήσεως, κα\ τφ συναγομενω ποσφ τών έτών
Αε\ «ροστιΐίέναι τ6 Γδιον δ' κα\ μετά τής [τήν] ιτρόσ-
Οετιν του δ*, δέον έκΑστφ τδ Ιν ΑφαιρεΙν, χα\ εΙΟ'
VARliE LECTIONES.
• Marg. habent: ήγουν γ' έτος τής ευδοκίας θεού ήμετερας βασιλείχς έστ\ τδ άπδ κτίσεως κόσμου ,ς*ρκ'ι
qux textui videntur inserenda.
1125
CHRONICI PASCHALIS.
1126
ουτω προσΟεΙναι τ3τς ήμέύας του μηνδς τάς έπιζη- Α vicissini unitas a summa quaque detrahenda erit,
τουμένας ώς χατ* *Αλεξανορε7ς, χα\ άριΟμεΤν άπ6 του Tum ct dies mensis, de quibus instituitur qusestio,
Σεπτεμβρίου μην6ς ώς του έπιζητουμένου μην6ς,
πόσοι μηνές είσι, χα\ τούτους διπλασιάζειν χαί
προσθειναι τψ συναχθέντι ποσψ , χα\ τό γινόμενον
κοσόν μερίζειν είς zhv ζ'· xa\ δσαι ήμέραι χατα-
^ιφθώσι , πρός έχείνο τ6 ποσδν λέγειν είναι τήν
επιζητουμένηνήμέραν τής έββομάδος · εΓτε γάρ μία
ύπολειφθείη Κυριαχή πάντως ή ή μέρα εύρίσχεται,
είτε δύο δευτέρα, χα\ έφεξής όμοίως ώς του Σαββά-
του. 'Υτιοδείγματος δέ δνεχεν, ύποχείσθω ήαών ή
ια' τού Άπριλλίου μηνδς τής ένισταμένης έοδόμης
έπινεμήσεως. Εισ\ν ούν άπδ τής α' έπινεμήσεως ίς·
τούτου Ιτους τής ήμετέρας χελεύσει Θεού -βασιλείας
μέχρι τής έβδόμης αύτής έπινεμήσεως έτη ζ', χα\
τ6 τέταρτον αυτών έστιν α'. Τά γάρ γ' τά άπονέ-
μοντα οηλοΰσι τά Ιτη τά μετά τδ δίσεξτον χα\
τούτων τέως ού λαμ£ άνομεν i^75 ώς οδ θ' *
άπαρτιθώσιν, Γνα τδ δ' αυτών γένηται δν * δταν γάρ
in pnediclam summam conferendi ; quod tamen
ita intelligendum ut pro Alexaiidrinomm more
procedat calculus, a mense nempe Septembri
proinde repetendus. Inde numerandi menses ad
eum usque mensem cujus feriam quxris , men-
siumque numerus duplicatus summae jam collectae
adjiciendus. Ea summa ita aucta, in septenos -dis-
tribuenda, et quae dies reliqua fuerit, eam ha-
beas pro die septimanae expetita ; seu anni una
fuerit relicta, Dominica fuisse deprehenditur, seu
duae, feria secunda, et sic deinceps usque ad Sab-
batum. Exempli gratia , proponatur Aprilis xi in-
dictionis septimae jam labentis. Sunt itaque a pri-
ma indictione ad hunc usque annum nostri , quod
divino nutu administramus, imperii, indictionem
nempe vii anni vii, quorum quarta pars unicam
praebet unitatem. Tres enim reliqui eorum indicant
μεριζόμενος 6 συναγόμενος των έτών άριθμδς άπδ β annorum numerum qui a bissoxto fluxere. Horum
τής a' έπινεμήσεως εις τδν δ' μηδέν χαταλείπη έν itaque quartam partem non accipimus dum ad ix
i . i/ f X -s- usque assurrexerint, ut alia rursus unitas pro
quarta eorum parte accedat. Cum enim numero
τψ ένιαυτώ έχείνφ δ^σεχτον γίνεται, ώσπερ περ\ τής
μελλούσης είσιέναι η' έπινεμήσεως είς τδν τέσσαρα
μεριζόμενος ούδέν χαταλιμπάνει. "Ογδοον γάρ ύπ-
άρχει άπδ τής αύτής πρώτης έπινεμήσεως. 'Ομοίως
δέ χα\ είς τδ ιβ' έτος τδ άπδ τής πρώτης έπινεμή-
σεως, χαΐ είς τδν ις*', χα\ έφεξής ώσαύτως. Τά γάρ
μετά τού μερισμού τού δ', ώς είχδς, χαταλιμιτανό-
μενα αυτά είσι τά δτη τά μετά τδ δίσεξτον, είτε Ιν
χαταλειφθείη, είτε δύο, είτε τρία* ώντ.νων, ώς εΓ-
ρηται, τδ δ' ού λαμβάνομεν μέχρι ού 6 τών δ' έτών
άριβμδς πληρωθή, τότε χα\ τδ δ' αύτών Ιν γίνεται.
Αεί ούν τδ Ιν τδ ά^ τού μερισμού τού δ' τών ζ' έτών
άπδ τής α' έπινεμήσεως μέχρι τής ένισταμένης
άβδόμης γινόμενον προσθεΓναι τοίς ζ’ Ιτεσι. Γίνονται
ούν τά δτη συν τή προσθέσει τού δ' τψ άριθμψ η' *
άφ* ών δέον άφελείν εν, χαθά προδεδήλωται, χα’ι πά-
Δει τοίνυν τάς ιε' ταύτας προσθείναι τοίς έπτά τοίς
Ι^τά τήν άφαίρεσιν τού ένδς , χα\ γίνονται χβ'. Δέον
^ μετρήσαι άπδ τού Σεπτεμβρίου πόσοι μήνές είσιν
Ιως του έπιζητουμένου μηνδς, τουτέστι Άπριλλίου,
χα\ είσ\ η'* χα\ τούτους διπλασιάζοντες,τά ιςf' προσ-
τίθεμεν τοίς χβ', χα\ γίνονται τψ άριθμψ λη'. Τού-
τον ούν τά τριάχοντα όχτώ άριθμδν, μερίζοντες τά
έπτά, έχβάλλομεν έτηάδας πέντε, χαΐ εύρίσχομεν
άπομενούσας γ , χα\ δηλούσι ότι ή ι' τού Άπριλ-
λίου μηνδς είς τρίτην ήμέραν τής έβδομάδος χατ-
αντα.
quinque septenariis ,
annorum a prima indictione per vi distributo, nibil
restat reliquum, ilii anno bissextus inserendus. Sic in
futura indictione octava ,n umerus octonarius in rr dis-
tributus nihil facit reliquum. Est enim ille annus ab
eadem prima indictione prorsus octavus. Similiter et
in anno xii et in xvi a prima illa indictione, et in
reliquis deinceps eodem ordine respondentibus.
Qui enim reliqui supersunt (ut fieri solet) post
divisionem per quatuor, illi sunt anni a bissexto,
seu unus fuerit relictus, seu duo, seu tres. Ho-
rum, ut dixi, quartam non accipimus unitatem
dum quatuor annorum numerus luerit impletus.
Tum pro quarta eorum parte unitas addenda. Quare
unitatem illam ab annorum vii (a prima indictione
ad eam quae jam instat vii) per quatuor distribu-
tione relictani, vii illis annis oportebit adjicerew
Ea igitur adjecta parte quarta, prodibunt anni
numero octo. Horum unus , uti jam ostendimus;
subducendus, ha rursus supererunt numero se-
ptem. His addenda dies de qua instituitur quae-
stio, Aprilis undecima, quae eodem apud Ale-
xandrinos XV est. Ergo septem illis , ablata uni-
tate ; relictis addere oportet quindecim , et fient
xxii. Porro a Septembri menses numerabis ad
quaesitum usque mensem, id est Aprilem, sunt-
que octo. Hi duplicati faciunt sedecim. Illos adde
praedictis xxii eruntque in universum xxxviii. Ex
Bcptimanee tertiam incurrere.
noc itaque numero xxxviii per vii diviso , ejectis
supererunt tres, e quibus intelligimus decimum Aprilis mensis diem in feriam
^Αχόδειΐις τίνος χαριζτμουντες f χάριν ζητονν··
τβς] τον Λορά Α}8ξανδρ€νσι μηνός Ti\v λο-
στέαν Ϋψέραν εύρεϊν τρεις ήμέρας jrpd τού ^
ΣεΛτεμβμίου μηνός. ^
Επειδή άναγχαίόν έστι γνώναι, ήτοι γινώσχειν
τίνος Ινεχεν ζητούντων ήμών εύρεϊν ποστέαν έχει ό
παρά ’Αλεξανδρεΰσι μήν, τρείς ημέρας λαμβάνομεν
προ τής άρχής τού Σεπτεμβρίου * ίστέον ήμών τών
'Ρωμαίων την άρχήν τών μηνών άπδ τού Ιανουά-
ριου μηνδς ψηφιζόντων, τών δέ 'Αλεξανδρέων άπδ
Σεπτεμβρίου λεγομένου θωθ παρ’
αύτών * συνάγονται τέως τού Αύγούστου πληρουμέ-
νου 'Ρρείς ήμέραι περισσαί πρδ τής άρχής τού Σε-
πτεμβρίου, έκαστου μηνδς άπδ λ' ήμερων ψηφιζο-
μένου, χαθάπερ οί Άλεξανδρεϊς τούς μήνας ψηφί-
ζειν είώθασι. Συναγομένου γάρ τού άριθμού τών
άπδ τού Ίανουαρίου μηνδς , μέχρι τού Αύγούστου
πληρουμένου, τουτέστι, τών όχτώ μηνών άπδ λ'
ήμερων, ώς είρηται, χαθώς οΐ Άλεξανδρείς άποτε-
Demomtratio cur oporteat , quierentes quotam men^
sh Alexandrini diem, a Iribus ante Septembrem
diebus incipere.
Quoniam necessarium est ut sciamus , quoties
Alexandrini mensis diem investigamus , cur tres
accipiamus, ante Septembris initium, dies; scien-
dum nobis Romanis primum mensium nuim rari
Januarium, Alexandrinis autem Septembrem, quem
et Thot appellant. Huic itaque accensent tres Au-
gusti supra numerum dies, singulis nimirum men-
sibus dies XXX concedentes : sic enim menses suos
numerare solent Alexandrini. Si enim dies ab
ineunte Januario ad Augusti finem , mensium ni-
mirum octo, in linam summam colligamus, erunt
dies ccxLiii. Subductis rursus viii mensibus Ale-
xandrinis, XXX dierum, ut dixi, singulis, reliqui
invenientur dies tres ante mensem Romanum
nonum , quem numerant primum Alexandfmi.
* Ιως, vel ώς. · η
VARliE LECTIONES.
1127 SELECTxV AD ILLUSTRATIONEM 1128
Quem itaque Augusti iliem nos xxxix numeramus , A λοϋ» τού; μήνα;, μένουσιν ήμέραι tpsi; ' χα\ βύρί-
eumdem Alexandrini pnniuin sui Thotb (nostri), σχονται αί αυτα\ τρεις ήμέραι του ένατου μην^
scilicet Septembris. Quem rursus nos Septembris παρά 'Ρωμαίοις , τουτέστι ^τοΰ Σεπτεμβρίου τοΟ
primum censemus, eum ejusdem mensis iv Ale- παο’Άλεξανδ^εΰσι πρώτου. "Όταν ου v έχωμβν ήμείς
xsndrini. Erco ut sciamus mensem Alexandrinum χθ^ του ΑΟγουοτου , ο1 'Αλεξανδρεις πρώτον ίχουσι
Thotb aut aliquem deinceps quemvis alium, et quo του θώθ, τουτέοτι, του Σεπτεμβρίου. "Οταν βέ ήμείς
pacto sibi apud illos respondeant ; tres bosce dies πρώτον Ιχωμεν του Σεπτεμβρίου, ci *Αλεξανβρεις,
superfluos addere necesse est , atque ita a Septem- τετάρτιιν Ιχουσιν του αύτοΰ ιχηνδς. Πρδς τ6 ονν γι-
bri Incipere , numero^ue ad Augusti finem perdu- νώσχεσθαι τδν χατ* 'ΑλεξανορεΟαι μήνα τβν mA,
cere , quem illi Mesori appellant. Sub finem itaque ήτοιγε χαΐ τους έξης, χα\ πδστην Εχοι παρ'* αύτοίς δ
Augusti , VIII apud Alexandrinos dies redundantes μήν, άνάγχη τάς ‘^εις ταύτας τάς περισσευούοας
deprehendemus. Tribus enim ante Septembrem πfraστtθέvαι, χα\ είθ' «&τως άρχεσβαι άπβ του Σε-
adilitis , aliorum quoque mensium dies (qui quidem πτεμβρίου, χα\ ψηφ^^ειν έως τοϋ Αύγουστου πλη-
dies habent xxxi) redundantes unam e singulis ραμένου του όνομαζοαένου παρ' αύτοίς Μεσο»ρί.
oportebit adjicere, unam scilicet Octobris, Deeem- Πληρουμένου ουν του αυτοΟ Αύγουστου, εύρίσχονται
bris unam , et unam Januarii. Ita erunt numero yi· oi 'Αλεξανδρείς n' ήμέρας Εχοντες περισαάς. Τών
Inde duobus pro Februario mense subductis , re- γάρ γ' προστιθεμένων πρ6 του Σεπτεμβρίου οΟτως
stabunt quatuor. Deinde manifestum est quatuor έχαστου μηνδς τών άπδ λα* ήμερών, τήν περισσήν
mensium, Martii, Maii , Junii, et Aususli pro sin- μίαν ήαέραν προστίθεμεν ταΐς τρισ\ ταύταις, τουτ-
gulis, diem unum esse adjiciendum. Hi enim om- g έστιν, Όχτωβρίου μίαν, Δεκεμβρίου μίαν, Ίανουα-
11CS XXXI dies habent. Ilis νι additis, fient. Au- ρίου μίαν, ώς γίνεσθαι τφ άριθμφ ς^* ύπεξαιρου-
gusto exeunte , νιπ. Illis \ιιι diebus cum quinque μένων δέ δύο ύπέο του Φευρουαρίου μηνδς, ηέι^σι
mes detraxerint, unumque inde mensem conflarint τέσσαρες. Προδήλως δέ δε? προσθε?ναι του Μαρτίου
Alexandrini, quem et πενθήμερον, id est quinque κα\ του Μαΐου, χα\τού 'Ιουλίου, χαΐ του Αύγουστου,
dierum, appellant, tres deinde relinquunt diee τών τεσσάρων, άνά μίαν ή μέραν. Ούτοι γάρ πάντες
Septembri ineunti rursus adjiciendos, si quis velit άπδλα' ήαέρας Εχουσι. Προστιθεμένων δέ τών τεσ-
Thoth Alexandrinum mensem reperire, qui illum σάρων, γίνονται η' πληρουμένου του Αύγουστου. Οί
excipit (diem dixi) πενθήμερον, dierumque trium βέ 'Αλεξανδρείς έχ τών η^ άφαιρούντες τάς s' ήμέρας,
auctarium complectitur. Ita rursus et menses nu- xa\ έπιτελοΰντες Ενα μήνα τον λεγόμενον παρ* αύ-
incrare oportet, singulorumquc mensium diebus το?ς πενθήμερον, χαταλιμπάνουσι τρείς ήμέρας, άς
singulis redundantibus tres illos augere, polies πάλιν του Σεπτεμβρίου άρχομένου δέον πάλιν προσ-
vero annus est bissextus , solent Alexandrini , in τίθεσθαι διά τΟ εύρίσχεσοαι τΟν χατ* Άλεξανδρεις
anno ante bissexlum (id est quando supputationem, Θώθ μήνα τΟν μετά τήν πενθήμερον άρξάμενον
impleverint) in ilio (inquam) anno, et eo quidem τρίτην ήμέραν ήδη τε πληρώματα Εχοντα. Ούτω δε?
solo , finito jam Augusto (quem illi Mesori vo- πάλιν ψηφίζειν τούς μήνας, χα\ έχάστου μηνΟς τήν
cani) pro quinque dierum mense , senum dierum μίαν ήμεραν τήν ττεριττήν προστιθέναι το?ς τρισί.
illum conficere. Demptis itaque vi diebus ex viii die- ^Οτε δε δισεξτδν έστιν έν τφ πρΟ του δισέ^ου έν;-
ruin numero (quem dixi) redundantium, reliquae αυτφ, τουτέστιν, δτε πληρωθωσι οί 'Αλέξανδρέ?;
erunt du;e. Quapropter illo anno, et quidem bis- έχείνφ τφένιαυτφ, χα\ μόνφ, μετά τδν Αύγουστον
sexti illo solo , duae dies adjiciendae ante Septem- C τδν λεγό^νον παρ' αύτο?ς Μεσωρ\, άντ\ τοΰ πενθ-
iireiii ; et pro Februario, non duae, sed unica exi- ημέρου μηνδς, 477 Εξήμερον άποτελοϋσιν. Άφαι-
menda, qma bebruarium inbissexto xxix dierum ρουντες δέ αύτών τάς ήμέρας έκτων η' τών πε-
faciunt Koinani. ρισσών ήμερών εύρίσχονται περισσά? ρ ήμέραι
ύπολιμπανδμεναι, χα\ διά τούτο τφένιαυτφ έχείνφ, χαι μόνφ τφ του δισέξτου δύο ήμέραι προστίθενται
πρ6 τού Σεπτεμβρίου, χα\ ύπέρ τού Φευρουαρίου ούχ άφαιρούνται [άφαιρούντες ] δύο, άλλά μίαν διά τδ
τούς 'Ρωμαίους έν τφ δισέξτφ χθ' ήμέρας ποιε?ν Φευ^υαριον.
Heihodiii qua Pascha y secundum ecclesiasticam ira· Μέθοδος di" ης τό Πάσχα εύρΙσκεται χαζά τήν
ditionenty sit investigandum, έχχΛησιαστιχην ααράδοσιχ,
Djes omni cultu dignissima, qua vivificae resur- *H πάντιμος ήρέρα τής έορτής τής ζωοτχηού
rectionis Domini nostri et veri Dei Jesu Christi άναστάσεως τού Κυρίου ήμών Ιησού Χριστού χαΐ
festum ^lebramus a xxii mensis Martii incipit, άληθεινου Θεού έπιτελείται άπό τής χβ' Μαρτίου
ipsaifue illa xxii et ad xxv mensis Aprilis pertingit, μηνδς, χα\ αύτής τής χβ' Εως τής χε' του Άπριλ-
qiinm et ipsam includit xxv. Neque enim xxi Martii λίου μπνδς χα\ αύτής χε'. Ούδέν γάρχα' τού Μαρ-
celebratur, neque Aprilis xxvi. Observari autem τίου τελείται, ούδέ χς' Άπριλλίου. Γίνετςέ^ βέ άπδ
solet a luna χν et ea ipsa, nsque ad lunam xxi et τής le' τής σελήνης χα\ αύτής Εως τής χα* τής
eam quoque ipsam. Nec enim luna xiv solet, nec σελήνης και αύτής· Ού γάρ τή ιδ' τής σελήνη; γίνε-
etiani χχιι. Hoc autem modo invenitur huius festi ται, ούδέ τή χβ'. Ή δέ τοιαύτη έορταστιχή ήμέρα
dies secundum calculum ecclesiasticum ; Querere ® εύρίσχεται διά τής έχκλησιαστιχής ψήφου τφ τρόπψ
oportet imprimis epactas solis et lunae. Sic autem τουτψ· Δέον ζητειν τάς έπακτάς τού ήλίου *χα\ τής
invenientur epactae solis. Ab indictione prima iiu- σελήνης. AI δέ έπαχταί τού ήλίου εύρίσκονται.ούτως.
per praeterita, tertio niiuirnm anno nostri Deo grati Άπ6 τής νυν\ διελΟούσης α' έπινεμησεωςτοΟ τρίτου
imperii, annos omnes oportet in unam summam Ετους τή εύδοχίφ Θεού ήμετέρας βασιλείας, δέον
collectos numerare. Ita usque ad indictionem, quae άριθμείν πάντας τούς συναγόμενους Ενιαυτούς^ ώσ-
jam adest, undecimani, colliguntur anni xi. Horum περ νυν μέχρι τής ένισταμένης ια' έπινεμήσεως
quartam partem, binarium scilicet, accipies addesque συνάγονται Ετη ια'. Κα\ δέον λαβείν τδ δ' αύτών χαΐ
superioribus. Bis enim quatuor viii. Reliqui sunt προσΟε?ναιαύτο?ςδπερέστ\δύο·δ'γάρδύογίνονταιη',
tres quorum quartam partem non accipies. Indicant άπομενούσιν γ*, ώντινων ού δέον τδ δ' λαβε?ν - αυτά
enim tres illi reliqui tres annos a bissexto. Quarta γάρ τά τρία τά μένοντα σηααίνουσι τά τρία Ετη τά
enim parte detracta, quae supererunt, seu unus, seu μετά τδνδισεξτον. Όσα γάρ μένουσι μετά τδ λα-
duo, seu tres, annos indicant ,ut dictum est, qui ab βειντδ δ', εΓτε Εν, είτε δύο, ε?τε τρία, [εϊτ^] τά Ετη,
ultimo bissexto transierint. Quare horum pars ώς εΓρηται τά μετά τδν δίσεξτον σημαίνουσι. Kai
quarta accipienda non est. Ergo annorum a prima ού δε? τούτων λαμβάνειν τδ δ*. Δέον ούν, ώς είρηται,
indictione collectorum pars quarta, uti diximus, in- τδ δ' τών συναγομένων έτών άπδ τής α' έπινεμήσεως
diciioni semper addenda erit, ut in liac ipsa indic- πάντοτε προστιθέναι αύτή, ώσπερ νύντοίς ια'Ετεσι,
lioiie, quan jaiii adest, χι pars ejus quarta, nempe τδ δ' αύτών, τουτέστιν, τά β', κα\ μετά τδ γενέσθαι
binarius ; factaque additione, quartae unius unitas τήν πρόσθεσιν τού ένδς δ', δέον πάντοτε άφοερειν Εν
rursus semper eximenda; tum reliqua per vn par- χαι μερίζειν είς τδν ζ' άριθμδν, χαΐ τά γινο*ιεν«
J29 CHRONICI PASCHALIS. 1ΙΠ0
ήτοι μένοντα,λέγειν τάς έττακτάς εΤναι του ήλιου. Α tierc, el (μΐίβ deiiule siipererunl, ca solis epaclas
''Ωσπερ vOv εΣσι ια' 2τη τλ άπδ ττ^ς πρώτης έπινε- appellabis. Exempli gratia, jam xi est a prima in-
μήσεως,τ6 δ' τούτων β', προστιθεμένων των β' γίνον- dictione aiiniis. Horum quarta pars duo quibus ad-
τσι ιγ'. Άφελόν α' πάντοτε, αένουσιν ιβ' χαΐ μβρ{- ditis fiunt χιιι. Rursus unitate, per perpetuam re-
ζο^τες εις τέν ζ' άριθμδν, και ποιοϋντες έν ζ*» εύρί- gulam, sublata, restant χιι. Ilis per vii divisis su-
σχομεν πέντε τδν μένοντα i^78 άριθμδν, χα\ αύταί pererunt quinque pro χι indictione, solis epactx.
είσιν αί έπακται του ήλιου, τής ια' έπινεμήσεως. ΑΙ Sic aulem reperiuntur epacloi lunae. A Maoricii
δέ έπακταΙ τής σελήνης εύρίσκονται ούτως. Δέον άπδ beatae memoriae principis indiclionc sepone annos
τής έπινεμήσεως τής έπ\ Μαυρίκιου του έν εύσεβεϊ usque ad xi indictionem xxxiv. Quotquot autem re-
τή λήςει, μερίζειντούς χρόνους, οιτινές είσι μέχρι perti fuerint Xix annorum cycli ilii ex nnn«*rum prae-
τής ta' έπινεμήσεως λδ\ κα\ δέον πάντοτε δσαι έν- dicta collectione detrahendi, qui aulem super-
νεαχαιδεκαετηρίδες εύρεθ(Χ»σιύπεξελε?ν έχ των συν- erunt perxi multiplicandi, inde menses xxx dierum
ογομένων χρόνων, κα; τούς άπομένοντβς χρόνους omnes detrahendi, numero reliquo epactae lunae re-
πολλαπλασ-άσαι είς τδν ια' άριΟμόν · χα\ δέον άφαι- perientur. Sic ab octava, uti dictum, indictione ad
ρεΤν δσοις άν ευρομεν μήνας άπδ λ' ήμερων · κα\ illam, quae jam instat, undecimam, annos ^ccepi-
ευρισκεται ό καταλιμπανόμενος άριθμύς αΐ έπαχταί nius χχχιν. His uno cyclo novemdeccnnali subducto,
τής σελήνης. "Ωσπερ vOv λαμβάνομεν άπδτήςη', ώς manebunt anni χν. lUos si per χι multiplices, dant
εΓρηται, έπινεμήσεως μέχρι τής ένισταμένης ια' annos CLXV. Hinc subducimus menses xxx dierum,
έπινεμήσεως ενιαυτούς λδ' · κα\ άφαιροΟμεν τούτων id est quinquies triginta (seu, quod eodem redit),
την μίαν έννεακαιδεκαετηρίδα, και μένουσιν έτη ιε'. β dies CL ; ita manebunt dies χν pro epactis lunae.
Ταΰτα πολλαπλασιά^οντες έπ\ την ια' συνάγουσιν Porro epactis lunae dios vni seiiipcr addendae sunt,
ρξε'. Άφαιροΰμεν άπ’ αυτών τούς άπύ λ' ήμερων Quare cum in ea quae jam adest xi indictione epa-
μήνας, τουτέστι ελ', ρν'ήμέρας, κα\ μένουσιν ήμέ- ctas lun;c habeamus χν; octo praeterea dies addimus,
pai ιε', α?τινές είσι αί έπακταί τής σελήνης. ΚαΙ δέον fientque numero χχιιι. Pro hoc autem numero illum
πάντοτε προστιΟέναι της σελήνης όκτώ ήμέρας. semper accipere oportet quo deficit a numero die-
"Ωσπερ ούν Ιχοντες έν τή ένισταμένη έν ιο' έπινε- rum XLiv, nempe numerum xxi, indicatque Martii
μήσέι τάς έπακτάς τής σελήνης ιβ'·* προστίθεμεν χχι hujus indictionis xi lunam fore xiv. Et qui-
αύταΤς τάς η' ήμέρας, και γίνονται των αριθμών dem Iun;e χιν, ita observanda est. Seu enim oclo-
ίτψ άριθμώ] κγ'. Κα\ δέον λαβειν πάντοτε του άρι- narium superet, numerus ei geminus quo deficit
ΐμοΟ τούτου τύν λείποντα είς τάς μδ' ήμέρας άρι· a XLiv, pro die Manii accipiendus est ; seu ab oclo-
θμόν · ευρίσκομεν γινόμενα τδν άριΟμδν κα', κα\ nario deliciat, colligcnduin inde in Aprilem incidere
σημαίνει δτι κα' Μαρτίου τής ένισταμένης ια' έπινε- lunam χιν. Εΐ quidem si i»it Aprilis vni minor, e
μήσεως, γίνεται ή ιδ' τής σελήνης. ΕΓ τι γάρ έπά- reliquo numero quo deficit ad XLiv semper unitas
vci> η' άπομένοι μεταλαβείν είς τάς μδ' μέρον [ήμέ- detrahenda est, reliquus erit Aprilis dies quo luna
ρας] του Μαρτίου έστί. ΚαΙ ουτω δει τηρήσαι τήν invenietur χιν. Sin vero collecUc lunae epactae cum
lo' τής σελήνης. *Ετι δέ ίττον τών η' εύρεθή, εΐ- additione supradicta numerum complementi, qiio
δέναι δέον δτι του Άπριλλιου έστιν, δτι ή ιδ' τής deficit xliv relinquant mense majorem ; demptis
σελήνης έστί. ΚαΙ έάν έλαττον τών η' έστ\ του χχχι, reliquum scies numerum esse Aprilis quo luna
Άπριλλίου, δέον ές αυτών τών μεινάντο>ν είς τδν χιν invenienda sit. Quod si anni ab vni indictione
λείποντα εις τδν μδ' άριΟμδν έν πάντοτε άφαιρείν, Mauricii beal;e meinoriie, per novemdecim annorum
xal 6 καταλιμπανόμενος αριθμός έστιν Άπριλλιου cyclos divisi nihil faciant reliquum, sed possint om-
έν 4> ιδ' τής σελήνης εΟρίσκεται. Είτε ό λείπων είς nes in pares cyclos resolvi ; nullas annus iste ba -
τδν μδ' άριΟμδν τών συναγομενοιν έπαχτών τής σε- bebil epactas. Proinde solum octonarium accipies
λήνης, δέον τά λα' ύφεξαίρειν και είδέναι δτι ό epactis lume, per perpetuam regulam, addendum :
άπομένων άριΟμδς Άπριλλιου έστιν, έν ψ ιδ' τής βΐ ςιιο superatur a xliv mnncriiiii observabis, vt-
σελήνης εύρίσχεται. Εί δέ άναλυόμενοι οΐ χρόνοι rum subductis xxxi, eoque die lunam dices xiv.
alz^ τής η' επινεμήσεοίς τής έπ\ Μαυρικίου του έν Cura enim epactis illa carcal indictio, habemus Ia-
εύσεβεί τή λήξει τής εννεακαιδεκαετηρίδος είς μη- nien numerum octonarium epactis adjiciendum,
δέν λήξουσιν, άλλα πάντες οΐ χρόνοι εις έννεακαιδε- cujus et reliquum accipimus qui ei deesl ad xliv,
χαετηρίδας άναλυΟώσι · δέον τδν ένιαυτδν έκεΐνον eslque ille reliquus χχχνι. Subductis itaque (uii
άνέπαχ.τον λέγειν, και μόνον τδν η' άριΟμδν πάντοτε jam superius diximus) χχχι, restant ν ex quo disci-
προ3τιθέμενον ταις' έπακταίς τής σελήνης /αμβά- mus, quoties occurrit indictio epactis destituta,
vetv, κα\ τδν λείποντα τούτω τώ αριθμώ είς τδν μδ' quintum Aprilis lunae esse χιν.
αύτών δέον τηρειν, και άπδ τούτου άφαιρείν λα', χαλ τότε λέγειν ιδ' τής σελήνης είναι. Τής γάρ έπινεμη-
σεως έκείνη: άνεπάχΐου οΟσης Ιχομεν τδν προστιθέμενον ταϊς έπακταίς τδν η' άριΟμδν, καί λαμβάνομεν
τά λείποντα είς τδν μδ', καί γίνεται 6 μένων 47S Άφαιροΰμεν ουν, καθά άνωτέρω είρη-
ται, τδν λα' άριθμδν, μετά [Γ. μένων] β' άριΟμδς σημαίνει δτι τή πέμτττη τού Άπριλλίου γίνεται ή ιο'
τής σελήνης, δτε άνέπακτός έστιν έκείνη ή έπινέμησις.
Εί μέντοι ήμέρα τής έβδομάδος όποιας έστιν όν ή D Qua autem septimanae feria luna illa xiv iiivenia-
iS* τής σελήνης εύρίσχεται, είτε είς Μάρτιον, είτε είς tur, seu in mensem Martium, seu potius in Aprilem
τδν Άπρίλλίον τυχδν αύτή έμπίπτει, γινώσκεται τψ fortassis incurrerit, hoc modo investigamus. Diei
τρόπω τούτω. Δέον τάς έπακτάς του ήλίου προστι- mensis, quo luna χιν inventa est, epactae solis ad-
Οέναι ταίς ήμέραις τοΟ μηνδς έν ψ ή ιδ' τής σελή- dendae. Epactae solis jairi ν sunt, luna autem xiv in
νης εύρίσχεται. "Ωσπερ νΰν αί έπακταί τού ήλίου Martii incidit χχι, quo ipsO die eam habet aetatem
έγίνοντο τών αριθμών [τφ άριθμφ] ε', ή δέ ιδ' τής luna. Sic ficiit numero xxvi. Semper autem (quo-
σελήνης είκοστή πρώτη Μαρτίου ένεπεσε, έν ή ή ι^ ties in Martium cadit luna xiv) (quatuor) addenda,
τής σελήνης έφθασε, κ*αι γίνονται κς' τώ άριθμφ. fientque, nostra indictione χι,χχχ. Quod si in Apri-
Kd\ δέον πάντοτε καΟότε έστ\ν έν Μαρτίω ή ιδ' τής lein ea luna χιν inciderit, quatuor addenda non sunt,
σελήνης τέσσαρας προστιΟέναι. Γίνονται δε έν τή Ergo numerus inde conflatus per septena dividen-
ένισταμένη έν ια' έπινεμήσει, λ'. Έάν δέ εις Άπρίλ- diis. Ita jam quater vii fiunt xxvni. Keliquse sunt e
Atov έμπέση ή ιδ' τής σελήνης , ού βεί προστιΟέναι χχχ duae dies, id nempe indicantes secundam e.sso
τάςδ\ Δέον τοίνυν μερίζειν τδν γενόμενον άριθμδν sepliraaiiac feriam diem illam Martii xxi cui con*
εις τδν ζ*. "Ωσπερ νΰν μερίζοντες δ' ζ' κη', εύρίσκο- currit luna χιν. Cum itaque dies Martii xxi
μεν μενούσας έκ τών λ' δύο ήμέρας, αίτινες σημαί- sil scplimanae feria, reliquis ptaelerca ad DowVw*
νουσιν δτι δευτέρα ήμέρα τής έβδομάδος έστ\ν ή κα' cam usque diebus additis, Martii xxvn
τού Μαρτίου μηνδς εν ή ή ιδ' τής σελήνης Ιφθασε. sancta el vivifica Resurrectionis dies pro in<A\cWc^^
Patkol. Gr. XCII. 36
1131 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM 1132
II. Aii cuiiidem modum, pro quocun((ue anno ea- A Τής οΰν xa' τοΟ Μαρτίου μηνί^ς οδαης, ώς εΙρηται,
dem sacra et vivifica dies Resurrectionis Domini έν ^ευτέρςι έβ^μάδος, χα\ προστιθεμί-
nostri et veri Dei cupientibus innotescet, si quis νων των ήμε^^ν των μέχρι τής Κυριαχής εύρίσχε-
velit, pro singulis indictionibus ab indictione no- ται τή χζ^ 'roO Μαρτίου ή Αγιος χα\ ςωοποιδς ήμέρα
siri Deo auspice imperii unum semper annum adji- τής Άναστάσεως του Κυρίου ήμων του άληβεινοΰ
ccre, ad indagandas epactas solis ; et ab octava Θεού τοίς βουλο^ένο?ς γνωστή γίνεται, προδήλως τοΰ
Alauricii beatae memoriae indictione, metiiodo prae- ένδς του ένιαυτου πάντοτε προστιθεμένου χαθ* έ*
dicta procedere ad lunae epactas similiter investi- στον Γνδιχτον άτυό τής έπινεμήσεως τής ήμετέ{,.
gandas. Ita inveniemus vivilicani Christi nostri Re- συν θεφ βασιλείας είς τ6 γινώσχειν τάς Ιτταχτάς του
surrectionis, pro apostolica sanctorum Patrum tra- ήλίου, χαΐ άπδ τής η' έπινεμήσεως τής έπ\ Μου-
ditione celebrare, laeti, et summa gloria efferentes ριχίου του iv εύσεβεί τή λήξει είς τδ εύρίσχειν «άς
sanctissimum illius nomen, cum ingenito Patre, et έπαχτάς τής σελήνης χατά τους προειρημένους τρ4-
vivifico Spiritu, nunc et semper, et in saecula sae- πους. ΚαΙ εύρισχομεθα, χατά την άποστολιχήν των
culorum. Arnen. ^ άγίων Πατέρων παράδοσιν, τήν ζωοποιόν *Ανάσχασιν
του Χρίστου του θεού ήμων, έπιτελουντβς, χαίροντες, χα\ δοξάζοντες τό πανάγιον αύτου Ανομα συν τφ
άνάρχψ Πατρ\ χα\ ζωοποιφ Πνεύματι, νΟν χαΐ άεΐ, είς αΙώνας τών αίώνων. 'Αμήν.
XXII.
VARIAE LECTIUNES
AD EPISTOLAM DlONTSll EXIGUI DE RATIONE PASCHiE,
ex codd, Reg. U45, Colberteo 240 ei PeiavianOf ad editionem Bucheriipag. 48.^.
Pag. 485 titul. Ineipii epUtola Dionysii Exigui ad B seorsum. Sed plur. Mss. sed etiam. ExstLerH. Ite.
Petronium episcopum de ratione Paschali, Repetunr exstit.. Illi qui. Mu. illos qui. Dei. Abest. Quid ve-
tur. Ita mss. Singulari. Mu. saeculari. Et stabilem. Ut, Mss. aliquid. Ut oportet. Mu. sieut ep.. Serve»-
Mss. ac . eic. Festivitatis unicae. Mu. antiqua. Ordi·· tur. Mu. servantur.
nantes, lla Mss. Praeferunt. Mu. 480 expraeferent. Pag. 489. Indicitur. Mu. inditur. Despexerit.
Qui etiam. Ita Mu. Veneranda. Mss. reverenda. />e- Mu. disp.. Relatione. Mss. revelatione. AtkamasH.
sciverunt. Mu. discesserunt. Enneacaidecaetirida. Add. Mss. Episcopi, epist. sancti Prot. Mu. Pro*
Mu. enniacedecerida. Circulum. Mss. ciclum. terii epistola Alex.. Domini. Add. Mss· Nostn Jesu
Pag. 486. Imo. Mss. immo. Et ultimum. Sequitur, Christi. Sive. "Mss. qui. Caeierique. Mu. emteri
per annos singulos unum numerare curabis, ineo ta· asque. Simili. Mss. stmilu. Requirantur. Mu. re-
tnen modo anno. Nos autem ccxlviii, ctc. Quod ctr- quirentur.
eulus iste. Mu. quod eidus ipse. Propositam. Mu.
prmpositam. Ordinem. Deest. Annotatas. Mu. adno- varle lectiones ad epistolam ii dionisii
latas. Decemnovennalem. Mu.... his. Hebdomadum. de ratione pascile, pag. 489.
Mu. septimanae. Domini. Mss. dominicus. Hebdoma-
dum. mu. septemanarum. In eo tantummodo. Mu. in Titulus. Incipit disputatio Dionysii Exigui. Obssf·
eo tamen modo. Bissextus. Mss. bis sextus. Sic alibi. In vantix. Mu. Reverentia:. Oppugnationem. Mu. ob-
illis solis. Mu. in his solis. Proposuimus. Mu. prae- pugnantiam. Chalced... Mss. Calcid. Huic praesenti,
posuimus. Dum temporis initium ignoratur. Desunt M»s. haec pr.. Decreta. Mu. decrevit. Quod vero ti.
iii Mss. ' Mu. quia vero scriptis.
Pag. 487. Mensu ule. Addunt Mss. vobis. Legisla· ^ Pag. 490. Volentibus. Add. Mss. veritatem. Pa-
tor. Mu. lator legis. Commonet. Mu. ammonet. terna regulae. Mu. paternas regulce. Digerere. Mss.
Noctu. Mu. nocte.‘Die. Mss. add. mensis. Vuperum. degerere. Cyclo. Mu. circulo, 'incipit, etc. Mu. in-
Mu. vuperam. Mensis hic. Mu. mensis iste. Legitur, dpit anno ciclo decemnovennali. Embolismis. Mss.
Mu. intelligitur. Venevpbiles ccc et xviii. Exordium, add. vero. Quia. Mu. quod. Anni solaris. Mu. solis
Mu. initium. Tantorum. Mss. tantarum. Vernalis, annum. Videtur solarem. Mu. sol. vid. Circuli. Mss.
Mu. vernales. Consequatur. Mss. non consequantur. cicli. Trecenti. Mu. tric. . Octogeni. Mss. octuageni.
Qui a duodecimo. Mu. quia xi>,etc. In quo eliam, etc. Quadrans. Mu. quadrantes. Uendecadis. Mu. hen-
Mss. secutus sanctioni signari dum alia supputa- decades.
lionis in quo etiamsi luna xiv Sabbato contine- Pag. 491. Detrim. Comp. Mss. comp. detr. Dies
nt, qui semel in xcv accedere manifestum est. Pa- unus. Mss. unus dies. Cycli. Mu. circuli. Finem
schalts festi. Mu. paschali festo. jEstimantes. Mu. ejus. Mss. ejusdem. Praefixos dies. Mu. dies non
existimantes. Solarem annum. Mu. solares annos, fixos. Ratiocinationis. Mss. rationis. Circulus xi. Mss.
Accommodant. Mu. adeom... Juxta hanc. Vocem cyclus xi. Quot sunt dies. Mss. q. d. s. Difi*
hanc omittunt Mss. nitionem. Mss. deff.
P»g. 488. Sue potius sanctionis ignari. Haec de- Pag. 492. Colligemus. Mu. colligemur. Quod
sunt. Perquirunt. Mss. perquirant. Recedunt. Mss. queer. Mu. quam. Communis annus* ku. en.,
recesserunt. Ut quando. Mu. ut quam. Religionis. com.. Quia regula. Mss. quee rey. anno dee.. Vox
Addunt Mss. α /anlortim ponlt/Scum ronsittuttone. Pror- onno , deest , et deinceps. Sunt dies. Mu. fiunt d.
sus. Deest. Observatione. Mu. devotione. Terrarum D Quia communis est. Mu. qui communis annas est.
orbe. Mss. orbe terrarum. Labor est. Mss, esi la- Et sic deinceps, vel qui embolismus annas est·
bor. Secundum. Mu. sanctum. Nicwam. Mss. Antio· Ultima perioche deest in Mss. ac prseserlim Coi*
chiam. Protulerant. Mu. protulerunt. DeEcci.pel- bcrleo, in quo sequentia subdunlur.
kndos. Mu. expellendos de Ecclesia. Seorsim. Mu.
CHRONICI PASCHALIS
nu
XXIII.
DE PASCHATE iUDi£OI\UM.
oam Pascha fiet, id est, congruum fuit A holus, mortem. SI ergo mors a scrpenic, virga in
dseorum in aequinoctio, id est, in vii serpeptem , Christus iii mortem, serpens exalutiir
rilis ; ut in aequinoctio novissimo, mun- in aere , ut sanaret vulnera corporum respici<*n-
10 et redemptio per necem Christi ; quia tium in serpentem aeneum , ct solveret serviiutem
rtio mundi fuit contritio et compositio, Israelitarum famulantium in iEgypio. Sic. homines
sibi invicem fieret utraque formatio. Moysi a serpentibus sanabantur a venenis iiituen4lo
lem longitudo facta est ex potentia Dei magnum sacramentum. Quid est intuendo sanari a
lis diebus et noctibus. Sed addit sol cur- serpente, nisi credendo in mortuum Christum, sa-
m quando illuxit in mundo 1111'** die. nari a morte peccatorum, ut liberaretur populus ab
rario dempsit cursum noctium. Etenim iCgypto per virgam in serpentem conversam ct
ionem et honorem aequinoctii novissimi agnum in Pascha occisum , hoc est, Christjjin in
Christi praesignata est et facta est mundi mortem. Ita liberatur totum humanum genus a
itruclio in aequinoctio primo. In aequi- Pascha Passionis ; qui est verus serpens occidens
que solutio facta est et redemptio Israel serpentem diabolum, et devorans virgas magorum
,e iEgyptiorum , ut in eodem aequinoctio et philosophorum et ministrorum diaboli. Quid
ilend. Aprii. praeerit filiis Israel Pascha autem conversa virga in serpentem , ci praeci-
Quod est typus Paschae Christi futuri piente Deo eam tenere, expavit Moyses et fugit ;
in finem ex initio. Typus namque Chri- quoniam mortifijatus est Christus , expaverunt ct
|ui occisus est. Et manducatur quotidie fugerunt discipuli. Caudam apprehende , poste-
11 viris, hoc est, a vii gradibus Eccle- ^ riora apprehende, et ut illud, posteriora mea vide-
im autem mysterium Dei scitote. Qui- bis. Primo factus est Christus serpens. Sed cauda
ist mirum si acciderit judicium 481 · si retenta facta est virga. Primo occisus est , postea
aequinoctium, quod est viii Kal. Aprilis, resurrexit. Cauda retenta, visus estCephse, deinde
, luna xiiii, et Resurrectio luna xvi post visus est xi. Et jam in cauda serpentis significatur
prilis, quod est aequinoctium vernale, finis saeculi, quia mortalitas generis humani ambulat
itium anni solis, et ante hoc initium non per mortem diabolo illatam ; sed in fine saeculi, sicut
teba apud Hebraeos et Graecos et Latinos, a cauda redimus ad manum Dei, et efficimur stabi-
ore quod dies Dominica, in qua facta est litum regnum Dei. Post haec autem omnia breviter
inte XII Kal. Aprilis , quod est in nocte dicamus, quod nunquam factum est Pascha apud
anno crucis, xi autem Kal. Aprii. m fe- Judaeos ante xii Kal. Aprilis ; quia luna nata in viii
Lai. Aprii. iiii feria , in quo dictum est : Idus Martii , xiiii est in xii Kal. Aprilis. Observa
im Pascha fiet. Deinde consentiunt alii igitur cursum lunarem juxta regulam Graecorum
at post biduum , id est, completionem more iEgyptiorum, et non secundum epactas, id est,
atem duorum Testamentorum Pascha et adjectiones lunares : quia ibi pervenitur a iiii luna
s ad regnum Dei , conveniente in vi fe- ad xvi; hic autem ad xv , juxta compositionem Jo-
ictio , luna xiiii , et solcmnilate Resur- sephi, qui primus conscribit circulum x et viii an-
in die Dominica autem totius generis hu- norum , Athanasii , Theophili , Gyrilli , Dionysiique
|uo genere virga de radice Jesse exiit : FiXigui * , usque dum scripsit Victorius Hilarii pa-
redemit Israel de iEgyplo ; quae conversa r tirbis Romae episcopi (?) Tunc cessaverunt Ale-
•enteiii, ut liberarentur Israelitae ab iEgy- ^ xandrini diamutatores et Antiocheni circulos post
•erpens homini persuasit, hoc est, dia- alios conscribere.
est glossema.
XXIV.
ARGUMENTA iOGYPTIORUM,
ireamiT dionysius exiguus in epistola ad petronium, xt* victorius in canone pascuali.
alculatio quomodo reperire possit quota pties 1 , vn remanent. Igitur tertia feria incurrit
s singulis xiiii luna paschalis, id est, luna paschalis xiiii, et Dominicus festi paschalis
ili decennovalis anno primo, quia non dies luna xviiii. Item prsefati circuli annus secun-
tas lunares pro eo quod cum noni deci- D dus, a quo sumunt exordium epacue xi, et incidit
‘is anni xvni, ct suas xi epactas, addito in eodem anno luna paschalis xiiii Martii. Tene
^gyptiis die uno, fierunt xxx, id est, xxxvi regulares in eo semper. Subtrahe epactas
>is unius integra, ct nihil remanet dc xi, remanent xxv. Vicesima quinta die mensis a
, quia in Aprilio mense incidit eo anno Kalendis Martii, qua est viii Kalend. Aprilis, oc-
alis xiiii, tene regulares in eO semper currit luna paschalis, id est xiiii. Tene supra scri-
trahe xxx, ic) est, ipsa luna integra, pios xxv. Adde concurrentes ejusdem anni vi , fiunt
V. Quinta die a Kalendis , hoc est, No- xxxi. Adde semper in fine hujus mensis regulares
occurrit luna xiiii paschalis. Tene 1111. Ilos partire per vn, id est septies quinque,
pios V. Adde et concurrentes ejusdem xxxv, occurrit luna paschalis xiiiiet
iuiit X. Ilos partire per vn, id est sc- festi paschalis luna x\, Iletuwi
1135 SELECTA AD II
didi circuli primi anno ni. Tene semper in eo ^
mense in primis xxiv. Subtrahe epadas ejusdem
anni , xxxii remanent. A xxxiii , xiii die mensis ,
id est , Id. Aprilis, occurril luna 482 paschalis.
Tene hos xiii. Adde concurrentes vii, fiunt xx.
Adde in Aprili semper in inferius regulares vii ,
fiunt XXVII. Hos partire per vii , septem ιι,χιιιι,
remanent sex. vi leria erit xiiii luna paschalis , et
Dominicus dies paschalis luna xvi. Ita singulis an-
nis a primo anno usque ad χτηιι annum calcula-
bis. Si quando mense Martio xiiii luna paschalia
incurrit, xxi^vi regulares in primis teneas, ex qui-
bus epactas cujus volueris anni solaris deducas,
d concurrentes adjicias, et in fine semper iiii le-
gulares augmentis. Aprilis vero mense xxxv sem-
per in capite tene; ex quibus ut supra deductas
LUSTRATIONEM m
i [deducas] epactas , et adjectis ejusdem anni con-
currentibus suis , augmenta latius ac brevias om-
nia argumenta paschalia calculabis. Hoc tamen
praeterea lectori sit coalitum , quoties in utroque
menses supra scriptos in prima regula contingit d
deductas epactas am|ilius a xxx remaneant , di-
mitte XXX. Quod si unus aut duo seu amplius so-
i^erfueriiit, tot dies ipsius mensis a Kalendis Gt
una paschalis xiiii. Quando autem deductas epa-
ctas infra xxx , ul puta xx , seu amplius mimisve
remanserint, item tot dies mensis a Kal. occurrit
luna XIIII paschalis. Si enim deductas epactas xxx
tamen remanserint, quod semel in decem et viiii
annis accedere manifestum est , ττχ die a Kalend.
erit luna paschalis xiiii.
XXV,
PE TRIPLICI GRiECORUH ^RA.
ET FA QITA UTITUR AUCTOR PASCHALIS CHROKICI.
Ex PetaviOy lib, ix De doctr. femp., c. 3.
Christianorum quidem veterum, qui ex lxx se-
niorum auctoritate mundi tempora digesserunt,
opiniones sunt admodum variae. Posterioribus sae-
culis ad duo vcl tria fastigia omnis illa diversitas
abiit. Itaque triplex Graecorum aera celebratur.
Prima est quae ab initio rerum ad natalem Christi
putat annos 5493. Secunda anno muinli 5501 cum-
dem annum assignat. Tertia anno 5509. Postrema
haec omnium celeberrima, qua Conslaniinopolilana
Ecclesia, eique subjectae omnes iitunliir. llaque in
Codice Juris Orientalis imperatorum edicta hac aera
consignantur. Tum Alexandrinum Chronicon , ac
Greci denique receiitiores illam adbibent : secun-
dam Gcorgiiis monachus, Theophanes, Nicephorus,
et ante hos sanctus Maximus monachus usurpant,
quam AIricani antiqui scriptoris esse capite supe-
riori diximus. Primam autem Panodorus iEgyplius
monachus qui Arcadio imperante vixit, amplexus
esi, et, ut arbitror, illius auctor fuit. Hunc enim
Georgius Syncellus refert anno mundi 5495 natum
asseverasse Chi istam.
-Et horum trium intervallorum origines, et in iis
disputandis Scaligeri, et aliorum errata patefacia-
mus. Tria qiianlam in illis animadvertenda sunt.
Primum annorum initium, quod alii ab autumno,
alii a vere putare annos incipiunt. Alterum, Nata-
lis Christi, in quem vcliit, in communem ter-
minum compuli illi desinunt : tertium, cyclorum
characteres annis singulis attributi. Horum Sidp-
θρωσις in triplici Grtecorum computo magnopere
necessaria est, quorum ex neglectu vel ignoratione
multiplex error admittitur.
Quod ad initium igitur annorum perlinet , alii ,
ul diximus, annos suos ab orbe condito ista dinume-
rant, ul eorum primordium in verno mense consti-
tuant. Chronici Alexandrini scriptor, qui tertiam
aeram sequitur, hoc est ultra 5500, (Uiristi natalem
extendit annum, caput annorum ab aequinoctio ver-
no et Martii xxi deihiccrc se profilcliir : ct impru-
dens tamen interdum orditur a Septembri, quae res
et Chronicon ipsum conturbat, ct lectoris confundit
ingenium.
Christum ecce baptizatum refert [pag. 209 1 anno
mundi 5550. Januarii vi, Ind. i, Tiberii decimo
quinto, Uufo et Uiihellim» coss. Paulo post vero
anuum sequentem 5,537 a xxi Martii docet incipere
Ipag, 21 jj, eadem indictione prima. Tum apertius
tivimie iiidiciwue ii anno TUicni notat (pag.
B 21tJ annum mundi 5538 ab orbe condito, et ejus
initium repetii a xxi Martii.
Verum eadem pugna in qua primum Pascha tri-
buerat anno muiidi 5557, quem et a xxi Martii die
inchoari dixerat, subinde annum eurodein 5550 no-
luerat [pag. 2i 1]. N^ue librarii hic error est : nan
et illius numeri partitio per 19 ad cyclum emen-
dum, et epactarum solis investigatio demonstrant,
ipsummet annum, quem ab orbis initio 5557 puta-
verat, mox statuit ^6.
Prseterea auctor idem scribit [pag. 2151 ab orbe
condito, ad xxi Martii diem ejus anni, qiio bapti-
zalus est Christus, indictionis primae, colligi an-
nos 5557, ac statim indictione ii, Tiberii iiv. an-
num 5558 iniri a xxi Martii anno nono cycli luna-
ris, solaris xxii. Manifeste annum 5558 incipit a
XXI Martii, ejus 483 Juliani, in quo Ghiisliis
a Joanne baptizalus csl, quinque cyclis Romanis
praelatus fuit, solis x, littera B, aniio mundi 5537.
p ct post tres menses, indic lione ii, anno Tiberii xvi,
^ mundi 5538, primum Pascha celebrasse [pag. 210J:
cujusdecima quarta luna contigit Aprilis xv,feria vi.
Fiiil itaque cyclus idem, qui et antea, solis niiuiruin i,
lunae vero xi. Haec ambo cum indictione it in aliuin
annum competere nequeunt, quam 4742 periodi
Julianae, ut ex Methodo libro vii, cap. 9, imelligi
potest. Igitur eodem anno Juliano desiit annus mun-
di 5557, die Martii xx et sequenti, annus 5558 iniil
Atqui annus idem ille 5538, nonnisi 5556 ab eo pu-
tabatur. Quocirca duplex initium anni in animo ilk
scriptor habuit, el utrumque per imprudentiam per*
miscuit. Annus Conslantinopolitaiius una cum indi-
ctione a Septembri incipit. Annus Christianus quo
Chronici auctor uti se profitetur, init a xxi Martii, n
mensibus post civilem. Quare Christus bapiizalustst
anno mundi 5557, a Septembri ; a Manio veio, 55%
Chronicon vero pnepostcre annum illum 5557 a Mar-
tio putavit [pag. 196 et 298] : unde sequentis Martii
1^ XXI die 5558 iniit. Quod enim ita res habeat, eittn
^ patet , quoniam aiino 5507 mundi currente naiuin
asserit Christum Lentulo et Pisone coss. Post bo>
vero coss. paria xxxi subjicit : quorum in postremum,
nempe Ruli et Rubellini, baptismum conjicit. Si ai
annos 5507 currentes a Septembri addideris xxn.
annus 5558 a Scpiembri ordietur. At ille scriptio»
quasi annus 555i a Martio procederet, 5558 non a
Septembri sequente, sed a Martio putavit. Non ali-
ter extricari isuc possunt, quam hac probabili*cUP
CHRONICI PASCHALIS. U38
}uauquaui io illa ioU dispuUtione clirono- A nes, quas a Septeuibri inchoa ri scripserat, a Martio
natali et passione Christi mire perplexus similiter orditur f^pag. 1 87]. Quippe indictionem ii,
nos duos dissimulat ac supprimit, quod suo una cum anno Tiberii xvi, et mundi 5^, a xxi ^
irabitur. Ex eadem hallucinatione, indictio- Martii proficisci docet [pag· 215].
XXVI.
DE DUABUS EPOCHIS CHRISTI,
ex SENTENTIA PANOSORI ET DIONYSII, AC ISAACI, SEU RECENTIORCM SCRIPTORUM.
Ex eod. PelaviOt lib. viii Auctarii, e. I,
li ad illas duas tertiam putei adjungendam, discrepare non arbitror, sed in eodem computo di*
um incarnationis et natalis computat ab versum annum incarnationis praestituere, puta bieu-
>507, quam adbibent auctores aliqui, ut nio aeram communem antevertere, et si de amborum
inum Clironicon, uno minus Cedrenus, qui B illorum sententia nihil certe consequi possimusr
H id esse factum asserit ; et qui anno 5500 praeterea quod imperite omnia permiscent, et eo:»
Ihristi, passionem 5533 assignant, errare characterismos adbibent, qui conciliari invicem
Sed hanc aeram ab illa, iiuae est Isaaci, nequeunt. Addecap. 5.
XXVII.
METHODUS EPACTARUM ET NOVILUNH INVESTIGANDI RATIO,
OUA UTITUR AUCTOR CHRONICI PASCHALIS.
Ex eodem Petavio, iib. xix De doetr, temp,, e, 5.
icon Alexandrinum aliquot locis epactarum cum xv die Septemb. et regularibus vii, totidem
m ac novilunii investigandi rationem expli- dies conficient, nempe xxxi. Item cyclo Dionysiano
75] : quam quidem a Martio mense deducit, q xi, Coostantinopolitano ix, epactae *xxviii, ex Ale- '
sxxi die. Nam xx primos dies perpetua lege xandrini Chronici methodo cum tertio Martii dant
as adjicit. Epactas autem non eodem modo noviluniuin. In Septembri eaedem epact» xv cum «
t [pag. 199]. Quippe alibi populari calculo regularibus vii et ix diebus Septembris idem novi-
I aureum cyclum lunae labentem adjungit limium ostendunt. Apparet ergo nulla computi mu-
6]: alias ex DioiiYsii, Bedae, caeierorumque tilatioiie opus esse ad lunares epactas procudendas,
uarum pnescripto decem ad anni superioris qu.c cum ποστιαΐ^ mensis et regularibus neome-
ddii. Exempli causa anno mundi 3838 quo nias exhibent : siquidem aera illa communis, cujus
consignat, cyclum lunae xix numerat, eiqiie in annum 5509 uionysianus Natalis competit, ci-
;>a(!tas xxx, haec est plebeia epactarum tra diminutionem ullam, idoneas ad lunarem me-
s. At vero 5507 in quem natalem Christi thodum epactas eflicit. Quod si epactarum calculus
Cvcium lunae computat xvi, epactas vero xv. a Sepiembri initium sumeret, tum quidem additis
tas appellat dies residuos ex anno superio- ad cyclum Dionysianum tribus, epactae propagaren-
ni praeterito, quomodo et Dionysius ac Be- tur, *quse cum ποστιαΐ^ mensis et uno praeterea re-
lare solent. Ita cyclo x epactas assignat ix, ct gulari xxxi constarent. Sed ex eo minime sequitur
epactas XX VI II. Hoc igitur modo cum et 484 Constantinopulitanos computum istum illius rei
epactarum ratiocinia procedam, et praeteriti causa annis xiv mutilasse : cum, ut ostendimus,
idui dies assumantur, falsa erit Scaligeria- annus Natalis vulgaris non in annum 5495 aer^e il-
odus, quia idcirco decurtatam %rain annis lius decurtatae, sed in 5493 incidat. Postremo si
itiinat, ut a Septembri epactarum progres- ^ in eadem aera cujus annus 5509 vulgari Natali
ta, noviliinia diebus suis redderentur. Nam congruit, epactas plcbeio more formaveris, additis
ironici doctrina, epactas solae absque regii· ad cyclum anni bibentis decem, lum prseter epactas r
Ilis, cum diebus mensis copulatae neoinc- regulares assumendi erunt, et quidem plures : quem-
ibent in primo mense. In caeteris regulares admodum et in Dionysiano cyclo accidit, in quo
ur : ApriU videlicet i, Maio ii, etc·, Sc- epactae qiiae ex aureis numeris consurgunt, recula-
VIII. Doceamus hoc uno aliove exemplo, res omnibus numeris exigunt. Esto cyclus Diony-
Ius Dionysianus >ii, Constantinopolilanus sianus ix, Constantinopolilanus vii, epactae xvii,
B ex Alexandrino Clironico erunt ix. Eae cum xviii die mensis, relinquunt v. Addendi igitur
iin XXII Martii die, dant xxii sive novilu- regulares xxvi. Sed haec methodus minus est priore
i in Septembri iisdem cyclis, epactae ix illa probabilis.
XXVIII.
•:TH0DIS ad PASCHALES TEUMINQS. SIVE JUDAICA DASCHATA COGNOSCENDA;
OLO AUCTOR CHRONICI PASCBAUS UTITUR.
Ex eod, Petavh, lib. vni Auctarii, eapAi.
Iraecoriim Compiitatoruin ct alia methodus grioscenda, quam Clironicon AlexandriixMXix
'hales terminos , sive Judaica Paschala co- tur : cui non muUum
1139 SELECTA AD ILLUSTRATIONEM 1140
pnto Andrex Hierosolymilani l#»giiur, cujus dcclu-
ratio ad ea qu» capitibus aiUec/deniibiis explicata
sunt non narura conducet.
Annis au Adamo per iix distributis, cyclum Iunx,
cl ei congruentes epactas invenire jubet, ilis deinde
dies XIII addere τάς ττρ^ των , qu® ante-
cedunt luminaria. iCem τζροτελήνους , anteluna·
Tum ad complendam decimam quartam,
quot opus est dies adjicere. Facilis est methodus, a
Kalendis Martiis, ad vni usque diem , qux prima
est Neomenia Paschalis, dies sunt vii. li propterea
ττροσέληνοι vocantur, mii primam Neomeniam prae-
cedunt. Inde ad xx Martii, dies xiii qui πρδ των
φωστήρων appellantur, eo quod primam ac citimam
omnium decimam quartam proxime antecedunt,
011® est xxi Martii. Luiiiinarium autem oppositio
iieri ab illis putabatur in termino paschali. Itaque
citra ambages , dies xxi ad epactas addendas esse
prxscribi poterat. Jam si conflata dierum summa
minor sit quam xuv, reliquos adjice, donec xliv
compleas : quidquid additum erit, post xx Martii
putabitur, oslendctqiie paschalem terminum. Sia
dies xLiv aut phires etiam numerentur, tantum adde
dierum, quantum necesse est, ut diebus ablatis,
quatuordeclin resideant : et id ipsum quod adjece-
ris, post XXI Martii putare incipe. Etenim decima
quarta quxlibet citra Martii xxi incidens nondum
paschalis est : ob id calculus ultra propagandus
est. Esto cyclus Constantinopolitanus uv, qui est
Romanus xvii, epact® sunt iv, qux cum xx Mar-
tii conficiunt xxiv. Ut autem ablata integra syxy-
gia, reliqui sint dies xiv, adde xx, flunt xliv dies.
Porro addititii illi xx a xxi Martii ad ix Aprin>
iierveniunt : quo die xiv Paschalis convenit cyclo
unx Nicxno xvii. Rursus cyclo v Constantino|mli-
tano, Romano viii, epactae xxv, qiix cum xx diebus
Martii dant xtv. Ut igitur lxxiv dies exsistant, ad-
dendi XXIX, fient lxxiv. Detractis lx , residui sunt
XIV. Cxterum ad xx dies Manii additis xx», et ex
summa xlix deductis xxxi Martii, restat Aprilis
xvni, in quam terminus paschalis Nicaenus con-
gruit, cyclo viii.
XXIX.
485 LATERCULUS MENSIUM MACEDONICORUM
quos SCRIPTOR CIIROXICl pascualis, ut et lieDI.€ VETUSTATIS SCRIPTORES CHRISTIANI, CUU STROMACEDONICIS SES
ANTIOCHENIS CONFUNDERE SOLENT.
ΑύβηνχΤος,
Περίτιος,
Δύστρο:,
5χνθιχ6ς,
*Λρτ£μ£σιος,
ΔαΙσιος,
Januarius.
Februarius.
Martius.
Aprilis.
Maius.
Junius.
Πάνεμος,
Αώος,
ΓορπιαΓος,
Ύπερ6<ρεταιος,
ΔΓος,
C *ΑπελλαΤος,
Julius.
Angustus.
September.
October.
November.
December.
APPENDIX AD EDITIONEM REGIAM PARISIENSEM.
DE FASTIS r.HRONlCl CONSULARIBUS
U5QUB ID INNUM XVI TIBERII.
(Angiice apud Clinionium, Fast. Hellen., volunt. II, pag. iv-ix.)
The Alexandrine Chronide has a list of consuis
diiTering in roany respects from other lists^
Tlie lirst consuis are placed in ibis Chronide (1)
at 01. 85, i. ntf Όλυμπιάς. Άπό τούτου τού χρόνου
ήρζαντο οΐ 'Ρωμαίοι ύπατοι χρηματίζειν χα\ βιοι-
κ«ϊν τά 'ΡωμαΙχά πράγματα έπ\^ Ιτη τΐιδ', τοΟτ’
ίστιν Ιως βευτέρυυ Ιτους χα\ αύτού ρπγ' 'Ολυμπιά-
6ος, Οτιατείας Αεττ/βου χα\ Πλάγχου, ήη»υν χα\ έπ\
τ6 α* ίτοος ΓαΙου Ιουλίου χα\ Ιχτον Κλεοπάτρας^
(1) Apud Scalig., ρ. SI8.
(i) He places llie lirst Olympiad in ilie 51 st of
Uzziab, p. 438 [ed. Bonn. p., 193 15] : να'Ιτει —
ή πρώτη Όλυμπιάς ήχθη παρά τοϊς ·Ελλησιν, ήτις
έστ\ τετραετηρίς. — Τήν πρώτην 'Ολυμπιάδα ό
'Αφριχα^ς χατά *1ωαθάμ 'Εβραίων του τούδα βα-
σιλέα συνάγει. Κα\ ό ήμίτερος χάνων χατά τδν
αύτδν παρίστησι. Γράφει βέ ό *Αφριχανδς ώδε πρδς
λέξιν € Αισχύλος ό Άγαμήστορος ηρ^ν 'Αθηναίων
διά βίου έτη χγ'. Έφ' οδ Ίωαθάμ έβασίλευσεν έν
Ιερουσαλήμ, ι Κα\ ό ήμέτερος dk χάνων έπ\ της
Όνομασίαιτών έν 'Ρώμη ύπάτ€ον λα' [31 st. ΑΠλ·
xerxti Longtmanus]f ύπάτεία Βρούτου χα\ Κολλα-
τίνου. whicli is placed in 01. 85, 1 . Tbis anthor β·
xes the flrst Olympiad nearly al iis tnie date. B. C
776, and the foundalion of Rome at 01. 7, 4. fivt
years bek>w the date of Varro (S) : so Ihat hi ite
date assigned to the flrst consuis ihere is a meU-
chronism of about 65 years.
The consuis Lsevinuv and Coruncamu»^ wbo en*
πρώτη; Όλυμπιάδο; τδν Ίωαθάμ βασιλέα ΊούΙε
συνείληφε. According to this compuiation, 01. 1, S
= Ist Jolham ; and the 16th of Joiliam is in A. 9L
4749 ; μετά Όζίαν έβασίλευσεν — Ίωαθάμ »>
τού έτη ις^. δμοΰ δψμΟ'. Tlierefore ibe Ist Jothan
and 01. 1, 3. woiild foll in A. M. 4754. and tbe
51st Uzziah and 01. 1. 1. in A. M. 4739. The mii-
vity of Christ is placed p. 963 [ed. Bonn. p. 19li
9].*Έπ\ των ύπάτων Λεντούλου χα\ Πίσωνος Ηω»
,εφζ' γενέσεως χόσμου. Rut 5507 — 4731 = 775.
The dates tlierefore are consistent. Ilis dele fer Ue
1141
CHRONICI PASCHALIS.
1142
tered upon Iheir consuisbip in the sprin^ of B. C. A
280, are placed by this Chronicle in OT. 424, 4.
M^hich nearly agrees wilh Ibeir true position (3).
Bul , in the foilowing period , by the omissmn
of four pairs of consuis (4), the consule are
ihrown baek above Ibeir actual date in the folio-
vring manner.
01. 124. 4. [125. lALiBOinus and Coruncaniui·
* B. C. 270. GenticftiiandCorne/ittsoroitted.
427. 2. [127, 4.Ί Gallus and Pictor,
429. 5. fl30. 4.J Scipio and Duilius.
* B. C. 237. Caudinus and Flaccus om. (5).
435. 3. [136. 2.] Torquatus and Bulbus.
* B. C. 474. Albinus and Semota om. (6).
458. 3. [I£»9. 3.] Metellus and Maximus.
* B. G. 444. Servilius and Pompeius om.
458. 4. [460. 4.] Scipio {Ccepio) and Laelius.
afler Vatia and Pulcher B. G. 79. he inter-
polates Κλαυδ^ου χα\ Σβρβιλίου.
174. 3. [175. 3.] Lepidus ζηΛ Catalus.
*B. G. 75. Octavius and Cotta om. (7).
B
175. 2. ΙΠ6. 3.] Lucullus and (Aureliusj.
482. 4. Γ483. 2. Calenus and Vatinius.
483. 4 [484.2. Pansa und Hirtius.
484. 4. [185. 2.J Cmonnuj and Sa4titttS,omit-
ted by tbe transcriber.
484. 3. [485. 4.] Agrippa and Gallus; Ist of
Augustus.
The consulships by these omissions are gradually
carried back till ihey are placed in the lifth year
before their true date. Sometimes tbe facis recor-
ded in the Ghroniole reroain fixed to their Olympie
year, vhile the consuis haye fallen back ; and thus
the IransactioRS are disjoined from the consuis to
vrhich they belong, to the great coiifusion of hi-
stoi7. The reign and deatb of Ctesar are thus dc'·
scribed (8) :
ρττγ' Όλυμπιάς.
e'. [5lh Cleopatra] ύπ. Πάνσα χα\ *Ιρτ(ου.
^άΧος Ιούλιος ΚαΙααρ πρώτος 'Ρωμαίων ήρέΟη
** Τά 'Ρωμαϊκά πράγματα έδιοιχήθη ύπδ Βρούτου
χα\ Κολλατίνου χαΐ τών μετ' αυτούς υπάτων έπ\ Ιτη
τΐ^γ', ήγουν του πο^όντος πέμπτου Ιτους Κλεοπά-
τρα:, χα\ έπ\ τύ πρώτον Ιτος Γαϊου Ιουλίου Καίσαρος
χα\ τών προχειμένων ύπάτων.
ρπδ' Όλυμπιάς.
θ'. [9th Cleopatra] 4th year ofCofsar. [the consuis
are wantingl.
i'. [40 th Cleop.] ύπ. Πούλνρου χα\ Φλάχου, 5lh
year of Caesar^
ΓάΙος 'Ιούλιο; ΚαΤσαρ έν 'Ρώμρ Ισφάγη.
Α metachronism of uve years ih these evenis, as
compared with the consulsbips to wbich they are
referred.
With the exceptionof these omissions (produci n^
these consequences), the list of consuis in the
Ghronicle, from B. G. 280, to Ihe reign of Augu-
stus, corresponds with the list obtained from the
other teslimonies; with only such variations as
ini^ht arise , for the most pari , from a tran-
scnber in expressing Roman names in Greek cha*
racters.
From the consuisbip of Agripaa and Gallus, the
list of consuis in the Ghronicle varies so much
from the true list, that a view of bolh is neces-
sary to he given. The foilowing columns exhibit
tbe true list of consuis and llie list of tbe Alexan·
drine Ghronicle. That list begins, as we ha ve secii,
flve years too bigh : wbich produces a metaehro·
nism of live years in assigning tbe firsl year of Au-
gustus (9).
01.
485 4
486 4
2
3
B. G.
37 Agrippa and Gallus.
36 Poplicola and Nerva.
35 Cornificius and Pompeius.
34 Libo and Antonius.
C 01. Aug. GHRON. ALEX.
484 3 4 Agrippa and Gallus.
4 2 Poplicola and Nerva.
485 4 3 Carnificius and Pompeius.
2 4 Antoninus and Libo
foundation of Bomo is given p. 239 [ed. Bonn. p.
204. 2] τφ τετάρτφ Ετει έβθύμης Όλυμπιάδος —
’Ρώμος κα\ 'Ρήμος χτίζουσι τί;ν 'Ρώμην. The date
of Varro coincides with 01. 6, 5, and of the Marbles
Nvitli 01. 6, 4. From anoiher notice of this author,
p. 280 [ed. Bonn. p. 529. Itl, B. G. 754. rcsults as
Ilis era for the foundation of Home : Olymp. 277, 3.
Έχους τα' τής εις ούρανούς άναλήψεως τού Κυρίου,
χα\ χε' ςής &αυτού βασιλείας Κωνσταντίνος πύλιν
πΛιν
χτίσας, Κωνστ. χέχληχε πρύ πέντε Ίδών Μαϊων
— τή ια' 'Αρτεμισίου ΐΑηνύς. Εισίνάπύ χτίσεω; 'Ρώ-
μης Ιως ού Κ. πύλις ανεχαινίσΟη έτη ^π'. Gonslan-
tiriople was dedicated May 44, A. D. 330, U. G.
\arr. 4083. But 4080 — 329 = B. G. 751. Afri-
canus, according to Syncellus, placed the firsl
Olynipiad at the lirst year of Ahax. It iniglit ibcre·
fure have commenccd in the Iasi year of Joihain.
if the aullior of the Ghronicle inteiided to express
liiat Africanus placed it in the beqinning of Jotliain's
reign, he probablv gave au erroneous lepreseiita-
tioii. [It appears iroiii the Arinenian copy of Euse-
liius p. 519, that ihe auihor of the Ghronicle traii-
Mnlied this passage [ή πρώτη Όλυμπιάς, x. τ. λ.]
fiOm Eusebius liiniself : who therefore gave this cr-
roneous representation of the Ghronology of Afri-
caiiue. '0 ήμέτερος χανών accordingly means the
canon of Eusebius. See Scaliger proiegom. p. 6, 7
[Addit, p. 567J.
(3) Their consuisbip in reality perhaps coiiicided
wiili 01. 124, and 01. 25, 1, tbe eiid of the former
year and the beginning of the latter.
(4) In reality, five years omitled: but, as qne year
is ihterpolated, tliis leaves an actual deficiency of
four consulsbips.
(5) The three years,
Γράχχου χα\ Φάλχωνος,
Καυδίνου χα\ Φλάχου,
Καυδίνου χα\ Ούάρου,
became
Γράχχου χα\ Φλάχου,
Κλαυδίου χαΐ Ούάρου.
(6) Perhaps Αλβίνου χα\ Σχεβόλου were oniiticd
becaiise Σχεβύλου preceded [B. G. 475.], and 'Αλ-
βίνου followed [B. G. 473].
(7) On account of Cotta folloviing [B. G. 74.] and
Octavius preceding [B. G. 76],
Όχταβίου χαΐ Κουρίωνος,
Όχταβίου χα\ Κούττου,
Λουκούλλου χαΐ Κούττου, .
becanic
Όχταβίου χα'ι Κουρίωνος,
Λουκούλλου καΐ Μιχούττου.
(8) Ρ. 260 [ed. Bonn. p. 353, 14].
(9) The Ghronicle ascribes to Cwsar five years,
and to Augustus 56 ; coinpuiing Ihe reign of Augu-
stus from the dealh of Ctesar, The two reignslhe-
refore are 5 56 = 61 yc.nrs. But these 61 years,
being made lo begin at the consuisbip of Hirtius
and Piiusa B. G. 43, iiistead of i'mar and Isauricus
B. G. 48, arc compared irouglioiil wilh the wcowv
consuLs.
1143
SELECTA AD ILLUSTRATIONEM Ilii
01.
B. C.
01.
Aug.
4
33 C(P$ar ll and Tullus.
A 5
5 Octavianus Augustus and Cicero,
187 i
32 Ahenobarbus and Sossius,
4
6 Octav. Aug. 11 and Corvilius.
31 CiPsar 111 and Messala.
486 4
7 Octav. Aug. 111 and Crassus.
5
50 Ccesar IV and Crassus.
2
8 * Octav. Aug. IV and Crassus IL
4
29 Coisar V and Apuleius.
5
9 Ahenobarbus and Sossius,
488 1
28 Ceesar VI and Agrippa 11.
‘ 4
10 Octav. Aug. V and Apuleius.
i
27 Ca:sar VII and Agrippa 111.
487 4
11 Octav. Aug. VI and Agrippa.
5
26 Ctesar VIII and taurus.
2
12 Octav. Aug. Vll and Ααπρρα II.
4
25 Caesar IX and Silanns.
3
13 Octav. Aug. VIII and Taurus.
489 1
24 Cccsar X and Flaccus. .
4
14 Octav. Aug. IX and Silanus.
25 CcBsar XI and Murena.
188 1
15 Octav. Aug. X and Flaccus.
δ
22 Marcellus and Arruntius.
2
16 Octav. Aug. XI and Piso.
4
21 Lollius and Lepidus.
17 Octav. Aug. XII and Arruntius.
490 1
20 Apuleius and ?ierva.
f
18 (12) Κέλιο; and Tiberius.
19 Sentius and Lucretius.
480 1
19 Lollius and Lepidus.
5
18 Lentulus and Lentulus.
2
20 Apuleius and Nerva.
' i
17 Furnius and Silanus.
3
21 Saturnilus and Lucretius.
491 1
16 Ahenobarbus and Scipio.
4
22 Lentulus and Lentulus.
Ί
15 Libo and Piso.
400 1
23 * Lentulus 11 and Cornelius.
3
14 Crassus and Lentulus.
B ^
24 Φορνίκιος (Furnius) and Silanus.
4
13 Nero and Varus.
3
25 Domitius and Ahenobarbus.
492 i
12 Messala and Quirinus.
4
26 Libo and Piso,
2
11 Tubero and Maximus.
494 1
27 Crassus and Lentulus.
3
10 Antonius and Africanus.
2
28 Nero and Varus.
4
9 Drusus and Crispinus.
3
29 Messala and Quirinus.
193 1
8 Censorinus and uallus.
4
30 * RubelRus and Saturninus,
2
7 Nero H and Piso II.
402 1
31 Maximus and Tubero.
5
6 Veter and Balbus.
2
52 Africanus and Biaximus 11.
4
5 Augustus XII and Sulla.
5
53 Drusus and Crispinus.
494 4
4 Sabinus 11 and Rufus.
4
54 Censorinus and Gallus.
2
3 (10) Lentulus and Messalinus.
493 4
55 Nero 11 and (13) Scipio II.
3
2 Augustus XII i and Sylvanus.
2
56 Balbus and Veter.
4
4 Lentulus and Piso.
5
57 Octavianus XIII and Sulla.
495 1
A. D. 4 Cirear and Paullus.
4
38 Sabinus and Ηνβηη$ (Rufus).
2
2 Vinicius and Varus.
194 1
39 Octav. Aug. XIV and Sylvanus,
3
3 Lamia and Servi/tus.
2
40 Lentulus and Piso.
4
4 (14) Catus and Saturninus.
5
41 P. Cwsar and Paullus.
106 4
5 Magnus and Valeritis.
4
42 Vinicius and Varus.
2
6 Lepidus and Amantius.
C 495 1
45 Lamia and Servilius.
3
7 Creticus and Nerva.
2
44 Magnus and Valerius.
4
8 Camillus and Nonius.
3
45 Lepidus and Plancus.
197 4
9 Sabinus and Camerinus.
4
46 Tiberius Caesar and Capito.
2
40 Dolabella and Silanus,
106 1
47 Creticus and Nerva.
3
41 Lepidus Siud Taurus.
2
48 Camillus and Quintilianus.
4
42 CermanicHs and Capito.
3
49 Camerinus and Sabinus.
498 4
43 Silius and Plancus.
4
50 Dolabella and Silanus.
2
44 Sex. Pompeius and Sex. Apuleius.
197 1
51 L^idus and Taurus.
3
15 Drusus uud F laccus.
2
52 * Tiberius Cccsar H and Scipio.
4
16 Taurus and Libo.
3
.55 (14) Flaccus and Silanus.
199 1
47 Rufus and Flaccus.
4
54 Sextus and Sextus.
^ 2
48 Tiberius 111 and Germanicus ll.
198 4
55 * Pompeius and Apuleius.
5
49 Silanus and Norbanus. *
56 Brutus (Drusus) and Flaccus 11.
4
20 Messala and Cotta. .
3
Tib. 1 Taurus and Libo.
200 1
24 Tiberius and Drusus.
4
2 Crassus (Flaccus) and Rufus.
2
22 Agrippa and Galba.
199 1
3 (15) Tiber. IV skndRufus (Ofiuti<)lI
3
23 Polit 0 and Veter.
2
4 Messala and Gratus.
4
24 Cethegus and Varro.
3
5 Tiberius Caesar IV and Drusus.
201 1
25 Lentulus and Agrippa.
D *
6 (16) ^
2
26 Sabinus and Gce tuticus
200 1
7 Agrippa and Galba.
5
27 Piso and Crassus.
2
8 Pollio and Veter.
4
28 Silanus and Nerva.
3
9 Cethegus innd Varus (Varro).
202 i
20 Rubeil. Geminus and F usius Geminus.
4
10 Agrippa 11 and Lentulus.
2
30 Vinicius and l^nginus.
201 1
11 Getulicus and Sabinus.
2
12 Crassus and Piso.
3
13 Silanus and Nerva.
4
14 Geminus and Geminus.
202 1
15 * Rufus and Rubellinus.
2
16 Vinicius and Longinus.
(10) Omitled in tbe Cliroiiide.
(15)
Tiber. IV. Sic Seal. III. Cliron. Paseb
(ll)lbid.
(16) Perbaps Si/amis and iVor^nmixwere here oniit
(12) Κέλσου· Cliron Pasch.
ted by llie transcriber. In GItron. Pascli.,p. 206 E
il3)
Πίσωνος, Cbron. Paseb.
Ihey are omilled ai 01. 199, 2. The edilor observe
(W
«AAKOr KAI ΣΙΛΑΝΟΥ; perhaps a cor-
p. 523
: Hic apponi debuit nota defectus , non ven
ivplion for ΠΛΑΓΚ0Υ KAI Σ1Λ10Υ.
ut in ed, Scalig.f post annum Tib. iv et Drust.
1145 CHRONICI PASCUALIS- 1116
^ Tlie deGciency of five ycars in tlie precceding pe- ,
rlod is here compensated by tlie interpolalion of
Hve consulships (17). Four years ars reslored to
Ihe reign of Augustus by four interpolalions ; and
the metachronism, whicli was five years in tlie Grsl
?ear of bis reign, in Ihe 56(li is reduced to one.
'aurus and Libo, the second consuis of Tiberius,
are in the Chronicle the Arsi. Aiiotber interpolated
year brings back the i6th of Tiberius to its true
Π7) In reality seven pairs of consuis are inter-
pokted , wbich are marked thus * : but, as two
are omilted, the overplus is thus reduced to flve
years.
(18) Epiphanius in part agrccs wiih the list of
tlie Chronicle in the tliirty pairs of consuis from B.
C. 2, U. C. 752, to A. D. 28, C. C. 781. Alilioughhe
is more free from error than the Chronicle. llaving
place ; and Vinicius and ijonqinus, bis iGlb consulSf
are also the iGtIi in the Chronicle. When these
interpolations are struck oiit, tiie two lisis wUl
nearly corre^ond, except in a very few Instances,
where the Chronicle has transposed the consuis.
In the strange error of dividing the Iwo Sexti
and the two Gemini eacli into two years , the
author concurs witb Epiphanius, who has done Ihe
same tliing (18).
given those thirty consulships down to Silanus and
Nerva inclusivc, Epiphanius proceeds tlius, p. <U6,
B : ύπατεία των δύο Γε μηνών, εΤτα άλλη ύπατε (α
•Ρούφου χα\ 'Ρουβελλίωνος. Then followed μετά τήν
ύπατεΐαν 'Ρούφου κα\ 'Ρουβελλίωνος ή Ούιννικίου
χαλουμένη κα\ Αογγίνου Καασίου. Ρ. 4^. Β : τάς δύο
ύπατείας των τε δύο Γε μηνών κα\ τήν Τούφου κα\
'Ρουβελλίωνος.
SYLLABUS AUCTORUM
QUI LAUDANTUR IN CHRONICO . PASCHALI.
Numeri paginas indicant editionis Regia Parisiensis quas typis grandioribus expressimus.
Africanus, 104, iG4, 1G5. B
Apollinaris Hier.apoleos episcopus, G.
Apollonius historicus, 113.
Artabanus, G4.
S. Aibaiiasius, 4, 221, 39G.
S. Augustinus. 371.
S. Basibus. 203, 288, 353.
Berosiis, 23.
Brutius, 38, 250.
Callimachi iEtesia [Le^. AetiaJ, 111.
Charax, 112.
Clemens Alexandrinus, 7, 137, 145, 219, 224,
S.*)2, 231.
Clementi na, 23, 28.
S. Cyrillus, 48, 241, 212, 243, 350, 369.
Diodorus, 44
Dionysius Areopagita, 219.
Ecclesiastes, 3.
Cnoch liber, 21.
Epiphanius Cypri episcopus, 23, 25, 20, 30, 255, ^
263. 260. ^
Eupolemus, 91, 1G4.
Euripides. 58, 43.
Eusobius Pamphili, 217, 255.
S. Gregorius Naziaiuenus, 228, 353, 374.
S. Gregorius Nyssenus, 355.
Herodotus, 47.
Ilesychius, 371.
Hippolytus martyr episcopus Portus, 6.
Homerus, 37.
S. Ignatiiis martyr, 212.
S. Joanncs Cbrysoslomus, 253.
Josephus histone., 23, 94, 102, 207, 209, 217»
224, 228, 230, 2.33, 247, 248, 249.
S. Irenaeus, 250,251, 257.
S. Justinus martyr, 258.
Leontius Antiochiie episcopus, 270.
Licinius historicus , 114.
Magnus chronographus, 379.
Melito Sardium episcopus, 259.
iMenethon, 46.
Mercurius Trismegistus, 47.
Miisanus, 260.
Nestorianus chronograpnus, 324.
Palaephatus, 44, 46.
S. Paulus apostolus , 20, et alibi non semei
Pausanias, 40.
Petrus Alexandriae episcopus, 1.
Philo Judaeus [3ed. Bonn.j, 228, 230, 249.
Phlegon, 219, 222.
Polyaenus historicus, 144.
Priscus Thrax, 318.
Seineronius Persa, 38.
Silvius historicus, 113.
Socrates historicus, 371.
Sosibius, 192.
Sozomenus, 371.
Suetonius Tranquillus, 117.
Synodus Nicaena, 8.
Tatianus, 91, 232, 261.
Tertullianus, 229.
Testamentum Vetus et Novum, passim.
Thcophilus, 41.
. Virgilius, 113.
MATTH^I RADERl
ANIMADVERSIONES
AD CHRONICUM ALEXANDRINUM.
Quis auctor, cujusniodi scriptum.
Est qui laudatissimi hujus Chronici scriptorem D rt^rchiae diaconum et chartopliylaceui , aevo liera-
puUivit Georgiuni Pisiden Coiistaiitinopolilanae hie- clii llorenteni, cujus res gestas, cl Persica oratione
1147 · MATTD/EI RADERI ΝΟΤΛ. 1148
libera composuit , ut est apud Suidam ; ratus ea J
verba, quibus opera illius enumerat, ad hoc Ghro-
nicon referenda : Έξαήμερον δι* Ιαμβων είς Επη
τρισχίλια. ΕΙς Ήρίχλκιον τδν βασιλέα , χα\ είς τ6ν
χατά Περσων πό^μον. Quasi Pisides cceptos ab Ο.
G. usque ad Heraclium et Persicum bellum Hera-
cKi aiiuales prosecutus sit , ita enim τδ Γε(ς] inter-
pretandum existimat , ut valeat non [dej Heraclio,
sed usque ad Heraclium. Interpunctionem enim
ante omnino tollit. Mihi , quo minus idem sen-
tiam, tria obstant. Primum quod Suidas vere affir-
met hexaemeron iambo scriptum fuisse ; habemus
enim adhuc in manibus illius operis versus mille
octingentos oct^inta, quasi prooemium quoddam
totius argumenti , ut ex ins. cod. A. Bibliotheca:
apparet, quod in haec verba legitur : Γεωργίου δια-
χβνου τής Αγίας Εχχλησίας τού Πισίβους προοίμιον
τής έξαημέρου βιΑ Ιαμβων στί^^ων. Opus ergo illud
Εμμετρον est , et versu conscriptum , nec amplius
sex dierum spatium continet, unde et χοσμουργία, i
ή έξαήμερον inscribitur. Deinde apud Suidam post
vocem τρισχίλια sequitur interpunctio, ut ostendat,
sequentem de Heraclio historiam diversam a xo-
σμουργΐφ , eamque λογάδην ait scriptam fuisse.
Postremo refert auctor Ghronici alterius ros. (ex
bibliotheca Collegii Annaei) ex Piside et Gyrillo de-
cerpti, apud Georgium Pisidem Adami filias primas,
alteram Azurani, alteram Asuam nominari, cum in
boc Chronico nulla fiat mentio nec Asuae, nec Azn-
rae. Hoc ergo Chronicon Pisidae esse non potest.
Haec mihi videbantur, cui tamen prior sententia
magis arriserit per me , quod volet , sentiet. Non
ibo interiin nefpitum , si vera est epigraphe illius
Annaei Ghronici ms. fuisse elaboratum a Piside
Chronicon, sed soluta, non pedibus illigata ora-
tione; ex Suida tamen id eviiid non posse, qui il-
lius nullam omnino facit mentionem.
Oiiuphrius Panvinius et castigator tem|)orum
anonymi nomine librum afficiunt, nisi quod hic Ga-
saubonianum nonnunquam appellet in Thesauro *
Eiisebiano. Fasti consulares inde deprompti, vulgo
Sicu/i, aut Tabula Sicula dicuntur, quod liber pri-
mum in Siciliae perantiqua bibliotheca repertus
sit.
Mihi vero similius videtur non unum Ghronici
hujus auctorem exstitisse, qiiod primum ex inscri-
ptione, deinde praefatiuncula, (rostremo ex Caesa-
rum Syllabo conjicio. Panvinius inscriptionem legit,
quae promittit anno a conditu renim continuatio-
nem, usque ad primum Heraclii. Noster codex, ex
quo Gasaubonus sua decerpsit, ct Scaligero trans-
misit , continet oiniies mundi annos usque ad xx
Heraclii. Videntur ergo ab alio adjecta, quae post
primum Heraclii annum sequuntur.
Deinde imperatorum Romanorum nomenclatura,
quae Romanum monarchum ultimum nominat (quem
anno Ghristi mxlv imperasse scribunt) ostendit
exserte vel totum imperatorum catalogum ab alio
insertum, vel auctum ; cum post Heraclium triginta
et amplius hic annumerentur imperatores.
Praefatiuncula vero inscriptum habet nomen Pe-
tri Alexandriae, episcopi, reor, ita enim millies in
scriptoribus Gra:cis, praesertim conciliis, nomina-
tur : unde Chronicum potius Alexandrinum (1),
quam Siculum^ appellandum censeo, cum Petri
Alexandria:, sive episcopi, sive lectoris, sive alte-
rius nomen praeferat, et de agno typico ex pascha-
libus, ex Matlieseos rationibus frequenter disputet.
Quod Alexandrini episcopi oliui cam curam babe-
(1) Nisi malis Petri Alexandrini Ghronicon appel-
lare.
Nullus ex his auctor hujus Chron. propter
teiiiporiim ratimiem esse potuit : in chronologia ju-
ris Gr.Yco-Romaiii lego Petriiin Alexandrinum! epi-
McojfUiii fuisse anno Christi GlO. numero qiiitiqiia-
renl, ut Pascha totum per orbem vulgarcDt , et cy-
clos solis et Iunx accurate definirent.
Tres porro tantum Alexandriae hoc nomine pon-
tificatum gessere, ut ex Nicepbori Gbronico, qtnM
ad DGCC annum perpetuatur, discis. Nisi poeteirores
addas, quorum catalogum non vidi. Petrus sanctis·
simus martyr sub paganis adhuc imperatoribos.
Petrus qui a Valente proscriptus esi, et Petrus
Mongus haereticus (2). Enimvero hoc duOniese
prorsus justum et catholicum est, unumque tantum
vel alterum errorem habet, de quo suo loco mone-
bimus. Ahjjue haec de auctore, qui vel is est Petrus
Braefalioni inscriptus, vel plures. Possit etiam in
iaximum monachum , qui Heraclio imperante
vixit, suspicio cadere, ubi de Melchised^ agit
anno lxxiv Abrahami se dicit auctor Salem vicum
vidisse.
Laudatum est hoc Ghronicon ab nostri arocoli
scriphtribiis, Carolo Sigonio primum in Gommeni.
ad Fastos et triumphos Romanorum. Nos, inquit,
Dionysium secuti sumus, quem Fasti quidam con-
sulares Graece scripti, atque ex Sicilia (ut audio)
advecti, et alii etiam Latini, quos citat Guspinianus,
sequuntur : in quibus consules deinceps collocan-
tur, cognominibus eorum tantum allatis hoc m<^o,
Βρούτου χα\ Κολλατίνου. Panvinio deinde , qui iu
generali praefatione Gonimentariorum ad Fastos iu
scribit : Novissimus omnium ex antiquis, qui Fastos
consulares, quod sciam, scripserit , esi alisu shu no-
mine auctor, qui in universali Chronico m se Cnece
conscripto consulum quoque nomina adjecit ah ex-
actis regibus ad primum Heraclii imperatoris mnmm.
Is liber (Z), vetustissimis litteris exaratus, inventus est
in Sicilia, in antiqua bibliotheca, a Hierossqmo Sai-
rita, operaque Antonii Augustini Rota auditoris fa-
ctum est , ut ejus libri pars nobis transmitteretur,
ijfuo? consules continebat. Cujus auxilio muUmm sub-
evatus sum in his Fastis concinnandis.
Idem lib. ii praefat. : Nam Orosio, Caseiodoro, et
Fastis illis Greeeis nuper Romam ex Sicilia viri eru-
ditissimi Antonii Augustini opera adductis , et qui-
dem depravatissimis tantum usus sum in ordinandis
consulibus.
Et lib. III praefat. : Nam usque ad tteraciii Augu-
sti tempora Fasti Grwci Antonii Augustini et Hiero-
numi Suritee opera ex Sicilia in urbem advecti per-
tinent.
Quanti idem fecerit Sylburgius tesutur ipse, qui
buiic ipsum codicem , quem ex bibliotheca Au^-
slana habeiiius, IrigiiUa sex aureis solaribus a sc
emptum testatus est, illumque D. lloescbelio, Uo:-
schelius reipubl. obtulit.
Descripsit inde magnam pariem Gasaubonus,
quam Scaligcr in suum temporum (an errorum?)
thesaurum contulit , Graeceque nuper primus edi-
dit , itaque inscripsit : Επιτομή χρόνων άπ6 *Αβάμ
του πρωτοπλάτϋου ανθρώπου εως κ' Ετους τής ρασι-
λείας 'Ηρακλείου. Compendium temporum auctoris
innominati nunquam antea editum. Ab Adamo primo
homine ad annum xx imperii Heraclii cum consuli-
bus; opus utilissimum , quanquam scriptoris idiour,
ex Bibliotheca V. C. Isaaci Casauboni.
Commendat pluribus verbis idem alio loco, cum
dicit : Cceterum huic operi Eusebiano propter cogna-
tionem materiw, attexuimus primum Chronicon ivt-V
νυμον (4) , hominis quidem idiotoi centonem , sed e f
bonis aliquando pannis consutum, prwsertim ex Eh-
sebii et Africani analectis Uuiructum. Fastos Oculos
primus omnium , aut inter primos vocavit pater hi-
gesimum, qui fuisse potuit auctor Ghroniri.
(3) Godex Augustanus non est antiqua littera
scriptus.
(4) Miror appellari Ανώνυμον, cum praefati uocuU
praeferat nomen Petri Alexandrini, seu Aleia»*
driu:.
1149
MATTHiEI RADERlNOTiE.
IIW
ttorite ORupbrnts Panvintut, amicus noster, quiapri· A d«nensis,pro quorum decretis acerrime propugnat
mum in StcUia inventi in aliorum manus pervene-
runt,
I^os Casaubonianum (5) vocavimus, quia ille a
Grateulo quodam acceptum , et manu sua descriptum
nobis communicavit. Quidquid igitur boni ex ea far-
ragine hauriri poterit, illi acceptum feret, cum tenuis
fructus non sit , qui ex hoc Chronico colligi potest.
Errores orthographicos , qui m ilio exstant , mutare
noluimus, quod nos monemus, ne quis errata tupo·
graphica putet. Unusquisque pro captu aut judicio
suo ea emendare poterit. Et ex Praefatione : Quosdam
etiam a ehronologo innominato, quos Fastos Siculos
vocant, habemus,
Inlelligis ex his quid chronologi et temporum ca-
stigatores de hoc Chronico sentiant. Quod Scaliger
ceoionem ex Eusebiu potissimum, et Eusebio anti-
quiore Africano factum dicat, id affirmat nostram
sententiam a pluribus illud auctoribus concinna-
tum , quando ex posteriore saeculo plura sunt ad-
jecta.
Qum ex hoc Chronico jam exstent.
Nudos fastos consulares primus Graece et Latine
▼nlgavit Panvinius. Jos. Scaliaer in Thesauro Eu-
sebiano, chronologiea u^ue ad xvni annum Mau-
ricii imperatoris excerptis passim et insertis histo-
riis primos Graece tantum edidit, quae pars trientem
libri totius continet· Cur sequentes paginas omise-
rit xel ille, vel Casaubonus, divinare non possum,
nisi quod de sacris imaginibus ibi multa mentio,
quam opinor iconomachi refugere.
Nos totum opus ab orbe condito coeptum, et us-
que ad xiix annum Ueraclii deductum, Graece acce-
j^miis ex ms. bibi. Augustanae, nostrate mano ex-
scriptum versumqoe juris publici fecimus. Desunt
duo duulaxat anni ad inscriptionis promissum, qui,
uti testatur antiquarius Andreas Darmarius, vetu-
state aboliti fuere.
B
Antonius Contius, legum et temporum peritissiinus
observator et scriptor, qui planissimis verbis docet,
totam Ecclesiam Graecam et Latinam primitus se-
cutam esse Septuaginta Seniores usque ad tempora
DD. Hieronymi et Augustini , hodieque in quibus-
dam sequi. Graecam vero nunquam ab iis defecisse,
Suorum interpretationem hodierna Ecclesia minime
amnat, sed pro canonica agnoscit recipitque.
II. PRIMX DECAS PATRUM FAMIUAS.
Adamus ccxxx genuit Sethum. Heb. cxxx.
Setbiis natus annos ccv genuit
Enos.
Enos cxc genuit Cainam.
Caina clxx genuit Malaleelem.
Malaleel clxv genuit Jaredum.
Jaredus clxii genuit Enoch.
Enochus CLxv genuit Mathusa-
lam·
Maihusala clxxxvii genuit La-
mechum.
Lainechus clxxxiix genuit Noe.
Noe D genuit Sem, Cham, et
Japhetfa.
Noe DC ingressus arcam.
Sequuntur ergo hanc scripturam quos supra no-
minavi, et accedunt his etiam recentiores. Pererius
colligit tantum 2142, quia Mathnsalae xx annos ex
auctoritate DD. Hieronymi et Augustini detrahit,
qui apud Septuaginta jam corruptos eum numerum
notarant. Cum Africanos utroque major legerit
apud eosdem clxxxvii, quem Graeci Patres praeser-
tim Hieronymi et Augustini tqui 167 legerant, et ad
Hebraeum codicem emendandum piitarant) censura
moti sunt secuti. Aldina tamen editio retinnit pri-
scam et incorruptam lectionem clxxxvii. Nicepho-
rus, nostrum Chronicum Alexandrinum, Anasia-
Heb. c\.
Heb. xc.
Heb. LIX.
Heb. Lxv.
Heb. CLxii.
Heb. LXV.
Heb. CLXXXVII·
Heb. CLxxxii.
Heb. D.
Heb. DC. Diluvium.
A4jecimns animadvereiones et castigationes; cuni q sius ms. Latine scriptus, Contius , et aln eamdem
enim, ut Panvinius et Scaliger experti sunt, codices
mendis foede fuisse depravatos animadvertissemus
eurimum nobis in iis curandis et sanandis fuit la-
irandum; ubi tamen nulla certa vestigia medi-
cinae adhiberi potuerunt, immedicabile vulnus aste-
risco * f notavimus, ne ignoraret lector, et fidem
nostram exploratam haberet. Quod si quis emenda-
tionem notarum suspectam habuerit, autographum
ms. in biblioth. Reipubl. Augustanae servari sciat,
ad quod appellatio fieri poterit.
I. cp.cio.cCLXii anno mundi cataclysmus fuit.
Cum disciplina clironographica una sit omnium
maxime impedita et prope inextricabilis, non tri-
cabor cum scriptoribus ; nostri chronographi dun-
taxat sententiam exponam, et quos habeat senten-
tiae suae auctores, sectatores, laudatores exponam,
quos item refragatores.
Primum constat hunc numerum ex Septuaginta
confirmant.
III. Hic prophetavit.
Liber Enochi, Ecclesiae censura notatus, auctori-
tatem amisit, et inter scripta apocrypha relatus,
non plane quidem est rejectus, nec plenum tamen
veritatis testimonium meretur, quod sit a Judaeis
et haereticis depravatus, uti et Moysis Apocalypses,
Eliae et Jeremiae άπόχρνψα, et his pares, de quibus
consule D. Augustinum De civitate Dei [1. xv, e. 25],
D. Hieronymum ad Epistolam D. Pauli ad Ephesios.
Non penitus autem proscripta haec esse, et damnata,
constat ex testimoniis apostolorum , qui inde quai-
dam in sua scripta et epistolas transtulerunt, velut
hic locus iudap ex Enocho petitus est, et S. Paulos
in Epistola prima ad Corinthios ex apocryphis Elius
prophetae transtulit illud : Quos nec oculus vidit, nee
auris audivit , etc. In Epistola rursum ad Galatas
ex Apocalypsi Moysis; Neque circumcisio est aliquid.
sacrarum Litterarum metaphrastis acceptum. Qui ^ nec preeputtum, sed nova creatura, etc. Et ad Ephes,
pluribus patribus familiae, seu generis humani con-
ditoribus, centum annos plus tribuunt, quam He-
braei, praeter Lamechi annos, ubi sex tantum annis
distant, et Noethi , in cujus quingentesimo et 600
omnino conveniunt. Qua de re copiose disputat
D. Augustinus , D. Hieronymus, et qui postea reli-
cta Septuaginta Patrum sententia Hebraeam et La-
tinam vulgarem cum Hieronymo et Augustino sunt
secuti (6).
Ergo noster chronographus secutus est Septua-
ginta Interpretes veteris editionis Graecae ms. quam
Africanus legit et probavit, uti et Epiphanius, et
Nicephorus patriarcha. Anastasi us Ribliothecarius,
Chronicon ex Pisida ct Cyrillo, Honorius Augusto -
ex Jeremiae apocryphis : Surge qui dormis et ex^
surge a mortuis, et illuminabit te Christus. Pulcher-
rimus locus est apud Syncelluin ab castigatore tem-
porum adductus , quem transferam et transcribam.
TauTg ja4v ( inquit ) έχ του πρώτου βιβλίου Ένώχ
πβρ\ των έγ^ηγβρων, εΙ χα\ μή τελείως vpij προσ-
έχειν άποχρυφοις , μάλιστα τους άπλουστέρους , διά
τε τ6 περιττά τινα χα\ άχριβή της έχχλησιαστιχής
παραβόσεως Ιχειν, χα^ διά τδ νενοθεΰσθαι αύτά ύπδ
Ίουδα(ων χα\ αίρετιχών. Πλήν χα\ ό μαχάριος Παύ-
λος, σπανίως έχρήσατά τισιν έξ άποχρύφων χρή^-
σιν , ώς δταν φησίν 4ν τ|| πρδς Κορινθίους πρώτη
επιστολή *c Τά ό όφθαλμδς ουχ είδεν, χα\ οδς ούχ
ήχουσεν, χα\ έπ\χαρδ(αν άνθρώπου ούχ άνέβη, ι χαι
(5) Magna et gravis causa ; ut si ego vocem Ha-
derianum quod mea manu descripserini, Iraiistule
ntu, ediderim, observationes addiderim. Nunquam
tamen erit Rudcrinitum, multo minus G/ixau^oni .nnm.
(6) De varici a te sententiarum circa hunc locum
vide Jacobum Capellum, p. 1 et scq.
1151 MATTHi£I HADERl ΝΟΤΛ. 1152
*Ηλ(α άτ:οχ|9υφων. Κα\ πάλιν έν τή πρ6ς Α
ΓαλάταςέχτήςΜωΟσεως Άποχαλύψβως· c Ούτε περι-
κοπή τΐ έστιν, ούτε άκροβυττία, άλλά καινή κτίσις.
Κα\έντή πρύς Έφεσίουςέκ των *Ιερεμ(ου λεγομέ-
νων άποκρύφων, t Έγειραι, 6 καθεύύων, χα\ Ανάστα
έκ νεκρών, κα\ έπιφαύσει σοι ό Χριστά; * > τειΰτα δέ
ήμίν είρηται ού π^ς άδειαν των βουλομένων άδια-
φέρω; έντυγχάνειν, μή γένοιτο. Πολλο\ γάρ έβλάβη-,
σαν έν πάσιν αύτοϊ; πιστέ ύοντε;. *Όθεν καΐ ή άγια
τού θεού Εκκλησία , καΐ ό χορδς των θεοφόρων
ήμών Πατέρων έκώλυσεν έντυγχάνειν αύτοΓς, ώσπερ
τή θεία λοιτη) γραφή. ΚαΙ ήμεΤ; τάς προγραφείσα;
χρήσεις υπέρ του δείςαι μόνον τήν τών έγρηγόρων
παράβασιν, χαΐ τήν τών γιγάντων Ασέβειαν, περ\
ής κα\ ό θειο; Μωσής μέμνηται , κα\ δτι δι’ αύτου;
ό κοσμικδ; γέγονε κατακλυσμός παρεΟέμεΟα.
Qu« ita verto : c Hsec quidem e primo Enochi li-
bro De eifregoris seu vigilibus. Etsi non omni cx
parte apocryphis fides habenda sit, praesertim a
rudioribus, parlim quod quaedam contineant futilia
et aliena a communi Ecclesiae more seu traditione,
p^artim quod a Judaeis et haereticis sint depravata.
Eniinvero et divus Paulus nonniinquam usus est
^stimoni is ex apocryphis quibusdam, veliiti cum
in prima ad Corinthios dicit : Qu(e oculus non vidit,
nec auris audivii , nec in cor hominis descendit , et
quae ex divi Eliae apocryphis sequuntur. Idem rur-
sum ad Galatas ex Apocalypsi Moysis : Neque cir·-
cumchio est aliauid, nec praipulium, sed nova crea-
tura. Et ad Epuesios ex Jeremiae apocryphis quae
appellantur : Surge qui dormis, et exsurge a mortuis,
et illuminabit te Christus. Proinde haec a nobis di-
cta sunt, non ad eorum temeritatem conhrmatidam,
qui haec sine discrimine et judicio volunt legere,
absit hoc 1 multi enim dum omnia vera quae iis
continentur, crediderunt, magnum inde detrimen-
tum accepere. Unde et sancta Dei Ecclesia, et uni-
versus Patrum senatus h:ec, perinde atque reliquam
sacram Scripturam, vulgo legi vetuit, a simplicibus ^
nempe et indoctis. Nos ergo testimonia supra seri- ^
pta tantum ad hoc adhibuimus, ut ostenderemus
egregorum seu ducum scelera, et gigantum impie-
tateni, de qua et divinus Moyses meminit, cum pro-
E^r illam mundum aquis inundatum fuisse scri-
it.i Haec ex Syncello. Egregorii porro ducenti me-
morantur, quorum duces seu decuriones numeran-
tur XX, quos in Thesauro Eusebiano ex primo Eiio-
chi libro nominat castigator temporum Semixas,
Atarcuph, etc., ubi multa de egregoris, quamvis a
Judaeis et hxreticis depravata.
lY. Videntes angeli Dei filios hominum. Prorsus
orthodoxe noster chronographus disputat, et re-
fellit eos, qui angelos coelestes spiritus, quos pro-
prie angelos appellamus interpretantur, quod im-
tiiuni sentire cum universa Ecclesia affirmat, <mae
lomines pios ex Setho natos angelos et filios Dei
vocat. Notat Suidas ex veteri scriptore filios Dei,
scu angelos illos, esse filios Scibi, Enochi, et
Enosi, verba sunt haec : Oi τού Σήθ χαΐ Ένώχ κα\ 1
Ένώς παίδες υιο\ θεού νοείσθωσαν, οίτινε; άλόντες
άκολασί^ πρδς τάς θυγατέρας Katv είσήλθον, έξ ών
οι έκ τής καταλλήλου μιαιγαμίας γίνονται γίγαντες
διά μέν δίκαιον Ισχυροί χα\ ιχέγιστοι, διά δέ τόν άδι-
κον καΐ βέβηλον, πονηρο\ και κάκιστοι. Sethi, Eno-
chi, Enosi liberi intelligantur filii Dei dicti, qui ca-
pti amore filiarum Caini incestas cum illis nuptias
copularunt, ex quibus nati sunt gigantes, propter
patres quidem justos, fortes et procerissimi , pro-
pter Gainum vero iniquum et sanguine fratris in-
quinatum, improbi pessirnique.
Quod Scripturam attinet apud Septuaginta lege-
batur olim άγγελοι θεού, quae hodie in Carafiana
non exstat, sed ita scriptum fuisse testatur D. Au-
gustinus, Cyrillus ct alii. .4quila Vertit filios deorum,
id est. angelorum vcl sanctorum. Symmachus, filii
principum, υΙοΙ τών δυναστευόντων. Auctor nostri
Chronici utramque lectionem agnoscit, sed eamdem
utri usque explicationem. Damnat vero qui coslestes
spiritus docent amore feminarum captos. Fuere
enim qui dicerent sanctos angelos de coelo puella-
rum amore saucios descendisse ; eosque ex natu-
ralibus et suis, non simulatis corporibus composi-
tos esse. Fuere alii, qui daemones inierpretareotur
lapsos, sed corpore item suo vestitos. Alii daemonas,
assumpta corporum forma ex aere fictorum vocatos.
Dei /Htos existimant, feminasque iniissc, quod utrum
fieri et homo inde procreari possit, disputat fuse N.
Serarius, quaest. i, c. 6, adTobiam.Angelosex mente
et corpore concretos existimabat Philo de gigantibns
qui genios a^ppellat aereo corpore indutos ; cum hoc
facit Joseph. I. i Antiquit.; Justinus martyr; Cle-
mens Alexandrinus, 1. iii Strom. ; Tertullianus, De
cultu muliebri; Lactantius, 1. it, c. 15. Hinc existi-
mant exstitisse fabulas poetarum, qui metamor-
; phoses et connnbia, et adulteria deorum cum ho-
minibus confinxerunt, ut tradit Euseb. Preepar.
evang. c. i, I. i ; Julianus, teste Cyrillo. Sed de hae
quaestione hic per transennam sat dicturo. Lege do-
ctissimos Pererii Commentarios ad Gen. c. vi, de
diluvii causis.
Cur autem Sethus appellatus fuerit Deus, causas
reperio tres : primam hausi e fragmento Chronici ex
Palatina bibliotheca ab Hoeschelio decepti , Selhum
quadragesimo anno aetatis, hoc est, cclxx Adami,
subito raptum ab angelo, et quadraginta diebus (ht
Moses) non visum , quo tempore divinitus didicit,
filios suos, egregoros dictos, quos et filios Dei no-
minabant, peccaturos, et orbem universum aquis
inundatum iri . ac (praeter paucos) periturum, ven-
turum etiam salutis auctorem Christum, atque haec
omnia parentibus Adamo Evaeque quae ab angelo
accepisset, exposuisse ; in illo ergo cum angelo con-
gressu coelesti circumfusum splendore quetn per re-
liquam vitam retinuerit, uti et Moyses quadraginta
annis totis faciem velavit. Hanc eVgo primam fe-
runt causam, cur Sethus fuerit dictus Deus, quam
ego in medio relinquo, veritus ne ex Sethianoruni,
?|ui haeretici fuere, libris sint decerpta, qui raptum
ciebant Sethum , quanqiiam alia absurda, quae hic
non tanguntur, attexuerint. Lege Epipban. baer. 59
et 40, contra Sethiaiios et Archonticos. Alteram af-
fert Suidas in voce Σήθ , ubi ostendit Sethum Dei
nomine dignatum , propter summam pietatem ei
justitiam et sanctitatem. Tertiam addit ob rerum
coelestium siderumque cognitionem et scientiam.
Enimvero nomen Dei non referunt ad Sethum,
sed ad ipsum Deum, quod boni et justi alias quoque
in sacris Litteris filii Dei nominentur : Ego dixi : Dii
estis et filii Excelsi omnes, Pari ratione angeli vo-
cantur filii Dei, ut est apud Jobum, ct apud Joan-
nem i, aliis multis locis.
V. Apud Chaldceos primus illorum dux Abrus,
Bero.sus primus edidit Chaldaeorum principum no-
mina, qui ante diluvium imperarunt, quamvis aliter
sentiente Syncello.
Fuit Berosus, Tatiano teste, Alexandro Macedo-
num rege imperante Babylone, natus sacerdos Beli,
sub Antiocho HI, post Seleucum, scripsit de rebus
Chaid;coruni et regibus libros tres. Secuti sunt hunc
Abydenus, Apollodorus, Alexander Polyhistor, Jose-
phus, quorum fragmenta in Thesauro Eusebiano
leguntur. De Beroso vero et supposititio exstat sin-
gularis disputatio, quam tamen non omnes sequun-
tur. Falsum praeter alios Goropius tradit.
VI. Alorus (7). Ex Apollodoro decem primi duces
numerantur.
1. Alorus.
2. Alasparus vel Alaparus vcl Alparus men-
dose credo.
5. Amilon.
{!) Eusebium adi εν πρώτιρ Χρονικών λόγω, e\ Abydeno.
H63
ΙΙΑΤΤ/ΕΙ RADEJU ΝΟΤ.Ε. 1154
4. Ametion. j
5. Melalarus.
6. Daorus.
7. Aedoraciius.
8. Ampliis.
9. Oliortes.
iO. Xixulhrus.
Hos auclor Chronici nostri putat fuisse gigantcs
* illus, dc quibus divinae Litterae meminere, sed ante
diluvium claros tunc apud omnes.
Vil. Quod multa malitia esset hominum super
terram. Occulta £nochi referunt gigantes praeter
alia veneficia scelera et flagitia humanas carnes de-
gustasse, ei anthropopbagos fuisse. Μετά 6h ταΟτα
ήρξαντο οΐ γίγαντες κατεσθίειν τάς σάρκας των άν-
Ορίόπων* plura enumerat S. Melhodius martyr,
quem non nemo frustra refutat propter άλογιστίαν
chronologiae. Animadvertendum, in temporum ra-
tione nullum esse errorem apud Methodium, sed
apud enarratorem ejus Comestorem (et qui illum |
sequuntur) qui, pessime intellecta Methodii ratioci-
natione, tot chiliades finxit, quoi Methodius nun-
quam cogitavit. Recitabo ipsa verba Methodii, et
subjungam falsa Comestoris glossemata, c Sciendum
namque est (e(), inquit Melbodius, exeuntes Adam
et Evam de paradiso virgines fuisse. Anno autem
tricesimo expulsionis eorum de paradiso genuerunt
primogenitum et sororem ejus Deborani. Anno au-
tem tricesimo centesimo vitae Adae occidit Cain
fratrem suum Abel, et fecerunt planctum super
eum. Adara quoque et Eva annis centum. Ducente-
simo autem tricesimo anno pfimi millenarii quod
est primum saeculum , natus est Seth vir gigas in
similitudinem Adae.
c Quingentesimo vero anno in eadem prima chi-
liade, filii Cain abutebantur uxoribus fratrum suo-
rum in fornicationibus nimiis. Sexcentesimo autem
anno ipsius luillenurii, viri magno stupro amoris et
fornicationis, et istorum mulieres collapsae sunt |
vel diffusae, et in vesaniam versae sunt, etc. Octin-
gentesimo vero anno vitae Adae dilatatum est super
terram fornicationis inquinamentum a filiis fratri-
cidae Cain. Mortuus est autem Adam anno non-
fentesiiiio et tricesimo vitae suae in primo millenario.
',i tunc distinctae sunt generationes ab invicem, ut
puta generatio Seth a cognatione Cain. Et abstulit
Seth suam cognationem sursum in quemdam mon-
tem, qui erat proximus paradiso. Porro Cain et hu-
jus cognatio in campo habitabant, in quo et ne-
fandum fratris homicidium periqpravit. »
Animadvertis, lector, juste a Methodio expensa
annorum tempora, septuaginta Patrum numerum
secuto. Sed Petrus ille Comestor sus deque vertit
omnia, cum illa Methodii verba exposuit : quingen-
tesimo aiino prim.ne chiliadis, id est, inquit Petrus,
post primam chiliadem, quod a mente ct verbis Me-
thodii tantum abest, quantum a Gadibus Ganges, aut
coelum a terra. Melhodius enim primam chiliadcm
appellat annos ab Adamo coeptos, et in millesimo
finitos. Illa ergo verba (quingentesimo anno primae
chiliadis) sunt referenda ad quingentesimum an-
niiin viue Adami, non ad millesimum quingentesi-
mum post Adamum. Sequitur enim Adamuin in
primo millenario, non post primum millenarium
esse mortuum, mortuus est enim anno 950. Defue-
runt adhuc ad primam chiliadem plenam septua-
ginta anui.»Suhjungit postea Methodius.
Quadragesimo autem anno temporibus Jareth per-
transit primum millenarium seu prima generatio.
Rectissime; nam Malaleel anno mundi 900 genuit
Jareduiii, Jaredi ergo quadragesimo aetatis anno
pertr.ansiii prima chilias annorum.
Sequitur in Methodio.
c Aiinoa;:(cm quadringeuicslmo Jarclh (ita legen-
dum ordo ipse' et Grxeum exemplar docent; non
tricesimo quadragesimo, uti librarii, non Metho-
dii, manifestus error) secundi millenarii surrexerunt
viri malae anis inventores iniqui, et omni nequitia
pleni ex filiis Cain, ut Jobelli Tliolucel lilii i^amech,
qui fuit caecus, qui et Cain interfecit; in quos do-
minatus diabolus, convertit eos postea in omnem
artem magicam, et omnem speciem musicam Com-
ponendi.
f Anno autem quingentesimo secundi millenarii
adhuc etiam exarserunt in nefandam foruicatioiiein
omnes homines in castris Cain, eic.; septingente-
simo autem ab anno temporis Jareili, scilicet vitae
suae, in secunda chiiiade, composuit malignus et in-
festus diabolus bellum fornicationis adjungere filiis
Seth, ut concupiscerent filias Cain, et profusi ap-
paruerunt gigantes super terram dc Seth, qui in
S3ccati foveam lapsi airocissimi fuerunt. Et iratus
ominus Deus in expletione secundi millenarii fa-
ctum est diluvium aquarum, » etc.
legisti secunda chiiiade expleta factum esse di-
luvium , hoc est, bis millesimo ducentesimo qua-
dragesimo secundo [iimcclxh], ut apud Septuaginta
hodie legitur, et olim legebatur, et chronographi
praestantissimi scribuiit, quanquam Hebraei et ho-
die Latini legant mdclvi. Melhodius ergo minus
potius quam plus pro Graecae Ecclesiae consuetudine
et ratione ponit, cum in expleta secunda chiiiade,
hoc est bis millesimo, accidisse diluvium scribit.
Interpres Methodii rudis et barbarus fuit; numeri
mendosissinte editi, fortasse etiam ab interprete
non intellecti. Auclor Methodius vir ingentis inge-
nii, doctrinae, sanctitatis, qui, teste Suida, Olympi
filius, Pataris in Lycia natus, Tyri fuit episcopus,
et Decio ac Valeriano in Christianos saevientibus,
pro Christo Chalcide occubuit. Laudatur a D. Hie-
ronymo, Photio, Suida. In hunc Methodii libellum
capita quinque conscripsit jam olim Wolfgangus
Aitinger Augustae Yindel. clericus, ut ipse in line
libri suum nomen ascripsit. Sed de causis diluvii
omnes tam Graeci quam Latini fuse, ut hic operae
non sit verbum addere. An porro libellus hic sit
Methodii germanus partus, non disputo, tantum
de iiiiqua Comestoris interpretatione questus sum,
qua alios etiam in errorem induxit.
Vm. A diluvio usque ad molitionem turris censen-
tur anni DCLix. Micephorus duos addit. Post dilu-
vium, inquit, anno secundo Semus filius Noe natus
annos centum genuit Arphaxad. Sed Micephoriis
non constat sibi, cum supra dixerit Semum anno
quingentesimo Mocthi natum esse, et sexcentesimo
factum diluvium, quo anno Semus egit centesimum.
Non ergo genuit anno centesimo Arphaxadum, sed
centesimo secundo, qui annus est dclxi. Enimvero
ex Conti i translatione codex Graecus Nicephori juste
habet centum annos. Μετά τλν κατακλυσμόν Σήμ
υ16ς Νώε γενόμενος έτών γεννά τ6ν Άρφαξάδ. Eod.
modo ms. Athanasii codex ipsum ceniesimum Semi
’ annum ponit. Ut mirer hoc loco Comium addere
duos annos. Cum ex Gen. cap. xi, Moyses affirmci
quidem a Semo, anno secundo post diluvium geni-
tum Arphaxadum, sed Semum non ait egisse tum ci·,
sed centesimum tantum, quanquam anno dc Noe
fuisse diluvium narrent sacrae Litterae, quo anno
jam Semus erat centum annorum , ergo biennio
post CII. An Moses, neglectis duobus annis, rotun-
dum numerum est secutus?
Illud hoc loci alba dotandum gemma, Lucam in
Christi genealogia recensenda, cum septuaginta
septem patres familiae numerat, secutum esse LXX.
Seniorum Scripturam, quando Arphaxadi filium
scripsit Caiiiam, qui nec in Hebraeis po.^^lea codici-
bus, nec vulgatis editionibus Latinis repertus est.
quam controversiam cum divinarum Litterarum inr-
terpreles tractant, mirum quantum inter se dissen-
(8) E\ a: liquo interprete. ·
1155
ΜΑΤΤΠ.ΕΙ RADEM ΝΟΤΛ.
115C
tiant ; singulorum fere opinationes noster Pererius A A/ej!^rufro Severo imperatore vixit, eolleciore Calk
ad VI cap. Geneseos ponit, et diligenter eiponit, ^odam CaroU magni temporibus. Alter in Tbeeama
landemque concludit ineluctabilem videri diffi- Eusebiano cum boc titulo : Excerpta utilissima es
cultatem. Toletus cardinalis ad Lucam iisdem sen· priore libro Chronologico Eusebii et Africano^ et mBk
tentiis enumeratis et expeditis ita decernit : Ext- Latine conversa ab homine barbaro, etc. Prorsus »
stimarem potius dicendum esse in Hebnso deesse mina sunt, qu;e hic in nostro Chronographo ei illis
illam generationem, quee revera legebatur; et a Se· duobus leges, quantum quidem ad nas primorn·
ptuaginta conversa est in Groecum; non est credibile hominum in iterationes et colonias pertinet. Omitto
Septuaginta non solum numerasse Cainam, sed etiam hic qui in Genesin Commentarios, scripsere, nee
annos vitee ejus, si non legissent in llebrcco. Lege- exoticos Pausanias, Ptolemaeos, Strabones, Pbrjni-
runt ergo, et exemplaria illa ita habebant, nec novum chos, Stephanos, Plinios, Solinos, Melas, et alioi
est illos alia atque alia etiam tunc legisse, quee recenseo, qui terras suis dedniere libris, popalos,
mute non habentur vitio scriptorum, quod etiam in colonias deduxere, quae disciplina geometraram et
vulgato dicendum est; credere enim debemus evange- gewraphorum est.
Usue id affirmanti, minusque periculum est dicere a. Ue astronomia. Sequitur mythicum saedahni
exemplaria Hebraica ea in parte non haberi perfe- seu fabulosum apud exoticos scriptores, in qnosi
cta, quam asserere in Evanqelio errorem seu menda· Latini cum Graecis, et Graeci inter se non eonve-
cium vel minimum repenri. Camdem sententiam niant, mirum videri non debet, quia fabulosum. Sa-
amplexus Salmeron in quatuor evangelistis, qui ex era historia singillatim per familias patrum Hebraro-
Abulensi et Alberto Magno copiose super ea re dis- B runt continuatur.
putat. Contius hic τους έβραΤζοντας triumphat, et XI. E Semi stirpe, E Chami sanguine Cbusott
nimis acerbe in codices Hebraeos invehitur. Sane natum divinae Litterae tradunt, eorrigo ergo noslnm
cx hoc loco, et evangelista Luca auctoritas Seploa- Chronicum. Cedrenus boc loco eadem cura nostro de
ginta Patrum miriOce confirmatur, quam non im- Saturno, Pico, Fauno, Mercurio, Venere, Belo, Zo-
inerito utraque Orientis et Occidentis, Graeca et La- roastre, Marte, Perseo et aliis narrat, moltoqoe
lina Ecclesia, et hoc et aliis quibusdam in locis prae plura addit : nisi quod in Zoroastre noster auctor
Hebraica, secuta est, ita tamen, ut universe plus sero- sibi non constet quod eumdem modo Chami, modo
per tribuerit tribuatque Hebraicae velul fonti, quam Semi progeniem afirrmet. Faciunt eorumdem afii
Graecae inde derivatae. Hoc miror, ab non nemine Graeci menlioftem. Unde porro, simulacra oopioii
affirmari generationem illius Cainae, de quo hic Epiphani us tractat.
quaeritur in Carafiana editione non legi, cum bis Xlll. Thara lxx genuit Abrahamum. a M. C.
legatur et decimo et undecimo cap. Geneseos. Re- 5554.
citabo ipsa verba Graeca. Decimo cap. : Ούτοι υΙοι Variant mirum in modum chronographi Laliin et
Χάμ, tv ταΧς φυλαΐς αυτών, χατά γλώσσα; αύτών, Graeci ίη annis ab Adamo usque ad Abrabamoraf9).
iv ταϊς χώραις αύτών, χα\ έν τοί; Ιθνεσιν αύτών. Καί D. Hieronymi vulgata ex Hebraeo editio ponit an-
μ έγεννήΟη xa\ αύτώ πατρ\ πάντων τών υιών nos 1948. Judaei propter complendam jubilaeo·
*L6ep, άδελφφ Ίάφβθ τού μεΐζονος. Τ1ο\ Σήμ, Έλάμ, (luadragesimuin nonum, et quinquagesimum inchoan-
χα\ Ασσούρ, χα\ Άρφαξάδ, χαΐ Αούδ, χα'ι "Αράμ, dum apponunt duos dies. In quo multis modh
xal Καΐνάν. Κα\ υΙο\ *Αράμ, ΟΟξ, χα\ Ούλ, χχϊ Γα- q vehementer Contius fallitur. Primum si 1950 per
τλρ, χα\ Μοσόχ. Κα\ *Αρφαξάβ έγέννησε τύν ΚαΓνάν. 50 dividas, non colliges nisi triginta novem jubilabis,
Kal Καΐνάν έγέννησε τύν Σαλά. ΣαΧά & έγέννησε τύν cum Contius ponat quadraginta novem. Deinde Ea-
*Έ6ερ. Et undecimo : Ka\ &ζησ& Σήμ, μετά τύ γεν- sebius non ponit quadraginta novem, ut Contiaa af-
νησαι αύτύν τύν Άρφαξάδ Ετη πενταχόσια. Κα\ firmat, sed duos annos addit ad 1948 ut §ant 1950,
Εγέννησεν υΙούς χά\ θυγατέρας. Κα\ άπέθανβ. Κα\ qui ex falsa putatione numerat quadraginta Jubi-
έζησεν Άρφαξάδ Εχάτ&ν τριαχονταπέντε έτη. Κα\ laeos, cum tantum sint triginta novem,
έγέννησε τύν Καΐνάν. Non est ergo, <{uod narrat Praeterea periodus Jubilaei constat septies septenis
ille, cum dicit : Antiqui et emendati codices Septua· annis, qui efficiunt 49 non 50 ; si dividas I9o0 per
ginta Interpretum (qualis est, qui Roma nuper au· 49, colliges jubilaeos 59 H·
ctoritate ei cura illustriu. cardinaUs Carafa prodiit) luque si vera ratione putes annos Jubilaeos, boc
noti habent generationem Cainam, Praeterea quod est, per septies septem, sive per quinquaginta an-
ex Epipbanio ex liaeresi 55 contra Melchisedecianos nos nunquam prodibit quadragesimus jubilaeus, hr-
affert, non videtur firmum, cum idem Epiphanius ravit ergo Comius tolis dcccni jubilaeis. Eusebios
in Ancyralo disertissime ponat ejus nomen his ver- uno, si quinquaginta solidos anuos jubilaeo com-
bis : Σήμ ό πλεονεχτηθε'.ς γενν^ τύν Άρφαξάδ, ώς plectitur. Si proprie, nihilominus decennio,
αιπομεν. Άρφαξάδ γεννά τδν Κινά(ΚαΙνά lege), Κινά Editio Hebraica (inserta tamen cx Mariani Scoti
τύν Σά>.α,Σάλα τύνΈβερ, %λ\ γίνεται * πυργοποΛα. sententia Cainana familia) hoc est, 150 annis, nu-
bemus praerogativa donatus gignit Arpbaxadum, merat ab Adamo ad Abrahamum annos mmclxxviii.
Arpbaxadus Cinain (sive Cainam), Gaina gignit Sa- Apud Septuaginta, ut hodie leguutur, miimcccxiv,
laiii. Sala lleber , sub quo turris molitio coepta. ^ ex Origenis emendatione.
Eodem modo in Panario : Σήμ τοίνυν γενν^ ^δν Άβ- χπ. Unica lux erat intelligens. Librarii vitio locus
Κηνά, Κηνά τδν Σάλα, Σαλά hic penitus est depravatus, quem tamen exprinuTe
τον Εβερ, etc. Quod autem in 55 haeresi omiserit voluimus, ut iii Cod. ms. liodic legitur. Sed liic
Καινά, fecisse videtur ob Samaritae, contra quos juvat iEsculapium adhibere, et aiieeta Scriplur;n
ibi disputat ex eorum volumine, qui Hebraicis ule- loca ex aliis scriptoribus. Cedi eno, iiiq*»aiu,
Laiiiur^ exemplaribus , in quibus Καινά deest. Suida, et maxime ex D. Cyrillo, unde huc ex
Lege Graeuiii Eusebii Cbronicon, in quo verba ex Trismegisto tcsliinoniuin traiiscripluiii est, per-
Saiiiariiarum exemplari ponuntur. sanare. Audiamus Cyrillum, sed Latinum, nam
l\, Qut ergo fuerint, et auas orbis partes divisi ha· Graeci codicis instruiiienium defuit. Una sola
bitarmt, Quaj sequitur orbis terree partitio ex Epi- erat lux mentalis ante lucem mentalem , et est
phanio, Eusebio, Joseplio, Africano, et aliis est de- semper mens mentis fulgida, et tiihii aliud erat,
prompta. Unde et anonymi duo Latini seu barbarola- quam hujus unitas semper in seipsa exsistens : semper
lini cbronograpbi suas lerradivisionesdescripseruiit, sua mente, et luce, et spiritu omnia continet. (Et i»osl
quorum alter secundo tomo Antiqua lectionis Hcn- aiia dicit) : Extra illum non Deus, non angelus,
rici Cantsii continetur cum hac inscriptione : Col· non dwmon, non substantia aliqua alia. Omnino
lectio historica chronographica.ex anonymo qui sub enim esi Dominus, et pater, et Deus, et jons, ei vita.
(9) Jaeobiiin Capelliini consule.
ΜΑΤΤΠΛΙ RADERI ΝΟΤΛ. 1158
Ηα$, el lHx,^men$, ei spiritus, ct onmia in ipso A multis paginis Pererius, c. xiv ad Gcn. tom. 111,
ipso sunt, (Kt supra) : Verbum enim ejus pro^ p. 713 et seq.Villalpandiis, 1. 111, P. i, c* i, p. 5i ct
I perfectum exsistens et fecundum, et opifex Jn seq., ostendit cum Samaritis Melcbisedcceni fuisse
iam naturam cadens, ei fecunda aqua fecutl·* ipsum Sem filium Noe, sed Ignatium quoquo modo
quam fedt. Ex hoc Cyrilli loco facile erit men* refutat. Vide et Dionysium Areopagitam. l)e Salem
I librarii calamum emaculare. Nam unam vo- vero urbe erudite idem Villalpandus, t. 111, P. i,
llam ΐζρόφωτο; separo et in|dua€ distinguo, πρ6 c. 7 et seq. Melchisedecem cxlibem et incorruptum
, uti et apud Suidam legitur. Sequitur : ei decessisse tradit sanctus Ignatius et Ignatium se-
mper (apud Suidam legitur ήν pro έστ\) , ei cuti.
nens mentis fulgida; tollatur ergo (xa\) interje- XV. xivi. Primum enim ceperunt Josephum, Ad-
inter νοΟς et νοός, uti et bic apud Cyrillum verte, lector, numeros, qui decem Josepbi tcntatio-
reperilur, nec apud Suidam. Ergo emen- nibus respondent in principio versus esse, post
eribes hoc modo: Ka\ ήν dsl voO; νο^ς φωτβι- enumeratos casus Josepbi simul ponendos, non eo
|uae sequuntur penitus corrupta sunt, sed re- ordine, quo in autographo, quod in ipso contextu
vestigia per qum ad veram scripturam per- mutare noluimus, positi sunt. Neque enim verum est
nus. Ral ούδέν Siepov ήν ή τούτου έν φ τής, iis annis accidisse singulos , quinus ascribitur nu-
xal ού^ν Ετερον ήν ή τούτου ένύτης άβ'ι iv merus. Sacrse quippe Xitterae contra veniunt Gen.
&v. Ei nihil aliud erat (nempe νους) quam Ati- xxxvii, ubi Josepbus uuo eodemque die ad necem
iias semper in seipso exsistens. Corrige rursum a fratribus destinatas in cisternam missus et vendi-
iequitur άε\ τφ έαυτοΰ νοεί, scribe vot semper £ tus legitur, cum hic tres anni bis tribus malis tri-
mis. Illud πάντων γάρ Κύριος legit interpres buantur. Eadem ratione cap. 59 alia falsa depreben-
πάντως omnino. Sed «que commode πάντων duntur. Proinde sic numeri collocandi sunt post
;ur, omniMm enim Dominus. illa verba : sequuntur decem Josepbi afflictiones.
:atio Trismegisti a Cyrillo, Orpheo, non Tris- Anno Levi ixvi, xxvii, xxviii, xxix, xxx, xxxi,
o ascribitur. xxxii.
m adjuro u Dei magni sapiens opus. I. Primum enim invidentes ceperunt illum fratres
m adjuro te Patris, quam locutus est primum, ejus.
ndo mundum universum suis firmavit consiliis, Deinde accusarunt.
prolocutum Cyrilhis ait Orpheum ad Mu- 5. Decreverunt illum occidere,
ubi exsecratus idololatriam, quam prius contra Miserunt illum in cisternam,
n in celebrandis diis secutus fuerat, melio- Venditur Ismaelitis.
e Deo sensum concepit. Alii b«c eadem ut 6. Ab Ismaelitis venditus est, in .£gypto Buti-
et Cedrenus cum nosiro Trismegisto tran- phari.
nt. Uos Orphei versus inter ejus opera ab 7. Dein coepit domina illius pudicitiae insidiari et
0 Stepbano edita non reperio, sed Argonau- nudari coram illo, et sollicitare ilium.
ymnos deorum, et de lapidibus pretiosis tan- 8. Cum solum deprendisset, clausis omnibus januis
«sudantur et alia ex tesuinento illius a Cie- nuda invasit illum, el vim adhibuit.
Alexandrino et Justino martyre. Suidas to- 9. Deserta ab illo domina, reum peregit apud herum,
inc locum paulo aliter ponit, ut hic legis. ^ ^ 10. Datus est in custodiam,
φως νοερόν πρ6 φωτός νοερού, χαΐ ήν άίε\ νους CC. Aunus promissionis,
ιττεινός, χολ ούβέν Ετερον ήν ή τούτου ένύτης. χχχιχ. Hoc anno Levi cxxii Jacobi, Josepbus
^ΰμα πάντα περιέχειν, έχτός τούτου, ού Μεός, natus annos χχχι.
γχΑος, ούχ ούσία τις άλλη. Πάντων γάρ Κύ· XVI. Assistit Pharaoni. Imo hoc accidit anno Se-
al Ηατήρ, χαΐ θεός, χαΐ πάντα ύπ' αύτόν χαΐ quenii. Nam Gen. xli diserte narratur pincernam
p έστιν. Ό γάρ Αόγος αυτού τταντέλειος ών Pharaoni post duos primum annos memorem fuisse
'ΐμος ύδατι Εγχυον τό ύδωρ έποίησε. ΚαΙ ταυτα Josepbi interpretis sui. Sed de hujusmodi aiiachro-
ς ηΟξατο λέγων - *Ορκί^ω σε, ohpark Dsov nismis in prsefatione ad lectorem monui.
w σο^ότ ίργοτ, όρχί^ σε ρωτί^ν Πατρός XVI. Poculi initiationes. Usitatas in Perside et
Λρόπητ, ^riua tbr πάττα κόσμον iEgypto jam inde a Pici seu Jovis temporibus, per
(aro. "Ορκίζω σε κατά του μοτογετονς Ad- scyphum, pelves, aquam, et hoc genus alia divina-
1 του Πατρός τού κεριέχοντος κάντα, ΪΛεως tiones exercendi, cum Brutius historicus, tum sa-
ariat et Cedrenus nonnihil. ^Hv φώς νοερόν era Littera in historia S. Josepbi docet, scyphus
>τός νοερού, καΐ ήν άεΐ νους νου αίτιον, χαΐ quem furati estis, ipse est, in quo bibit Dominus
τερον ήνή ή τούτου ένδτης, άεΐ έν έαυτψ ών, meus, ei in quo augurari solet. Scyphorum et pel-
έαυτψ vot, xal φωτΙ χαΐ πνεύματι πάντα πε- vium ferme ead. ratio augurandi fuisse videtur ei
Et mox : Kal πάντα ύπ* ,αύτου χαι έν έαυτψ de qua Plinius, lib. xxx. liefert de pelvi magica Ni-
etc. Et : "Ορκίζω σε, ουρανού μεγάΛου cephorus prodigium ingens his verbis : Minime vero
, etc. obs re fuerit, si celebernmte martyris istius prodigio
mrro ex Orphe<j : Vocem [verbum] adjuro te O adtmrandee Gl^erice et ipsius martyris miraculum
mam loculus est primum, quando mundum um· conjuttxero. Vir quidam cui Pauiino nomen erat,
suis firmavit consiliis, D. Cyriilus bis verbis obscuro loco natus, in bonis tamen disciplinis admo·
: Vocem autem Patris quam loculus est pri- dum educatus, manifesto in impostorum et malefico·
unigenitum ejus Verbum dicit, quod semper rum barathrum demersus esse deprehensus est. Incan·
tre e.xsistit. Non enim erat tempus quando abs· tutori huic et mago aryenlea fuit pelvis, in qua dete~
mone proprio intelligeretur exsistens Deus et standum eruorem excipiens, per eum exsecrandus ipse
in ipso autem et omnium conditorem esse cum apostatis virtutibus colloquebatur. Vasculum td
lemonsiravit. necessitate flagitante argentariis vendidit. Qui pretio
De Melchisedece. Cedrenus et Glycas Sida numerato lancem eam receperunt, venaUmque et ipsi
Igypli lilio natum affirmat, ubi et ejus Elv- pro foribus cuivis praetereunti emendi liberam facul·
ert. Epiphanius lib. it, t. II, ger. 67, Melclii- tatem facientes proposuerunt. Accidit autem ut Pe·
I ex stirpe Sidonis et Chananais oriundum rinthius antistes Uyzantii esiet, et pelvim eam, ita ut
Samarita putant hunc esse ipsum Seinum, venundabatur compararet. Itaque cum vasculo empto
filium, alii Eradam patrem; Asdaroth sive se in sedem suam recepit, etob reverentiam unguenti
n matrem Melchisedecis aiunt. Epiphanius, martyris Glycerice, sublato priore vase wneo, argen-
>5 llieracita Spiritum sanctum crediderunt, teum istud reposuit, cultui divinitus manantis un·
fellit Epiph. Origenes et Didymus angelum guenti id maxime conuenire orbilratui. Atque ute
putarunt, alii Filium Dei. De hoc luse et quidem hoc sic [veli· Rivu» autem «njfaefili coittlitiu
1155 ΜΑΤΤΠ.ΕΙ RADERI ΝΟΤΛ. 11»
tiant ; singulorum fere opinationes noster Pererius A Alexandro Severo imperatore vixit, eolieetare Calh
ad VI cap. Geneseos ponit, et diligenter exponit, quodam CaroU magni temporibus. Alter in Tbesaert
landemque concludit ineluctabilem videri diflfi- Eusebiano cum hoc titulo : Excerpta utilunma e
cultatem. Toletus cardinalis ad Lucam iisdem sen· priore libro Chronologico Eusebii et Africano, et aSa
tentiis enumeratis et expeditis ita decernit : Ext- Latine conversa ab homine barbaro^ etc. Prorsus te-
stimarem potius dicendum esse in Hebrcso deesse mina sunt, qu;e hic in nostro Chronographo el iUis
illam generationem, quce revera legebatur ; et a Se· duobus leges, quantum quidem ad has primocw
ptuaginta conversa est inGriccum; non est credibile hominum minorationes et colonias perlinet. Omitto
Septuaginta non solum numerasse Cainam, sed etiam hic qui in Genesin ('ommentarios scripsere, a«
annos vit<e ejtis, st non legissent in Hebrceo. Lege· exoticos Pausanias, Ptolemaeos, Strabones, PhrjBi-
runt ergo, et exemplaria illa ita habebant, nec novum chos, Stephanos, Plinios, Solinos, Melas, et alioi
est illos alia atque alia etiam tunc legisse, quee recenseo, qui terras suis definiere libris, popnloi,
nunc non habentur vitio scriptorum, quod etiam in colonias deduxere, quae disciplina geometrarum ct
vulgato dicendum est; credere enim debemus evange· gewraphorum est.
Usta: id affirmanti, minusque periculum est dicere X. De astronomia. Sequitur mythicum sacduhns
exemplaria Hebraica ea in parte non haberi perfe- seu fabulosum apud exoticos scriptores, in quo st
cta, quam asserere in Evanqelio errorem seu menda· Latini cum Graecis, ct Graeci inter se non convf-
cium vel minimum reperiri. Camdem sententiam niant, mirum videri non debet, quia fabulosoro. Sa-
amplexus Salmeron in quatuor evaiigelistis, qui ex cra historia singiilatim per familias patrum Hebraro-
Abulensi et Alberto Magno copiose super ea re dis- B continuatur.
putat. Contius bic τους έβραΐζοντας triumphat, et XI. E Semi stirpe. E Chami sanguine Chmui
nimis acerbe in codices Hebraeos invehitur. Sane natum divinae Litterae tradunt, corrigo ergonosim
cx hoc loco, et evangelista Luca auctoritas Septua- Chronicum. Cedrenns hoc loco eadem cora nostro de
ginta Patrum mirifice confirmatur, quam non im- Saturno, Pico, Fauno, Mercurio, Venere, Belo, Zo-
inerito utraque Orientis et Occidentis, Graeca et La- roastre, Marte, Perseo et aliis narrat, moltoqae
tina Ecclesia, et hoc et aliis quibusdam in locis prae plora addit : nisi quod in Zoroastre noster auctor
Hebraica, secuta est, ita tamen, ut universe plus sero- sibi non constet qu^ eumdem modo Chami, modo
per tribuerit trihuatque Hebraicae velitt fonti, quam Semi progeniem afirrmet. Faciunt eorumdem alii
Graecae inde derivatae. Hoc miror, ab non nemine Graeci menlioftem. Unde porro, simulacra οορίοΜ
affirmari generationem illius Cainae, de quo hic Epipbanius tractat.
quaeritur in Carafiana editione non legi, cum bis Xlll. Thara lxx genuit Abrahamum» a M. C.
legatur et decimo et undecimo cap. Geneseos. Re> 5554.
citabo ipsa verba Graeca. Decimo cap. : Ούτοι υΙοι Variant mirum in modum chronographi Lalini et
Χάμ, tv ταις φυλαΤς αυτών, χατά γλώσσα; αύτών, Graeci in annis ab Adamo usque ad Abrahamom (9).
iv ταΐς χώραις αύτών, χαΐ έν τοί; Ιθνεσιν αύτών. Καί D. Hieronymi vulgata ex Hebraeo editio ponit an-
Σήμ έγεννήθη xa\ αύτφ πατρί πάντων τών υιών nos 1948. Judaei propter complendam jubilaeo·
*E6ep, άδελφώ Ίάφεθ τού μείζονος. Tlol Σήμ, Έλάμ, uuadragesimuin nonum, et quinquagesimum inchoan-
xa\ Ασσούρ, χα\ Άρφαξά4, χαΐ Αούδ, χα'ι Άράμ, dum apponunt duos dies, lii quo midtis modii
xal Καΐνάν. Κα\ υΙο\ *Αράμ, ΟΟξ, χα\ Ούλ, χαι Γα- q vehementer Contius fallitur. Primum si 1959 per
τλρ, χα\ Μοσόχ. KaV *Αρφαξάβ έγέν^ε τύν ΚαΓνάν. 50 dividas, non colliges nisi triginta novero jubilaeos,
Kal Καΐνάν έγέννησε τύν Σαλά. Σαλά οΙ έγέννησε τύν cum Contius ponat quadraginta novem. Bmiiile Ea-
*E6ep. Et undecimo : Ka\ &ζησ& Σήμ, μετά τ6 γεν- sebius non ponit quadraginta novem, ut Conilas af-
νησαι *αύτύν τύν Άρφαξάδ &τη πεντακόσια. Κα\ firmat, sed duos annos addit ad 1948 ut fiant 1950,
Ιγέννησεν υΙούς xct\ θυγατέρας. Κα\ άτιέθανε. Κα\ qui ex falsa putatione numerat quadraginta Jubi-
έζησεν *Αρφαξάδ έχάτ&ν τριαχονταπέντε έτη. Κα\ laeos, cum tantum sint triginta novem,
έγέννησε τύν Καΐνάν. Non est ergo, <{uod narrat Praeterea periodus Jubihei constat septies septenis
ille, cum dicit : Antiqui et emendati codices Septua· annis, qui efficiunt 49 non 50 ; si dividas l9oO fier
ginta Interpretum (qualis est, qui Romee nuper au· 49, colliges jubilaeos 59 H·
ctoritate et cura illustriss. cardinalis Carafee prodiit) luque si vera ratione putes annos Jubilxos, hoc
non habent generationem Cainam. Praeterea quod est, per septies septem, sive per quinquaginta an-
ex Epipbanio ex haeresi 55 contra Melchisedecianos nos nunquam prodibit quadragesimus jubilaeus. Er-
affert, non videtur firmum, cum idem Epipbanius ravit ergo Contius totis dcceni jubilaeis. Eusebios
in Ancyrato disertissime ponat ejus nomen his ver- nno, si quinquaginta solidos annos jubilaeo com-
bis : Σήμ ό πλεονεχτηθε'.ς γενν^ τύν Άρφαξάδ, ώς plectitur. Si proprie, nihilominus decennio,
αιπομεν. Άρφαξάδ γεννά τδν Κινά(ΚαΙνά lege), Κινά Eilitio Hebraica (inserta tamen cx Mariani Scoti
τδν Σά>.α, Σάλα τύνΈβερ, κα\ γίνεται * πυργοποιΐα. sententia Cainana familia) hoc est, 150 annis, nu-
^eulus praerogativa donatus gignit Arphaxaduin, merat ab Adamo ad Abraliamum annos mmclxxviii.
Arpbaxadus Cinain (sive Cainam), Caina gignit Sa- Apud Septuaginta, ut hodie leguntur, mhmcccxiv,
lani. Sala llcber , sub quo turris molitio coepta. H Origenis emendatione.
Eodem modo in Panario : Σήμ τοίνυν γεννά ^δν Άο- Χ|1. Unica lux erat intelligens. Librarii vitio locus
(^άξαδ, Άρφάξαδ τδν Κηνά, Κηνά τδν Σάλα, Σαλά hic penitus est depravatus, quem tamen exprimere
τον Εβερ, etc. Quod auiem in 55 haeresi omiserit voluimus, ut in Cod. nis. hodie Irgiiur. Sed liic
Καινά, lecisse videtur ob Samaritae, contra quos juvat iEsculapium adhibere, et affecta Scriptunc
ibi disputat ex eorum volumine, qui Hebraicis ute- loca ex aliis scriptoribus, Cedreno, inquam,
Laiitur exemplaribus, in quibus Καινά deest. Suida, ct maxime ex D. Cvrillo, unde hoc ex
Lege Gracuiii Eusebii Chronicon, In quo verba ex Trismegisto testimonium traiiscriptum est, per-
Sainaritarum exemplari ponuntur. sanare. Audiamus Cyrilluin, sed Latinum, nam
IX. Qui ergo fuerint, et quas orbis partes divisi ha· Gra?ci codicis instrumentum defuit. Una sola
bitarmt. Quaj sequitur orbis terree partitio ex Epi- erat lux mentalis ante lucem mentalem , et est
phanio, Eusebio, Josepho, Africano, et aliis est de- semper mens mentis fulgida, et nihil aliud erat,
prompta. Unde el anoiiymi duo Latini seu barbarola- quam hujus unitas semper in seipsa exsistens : semper
tini chronographi suas lerraedivisionesdescripserunl, sua mente, el luce, et spiritu omnia continet. (Et \wsi
quorum alter secundo tomo Antiqua lectionis Hcn- alia dicit) : Extra illum non Deus, non angelus,
rici Canisii continetur cum hac inscriptione : Col· non deemon, non substantia aliqua alia. Omnino
lectio historica chronographica.ex anongmo qui sub enim est Dominus, ei pater, et Deus, et jons, H vita.
(9) Jacobum Capelliim consule.
MATTHiEI RADERI ΝΟΤΛ. 1158
Ua$, et iHX.^mem, et spiritus, et omnia in ipso A multis paginis Percrius, c. xiv ad Gcn. lom. III,
» ipso sunt, supra) : Verkum enim ejus pro^ p. 715 et seq.Villalpandas, t. III, P. i, c. 1, p. 5i et
f perfectum exsistens et fecundum, et opifex,jn ostendit cum Samaritis Melcbisedecem fuisse
dam naturam cadena, et fecunda aqua fecun^ ipsum Sem (ilium Noe, sed Ignatium quoquo modo
iquam fecit. Ex hoc Gyrilli loco facile erit niem refutat. Vide et Dionysium Areopagitam. l)e Salem
II librarii calamum emaculare. Nam unam vo- vero urbe erudite idem Villalpandus, t. Ili, P. i,
llam ηρόφωτο; separo et in|dua£ distinguo, npb c. 7 et seq. Melcbisedecem cxlibem et incorruptum
uti et apud Suidam legitur. Sequitur : et decessisse tradit sancuis Ignatius et Ignatium se-
nnper (apud Suidam legitur ήν pro έστ\) , et cuti.
nens mentis fulgida; tollatur ergo (xa\) interje- XV. xxvi. Primum enim ceperunt Josephum. Ad-
inter νους et vo^, uti et hic apud Cyrillum verte, lector, numeros, qui decem Jusepbi tcntatio-
reperitur, nec apud Suidam. Ergo emen- nibus respondent in principio versus esse, post
iciibes hoc modo : Ka\ ήν dei νους νο6ς φωτει- enumeratos casus Josephi simul ponendos , non eo
iuae sequuntur penitus corrupta sunt, sed re- ordine, quo in autographo, quod in ipso contextu
l vestigia per qum ad veram scripturam per- muure noluimus, positi sunt. Neque enim verum est
mus. Ra\ ούδΙν Ιτβρον ήν ή τούτου έν φ τ^ς, iis annis accidisse singulos , quibus ascribitur nu-
xa\ ou6lv Sxepov ήν ή τούτου ένύτης dei έν merus. Sacrse quippe Litterae contra veniunt Gen.
) 6v. Et nihil aliud erat (nempe νους) quam dti- xxxvii, ubi Josephus uno eodenique die ad necem
dtas semper in seipso exsistens. Corrige rursum a fratribus destinatus in cisternam missus et vendi-
sequitur de\ τφ έαυτοΰ voei, scribe vot semper £ tus legitur, cum hic tres anni his tribus malis tri·
ente. Illud πdvτωv γάρ Κύριος legit interpres buantur. Eadem ratione cap. 59 alia falsa depreben-
i ιιάντως omnino. Sed aeque commode πdvτωy duntur. Proinde sic numeri collocandi sunt post
lur, omnium enim Dominus. illa verba : sequuntur decem Josepbi aiOlictioDes.
catio Trismegisti a Cyrillo, Orpbeo, non Tris* Anno Levi xxvi, xxvii, xxviii, xxix, xxx, xxxi,
to ascribitur. xxxii.
um adjuro te Dei magni sapiens opus. i. Primum enim invidentes ceperunt illum fratres
em adjuro te Patris, quam locutus est primum, ejus.
mdo mundum universum suis firmavit consiliis. Deinde accusarunt,
c jprolocutiim Cyrillns ait Orpheum ad Mu- 3. Decreverunt illum occidere.
, ubi exsecratus idololatriam, quam prius contra Miserunt illum in cisternam,
iro in celebrandis diis secutus fuerat, melio- 3· Venditur Ismaelitis.
le Deo sensum concepit. Alii baec eadem ut 6. Ab Ismaelitis venditus est, in iEgypto Buli-
s et Cedrenus cum nostro Trismegisto tran- phari.
int. Uos Orphei versus inter ejus opera ab 7. Dein coepit domina illius pudicitiae insidiari et
eo Stephano edita non reperio, sed Argonau- nudari coram illo, et sollicitare illum,
tiymnos deorum, et de lapidibus pretiosis tan- S. Cum solum deprendisset, clausis omnibus januis
Laudantur et alia ex testamento illius a Cie- nuda invasit illum, et vim adhibuit.
I Alexandrino et Justino martyre. Suidas to- 9. Deserta ab illo domina, reum peregit apud herum,
nnc locum paulo aliier ponit, ut hic legis. ^ 10. Datus est in custodiam,
φως voep6v npb φωτός νοερού, χα\ l^v άε\ νούς ^ cc. Annus promissionis.
ωτεινός, χαΐ ούδέν έτερον ή v ή τούτου ένύτης. χχχιχ. Hoc anno Levi cxxii Jacobi, Josephus
[νεύμα πάντα περιέχειν, έχτύς τούτου, ού Θε6ς, natus annos χχχι.
ΠΓβλος, ούχ ούσ(α τις άλλη. Πάντων γάρ Κύ· XVI. Assistit Pharaoni. Imo hoc accidit anno 86-
κα\ Πατήρ, χαΐ θε^, χα\ πάντα ύπ* αύτον χαΐ quenti. Naro Gen. xli diserte narratur pincernam
:ψ έστιν. Ό γάρ Αόγος αυτού παντέλειος ών Pharaoni post duos primum annos memorem fuisse
ίνιμος ύδατι έγχυον τό ύδωρ έποίησε. ΚαΙταύτα Josepbi interpretis sui. Sed de hujusmodi anachro-
oi ηύξατο λέγων · "Ορκίζω σε, oOparA θεόν nismis in praefatione ad lectorem monui.
iov σο^όν ipyor, όρκίζω σε Παχρός XVI. Poculi initiationes. Usitatas in Perside et
>θέγζατο Λρύϊχψ^, \γικα xdr πάντα κόσμον iEgypto jam inde a Pici seu Jovis temporibus, per
ίξ,ατο. Όρκίζω σε κατά του μονογενούς Ad- scyphum, pelves, aquam, et boc genus alia divina-
aX τούΠατρός τον περιέχοντος πάντα, ΪΛεως fiones exercendi, cum Brutius historicus, tum sa-
ifariat et Cedrenus nonnihil. ^Hv φώς νοερόν cra Litterae in historia S. Josepbi do< el, scyphus
ωτός νοερού, xal ήν άε\ νούς νοΰ αίτιον, χαΐ quem furati estis, ipse est, in ψίο bibit Dominus
έτερον ήνή ή τούτου ένύτης, άει έν έαυτψ ών, meus, et in quo augurari solet, i^yphorum et pel-
) έαυτφ vot, xal φωτ\ χα\ πνεύματι πάντα πε- viuin ferme ead. ratio augurandi fuisse videtur ei
. Et mox : Ka\ πάντα ύπ' ,αύτου χαι έν έαυτφ de qua Plinius, lib. xxx. liefert de pelvi magica Ni-
etc. Et: Όρκίζω σε, oOparov μεγάΛον cephorus prodigium ingens bis verbis : Jfmime vero
a, etc. (ths re fuerit, si celeberrima martyris istius prodigio
porro ex Orpheo : Vocem [verbum] adjuro te D admirandas Glyceria et ipsius martyris miraculum
quam loculus est primum, quando mundum uni· conjunxero. Vir quidam cui Pauiino nomen erat,
1 suis firmavit consiliis, D. Cyriiius his verbis obscuro loco natus, in bonis tamen disciplinis admo·
it : Vocem autem Patris quam loculus est pri· dum educatus, manifesto in impostorum et malefico·
unigenitum ejus Verbum dicit, quod semper rum barathrum demersus esse deprehensus est. Incan·
dtre exsistit. Non enim erat tempus quando abs· tatori huic et mago argentea fuit pelvis, in qua aete·
rmone proprio intelliyeretur exsistens Deus et standum cruorem excipiens, per eum exsecrandus ipse
: in ipso autem et omnium conditorem esse cum apostatis virtutibus colloquebatur. Vasculum id
demonstravit. necessitate fiagitanie argentariis vendidit. Qui pretio
. De Melchisedece. Cedrenus et Glycas Sida numerato lancem eam receperunt, venaUmque et ipsi
Egypii tilio natum affirmat, ubi et ejus Elv- pro foribus cuivis praetereunti emendi liberam facul·
ffert. Epiphanius lib. it, t. II, ger. 67, Melclii- tatem facientes proposuerunt. Accidit autem ut Pe·
:ni ex stirpe Sidonis et Cliananaeis oriundum rinthius antistes Byzantii esset, et pelvim eam, ita ut
. SamariUB putant hunc esse ipsum Seinum, venundabatur compararet. Itaque cum vasculo empto
i filium, alii Eradam patrem ; Asdaroth sive se in sedem suam recepit, etob reverentiam unguenti
am matrem iielchisedecis aiunt. Epiphanius, martyris Glyceriae, sublato priore vase teneo, argen-
i 55, llieracitae Spiritum sanctum crediderunt, teum istud reposuit, cultui divinitus manantts au-
efellil Epiph. Origenes et Didymiis angelum gueuti id maxime conOcuire arbitratus. Atque ute
putarunt, alii Filium Dei. De liot iuse et quidem hoc sic [ccii- Rixus autem unguenti cousiUtl.
MATTH.^I RADERl NOTAi. 116C
Mariyr enim ipsa piaculum detestata, gratiam et
donum id cohibuit. Haudquaquam enim fas esse,
tacens enim dicebat, ut mundum immundo continge-
retur. Hoc post quam diebus plurimis fieri cognovit
episcopus, oppido quam graviter tulit, variasque curas
in animo ipse suo, si ipsius culpa Ecclesia commoditate
tanta orbari deberet, volutavit. Proinde ad lacrymas et
preces conversus, Deo supplicavit, ut rem tam gravem
auferret, et facti ejus causam latentem ostenderet,
Deus vero rite abominationem eam amoli^ns, et in-
scitiam misericordia legitime prosequens, antistiti in
somnis lancis piaculum manifestat. Ille statim argen-
team phialam subducit, et priorem illam ceream;
perinde atque puram et quasi virginem atque imma-
culatam ministram cultui religioso restituit. Et ecce
tibi, derepente unguentum rursus scaturit, et miracu·
lorum latex denuo exundat. Piaculum autem exse-
crandum manifesto in apertum producitur, et non
aliter quam in publicis columnis incisum proponitur,
urbique gloria sua redditur. Ea res ubi ad impera-
toris aures, per primaria! sedis episcopum (Jonnnes
is Jejunus cral) relata est, princeps ab eodem episcopo
ad reos capitali supplicio persequendos excitatus est
(nain is resipisceiilia atque poeiiilciilia crimen cor-
rigere voluit) ; judicium igitur maximum cogitur, et
maleficorum multitudo ingens producitur. Qui in
gravem carcerem conjecti, ad suppliiia, debitas per-
soluturi peanas, traditi sunt. Inter quos Paulinus in
palum summa parte hiantem actus, turpiter vitam
finiit : cum prius ccedis filii sui spectator fuisset. Si-
quidem et hunc abunde impia! impostura! et maleficii
portentis imbuerat. Atque hoc ita gestum. Joannes
?|iioque apud Cedrenuiii patriarcha Lecaiioniautis
uit, iilCedrenus inlheophilo scriptum i eliquii, ct
Micelas de Andronico Kngaslrimylhos consuluit, qui
pelvi vaticinabantur. Legatur Delrius, Magic.
disq. lib. iv, c. % q. 6, sect. 4, ei superiore de
cyatho.
De Pico porro et fabuloso saeculo fabularumque
origine et deorum cultu omnes fere chronographi
et mythologi.
XVlll. Quando decima primi mensis inciderit. Tria
docet hic chronographus ex iiiatheseos disciplina,
primum qua via luna decima primi mensis investi*
i;anda sit, deinde* decima quarta, postremo ipsa
eria, qua primum Pascha celebratum est. Funda-
menti loco tanquaiu iisLum et confessum ponit, iiTore
Graecorum, a conditu mundi usque ad primum Pa-
scha fluxisse annos 5838. Hanc annorum epocham
dividil per enneadecaeteridem, sive novemdecim
annorum conversionem, quam alumni mathemati-
corum cyclum luiise novemdeceunalem nuncupant,
quod post novemdecim annos ad primum redeant,
sicut in periodo solis post 28, et indictionis epine-
mesi post ia. Jubet porro novemdecim duci in 200,
quod in Iribus millibus et octingentis enneadecaeteris
exhauriat millesimum et centesimum numerum
cpochae. Relinquuntur 58. Triginta octo non dividit
per dyadem, sed monadem, ut remaneant i9. Alio-
qui lotus numerus 58 exhauriretur, et cum illo
simul aureus numerus, qui nunquam tollendus est.
Si ergo i 9 ducantur in monadem, exsistunt 19
toUdemque relinquuntur. Aureus ergo numerus illius
anni 5858 est 19. Huic aureo numero 19 respondet,
ex chronologi dellnitione, epacta\ seu tricesima
(in Romano tamen antiquo, ponitur epacta 29) cui
si addas 31 dies Martii, colligentur dies 61 ; abjice
ex 61 quoties continetur triginta, remanebit 1 ; ergo
is est 51 Martii, hoc est, ultimus Martii, qui mihi
designat neomeniam post vernum aequinoctium.
Crescat jam luna per primos novem dies Aprilis
cum ultimo Martii, habebis nmio Aprilis decimam
. lunam prhni mensis, ct, quod inde sequitur, 13 Apri-
lis 14 lunam mensis, qua primum Pascha fuit cele-
bratum. Eodem enim modo 14 luna sicut 10 quaeri-
tur, nisi quod pro 9 Aprilis ponam 13. Maximus
monachus brevissime rem docet. Ut novam lunam
vel ejus aetatem pernoscas, adde epactae dies 11 a '
Kal. Martii. Summam divide per 29 et \ (noster
chronologiis per 50 partitur); annorum ergo 5858
epacta est*, sive 50; dies a Kalendis Martiis usque ad
9 Aprilis 40, summa 70 ; si 70 dividas per 29 7· relin-
quuntur II. Cadet ergo ex Maximi sententia in 9
Aprilis luna 11 : sed si dividamus 70 per 50, uti
chronologiis nosler, restant tantum iO. Tredecim
autem priores vocat τάς ττρό των φωστήρων, dies
aiitcluminaria, sive dies qui post aequinoctium ple-
nilunium praecedunt, sequentes septeni προσελιπνου;
a ntelu nares, quod proxime lunam plenam praecedanL
Atque haec dc neomenia, et luna 10 atque 14. Mune
feriam primi Pasch:e hoc modo quaerit. Epochae an-
norum additur quadrans, hoc est, anni bissexii, cum *
quarto quoque anno intercaletur unus dies post 24
Febr. His adduntur dies anni currentis, denique alii
quidam numeri summae adduntur vel detrahuntur
propter feriarum radicem. Ergo noster auctor feriam
primi Paschae celebrati hoc modo indagat. Epoclne
5858 addit quadrantem ex annis bissexlis 9^. Ab
aequinoctio vero quod fuit 21 Martii, usque ad 13
Aprilis, hoc est t4 lunam, dies fluxere 24, quibus
adde tres anlelunares praecedentes; collige summam
ex omnibus 4824 ; partire per 7, relinquetur 1 ; bax:
est feria prima, sive dies Dominicus. Primum ergo
Pascha ex nostri scriptoris ratiocinatione die Domi-
nico, quap feria prima esl« celebratum osienditur.
Ita infra docet sunctiim Joannem Baptistam anno
mundi 5507, Junii 24 die liinx natum e.tse· Epactx
uni addit, dies Aprilis 50, Maii 51, Junii 24; unde
colliguntur 86, quae divisa per 7 producunt 12 *
2. 12 multiplicata per 7, generant 84, remanent
duo, qua3 feriam secundam indicant.
Pari modo probat 25 Martii Deum a Virgine con-
ceptum. EpacUB 15 adde 15, et alias 7 et 5, nascen-
tur 40. Abjice triginta, remanebunt 10. Decima ergo
luna incidit in 25 Martii, quo jussus est agniis parari.
Ergo 15 luit neomenia 25, decima luna, 29 Paseba.
Eadem ratione disputat de natali die Christi, de
baptismo et in coelum ascensu.
XIX. Prometheus. Eiisebiiis Pamphili lib. posir.
Chronicorum Prometheum, Epimetheum et Atlan-
tem, Argum, lo, ponit 451 anno regni Assyriorum,
sub quintum antium Moysis nati, quanqiiam idem
docet ab aliis aetate Cecropis, a nonnullis lx aut xc
annis ante Cecropem vixisse, noster inulto postenos
et rectius, ad Triopam quoque alii referunt.
XX. Nomenclatura consulum.
Ordinem, varieialem et auctorum diversas opinio-
nes in Romanis fastis multi prodiderunt. Tu praeter
antiquos Fastos Capitolinos ac Dionysium Halicar-
nass. Victorem, Marcellinum, Cassioddruin, consule
Sigoniuro, Cuspinianum, Panvinium, Contimn, Ba-
roiiiiim ; de Scaligero nihil dico, cum emendationes
ejus temporum ab Ecclesia sint proscriptae.
XXL Elias Thesbites. Hae sanctissimorum valum
vitae repcriuntiir in Dorolhei Synopsi, et copiosius
a Perionio descriptae. Epiphanium, quem noster
auctor laudat, desideravi.
Has ego Animadversiones ad finem usque per-
texuissem, nisi majorum aiiciorilas opera mea aliis
in negotiis usa esset, utereturqiie hodie. Hic est
status ct conditio sociorum, ut et inchoare, et in-
choata relinquere pro usu ei necessitudine renim
cogamur, ostendamusque ex omni genere studiorum,
nobis id maxime studendum, ut obsequi studeamus.
ANNO DOMINI DCXXX
GEORGIUS PISIDA
DIACONUS CONSTANTINOPOLITANUS.
Prodierant scri|)U Pisid» qo» infra recensentor, in ffta/orus ByxaniitHB nova Appendice,
Tbeodotii diaconi tt Cpiippi Africani complectente, Gr. et Lat. cum nolis, edita a Petro Franc. Fp^^nio. Bom» 1777
fol. Pisidae autem pecniiaris editor est Jps. Maria Querci. ut patet ex inscriptione : Gcor^ti Ρηιαω de expeditiom
ffatidU eotUra Pertae acroases tree;ejuedem Beliwn Aoaricum ; ejuedem hijmvue acathisiue ; ejtudem in eancium
Jetm CMeti Domini noetri resurrectionem; ejuedem Beraciiadis acroases duce ; eiusdem Bixaemeron, sive de cpere
sex dierum ; ejusdem de vanitate vitw; idem contra Severum; ejusdem encomiumin Anastasium martyrem: ejusdem
Senariorum fragmenta. Quce omnia versibus d^escripta ex mss. coUegit^ emendavit et Latine venit notisque uiustravit
Jos.Mar. Querci, Ftorentinus. —Scnpis Pinidm historica, Id esi Expeditio Persica, Bellum Avaricum, ei Ueraclins,
ab Immanuele Bekkero recognita edita sunt in nova recensione Scriptorum Historiae Byzantina·, consillJ B. G. Nie*
bubrii C. F. instituta, auotontate Academiae lilleranim Regiae Borussicae continuata. Bonnae 1837.
JOSEPHI 'MARIiE QUERCU
FLORENTINI
DE GEORGIO PISIDA EJUSQUE SCRIPTIS ΡΡΛΡΑΉΟ.
Georgius, qui postea diaconus Cpolitaniis fuit, a Pisidia, qux erat Asix minoris regio inter Lydiamt
Phrygiam et Cariam constituta, habuit originem, onde cognomento Pisida dictus est. Pliires, nec parvi
quidem nominis urbes a veteribus geographis memorantur in Pisidia : sed cum nullibi Georgius patriam
prodiderit suam, ab ipsa potius regione Pisida quam aliter ab aliqua civitate nominandus venit: Id autem
cognominis diversimode scriptum in ross. codicibus Invenitur, Πυσίβου, Πιαίδου, Πισιδίου, Ηησί^ου,
Πηοίδη, Πισαΐδους, Πισίδους, ac Stephanus quidem Byzantinus De urbibus eos^ qm e Pisidia orti essenU
Π'.σίδχς et ΠισιδεΙ; appellari ostendit, quod Lucas Holstenins in suis ad edmdem Slepbanum castigatio-
nibus conRrmavit, referens apud Pyrrhum Ligorium exstare nummum, in quo Minerva duos leones tenet,
cum epigraphe ΠΙΣΙΑΑΙΟΝ. In Strabone autem lib. i, p. 60 etiam Πΐ7ΐδιχο(, qui e Pisidia essent, deno-
minantur. At a Clemente Alex, tom, 1, p. 6i, Cleanthes philosophus Stoicus, quod e Pisidia, ut noster
Georgius, esset oriundus, ΠισαΒεύς appellatur ; proinde non recte Sylburgius et Menagius putarunt ibi
Άνσεύς pro Πισαδεύς substitui debere, quamvis certum sit cx Asso Lyciae hrbe ortum esse Cleanthem:
malmi eirim Clemens cum a provincia' Pisadeum quam a . patria urbe Asseum vocare. Caeterum una om-
nium consentiens vox est, Pisidas fuisse quondam Solymos nuncupatos ; ac suis quoque temporibus
quosdam in Lycia habitasse populos βαρβαριχώτερον Τζελύμους ύτ:6 των έγχωρίων χχλουμένους, testa-
luia reliquit Euslathius Comment, in Iliad, /7, 876, edit. Polii.^ p. 802; sed quae recta esset hujus gentis
appellatio, videtur definiisse idem Euslathius in Dionysium Periegetam, v. 858, dicens : Πισιδίων πεδίον,
ους xa\ Σολύμους τιν7ς φασι, λιπαρδν λέγει.... άτΐδ Πισίδου δέ tevo; δνομασθηναι λέγονται οΐ Πισίδαι βι’
ένδς σ έχφερόμενοι, χα\ μέν έν συστολή, ποτέ δέ έν έχτάσει τήν Λρχουσβν. Perperam igitur Gtor-
gium nostrum alii Pisidam, alii Pisidem, Pisidium alii, et alii Pisidensem vel Pisidiam appellant ; nos
Pisidam vel Pisidem nominabimus. Vivebat ille clarus circa annum Clrristl 650, temporibus ip. IVJ
Sergii patriarchae et Reraclii imperatoris, cujus re! Adem faciunt indubiam ejus scripta, in quibus laudes
in eos usque ad satietatem aggerit. Utriusque plano gratiam iniisse dicendum est eum, qui e Pisidia
ortus in magna ecclesia Cpolitana dignitates postea consecutus est. Fuit enim in aede sanctae Sophiae
diaconus, et scevophylax, quibus titulis occurrit insignitus in cod. Vat. 1126. Equidem scio circa
haec tempora clerum Gpolitanum Unium excrevisse, ut lieraclius sua sanctione in Novellis 2, 4, cum
diaconos tum alios ordines in immensum auctos, ut jam eis assignatae στάσεις vel sedes vix sufAcerent,
ad certum numerum redigere decreverit. Quare mirarer minus Georgium Pisidam in ecclesia majori re-
ceptum fuisse, si inter diaconos tantummodo fuisset coopUtus . sed curo scevophylax etiam fuerit„
majorem plane injicit nobis de se opinionem. Nam σχευοφύλαξ, eimetiorum vel vasorum ecclesim custos^
Patrol. Gr. XCII. 37
rna " "Λ JOS. MAMJE gUEKCli 1164
terlU cial post magnum (ccoooinum el magnum sacaliaritoD tligiiius iiiler έξωχβτακοΩιου; vel majortt
•ecclesia officiales, άρχοντας quoque propterea appellatos, ut videre est in Codino De offic. CP, lib. i,
qui in ipsa ecclesia et in publicis consessibus patriarchae semper assistebant, et episcopos ipsosque me·
iropolilas pracceU^baAit. Scevopb^lads^ munia, roceaset Allatius De etrius^e^ EccL cens^, lib. iii, c. 8 :
Ό μίγα; σχίυβψ ύλα?· «τήχετΛΐ, δταν λειτουργά δ άρχΐ€ρ£υς, ίμπρσοΟεν .τοϋ ^«υοφυλχχίου · χα\ ιΓ
κ: δ' άν χρειασΟβΟν έκ τοΟ σκευοφυλακίου, αΰτδς άποδίδει, ϊ;το'. σκεύος, βιβλίου Ιερδν, κηρούς κα\ άλλαγας,
ύτιοκρατών κα\ τδ σχευοφυλάκιον τής επισκοπής κα\ παν σκεύος τής έκκλησίας · ?χων χα\ τάς χη.
ρευομένας έκκλησίας είς τήν αυτοΟ έπίσκεψιν, χα\ τά ίερ3ι αυτών πάντα· έστι δέ χα\ είς τάς χρίσεις,
φυλάττων καΐ τα δίκαια των είσερχομίνων είς την έχκλησίαν διά τους κληρικοΟς μίχρι τοΟ διανέμειν αυτοί;
ταυτα. Sed cum plures tunc essent in ecclesia Sopliiana scevopliylaces (qiiatuor enim erant ex ipsius .
Ueraclii praescripto presbyteri, diaconi sex, lecior«*s duo), non admodum facile quis concedet Georgioai ^
nostrum niter eos, qui eadem dignitate donati essent, primas tenuisse, cl maijnum scevophylacem a nobis ^
nullo bono jure vocari contendet. Argumenta plane non suppetunt, quibus scevophylacii pnefectoram
Georgio asserere possimus, sed su.^ipicioiiem movit tum ipse titulus, tum ea qua Sergium et tieracliom
attingebat summa necessitudd. Nam Sergium quidem · i U saipe laudat, ut et iiiulu famiibrilaie con-
junctus videatur. Hexaemeron ei &\cni, idque operis ipso iiionriile'se suscepisse demonetral slatiin in
principio, v. 32 : "Ήκω φέρων σοι τής έρήμου χαρδίας καρπούς γεωργηΟέντας έκτης σης βρδαου. £t
paulo post, ν. 49, ejus favore fretum et incitatum stimulis opus aggfedi testatur : [p. V.] Πρδς τδν αχο-
πδν τδ πνεΟμα συντείνας έχω τοις σοις πεποιΟώς μυβτιχοΓς άκοντίοις. Ιη fine autem ν. 1879 patriardiam
ipsum pro salute imperatoris et regni felicitate multas lacrymas, precesque ad Deum fundentem se vidisse
affirmat : Εγνωμεν αύτδν, χάν δοκ.Ι λεληΟέναι. Quid simile occurrit in Abarids legendum : ibi eniiu,
V. 235, Sergium contra Barbaros lacryiuis cl suspiriis dimica niem repraesentat Georgius, quasi omnium
rerum ipse esset conscius, quse a' patriaix*l:a gi rebantur. Quod antem ad Hcracliuiu spectat, aliqua certe
in existimatione apud eum fuisse Georgiiim demonslraiit Acroase$ in enm scriptae eique confidenter
•blatie. Ita enim acroas. 1, 37 De exped. imperatorem alloquitur : Μετ’ εύμενείας τους έμους δέχου
λόγους · έλεύΟεροι γάρ είσιν βχίΐωπευμάτων, ix σου μαΟδντες μή λολεΐν ύποκρίσει. Quod sane continuat
acroas, 3, 374, dicens : Σο\ τδνδε πλεκτδν στέφανον έξ άκηpάτonJ λειμώνος άρτι τής άληθείας φέρω. Id au-
tem recte admodum affirmabat Heraclio Pisida : non enim ille de rcbu:» longe peractis et a se mullo tem-
poris vel loci intervallo semotis, sed de iis quorum ipse fuerat αύτόπτης el oculatus testis, loquebatur.
Quippe dubium omnino non est eum fuisse comitem Ueraclii in prima expi ditione contra Persas : ila
enim ea quas acta sunt narrat, vcl potius describit, ut singulis interfuisse, slatiin legenti pateat. Sed
eum ipsum audire juvat de se loquentem. Ait enim acroas, 2, 122, belli prxludia inspexisse : Πόθο; δέ
μοί τις ένθάδε προσήρ^(ετο Ιδειν τά τερπνά τής μάχης προαύλια. Apertius autem suam inter arma pra:-
aeutiam declarat, acriMK. 3, 151, dicens milites pro imperatoris salute collucrymanlcs vidisse, un quo
almul cum illis flevisse : Τούτοις. χράτιστε, κα\ συνήσθην είκό:ω; καλώς φρονοΰσι, και συνήλγησα πλέον,
τ|1 ταυτδτητι συγχυ8ε1ς τών δακρύων. At in eadem acroasi, ν. 545, Wciadium [p. VIJ ipsum, qui primo
bello jam confecto c Perside in urbem erat reversurus, dc susceptis laboribus gaudentem suis auribuv
audivisse sic refert : Αύτδς γάρ ήμίν έξαριθμών πολλάχι τού coO β ου τδ μέτρον, έτράνους δτι βίους
χρόνον τοσοΟτον έν ρ^0υμί<2ΐ Εζησμ ταύτα; τψ θεψ τά; ήμέρας. 1η iuie tandem ejusdem acroaseos, ν. 5o3,
bydrse, hoc est erroris late apud Persas serpentis, iniutii capul sc vidisse testatur : *Ov νυν βλέποντες
ιΙσάγαν θαυμάζομεν 'Πραχλέος τυχόντα χα\ σεσωσμένον. itaque sl Pisida, ut est apertum, HeracJiuin iii
Perside dimicantem comitatus est, euinquc sqx pietatis viriutisque tostein liabere imperator non est de-
dignatus, quali in pretio apud ipsum regem, neciion in lou aula Byzaiiliila fuerit, satis inde, opinor,
elucet. Neque enim ut gregarius miles ducem suum, sed ut pocla principem ac dominum secutus est, ut
qua: ab ipso gererentur inspiceret el scripto mandaret. Quo quis factum fortasse credat, a:quc charum
fuisse lleradio Pisidam ac oliiii fuit Scipioni Africano Ennius, quem morte obita iu sepulcro Scipionum
esse constitutum e luarinorc tradit Cicero Pro Archia, Nimirum si \eium cst,qund teste Ailalio Lialr,
4e Georgiis aOirroat llamarloius in (.lirouico adhuc inedito et cx Hamarlolo Cedrenus, llcraelio in boo
lielluiii profecturo et in ecclesia Magna opem a Deo contra hostes petenti fausU apprecatum esse coram
otniiibus Pisidam, non imiiieriio inde colligi posse putamus cum, qui ingenii laude clareret el aliquo
honoris il Iulo puefulgeret insignitus, inter comites imperatoris jam tunc fuisse uilecium. Ipse autem,
quod iiosset quanta esset sui uoniinis commendatio, poetica quadam licentia, nisi malis divino furore
percitus^ bonis ominibus Hcracltuin prosequi non dubitavit. Ait enim Cedrenus, p. 420: '0 δέ βασι/αύ;
βουλόμενος πρδς Βερσίδα χωρείν.... εΙσελΟών είς την μεγάληνέχκληαίαν μέλανα ύποδήματα περι6α).δμ£νος
χα\ πρηνής πεσών ηύςατο.... δν Ιδών Γεώργιο; 6 Πισίδης ταύτης ταπεινώσεως Εφη· ’β βασιλεύ, μελβμ-
βαφές πέδιλον εΙλίξας ι;όδα βάψαις έρυθρδν Περσικών ές αιμάτων. Εχ quibus quinque iambis duos lan-
ium suum ad ingenium effinxisse Cedrenum plane ducebar ad suspicandum. Veriiiu cum celeberrimi sint
et omnium recenlioruin Graecorum ore vulgati illi duo senarii, praeterea eli;)m In cod. Vaticano ΙΙ2ϋ et
.in aliis codicibus seorsim scripti ac repetiti [p. \H] legantur, quod ex nostris adiiotationlbus in Fragmenis
Pisida: v. 20 apparet, ut fictam fabellam hanc de Georgio et ilcraclio narratiunculam prorsus rejicere
non audebam. Neque enim ignorabam usum in aula Byzantina quomlam invaluisse, ut p<»elai suas eiu-
cubraliones coram ipsis regibus ct patriarcliis recitarent, casque άκροάσεις {auscultationes diceres) ap-
11C5 PRiEFATIO. ΠΓδ
pellarent, quod populo uihiicnl^ publice et palam legerentur. Testem adhibebo Paulam Silentiarium, qui
sue de ttde Sopliiana descriptionis primam partem in regio palatio coram Justiniano imperatore, secun-
dam autem in episcopio coram Eutychio patriarcha recilayil, ut ex iambis et titulis poematio mscriptis
fii manifestum. Quod autem magis adhuc Cedreno (idem conciliare rideatur, mos ille est olim CpoU re-
ceptus de acclamandis perpetuo imperatoribus, quod persxpe etiam (lebat iambis, ut videre est in
Constantino Porphyrogenito De eceremon. aula Βψίαηΐ. ab Joan. Henrico Leiebio et Joan. Jac. Reiskio
superioribus annis edito. Ibi enim, 'p. 16, legitur quod imperatore magna pompa procedente in sancta
ct magna Dominica ad sacra, factionum acclamationes fiunt, et Venetae notarius adest, xa\ M αύτ6ν
περίπατε?^ βπιτθεν των δεσποτών πλησίον, χά\ λέγβιν τους κατά τύπον Ιάμβους, deinde άρχεται (αμ-
6£ζειν δτ του μέρους των Πρασίνων μαΐστωρ. Tum δ του μέρους των Βενέτων μαΐστωρ άρχεται Ιαμ-
6£ζειν, donec δ τοΟ μέρους των Πρασίνων νοτάριος άρχεται χα\ αύτδς Ιαμβίζειν Ιως τού άγίοο
φρέατος. Id autem in omnibus soleninibus pompis fieri solitum passim ostendit idem Constantinus.
Unde quamvis satis appareat iambos qui a faclionuih magistris recitabantur, hymnum tel cantiunculam
fuisse, qua ipsi alternis vicibus Causia adprecarentur imperatori, nihilo tamen minus inde fit proba-*
bilius Pisidam iambis a Cedreno laudatis Heraclium ki magno templo orsmtem de improviso salutasse.
Verum qualecunque sii ^plentum virorum toac de re judicium, id unum ex hactenus prseuiissis colligo,
Pisidam, si non ut magnam scevophylacem. certe ut unum ex diaconis soevophylacibas, apud Sergium et
Heraclium plane gratiosum hominem exstitisse, utpote qui multum polleret ingenio et scribendi facultate.
Sed non audiendi sunt omnino qui eum modo chartophytacem mo^?o referendarium faciunt. Suidas qui-
dem in v. Γεώργιος diaconum et chartopbvlacem, Nicephorus Callistus autem Hi$t. ifi, i8, refbrendariuni
eum «appellat. Maxima etiam codicum mss. est inconstantia in titulo et dignitate designanda Pisidae : nam
in codicibus biblioih. Regiae Parisiensis et in quibusdam etiam Vaticanis diaconus tantummodo vocatur ;
et iu cod. Vindobonefisi 209 apud Lambecium, lib. v, p. 19, diaconus et referendarius , et lib. vi, p. 162,
diaconus-et chartophylax ; itemque in bibliotb. Tauriiicnsis cod. 304, cbartophylax ; et in codice 360 re-
ferendarius dicitur. Perperam autem doctissimus Fabricius lib. vh, p. 691, utrumque titulum conjunxit,
et Georgtum nostram chartopfaylacem' et referendarium declaravit : nam tjusecunque fuerit ejus dignitas,
certe una simul chartophylax -et referendarius esse non-potuit, quod chartopbylacis et referendarii duo
essent munera in ecclesia Cpolilana distincta, qu» non unus obiret [p. VIII], sed quae viriiim in duo ca-
pita distribuereiitinr. Melius Allatins testimonio Suide fretus, ct Oudinus AHatinni secutus, diaconum et
chartophylacem Georgium nominarunt. At Guillelrous Cave minus accurate scribens, ei in toio articulo
ile Pisida texendo turpiter allucinatus, eum fecit et rhetorem et chartophylacem Magnm ecclesisB
Cpolitanae, deinde etiam melropolitam sive archiepiscopum Nijcomediensein. Si pro rhetore poeum di-
xisset Pisidam, nulla esset controversia : at nulla ejus exstant opera rhetorum more scripta, nec quid
simile unquam elaborasse traditum est, sed rhetorem et archiepiscopum Nicomediensem fecit Cave
eodem errore ductus, quo ante eum alii decepti sunt, Georgium Pisidam cum Georgio Nicomedieosi con-
fundentes, quod invenissent utrumqno pluribus in codicibus et Georgium et chartophylacem appel-
latum ; quamvis nemo, quod sciam, Pisidam rhetorem nominavit prdeler Cave, qui, ut videtur, fucum sibi
fieri passus est vel a codice bibliotb. Antonii Augustini, ia quo oratio εις τ6 ΕΙστήκεισαν παρά τφ σταυρφ
τού Ιησού, sub Georgii rhetoris episcopi Nicomedi» nomine legebatur, vel a codicibus VindobonensilNie
apud Lqmbeciuni, lib. v, p. 144 et 277, et iib. viii, p. 222, in quibus omnibus illa eadem oratio venit sub
nomine Γεωργίου άρχιεπισχδπου Νικομηδείας τού ^ήτορος. Curo autem ex duobus Georgiis unum ipic
facere semel statuisset, rhetoris titulum Nicomediensi tributum ad Pisidam transferre minime dubitavit.
Cxterum multae sunt nolae quibus hi duo Georgii inter se facile distinguantur : nam Pisida, ut dictum est,
sub Heraclio vivebat ac fuit diaconus et scevopliylax et poeta, Nicomediensis antem, ex quo temere et
Lanibecio reclamante, lib. i, p. 135, ct lib. iv, p. 21 Niconwiium quemdam confiavit Possevmus in
Appendice Apparatus sacri, tempore Pliolii floruit, ex rhetore et monacho, si fides adhibenda est co-
dicum titulis ab Allatio in eadem diatriba De Georgiis relatis, arcbiepiscopus Nicomedi» postea (actus.
Conibefisius omnium primus videtur deceptus in recte dignoscendis dnobus hisce Georgiis : sed efrormii
ille suum agnovit ac fassus est in BitL condonat., tn qua sermones Georgii Nicomediensis, quos Gr»ce
et Latine, toni. 1 Auctarii novi dederat, ple^^osque ex interpolata, nonniilloa etiam ex nova sua verfione
exhibet tantiim Latine. Sed' ne quid intactum hac in re definienda relinquamus, juvabit audire AUatium,
qui de Georgio nostro scribens disertis verbis ait : An postea in epiuopatmn Nicomediensem promotus
idem cum Georgio Nicomediensi fuerit, cui plures nec iUaudabiles orationes panegffricm tribuuntur ,
Aliatius ibidem de Georgio Nicomediensi agens enumerat, in dubiumnee immerito uerti poterit. Almm tomen
hunc a Georgio Nicomediensi, qui temporibus Photii Photio ipsi operam naoarai euam tn PhaUawp spnado.
annorum ipsa spatia abunde probant : a Sergio enim patriarcha, cui Pisida Beaaomeron opus inscripsit, ad
Photiana tempora anni ducenti et quinquaginta plus minus intercedunt. SI NicemedUnds episcopus hUt,
alius ergo ab hoc omnino erit. Et fuisse episcopum, illo forsan non male suaderi possumus : nam oratto in
verba Joannis t Stabant juxta crucem Jesu mater illius et soror matris, » cujus initium est πρδς ύψηλ^άτι^ν
νεεριωπήν ήμινό λόγος, in mss. codidbus Georgio Nkomediemsi aecripia, tn.eodtoi alto ms. quem Cldi ot-
dere contigit, in quo eadem oratio fusior ac multo amplior legitur, P&tidio cognomen Georgio Nicomadunsi
adjungit : sk enim legitur, Γεωργίου μητροπολίτου ΝικομηδοΙας του Tlvoul^tv* meriptoris lapsum, cui illa
1167 JOS. MAllLE gUEKCII 1168
HOH placuerint, in codice esae [p. IX], et puerilem oscitantiam, qualia multa in titulii prwfigendu fmi
amant, fatebitur. Kon contra ibo; imo lapsum concedo. ΠισσιδεΙχς namque, cum in exemplari, ut verim·
miltimum e$t, legeretur, in Pissidem ad pauca intentus exscriptor transmutaviU Diversusque est etiam ab alio
Ceorgio Pisidue episcopo, cujus memoriam Greecorum fasti die i 9 Aprilis celebrata, fastu ac tyrannide
leonomacltorum martyre, cum Mc Antiocldat Pissidenw fuerit antistes : ΟΐΙτο; 6 άγιος έπ\ τών
των είχονομάχων, έχ βρέφους τφ Θεφ άνατεΟειμένος, χα\ διά τήν ύτ:ερ€άλλο*>σ3ν ο6του άρετήν έχί·
σχοπο; χειροτονείται ^Αντιόχειας τής Πισαιδείας. Ιη re tamen obscurissima non diutius mmorandum mibi
esse censeo, lia Ailatiiis; qui qua de causa reni obscuram vocet, quam ipse adeo luculenter explanavit,
ignoro. Patet enim Georgiuin Pisidain a Nicomediensi esse diversum, et pro uno a quibusdam tantum-
modo doctis viris fuisse acceptum, quod ulerque in codicibus cl Geprgius et charlophylai inscriberetur.
At nos jam tandem, ne ulla amplius dubitandi- sit occasio, cbartophylacis titulum Georgio Nicomediensi
relinquamus, Georgium autem Pisidain scevophylacom nominamus, auctoritate freti codicis Vaticani, quo
plane in tot bibliothecis non exstat alter vel antiquius vel nitidius scriptus, ut infia ertt dicendum. Mi-
nime aulam hujus codicis auctoritatem, quam nos sequendam ducimus, Suidae et Nicephori labefactat
auctoritas, qui Georgium vel chartopbylacem vel referendarium dixerunt : nam Suidae lexico plura esse
addita a receiitioribus Grsecis certum est, Nieepborus autem adeo negligenler loquitur de Pisida (quod ex
V. 5S5 Poem. contra Severum et ej.,Fragment. v. 184, palet) ut neutiquam videatur attendendus.
Verum cum nullum exstet antiquius de Pisidae scriptis testimonium quam quod in eodem Suida inve-
nitur, praestabit hoc ipsum legentium oculis sistere et paulo attentius considerare : quamvis enim AHa-
tius, Kusierus ct Fabricius singula verba Suidae mullum accurate perpenderint, nonnulla tamen adhuc
observari nobis continget. Verba baec sunt : Γεώργιος διάχονος τής μεγάλης έχχληοΐας χα\ χαρτοφύλαξ,
τδ έτιίχλην ΠισΙδης, έξαήμερον δΓ Ιάμδων είς 6πη τρισχίλια, ε!ς 'Ηράκλειον τδν βχσιλία, χα\ ε1; τδν
κατά Περαών ιιδλεμον, Ιτι τε Άβαριχά - καταλογάδην έγχώμιονείς τδν μάρτυρα Αναστάσιον. Igifur qns
teste Suida scripsit noster Georgiux, baec sunt : 1. Hexaemeron, 2. in Ueraclium,Z. De bello Persico,
4. Abarica,ti 5. Encomium Anastasii martyrii : atque id qiiidemnon salis recte deGnitum osta Suida . alia eniui
ejusdem auctoris opuscula nobis invenire contigit, quae a Suida non memorantur, veiquod eorum ipsenuOam
habuerit notitiam, vel qiiod,ut tamen minus veiro esse simile nobis videtur, ea esse contemnenda putaverit· Aci.
De Hexaemero, quod aflirmal longumfuissc poema, quod tribus mille senariis constaret, dubitarem omnino, an
id unquam verum esse potuerit, cum nullibi appareat llexa(^ineron esse muiilum, ct cx omnibus 'codiciboj
diligenter excussis atque evolutis vix duo millia iamborum nobis colligere licuerit. Qiiare tot versus in-
lercidi.sse persuadere mihi non poteram, ac potius mendum iu Suidae textum irrepsisse mccum ipse cogita·
bnm, ut pro τρισχίλια {p. X] legendum esset δισχίλια. Verum, si placet quosdam etiam versiculos ei
hec poemate avulsos desiderari, non negabo : cum enim lotum constet multis quasi particulis et mem-
bris, nil plane facilius quam ut exscriptorum incuria niia vel altera perierit et elDiixerit cx illis descri-
ptionibus, quas de lapidum pbntaruniquc et animalium qualitatibus fortasse exhibebat auctor. Id autem
codices ipsi confirmare videntur, in quibus omnibus, si unum Vaticanum 1I2G excipias, perperam seri
ptum, interpolatum ac mutilum Hexaemeron deprehendes. 2. In Heracltnm imp., quae 8uidus testamur
scripsisse Pisidam, sunt plane acroases tres, qussialiiii in principio hujusce tomi occurrent sub hoc titulo : Είς
τήν χατά Πεμσων έχστρατεΐαν 'Ηρακλείου του βασιλέως. Hoc opus una cum aliis, quae deinceps a SuiJa
laudantur, intercidisse omnium primus arbitratus est Kuslerus, ac post eum Cave, qui etiam de suo no-
bis obtrudit acroases de Heradio agentes Historiam rerum ab Heraclio gestarum et belli Persici coolincre.
Glinam historiam potius quam jejunos versiculos scripsisset Pisida, ex quibus saepe divinare vix possis
qtiid ipse sentiat. Oudinus omnia Pisidx opera a Suida memorata exstare in bibliotheca Vaticana ex
Muitreti praefatione in Procopium didicerat, sed ipse quoque cum Cave iu errorem adductus Historiam
de rebus Heraclii nobis reliquisse Pisidam existimavit. Inde, iit sentio, eorum ortus*est error, quod anle
Mallretuiri exSiiidae textu non satis liqueret, quae noster Georgius metro astricta et quae soluta oratione
scripta posteris tradidisset, ut mox dicemus. 3. De bello Persico quod addit Suidas scripsisse Pisidam,
ad geminas acroases referendum est, quas grandi ac nimis turgido Heracliados titulo insignitas sub nu-
mero V operum Pisidae hic invenies. Allatius Heracliadem unum esse opus cum superiore perperam cen-
suit ; et plane mirum videtur tantum virum decipi potuisse, qui De Georgiis ageret ex professo, qui de
Pisida tam diserte scripsit, qui bibliothecae Vaticanae fuit praefectus meritissimus ac nulli plane secundus
qui tandem, quod vel maxiimiin est, praefecturae hiijus munere tam laudabiliter functus est post llol-
stenium, a quo Maltretus ipsius Pisidae opuscula acceperat. Verum omnino dicendum est Allalium, qui
omnes ejus biblio liccae thesauros investiga rat, hunc Umen, nescio quo casu, latuisse codicem, cx quo
primam Holstenius ac nos deinde Georgti scripta deprompsimus : neque enim ullibL illius codicis men-
tionem facit. 4. Ad Abarica quod specUt a Suida quarto loco laudaU, a nobis autem in secundo repo-
sita, certum est aeque ac alta tria, db quibus egimus; opera iambis scripta esse. Qui enim cum Cave et
fm.lino bacc omnia prosa effudisse' Pisidam putarunt, omnino falsi sunt, quod in Suidae editionibus
prioribus excusura legissent έτι τε Άβαριχά καταλογάδην. S.*d vocem καταλογάδην ad sequentia esse
referendam primum recte eOnjccit Kusterus-ex ms. Parisiensi, ac deinde a Blaltreto edoctus coiifiriiia^ it
Fabricius; quare textus ille prorsus ita est interpungendus : ftt τε 'Λβαριχά. Καταλογάδην Ιγχώ-
μιον, elc. Nam quod pro quinio opere Pisid.v propon i Suidas, Encomium , Anastasii martyris, veie
11G9 PRiEFATlO. 1170
χαταλογάδην prosa scriptum csl, ac vere ellam dc Anaslasiu Persa agit, non dc aliquo Atbanasio, ui
suspicionem movit Kiislerus ci ms. Parisiensi SuidSf in quo pro είς τδν Αναστάσιον legi aflirmai εΐ;
τδν μέγαν 'Αθανάσιον, quae sane ledtio vulgatae nequaquam est praeferenda.
[p. XI] Jam vero de omnibus operibus Pisidae, ae de ordine quo illa edenda esse censiiimiis, pauca
dicamus . fusius enim in monilis peculiaribus ad unumquodque poemation praeAxis baec pertractata sunt.
Igitur quae baclcmis reperiri potuerunt (si qua tamen alia praeter ea quae proferimus in lucem scripSlt
Georgius) haec sunt.
1. Είς τήν κατά Περσών έχστρατείαν Ήραχλε^υ του βασιλέως* De expeditione Η eracUi imp. contra Per-
sas, tres sunt acroases, 1098 iambos continentes, in quibus virtus et religio llecaclii immodicis fere lau-
dibus cxio!lunlur, quod ille actus Cbosroae regis impietate ct perfidia in Persidem arma moverit : Kdpo^ γάρ
ούκ ζν Περσικής Απληστίας, άλλ’ έξέτεινον τάς δρέξεις είς φΊνους, ut ait acroas. 1, ν. 106. Itaque Hcra-
'clius Paschale celebrato et Servatoris imagine munitus navem conscendit, ab llcitei piOinonlorio solvit, ac
tempestate primum jactatus in Ciliciam appellit. Ibi habito militum delectu omnes ad arma instruit, in-
structos in Persas impellit, de quibus staiiiii relata victoria intus in Persidem irrumpere molitor : sed
cum Barbari de more ruptis foederibus de invadenda regia urbe cogitarent, Byzaptium redire cogitur :*Όθεν
τυπώσας πάντα σώφρονι τρδπφ, κα\ τψ στρατηγψ τδν στρατδν συναρμδσας, χα\ τψ θεψ δους τάς έπ' αύτοΓς
έλπίδας, πάλιν πρδς αύτήν τήν πδλιν σου συντδνως τοσαΰεα πράξας καΐ χατορθώσας τρέχει-. Ita Piskla
acroas. 3, 336, suas de prima expeditione Ileraclil in Persas Acroases concludit, in qiiihus satis diligen-
ter omnia persequitur : scribebat enim qu» sub ejus oculis acta erant, ut superius observatam est. Verum
frustra Pagiusjn Baronium ann. 626, A, ex his sperabat se posse supplere quae a chronographis in nisloria
lleradii omissa sunt, quod crederet Pisidam de bello Persico scribentem historici, non poelje munere esse
functum diligenter. Ait enim : Omissio Hia nonnisi ex Georgio Pisidio auctore cocevo, qui edidit libros tres De
bello Persico, quos Holstenius habuit, suppleri potest. Quare cum is omnia maiiuscripla sua Eininentiss,
eard.FrunciscoBarberino legaverit, rogavi V. C. Scheleslratium bibliotheca Vaticana prafectum ,ut pro sua in
me benevolentia ex Pisidio describere nellet, qua anno sexto belli Persici gesta fuisse narrat. Sed ad me re-
acripsit vir eruditissimus se omnia nm, bibliotheca Barberina, prasertimque qua fuerunt Holstenii, ibidetn
separatim asservata, studiose percurrisse, sed nihil sibiGeorgii Pisidii occurrisse. Quare alia via nobis ineunda
erit, ut integram belli hujus historiam exhibere valeamus. Ita plane : nam nec Pisida ea omnia quic ad bel-
lum Persicum spectant persecutus est, nec Pisidse libros \n bibliothecam Barbcrinain iutulit Holslciiius,
sed ex Vaticana exscriptos misit Maltreto [p. Xll|. Gacterum hoc poemation, de quo plura alibi dicta sunt,
omnium opusculorum Pisidae primum est, ac promde prima in sede collocandum fuit. Quae sequuntur enim
pertinent ad ea quae acta sunt post annum 12 imperii ejusdem Hcraclii, Christi 622; in quem incidit me*
morata Persica expeditio prima.
2. ΕΙςτήν γενομΑνην Εφοδον των Βαρβάρων χα\ είς τήν αυτών άστοχίαν, ήτοι ΙχΟεσις του γενομένου tto-
λέμου είς τδ τείχος τής Κωνσταντινουπόλεως μεταξδ *Α6άρων χαΐ των πολικών · De incursione facta a Bar·
baris ae de frustrato eorum consilio, sive expositio belli quod gestum est ad mania Cpoleos inter Abares ei et-
«es. I(uju8 poematis, quoil constat 541 senariis, nullam mentionem ingessit Allatius; quod plane confir-
mat codicem Vaticanum, ex quo depromptum est eum non vidisse. De Abanbus, qui cum aliis feris gen-^
libas Romanorum ditionem invadere ac vi et ferro vastare iterum ilerumque molili sunt, pluribus agunt
scriptores Rvzaiuini. Nos in monito et notis ad boe poemation, quantum satis est, diximus. Ileraclius se-
cundo b( Ilo contra Cliosroam suscepto adeo praeclare rem ?tatim gesserat, ut anno vertente 626 fere in de-
sperationem actus Ghosroes advenis, ut ait Theophanes, p. 263, civibus et famulis, ex omni nmirum genere
viris allectis, ultima experiri decreverit. Sarbamm vero cum reliquo exercitu Cpolin versus misit, ut initis
pactis cum Hunnis (Abares eos vocant) Abaribus, Sclavis, et Gepidibus, una simul omnes urbem impressione
f:icta adorirentur. Sed ut in Perside, sic etiam ad Chalcedonem Persarum spes conciderunt, A barcf^qnc eo-
rum, ficderali, Dei ac Sirginis Deipane ope, fusi ac caesi sunt. Nimirum Pisida urbem a Barbarorum insi-
diis uoii lanium arte et armis quantum miraculo servatam fuisse contendit. Hujus enim belli contra Aba-
res principem ducem statuit fuisse Virginem ac deinde Sergium patriarcham , qui Virginis mandata in
preces ci lacrymas cilusus exciperet atque exsequeretur. Proplerea enim sic alloquitur, v. 234 : Ταυτην
συνασπι'ίουσαν έξ Εθους Εχων άντεστρατήγεις έξ άθλου χαρδίας τοίς άντιτέχνοις των άγώ'Λυν δργάνοις. Τό-
ξον γάρ είχες του Θεού τήν Ελπίδα, πύργους δέ πίστιν, χα\ βέλη τά δάκρυα. Sed quod verum est, acriter
pugnatum est terra et mari, ut ex Chronico paschali, p. 391 et scqtf., inlclligilur. Quamvis aujlrm cives
Cpoliiani strenue se gcsserinl in hoc bello, et Ileraclius in Perside detentus de salute urbis valde fUcrir
sollicitus (v. 278), nibiloinimis illud plane ultimum [p. XIII]fiiissct urbis exilium; nisi prsesensde coelo adve-
nisset praesidium cl munimen. Porro, si fides habenda csl auctori Chronici paschalis , ipse .\bariiin dux
Ciiaganus nonnisi territus destitit ab urbis expugnatione, quod Deiparam vidisset pro Cpolilanis diniican*
tPiii : Ka\ τούτο Ελεγε τφ χαίρω του πολέμου, δτι ι Έγώ θεωρώ γυναίκα σεμνογοροΰσαν είς τδ τείχος μί-
νην ου σαν. ι
1171 JOS. MARl-E QUERCU 11T4
3. 'AxiOtstov ^μνον, Uymnum acaihutum^ qui eb vidoriam ile Abaribus in recens meoiorato beUo re-
latam scriptus fuil, nemo, quod fateor, inter opera Pisidee recensuit. Nos qua. ratione docti vel quibat tr-
gumenlis freti id faciendum duxerimus, suo loco exposvimus. Si cui tamen nimis inirmae ac levet no-
str® conjecturx videbuntur, is plane cuivis potius quam Pitid® biinc liymnura attribuat. Veram scriptisse
Pisidain, ut extera omittam, inde etiam bcri possit probaliiltus, quod ipse in superiori poemate pesl
descriptionem belli Abarici populum Cpolitanuin ad bymnum concinendum hortatur v. 504
L!c την άγίαν του Χρίστου του Θΐου ήμών άνάστασιν, Ιη sanctam Jesu Christi Dei nostri reiurreeth·
nem. Breve est pocmation, constans 129 senariis, in quo Pisida, sumpta occasione a magno PaschatiS fe-
sto, Christianis prxeeptis imbuit lilium Heraclii, Flavium Constantinum, eutnque ad imitanda prxdan
gesta patris inflammat. Scribebat bxc poeta circa anniim 047, quo tempore Heraclius iterum in Persidem
profectus Chosroam penitus devicit. Ilorlalur enim flfluro, v. i 14, ut eloquenti® studio incumbat, qoa.
munitus possit patri reddei gratulari ejusque virtutem et pietatem' commciidare : Άλλ’ εύτρέπιζ* νου Xd*
γου τήν Ασπίδα, δπω; πρ6 πάντων εύρι8?|ς πρωτοστάτης φράζων έχείνους του πατρός σου τους πάνους ^
άντ\ πάντων έχτελεΐ καθ’ ήμ^ραν.
5. Ήραχλιάς, ήτοι είς την τελείαν πτώσιν τοΟ Χοσρδου βασιλέω;, Heractias she de extremo Choeroee Per·
sarum regis excidio, Du» sunt acroases, in quibus Pisida raptim et cursim [p. XIV] res omnes ab Heradio
cum domi tum bello gestas enarrat, qu« causa, opinor, fuit ut BeracUados \ilulom ipsis imponeret : nam
quod ad ultimam cladem Cbosro® vel ad secundum contra Persas bellum spectat, id quidem satis leviter
attingit, quamvis bic sit prxeipuus argumenti scopu^ atque illuc a principio sermonem intendat ; sed eam
ii>se primx, non autem secund® expeditioni adfuerit, ei ut res act® essent admodum bbecnre nosset, ia
laudes Heraclii excurrere atque vagari coactus est, ea qu» magis dictu ei scitu digna erant prxtermltleos.
Nimis enim impatiens mor® hoc opus, ut videlqr, aggressu^, statim ac nuntium de Persis subactis et da
Cbosroa occiso Cpolim allatum est, ipse suis hisce versiculis victori domino Ixtus et gaudens voluit oc-
currere. Rem plane gratiorem, et qu.e plus haberet utilitatis, fedeeet Pisida, si operam suam osqoe ad hl
tempus distulisset, quo in orbem se recepit imperator : tunc enim ea ipse audire ac nobis tradere potait-
set, qu® jam sciri desperandum est. Nunc autem adeo leviter res innuit, ut sxpe divinandum sil quo meos
ejus spectet. Aliatius, qui, ut jam dictum est, Heraclidem cum opere superius laudato De expediti&ke nnum
esse censuit, quxdam ex eo desumpta referri affirmat ab Joanne Tzctza in chiliade 3, hisL 66 : /Ai, enim
ait , octo PisidoB iambos producit, qui more illius poeta etegantissimi sunt. Sed prxterquam quod frustra
septem hos iambos (septem enim sunt) quxras in Pisida, certum est eos esse ipsius Txetzx, ut recte anla
nos observavit Fabricius et fusius a nobis demonstratur in notis acroas. 1, 23, et 4, 436.
6. Έξαήμερον ή χοσμουργία, Hexaemeron she de mundi opificio. Hoc carmen, quod sane exteris prxstal
o;>cribus Pisidx, edidit omnium primus Fridericus Morellius Friderici Hlius, lypographiis regius, una cum
senariis De vanitate vita aliisque fragmentis Gr. Lat. Lutetia, 1584, 4, ejusque cora et diligentia laetam
csi staiiin ut Pisid® nomen jam a multis sxculis oblivioni traditum experit. reviviscere ac per ora virum
φιλελλήνων volitare. At quod mirere, Hieronymus Brunellus S. J. paucis post annis idem opua Hexaemeri
sub Cyrilli Alexandrini nomine typis vulgavit, una cum Nazianseni quibusdam carminibos, et bymnis Sy-
nesii, Grxee tantum boc titulo: Του έν άγίοις Πατρδς ήμών Κυρίλλου πατριάρχου Άλεξανδρείας περ^ ζώων
ίδιάτητος χαΐ φυτών, διά στίχων Ιαμβιχών, Roma apud Franciscum Zannettum, 1590, 8. Verum an recte es-
set Cyrillo attributus liber, videtur dubitasse idem Brunellus : Ua enim ait : In Praf, poema iambicum da
plantarum ct animalium proprietatibus, adjecimus quod a D, Gomalvo Ponet de Leons, viro non mtntu cm-
ditione quam generis nobilitate prastanti, munus acceperam, ipse vero ex Guilelmi SirUti cardinalie exemplo
describendum curaverat. Ascribitur quidem, ut videtur, Cyrillo Alexandrino, qui fuit olim et adhuc eet ob in-
genii, docirinaque monumenta praclara non modo Craciw totius, verum Ecclesia unhersa orthodoxa turrnm.
yeque meum ego de hujus opusculi auctore judicium interpono; sed certe cujuscunque sit^ a veterrimis gra·
vissimisque Patribus aut verborum lepore el elegantia aut, quod caput est, pia religiosaque doctrina nulla es
parte vUetur abhorrere. Ita enim prastantis illius diviuaque natura majestatem infinitam , singularem in
omnes mortales beneficentiam, admirabilem sapientiam, potissimum, qua in rebus creatis elucet, incredibilem
in rebus omnibus maximis et minimis tuendis regendisque [p. XV] providentiam paiernamqne procurationem
ostendit, ut legentium animos ad Dei veri cognitionem traducere atque ad ejus amorem inflammareris
I 'j^sit. Ita porro singulas planiorum vires et animantium facultates eleganti concinnoqus versu prosequitur,
ut non modo Theophrasti libros ct Aristotelis, verum etiam DioiiysH Areopagita ac reliquorum Patmm «m-
pta de Dei augustissima natura Christique liberatoris nostri mysteriis in pauca φίodam modo conferat et snb
vno prope ponat aspectu. Hxeex Brunello nobis pUcuil referre, cum quia satis belle ea omnia in lleiae-
nicron Pisid® dicta sunt, Ium etiam quia ad Pisidam ipsum spccianl laiulcs in auclorciii operis couge-
sic. Nam quod Brunellus dc Georgio nostro ne miniinam quidem ingesserit siis|mdoncm, id plane feclam
est co quia MorelUan® editionis nullam , ut videtur, bi^biiit noliliam , ipse autem in codicem bicidit qui
falsum prxfcrebal Cyrilli tilufmn , m aporilus dcmonslrabitur cum de codicibus opera Pisidx continenti-
ΙΠ.-Ϊ " ' ρβλραπο. ^ ini
bus agemus. Neque enlre excusandus AllaUus, qui eodem in loco- editionem flexaemeri a Brunello procu-
ratam Romte statuit esse anteriorem editioni per MoreUium factam Parisiis, et tamen fatetur Romanam
esse nnni 1590 et Pacisiensem anni 1584. Sc4 de hac ipsa editione Parisicnsi , quam Allalius anno 1584,
Fabricius autem 1585 consignat, neqgid omittam quod dubium creare pbs&it, illud etiam monebo, medno
vidisse exemplaria in bibliotheca Taticana , quorum unum priefert annum 1584^ alterum 15tS5, sed nulla
inter utrumque vel minima est differentia. Non sane par est credere eumdem lUmim bis fuisse editum
duobus annis sibi proxime subsequenlibus, sed ipsam potius editionem sub finem anni 1584 inceptam
usque ad initium 15^5 protractam fuisse, quod ejusdem Morellii eptslo!a niincupaloria ad Sirlelum cardi-
nalem videtur suadere : data est enim die tertia mensis Octobris exeuntis anni 1584. Porro paucis post an-
nis idem opus ad amussim , sed minus eleganter recusum est cx editione Morelliana lieidelberg^e hoc ti-
tulo : Ίζξχήμερον ήτοι ή κοσμουργία τοΰ Πισίοου δ'.ακόνου κα\ χαρτοφύλαχοί τής μεγάλης τοΰ-Οεου έχχλη-
σίας. Τοΰ αυτοΰ Ιχ χβζια, ε1ςτ>^ν μάταιον βίον* Opus sexdierum^ seu mundi opificium Georgii PisidiC diaconi
et referendarii CpoUtanas Ecclesia poema. Ejusdem eenarii de vanitate vita ^ e typographio H. Cammeliui
anno 1595, 8; quo in titulo cur Pisida, qui Cnece inscribitur χαρτοφύλαξ^ Latine dicatur reftirendariue^
plane non assequor; verum hic error fuit Morellii , qui primus pro chartophylace reddidit ref^endanunu.
Pr^ter has autem non novi alias esse factas divisiiii ejusdem Hexaemeri editiones, oonjunctim autem cum .
aliis poetis vel Patribus iterum iterumqiie prodiit in lucem. Exstat enijn Cnece et Latioe iii corpore poeta-
rum Craccortiin tragicorum et comicorum, Geneva, 1614, loin. II, p. 241, necnon in appendice Bigneaiia
DiU. Patrum Paris. 1624, p. 587, et in edit. Bibi. Patrum Morelliana, Paris. 1644—1654, tom. XIV, La-
tine autem tantum in Bibi. Patrum, Paris. 1589, tom. Ylil, p. 318, et in tomo XII Bibi. Patrum ediu Lug-
duni, p. 523. Verum nemo ex iis, qui toties recudendis operibus Pisidae manum admoverunt, a MoreUio
paulisper discedere nec quidquam ad iere vel immutare ausus est, omnesque in ejus Ode omnino acquie-
verunt. Nos autem de Morellii diligentia in edendo Gnrco textu nil querimur : ipse enim non cx eodem
Sirleti codice, quo postea usus est Drunellus, quod imprudens asseruit Fabricius [p. XVI J t. VII, p. 692,
suam adorilavit editionem, sed plures codices undique conquisivit acrecensuit, quod ipse affirmat in lau-
data epistola nuncupatoria. Verum non salis probamus ejus e Craeco versionem , quam dura admodum
lege sibi praescripta, ut Pisidse iambos totidem Latiliis iambis exprimeret, obscuram adeo cl inficetam plur
ribus in locis reddidit, nt non unum audiverim gravem virum, Craecis litteris non imbutum, confileotero
se nihil omiiino cx ea ad intellectum capere adjumenti. Itaque novam ex integro versionem instituere dcr
crevi. Sed ne videremur nostris nimium plaudentes aliena vitiiperare, e regione textus Morcllianain aji-
posuimus, nostram autem in ora extrema libri subjecimus, ut quam quisque malit legat et sequatur. Ag
mens quidem nostra etiam erat iambos iambis reddere^ sed veriti ne id quod vitio vertimus M**reUio, no-
bis quoque eveniret (difficile enim esse novimus obscuri pocte versus totidem versibus vcllc declarare),
idcirco de sensu el vi verborum laiitum solliciti paulo liberiorem confecimus versionem. Mullam autem
operam in Hexaemero illustrando insumpsimus : nam et prolegomena praemisimus et adnoiationes adjecl^-
mu$, ut quod matimutn est opus Pisidae, integrum. ex omni parte prodiret in lucem, ac nullam aliam in
posterum desideraret manum adjutricem. Irr editioneCraeca Brunelli constat poema iambis 1860, inCreeo-
Lalina Moi^ellii 1880. Nostra nsque ad 1910 versus exhibet : aliquos enim senarios alibi omissos et bine
inde ex codicibus excerptos suis locis restitui curavimus. Neque , ut videtur, sperandum esi amplius ut
in majorem numerum excrescant bi senarii, etsi Suidas tesletur, ut superius dictum est, ter mille olim
constitisse Hexaemeron, et Labbeus, p. 585 Bibi, novae mss. ex Catalogo Scipionis Tettii memoret Pisidae
Cosmopoeiam ter mille versua complectentem. Opus est Sergio patriarcha suadento susceptum, eique ,
inulta laudum commendatione dicatum. In eo, sub tecto Procli nomine, Joannem Pliiloponum peti ia.
mentem venit primum Caveo, ac deinde etiam Oudino, quod a nobis in Prolegomenis latimi expendiluc :
hcd perperam inde ipse Cave et Oudimis judicarunt idem boc esse opus cum poemate, quod a Ccorgio
nostro μίτροις άρίστοι,ζ &i~zp εΓΟυτο γράφειν, contra Philoponuin exara^m esse prodit Nircpboruo,
iib. xviti, cap. 48; nam et errasse Nicepborum el falsam omnino esse conjecturam a Caveo iudo petilam
mox demonstrabimus, cum dc poemate in Severum agemus. Caeterum Pisidae Cosmopeeia lota referta est
piis sententiis, quibus ad divinam rnajesialern contemplandam ex rebus creatis mens bninnna maxime eri-
gitur. Scriptum est, ut videtur, hoc opus circa anruim 629, quo tempore lleraclius secumlo bella eonrectu
jam Persidem subeg<Tat. Ita enim Pisida Sergium pro lleraciio oranieni v. 1845 : Ka\ 6^>ς τδν έκ σοΰ
ι:ρο7λα6όντα τ6 κράτος τ^ν κοσμορυττην. τδν δκύκτην Περοίδος, μάλλον δέ οώ^αντα κβ\ τήν ΠβρΟ^δ?,
δλον κρατήσαι r'iV ύφήλιον τόπον [ρ. XVII ]. Ac paucis alUs interjectis iambis v. 1866 : Uvtu» γάρ
mori νικητήρια νίκης κατ’ έχΟρών άςιωθείς δευτέρας, ώς του; άοούλου; πυρτιολήαας Βαρβάρους.
7. Είς τδν μάταιον βίον, de vanitate vita, carmen iambicum, qnod iambis Latinis redditum edidit cum
Hexaemero Morellius, ac toties recusum est deinde quoties Hexaemeron rpsum itorum tvpis mandMitui
esi. Mutilum et imperfectum esse omnes tradideruni post Morellium, qui , oi videtur , nt eo codU^e ^ tpm
usus est, ea verba invenit in fme qjWB operis dt*fccHtm ap^id GrCcos si^nifteant, boc est λύίπέ; τ&λλ*. At
i ‘V5 JOS. MARL« OUERCII 1176
lius necca verba drprekeiuliinus in codice Vaticano, neque ex sen^^u ipso aliquid desiderari intelleximos,
quanquaiii adhuc alia argumento congruentia addi potuisse a Pisida nemo negabit ; verum ulmm Ule id
fecert necne, plane incertum opus, ut nunc est, constat iambis 262. Oudinus 20 capita conUnere, no-
numque ioannem Phiioponum tacito nomine arguere asseverat : sed quibus rationibus ductus id affirmet,
ignoramus. Nara nec ulla capitum distinctio apparet in poemate, nec de Joanne Pbilopono leve quoddaai
ntlibi csl judicium. Quare errasse Oudiuum nobis certum est, qui quod alii de Hexaemero tulerunt Judi-
cium. ad Iioc opus arbitratu suo transferre non dubitavit. CoeterOm hoc etiam poeinatibn Sergio patria^
cliae est inscriptum, quem de more Pisida ingenlibus effert laudibus, et contra superbos et tumidoi ho-
mines vduti quoildam insfgne humilitatis exemplar proponit, v. 253: EI xa\ rlvij γάρ χα\ t6v a!6ipa τρέ-
χεις , ταπείΊ^ς ήσΟα χα\ συνέρχη τοϊς χ4τω. Nulla autem est nota temporis, ex qua conjicias quando Ia-
sida fioe opusculum scripserit. Quamobrem cum nullam certam sedem sibi reposcat, ab Hexaemero sejun-
gere n;iluiiiiu$, cujus qn^^dam voluti appendix, si argumenti similitudineiti spectes, videri possit. Antiquam
versionem Morellii, quod item servatum est in Hexaemero, retinendam censuimus , novam textui subjeci-
mus, operis perspicu tali, quantum in nobis erat, consulentes.
8. KaiA ίυσηβοΰς Σευήρου 'Αντιόχεια;, eonlra impium Severum Antiochia:. Carmen est constans iam-
bis 731, saepe adeo obscurum et implexum , ut saepe etiam stylum vertere et caput i^bere mihi contige-
rit, cum de co rediiendo cogitarem. Aiictorem operis esse Pisidam plane non est dubitandum : nam prae-
terquam quod stylus idem est ac Georgio plane conveniens, in cod. Vaticano aliis ejusdem scriptis adne-
ctitur boc titulo Teu αύτοΟ ytxzk ac praeterea ipse Pisida sibt testis est amplissimus iii principio ct
in fine poematis dicens se nimis fortasse imprudenter gessisse, qui a rebus ab Heraclio in beUo gestis de-
scribendis ad dogmaticas ({uaestiones exiliter pertractandas animum traduxerit : Έχρην μ^ίλλον ττ[;
ζάλη; των Βχ^ίβίρων xj\ τη; ενόπλου των ^ελών xataiYifio; άπαλλαγέντας ήρεμεΐν συν ταΤ; μάχαι;,.&ς έ
χράτιστο^ Ιχτεμων ευεργέτη; ε:; της δι’ αύτου ψυχιχης [ρ. XVIII ] χειρουργίας τήν χοσμιχήν σφύζουσαν
έξηρε νόσον. Quibos lambis, quos legas in operis exordio, v. 24, Pisida bellum Abaricum et Persicum ab
Heraclio feliciter susceptum aiqiie a seipso descriptum aperte designat. Sed clarius hoc etiam demon-
strat in fine v. 693, ad eumdem imperatorem conversus dicens : Th συμπέρασμα των έμο\ λελεγμένων
τοΓ; σοί; ύποστήριζε του λόγου τόνοις. ϋύ δογμάτων γάρ §σχον έντριβεΤ; λόγους, άει δέ ταΤς σαΐς Ιντρνφων
στρατηγίαις πτώσεις τυράννων χα\ τροπλς έναντίων κα\ του; τζολυσχεδεις τε κα\ πολυτρόττους των wv Αγώ-
νων έσχιαγράφουν λόγου;. Georgiuni Pisidam esse, qui de Heraclio ac de seipso ita scriberet, nemo plane
negabit : sed tamen erunt quibus ea primum inde orietur adnqi ratio, quod altura sit de hoc poemate silen-
tium in Suida, qui alioquiii satis diligens videtur in recensendis operibus Pjsute ; deinde autem quod nec
Maltreluslpse, qui de iisdem omnibus operibus edendis cogitarat, aliquam de eo fecerit mentionem. Ve*
rum Suidas, vcl qui in Snidam intulit articulum de Georgio Pisida, omnia ejus scripta minime novit : nam
nec de opusculis superius laudatjs είς άνάστασιν et εί; τδν μάταιον piov aliquid di<it ; nec de aliis, qnm
forsan exciderunt, ut ex fragmentis colligere licet , aliquam nobis suspicionem ingessit. Maltrelns autem,
qui, ut videtur, nonnisi ex SuMa intellexerat quje scripsisset Georgius, ea ipsa qu;e descripta invenerat ia
Hnida sibi mitti petiit ab Holstenio, eaque tantum recepta se editurum promisit. Itaque Pisida hoc scri-
psit poemation circa annum C30, quo tempore a bello Persico expeditus Heraclius ad sedandas tu^s i
Monopfaysitis excitatas in Ecclesia se converterat : aperte enim id declaratur, v. 72 : Έπει δλ χολ νΰν τυΰ
γαληναίου τρόπου ή πρακτική τε και σοφή στρατηγία πρδςτάς γραφεί μετήλθεν έκτων Βαρβάρων, δπ^ δ
πείσας ήρεμεΤν ^^ρ. XIXJ τους Βαρβάρους πε(ση συν αυτοί; ήρεμεΤν τάς αΙρέσεις. Contra quem autem et
qua mente haec scripserit Georgius, mullis disputavimus in Monito, quod boc ipsum poemation prmcedit.
Rertc quidem In Severum habet titulum : nam quemlibet esse dicas eum quem sub boc nomine exagitat
Pisida, Monophysismi errores plane hic refutantur, cujus h»reseosidem Severus maximus patronas fuit.
Bed nostra quidem sententia est, sub nomine Severi episcopum aliquem inteiligi, qui Severi placita et do-
ctrinam contra catholica dogmata tum temporis acriter tueretur, et hujus sectae post Severum aliosque
i*jus aseeclas caput et pater exsisteret ; nam eum esse Joannem Phiioponum , qui Severi tempore llor^
bat et a Severi partibus primum stetit, deinde vero ab eo discedens Trilheismi sectam constituit, ut in
Prolegomenis ad Hexaemeron declaratum est, non concedimus Allalio aliisque, qui ejus auctoritatem se-
cuti sunt. Et cur enim malis PhiloponurO, de quo nibil in toto poemate occurrit, quam Severum ipsum,
qui diserte nominatur, suis hisce iambis petere Pisidam t Sed Allatium aliosque In errorem adduxit Ni-
cophor. Callist., inter eos qui contra Philopon. scripserunt Geo rg. nostrum sic adnumerans, l. xviii.c. 48*.
Έπ\ δέ τούτφ (id est, post Leontinum monachum) κα\ ό θαυμάσιος διάκονο; κα\ ^εφερενδάριο; Γεώργιο;
6 Πισσίδης, ήλιχιώτης ών Ixcb/to, εΐ χα\ τφ χρόνφ λίαν νεώτερο;, έν Ιάμβων μέτροι; άρίστοις, ώσπερ ε:·
Οιττο γράφειν, «ρ6ς τήν εΙρημένην αίρεσιν άντιβάς, κα\ παιδιάν σπουδή χεραννυς, ουτω πω; διεξέρχετα:,
σφόδρα διελέγχων τδ άτοπον. ψηφίζεται θάττον μίαντε χα\ μίαν εΐ γάρ μίαν τε κα\ μίαν λέγει; μίαν, γέλως
τδ λεχθέιν γίγνβται χολ παιδίοις.*Ό δέ φησι,τοιοΟτδν άστιν* ΌμολογεΤς, φησ'.,φιλοπονωτατε χαλ φίλοσοφωτατε,
Wo φύσεις ήνώσθαι τω Αόγψ, μίαν τής θεότητος χ«\ μίαν τής άνθρωττότητο; · εΐ τοίνυν δύο φύσε»; λέγει: συ··
11’7 PREFATiO. 117S
1).ϊ^λυθέναι αυτφ, Ίζως ε!ς μ(αν αυθις τλ* δύο συστέλλεις ; φησ£· μία γάρ κα\ μία δύο, ο!»χ\ μία. Γέλω;γοΟν
αίιις χατά του αύτου υποκειμένου δύο κατηγοροίη fp. XX] ttvi, χα\ αυΟις Εν πάλιν τά τοιαΰτα ποιοΖτο. Ha:c
autem omnia recle a Nicephoro ad Pisid£ verba cxplahunda dicla esse fatemur, sed Pisidam ipsum hic
impugnare Pbiloponum negamus. Error enim Philoponi prrecipuus fuit ul hypostases a naturis non distin-
gueret, ac proinde tres naturas in SS. Trinitate affirmaret, unJe Irilheila passim audit ; ad quam sententiam
refutandam nif faciunt iambi quos ex Pisida profert Nicepborus. Error auleni Severi atque omnium
filonophysitarum fuit ul unam ex duabus in Christo naturam post unionem, hoc est in incarnatione, as-
sererent; cujos deliramenti praestigias nequeas melius detegere atque impugnare, quam si cum Pisida
dicas : Heus lu, Severe^ ti tenen repugnante altera e$t divhutaiiSf altera vew humanitatis in Christo natura\
quohsodo atteram et alleram unani esse dicis ? Pioiwe hoc etiam pueris ridendum erit, qui plane norunt ex
una et una non unam, sed duas coalescere naturas? Atque haec ita plane accipienda esse operis coniexliis
demonstrat : ita enim atque hoc plane sensu laudatj a Nicephoro iambi in Severum intorquentur, ut
videre est, v. 653 et seqq. Inde autem etiam colligas evidenter omnes postNicephorurohallucinatos esse
scriptores, qui eo duce dixerunt Pisidam hisce senariis Philoponum lacessere. Itaque AHatios primum
hoc testimonio Nicephori fretus asserere non dubitavit Georgium nostrum aliquo scripto ioannem Philo-
ponom ejusque sectatorum hasresim oppugnasse ; Caveus autem et Oudinus ejusdem Nicephori auctoritate
et fide moti in Philoponum scripsisse Pisidam pro re certa habuerunt ; sed cum quod hoe esset opus in Pbilo-
ponum scriptum ignorarent, omnia perperam miscenies et in unum confundentes, non aliud quam Hexae-
meron illud esse judicarunt : cum autem in eo poemate Proclum nominari animadvertissent, nullam
aliam esse rationem autumarunt conciliandi Pisidae cum Nicephoro, quam si dicerent sub tecto Procli no-
mine Philoponum intelligi. Sed Fabricius nec Oudino et Caveo concedit idem unumque esse opus in
Philoponum cum Hexaemero, nec cum Allatio consentit, qui singulare poema adversus enmdem Philo-
ponnm. admittit, sed potius existimat Pisidam iribus iliis tantummodo versiculis Irilheismum Philoponi
ejusque computandi in divinis temeritatem perstrinxisse. Sed haec ornnia ex ingenio unumquemque siio
minus recle affirmasse jam constat ex hoc poemate in Severum, in quo Pisida Severum ipsum, non
Philoponum insectatur.' Utrum autem Niccla Choniates, quem Allatius ait lib. x Thesauri orthodoxae
fidei advenus Monophysilas, eosdem tres versus laudare, dicat esse illos contra Philoponum scriptos, plane
nescio; quanquam enim multum studioso hujus Thesauri codices in Romanis bibliotliccisconqnisiverim,
nullibi tamen mihi contigit eos invenire; ut omnino admirarer unde hoc Nicelae testimonium hausisset
Allatius. Nuper autem cum Florentiam fausto clementisslmi principis adventu cohonestatam venissem,
codicem bibliothecae Medico>Laurentiaiiae Thesaurum Nicelae continentem diligenter evolvi, et librum
decimum Iterato legi, nec uspiam tamen memorari Pisidam deprehendi. Quare suspicio mihi orta est,
in eo codice forsan aliqua esse omissa ex iis qus in AUaiiano legebantur. Fatear enim, sieuti mentio-
nem Pisidae Ingessit Niceta, id plane facere debuit eo in libro quem Allatius designat : ibi enim multum
apposite variorum auctorum de Monophysismo sententiae referuntur.
9. Έγχώμιον είς τδν μάρτυρα ^Αναστάσιον * Encomium martyris Anastasii, [p. XXI] quod olim fuisse
ms. in bibliotheca Antonii Augustini testatur Allatius. Nos diu quaesitum tandem invenimus in nuper
laudata bibliotheca Medico-Laurentiana, plut. 9, n. 15 : sed nonnisi magno pretio nobis licuit ejus apo-
grapbum ‘obtinere, et quod durius est, opus etiam fuit illud Florentiam iterum mittere et cum auto-
grapho conferre, propterea quod amanuensis inutili ac plane ridieuh quadam diligentia codicis chara-
cteres nexus litterarumque ductos omnes conatos exprimere, ea ne Irgi possent effecerat. Ex qua rc
mirum quot mihi sunt oris molestiae : nam quinque integri anni deinceps elapsi sunt, antequam hoc
grande negotium absolutum reciperem. Encomii vel orationis anciorem esse Pisidam faciunt ut cre-
damus et nota temporis et rerum affinitas ct styli cum stylo nativa germanitas; quae omnia, ut nobis
quidem videtur, salis aperte demonstrantur. Caeterum unum hoc exstat Pisidae opusculum soluta oratione
scriptum : nam alia quidem hoc modo cum scripsisse nec affirmare possumus nec uegare. Sed hoc ip-
sum e tenebris in lucem nunc prodire forsan gaudebunt viri eruditi, apud quos certum et inconcussum
jam erit Suidae de Pisida testimonium dicentis scripsisse nostrum praeter caetera καταλογάδην έγχώμιον
είς C&V μάρτυρα 'Αναστάσιον, non autem βΙς τδν μέγαν 'Αθανάσιον* quod jam praeter caelcros antea vi-
derat Alex. Politus iii Marlyrologio Rom. illustr, p. 567, dicens : Suidas inter scripta Georgii Pisidtr re-
fert έγκώμιον είς τδν μάρτυρα 'Αναστάσιον; qua de lectione non erat quod inquireret Kusterus, quod scio·
Ius nescio quis ibi fecerat είς τδν μέγαν Αθανάσιον. Scripsit etiam Ceorgius Pisida, είς Ήράκλεινο τδν
βασιλέα κα\ είς τδν κατά Περσών πδλεμον. Unde magis fit verisimile scripsisse etiam Pisidam 'encomium in
S, Anastasium martyrem fortissimum atque celebratissimum.
10. Επιγράμματα και άποσπασμάτια , Epigramihata et frdgmenta, quae multo studio et diligentia ex
libris cum editis tum ineditis collegimus , ul videre est in fine : nihil enim hic juvat repetere ca quar
alibi fusius exposita ac pertractata sunt.
Haec itaque sunt indubia Opera Pisidae , quae usque ad hunc diem nobis obtigit reperire ac reperta vul-
gare. Sed ex iis alia ipsum scripsisse conjicimus : cum enim inter fragmenta occurrant plttrcs iambi, qui
in recensitis opusculis non inveniuntur, ad aliquem depenlitum libellum eos perlinere manifestum
?iutc!n ipse ri-iila suo le^l!In(»nio videtur confirmare : ait enim , acrc,'\s. o, cfii, Dc exped. : "0;.Ηος
1179 JOS. MARLE QUERCU 11»
χρφ xa\ βραχ\)ίρόμφ σχάφει τήν θάλατταν έχπ£ρ|ν είθισμένος ήμαρτον ούδΙν μή ^ιαπλεύ^ας iki^v. Si
autem assuetus erat in Heradium excurrere μιχρφ σχϋφει, hoc est parvis poematiis de eo scribere· pro·
fe< to alia jam ediderat, antequam basce acroases vulgaret ; sed nullum ejus exstat opus· quod ecreetn
ipsas priBcesserit : igitur si quid scripsit, deperditam est. Quin etiam in Abaricis, v. 507, pecu tenpm
sc plura dicturum pollicetur de gestis Heraclii ; sed [p. XXII] quae post pacem cum Persis 5ΐΒ€ΪΙο·ι cdh
dit, sunt poemata in Hexaemeron et in Severum , in quibus pauca admodum attingit de Heraclio. Μοφκ
suam fidem omnino liberasse Pisidam dixeris in HeracUade : quamvis enim eo in poemate omnia Hnpera-
toris gesta complecti voluisse videatut, quam leviter tamen ea pertractant ipse sensit , ac fausus est·- di·
eeiis in fine arroas, i , 238, rerum copia urgeri ac premi , et pauca tantum e inultis deliliare, donec ipi·
imperator in urbem reversus liberiorem ei pnebeat dicendi facultatem. Ut igitur nostra fert opinio· pfti-
ter ea qua* nunc prodeant in lucem Opera Pisidae, alium quemdam libellum iambico metro efk·
στο exaravit, in quo res ab Heraclio in Oriente gesUe fortasse accuratius expendebantur : quam nostram
scnicntbni etiam Mkhaelis Pselli auctoritas videtur confirmare, ut dicetur infra , cum de stjlo Pbids
agemus.
Nunc atitem, an alia etiam scripserit , videndum est ; naro Possevinus quidem in catalogo mas. Grseo·
rum ad calcem tom. III sui Apparatus ait in bibliotheca Vallicellana asservari codicem^ in quo Pislds Ih
gestis imperatorum Cpoliiamrum historia continetor. Joannes autem Georglus Herwartut ab Hoemberg ia
suis De re chronotogtea capitibus, Usserlus aliique non dubitarunt Georgio nostro attribuere celeberrinuun
illud clironicon, quod primum Fastorum Siculorum ac deinde Chronici Alexandrini et Pasebal ia lemmate
vu'gatum est. Sed quod ad bibliothecam Vallicclianara spectat, quam Patrum Oratorii humanitate xepa
adire et lotam perlustrare mihi licuit , plane assentior Leoni Allalio , qui Possevini auctoritatem ita coi·
vellit: Licet anxie librum quaesiverim^ saepegue indicem et potissimam librorum pariem pervoberim^ ad bau
tamen diem nusquam tale opus occurrit »0 utinam, quod non credo, esset ! Errorem inde natum exbtimo : nam
qui librorum Graecorum indicem confecit, cum in cod, B. 112, antiquo satis et optimae no(«, sed parum wmUs
libro, historiam de imperatoribus Cpolilanis in principio reperiuet , eam tamen άχέφαλον plurimarum pap·
narum amiuione, quam postea opus in Hexaemeron Georgii Pisidte excipiebat, nec, ut par erat^ ardmadsar·
tisset historiam primam de imperatoribus Constantini Manassa synopsim esse, eam Georgio Fnidm, sepseu·
tis operis auctori, sed oscitanter nimis, donavit ei harum rerum anxiis fucum fecit. Quod antem Herwartas
ex Suida probare contendit , Chronici paschalis scriptorem fuisse Pisidam, qui , ut ipse ait , mvo Heradrt
florebat ejtisque res gestas , et Persica bella oratione libera composuH , quam sit ridiculum [p. XXIII]·
apparet ex iis auae de testimonio Suidae superius dicta sunt. N^m Hcrwartus ea ipsa Suid.O verba, Έξα-
ήμερον βι* Ιάμβων εΙ^ Ιπη τριοχίλια· είς 'Ηράκλειον τ^ν βασιλέα, κα\ ίΐς χατά Πέρσών πόλεμον, ad
lioc Chronicon significandum inani conatu 'detorquet, quasi Pisida iino tantum opere emptos ab oibo
condito usque ad Heradium et Persicam bellum Heraclii Annales prosecutus sit. Ita enim τδ είς interpie-
tatur, ut valeat non de Heraclio sed usque ad Heradium, interpunctione ante είς omnino subhU. Hoc
autem vanum esse llerwarti commentum demonstravit Matthaeus Raderus in Praef. ad boc ipsum Chro-
nicon, quod Alexandrinum inscripsit atque edidit, ex ipso Suida salis aperte evincens Hexaemeron Pisida
.esse opus a caeleris distinctum. Sed et Raderus ipse de Pisida scriptis loquens iiallucinalusest: naro pri-
iiium ex inaiiusc. A. bibliothecae Augustanae, in quo Icgilur Γεωργίου διακόνου τής άγίοις Έχχλησίας
του ΙΙισίβους προοέμιον τής Έξαημέρου δι* Ιάμβων στίχων, recte omnino colligit hoc opus esae Ιμμε·
τρον ct versu conscriptum, sed perperam deinde stabiil mille octingentos ocu»ginta ejusdem operis versus,
quos habuisse pr» manibus editos allirmat, aliud' non esse quam quotIdam totius argumgnli prooeuNUin·
quod etiam Yossius De hist. Groec, tom. IV, pag. 143, Raderi auctoritate motus, imprudenter asseruit
Ki quis enim non iiitelligit ia codice Augustano vocem ττροοίμιον idem plane sonare ac άρχή του Έξαημέ-
ρ·ου, hoc csl initium Hexaemeri, vel incipit Hexaemeron ? quis autem Credat operi trium millium versuum,
iit placet >uid»^, mille octingentorum cl octoginta esse affixuro prooemioro? Sed et legenti patet Hexaemeri
prooemium constvre tantum quinquaginta prioribus iambis, posi quos statim incipit poema eo versu, πηγή
μίν ojv πέφυκε του \6jfrj μία. Secundum erravit Raderus, quod Pisidam scripsisse Historiam de HerffcUo
καταλογάδην dicat, ejusque rei testem Suidam exhibeat, quod esse falsum alibi denionslraliim e?*l, Ν·*πι
qu;e Siiidas ail scripsisse Pisidam de Heraclio, iambis contineri vidimus, ncc ullam aliam bistoriain lc\i-
<ograpbus memorat, ad quam Clironicon paschalc^referri posset. Itaque cum llerwarlus tum Raderus in
fiuid;e textu explanando falsi sunt : sed turpius Herwarlus, qui ex co gloriatur in suis Capitibus Chron.
detexisse ejusdem Chronici paschalis auctorem esse Pisidam, nec sensit quam sit Ineptum hoc aflirmare,
I· i:n Suillas dicat Pisidam iambico metro esse usum , et Clironicon paschale soluta oratione sil exaratum.
At Raderus contra nullo modo er Suida affingi posse Pisidjc lioc Clironicon rccle contendit, sed male
ipsum Pisidam historiae cnjusdam Hcradianae esse auctorem concedit Quin etiam Clironicon Scnprisse
Pisidam non aud»*l omnino negare : nam aliud Chronicon anonymin! nis. in bibliotheca collegii Annari
Augustana sc vidisse testatur, quod ex Pisida et (λτΠΙο decerptum dicitur in Fplgrnphe, st aimque ia
mi MIEFATIO. ilSi
principio refert apud Georgiuua Pisidam Adami OUas primas, alteram Azuram, alteram Asuam nominari ;
unde Raderus conjiciebat Gbronicon Pistdae,^ si quod unquam fuit, a paschali Chronico esse diversum, in
quo nec Asum nec Azurx ulla (U mentio. Nos autem nullum unquam Ghronicou scripsisiie Pisidam exi-
stimamus : nam etsi concedere velimus Radcro exstare codicem in collegio Annaeo, cui titulus sit Chro·
tficon έχ Piiida ei Cyrillo decerptum^ quis tamen tantam habebit titulo Odero ul ei acquiescat, nec potius
sddubiletea nomina amanuensis arbitrio apposita esse libro, cum nec quis fuerk Cyrillus nec quod sit
Chronicon Pisidae attributum aliunde innotescat? Sed alias etiam de boc [p. XXIV] Octitio Chronico icd-
ibit sermo. In Chronicon paschale autem nihil de suo conlulisse Pisidam confidenter asserimus : quani>
▼is enim (ut cum Du-Fresnio, qui novam hujusce cliroiiiti edlltoncm adornavit, loquar Pracf. p. 8) nej;ari
fere non possit ejus .operis contlnuatorem sub Heraclio vixisse, tum quod libri lilulus in cod. Vulicauo u
in codd. bibliothecae Regis Catholici illud in annum 20 Ucraclii, vel certe iu illius tempora desinere in-
nuat, tum quod quae de eodem Augusto ejusque gestis narrantur, ac denique exscriptae prolixiores epi-
stolae ad Persarum regem vel toparchas, etc. Id suadeant omnino, tamen non inde sequitur Georglutu
Pisidam, quod eodem Heraclio iinperaiile vi^rit. Chronici auctorem haberi debere. Duo ar.lem sunlqtiae
faciunt ut libenter Du Fresnio asseiitiarour, primum quod in iis, quae de Heraclio iu Ch.rouico fuse nar-
rantur, ne una quidem vox occurrat a Pisida de iisdem rebus agente usurpata , ul cuivis narrationem
Chronici dc bello Abarico, p. 592, Pisidae conferenti flet manifestum ; praeterquam quod* Chronici stylus
tam rudis est et incomplu5, ut quantum licet historicum poetae comparare, nullo modo videatur Pisid.c
convenire. Deinde autem, ut par esi credere, si nostri Georgii opus isstt Chronicon paschale, non is ad
annum 20 Herdclii tantum illud protraxisset, ct res Persicas post inlcrjcctam illam de Abaribus longam
et minutam narratiunculam tam sicco pede transisset, sed plura omnino de gestis lleraclii in Cbosroam
congessisset, et alia quae post bellum i^ersicum evenere , memoratu plane digua, attigisset; cum ex poe-
mate in Severum pateat, quanti idem Pisida facienda esse censucrit, quae pro ecclesiasticis controversiis
componendis post pacem cum Siroe Pcrsarum.rege firmatam egit imperator. Jam vero chronographum
ifon fuisse Pisidam facile, opinor, sibi quisque pefsuadebit : sed iambographiim egisse nemo sanus nega-
bit. Quare quid respondebimus Q. Septimio Florenti Christiano, qui idcirco ci attribuit poemation astro-
nomicuni De sphwra, quod antea sub Empedoclis vel Demetrii Triclinii nomine ediderat Parisiis an. I56A
Fridericus Morellius? Cum enim ille, doctissimus omnino vir, anno 1G87 statuisset luci donare ejusdem
poematii versionem, de eo hoc judicium interposuit : Empedoclis hos esse versus nunquam in animum in·
duxi ui crederem, et qui credunt, sunt sane quam ταχυτ^ιΟεις, nulloque % ut mihi videtur, probabili nituntur
argumento. Ab iis temporibus longissime absunt, qui Triclinio Demetrio imputant; sed conjectura tamen
uopum veritatis propius attingunt. Quamvis enim materia heee sit vetus, recentiorum est forma, et meruit
nihilominus antiquam obtinere ; profecto poesis ista non longe discedit a Pisidas vel stylo vel oslate, quod ju·
dictum facio aliorum et eruditiorum , etc. Ego vero Pisidam esse auctorem non credo, et plane bbeutcr
assentior Fabricio, qui Bibi. Crasc. (om. II , pag. 477, hunc ipsum De spheera libellum , jam raro obvium,
iterum impressum cum docti interpretis notis non inconsqltus nobis obtulit legendum, sed cuivis potius
alteri quam Pisidse adjudicandum censuit, quod Christianisnium ejus cl religionem neutiquam spirent hi
V. 75 et seqq. Τοι|βε τάξει σχηματίζοντ' άστέρες, θεών βροτοΐσι την χάριν δωρουμένων. ΕΓτ* ουν άμήτωμ
ώρΐίτε ρ^οτοϊ:, εΓΟ’ ήλιος τηλωπδν άστέρων Οέσιν, θεών τδ μηχάνημα. Quinam enim [p. XXV] fieri
possit ut Pisida, qui in Hexaemero omnia ad pietatem cl veram religionem nimium etiam studiose de-t
flexit contra Graecos, si de sphaera et stellis egisset, earum ordinem ct cursum a fabulosis gentium numi-
nibus diceret esse constituium? profecto bacc tina difficultas tanti momenti mihi visa est, ut opus ipsum
alicntius expendere ct stylum stylo conferre supervacaneum esse duxerim. Restat tandem ut etiam illud
moneam, ne Commentarios quidem in Epistotas Pauli , quos Graece exstare in bibliotheca Vindobonensi
Frisio el Possevino refert Le-Longius Bibi Sacr. loro. II, p. 907, sub nomine Piscidii vcl Pisidii Gi\cci,
Georgio Pisid;e tribuendos esse; quem lulia scripsisse nec auctoritatibus nec conjecturis evinces. Sed e|
Frisio el Possevino etiam fides in boc negari posse videtur, cum Lambccius el Reimannus, qui catalogos
bibliothecae Vindobouensis longe «accuratius confecerunt , hujus Piscidii vel Pisidii hi Paulum scribentis
nullam Ingerant mentionem.
Itaque cum jam sit apertum quae sint opera falso attributa Pisidae, non abs re quidem erit nunc aliquid
dicere de codicibus, in quibus eyus genuina scripta contineri aut vidimus aut legimus. In. bibliotheca Va«
licana quinque sunt hujusmodi codices, quorum primus signatur num. 121 ; iu co praeter CleomediSt
Dionysii PefitgeUr , Theodori Prodromi alioruinque opera sunt Γεωργίου διακόνου κα\ ^^εφερενδαρίου το^
ΙΙιαίδου στίχοι είς την Έξαήμερον. Codex est minutissimus , sed elegantibus litteris exaratus : iambi sin*
gulis paginis in qualuor columnas digeruntur, non ita tamen ul tota columna prima legenda sit, antequam
ad secundam quis progrediatur, sed a singulis ciijusque columnae primis versibus incipiendum sit, et sic
dfinde veniendum ad socnmlns, loi lios, qiiarto.s, atque co ordine continuandum usque ad finem p.*\ginae,
C>;crum mullis scalcl crroi iliui^, ac pltires iri co desunt versus, plures sim\ exUa ordinem lranspo^‘^V\,
1181 JOS. MARLE QUERCU 11?4
fk^cuiulus coikx Vaticanus est iG6, non ineleganter sed multum mendose scriptus, cum emeodatloolbGi
a n ceiittori manu appositis in margine. Titulos est : ToO σοφωτάτου χα\ λογιωτάτου χα\ ρεφερεΛφΙ»
τής Μεγάλης έκκλησίας, κυρίου του Πιτίβου , στίχο* «ρί>ς τδν πατριάρχην ΚωνσταντινουπΑεΜς
ΧΙργιον, lioe est in Π exaemeron Sergio dicatum, Ex hoe codice decem illos iambos supplevimus io prtod-
pio V. qui sunt in laudem ejusdem Sergii * desinit in \ersuro 1627 : Ούτως Εχαστα συμφεράνηε; ή
χάρις, sed pro χάρις habet χτίσις. Tertius codex Vaticanus est 867, in quo 419 iambi tantum ab Hexae-
mero excerpti leguntur, qui sunt de animalium proprietatibus : incipit enim a versii 958 ; Τις ταύρον
έκράτυνεν, et desinit in versum 1357 : Πρ6ς ήνπερ εΤχεν ούσίαν άναστρέφει. Totus est negligeoler el a
barbara manu exaratus, ut non dubites cum a sequioris saeculi quodam Graeco emanasse. Titulus est : Γεωρ-
γίου του σοφωτάτου κα\ διακόνου του τής Μεγάλης εκκλησίας στίχοι. Ια fine legitur τέλος των στιχείων. Ιι-
terea, quod mircre, iambi non sunt στιχηρώς, sed in modum prosae orationis scriptae. Quartus codex Vat.
est 1126. membranaceus, ejus formae quam dicimus in 16, nitide et eleganter [ p. XXVI ] et, ut videtur,
circa saeculum xiii a perito calUgrapho scriptus. Is est codex ex quo fuerunt exscripta opuscula PUkfai
ab Holstenio missa Maltreto , quem Allatlus non vidit , a quo apographum bibliothecae Corsinianae fom-
tum est, ct quo demum nos in hac editione procuranda usi sumus. In eo enim continentur omnia Pisids
carmina lioc titulo atque ordine : Στίχοι Γεωργίου διακόνου κα\ σκευοφύλ^κος τής Μεγάλης έχχλησίας τνδ
Π'.σίδου είς τήν Έξαήμερον ίη Hexaemeron. Epigrammata , Hera^lias, de vanitate vUm^ contra Sevtr··,
de e,xpeditione lleradii, de bello Abarico, in AnaHaiium. Sequuntur anon^mi iambi in S. Mariam iCgjptia-
cain, ac deinde plurima Pbilx carmina. Nec Hexaemeron nec Pocmaiion de vanitate vitae exinde €θΙϋ|Μ
esse mutilum : omnes cnini versus utrubique sibi succedunt suo ordine conjuncti , niilla litura apparet ia
lucdio, neque in finc, quod «npponi solet cum aliquid desideratur, λείπει τάλλα legitur, ut est in Morellio·
In margine sunt tituli ex minio rerum capita indicantes, quales idem Morellius exhibuit in sua eiitioM
Parisiensi. Codex, ut videtur, e Columnensium domo ad bibliothecam Vaticanam transivit : habet enui
in principio hxc verba, Hoc volumen est mei Nicolai Bartholomeel de Columnis. Quintus codex Vat. est I2SI,
bombycinus, extra ct intus proferens stemma domus CaraiTjc : in prima pagina legitur Antonii cari. Oh
raffa bihliothccarii munus ex testamento ; scquitui bic titulus : ToO Iv άγίοις ήμων Κυρίλλου πατριάρχοο
Άλεξανδρείας περί ζώων Ιδιότητος κα\ φυτών ίιά στίχων ιαμβικών, πρδς τδν τής Κωνσταντινουπόλεως πα-
τριάρχην κύριον Σέργιον. Sed a manu recentiori, quae videtur esse Allati·, ibidem recte est annotatoB
Γεωργίου τού Πισίδου. Post versum 80 : Σιγώσι Πρδχλοι, legitur, Αρχή συν Θεφ του · ΤΙς έμεγαλύνθη ύ
Εργα σου. Κύριε* πάντα έν σοφίφ έποίησας, e quibus verbis, $i tanta esSet codicis auctoritas, haec duo
iirma haberentur, et quod sit Hexaemeri principium, et quem sibi ducem in eo scribendo legerit Pisida.
Verum hic plane est ille codex, cujus epigraphe deceptus Hieronymus Brunellus Hexaemeron Pisids edi-
dit Koinae anno 1590 sub nomine Cyrilli, ut supra dicium est : omnia enim respondent ad aroassim, ce
titulus tum iamborum numerus, qui sunt 1864.Caelerum totus corruptus est et prorsus inemendatus, quaii-
quam non ineleganter scriptus initio saeculi xv. In margine ad versum 474 hujusmodi est inscriptio Περί
τής Ιεράς νέσου, De sacro inorbo, quam in nullo alio codice reperi. Sed et Morellius eamdem glossui
marginalem apposuit, cujus vim plane non assequor, nec antea assecuius fuit editor Bibliotheca Patrui
Paris. 1589, ait enim : Inscriptionem De morbo sacro non capio : malim De certaminibus et pramils mar-
tyrum Christi. Hos quinque codices Vaticanos, quoniam licebat, non piguit jamdiu conferre et variantes
lectiones hinc inde colligere : spes namque inerat uberrimum diligentiae nostrae fructum nos esse relaturos i
sed exhausti laboris tandem nos poeniluit, ubi intelleximus cos omnes esse tam imperite ct oscitanter
scriptos, ut nullam utilitatem ex eorum lectione capere possis, si tamen lauda luin codicem 1126 exci-
pias, quem unum perlustrasse et expendisse accuratius salis fuisset. Sed et alium cixlicem bibliothcce
Vallicellanae signatum B 115 conferre voluimus, quem Fulvius Ursinus dono dedit Achilli Statio, ut in
eodem notatum animadverti ; ne cum esset ad manus, eo vel neglecto vel omisso oflicio nostro viderentur
defuisse. Codex est menii ranaccus, in quo slaiim veniunt iambi Pisidai in duas columnas pulcherrime di-
gesti ct nitido tharaclcri conspicui, sed [p. XXVH] mullis mendis foedati cl perturbato ordine dispositi;
ίμΓιιι et desiinl non pauci : nam hexaemeron illic versibus 1651 continetur. Titulus Cr>l : Γεωργίου τοΰ
ΙΙισίδου είς πατριάρχην Σέργιον περί τής Έξαημέρου. Cum autem paucis ante annis patrios revisuros
lares Florentiam venissem, ihi mihi libuit per otloni videre ac inanibus versare codicem 10, plut. 5, bi-
bi;olhee;c Mcdiceo Laurenliame , quamvis nec aitale nec ulla scriptionis specie commendabilem, in qoo
habentur Γεωργίου διακόνου Κωνσταντινουπόλεως του Πισίδου στίχοι ίαμβοι, videlicet in llexaeiiicron, qu*
sunt lanium numero 1427 : pliircs enim versus omisit scriptor, ac pneserliro in fine, quorum ulUiuus
occurrit, qui nobis csl 1825 : "Ετοιμος οίνος. Id aulcni antea observaverat diligcniissimus editor calab^ji
eju dnii bihliolhocr, p. 25, h;ec subdens : In codice accedunt hi quinque mendosi versus, qui dedderantur
in editione Leciii : Δόξα δε πάντων τψ θεφ κα\ Δεσπότη τφ ζώντι χα\ μίνοντι είς άελ πρεπΞΐ. 'Αμήν, άμτ.»
γένοιτο τφ έν τοΤς πάσι χρόνοι; τε καί γ’ έτεσι τοίς άμετρήτοις, εΓτε δέ τοϊς άναξίοι; ήμιν εν πασι χαι-
ροις. ;\1 ηι η seii il, qm>tl laiiicu (acib* erat iiildligoro, putidus illos versiculus iiuii osse Tisidir, sed io-
1185 PllEmiO. 1186
imrili scripioris, qui cum scribeiuli Πηοιη fccissel, amaiiueubiiiin more hxc ciTmivii dc suo. Qua dc ro
. tamum abesl ut in editionibus Uciaeineri boe nugae desiderentur, ut essent poiius , si Torie illuc irre-
psissem« expniigend£. Venio nunc ad bibliothecam regii TaurinensU Athenaei, iii qua, prout ci
ejus catalogo colligitur, duo sunt coilices opera Pisidas continentes, videlicet 304 et 500. Id cum
ego legissem, statim per epistolam rogavi cl. Patrem Beccariam, ejusdem Athenaei proressorem celcbcr-
rimom et ex tempore, quo nos ambo degebamus Panormi, amicum suavissimum, ut qua ratione et modo
posset, horum codicum notitiam ampliorem quam quae in catalogo esset mihi communicaret; is aulciti
hahe spartam, quo iiibil optatius inibi contingere potuit, dedit alteri bibliothecae custodi Francisco Bcrtae,
Tiro doctissimo atque buinanissiino, qui sponte cl ultro, cl nulla vilis mercedis spe ductus, injucundum
onus subiit , unum ex duobus codicibus contulit, suasque in utrumque observationes ad me liberaliter
Illisit. Sed, ut ipse fatetur, ulerque rodex mendose scriptus est saeculo xv, idque cx variantibus *nde excerptis
abunde palet. Titulus codicis 504 bic est : Γεωργίου διακόνου χα\ χαρτοφύλαχος τής άγιωτάτης του θεού
Μεγάλης έχχληαίας Κωνσταντινουπ^λεω; , του Πισίδου, προοίμιον είς τήν Έξαήμερον δί Ιάμβων, qui
titulus in Catalogo, p. 305, sic legitur Latine tantum expressus : Georgii diaconi el charlophylacis sanctis·
simaf Det Ecclesice C. P. Pisidensis, carmen in Uexaemeron; sed melius ct ad verbum reddas, Georgii, ctc.,
amnetissimw et magna Dei Ecclesia cognomento Pisida, in Hexaemeron iambis conscriptum proamium. Is
est codex cujus variae lectiones laudatissimi viri Francisci Bertae beneCcio apud mc sunt, e quibus laine:i
nailum adjumentum capere nobis licuit vel ad emaculandum vel ad locupletandum Pi^dae textum : omnia
enim illic sunt interpolate et barbare scripta ; sed in eo etiam occurrunt decem illi senarii in laudem
Sergii, quos diximus superius ex cod. Vat. 106 exceptos in Hexaemeron nos comportasse post versum it.
Onin etiam hoc in codice [p. XX Vili] Taurinensi praeter decem hi alii duo adduntur versiculi : Ή προ-
δΙ των λαλούντων δραμάτων ίρως προσευχής χα\ θεότρωτος λόγος, quos in textum non reccpimu.%
qaia nobis videbantur esse nimis inficeti et Pisidae neutiquam convenire. Sed qui volet recipiat, dum-
modo pro Οεόπρωτος, quae putida vox est et barbara, legat θεοπρεττής λόγος. Alterius autem codicis 300
titulum, cujus characteres adeo esse evanidos me monuit amice idem Berta ut vix legi possint, proferam
ex CaUalogo, in quo, p. 485, haec habentur : Γεωργίου διακόνου τής Μεγάλης τοΰ Θεού εκκλησία; και fU·
φερενδαρίου τοΰ Πισίβου στίχοι πολιτικοί είς τδ Έξαήμερον τοΰ μεγάλου Βασιλείου * Georgii diaconi Magna
ecclesia et referendarii, cognomine Pisida, iambici versus politici in Hexaemeron r^agni Basilii, quorum
initium 2> παντός. Sed hoc in titulo erravit cum codicis scriptor, qui versus politicos appinxit Pisidae,
tum anclor catalogi, qui cos iambicos politicos appellat: nam, ut inferius notabimus, iambis quidem
scripsit Pisida, et omnino eleganter, non versibus politicis ; iambicos autem versus iiiillo modo possis
nppellare politicos. Cum maximum sit inter iambos ipsos et politicos discrimen. Quod autem ibi deinde
legitur, suos iaiqbos scripsisse Pisidam in Hexaemeron Basilii, id quam levi innitatur fundam.mto, osten-
cliouis in Monito ad ipsum poema De opificio mundu Sed hoc in codice praeter Hexaemeron habentur
etiam primum τοΰ αύτοΰ είς τδν μάταιον βίον κα\ χαΟ* ύπερηφάνων, ejusdem de vanitate vita et
adversus superbos, iambi , quorum initium : Άνοιξον ήμών τοΰ λογισμοΰ τάς κόρας , deinde vero
στίχοι τοΰ αύτοΰ είς τήν άγίαν τοΰ Χριστοΰ κα\ θεού ήμών άνάστααιν, ejusdem versus de Christi Domini
nostri resurrectione, quorum initium : Λευχειμονούσα νΰν προήλΟεν ή κτίαις* τδ γάρ σκοτείνδν έκδιδάσχεται
χρίοζ.
fft suut codices in Italiae bibliolbecis asservati, in quibus opera Pisidae conlincntur; nec alii sunt
Georgii τής Μεγάλης έχκλησίας στίχοι, quos Conradus Gcsnerus in sua Bibliotheca dicit alicubi exsiaro
iii Italia; ac proinde non immerito irridetur ab AHatio, quod ita scripserit: Γεωργίου πόνημα τοΰ υλ\
Πισίδου. inscriptio trhnetra iambica libri, qui nescio qua in Italia bibliotheca lutet, varia opuscula couti·
nens, de' astate, de mari, ad eos qui leges non metuunt, de augmento, de sensibus nostris ; phgsiologiam de
plantis, avibus, volatilibus, natatilibus, (eris, reptilibus et herbis; dc generibus animalium; de locusta, de
liirMiidine, de malo punica; quae omnia Hexaemeri pariem cnnslituunl : verum en, subjungil AHaliiis, quo-
modo unum et continuatum tractatum in plures v r iste discerpit, Aiwon etiam hac ratione et carmen
quandoque unicus tractatus et opusculum erit? .41 vero longe plures sunt operum Pisidae codices, qui in
bibliolbecis extra Italiam exstant: nam in sola regia Parisiensi, qua nulla post Vaticanam plane ditior
rsl, quinque sunt codices, ul palet cx catalogo, videlicet 854, H77, 150'^, 2851, 2871, iambica carmina
in Hexaemeron, sive De opificio mundi, complectentes sub aperto nomine Pisidi*. Sed ibidem alii quinque
exstant codices, id est 2715. 2740, 2860, 2870, 2895, in quibus idem opus sub falso nomine Cyrilli
Alexaiidrini. In codice autem 1050 leguntur Pisidje iambi De vita humana, quorum άρχοτίλειαν nobis
rogatus misit perbniiianitcr cl. vir Capperonnerius bibliolhcc<e [p. XXIX] Begie custos, qualem hic
libenter subjicimus, cum quod ibi alia aliter ac in editis legantur, tum quod nihil deesse in fme hujus
poematis, ut superius dicebamus, coaOrmeiur : Τοΰ σο^ωτάτου Γεωργίου του Πισίδου είς τδν άνθρώπινον
βίον και κατά ύπερηφάνων !μμετρα ίσμβικχ.
Τδ πρόγραμμα πρδς Χριστόν. "Λνο ςον ήμ“ν τοΰ λογισμού τάς δ τοΰ δνου πρίν
1137 JOS. MARLE QUERCU ΙΙΆ
στόμ». Ei κα\ ΑελΙχΟα*. τοΤ; θε^^πταις τ:αντάσι τξ τοΟ xa6’ ήμών εύδιαγνώφτου βίου. *Ομΐι>ς έχείνοις jfiih
μενο; διδασχάλοι; εμαυτ^^ν, ώς ενεστιν, έμμέτ^ως γράφων δι' ής . πέιτομφ» των παθών &μετρ(αν γρχ^ενς
εμαυτοΰ χα\ χατηγορημένων. Αρχή των Ιμμετρων Τήν του βίου βέουσαν εΙκόνα γράφων. Τέλος· *Οχΐ|μβ
λαμπρδν ^χ Θεοΰ πεπηγμίνον, δρόμον χρονικδν έξ Άδ^λμ αυλλαμδάνον. Αΐ ίη eodem codice 1630 Sub ic-
miiie Pisidae vei/ni:it n. 77, versus heroici de eodem argumento^ videlicet, de vanitate vitw; n. 78, iamhibs
templum quod est in Blachernis, et n. 7^^, epigrammata in Davidem, in theologum, in Horologium et iu
legum synopsrn; quae omnia falso es^e ascripta Pisidae me monuit laudatus Capperonneriiis* ciijus aoclo-
ritatein sequor non invitus : sed cum iambos in wdem Blachemianam Georgii esse, judicaverint alii do-
clissimi viri, ego eos inter Fragiiunta recensere non dubitavi una cum aliis carminibus rn Deiparam a
sanctum Thomam aliosque, quae ex codice 2831 exscripta lanqnam genuina Pisidae opuscula, notiis eoa*
niunic^avit idem Gapperonnerios. Nil auten loquar 'da boniilia tn beatam Virginem^ ac de vivifica ac u·
tutaii passione, quae in cod. 1207 Georgio Pisbiae episcopo Nicoinediensi tribuitur : salis ciiioi de bac
nominum Georgii Pisidae et Georgii Nicomedieosis confusione dictum est, nunc autem a Regia bibliolbea
Parisiensi (a) ad Caesaream Vindobonensem gradum facientes tres ibi codices asservari iuleUesimu ex
catalogis Lambecii Nesselii cl Reimmanni, Pisidae noineu praeferentes, li aulcin sunt primum cod. 2ΘΙ
theologicus, de quo Lainbccius lib. v, p. 18, et Reimwannus, p. 338. In eo, n. 7, venit Hexaemerou sub
hoc titulo : Γεωργίου διακόνου βεφερενδαρίου του 9ιαίδη είς τήν Έξχήμερον, sed pertingit tantum asqM
ad locum de vermibus sericis, cujus illic hoc est principium : ΠοΙος δέ χα\ σχώληχα σηριχονόμος. Secaodiis
codex est qui in classem medicorum relatus signatur n. 48 ; de eo Lainbecius, lib. vi» p. 162, el Rau;-
maunus, p. 495. Titulus est : ToO σοφωτάτου κυρίου Γεωργίου τοΰ Πιοίδους περ\ ζώων, Soptejififiiet
domini Georgii Pisida poema iambicum de animalibus, quod est Hexaemeron : sed hujus tituli respecto,
ut Lambecius ait, fit ejus operis inter medicos menik> tanquaro ad historiam animalium pertinentis, qiod
omnino melius ad classem theologtcaro referas. Circa finem hujus poeroalis, nempe e regione ▼. 1856 : Ka\
δό{, in margine codicis haec ascripta sunt verba, πρδ; 'Ηράκλειον λέγει, et paulo post e regione [p. 11Χ]
V. 1880 : '0 πατριάρχης, item haec leguntur, πρδ; Σέργιον λέγει. Tertius codex est, ex quo Ne&ielius,
pari. IV, p. 85, et Reimmannus, pari, ii, lib .ii, p. 72, hunc titulum proferunt : Poema vel versus i^mhid
de animalibus, avibus, plantis et herbis, forte Georgii Piddas vel Pselli i sed ab initio mutilL Id ego com
legissem, nec plane scirem unde ea oriretur circa Pisidam et Psellum dubiUlio, bptimuin Yinim Nicolsoni
Forlosiam, unum e custodibus bibliothecas Yindobonensis, cujus consuetudine utebar jucundissima, don
essem Viennae, nunc autem morte subreptum cum bonis doleo, datis litteris rogavi ut ejus codicis areo·
ratiorem descriptionem ad mc mitteret. Is autem humaniter rescripsit codicem nec opiimx nolas es»,
quoil placuit Reimmanno asserere, nec niiidc scriptum; continere, autem variorum auctorum oposcob
male i.trta el assula, quorum primum esset carmen iambicum iu duas columnas digestum, chandee
baiharo el prorsus evanido exaratum, cujus est initium : Χλωράν οϊ τήν άγρωατιν εΐ φάγει χύων. SeJ
hic est versus 901 Hexaemeri Pisidae; itaque nil habet bic quod agat Psellus. At vero praeicr hom tres
c«»dici*s Viudoboneuses Uexaciucron Pisidae conliiienlcs duo alii memorantur a Lainbecio, in quibus
occurrunt nostri Georgii fragmenti: nam in lib. iv, p. 208, dicit Ίη codice 188, n. 22, haberi
Expositionem psalmi cui : Εύλόγει ή ψυχή μου τδν Κύριον, ab anonymo auctore collectam cx Eusebio
Pamphili, S. Maximo, elc., cl Ccorgio Pisida, cujus cilanlur iambi ex poemate De opificio mumi
doiumpli ; et in lib. v, p. ΙΟϋ ait in co lice 241 exstare Joannis patriarchae Antiocheni Eclogas asceticai
ex variis scriptoribus ecclesiasticis collectas, quos inler laudantur Evagriiis, Περ\ χενοδοξίας, s\st
De vana gloria, el Georgius Pisida, qui de eodem argumento scripsit. Sed restat adhuc a!tcr codfx
plane non omillendus, qui in Nesselio, pari, v, p. 17i est 124, el in Reimmanno pari, ii, Kb. u.
p. 7ul, est 54 : namque ex eo videtur confirmari id quod superius concedere noluimus Radero, Pisidam
praeter ciclcra ciiain Chronicon scriptum reliquisse. Ejus codicis descriptionem primum Nesselius, ac
deinde cx eo ad verbum sic dedit Reimmannus : Codex ms. historicus Greeeus, chartaceus, recenti mans
scriptus, oliin ad bibliothecam cL viri Davidis Boeschelii pertinens, quo Georgii Pisidee, diaconi et charto·
phylacis Magtue ecclesiie Cpolitance, et Cyrilli monachi Breviarium chronographicum ex variis historiis con-
cinnatum, ab orbe condito usque ad Constantinum imp. Leonis Sapientis continetur filium, eum interprete·
Itone Latina e regipne posita. Sed cum haec milii viderentur inler se non convenire, a nuper laudato xiro
Nicolao Forlosia petii ut eumdem codicem paulo attentius consideraret, et saltem titulum inde exscripinm
a.l me luitleret. Ille autem τόδε μοι χρήηνεν έέλδωρ, ad omnia paucis rescribens : Codex est recentiesimi
scriptus, et fortasse anno 1573 : nam in fine cujusdam paginat h(vc lego : ΎτΛ Άνδρέου ΑαρμαρΙου xvj
Έπιδαυρίου τέλος λαβουαα ,αφ?. Titulus autem, quem puto ab imperito et rudi scriptore affictum libro, luc
est: Γεωργίου του Πισίδου, κα\ ΚυρΟλου. ΤοΟ έν άγίοις Πατρδς ήμών Κυρίλλου χρονογρίφίχδν σ6ντ<>μον.
δ.ιερ ΟγΛ διαφόρων Ιοτορικών συνελέξατο. Στίχος Γαμβος. Δ;>όμον χρονιχδν έξ Άδάμ συλλαμβάνον. *0 ph
(α) Vide infra Immanuelis Pekkeri Prifalionein quam opusculis hisioricis Pisids praefixit. Ea enim e»
plecU^r Scriptorum historiae Hy/aoUnaB recensio noviss.nu 6o;ui:mis!s. Edit
"" * PR.BFATIO. IIDO
ewv μετί τδ έχβ).ηδηναι του ιταρ4δείσου, χ. τ. λ. ίη chronico nulli occurrunt iambi, qui Pisittam
detegant, Ctstetum tuum esto hisce de rebus judicium. Haec Forlosia. Ego autem mihi videor, qaod .vati·
eei. ei hoc ipso titulo colligere, quem ita vertas : Ceorgii Pisidce [p.XXXI] et CyriUi. SancH Patris nostri
Cgriili Breviarium ehronographicum, quod ex variis historicis coltectum est. Versus iambicus. Αρ6μο)^ χρο-
νικόν εξ Άδάμ συλλαμβάνον cursum resumens ex Adamo temporis. Igitur cum Adam ejectus esset e para-
diso, etc. Jam. ut stalim apparet, iifhii putidius hoc titulo, ex quo vix intelligas quid voluerit scriptor
prsmoiiere. Sed, ut mea seiitciuia est, duo sunt tituli una simul liic perperam conjuncti. Prima verba,
Ceorgii Pisidw et Cyrilti, primum titulum constituunt, qu« codici scriptor apposuit, quod forUsse vdlei
eo ia libro quadam ex Cyrillo et Pisida selecta transcribere ; nisi malis hunc titulum statini fecisse libro
eo quia de Hexaemero Pisidae scribendo primum cogitaverit; cum autem cx coJicibus, quos habebat prie
iiiauibus, videret ui(»do Georgio, modo autem Cyrillo illud attribui, idcirco utruinque nomen ibi recte ap-
poni posse duxerit. Quae deinde sequuntur verha, S. Patris Cyrilli Breviarium, etc., ad secundum titulum
lypectaul, io quu cum nulla amplius liat Pisidae mentio, inde fit manifestum illud Clironicon »d cvndem
i'isidaiii neuii(|iiam pertinere, quem in partem operis non vocat idem scriptor. Nec rudis ille versiculus,
qui postea succedit, est Pisida;, sed amanuensis, qui in fronte libri monuit Chronicon ab Adamo exor-
diri: stalim enim incipit : Igitur cum Adamus ejectus esset e paradiso, etc., quae tamen verba Chronici
aliquid doesse in principio demonstrant. Nonno enim antea debuit esse sermo de creatione Adami? quod
auteOi od S- Cyrillum attinet, cui Chronfeon ascribitur, iiil habeo aliud quod dicam, nisi temere hoc
nominis ibi a scriptore fuisse edictum : nam, ut videtur, lioc Chronicon quod S. Cyrilli dicitur, non esi
diversum ab eo quod a Ducaugio in Disseri, de Hebdomo ad calcem not. in Zonarum, ut aiionyumin ita
frequenter allegatur, Chronicon ms, ab Adamo ad Leonem Sapientem. Sed hic Cyrillum n.l moror, ac de
l^jsida lautum sollicitus id statuo, primum nullam auctoritatem tribuendam esse hujus codicis titulo,
deinde vero qoanquaiu lidero ei dandam esse quis autumet, nullo modo ex co deduci posse Pisidam essa
qjos Chronici auctorem, quod vere Cyrillq tantum inscribitur. Haec autem mihi paulo fusius explananda
erant, ul.Radero occurrerem, quem supra vidimus ex epigraphe codicis Augustas in collegio Annaso qiioii.
dam exstantis ab ascribendo Chronicon Pisidse non fuisse alienum ; quandoquidem, ni fallor, codex quem
Augusue vidit Raderus, idem ille est quem aperlx falsitatis in titulo nuper arguimus, ex bibliullieca
IHividis Uoeschelii civis Augustani, ad quem antea Nesselio et Re.immanno testibus pertinebat, in biblio-
thecam Vindobonensem, ut videtur, postea translatus. Sed ut haec adhuc clarius innotescant, jion oiiiit-
taiu id quod doctissimus Moiiliauconius iti catalogo bibliotheca; Coislinianae adnotavit ad codicem 505, in
quo habetur Chronicon cujiisdam Georgii monachi, qui se Uamartolnm, lioc est peecalorem, appHbl :
namque idem plane esse chronicon Coislinianuin cum Augustano et Viiidobonense inde satis apparet.
Titulus Coisliuiani hic est : Χρονικόν σύντομον όχ χρονογρά^οιν συλλεγΙν χχ\ συντεΟόν ύχό
Γεωργίου άμαρτωλ·^0 μονάχου. Πρόλογο; χρονικής Ιστορίας. Inc. : 1Ιολλο\ των Ιξω φιλολόγων και λογο—
γράςων. Qu^e inscriptio quanqiiam cum iiiSiTiplione codicis Yiiulobonensis non videatur ad amus-
eiui concordare, atiainen a sententia miuiinc nos dimovet [p. l^XXIIJ : nam ipso Montfauconio lcs'e
codex initio et aliis locis a rccaUiorc manu est restauratus, quin ct prologiis ibidem additus, qui in aliis
codicibus desideratur, ut facile conjicias huic Chronico scriptores cx ingenio unumquemque suo titulum
fecis-.e. Sed rem patere melius agnosces cx ipsius Chronici initio, quod esse hujusmodi discimus cx
hlontfauconio : Βίβλος γενέσεως άνΟρώτ:ων ζ ή μέρφ έπλασεν ό θεός τόν Άδάμ χ*τ’ είν.όνακα’ι όμοίωσιν αύτοΟ.
'0 δέ Ά^μ έγ^ννησεν υΙοΰς τρεϊς χ*\ θυγατέρας δύο, τόν Katv, κα\ τόν Άβέλ, κα\ τόν Σήθ, χ«\ xijv ’AJoj-
ραν, χα\ την *Ασουάμ. llabcs igitur in hoc chronico Coisliiiiano fabellam de duabus filiabus Adam, quam
iit chronico Augustano, ut superius observatum est, Raderus dixit sc legisse tanquam Pisida; lestinionio
ot nomine firmatam. Verum hic nomen Pisidx non apparet. Itaque vel Raderus, dum ea legeret, halluci·
natus est, vel scriptoris inscitia hoc ipsum nomen Pisidx illuc irrepsit. Galerum monet Monlfaucoiiius
Chronicon scatere fabulis et narratiunculis ridiculis, lotumque esse conlextuin cx longis Patrum laciniis,
quos inter citatur S. Gyrillus, quod scriptori codicis Augustani et Yindobonensis ansam fortasse prxbuit
ut Chronicon Cyrillo inscriberet. Id autem fiet aliquando cerlissiiiuim , si quis haec duo Chionica inter
sc conferre suscipiat, nec tertium praeterroitial, quod Allatius, p. δίδ, et Caveus, p. 583, dixerunt haberi
ms. in bibliotheca Scoriacensi hoc titulo : Γεωργίου χαρτοφύλακο; τής Μεγάλης εκκλησίας Χρονικόν,
quod , ut videtur, ipsissimum Chronicon est a (|uodani Georgio hinc inde corrasum atque compilatum.
Plurimum autem juvabit, si tanti rem esse quis credat, ea diligentius expendere quae fuse dispuUvil
Allatius agens de Georgiis monachis, p. 323 : cum enim ille tot Chronica Georgiorum nomine inscripta
memorari passim vidisset, conatus csl nodum solvere, et Chronicon a Chronico, Georgium a Georgio
distinguere, et veriUlem, si fieri posset, c puteo aucupari; quod tamen ei non multum feliciter ceastste
nebis videbatur. Sed quisnam rem implicatissimam sine omnium codicum αΟτσ|ίφ et considi ratione me-
lius cxlricassci? Veruinlamcn certum est Allatiuin nullum unquam ex tot Chronicis Georgio Pisidx V\a-
dicassc. Ego autem cum imellcxissem Alhliura ipsum Ceorgii HainarioU Cluomcon e Cra;ca
1191 JOS MARIiE. QUERCU 1132
Latinam oliiu verUssc, quod lamen nunquam vidit lucem, codices Vaticanos 155 et 15i, e quibus ver-
sionem paravit suam , attentius consideravi, atque ex iis aperte deprehendi Chronicon llamartoli a
Chronicis supra memoratis, qua: in aliarum bibliothecarum codicibus aliis Georgiis tribuuntur, nihil aut
valde parum differre, idemque omnino esse ac Goislinianuiu a Montfau(onio laudatum. Nam praeter pro-
logum, Πολλο\ μέν των ίξω φιλολόγων, quem ρ. 551 lotum exscripsit Allatius, codices Vaticani eumdeia
etiam praeferunt titulum, idemque de duabus filiabus Adam commentum bis verbis : Xpovixhv σύντομον
έκ διαφόρων χρονογράφων κα\ έξηγητών συλλεγ^ν χαλ συντεθ*ν ύτΛ Γεωργίου άμαρτωλου μονάχου. Βίβλο;
γενέσεως άνθρώπων, J ήμ^ρφ Ιπλαττεν ό θεδς τδν Άβάμ κατ’ εΙχόνα χα\ όμοίωσιν αύτοΰ. Ό Bk *Α8ίμ
έγέννησεν υΙους τρεΓς χαι Θυγατέρας βύο, τδν Kotv, χαΐ τδν Άβλλ, χα\ τδν Σήθ, χα\ την 'Λαύραν, xsl
τήν *Ασουάμ. Κα\ ό μέν Άδάμ κατά χελευοιν Θεού Ιπέθηκεν ονόματα τιόίσι το?ς τετραπόδα;, χα\ πετεινοί;,
χαι άμφιβίοι;, χα\ έρπετοί;, χα\ Ιχθύσι, καΐ τοίς έαυτου τέκνοις · τδ δλ αύτου δνομα χα\ της γυναιχδς αυ-
τού άγγελος Κυρίου εΐπεν αύτοις. Και ό μλν Katv 1).αβ* [ρ, ΧΧΧΠΙ] γυναίκα τήν πρώτην άδελφ1;ν αύτοΰ
Άζύραν, ό δλ Σήθ τήν δευτέραν Άσουάμ. Κα\ δ μλν Άβελ, χ. τ. λ. Itaque vel omnia haec Chronica unam
cumdemque habent auctorem Georgium, si placet, Hamartolum, vel sunt ex aliis Chronicis a quolibet
Georgio compilata, quem esse Pisidam nemo sanus cum Radero posthac dixerit. Sed haec nimis for-
tasse longa sunt, ut intelligas Pisidam nec codicum nec auctorum fide chronographicis scriptoribus esse
annumerandum. Jam tandem vero nulli alii supersunt codices ejusdem Pisidae recensendi, quam qui in
bibliotheca Bavarica, num. 51, Spitzelio teste, asservatur, et qui in Augustana, plut. 5, n. 75, ita inscri-
bitur: Γεωργίου διακόνου της άγίας έχχλησίας, του Ηισίδου, προοίμιον τής Έξαημέρου διά Ιάμβων στίχων,
de quo etiam supra loculi sumus.
Hactenas de operibus, et de codicibus in quibus opera Pisidae continentur : nunc autem de ipsorum
operum stylo aliquid dicendum est. lambi, quibus in scribenito usus est Georgius, ui plurimum, condnni
sunt atque elegantes. Perrari enim occurrunt tribraebi dactyli aliique pedes immisti, quibus iamborum ni-
tor et venustas elanguet ; quod crimen Jam diu objecit Horatius, Poet, 260 et seqq. sui (emporis scriptori-
bus comicis, quorum fuit in fingendis iambis licentia, ut maximum inde oriretur auribus fastidium. Vemm
iambi Pisidae omnes numerose incidunt in aures, et in animum Hiabuntur jucunde. Qua de re minus pa-
tienter illud supra, pag.25, (coi. 1185) ferebam, quod in catalogo bibliothecae Taurinensis Pisidae iambi voca-
rentur poff/tci, quos non injuria, sed recte et merito Joan. Matthias Gesnerus, in libro De eruditione Grmcorwm
lui hodie vivunt, meram stultitiam appellat, impolitos ac rudes, fossoribusque et caprimulgis quam politicis
digniores. Vere enim horum carminum rationem, in quibus syUabarum numerus, non quantitas specta-
tur, sola barbaries inter Graecos sequioribus saeculis invexit, ut testis est Allatius Diatriba de Simeonibus,
p. 166, cui subscripserunt Fabricius BibL Grtee. vol. X, p. 255 et 518, et card. Quirinius, Diatr. in or-
ihod» vet. Gr€Bci(B officia, p. 47, ait enim : Ratio ista confingendorum carminum non nunc primum in ea na-
tione, sed multa abhinc scecula, laboris forsan pertaesa, anle et barbarie omnia occupante (adde quoque rerum
similium ignorationem), in usu fuisse comperitur, ul videmus in Photii patriarchae, Pselli, Manasue, Philippi
Solitarii, Manuelis Philae et Tzetzae poematiis, iii quibus saepe occurrunt politici versus, quorum artificium
in eo totum videtur positum, ut quindecim syllabas nunquam excedant, et si quae ultra videntur, eas p<r
aphaeresim vel syualcepliam decurtent et absumant, dummodo in iambum exeant in fine : idcirco poStici
vel demotici dicti, quod vulgares, vel ut idem Allatius declarat, communes omnium civium sunt, suuique
eorum accommodati. Itaque [p. XXXIV] tantum abest ut iambi Pisidae hoc squalore et sorde vilescant, ut
potius nimia quaedam festivitas in eis insit, quae quidem facilius auribus dijudicari quam verbis demon-
strari potest, quamque in vertendis alia lingua sententiis servare nemini liceat : nam sonus et numeri, qui-
bus lota constat venustas, interpretatione dissolvuntur, et ipsae quoque sententiae ex sola complexione
ct forma verborum nitentes conciduntur et enervantur. Sed hoc ipsum nimium in consectandis Qosculis et
salibus studium, quod sensim obrepente barbarie et nativo eloquentiae nitore depcrcunte sophistarum pe-
culiare fuit, vitio potius quam laudi vertendum Pisidae non negabimus : scimus enim ut actas posterior no-
vis et exquisitis ornamentis ita scripta resperserit, ut dum sermonem eximia suavitate condiret, vigorem
cxlenuarit ei nervos robustae sanaeque dictionis inciderit. Quare nil mirum recentiorum Gricciirum palato
tantum sapuisse iambos Pisidae, ut eos aliis praeferre non dubitaverint : nam Gregorius Corinthi episcopus
in libro Περ\ συντάξεως λόγων. De constructione orationis, qui exstat ms. in Vaticana bibliotheca, carmen
iambicum Pisidae tale esse existimavit, ut ex eo tanquam absolutissimo exemplum petere prae caeteris de-
beamus : Έπει ουν τά ίαμβεία λογογραφία τίς έστιν εύρυθμος, ζηλούσθω σοι χα\ ένθυμηματιχδνέν αύτοί;.
Έχεις άρχέτυτΛν τδν Πισίδην, νεωτέρους τδν Καλλιχλήν, τδν Πτωχοπρόδρομον, χα\ ει τις τοιοΰτος. Έν
τοίς παλαιοίς τδν θεολόγον, τδν Σοφοχλήν, έχτδς των ποιητικών Ιδιωμάτων αυτών, τϊ εύφραδέστερα τ^
Αυχόφρονο; και εΓ τι τοιοΰτον (δ). Sed fuerit Pisidie· ejusque carmiaiim apud eosdem Graecos
aestimatio, longe melius addiscas ex Allalio, qui in Diatriba de Georgiis, p. 510, testem adhibet Pselluni,
quod plerique Pisidam Euripidi comparare, multi anteponere non sine animi contentione, lite etiam moU«
(b) Bckk ri Anccdot p I0S5.
1193 PR^EFATia ll5i
praesumpserint, [p. XXXVI] Nil plane liac laiuic Pselii in Pisidain honorificentius esse possit. Verum nou
adeo facile esi ea omnia, quae laudat Psctlus, in Pisida invenire; nam quo in libro vel poemate lam diserte
ac parliculalim noster Georgius agit de aurigis ac de aurigatione, dc jugis, rotis et modiolis? vei quxnam
est inter ejus carmina de phalangibus, de equitum peditumque ac sagittariorum varia ratione tam accurata
descriptio? num alia quam quae hodie exstant scripta Pisidae Ps(^l)us commendat, et librum deperditum
commonstrat? Equidem fateor, id mihi slatim multum probabile esse visum : sed cum accuratius Pselir
verba ejusque dicendi modum perpenderem, tum demum sensi ca qiine Pisida smninalim attigisset, a
Psello mirifice exornari atque amplificari. Nam quod is ail morbis e l remediis, ccrlum csi ad v. 1555
et seqq. Hexaemeri esse referendum, et quod de catena, ad primos versus poematis in Severum; quod
2LUlQm de horis in choream se moventibus idem Pscllus referi, habes in Hexaemero v. 989, et quod ite-
rum de horis qiiadriga prodeuntibus et in orbem redeuntibus inquit ille, invenies ibidem v. 558; de-
niiim quod est in Psello de phalangibus el militaribus copiis, ad acroases de expeditione Ueraclii contra Per-
sas trahere commode possis, in quibus similia passiin occurrunt. At vero quanquam ego a Psello minime
dissentiam ejusque laudibus dignum omnino exislimem Cssc Pisidain, nunquam tamen huncprscferam Eu-
ripidi alterivc cx antiquioribus iainbographis Gnecis. Dicam enim quod verum est. Etsi plurimis in locis
Pisida* carmen ita elucet, ut veterum poetarum gratiam el vcniislalem non desideres, saepe etiam ita fri-
gescit, uL in scribendo dormitasse auctorem non modo sentias, sed ciiam indigueris quam maxime. Caete-
riiin quantum ille sublimitate carminis assurgere' et se efferre potuerit, praecipue ostendit in Hexaemero,
iii quo omnia sententiarum floribus et urbanitatis quodam sale conspersa sunt. In omnibus [p. XXX ΜΙ]
autem ejus operibus contemplari licebit adumbratam pii scriptoris imaginem, su.*ivis6imos mor·, eximiam
probitatem, qua se, dum numerose cadens versus leniter .‘iflluii, legentium auribus inculcat atque com-
men'at.
Ilaec habebam qu.e dicerem de Georgio Pisida, no;i parvi nominis apud reccnliores Greeos jioela, in (juo
cum plura invenias quae non invitus demireris, nihil tamen, opinor, spectandum magis est quam ejus in
luendis Christianae religionis dogmatibus coiistanlia el sincera fides : nam cum in ca tempora incidisset
quibus Sergius patriarcha omnem machinam movit, ut Orientem universum a \ionophysismo ad Monollie-
lisnium vafro consilio et malis leclinis pertraheret, ipse aulciii Sergium ejusque pietatem et doctrinam
suspiceret maxime et coleret, nihilo tamen minus sibi fucum fieri nullatenus passus est, ct suam (idem
paratu inlegranique servavit; quod ex omnibus hisce libellis, ae pr.Tserlim ex carinine in Severum, luru-
leiiler palet.
De Pisida menlionem faciunt inter antiquos Theophanes, Suidas, Cedrenus, Nicephorns Callisii, J<^an-
nesTzetza ejusque frater Isaacus Tzetza; inter reccnliores autem, praeter Morellium, Kuslerum, Herwar-
tum, Kaderum, Allaliiiin, Mallrctum, Fabricium, Caveum, Oudinum, quorum sententias hactenus expeji-
dimus, quainplurimi alii scriptores celeberrimi, qui in Terendo dc ejusdem Piiidae scriptis judicio cx Suidat
verbis male acceptis et intellectis aUueinati sunt. Nam Daronius, ad an. 697-29, et postciim Pagius, soluta
oratione scripsisse Pisidam aiunt quae iambico metro astricta leguntur. Ita plane etiam Pellarminus et
Labl»eus, De script, ecclesiasticis, historiam De rebus Heracln imp. Pisidae tribuunt, a quibus non di:scnt*4
Bondurius, Antiq. CP. p. 868. Sedeo in errore hi ducem habuerunt Yossium, De historicis Greeeis, tom.
IV, p. 145; et Possevinum, in App. sacro, tom. I, p. 858. ΝΊΙιϋ autem peccarunt de Pisida loqucnhe
Guilielmus Growaeus, in Elencho. Scriptorum in S. scripturam, p. 149 ; Joan. Henricus Hoeclerus Ds
scripl. Cnecis et Latinis, p. 85; Adrianus Bailletius, Jugemens des sfavans, tom. IV, p. 546; Jac. Lelon-
gius, Dibl. sacra, tom. II, p. 741 ; et Joan. Jac. Scbeuclizeriis, P/rpaiVa «ocra, tom, 1, in prine., vel quod
nullum aliud ejus opus praeter Hexaemeron noverint, vel quod de aliis suum judicium interponere no-
luerint. Isaacus Casiiubonus. Animad. in Athenwum, p. 825, pium ct elegantem Gcorgiiim nostrum aequus
judex appellat, sed emendatioriem in cum proponit quam ut.minus necessariam recipiendam esse non cre-
dimus, ut patet cx v. 940 de vanitate vitee. Laurentios Crassus, hloria de poeti Greci, p. 262, Suid m
tantum exscripsit, nec in eo quod reprehenderet vel emendaret invenit. Eodem plane modo etiam Franci-
scus Xaverius Quadrius, Ragione d'ogni poesia, tom. 11, p. 19i, Siiidam secutus est, sed perperam Enco-
niiiim, quod est in S. M. Anastasium Persam, ipse dicit a Pisida in Ileraclium scriptum fuisse, quod etiam
confirmat, tom. IV, p. 505. Nil autem minus accuratum qiiatn quod Dupinius, Bibi, des auteurs eccl6s.,
sibcle vii, p. 69, et Morerius, qui Dupinii verba in suum Diclionarium transtulit, nccnon J. Grancolas,
Critique des auteurs eccles., tom. II, p. 64, de Georgio nostro dixerunt. Longe autem melius omnibus dc eo
scripsit D. Itemigius Ceillerius, Hisl. des auteurs eccUs., tom. XViI, p. 559 : nam vel omnino recta sunt
Td saltem probabilibus conjecturis firmata, qus6 ad rem profert ac dccornit.
Tatrol. Gr. XCH.
<195
GEORGII PISIDiE
1196
IMMANUELIS BEKKERI
PRiEFATIO
PUida operibus hietorieis pramisea in Corpore ecripiorum Eittoriee Busantinee·.
Liptiee, 1836.
Georgii Pisida carmina ea quorum aliqua esset ad historiam Byzantinam utilitas, eum li-
bro manuscripto contulit Mauricius Pinderus. Hujus ego irtdustria ac diligentia magnopere
adjutus iambos et male natos et a librariis pejtu depravatos a compluribus mendis ita pur-
gavi, ut receptis e codice, quee manifesto praestarent, lectionibus antiquas et abolitas ne men-
tione quidem ulla dignarer. Quem autem versavit Pinderus codicem, Pnrisiensis est, Begius,
supplementi 139, membranaceus, forma quam dicimus 12, foliis 158. Insunt Georgii et queenos
damus cd^nina, et Hexaemeron, et quod de vanitate vita, quod contra Severum, quod deni-
que in Christi resurrectionem scripsit ; insuper αοό Προυσοΰχ είς τήν 4β(βν Μαρίαν xljv ΑΙγυκτίαν et
postremo loco mpX τών μέτρων τών βτίχων.
Scrib. Berolini Aprili exeunte a. 1836.
QUERCU DE EXPEDITIONE PERSICA MONITUM.
Lactuosissiiuum ac pciic dcpiuratuui fuisse rei publicre statum tum cum, exstincto Pho-
ca, Heraclius regno potitus est, unanimi omnium scriptorum consensione confirmatum est.
Nimirum cives inter se divisi intestinis flagrabant odiis et mutuis ceedibus madebant ; Aba-
res in proxima loca recepti et veluti civitatis jure donati, sed animo semper agrestes et cru-
deles, novas in dies turbas ciebant ; barbari e Scytharum genere in Romanas provincias un-
dique confluentes incredibiles calamitates in 'unum comportabant ; ac Pers» quidem Meso-
potamia universa, Syria, rEgypto, Palmstina et Phoenicia occupatis, Chalcedonem usque de-
lati, tam dira Cpolitanis minabautur, ut parum abfuerit quin totum imperium una cum ipso
nomine penitus deleretur. Igitur in tanta temporum calamitate et nequitia imperatorem desi-
derabat res publica, qui plurimufii polleret pietate, consilio, et militari scientia. Hujusmodi plane
virum, qualem rerum conditio postulabat, ac verum heroa Homericis heroibus longe ariteie-
rendum et ipso Alexandro mmorem fbisse Hecaclium contendit Pisida in hisce tribus Acroa-
sibus, in quibus de prima in Gnosroain hujus nominis secundum Persarum re^em expedi-
tione agit. Equidem fateor me ad majorem animo concipiendam de Heraclii virtute opinio-
nem eX' hujusce poematii lectione fuisse excitatum, quamvis mecum ipse reputarem esse
fortasse nonnulla, quee ex ingenio scribentis ornata et poeseos coloribus illustrata plus nimio
mentem animumque pcrccllerenl. Non enim est negandum P.sidam plerumque uti stvlo
turgido et inflato, actum prmeipue ampullari fn arte, cum Heraclium et Sergium laudat,
quamvis smpe tamen profiteatur ebauribus inculcet, se non modo quid falsi Heraclii laudi-
bus nunquam addere, sed nonnihil potius ex ipsis deterere (Acroas. 1, 43). Cmterum, ne de
malis Ecclesiae loquar, utinam, quam fuit regni Heraclii gloriosum initium, fuisset et finis;
et quantum ipse imperator fuit in debellandis Persis fortis et accensus, tantum etiam de
Manumedanis reprimendis, statim ac in perniciem Christiani nominis erumpere coeperunt,
sollicitus exstitisset I verum quod ad Pisidam spectat, quse ipse nobis hic refert, αΟτόπτη; qui-
dem narrat : fqit enim comes Heraclii in hac prima expeditione, ut ex variis locis barunice
acroaseωv patet clarissime. Quare noii videtur ei fides deneganda in iis qum in primo bello
Persico acta fuisse memorat. Certe Theophanes, qiii res ab lleraolio gestas persequitur, non
modo testem adhibet Pisidam, sed ejusdem verba et sententias in suam rem transfert tanta
fiducia, ut ejus integros iambos sum uarralioni intexero atque consuere non dubitaverit ;
quod ex nostris adnotationibus fiet manifestum, fidium, quod Pisida describit, prope fines
Persicos ultra montem Taurum, anno imperii Heraclii 12, Christi 622 actum est Hcraclio
1107 DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. I. 1193
autem in urbem post annum reverso noster Georgius, qui imperatorem fuerat secutus, de re
feliciter gesta hoc tripartito libello, ut videtur, gratulatus est, quem in plenum su» erga
ipsum observanti® verilalisque teslimoniuiii ei IcBtus obtulit : ait enim acroas. 3, 379 : σο\
τόνδε πλεχτδν στέφινν^ έξ άκηράτου λειμώνο; άρτι ΐής άλτ^είας φέρω. Atque h®C quidem, Ut βΐίθ
plurima non poetice tantum, sed pompose, splendide et πανηγυρικώ; dicta esse facile quisque
intelliget. Ac, ut mea plane est sententia, sive materiem sive formam spectes operis, pane-
gyricus inscribi et vocari merito posset hoc poemalion. Nimirima jam diu ante Pisidam in
more receptum erat ut poet«, quibus ad longum poema conQciendum pares vires non erant,
poematia scriberent, qu® modestiore titulo ornata panegyricos^ carmina et silvas vocabant.
Fidtun faciunt apud Latinos silv® Statii, varia carmina Claudiani et panegyricus Corippi;
qu® omnia parum aut nihil differunt ab acroasibus Pisid®. 'Axp^aai; quidem proprie sonat
auscultatio^ perraro tamen h®c voxeo sensu usurpata invenitur. At sophis!®, cum quid ma-
gnum se esse dicturos pollicerentur, Ακροάσεις έπαγγέλλειν ei ποιείσθαι.σαι^ dignum, guod audire^
tur, enuntiare et tradere dicebantur; unde patet ακροάσεις fuisse sopnistarum declamationes et
de quacunque re illustres expositiones, quod late demonstratur a Cresollio in Theatro vet.
rhet. lib. ii, c. 5. Sed hunc plane titulum adhibuit Pisida, non quod sophistarum more in-
genii sui vires extolleret, sed quod jamdiu usus invaluerat ut hujusmodi poematia Ακροά-
σεις, id est recitationes, vocarentur, eo quia s®pe in magna populi frequentia, et coram iis
ad quos laudes ips® pertinebant, recitabantur.
ΓΕΩΡΓΙΟΥ
41ΛΚ0Ν0Τ ΚΑΙ ΣΚΕΥΟΦΥΛΑΚΟΣ ΤΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΜΕΓΑΛΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΤΟΪ ΠΙΣΙΔΟΥ
ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΑΤΑ ΠΕΡΣΩΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΝ ΒΡΑΚΑΕΙΟΥ ΤΟΥ ΒΑΣΙΑΕΰΣ ΑΚΡΟΑΣΕΙΣ ΤΡΕΙΣ.
GEORG11 PlSlDiE
1IAGN;E ECCLESI/E DIACONI ET SCEUOPHTLACIS
DE EXPEDITIONE BERACLII IMPERATORIS CONTRA PERSAS ACROASES TRES.
τάς ΑΟλους των Ανω στρατευμάτων
ΤριΑς διευΟύνουσα φωσφάρφ λόγφ
Πρ6; (μπυρόν τε χα\ ττεπηγμένην στάσιν
Α. - \
Α (Αδγφ γάρ αύτών έχιευρουνα χάς φύσεις
δ Τλην Αυλόν δεικνύειν έπίστασαι)
Τους ούρανους 1(ληρουσα, κα\ τδν αΙΟέρα
I.
Ο qoa superos spiritales exercitus tuo trias diri· (nam verbo incendens eorum naturas (5) materiam
gis, irradiante verbo per igneam et firmam stationem materia expertem reddere nosti), coelos implens, et
DUCANGH NOTiE.
Acroas. 1 v. L τάς ΑΟλους id est φύσεις, ουσίας
vel τσξεις, immateriales substantias, hoc est ange-
los, quos dum materia expertes vocat poeta, iiiaie-
riein terrestrem, qua nostra corpora coiistiluuiilur,
ei ipsis excludere voluisse certum est eodem enim
eensu ΑΟλους hic appellat, quo alii scriptores eccle-
siastici ipsos Ασωμάτους nominarunt. Secutus est
enim veterum Patrum sententiam, qui circa angelo-
rum substantiam definiendam haesitantes, omni ma-
teria expertes nunqu im, sed vel cmlesiibus vel ae-
reis corporibus praeditos dixerunt. Rem luculentis*
sime demonstrat Joannes Lamius in Dissert. coiiira
Buriiolium, quae adjecta est epist. 7 Mich. Glyt*;ie
inter Delie, erudit, p. 900. Ita autem visum esse
Pisidae, constat ex v. 167 et seq. Hexaem. ibi enim
qua ratione describeret angelos ignorans. Αδήλους
ουσίας eos appellavit; et ibUl. v. 905 ύλην AG/ov,
materiem immaterialem, eosdem nominavit, ut ma-
teria quidem, sed subtili et a communi ac terrestri
plane diversa, oos constare declararet, quod mox
V. 4 confirmat.
i. Confer Hexaem, 909.
5. Vide quae de verbo δειχνύειν adnolaV\t*vvi% xA
Hexaem. '168.
6. Hexaem. v, 164 : διαφλέγων μίν
Tbv αΙθέρα.
121)0
1499 GEORGII PISID.E
Πυροΰσα, xa\ σφίγγουνα τ^ν οΓχΟυμένην, χ
Κα\ ΐΜνταχοΰ παρούσα μή χινουμένη,
Κα\ μηδαμού χωρούσα, χα\ χώρου μένη
iO "Οπου δέησις έχ βάθους άνάτΐτεται,
Δδς το?ς άμυδροΤς των λογισμών δργάνοις
Σάλπιγγος ?ίχον κα\ Χαλούσαν άσπίδα.
Δίδαζον ήμοΕς εύστοχον χινειν ξίφος.
Γλώσσαν χατ’ έχΟρών, δπλον ήκονημένον.
15 ΊΟυνον ήμδς SvOa τής έξουσίας
Τής σής Ινεστι συγγράφειν τά θαύματα.
Σώ γάρ πεποιθώς ύ βασιλεύς προστάγματι
Πρδς τούς άγώνας τών άθέσμων βαρβάρων
Έαυτύν άντέταξεν, οΤς τά χτίσματα ..
20 Υπέρ σέ τδν κτίσαντα προσχυνεϊν νόμος ·
Οίς γνήσιον μέν άντέχεσθαι τών νόθων,
Νόθον δέ πάντη πρρσβαλεΐν τοις γνησίοις *
Παρ’ οΤς θεός τις άφρόνο)ς νομίζεται
rfthera inflammans, el coraplcciens tolum orbem,
et ubique prsesens, et tamen non movens se, et
nullibi circumscripta, et tamen recepta loco! (10)
Si preces ex imo sursum evolant, da debilibus no-
strae mentis organis tubae sonum, et scutum elor
qucnliae. Fac nos recta ad scopum n^overe ensem,
linguam, contra bostes telum acutum. (15) Dirige
nos, quo potentiae tuae licet describere miracula. Tuo
enim rex obediens mandato ad bella adversus im-
pies barbaros se objecit, quibus res creatas (20) sii-
(>er le, qui cieasli, adorare lex est ; quibus pro-
prium est adiia rerc falsis et falsum semper voris
adjicere ; apud quos stulte habetur, ut quidam deus.
Ένοπλο; ίππος προσκυνούμε ;o; μάτην,
25 "Ος ε!ς ελεγχον τού πλάνου σεβάσματος
Νύν προσκυνειται κα\ τ:άλιν μαστίζεται.
χαρδίας συμπτωσις ήθλιωμένη!
Πώς τω παρ' αύτών δυσσεβώς τιμωμένφ
Τιμήν δ|Λθύ viμoυσι καΐ τιμωρίαν;
50 Κα\ τής μέν ου μετέσχε προσκυνού μένος,
Τή δέ προσαλγει τ:υκνά μαστιγούμενος.
"Γδωρ δέ και πύρ, τάς έναντίας φύσεις,
θεούς πάρει ίάγουσιν άλληλοφθόρους,
Λύσιν σέβοντες πραγμάτων έναντίων.
55 Άλλ'^ώ στρατηγέ τών σοφών βουλευμάτιον.
Μετ’ εύμενείας τούς έμούς δ-χοϋ λόγους.
Ελεύθεροι γάρ είσιν έκ θωπευμάτων,
Έχ σού μαθόντες μή λαλειν ύποχρίσει.
Ώς ούν άληθής τών άληθών πραγμάτων
40 Κριτής φάνηΟι τήσδε τής στρατηγίας *
armatus equus» cultus inaniter; (25) qui. in argu-
mentum falsae adorationis modo adoratur modo
vero caeditur. 0 cordis exilium lacrymabile 1 Quo-
modo apud ipsos impie culto numini honorem si-
mul praestant et poenam? (50) et illius non est par-
ticeps, dum colitur, hac vero dolet, cum frequenter
caeditur. Aquam vero et ignem, contrarias natpras,
deos introducunt, qui se invicem destruunt, disso-
lutionem colentes rerum oppositarum.
(55) Ast, 0 dux sapientium t^onsiliorum, demen-
ter meos excipe sermones : longe enim sunt a blan-
dimentis, edocti ex tc non loqui ficte. Ut verus igi-
tur veritatis arstimator, (40) judex adesto hujusce
δς
25 οις Γ. (i. e. codex Parisiensis).
ΥΔΚΙΈ LEC riO.VES.
nota:.
7. Simili modo Dei immensitatem describit ibid,
895 et seqq.
21. Persarum impietatem circa idolorum cultum
exagitans, ludit iii voce γνήσιον legitimum et νόθον
ipunum. Legitimum est vera religio, spurium est
superstitio. Ad verbum verteres : quibus lex est pro
legitimo retinere quae sunt spuria, et spurium ubi-
que admiscet e legitimis. Vide infra v. 52. Gaetenim
Persas reprehendit quod divinae veritati, quam ex
sacris Scripturis haustam receperant, superstitio-
num tenebras offuderint. Neque enim inficiandum
videtur ethnicos historiam sacram ad impias fahulas
detorsisse; quod Augustinus Steuchus in suis De
perenni philosophia libris luculenter ostendit, Ac
pliires quidem ex SS. Patribus idem antea evicerant,
ilinc Graeci philosophi χλέπται χαΐ λησταί passim
audiunt apud Clementem Alex., qui iitrom. lib. v,
p. 500 eos a Mose et prophetis praecipua dogmata non
grate accepisse concludit. Sed perspectissime cum
Pisidie sententia consonant, quae Theophylactus Si-
mocatta habet p. 142 7ed. Bonn.
21. Antiquissimis temporibus Persas veneratos
esse solem ex multis auctorum testimoniis colligi ·
tur. Ea relido retenta est a Parthis, f]ui Persarum
imperio potiti sunt. Equum autem soli gratissimam
hostiam immolabant.* Causam assignat Ovidius
fast.i^ 580. Vide Brissonium, De reg, Pers. piiu·
cip. lib. II. Nemo tamen, quod sciam, dixit quod
Pisida affirmat, equum apud Persas habitum esse
deum. Iforoitlotus quidem lib vir, p, 401, equos
quosdam Jovi sacros iii Perside fuisse narrat. Nec
ab Herodoto dissentit Justinus, qui lib. i, 10, 5
equos soli sacratos habuisse Persas testatur. Sed
cum Pisida fere concordat Curti u$, qui iii, 5 pom-
pam et ordinem, quo agmen Darii procedebat, de-
scribens ait : Currum deinde Jovi sacratum albentes
vehebant equi. Hos eximiae magnitudinis equus^ quem
D iolis oOpellabanl, sequebatur,
26. Ne hujus quidem ritus ullum inveni vesUgiiiin.
Verum si Pisida: auctoritas non est omnino con-
temnenda, quem rerum sui temporis ignarum nun-
quam dixero, id ita accipiendum puto ut
Persa*, si bene eis res eveniret, adorarent, si vno
nialc, virgis esederent.
52. Ignem et aquam ad lixc usque tempora Per-
sas adorare testantur, qui de Persarum moribus in
suis όδοιποριχοίς sttripseruiU. Quam autem antiquis
legibus ea esset iuter cos recepta el constituta re-
ligio, pneter Herodotum et Strabonem alio.sqiie ve-
teres scriptores, tradunt Brissonius lot. cit. el Tli’>-
mas Hyde, De vet, Pers. reiig.^ cap. 8, qui lamm
non esi audiendus in eo quod assumit veteres Pei-
sas ex Aln-ahapi veram religionem petiisse, igiiique
et soli civilem tantum cultum exhibuisse ; quae sen-
tentia ut nova et falsa disertissime refutatur a Mori-
fauconio Antiquit. illustr, toni. II, pari, ii, p. 5V-;
facile enim Hvdaeo concesserimus unius omnipoten-
tis Dei cognitionem liabnissc Persas, duiiiinodo ipe
contra , superstitiosum fuisse cultum quo e/s
majosialcm proseqnebaiilur, non dcp»'gol. Nam,
1202
1201 Di·: EXI EDITIONE 1
ΓενοΟ οικαϊτή^ Κελτιχοΰ Τήνου πλέον, A'
Γενου διχαστή; * άλλά συγγνώμην δΓδου.
Οΐμαι γλρ, ούδέν Εξελέγξεις ώς νδθον,
Έφ’ οΤς δι’ ήμών ζημίαν ύφίστασαι ·
4 Των γάρ λογισμών των έν ήμϊν οί τόνοι
Έςασθενοΰσιν ιστορεΤν σου των πόνων
Τ3ις τϋοικίλας γνώμα; τε κα\ διαιρέσεις,
Κα\ τήν διά πάντοιν ψυχικήν εΟτολμίαν,
'ίΐν τοις άγώσιν εΟΟέτω; συνήρμοσας,
^0 Τ^ν νουν πλατύνας έν στενώσει πραγμάτων.
ΕΙ τας έπ* άκρον ήρμένας ευεξίας
Εσφαλμένα; λέγΟυσιν ούΧ άπεικοτω;,
ΚείσΟω τδ λοιπδν έν κακοις τά Περσίδος,
Άντιστρόφως δ* των καθ’ ή μάς πραγμάτιον
55 Τά δυσχερή τραπεΤεν είς εύεξίαν ·
Άε\ γάρ ή [δέουσα του βίου χύσις
expeditionis: esto judex Celtico Rheno polior. Esio
judex : sed indulgentiam adhibe. Puto enim, nihil
respues ut falsum, cum tibi mullum delractum esse
senties. (45) Meiiiis enim nostrsc vires non valent
enarrare tuorum laborum vari.is rationes ct discri-
mina ; illamqiie in oimiibus spiritalem audaciam,
quam inter prjelia opporiiirie exs< ruisti, (50) men-
tem exlendens in rerum aogiisliis.
At si res ad suminum feticilaiis cvcclas perditas
staiim dicunt non immerito, posiU^ jam siul iii
malo res Pcrsicx. et contra rerum nostrarum mi-
sera (o5) conditio convertatur in bonam. Scinper
cniin labilis vitae fluxus vicissitudines cl mutationes
PERSICA. ACR. I.
Άντιστροφάς τε κα\ μεταπτώσεις φέρει,
"Οπως τδ τιάγιον πανταχοΟ σεσωσμένον
Μόνω φυλαχθή τφ θεφ των χτισμάτων.
60 Πάντας διατρέχουσιν οΐ ταχείς λόγοι
Τή λεπτότητι ζωγραφουντες τάς φύσεις.
Όταν δέ πειραθώσι του πρδς οέ δρόμου, ,
Πόθϋ) τρέχουσι και βραδύνουσι φόβφ*
Κα\ πολλάκις σέ ζωγραφήσαντες πάλ.ιν
.65 Γράφουτι, μή γράφοντες ήκριβωμένως.
"Ομηρος, δν λέγουσι πηγήν των λόγων
(Τάς γάρ λάλους έκεινος ευρύνει φλέβας,.
Και τούς λογισμούς τής νεαζούσης φρενδς
Βλύξων έπάρδει και ποτίζων εκτρέφει,
70 Μένει τε πλήρης πολλάκις κτνούμενος),
Τάς σύταδέλφους άρετάς καΐ συντρόφους
ΑιττοΓς μερίζει των λόγων νοήμασι ·
aflert, υΐ constet rerum firmitatem nblqne esse ser-
vatam et custoditam a solo Deo creaturarum,
(60) Ea est sermonum vis, ut facile percurrant
scite pingentes rerum quaslibet naturas. Cum vero
lentant ad te iter dirigere, desiderio currunt, sed
retardantur timore ; et cuin sxpius te pinxerint,,
iterum (65) pingunt, flunqiiam accurale pingen-
tes.
Homerus, quem dicunt foniem eloquentia (ilie
enim sermonis dilatat venas, mcniisquc juvene-
scentis ideas emanans irrigat et irrigans nutrit, (70)
et perstat plenus, quamvis saepe exhaustus), siintil
natas et simul nutritas virtutes duplici sermonum
NOTiE.
aiebat Clemens Alex. Cohorl. p. 57, άγάλματα μέν
θεοΰ ού ξύλα κα\ λίθους ύπιιλήφασιν ώσπερ "Έλλη-
νες, ουδέ μήν Γβιδας κα\ Ιχνεύμρνας χαθάπερ ΑΙγύ-
πτιοι, άλλά πΰρ τε καΐ ύδωρ ώς φιλόσοφοι. 0**^ es-
set Persarum religio, paucis exposuit llerodoliis, i,
4 o 1 .
41. Quid hic agat Celticus Rhenus, plane non vi-
deo. Alijne ego sane mallem, quid voliieril Pisida,
iiic nescire faleri, quam inanibus conjecturis te de-
linere. Verum ne vitio mihi vertas, quod alioquiii
?;arrulus hic obmutescam, ita ariolor. Celticum
tbemiin nominans Pisida funestam illatu cladem
fortasse designat, quam Sigeberlns, Rlieno trajecto
iiumiis iu Franciam irrumpere conanlibus intulit
l irca annum Chr. 570. Vide De rebus Franc. scri-
ptores, qui relatam a Sigcberlo insignem cladem
(b‘Si ribiiul. llaquc magis .strenue contra. Persas se
gessisse lieradiiim in Oriente quam contra barba-
ros Sigcbertiim in Occidente forsan innuit poeia;
Ii isi etiam maiis iion ad Sigebcrlum sed ad Uago-
) erium Fraiici.i* regem respexisse, qui quo tempore
ll Taclius cum Pcr:»is p igiiabat, Saxoiies primuin et
deinde Slavos laiila virtute animi(|ue consU..lia
devicit, ut, gravi vulnenv accepto, ipso spreiosinr
sanguine ct ipso periculo fact is augustior, hostium
icrga pr;rcidere iiiinquaui destiterit. Qckrc. quem
latebat ^oiini (4ϋ, 56) 'Ρήνος άσημάντο-.ο θεμιστο-
πόλος τοκετοιο et quje Gcsiicrus ullulit ad Claiidian.
RuTin. II, 112.
51. Eiasiiiusin Adagiis, p. 862 : τύχη ΕΟριπος, cl
Pindarus PyUu 5 : Όλβος δ’ ούκ ές μακρδν άνδρών
Ιρ/εται.
Confer. Hexaem. ν. 548 et seq.
Γ>0. Codex in margine habet πάντας [πάσας?].
Inutilis cuiendalio : nam vox πάντας respicit ad
φύσεις. De sermonis vi ad res quascunque exoriiair-
das accommodata Noster etiam in Aba ricis v. 169"
et seq.
64. Ludit, ut patet, in verbo γράφειν, quod afqiic
scribere ac pingere significat.
6G. Sumpta occasione ab eloquentiae faciiliate,
quam de re quacunque diserte ct concinne posse
dicere recte decernit, ita in laudes Homeri excurrit,
ut eum potius carpat eo quia vene virliilis, qualis
hcrocni decet, non babuerit cognitionem, siqiiideiii
eam quam ipse Homerus exhibet herois ima:inem,
tanquain minus aptam Heraclio reprsesenlando re
S|)uii, cl qiKC sil unica virtus, (pl e virum faciat illa-
slretii, qiueque in lleradio inaxime enituit, expo-
nit. At de Homeri laudibus quid oportet dicere?
Videsis Dionysium Halicarnasseum De compos, verb.
toin. II, p. 51, qui Homerum vocavit κορυφήν άπάν-
τ(·>ν καί σχοπδν, έξ ού πως πάντες ποταμοί κα\ πάσα
θάλασσα κα\ πάσαι κρήναι. Celebre autem est Ovi-
dii elogium Amor, ii, 9, 25, quod cuin Pisida: lau-
dibus concordat :
Adjice 3I(couiden, a quo, ceu fonte perenni,
Vatum Pieriis ora rigantur aquis.
68. Juvenum mentes ex Homeri lectione ali et
fecundari dicens, cjiis poemata etiam Christianis in
deliciis fuisse, ni fallor, demonstrat.
70. Galaton pictor, >Eliano Var. tiist. xiii, 22 au-
ctore, Homerum repra:sentavit έμοΰντα, τούς δέ άλ-
λους ποιητάς τά έμημεσμένα άρυομένους , quam pi-
cturam forsan innuit Noster.
72. Homerum noniiabuisse perfectam virtutis co-
gnitionem videtur asserere. Ipsum virlulos ivow se-
jungendas διττοΐς μερίζειν των λόγων
de causa opinor dicit, vcl quia, ut PluUri;\\U^^
la» GfX)ttGlI PISlDiB 12Γ4
Πλήν ές άνάγκης · ού ήψατο χρόνοιι
Δείξαντο; άνδριας τε κα\ φρονή^ΐω;
75 Κα\ των συν αύταις κοινδν οίκητήριον.
Άλλ’ εΓπερ εύπδρησε τής σής ειχδ.ος
Κα\ τήν τέλε(αν εύρεν, ώς Ιδει, φύσ-.ν,
Άφεις τΔ πολλά των λίγων μυθεύματα,
Τήν ψυχικήν μίρφοίσιν, ήν Ιχεις, δλοις
80 ΠροσθεΙς έδε^κνυ των άρεχών συνημμένων
Μίαν δι' ύμών τετράμορφον είκίνα.
ΕΙ Νέστορος γάρ συλλαλουντος ήδέως
"Έργοις μελισσών έξομοιοί zh στίμα.
Πώς ού πρύς δκρον ήλθε θαύματος βλέπων
dividil imelligeiilia. At ex n6cessitate non enim
attigit, quod postea tempus edocuit, fortitudini et
prudentix,(75) cognatisquc virtutibus commune cssc
domicilium. At si tuam bene animo imaginem et
perfecte, ut decuit, attigisset naturam, rejectis tam
multis fabulosis scimonibus, ct illa spiritali forma,
quam habes, omnibus (80) propqsUa, ostendisset ex
conjunctis virtutibus unam tibi esse quadriformeoi
imaginem. Si enim NestoYis colloquentis dulciter
apum operibus assiinilat linguam, nonne, quod
erat maxime admirandum, vidisset (85) non mate-
85 "^Αϋλον έν σο\ τών φρενών μελουργίαν
Έν τφ γλυκασμφ * τύν γάρ ίύν ούκ ίχεις,
Σύ παντύς άνθους έκλέγη τ6 χρήσιμον
ΕΙς πά'/τα καιρόν · ού γάρ είς έαρ ριόνον.
Σύ κέντρον, ώς μέλιττα, τούς νόμους έχεις.
00 Άλλ' ούκ άναιρεις, ουδέ πλήττεις είς βάθος.
ΕΓ που γάρ εύροις 5ξιον πληγής μέλος.
Τούς μέν νόμους, ώς κέντρον, άπλοις πρδς φό6ον,
Φείδη δέ πάντως * κα\ τδ κέντρον πολλάχις
Πλήξαι προπηδ^ κα\ πάλιν συστέλλεται,
95 Τδ δραστιχδν δέ συμπαθεία κρατούμενον
"Έμεινεν αργόν · καν γάρ οξείαν βοπήν
rialc tuae mentis ιηοΙΓιΓιοίυιη quam dulcissimum? Non
enim libi est venenum. Tu ex omni flore col-
ligis quod bonum est, per omne tempus ; non enim
vere tantum. Tu aculeum, ut apis, id est leges ha-
bes : (90) sed nec occidis, nec imo feris vulnere. Si
quando enim invenis dignum plaga membrum, le-
ges ut aculeum intendis ad timorem. Parcis, vero
semper ; et saepe aculeus ad feriendum micat et
rursus cbntrahitur, (95) ejusque acrior vis miseri-
cordia fracta languet iners ; quamvis enim acutam
aciem habeat, tua benignitate obtunditur : at dum
πό"
73 χρόνου P. 74 άνδρείας ed.
ήμέρου. ΙΟΙ σε P.
VAHL€ LECTIONES.
80 malim προθείς. 87 έκλέγεις P.
miJE
95 an συμπαθεί? cf. 2,214 τού σου
De aud, poet, ait, διά μέν Τλιάδος άνδρείαν σώμα- (
τος, διά τής ’Οδυσσείας ψυχής γενναιότητα παρ-
ιστά, et sic virtutem activam a contemplativa dis-
jungit; vel quia omnia quae tradit Homerus non tain
ad mythicum sensum, quem statim praeferunt,
quam ad ethicum inlus latentem sint expendenda,
ut idem Plutarchus. ibid. et Maximus Tyrius, disseri.
16, luculenter probant. Sed primo nobis magis ar-
ridet sententia quam Maximus confirmat. Quamvis
enim ille Homerum summopere siiSpexufit, iilud ta-
men videtur concedere quod Prsida reprehen<)it,
nullum plane esse inter tot Homericos lieroas (luem
omni virliitum genere cumulatum deprehendas,
sed τάς άρετάς^νενεμημένας κατ’ άνδρα, την μέν άν-
δρείαν κατά τδν Αίαντα, την δέ αγχίνοιαν κατά τδν
Όδυσσέα, τδ δέ θάρσος κατά τδν Δ.ομήδην, τήν δέ
εύβουλίαν κατά τδν Νέστορα. Itaque st quis viri, qiii
sit munibus numeris absolutus, ideam velit habere
ex Homero, omnes liasce virtutes in singula capita
iliNiribulas in unum redigat oportet ; quod sane non
inficiatur Maximus : nam ούτως, ait , εΙκόνα ήμίν
ύποτίθεται χρηστού βίου καΐ άρετής Ακριβούς. Vide-
ais etiam Plutarqbuin in Oral. post, de fort. A/exan-
di’f , p. 343.
74. Quam in natura boni definienda fuerint
Gncci inter se dissentientes et incerti, palet ex solo
r/iceroiiis libro De finibus. Itaque si neque seqitio-
ribus temporibus ullam certam delini tanique ea de
re habuerunt scientiam celeberrimi philosophi, mi-
randum plane non est eam noii esse tam cito asse-
cntiiin Homerum, siquidem nonnisi χρόνου δείξαντος
l^ato et Aristoteles ad hanc vit:e iucem protracti
siios libros ediderunt, in quibus ineiliodo quadam
scientifica, prout illis facultas tamen fuit, ethices
pnecepta tradiderunt, atque cx solo bono, tanquam
ex uno fonte, omnes virtutes emanare demoiistra-
rimt. Ex hisce omnibus patet Pisidam nonnihil vo-
luisse de gloria Homeri deterere, cosque confutare
qui eum omnis scienti» patrem et magistrum appel-
labant. Confer GTisberti Cuperi Apoiheosim, in qua
poetarum principis laudes ciimiilalissime recensentur,
ct Frideriei Reimanni Iliadem^ in qua ejusdem \i-
tia sive maculae deiegiinliir. In codice Vaticano im-
perita manus voci χρόνου vocem τόνου superius
scripsit.
75. Kat τών, id est Ιχόντων. Consule, si pincet,
Aristotelis Ethica, qui pr» omnibus subtilius et enu-
cleatius de omni virtutum genere disseruit.
76. Si Homerus Heracliiim cognovisset, suos he-
roas, nt decet, omni virtutum laude cumula !os, non
nno aut allero tantam titulo conspiciendos exhi-
buisset.
79. En qu» esset virtus Heraelii, animi integritas
perfecta, quae virtutes ompes complectitur.
81. Sub qnadriformi, sed tamen unico as;)eciii
pingendum fuisse Heracliiim et verum queiiiciinqiie
heroa dicit Pisida ad quatuor virtutes respieien<,
> quae yul^o cardinales vocantur. Ita iii Hexaem 170,
τετραμόρφους vocat angelos, ut eorum i»erfecl innem
designet, siquidem τετράμορφος Pisidie a τετραγώ-
νω Aristotelis niliii dilTert, cui Moral. !^ii'omack. I,
vir Ule. fortis est δγε ώς αληθώς άγαθδς κα\ τετρά-
γωνος, άνευ ψόγου.
82. V. Itiad. ι, 249.
85. Μελού ργία pro μελιτουργία. Ilcraclii bonita-
tem et clcincntiain, qu» virtus maxime principem
decet, sub apum mellisqtie allegoria commendat.
88. Idem iambus occurrit in llexaem. Ι6·>8.
90. Confer hos versus cum Hexaem. 458 elseq.,
ibi enim divinam demontiani eodem fere modo de-
scribit.
95. Vox δραστικόν non in neutro tantam sed
etiam in aliis generibus pro substantiva usurpata
invenitur : sic δραστική pro δραστική δύναμις vcl
συμφορά.
1205 DE EXPEDITK
δι* ύμώυ εύιεβώς άμβλΰνετλι,
Κα\ Aotfctvr ώτττερ έκ φιλανθρώκου πάθους,
Στάζει ΐδ κέντρον άντ\ πικρίας μέλι.
100 *Λλλ' έν παρεκβάτει με του προχειμένου
*H των καλών σοΟ τερπνδτης άπήγαγεν ·
"Οθεν πρδς αύτλς του λδγου τάς αΟλαχας
ΙΙάλιν γεωργών εΐοάγω τά σπέρματα.
Έ νυξ μ^ν ή μέλαινά τών έναντίων
105 Είς πάσαν έξήπλωτο τήν οίκουμένην *
Κόρος γάρ οΟκ ήν Περσικής Απληστίας,
Άλλ* έξέτεινον τάς όρέξεις είς φόνους.
Πλήν είς άφεγγή κα\ τοσαύτην έσπέραν
Πρό; ύπνον αύτδςούδαμώς μετετράτνης* ^
110 Τών γάρ δ. ήρ^ας φροντίδων ή ττυκνότης
Έκ σοΰ τδν ΰτυνον είκότως άπέστρεφε.
Πολλοί δ^* βουλάς κα\ στρατηγίας νόμους
Αύτοι καθ’ αύτους ζωγραφοΰντες ήρέμα
Έφασκον ώς χρή τδ κράτος βασιλέως
demum, uii ex hominum commiseratione, mei pro
amaritie instillat aculeus. ^
(100) Sed in digressionem me a proposito tu^e
honitalis jucunda consideratio abduxit. Unde in
ipsos primos sermonis sulcos iterum fodiens spargo
semina.
^ox quidem nigra barbarorum hostium (105) to-
tam late terram occupaverat : nondum enim ex-
pleta erat aviditas Persarum, sed inhiabat adhuc ad
caedes. Tu vero inter tantae noctis tenebras somno
te ipsum nullatenus tradidisti : (110) nostrarum
enim curarum multitudo a te somnum, ut par est,
avertit. Multi de ratione et legibus ducendi exerci-
tus alii post alios disserentes subtiliter, dicebant ut
oporteat regis majestatem (115) in periculis belli
ΝΈ PERSIC.\. .4CR. i. 1206^
A 113 Έν ταίς άνάγκαις τής μάχης πάρε στάναι.
'Άλλοι δδ πάλιν, ώσπερ εκ τούναντίου,
’.νντεστρατήγουν δυσμαχοΰντες έν λόγοις.
Επισφαλές λέγοντες είναι τδ κράτος
Πρδς τάς έτοιμους έμβαλείν περιστάσεις.
120 Τινές δέ κα\ σύγχρισιν έξ άμφοίν μιαν
Έν ταις έαυτών έχτυποΟντες καρδίαις
Σοφιστικώς Ιφραζον, ώστε κα\ μένειν
Κα\ ταις μερίμναις τοϊς άγώσι συντρέχειν.
’Αλλ’ ήν τά κοινά τών λόγων άναίτια ·
125 ϋύ γάρ πονηρδν είχον αΐ γνώμαι τρόπον.
Συ δέ, στρατηγέ, και γάρ ήσθα τών δλων
Κα\ ταΟτα μάλλον αύτδς ήχριβωμένος,
Πάσι δεδωκώς του λαλειν έξουσίαν,
Θεδν δικαστήν τών άδήλων εΙργάσω.
Β 150 "Οπου δέ πί στις παρθένος προσέρχεται.
Λευκήν άνωθεν έλπίδα στολίζεται.
Έορτάσας δέ τήν μεγίστην ήμέραν,
prsesto esse. Alii vero rursus velut ex opposito
contra insurgebant dimicantes sermonibus, minus
tutum dicentes esse majestatem in apertis commit-
tere periculis. (120) Nonnulli vero ex utrisque uuum
judicium in suis sibi effingentes cordibus, sophistice
dicebant oportere et domi manere et consilio in cer-
tamina accurrere. Sed erant isti omnium sermones
sine culpa : (125) non enim ex malo prodibant sen-
tentia ingenio. Tu vero dux (omnium enim dux fui-
sti, et haec ipsa caeteris melius cognoveras), omnibus
C data loquendi potestate, Deum judicem occultorum
fecisti, (130) nimirum slatim ac fides virgo super-
venit, candidam illa ex alto spem adornat.
Tum celebrata maxima illa die, qua totum assur-
rexit humanum genus ad divinam novamque refor-
110 τών P, σών ed.
\\W\M LECTIONES.
ΝΟΤ.Έ.
102. Elegans metaphora , qua se poeta comparat
agficolx. Sulci sunt iambi, aratrum stylus, semina
lerba et sententiae. Forsan ad antiquam Graecorum
scribendi rationem respexit. qu;c βουστροφηδόν dice-
batur : ut enim arantes cum bobus solent, primo a
dextra ad sinistram versus stylum ducebant veteres,
atque ubi ad sinistram pagime oram devenissent,
dextrorsum pergebant, tum vero iterum ad sinistram
recuiTebanl. Ita vere sulcos reprxscntabant lineye,
qir.c αύλακες ea de causa diclse inveniuntur. Ano-
nymiis qui Panegyricum Derengarii imp. conscripsit
ab Adriano Valesio editum, dixit, lib. iii, 55 : fW-
Ua jm$a citd scriba: sulcate papyro,
101. Allegoricc, opinor, noctem nigram vocat
Persas, quos etiam in fine Abaricorum v. 526 σκο-
τε'νονς appelhu, non tantum ad damna abluenda
qii% torris, quam ad ca qiiie religioni inferebant.
Quippe Chosroa legalis ab lleraclio missis lespon-
derat : Ού φείσομαι υμών , έο/ς άν άρνήσησθε τδν
έ σταυρωμέ νον, δν λέγετε θεδν ε^αι, κα\ προσκυνή-
σητε τψ ήλίω
406. Perese jam a Constantini temporibus Roma-
nis infesti eorum provincias invadere nunquam de-
stiterunt. Sed multo acrius inter eos bellum exar-
sit sub Mauricio et Phoca, quorum Heraclius iii
imperio successor fuit. Anno enim 599 Pers;e, Eu-
phratem transgressi, ut ait Theophanes p. 217, πά-«
σαν τήν Συρίαν καέ Πα>Λΐστίνην αί/μαλώτευ-
σαν, dnno autem 617 ChalceJonem quae contra
Cpoliin erat, ceperunt, cum jam innumera, quae
ferri non possent scelera, patrassent. Vide Chron»
paschale p. 701, ed. Bonn.
112. Expedire at bella per sc gerat princeps,
omnes fere consentiunt de rebus politicis scripto-
res.
121. Varias sententias, quas circa belli gerendi ra-
tionem retulit άναιτίους, pronuntiat, volens, opinor,
Crispi, qui gener fuit.Phoc^, lemcrilatein excusare,
qui lleraclio ejus opem petenti respondit : Ούκ έξδν
βασιλεΖ καταλιμπάνειν βασιλείαν καΐ ταις πόββω
έπιχίϋοιάζειν δυνάμεσιν. Rem narrat Nicephorus
pair. brev, Hin. p. 5.
129. Conjecturam modo adductam videtur confir-
mare, quasi lleraclio dubitandum fuisset de eorum
fide qui ei erant a consiliis, unde ipse merito oin-
nem suam spem in Deo collocavit, et de suo in
Persidem profectu secuin consultus deliberave-
rit.
152. Minimum discrepant eseteri historici, Theo-
phanes, Cedrenus, Zonaras et Nicephorus, qui
omnes allirniant lleraclium anno imperii sui 12^
Christi 622, cum jam Pascha cclebrasset, svaVuxi
Pcisidom perrexisse. *
12(Π , , GEORGII PISID.E^ 1208
Έν fj zh xotviv έςαν^στη του γένου;
Εις Ινθεόν τε χα\ νέαν άνάπλασιν,
i3J ΕύΟΰς μετ’ αύτήν είχον^ζων Μωσέα
Καταστρατηγείς Φαραώ του δευτέρου,
Εί Β^τζράτ^ τις^ούχ άμΐζρτή^ει· λίγων
Τδν ώς άληΟώς πρώτον είς Αμαρτίαν.
Λαβών δέ την θείαν τε κα\ σεβάσμιον
Ηό Ιίορφήν έχείνην της. γραφής’ τή; άγραφου,
"Ην.χεΤρες ούχ έγραψαν, άλλ* έν είχδνι
Ό πάντα μορφών χα\ διαπλάττων Λδγος
"Λνευ γραφής μδρφωσιν, ώς άνευ στυοράς
Κύησιν αύτδς, ώς έπίστατσι, φέρει.
malioncm, (135) sUUiiii post ipsajn, repraesentans
Mosem, aries eduxisti contra Pliaraoiiein alterum,
si quis tamen non errat vocans alterum, qui vere
fuit primus in peccato. Turn manu accepisti divi-
nam et venerandam (liO) eifigiem illam picturae η«»η
pictae, quam manus non pinxeriiPt, sed in imagine
verbum figurans et eiTormans omnia finxit, figuram
sine pictura, sicut sine semine idem (Oiiceplionem,
A 145 (Έχρήν γάρ αύτδν, ώς τδτε στκ)ρ3ς δίχα,
Ουτω τυποΰσβαι χαΐ πάλιν γραφής 4νευ,
"Οπως δι’ άμφοιν του Αδγου μορφουμένου
Μένη τδ πιστδν τής ένανθρωπήσεως.
Των φαντασιάστών έξελέγχον τήν πλάνην.)
150 Τούτψ πεπόιθώς τφ θεογράφω tutoji
θείαν Απαρχήν τών Αγώνων εΐργάσω*
■Έδει γάρ ήμών τδν συνήγορον λδγον
Πάντως παρείναι τής δίχης κινουμένης.
Τή δευτίρφ δέ τής έορτής ήμέρα
135 Σεαυτδν εύθυς έμβαλών ταϊς όλχΑσι
Τδν ύγρδν έξέτεμνες εύτδνως πδρον,
ut scitur, habet. (115) Oportebat enim ipsum, sicut
tunc sine semine, sic et postea eflingi sine pictura,
ut per utrumque Verbi configurati maneret fides
incarnationis, eL phantasiastaruni confunderetur er-
ror. (150) Hoc fretus divinitus efficto signo sancias
primitias certaminum fecisti : oportebat enim pa-
tronum verbum omnino apparere, se movente ju-
siitia. Secunda vero festivitatis die (155) le ipsum
YAKLE LFXTIONES.
'j\ αν 01
157 άμαρτήσε: P. 130 σεβάιμιον ςοιΙ. 148 μίνη cod. Ρ, μίνοι V. 149 φαντασιαστών εξελέγχων ad.
τών
φαντασιαστών εςελεγχον cod. 152 υμών cd.
mjM.
139. In codice solitus censor σεβάσμιον in σέβα- C
σμίάν voluisset iiiiinulari.
*140, linagiuem άχειροποίητον describit, de qua
videndus Gretseriis De imag. non manuf, toin. XV,
p. 199 ; a quo equidem iii eo dissentio, quod putet
imaginem, qua munitus Ueraclius in Persidem irru-
pi.t« fuisse archelvpam Camulianciisem : at paulo
ante, p. 198 ex Menologio ipse noverat ne Sergio
quidem patriarchie licuisse eam relinere, et visione
quadam perterritum coenobii cujiisdam virginibus,
a quibus illam abduxerat, reddidisse. Quomodo igi-
tur eatndcm imagin<mi Heradius sccum asporlassi t
in Persidem? Equidem censeo imaginem, quam ha-'
buil imperator, non fuisse Camulianeoseiii, sed
aliam ex archetypa Edessena accuratissime effor-
iiiatam : salis enim aperte, ut mihi videtur, Pisida
Edessenam, qu;e a Christo Jesu liiUco impressa,
et ad Abgarum missa dicitur, hic designat, subji-
ciens eam fuisse sine fictura ab tpso verbo figura·
tam ; quod quidem de sola Edessena traditum uc-
cepimiis. Nam dc Camulianensi, unde et quomodo
fuerit diormala, plane non constat: cl quamvis in- D
ler αχειροποιήτους imagines celebretur, non desunt
tamen qiii putent Edessenam tantummodo co nomi-
ne rccle insigniri, reliquas autem, nc Camulianensi
quidem excepta, cx ea omnes fuisse expressas ct
e.\8cripta$. Verum cum Edessena imago non ante
anniini Christi 944 translata fuerit ('.polim, palet
llcracliiim non αύτόγραφον sed άπδγραφον in ex-
peditione Persica secum circumtulisse. Quid quod
Cedrimus, p. 408, Salvatoris imaginem non iiianu-
factani ex Africa sccum adduxisse Heracliuin nar-
rat ? Num hsec quoque fuit Camiilianensis, ut Grot-
sero placet? Minime vero, sed eadem ilia, ut nuper
P.iximus, ex Edessena expressa. Fateor tamen non
mtiUam Odem adhibcmlain esse Cedreqo, q d non
salis d ligenter, ut in comperto csl, TheophaiMMii
exscripsit; quo quidem vitio laborat etiam Zmia-
ras. Ί licop!ianes ciiim, p. 250. Dei Matris, noii ver-
bi «livi ai i ii.iginem hab^iissc llcradium refert, tum
cum priiiium cx Africa Cpoliui ven t, ut melius ex-
planabitur ad Ueradiad, ii, 14. Sed dubium om-
nino tollit ipse Pisida, qui in proxima acroasi v.
87 salis aperte declarat non είχδνα άπεικάνισμα τοΟ
θεογράφου τύπου Ιχτυπον fuisse effigiem qua usus
est lleracliiis. Halum igitur firmtimqiie sit, imagi-
nem n religioso imperatore in Pcrshleni allatam
fuisse Ικτυπον Edesseme : Camulianensem autem
ad praesidium urbis ab eo fuisse relictam, quofd ex
Abaribus clarius apparebit.
114. Theopiianis, qui Pisidam non sequi sed ex-
scribere videtur, verba suis quaeque locis, respon-
dentia siiblexere juvabit, ut nostri poetae amiori-
fas fiat iirmior et sensus magis perspicuus. Aif;Vov
δέ ό βασιλεύς έν χερσ'.ντήν Οεανδρικήν μορφήν, ήν
χείρες οΰκ έγραψαν, άλλ* έν είκδνι ό πάντα μορφών
χαί διαπλάττων λόγος άνευ γραφής μόρφωσιν, ώς
Ανευ σποράς κύησιν ήνεγκεν. Ila Theopli:iues, p.
254. Videsis He.niem. IIGO. ubi Virginis saiiclissi nue
parium ex fabuloso vulturum partu sine semine
verisimiliorem nobis facere contendit Pisida.
148. In cod. μένοι.
119. PbanlasiasUe h.erelici ex Eulycbianormn
familia, dicti etiam Jiilianistoe ab Juliano Halicar-
nassensi, qui fal-sa eorum dogmata excogiiavii, et
Gaiano Alexandrino, qui Julianum secutus esl.<'bri-
sii corpus a iHomeiito impolluti conceptus iioii so-
lum iiicorriipiibile esse, verum etiam iiicrealiim af-
firmabaul. ut ait Timotheus De sectis apud Cotele-
riujii Mon. Eccl, Grcec. loiii. 111, p. 410.
150. Theophanes ibidem κα\ τούτω πεπόιθώς τύ
θεογράφφ τύπω Απήρξατο τών Αγώνων.
155, IJeni ibidem Hcraelium Cpoli profectum in
Ciliciam pervenisse lra*Hl, sed nullam de teinpc-
slat*‘, quam Pisida describit, meiiiionem facit.
157. De lleneo promoiUorio, quod ad. meridiem
contra Clialcedoneiu erat, plura in Petro Gyllio De
Dosph, Tlirac. lib. iii, c. 2 et in Ducan^i Gp, Clmst.
lib. IV, p. 170. Quod ftdiios atliiict, cxFrsitla obser-
vabi Ollis primum huic promontorio nomen reven
filis ;c Ήρσίαν, iion Τίραίον, ut a ({ulbusdam Cnecis
invciiitur appellatum ; secundo ita fuisse dieluni
1209 DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. I. 1210
Ka\ δή π«ρέπλε{; εύθΰς Ήραίας τόπου; · Α
ϋύτω γάρ αυτήν ώνόμαζον έκ πλάνης
Τής πρ\ν κρατούσης διαδοχήν δεδεγμένοι,
160 Τωςίτρεψας εύσεβώς μεθαρμδσας
Τδ τής πλάνης Λδοξον εΙς εύδοξΓαν.
Τρέμω δέ τούτων μνημονεύσας των τόπων
Σιγή παρελθεϊν ήν έν αύτοις είργάσω
Έναγχοςεύιέβειαν ίσται γάρ τάχα
465 Κα\ το?ς μεθ* ήμάς ή σιωπή ζημία.
Άλλ’ έν παρεκβάσει με του σκοττοΰ πάλιν
Δραμείν Οέλοντα τδν βιωφελή δρόμον
Μή τις πάρεργος του λόγου τδν ιππέα
Σπεύση κατασχεϊν ταΤς άφώνοις ήνίαις.
470 ’Ήν μέν νότου πνεύσαντος είς τουναντίον
ΠαλινδρομοΟντα συντόνιυς τά γεύματα,
Και νυξ άφεγγής και βράσαντα κύματα ®
Διπλήν άνάγκην τής ζάλης εΙργάζετο.
Συ δέ, κράτιστε, τήν άυπνον έσπέραν
175 Ε^Οισμένως. έτεμνες, εΓπερ έσπέραν
ΚαλεΓν προσήκει τήν δι* υμών ήμέραν. ·
Φωνή δ’ άπωθεν όξέων Ορη νημάτων
Τάς σάς κατεβρό'^τησεν ευσεβείς φρένας
Έκ κυμάτων δέ δυστυχώς ώΟουμένη
480 Όλκάς προσεσκίρτησε πετραίω πάγιρ,
Πολλή δέ παφλάζουσα βευμάτων βοή *
Τδν ήχον ύψώσασα ταίς πέτραις δλον
"Έξω τδν άφρδν αγρίως άνέπτυε,
Κα\ προσράγέντα τοί; λίθοις τά κύματα
485 Έκ τών βιαίων ώσπερ άντικρουμάτών
Σπινθήρας έξέπεμπον ύγράς ουσίας ·
Και πρδς τοσαύτην ήλθον οΐ πλωτα\ βίαν
Ός μηδέν είναι τών νεκρουμένων πλέον *
\εχρους γάρ αύτους έν βραχεί τεΟαμμένους
460 Έσχημάτιζε τής άνάγκης ό τρόπος*
Άλλ* ευθύς έλπ\ς κα\ παρ’ έλπίδα φθάσας
■Έλαμψας αύτοίς έν θαλάσση φωσφόρος,
Τ6 φως προδεικνύς ήλίου γλυκύ πλέον *
Ό μέν γάρ οίδεν έκπυροΰν τά σώματα,
435 Σύ δέ δροσίζεις εύσεβώς τάς καρδίας.
Και δή πρδς αυτήν έκδραμών τήν όλκάδα,
Κάμνων έφείλκου πάντα; είς προθυμίαν,
Έρυθριώντας δεσπότου πονουμένου
illico coimnillens nnyibiis humidam secasti alacri· qii c pt-r le fiiil dies. Vox autem lonjje acuti ejula-
ler viam, et ultra Heneae caput cito pra^tmiayigasii : tus ad tuas circum intonuit pias mentes. Ab undis
ita enim ipsam vocabant ex errore, qni jaindiu in- voro inftilii itor jactata (180) navis illisa est ad pe-
Taluerat, successores, (i 60) donec pia rerum com- tracuiii scopulum. Multus autem effervescens unda-
inalaiione converiisti erroris dedecus in nominis ruin fragor, iuterque scopulos extollens late soni-
celebritatem. tum, (oras spumas immaniter exspuit ; et illisi cau-
Timerem, si haic loca memorans silentio pr.elcr- libus fluctus, (485) voluti ex vehementi repulsu,
irem, quam in ipsis constituisti nuper religionem. ^ longe Jaculabauliir aqiise aspergines. Et nautae ad
Erit enim brevi (165) etiam posteris silentium |)ce· tales sunt redacti angustias, ut nihil esset quod noii
na. Sed rursus in digressione video mc a pnipesito p(»rlenderct mortem : morlUos enim ipsos et brevi
currere volentem utilem cursum, ne sermo perfun- tempore scpultos (490) monstrabat periculi neces*
ctorius equitem contendat retinere mulis halionis. sitas. Sed repente spcs:ei tu spem antevertens
(470) Austro spirante ex adverso fuerant rursus eniicuisli ipsis in mari, phosphori lucem emittens,
relegendi quantocius fluctus; et nox cicca et solis luce dulciorem : hic enim valet concremare
aestuantes und« duplex periculum proccllse fercrant. corpora. (195) Tu vero irroras pie corda. Quippe
Tu vero, fortissime, insomnem noctem (175) de ante ipsam excurrens navim et allaborans excitasti
more transegisti, si tamen noctem vocare decet, omnes ad abcrilalem , jam erubescentes, quod
VAUIyl=: LECTIONIS.
466 παρεμβάσει cd. 469 σ
κον ed.
01 0
ση P. 474 συντόμως ed. 477 άπωθεν P. -ωτ:^όρου ed. 497 έφείλ-
ΝΟΤΈ.
eo q«md olim "Ήρας Junonis aede esset insigne, id
quod etiam Codinus in Aniiq. Cpol, admonuit ; de-
nique lleracliuin profanum nomen in aliud Chri-
stiana pietate illustre commutasse, quamvis <|um
fuerit nova loci denominatio ex Heraclii pnescripto
non constet. Ad vocem Ήραίας supple άκρης.
464. Πλάνην hi‘·. ut supra , idololatriam vocat.
Qiiomcdo auleiu lleiici promontorium vocari jus-
serii, quam ve religionem in eo constituerit, nemi-
nem prodidisse mirabar, cum Pisida dicat poenam
esse luturos q<ii tantam rem silentio pr i tcrircnl. At-
que eo mirabar magis, quod jam ante Heracliiim
fuerat llersei pronmntoiiuin a Gnecis ad Cliristia-
nam religionem detlexum : naiii etiam Procopii
Iciupore, ut ipse testatur De wdif, i, 5, ίερεϊον
vocari cmperal. Κάν τω Τίραιω, ό τι Τρείον καλοΰ-
σ·- τά.νυν.
467. Juvat hic repetere >νΙ subinlelligere ver-
sum, qui supra est ordine 404 : ή τών καλών σου
τερπνότης άπήγαγεν. Roela alludens, ut saepe alibi,
ad cursus circenses, ait sibi timendum ne dum ni-
mio .«patio procul a meta vagatur, quis propius ac-
cedens ipsum antevertat. Sensus est : tterum in di-
gressionem me currentem tui consideratio abduxit;
sed nunc inceptum cursum rursus currere festino, ne
nimis digrediar.
168. Videtur quodammodo habuisse in mente il-
lud Agatlionis apud Athenaeum, lib. v, p. 4^ : 15
μέν πάρεργον έργον ώς ποιούμεθα, τδ δ’ ερ*|ονώς
πάρεργον έκπονούμεΟα.
480. ίίετραίον πάγον poetica circumlocutione ψο
scopulo dixisse. Pisidaiii censeo, quamvis coiIck, ixjsa
nullibi grandes litteras exhibet, habeat
497. Legerem έφείλκες.
1211 GEORGII PISIDAE 121»
Έν tfj τοσαύτη των χαλών αύτουργί^ι.
200 Κα\ των ταχυδρόμων γάρ εύθυς όλχΔδων
Τδ πλήθος είς 2ν εύτδνως συνέτρεχεν,
Κα\ πας έν δπλο:ς έατρατευμένος τδτε
’Ρίψας τh τδξον χα\ παρε\ς τήν άαπίδβ
ΙΙρδς τάς ένύγρους συμπλοκάς ώπλίζετο.
205 Καύτους δέ τους τεμδ’/τας εύνοιας λδγφ
Των τεχνοποιών όργάνων τα σπέρματα,
ΕΙς ταύτδ συντρέχοντας ήν όρ5ν τδτε
Τμηθέντας ούδέν τήν φύσιν τήν ά^^ενα.
Ουτα\ς έκαστος συμμετασχειν έχ μέρους
210 Των σών Ιδρώτων ήδέως ήπείγετο.
*Όμως δπαχτες σο\ προσήγον τήν χάριν,
ΎμΓν δέ π5ν τδ πραχθέν έσπουδάζετο,
*Όπως ύ πρώτος μισΟδς είς τήν αιτίαν
Κα\ τήν άφορμήν συνδράμοι του πράγματος.
215 Οί μέν γάρ ώΟουν έκΟαλαττίων λίθων
'ΡιζωΟέν ώσπερ έξ άνάγχης τδ σκάφος,
Οί ναυτικοί δέ τοϊς άποσχοίνοις τδνοις
, Λαβδντες εΤ).κον, ώς ένήν, τήν όλχάδα,
*Έως χατισχύσαντες ειλχυσαν μδλις
220 Τήν ναΟν πε σου σαν έν σαγήνη τών λίθων.
’Ώ συμπαθές φρδνΓ,μα χα\ ψυχής τδνος
Κα\ φροντις ^ρκέσασα τοίς δλοις μία Ι;
Α Πάλιν μεριμνάς, χα\ πάλιν χατά ζ^λης
Μάχην συνάπτεις* ούδέ γάρΟαλαττίας
225 Κίνδυνος όρμής, ουδέ τής γής ή ζάλη
Τή σή παρέσχον έχχοπήν προθυμίφ.
Άλλ’ ώς σοφός τις έν κυβερνήσει ζάλης
Χειμοινος αΟρας ήγριωμένας βλέπων.
Τότε πλέον δείκνυσι τήν εύτεχνίαν,
250 Κά\ τώ λογισμφ τάς τρικυμίας φθάσας
Τέμνει τδ βεΟμα τής ζάλης άνατρέχων.
Κενοί τε πυχνώς τήν βίαν του πνεύματος,
ϋυτω κρατήσας του βίου τούς αύχένας,
Χειμώνος δντος κα\ ταραχής πραγμάτων,
255 Φθάνων έκάστην συμφορών τρικυμίαν
Πή μέν διατέμνεις, πή δέ τήν βίαν χενοίς,
Πή δέ πρδς ύψος εύσεβώς άνατρέχων
Β Γής κα\ Οαλάττης τδν σάλον κατέσβεσας.
Ίδών δέ ταΰτα κα\ στενάξας δ φθόνος
240 (Πολλήν γάρ Ιγνω ζημίαν πεπονθέναι,
Βλέπων τοσούτους έν βράχε? σεσωσμένους),
Πλήττει τδν άκρον τού ποδός σου δάκτυλον,
Έαυτδν, ώς έοικε, μορφώσας λιΟψ ·
θερμή δ’ άνηκόντιζεν αΓματος χύσις
245 Βάπτουσατήν γήν, κα\ χαλούσα μάρτυρα.
Έ/ρήν γάρ ύμιν είς άμείοηον χάριν
laboraret despota et tam prseclara ipse per se ge-
reret. (200) Tum vero slalim actuariarum navium
multitudo in unum inbmtis viribus contracta
est. Ac tum quisque, ut erat tumultuarie in-
structus, abjecto telo et dimisso clypeo ad ma-
rinos conflictus se armabat. (20.">) Ac etiam eos, ^
quibus erant exsecta (sit venia dicto) genitalium or-
ganorum semina, in idem accurrentes erat tunc vi-
dere, quasi ncutiquain abscissa eis fuisset virilitas.
Ita singuli ad sumendam partem (210) tuorum su-
dorum dulciter impellebantur : sed omnes uni tibi
referebant gratiam. Tu vero de singulis factis cu-
ram habebas, sic ut promptum praemium ad ratio-
nem ocensionemque accurreret operis. (215)1111 qui-
dem protrudebant ex marinis scopulis radicitus ac
veluli per vim affixam navem : naula! vero junceis
funibus abreptum liabebant, ut poterant, navigium,
donec multum connixi, aegre eduxerunt (220) na-
vim irretitam scopulis. Asl o quae coinpaticns vo-
luntas 1 quae animi firmitas! quae cura sufficiens una
ad omnia I Rursus cogitas, et rursus cum procella
pugnam conseris : neque enim marini (225) peri-
culum furoris, neque terrae tempestas tuam conlii-
derunt animi praesentiam.
At vel uti sapiens gubernator in procella, quo
magis furentem hyemem videt, tunc plus artis osten-
dit et solertiae, (250) et consilio undarum viro an-
tevertens ingruentes secat fluctus occurrens, eludil-
que saepius vim venti, sic tu cum regeres vitae gn-
bernacubim, in praesenti tempestate et rerum tur-
bulentia, (256) omnium calamitatum fluctibus
praepeditis, qua maris dividis, qua eludis insaniam ;
nunc vero, pio mentis sens.u sursum excurrens,
terrae roarisque rabiem temperasti.
Haec autem videns atque ingemiscens invidia
(240) (multum enim sensit sc damnum tulisse con-
spiciens tales viros repente conservatos) ferit tui
pedis summitatem digiti, mentita, ut visa est, figu-
ram scopuli. Calidus autem erupit sanguinis rivus
(145) infleiens terram, teque declarans martyrem.
Decebat enim ut in integrae gratiae testimonium t<bl
inessont pietatis stigmata.
\AR\JE LECTIONES.
202 δχλοις ed. 227 τις add. P. 228 ώρας ed.
mrjE.
205. Eunuchos έχτμηθέντας apud se tenere a
Persis didicerunt Romani iiuperaiorcs. Persae enim
primi omnium videntur inares evirasse ; unde Pe-
l:oniiis Satyric .c. 119 : Persarum ritu male pube-
scentibus auuis subripuere viros.Wde HercHiotuiu lib.
M11, p. 492. Ciibiciilariortiiu iniinere ut plurimum
ftingebaiiiur in aulis principuiii cunuebi , quibus
ipsius regis committebatur custodia. De euuucbo-
1 iim dignitatibus apud inip. Cpolilanos vide Coii-
fclaii linum Porpbyrogoiiilum, De ewrcmon. AuUv
Byzant, ri, 52, p. 412.
227. Legerem σοφός τις έν, ne claudicet ver-
sus.
242. Nemo alius prodidit memoriae id quod nnn
sine aliqua venustate poetica et mulla cum adula-
tionis illecebra referi Pisida, lleracliura ita pedem
in scopum offendisse ut sanguis e digito elDuxcril
ct ipse martyr evaserit.
244. M.illem άπηκόντνσεν.
DE EXPEDITIONE PERSICA. ACR. II.
προσμένβιν τά στίγματα.
:a««rvo της άνάγχης τ6 σχάφο;
-«ων χυμάτων αφήρπασας,
1214
Α 250 Τήν χοσμιχήν ϊπασαν οδτω? όλχάδα
Σώ^οι ίι’ ήμών μέχρι παντός έχ ζάλης
'0 πανταχου σχέπων σε του θεού Λόγος.
Β.
jeC ^ -ιτρ«5ελθ£ σϊ>ν πα^^ησίςι.
· μή ταράττου νΟν φ46φ ·
® ^ τιάρεστιν, άλλ’ ό δεσπότης.
κα\ σιωπί]ν ε! πάθοις,
χα\ χαλώς ήττημένοιν.
>.τ.*υδ9^^χεΓν δ* των λόγων ήπειγμένων
; zo'J^ άρ/ή; αυθις ϊττταμαι δρόμους,
γδιρ τταρέσχες έγχοπήν ταίς όλχάσιν,
>ς διε^θών τήν όδδν των (Γευμάτων
:αις Ιπέστης ταΓς χαλουμέναις Πύλαις,
).Οών άπροσδόχητος ή μεροδρόμος.
ντεΰΟεν ώσπερ βλύσμα ττηγαίου πόρου
Κινούμενου μέν έχ φλεβών των έυ βάθει
Όμου συνηπται χα\ τά (δεϊθρα συλλέγει,
έ5 Έν ταΐς νομαις δέ ποιχίλως μερίζεται,
Ούτως άνοίξας τού λογισμού τάς φλέβας
Tjj ποιχιλη σου χα\ σοφ^ διαιρέσει
Σαυτδν μερίζεις ταις νομαις των πραγμάτων.
Τίς γάρ στρατηγός ; Βασιλεύς πρδ των δλων.
20 Τίς έχδιδάςαι ταξιαρχίας νόμους;
Πάντες πρδς ύμάς εύθέως άπέβλεπον.
Τίς των δεόντων άσφαλής ρουληφόρος ;
Πάλιν πρδς ύμάς ή ^οπή των όμμάτων.
Ός εύ κρατούσα συν θεψ μοναρχία Ι
iicot illud tu ex angustiis navigium atque ex mundialem navim servet per te semper a procellis,
empestate eripuisti , (250) sic totam late quod te ubique tuetur, Dei Verbum.
II
eas, Demosthenes, et confidenter loquere,
idi est potestas : ne te nunc timor exagitet,
lest Philippus, sed despota, periculum est nui-
l si tu silueris, (5) late et plene omnibus de-
quidem rursus currere, incitante sermone.
:eptos cursus recens propero : non enim in-
isti cursum navibus, usque dum emensis un- ^
viis (10) ad Pylas, ut vocantur, pervenisti,
improvisus hemeirodromus. Tum vero sicut
scaturigo fontis, qu;e exsiliens ex venis in imo abs-
conditis in unum coalescit, tumetque ex colleciis
rivulis, (15) ac varie in varias partes dividitur, sic
tu reclusis tuse mentis venis tua varia et sapienti
distributione te ipsum dividis in varias partes ope-
rum. Quis enim dux? imperator pro omnibus. (20)
Quis dc ducendo exercitu det leges? Omnes in te
slatim intuebantur. Quis in necessitatibus tutus
consiliarius? Rursus in te conversio oculorum.
Quam bene est imperanti cum Deo monarchiae 1 (25)
VARUi LECTIυ^ES.
η
θοις cod. ήττωμένων ed. 8. έχχοπήν cd.
NOT^.
>AS. II, V. i. Non aliam, Opinor, ob causam
thenem compellat Pisida, nisi ut ostendat
se Heraclii virtutem integritalcmque, ut sui
is ni Ilii timeret (|uid de eo quisque diceret,
lane Philippo Macedonum regi aliter evenit,
te Plutarcho in Demoslli. p. 853, έφριττε τήν
τα χα\ την δύναμιν τού ^δήτορος. Nimirum
Ilii Deinosilienis πα^όησία, quod ex eodem
dio intelligiliir, ut Ailienienses ad id qtiod
poncilarei, Philippo regi timorem injecerit,
nam pecuniarum vim a Persis dono arcepe-
in causis diciindis staret contra Macedonas ;
luidem ei vitio vertit i£schines ut Diodorus
, Bibi. lil). XVII, p. 165.
emosihenes sua dicendi vi aliis timendus
irum suis rebus timuit, ciim Philippus Boeo-
cciipasset : abjecto enim clypeo (Ρίψασπις tur-
igitin bello ad Chseroneam gesto; cum autem
[)ost nuntii Athenas venissent de morte Phi-
pse prodiit splendide amictus, et coronatus.
:hiis, ibid.
edit ad navigationem Heradii, de quajn fi-
lerioris Acroascos.
nbaiidi , 0 imperator.
Heradius in Ciliciam recta contendit : non
;st dubitandum , quas noster nominet Pylas,
eas esse qu.ne in historiis celeberrim.ne sunt, et Ar-
meni:e et Ciliciic vel Syriae Pylae vocantur, ut in
Siraboiielib. xiv. p. 994 : AI πύλαι λεγόμεναι δριον
Κιλίχων τε χαΐ Σύρων. Theophanes, ρ. 254 de mo-
re consentiens cum Pisida ait:Άπάρας δέ τής βα-
σιλευούσης πόλεως έξήλθεν κατά τάς λεγομένας
Πύλας, πλοΓςτήν πορείαν ποιησά μένος. At Nicepho-
πι» patriarcha a Pisida et Theophane discedens He-
" radium per Pontum Euxinum navigasse et in Ar-
meniam provectum, inita cum Tureis societate,
per Laxorum provinciam in Persidem descendisse
narrat. Sed perperam omnia permiscet, et primani
cum secunda Heradii expeditione confundit. Ac
optime quidem Petaviiis observavit in Notis ad Ni-
cephorum, ea quae ab historicis Byzantinis narran-
tur, adeo esse perturbata et tam prxposlcfe descri-
pta, ut narrationum et annorum seriem accurate
deductam frustra ab illis exspectes; quo quidem
vitio maxime laborat Breviarium Nicephori.
11. Tanta celeritate longum iter confecit Hera-
dius ut hemerodromus a Pisida appelletur : heme-
rodromi enim apud Gnccos dicti, qui totum dieves
cursitantes non fatigarentur; vel nt Livius, lib.
2 i, affirmat, hemerodromos vocant ingens uno
spatium emetientes De triplici hemerodromoruu^
ucre Lipsius, tum. II, p. 500.
1215 GEORGIl PISID/E 1216
25 Ού yip πολυπρ^ιωπος άναρχία.
Αλλά χρατοΰαα'συν θεψ μοναρχία,
*Η πάντα θάλπει χα\ διευθύνει λύγψ
Κα\ τάς άτάχτους έχτροπάς άνατ ρέπει *
ϋυτω γάρ ούδέν ώς άταξίας νύσος
30 Έρπουαα βάχνει χα\ δαπανά τήν φύσιν,
Κα\τών έν αύτϊ) χαιρίων χαθάτττεται.
Άλλ' εί θελήσω των λδγων τά ποιχίλα
Κα\ τάς διαφοράς Ιστορείν των φροντίδων,
*Όσας προθύμων άνθ* δλων ύφίστασο,
55 Διττής άμαρτών έλπίδος χριθήσομαι
*βς μηδέ ταΰτα τψ λδγψ περιγράφων
Μηδέ προβαίνων χαι λέγων τά χαίρια,
Σί> τάς δδους μέν εΙργάσω στρατηγίας,
Τρίβους δb τάς σάς ταχτιχήν εύτεχνίαν.
40 Σο\ χα\ τράπεζα, χα\ πύματα, χα\ τροφή
Τύξοις παρεσχεύαστο χαΐ ταϊς άσπίσι.
•Γιλδ; δέ σου πάς πραχτιχύς τις ήνλδγος,
Τυθμύς τε πάσης χα\ χάνων εύβουλίας.
Στρατδν γάρ εύρων τδ πρ\ν ix (Ραθυμίας
45 'Αταξίας γέμοντας ήμελημένης,
θάττον χατορθοίς κα\ λύγοις χα\ σχήμασι,
Τύπων, διαιρών, δειχνύων, ύπογράφων.
Α Ός παιδαγωγδς των Ινδπλων γραμμάτων.
*Ώ νους διαρχής . Όχεανδν μιμούμενος,
50 Κυχλών τε τήν γήν χα\ τδ πάν περιτρέχων,
Κα\ πάντας άρδων, χα\ μένων πεπλησμένος !
*Όσας μδν ουν μετήλθες έν βραχεί χρδνφ
Άλλας έπ' άλλαις φροντίδων τριχυμίας,
Πράττων, μερίμνων^ εύτρεπίζων, προγραφών,
55 "Οπως τδ πλήθος του στρατού συνχρμόσ^ς
Εις πολλά τής γης διεσπαρμένον μέρη
(Δέος γάρ ήν ού φαύλον, ώστε μή φΟάσας
Τά διαιρεθέντα τού στρατού σου τάγματα
Σχίση παρελθών έν μέσοις ό βάρβαρος),
60 Κα\ πώς τά πυχνά πολλάχις βουλεύματα
Μή συνδραμδντα τού σχοπού ταΐς έλπίσι
Γνώμαις ύπεστήριζες άχριβεστέραις,
® Έχών παρήσω. Κα\ γάρ αύτδς, δέσποτα,
Τοσαύτα πράττων λανθάνειν έτβχνάσω,
65 ’Όπως τδ χοινδν μή μετάσχη τού πδνου
*Ομως συνήλθον, ώσπερ έξ δρους τινδς
Ιίολλάς έχοντος έξοχάς τε χα\ θέσεις
Κρουνο\ βέοντες τψ τκ)λυσχιδεΙ πύρψ
Εις ταύτδ συ'^ρέχουσιν έχ των σχισμάτων.
70 Έμο\ δέ θαύμα προσφέρω; έπήρχετο.
Νοη enim inuUiformis erat anarcbia, sed imperans
cum Deo monarchia; quse omnia fovet et dirigit
verbo, et inordinatas confusiones amolitur. Nihil
enim est tam noxium quam defectus ordinis, (30)
morbus, qui serpens mordet, et absumit naturam,
et meliores opportunitates abripit.
At si voluero consiliorum varias rationes et va-
rias describere sollicitudines, quantas alacriter pro
republica obisti, (35) quod duplici exciderim spe,
criminarer, ut qui neque haec ipsa sermone expli-
cem, nec ea quae sunt dicenda progrediens referam.
Tu quidem signasti expeditionis vias, iter vero tuum
ex optima militari disciplina; (40) libi et mensa et
pocula et cibus inter tela instruebantur et scuta.
Omnis tuus sermo simplex, at rebus conveniens,
nonna erat cl ratio cujuscunque boni consilii ; exer-
citum enim cum invenisses ex desidia (43) omni
carentem ordine et plenum negligentia, ipsum sta-
tim instruis dictis et hguris, formans, dividens, de-
monstrans, oculis subjiciens, velul paedagogus utens
annalis litteris. 0 mens praestantissima, quae et in-
star Oceani, (50) circumiens terram et quaquaver-
sus permeans, omnium mentes irrigans et pemtans
plena, quolnam excepisti brevi spatio temporis,
unum post alium, curarum geminatos fliMlus, ope-
rans, cogitans, apparans, praescribens, (55) ut nu-
inerosum exercitum colligeres in varias terrae dis-
seminatum partes; nam valde erat timendum ue
praerepta occasione tui exercitus divisas copias in-
terciperent medias superaggressi barbari. (60) Quo-
modo autem bene provisa sa*pe consilia non con-
currentia cum praeconcepta spe sententiis eonfirma*
veris melioribus, libens praetermittam : tu enim ipse,
despota, qui haec gerebas, celare studuisti ex indu-
stria. (65) Ne igitur respublica detrimentum pate-
retur, simul omnes convenere, vcluti ex aliquo
monte, qui multos habet colles et valles, rivi Oucnlfs
per multifidos tramites in unum coalescunt ex disjon-
ctis semitis. (70) Me autem justa incessit admiratio,
quinam tot tantarumque cogitationum copiam tuo
VARIiE LECTIONES.
53 τάς adJ. Γ. 45 γέμοντα cd. 53 τριχυμίαις ed.
NOTiE.
25. Alludit ad illud Homeri, J/iad. ii, 20i: Ούχ
άγαθδν τ^λυχοιρανίη, εΤς χοίρανος έστω, ε'ς βασιλεύς.
Quam sententiam laudant omnes de rebus politicis
scriptores, quibus persuasum est luonarcliiam ern-
teris regendorum populorum modis antecellere.
28. S.epe damna intulit άταξία, qii:je est rennn ab
ordine deflexio, Maximum corporis politici vilium
idcirco exaggerat Pisida, quia jamdiu eo morbo la-
borabat imperium, cum eo potitus est lleradius,
qui res in summa calamitate constitutas, quantum
potuit, restituit.
42 Claml. jElianiis in Tactich c. 51, monet δτι
παραγγέλματα ήγεμονιχά δεΙ σύντομα είναι, είτ»
μή έχοντα άμφιβολίαν.
44. Militis otium aliorum esse negotium innume-
ris testimoniis confirmant bislori;e. Unum prodii-
eam ex Tacito, qui de Pannonicis legioiiimis ita
scribit : Intermiserani solita munia, et ^incipio /a-
srivire miles, discordare, pessimo cuique praebere ei-
res ; denique luxum et otium cupere, diseipUnam d
arma aspernari,
47. lleraclii in militari discip1i!>a pertiiaro confir-
mat etiam Theophanes, p, 254 : -ούρυς δϊ γυμνέ
ζειν ήρξατο χα\ τά πολεμικά έρν^., ές£παίδε««σ*.ν.
1218
I2J7 DE EXPEDITIONE
Πώί των λογισμών των τοσούτων ή χύσις
Τψ σφ λογίσμψ σωφρ<5νως έτάττετο ·
Πλήν, ώς Εοιχε, δραστική Θεοΰ Δ^γος
Τούτοις Ιπιστάς ού μόνον τους αυχένας
75 "Εχαμψε πάντων, άλλ’ όμοΟ χαι χαρδ^ας.
Έπε\ δέ τοϊς σοΓς προσδραμόντες Γχνεσιν
*Απαντες, ώσπερ έχ μιάς συμφωνίας,
Τδ-οδν θεοστή ριχτόν Ομνησαν κράτος,
Κα\ τών τροπαίων τους χομώντας αύχένας
80 Πρδς γην έκλιναν ώς μεταρσίους λόφους,
ϋΐ συντεθέντες εύτρόχψ ποιχίλματι
Κήρυχές είσι ταχτικών κινημάτων
Πό^^ωθεν έγγυς τοΤς δλοις όρώμενοι,
ronsilio sapienter regeres 1 verum, ut par est cre-
dere, efficax Dei Verbum iilis astans non solum cer-
vices (75) flexit omnium, sed simul etiam corda,
liaqiie cum illi post tua accurrissent vestigia, omnes,
velut ex unanimi concentu, tuum a Deo firmatum
'audaverunt imperium, et vexillorum comatos api-
ces (80) ad terram inclinarunt ut elatos vertices;
qui qua erant colorum varietate distincti, actionum
miliiarium praecones propositi procul et prope ab
omnibus erant conspiciendi. Ac tum communem
PERSICA. ACR. II.
i Κοινόν Sk πάντες έχτενώς ευεργέτην
85 Άνηγόρευον χα\ κρατούντα δεσπότην,
Τδ φρικτδν αύτός του θεογράφου .τύπου
Λαβών άπεικόνισμα συντόμως έφης.
€ Έμο\ μέν ύμδς ώς αδελφούς ή <τχέσις.
Καί τής βασιλείας ό τρόπος συνήρμοσεν *
90 Εξουσίαν γάρ ού τοσουτον έν φόβω
"Οσον προλάμπειν έν πόΟω Οεσπίζομεν ·
Νόμος γάρ ήμιν ταίς άπανθρώποις βίαις,
"Ας ή τυραννίς τοΓς νόμοις άνθώπλισεν,
Άντεισάγειν νυν την φιλάνθρωπον βίαν,
95 Κα\ ταΐς τοσαύταις άντιτάξαι τήν μίαν,
"Η ταις άνάγχαις ταις άνεγχλήτοις άε\
omnes alacriter beneficum (85) praedicarunt et pc-
I lentem despotam. Tu vero, formidando imaginis a
Deo picue sumpto simulacro, breviter dixisti : Mihi
quidem vos, ut fratres, haec imago, et regni praesens
conditio conjunxit. (90) Potestatem enim non tan-
tum in timore quantum elucere in amore arbitra-
mur. Nobis enim lex est contra hominum violentias,
quas tyrannidis furor contra leges instruxit, nunc
opponere vim humanitatis, (95) illisquc hanc unam
ex adverso sistere, quae in malis sine culpa obvo
VARliE LECTIONES.
105. ύμας ed.
NOTiE.
78. Imperatoribus coram populo prodeuntibus ac-
clamationis semper fiebant. Hujusmodi voturum sa-
lutationumque exempla exstant in historiis et in
nummis antiquis. Conslantinus Porphyrogenitus,
lib. II, p. 504, i(a a proceribus acclamatum fuisse
lleraclio tradit : Ευτυχώς τη πολιτεία, 'Ηράκλειε
Αύγουστε, τούμβιχας* Αναστασία ΑΟγουστα,τούμβιχας
elc. QtiiB verba ter repetita recte verterunt Constan-
tini editores : Feliciter imperio, Heracli Augvsie, tu
vincas, Anastasia Augusta, tu vincas. Eleganliores
acclamationum formulae, quibus Christianos impe-
ratores salutabant milites, recitantur ab eodem Con-
stantino Porphyrog. p. 575.
80. Vexilla et hastas milites demittebant, humi
sternebant, invertebant, inclinabant, vel ad obse-
uium erga principes vel ad animi tristitiam signi-
candam ; quod etiam nunc in militari disciplina
observatur. De boc more plura in nolis ad Constan-
tinum nuper laudatum p. 80 et 1^9. Pisida ex poe-
tica licentia tropiBorum pro vexillorum vertices cu-
ram Heraclio demissos fuisse tradit.
81. Vexilla, qua erant colorum varietate facile
quacunque ex parte conspicienda, praeconum officio
ad militaria niunia obeunda fungebantur. Quod qui-
dem Itomani vexilla proponere dicebant, ut colligo
ex Ciesare Bell. Gall. u, ^0; Vexillum proponen-
dum, quod erat insigne, cum ad arma concurri
oporteret.
82. Codex mendose habet χύρηχες.
87. Απεικόνισμα Edessenae imaginis exemplar.
Vide acroas. i, 140. Pisida eo semper contendit, ut
IJeraclium a ducibus Homericis una aut altera tan-
tum virtute conspicuis, ut acroas. i, Gfi et 72 ob-
servatum est, nobis plane diversum repraesentet,
videlicet omni virtutum genere cuinulatum. Hacte-
nus de ejus pietate, militari scientia, animi niagiii-
tudine et prudentia, nunc de ejus eloquentia, qua
semper praeslantissimuni facit. Quae laus quanta sit,
norunt qui ex historiis acceperunt (|iiid in summo
flSiice possit dicendi facultas. Talem aiitcin hic He-
redium nobis proponit qualem Home&ns lliad. ix.
445, fecit Achillem, ad quem Phoenix missus dicitur
ύΟων τε βητήρ* έμεναι πρηχτήρά τε έργων. Vide
eonis Tact. cap. 2.
88. Commentarii loco allocutionem Heraclii ex
Theophane p. 254 subjiciam ; quam nt iamborum
Pisidie paraphrasim esse facilius intelligas, quas
Theophanes ipse ex Pisida suae Histori;e intexuit,
distincta exhibebo: Τούτφ πεποιθώς ι τφ Οεογράφω
τύπψ I άπf ρξατο τών άγωνών, πιστά δοΰς τφ λαιρ
ώς συν αύτοις μέχρι θανάτου άγωνίσηται και ώς τέ-
χνοις οίχειοις τούτοις συναρμόσηται * έβούλετο γάρ
τήν εξουσίαν ού φόβω δσον έν πόθω έχειν. ι Εύρώνδε
τον στρατόν εις βφΟυμίαν » πολλήν χα\ δειλίαν άν-
αςίαν τε χαι άκοσμίαν, χαΐ ι είς πολλά τής γης
μέρη έσπαρμένους, ι συντόμως πάντας είς έν συν-
ήγαγεν · κα\ · πάντες ώς έκ μιδς συμφωνίας ι ύμνη-
σαν τδ κράτος χα\ τήν άνδρείαν του βααιλέως. Αυτός
δέ τοις λόγοις τούτοις έπιββωννύων Ιλεγεν Όράτε,
αδελφό'. κα\ τέκνα, ώς οΐ έχΟρο\ τού θεού χατεπάτη-
σαν ημών τήν χώραν, χα\ τάς πόλεις ήpf μωσο^ν, χαΐ
θυσιαστήρια κατεκαυσαν, χα\ τάς τραπέςας τών άν-
αιμακτών Ουσιών αίμάτων μιαιφόνιον έπλήρωσαν,
κα'. € τάς άδέκτους τών παθών έχχλησίας έν ήδοναίς
χραίνουσιν έμπαθεστάτοις. Atque haec sane allocu-
tio respondet perfectissime pra*ccplis, qu;e in Leone
imp c. 12, 72, leguntur : Pisida enim ea omnia qu#
ad militarem disciplinam perlinent a Leonis Tacticis
videtur hausisse. Sed cum Leo annis fere trecentis
post nostrum inclaruerit, probabilior fil sententia
eorum qui Leonem dicunt sua Taclica ex veterum
scriptorum commentariis compilasse, qua* Pisid»
etiam temporibus pervulgata fuisse non est dubi-
tandum. Vide Fabricium, Bibi Grerc. vi, 568.
90. Ad Phoca* sacrum imperium fit allusio, cuius
tyrannidi lenitatem et dementiam suam lleraclius
opposuit. Phocas enim odio haberi, dunmmdo li-
nieretur, non curavit ; lleraclius aulem coivu^
amari maluit quam timeri. Optime sane : r.nu\ v\\
Cornelius Nepos definivit in Dione : pullum evL·
pciium lutum nisi benevolentia munium.
1219 GEORGIl
Τους ευ τεθέντβς έχβιάζεται νόμους. ^
Έγώ μέν οΟτω κα\ τρόπ^) χα\ σχήματι,
Οδτος δέ χοινδς βασιλεύς χα\ δεσπότης
400 ΚαΙ των χαΟ’ ήμδς ήγεμών στρατευμάτων,
Μεθ’ οδ στρατηγεΤν έστιν άσφαλέστερον,
Δι’ ου τδ νιχδν έστιν εύσεβέστερον.
Έφ* ψ πεποιΟως χα\ τά νυν σφιγμένος,
Ώς εΤς άφ* ύμών, πρδς πόνους όπλίζομαι.
405 Πρέπει γάρ ήμδς, ως έκείνου πλάσματα,
ΧωρεΙν κατ’ έχθρών προσκυνούντων χτ{σματα,
Οϊ τάς τραπέζας τάς άμίκτους αΙμάτων
ΛύΟροις έμιξαν αιμάτων μιαιφόνοις*
0? τάς άδέκτους των παθών Εκκλησίας
410 Έν ήδοναΓς χραίνουσιν έμπαθεστάταις ·
Οΐ την φυτουργηθεϊσαν άμπελον λόγψ
Σίψζι Οέλουσιν έξορύςαι βαρβάριρ * ®
Δι’ ους ό Δα6\δ ένΟέως έφθέγςατο ·
ΙΙακάριος είπών, δς τά τέκνα Περσίδος
415 Πέτρας προσαντέκρουσεν Ι,δαφισμένα, ι
Ούτως άπαντας αύτους έκ βαθυμίας
PISID.E 123)
Λόγψ μετεσκεύαζες είς προθυμίαν.
Ουτω στρατηγδν πανταχοΰ κα\ Δεσπότην
θεδν προτάττων άσφαλίζη τδ κράτος.
420 Και δή παρευθυς τήν ύπέρθεσιν φΟάσας
Κοινών άπάρχτ^ του στρατού γυμνασμάτων.
Πόθος δέ μοί τις ένθάδε προσήρχετο
Ίδεϊν τά τερπνά της μάχης προαύλια
Φόβου τε χωρ\ς Ιστορήσαι τδν φόβον.
425 "Όμως δέ φριχτήν τών αγώνων 6 τρόπο;
Και τήν δόκησιν είσάγων προσήρχετο.
Τάξις γάρ ήν ένοπλος ήχριβωμένη.
Σάλπιγγες ένθα χα\ φάλαγγες άσπίδων,
Αίχμαι, φαρέτραι, κα\ βέλη, κα\ φάσγανα,
430 Και δεινδς έσκεύαστο θωράκων χλόνος
Έκ τών σιδηρών συμπλακε\ς υφασμάτων
Έν οΤς έπαυγάζουσα λαμπά: ήλίου
Ταις άνταμοιβαΤς ώσπερ άντιλήψεσι
Στίλβωσιν έςέπεμπεν άστραπηφόρον.
135 Έπει δέ συνταγέντες ώς έναντίοι
"Έσφιγξαν αυτών άσφαλώς τά πράγματα.
Hiemibus scniper bene conslitulis vim inferi le-
^ibu«. Equidem ila censeo sub boc habitu ct
forma : hic certe coiniminis est rex et domi-
nus (400) et nostrorum dux exercituum, cum quo
militare est tutius, per quem vincere est reli-
giosius; quo ego fretus, et nuper huc delatus,
tanquam unus ex vobis ad labores me instruo. (405)
Vos enim decet, utpote ejus facturae, e>ire in hostes
colentes creaturas; qui mensas puras a sanguine
conuminarunt caedibus et sanguine ; qui immunes
ab omni mentis affectu ecclesias (440) impudicitiis
polluunt turpissimis ; qui verbo plantatam vincam
ferro volunt demetere barbaro; de quibus David di-
vinitus vaticinans : i Beatus, inquit, qui filios Per-
sidis (445) attritos allidit ad petras*. i
• Psal. cxxxvi, '9.
Sic omnes ipsos ex segnitie orationis vi ad ab*
critatein deduxisti. Sic ducem ubicunque et Oorol·
iiijin Deum proponens , tuum lirmas imperium.
(120) Siatimqne perrumpens moras omnibus fecisti
initium militaribus exercitiis. Atque btc me quod-
dam cepit desiderium videre jucunda belli pnelo-
dia proculque a timore timorem prospicere : (125)
sed ipsa certaminum prolusio horridam praeferens
tantum speciem me deterruit. Stabant quippe acies
armatm optime dispositae : hic erant tubae et clv-
peoriim phalanges hastaeque et pharetrae ct tela et
gladii. (130) Terribilis autem edebatur Iboracum
strepitus ex armaturis ferro intextis , quae a >olis
lampade illustratae tanquam ex mutuis offiens ful-
gorem remittebant coruscantem. (435) Postquam
VARIi4E LECTIONES.
108 λύτροις ed. 442 έχθερίσαι ed, 44βαυθις? 436 τάγματα f
NOTiE.
97. Gharitatis tanta vis est ut divinam justitiam
placet et calamitates avertat. Eu τεθέντες νόμοι sunt
sanctissima Dei decreu de puniendis sceleribus.
Quid autem sil έχβιάζειν τους νόμους, vide m He·
xaem. 450 ct 442.
406. Vide acroas. i, 24 et 32.
407. Damna a Bersis illata, cicdes et profanatio-
nes in loU Syria perpelralas retulimus cx Theo-
phano ct Chronico Pasch. acroas. 4, 40}5.
408 Λύτρα αιμάτων pretia sanguinis vel vklimce
cruenta sunt ca*des editae a barbaris in ecclesiis, in
quibus Elinstiani incruentum sacrificium de more
offerebaul.Vcrum forlabsc Pisida etiam respicit ad id
quod narrat Tiieopbaiies, p. 252 anno post Christum
natum 61 0 evenisse ι ΤούτψτώΙτει παρέλαβονοί ΙΙέρ-
σαιτδν’Ιορδάνην, Παλαιστίνην κα\ τήν άγίανπόλιν πο-
λέμφ, και πολλούς άπέχτειναν έν αύτή διά χειρδς τών
Ιουδαίων, ώς φασί τινες, μυριάδας έννέα · αύτο\ γάρ
ώνούμενοι τους Χριστιανούς, καΟά ήμπόρει έκαστος,
άπέχτεινεν αύτους.
4 44. Vide supra acroas. i, 404.
112. In ora codicis pro έχθερίσαι, quae est optima
lectio, est έξορύξαι.
415. Psal. CXXXVI, 9 : Μακάριος δς κρατήσει χα\
έδαφιει τά νήπιά σου πρδς τήν πέτραν. Pisidai aperte
discedit ab iis qui hunc Psalmum Jcreoiiae oialieot
ascribi.
416. Codex habet ούτω.
422. Pisidam αύτόπτην haec scripsisse patet ex
verbo ίδεΐν. Nec est plane iiegandum eiiiii in hoc
primo bello Persico secutum esse lleraclium, quod
magis patebit ex acroas. in, 131, 315 et 553.
427. Theophanes loco saepe citato: Πάλιν οέτδν
λαδν πρδς γυμνααίαν πολεμικήν όπλίζων, τάξεις δύο
ένοπλους ποιησάμενος, σάλπιγγές τε κα\ φάλαγγες
άσπίδων, χαΐ λαδς τεθωραχισμ^ος ΐστατο.
436. Dubitabam an ex Theophane pro τά πρά-
γματα reponerem τά τάγματα. Ait enim p. 255 :
’ΕττεΙ δέ ασφαλώς συνέστησαν τά τάγματα, αυμ·
βάλλε IV άλλήλους έχέλευσεν * ώθισμοί τε βίαιοι
χαΐ συγκρούσματα πρδς άλλήλους έγίνοντο,
σχηματισμδς τού πολέμου έδείχνυτο. \ersionen
nostram probabunt, qui cx Leoms Tact, c. 7 nu-
runt quid έσφιγζαν hic significet : ait enim τδ σφέγ-
*;εσθο£ έστι ,τδ πυχνούσθαι, ίνα χαΐ κατά πλευράε
χα' κατά ώμον άλλήλοις έγγίζωσιν.
1221
IDE EXPEDITIONE>ERSICA. ACR. II.
1222
"ΌφΟη τά τείχη των ένόπ/ων χτισμάτων,
Κα\ συ^ί^αγέντων των στρατεύματος δλων
Σίφος μέν άσπ\ς χα\ ξίφη τάς άσπίδας
i 40 ΏΟουν βιαίοις πανταχοΰ συγκρούσμασι,
Κα\ μετά πολλών αιμάτων τά φάσγανα
Ό σχηματισμός τή; τέχνης Ιδείχνυε.
Κα\ πάντα φριχτά, χα\ φόβος χα\ συγχυσις
Κα\ πρδς φόνους σύννευσις αΙμάτων δίχα.
145 Δεΐςαι γάρ αύτοΤς έμφρόνως ήπίστασο
rip^j τής άνάγχης τής άνάγχης τους ορούς,
"Οπως έκαστος τής άχινδύνου σφαγής
Λαβών άφορμάς Ασφαλέστερος μένοι.
Λέγειν μέν ούν Ιχαστα χα\ τδ ποιχίλον
450 Εκείνο χαινούργημα τής τέχνης γράφε ιν
ΈξισΟενεί μου τής άτόλμου χαρδίας
Ό νους έναύλω %ω λόγω χλονοΰ μένος.
Άλλ’ ώσπερ εις δμπωτιν Ικ τίνος βίας
Πρόσω τδ βεΰμα συντόμως ώθούμενον,
455 Ούτως έχεΤνα του στρατού τά χύματα,
Τώ σψ λόγφ τρέχοντι συγκινούμενα,
*Ή πρδς τδ σδν πρόσωπον ή τουναντίον
Α Άντιπροσώπ(ι) τφ τάχε: μετήρχετο.
Κα\ πρδς τοσοΰτον οΰκ άπώχνησας χλόνον,
160 Αλλ’ εΓ).χες αύτδν χαΐ μεΟειλχες τους τόνους,
Έταττες, άντέττατες, ένθα τψ λόγφ
Τής σής βοπής τδ νεύμα συμμετεστράφη.
ΙΙώς πρδς τοσοΰτον πλήθος ήρμόσω μόνος;
Κα\ πώς γένη τοσαυτα Χαι πολυτρόπων
4G5 ΊΙΘ.5ν διαφοράς χα\ φρενών διαστάσεις ^
Τοΰ σου λόγου χρούοντος εύρύΟμφ τόνψ,
Ουχ ώσπερ, άλλος μυθικδς τά θηρία
Πρδς αΰτδν εΤλχες, άλλά πρδς γνιάμην μίαν
Γλωσσών τοσούτων συγχύσεις μεθήρμοσας;
470 Πλήν ούχ άπειχδς τοΰ παναγίου Πνεύματος
Και VJV ένεργήσαντος, ούχΙ πυρφόριρ '
Γλωσσών διαιρέσει τε καΐ θεωρία,
Β Γλώσση δ* τή ση την κατάλληλον χάριν
Στ άξαντος αύτοΰ, χα\ πάλιν τοΰ Πνεύματος,
475 Ούτως άπαντας τους πρίν ήμελημένους
θάττον βιδάςας είχες ηύτρεπισμένους.
Έγώ δέ χαΐ προμάντις ούκ ών, δέσποτα,
Φθάσας προεξήγγειλα τψ πρώτω λόγω
aateoi dispositi , ut hostes , denso steterunt ordine
juncti firmiter, visi sunt muri ex armatis machi-
nis ; et jam hinc inde confligentibus omnibus co-
piis , enses cum scutis et scuta cum ensibus (440)
concurrebant undique violentis ictibus : et gladios
multo tinctos sanguine quasi ostentabat artis pu-
gnandi specimen : omnia autem horrenda et timor
ct confusio , et in caedes concursus citra san-
guinem. (145) Tu enim scisti eis cate ostendere
ante necessitatem necessitatis terminos, ut quis-
que ex clade innoxia sumens documenta securior
maneret. At vero ad recensenda singula et illas va-
rias (150) artis militaris motiones describendas
deficit in pavido mihi pectore, animus recenti ser-
mone perterritus. Caeterum sicuti retrorsum fluit ,
quae aliqua vi anlrorsum fuit unda celeriter [im-
pulsa, (155) sic ilii tui exercitus fluctus pro tuo-
rum mandatorum celeritate se moventes modo in
faciem, modo ex opposito in terga se converte-
bant velociter, ^'ec tu tanto strepitu dejectus ob-
torpuisti, (160)’scd ipsas ducens et reducens acies
vertisti, convertisti, utcunque tuus simul cum voce
nutus inclinabat.
Quinam tot rebus sullc^isli solus? et quomodo
tot gentes et raultiplrccs (165) morum diflerentias
et mentium dissensiones lui sermonis vi suavis-
sima [impellente non, tanquam alter fabulosus,
feras ad te traxisti , sed in unam sententiam ijt
linguarum confusiones transtulisti? (170) At quid
vetat credere sanctissimo Spiritu etiam nunc ope-
rante id factum , non igniferis ' linguis in singulos
dispertitis visibilibus, sed linguae tuae omnibus ac-
commodatam gratiam ipso instillante eodemque
spiritu? (175) Sic omnes qui erant antea desides,
continuo , te duce et magistro, habuisti pa-
ratos.
YARIiE LECTIONES.
441 μεστά Quercius. 450 χινούργημα ed. 465 διαφοραί P et cd. 106 τω ed.
NOTiE.
441. Si umbratilis haec fuit pugna et vere σχιομα-
χία, et ut mox ait poeta, δίχα αΙμάτων, cur ^τά
πολλών αΙμάτων exserti gladii ostenduntur ? Certe
hic cubat iiienduiii : nam et versus ipse claudicat.
Forsan legendum μεστά, quasi dicat tantam fuisse
irruentium vim ut videretur undique sanguis ef-
fluere, quamvis nulla inde Cicdos subhci ula sil.
145. Theophanes, p. i55 : Ka\ ήν ίδεϊν φρικτδν
θέαμα φόνου χωρίς και κινδύνου, χα\ πρδς φόνους
σύννευσις αίματο3ν διχα, χα\ πρδ τής άνάγχης τούς
τρόπους, δπως έκαστος έκ τής άχινδύνου σφαγής λα-
βών άφορμάς ασφαλέστερος μένοι.
455. Quae fuerint ex veteris disciplinae regulis
σχήματα et κινήσεις, juxta quas variae immutatio-
nes, conversiones, inflexiones, revolutiones et resti-
tutiones fl· bant a militibus, ut a latere, a fronte,
a tergo ingruentium hostium impetum sustinerent,
videsis in .Flhani , Onosandri, oi Leonis Taciicis, et
in Itigaltii Gtos$. Tact. ad vocem σχήματα, qni cx
ipso ^liano ct Leone mandata a ducibus dari so-
lita militibus clcgantissiuie ex C.raeco vertit.
160. Τόνους |lerspicuitatis gratia ceddrham acies^
Italice le file : al poeta, cum exereiliim maris niiiiis
coniparassei, allegoriam persecutus per κυμάτων
τόνους ilm tiiatioiics inielligit, Italice le otidate.
162. Duplici ratione pi rescribi hantur mandata
inilitilnis, voce cl nutu. Ita L*oiinp. Tact. c, 7:
ΈΟί^εαΟαι δέ αυτούς δέον πρδς ταύτα φω.ή ή νεύ-
μάτι δια σημείου τινός οίον κινείν κα\ ίστααΟαι.
1G5. Legerem διαςορά \cl διαφοράς.
167. hinppie Όρφεύς, dc quo similia in Abari·
bun, v. 1t)5.
170. Act. II, 5: Et apparuerunt illis dispertUm
iingtiiP, tanquam ignis^ seditque supra singulos eo-
rum. Saepe exiesliiat poeta in laudibus HeracUi» cu-
jus elonnentiani passi iii commendat.
178. Vide acroas. i, 46 cl 127.
1224
1223 GEORGll PiSlD.E
Ώς ούδέν ήμέλησας, iWk κα\ γοά'^ων
i 80 Τοις σοϊς στρατηγοί; πανταχοΟ τ^ συμφίρον
"Ημαρτες οΟβεν, εΓτνερ έν δέοντί γε
Τ6 σοΙ ι:αραστάν ευθεω; συνέδραμεν.
Έδειςεν ήμ2ς ούδχμώ; έψευσμένους
Ή πραχτιχή σου τών φρένων εύβουλία.
185 Εντεύθεν ήμας ού ταράττουσι φδδο:,
Ού φροντίδε; χαυνοΰσι τήν προθυμίαν,
Ού συμφοραι δάχνουσιν, ού θλίβει κδπο; *
Έρως γάρ ήμ3ς ευσεβής περιτρέχων
Ρ]1ς τάς άνάγκας κα\ περιστάσεις πλέον
100 Νευρών συνιστά τούς τδνους του σαρκίου.
Ώ; ούν σοφιστής τοίς Ιατριχοις λδγοις
Πείρου συνάψας ούκ άφήκε τήν νόσον
Κρυπτώς ύποσμόχουσαν εις }1άθος βλάβης,
Άλλ* εύθύς έςεκο'^εν ή ξίφει τεμών,
lil‘> *Π χαυστιχώς Ιφλεςεν, ή χαθαρσίω
Τάς ένδον αύτή; έχχαθαίρων αίτιας,
Ούτω τδ σώμα τοΟ στρατεύματος τότε
Ευρών κακινΟ^/ έχ φιλοβλαβοΰς. νότου
Asi ego quamvis divinus non sini , o despola
jani antea pnvnunliavi primo sermone le nihil nc
g!e\isse ; scd ciiam pr.eseribens (180) tuis ubique
diienus quod conduceret ncnliquam aberrasti:
si<tuid cniin factu opus fuit, promptum ac para-
tum illico libi succurrit. Ita nunquam nos esse
ementitos ostendit tux mentis practira prud(>ntia.
(185; Hinc nos non limor evagitat, non curae
frangunt animi prieseiitiain , non terrent casus ,
no:i opprimit molestia. Amor enim pietatis sese
nobis ubversuns in rebus aidiiis et ipsis in periculis
magis (190) nervos lonosqiic intendit corporis. Ut
igitur sophista, qui inedicje sc!enti:c experientiam
conjunx’ l , non diiidsll morbum clam intus exeden-
tem profundo ulcere, sed staliin abscidit aut feno
amputans (195) aut adurens caustico, aut purgatione
A Έπεσχες αυτους εκ κακής άπληστ-.ας,
200 Λόγω χαθάρας τάς όρεςεις τή; βλάβης.
Κρατειν γάρ ξγνως ^αστα τών ένα^τιων
Έν εύσεβεια τδν στρατόν σου ^υθμίσας.
Εντεύθεν ύμίν εύθύς έπτεριημένη
Νίκη προσηλΟε Περσικών σκυλευμάτων
205 Πρδ τής μάχης φέρουσα νικητήρια.
Έπει γάρ είχες ούδ*ν ήμελημέ'Λν,
Άλλ’ έςέπεμπες έκδρομάς εύσυνθέτους.
Ιππείς επ’ άγραν πανταχού ταχυδρόμους,
Παρήσαν οι φέροντες έν ?ραχ£Ϊ χρόυω
210 Ούχ ευκαταφρόνητα θηρίων γένη,
έςέχοντα κα\ κρατούντα τω βράσει
Κα\ πολλάκις ^λάψαντα τήν παροικίαν.
*Αλλ' ουδέ ταύτα, χαίπερ δντα θηρία,
^ Τού σού παρήκας μή μετασχεϊν ήμερου.
215 "Ομως τά πολλά νύν άφε\ς, προειλόμην
Τύ πλήθος αυτών ές ένδς διαγράφειν.
Παρήν τις άρχίφυλος εύτόλμου γένους,
Τδ Σαρακήνων τάγμα τών πολύτριχων
•
morbi latentes auferens causas, ita cum la tunc ccr·
pus exercitus inhumanitatis morbo male affectam
invenisses, malam coercuisti milituiii inexpiebilita·
tem, (200) sermone emundans appetitum noxiam.
Regere enim melius noveras quam hostes, exerd-
lum, quem ad pietatem conformasti.
Hinc statini tibi advolans obviam venit victoria,
ex Persicis spoliis (2C5) ante pugnam afferens Iro*
p;va. Nihil enim, i;uod factu opus <*ssel, negle-
xeras , ?fd miseras o|.pcrtunos excursores, eqcUes
ad pncdandr.m ex| eiiitissimos. Illi vero a2>lileru:il
brevi ferentes tempore (210) non pkine despi·
cienda bcilaaruin genera , sed quae fastose et arro-
ganter imperabant , el sa‘pe damno j(T«*ceraiit vi-
ciniam. Sed tu non illas, quamvis «:«senl bellua!,
tua es dedignatus excipere clementia. (215; Ego
187 θλίψει P.
VAlUiE LECTIONES.
NOTiE.
188. Tua pictas et tuus erga nos affectus ad
quaecuiique pericula alacriter subeunda nos im-
pellit.
191. Medicum sopbistuin vocat, quasi diceret
sapieiileiii. Sapiens autem medicus recte cuin l'isida
delinitur, qui ^tu<iίo coiijiingit expi ricinium, aqua
iiiedicimc origo cl profectus. Ac loia quidem me-
dina quondam una et bimplex arserai, quam postea
in pinres diviserunt, iiianuuin ministerio aliis de-
mandato.
195. Confer llippocraiem, De ulceribus, quibus
idanc curandis ina, qux ex eodem auctore indicat
Msida, celebrantur a veteribus, videlicet purgatio,
sectio et ustio. Si enim remedia niliil proticerent,
ultima spes in ustione posita erat, ut palet ex ipsius
llippoeralis Apborismo : ‘ϋκόσα φάρμακα ούχ Ιή-
ται, σίδηρο; ίήται · δσα σίδηρος ούκ Ιήται, πΟρ
Ιήται * δσα δέ πυρ ούκ ίήται, ταύτα χρή νομί^ειν
άνίητα.
198. Φιλοβλαβής νόσος vertebam inhumanitatis
morbus, quo maxime laborabat exerciuis lleraclii :
nam Plioca regnante, qui odia et civiles dissensio-
ues fovebat, una pene erat inilitai is disciplina dc
exercendis caedibus el rapinis. Φιλοβλάβειβ ig'tiir
est animi feritas, quam cliaritalis Christ aii.*e pro-
posito exemplo btudiiil domare Ilei; cius, ulex
Q seqq. iambis til manileslnm, el ex Tlieophane, t;in,
p. 255, ita paucis reni declarat : Ούτω οέ καΟοπΑΐ-
σας πά.τας παρήγγειλεν άδι ίας άπέ/εσΟαι.
208. Quos ex e(|ucstri militia ad pabulaiidiiiii vel
ad evpioraiidiim lleraclius pramiiscral, eos l:iM|iiam
venatores είς άγραν iiiiiiiissos nobis repraesentat
Pisida ; qua retenta allegoria Saracenos, qui ab
equilibus capti sunt, quod feri essent animo, vocect
cultu corporis, feras appellat.
21 4* "ίίμερον pro ήμερότης. Rem breviter, sed
minus distincte sic narrat Theophanes, p. 255:
Γενόμένος δέ έπ'. τά μέρη, προτρέχον πλήθος Ιππέων
λάθρα έπιπεσειν τ<ρ ρασιλεί διενοεϊτο. ϋΐ Sk προ-
τρίχοντες τού ^ασιλέως τούτοις συναντήσαντες
τόν τε στρατηγδν αυτών δεσμώτην ήγαγον πρδ;
τδν 'Ηράκλειον καΐ τούτους τρεψάμενοι πο/λοίι;
άνειλον.
218. S.vraccni vel Arabes Sceiiil* multis jam an-
te lleracliiiiii annis iuiiolescere coeperant, sed cum
circa haec lempo»*a macis inclaruerint, hinc opiner
122β
1235
Άγων συν αντψ, χα\ περί σκοπών δπως
Λαθών έπέλθοι τω στρατώ σου πρ6ς βλά€r^v.
ΙΙλήν ώς άπλήστψ συμμάχων στρατηγί^
Κλέψαι Οεχήσας αύτδς άντεχλέπτετο,
Κα\ τοις ποσί σου τοί; πανημέροις τάχο;
Τ6ν πρ\ν στρατηγόν εΙσάγουσι δέσμιον.
225 Ώί δέ προσήχθη τψ χράτει σου, δέσποτα,
Ό την πολυστένακτον αιχμαλωσίαν
Λαβών ΙκεΙνο; είς νομήν έλευΟέραν,
Ό δυστυχήσας εύτυχώς, εί δεί λέγειν
(Σο\ γάρ πρΟσελθών άνταμείβει τήν τύχην),
250 ’Ρίπτει τά δεσμά, τάς 6k συμφοράς δλας
"Έστρεψεν ευθύς είς χαράν μεθαρμδσας.
Πολλή V δ^ Οοίττον τήν έναλλαγήν βλέτυων
vero plurimis praetermissis suscipiam et uno si- β
inul omnes describere.
Occurrit quidam praefectus ex illustri genere, tur-
bam Saracenorum multum capillatorum adducens se-
curo, et circum explorans quomodo (220) clam inva-
dens tuum affligeret exercitum; nisi quod insana
militans licentia, volens circumvenire, ipse est cir-
cumventus. Nec mora, tuos ad vigilantissimos pedes
ex duce captivus factus adducitur. (225) Ut autem
sietit ante tuam majestatem , despota , pro valde
laorymabili captivitate accipiens ille coiidiliOnem
Kberaro , vere infelix feliciter, si fas est dfcere
(ud te enim accedens permutat sortem) (250) ,
projicit vincla, et calamitates omnes statim e con-
’Λντιστροφήν Εκρινε τήν σωτηρίαν,
Πάλτν στρατηγειν έλπίσας 6 δέσμιος.
255 Ούτως ό νους σου ποιχίλως όπλίζεται,
Κα\ τοις λογισμοις πολλάκις στρατεύεται,
ΦειδοΙ δΕ μάλλον ή ξίφ^^ ^^^ΧΡ^ι^ένος,
Κα\ τούς άπίστους Βαρβάρους έφέλχεται.
Κα\ ταΰτα μέν σοι ’σωφρόνως έπράττετο,
240 Τω 9k στρατηγω τή; πλάνης τάναντία,
*Ος Εργον είχεν όργάνων κα\ κυμβάλων
Άσεμνον ήχον χα\ γυναικών έχτύπων
"Ορχησιν είς γύμνωσιν ήρεθισμένην.
Σύ δΕ, στρατηγέ τής σοφής πανοπλίας,
245-Ψαλμο7ς Ετέρπου μυστικών έξ όργάνων*
Τ6ν θεΐον ήχον έντιθε\ς τή καρδία*
trario transtulit in gaudium. Tantum vero repente
mutationem videns calamitatem ratus est sibi esse
saluti , iterum e captivo sperans se ducem futu-
rum. (255) Sic tua mens variis armis instruitur^
et varia ssepe providentia militkt ; et venia satius
ducens uti quam ferro, etiam barbaros infideles
allicit.
Atque haec quidem a te sapienter gerebantur,
(240) a duce vero erroris insipienter omhia. Circa
illum varia instrumenta et cymbala strepebant inde-
center, et feminae impudicae saltabant incitantes
nuditate ad turpia. Tu vero, dux instructus armis
sapientiae, (245) delectabaris psalmis musicis cum
organis, divinum sonitum excitans iii corde. Circum
DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. II.
A
YAIU^ LECTIONES.
220 έπελΟοι P. 245 μουσικών ed.
factum nt historici tradiderint eos Iferaclii anno C
it primum ex Arabia in Romanorum exitium
erupisse. Έξήλθον, ait Constantinus Porphyrog.
De administr. imp, part. ii, c. 10, oi ΣαραχηνοΙ μηνί
Σεπτεμβρίω τρίτη ίνδικτιώνος δεχάτης είς τδ δω-
δέκατον Ετος 'Ηρακλείου. At Pisida satis perspicue
nos edocet jamdiu e suis finibus egressos Saracenos
Romanis luisse detrimento. Nuper enim au-
divimus dicentem Xa\ πολλάκις ^λάψα'/τα τήν παρ-
οικίαν. Juvat etiam ex eodem Pisida observare per-
peram Saracenos, qui ex Arabia, cum Tureis, qui
c\ Scythia profecti sunt, a quibusdam confundi.
Nondum enim, cum primum Heraciius ad Cilici;e
pylas venit dimicaturus cum Chosroa, Tureae cuni
Saracenis foBdus inierant; quod sane contigit, post-
quam idem Heraciius Turearum ope adjutus secun-
do bello Cliosroain profligavit. Tunc enim Tureae
alacriores facti et suis rebus fidentes ultra perva-
gati in Syriam usque pervenerunt, et Saracenis ab
lieraclio divulsis et in fidem receptis, simul omnes ^
Mobameto duce conspirantes Asiam et Africam pe- ^
ne totam maximis calamitatibus afflixerunt. Mdc
supra v. 10.
220. Recte Saracenorum naturam attingit, qui po-
pulationibus intenti et ληστρικόν viue genus ducentes
non ex militari disciplina hostem aggredi, sed latro-
num instar clanculum irrepere, et pruida,si liceret,
facta se recipere cofisueverunt. Boebartus in Pha·
Ug^ lib. II, c. 2, Saracenos a latroniciis esse
dictos contendit, quia Arabica vox Saraka est
latrocinari.
222. In poem. de resurrect. vni, 58, il.i de dia-
bolo : Κλέψαςτδ πρώτον μει^όνως άντεκλάπη.
Patrol. Gn. XCN.
NOT^E.
224. De clementia llcraclii in ducem Saraceno^
rUm nihil in Theophane.
258. Innuit benignitate Heraclii factum ut aliquis
Saracenorum dux ei se adjungeret; quod videtur
confirmare Theophanes, p. 257, dicens quosdam
Saracenos ad Gazacura sub lieraclio militantes Clio-
sroam fregisse.
2i1. Uum utrinque parati essent ad pugnam,
Persae lunam et solem, Romani Deum adorant. Ex
militari disciplina milites , antequam dimicarent,
sacris operabantur. Vide Leonem imp. c. 14 i
De iiSf quoe die belli agenda sunt, Εργον όργά-
νων κα\ κυμβάλων idem ac δργανα χα\ κύμ-
βαλα. Animadvertendum hic et alibi apud Pisidani
cymbala et tympana rejici lanquam instrumenta
profana. Quare cum in definienda talium instru-
mentorum forma et diversitate discrepent erudit»,
standum hic omnino auctoritati Suidje, qui ita sta
tuit, κύμβαλα θυ μελικά παίγνια.
242. Ad spurcissimam Persarum libidinem de-
monstrandam veterum testimonia undique collegit
Brissonius, De regno Pers. lib. ii, p. 293, ncinp.*.
illi quasi mulierculis carere neutiquain possent,
non modo ad canendum in conviviis adhibebant,
verum etiam in militaribus expeditionibus de-
ducebant. ' Earum autem varia erant munia ,
sed omnia turpia. Celebrantur enim μουσουργοί,
αύλητρίδε.*, ψάλτριαι, κιΟαρίστριαι, ψδικαί , όρχη-
στρικαί, de quibus plura in laudato Brissonio. Ad
rem illud lanLinn addam, quod ex Parmenionis ad
Alexandrum epistola refert Athenieus, inter iinpe-
diineiita Darii repertas esse παλλακίδα; μoυσoυpγo\Jς
του ^Ιασιλέως τρ.ακοσίας είκοσι εννέα.
2 15. Organa musica, qw‘:bus canebat llo.nvcVi^'^
53
1227 GEORGII
Είχες Bk σεμνά ιταρθένων σκιρτήματα \
Των σών λογισμών τάς άττόρνους έλπίδας.
Εκείνος εΤχε την σελήνην έλπίδα,
2* 0 Του σοΰ δέ Οαττον ιτροσβαλδντος ή λ ίου
^Εκλειψιν αύτδς όξέως ύφίστατο.
Τδ πΟρ έχείνος είχε προσκυνούμενον,
Ύψούμενον δλ συ, κράτιστε, τδ ξύλον.
Τούτου δ* δήλον ώς πρδς Οψος ήρμένου
25Γ) Τδ Περσικδν πϋρ εις μάτην άνήπτετο.
Έπε\ γάρ είς χειμώνα “ΐτρδς τδ Πδντιον
Κλίμα διατρίψας συντδμως 6 Βάρβαρος
Τάς είσβολάς κατέσχε τής όδοΰ φΟάσας,
*0 δ^ στρατός σου δυσχερείς τάς είσβάσεις
200 "Απαξ προληφθείς εΤχε τάς πρδς ήλιον,
Αντιστροφήν ένταϋθα συντομωτάτην
Κα\ σχηματισμόν έπαινετής πλαστουργίας Β
decenter exsultabant virgines, tuae scilicet mentis
spes purissimab. Spem ille habebat omnem in luna
positam ; (250) sed ubi tu solis instar ipsum per-
strinxisti, violentam ille passus est cclipsim. Illi erat
ignis ad adorandum propositus, tibi vero, o for-
tissime, alte elatum lignum. Iloc antem, ut stetit ex
alto conspicuum, (255) Persicum ignem frustra
esse accensum patuit. Nimirum cum hibernum
tempus in Pontica regione divertisset, actutum bar-
barus omnes aditus itineris praecluserat; tuus vero
exercitus hostem aggredi vix poterat (200) undique
praepeditus et contra solem positus. Conversionem G
itaque quam celerrimam et figuram . laudabilis in-
PISID.E 1?.:^
Έξευρες, ώ κράτιστε, τοΤς μέν Βαρβάροις
Δείξας πρόσωττον έκδρομής έψευσμένης,
20.5 θήγων δε τδν νουν τδν σδν, ιν* εύμηχάνως
Στραφείς έκείνοις τάς δδους ύφαρπάσης.
Του δυσσεβους δέ Οδττον ήπατημένου
Τρίβοις τε λοξαις κα\ τταρεκτετραμΙ&έναις
*βς πρδς τδ σδν πρδσωΐίον έξϋίρμηχότος,
270 Αντιστρέφεις συ διττροσώπω σχήματι
Και πρώτος εύΟυς εύρέΟης 6 δεύτερος.
Ουτω νομίζων'εύτυχώς προεκτρέχειν,
Έκ σοΰ σκελισΟεΙς δυστυχώς ύποστρέφει.
Οΰτω στρατηγών καΐ σοφήν πλαστουργίαν
275 Μόνος κατορθοις καΐ σοφήν ύΐΜχρισιν.
Κα\ τοΰτο μάλλον του σκοττοΰ τδ χοιχέλον
Τους Βαρβάρους ένήκεν είς (^φθυμίαν.
Ού γάρ τις οΟτως άγρίως θυμούμεναν
ventionis excogitasti, ο fortissime : quippe Barbaris
frontem ostendebas ex simulato itinere, (205) tuan
vero mentem acuebas, ut industrie conversas ipsis
locum subriperes. Nec mora, impius hostis deceptos
est tuis obliquis transversisque itineribus. Illim po-
tantem tc in frontem invadere (270) vertis in fugnn
bipartito exercitu, statimque ex primo faaus es
novissimus. Ita qui putabat progredi feliciter, a tc
supplantatus cedit infeliciter. Sic, te solo duce, laoi
sapiens simulatio (275) et scitum commentum de-
ductum est ad exitum. Magis autem haec tu® men-
tis sagacitas conjecit barbaros in socordiam. Non
enim tam bene quisquam incitatam aspere contrarie
NOT^.
erant puri mentis affectus. Videsis pentaebordi
descriptionem in fine poem. ae bello Avar.
249. Lunam, praeter solem, coluisse Persas adno-
tavimus supra acroas. i, 52. At hic Pisida de luna
tantum facit mentionem, ut sibi viann sternat ad id
quod de eclipsi lunari dicturus est in fine bujusce
acroaseos et in principio sequentis.
253. Labarum puto intelligere militare vexil-
lum monogrammate.distinctum, quod ab omnibus
fere imperatoribus post Constantinum Magnum,
qui illud invexit, retentum est. Ille enim primus
imperatorium vexillum ad crucis exemplar, sibi
coelitus ostensum, in ver® crucis formam commu-
tavit, addito Christi nomine, duobus Gr®cis ele-
mentis expresso, ut est apud Eusebium in ejus V7-
ta, lib. I, c. 25, quod signum cum deformidasset
impius Julianus et abrogassct, teste Sozomeno, v,
i6, statim restituerunt Gratianus et Valentinianus,
ut auctor est S. Ambrosius, lib. n De fide, sub fin. ;
eoque deinde sunt usi plures alii imperatores, qui-
bus certe accensendiis Ueraclius. Vide Ducang. De
mi numism. c. 20.
256. In ms. erat έπί. Heraclius e Cilicia profe-
ctus, ac Tauri jugis superatis, in Ponticam provin-
ciam intravit, ut postea ex Armenia in Persidem, si
ita res postularet, irrumperet ; 'quod quidem in se-
cunda expeditione ei feliciter evenit. Primum enim
bellum, de quo hic sermo est, prope Poiitic® re-
gionis terminos nec procul a Tauri montibus actum est.
260. Hujus stratagematis similia exempla videsis
in Frontino 1, 2 et 111, 11.
262. Lege αΐνετής, quod metri ratio postulat,
πλαστουργία est fictio, qua utitur solerter dux tam
nhi cavendus quam ubi opprimendus hostis est, ut ait
Frontinus in prxf. Stratag
261. Ita forsan suum iter conficiebat Heraclioi,
ut figuram, qii® τάξις πεπλεγμένηαΒ i£lbno, cap.
48, vocatur, exprimeret. Cum enim ea esset hujus-
modi ut spiralem lineam referret, atque ita s*pe
frontem ostenderet, facile imperitos Persas potuit
decipere, qui ita procedentem exercitum putarent
consistere. Ac mox quidem poeta ait ex obli-
quo et transverso itinere Heraclii hostem fuisse de-
ceptum.
271. Leonis [mp. illud est monitum c.9, 40; Οερι-
πατοΰντος του στρατού ήγείσθω ή σή Ινδοξ^
της. Juxta quod prsceptum Pisida praeeuntem in-
ducit Heraclium, qui cum repente agmen converti
jussisset, e primo factus est novissimus. Sed possis
etiam pro novmirhus reddere secundus, quasi Pisida
Heraclium hic comparet aurig;e, qui in cursus con-
tentione a posteriore superari et relinqui ex indu-
stria voluerit. Vide infra, v. 285.
275. Π).αστουργίαν et ύπόχρισιν, qua Hera-
clius usus est, σοφήν vocat, et supra, v. 267 αίνε- i
την, ut nominis invidiam ab Heraclio submoveat :
neque enim fictio neque simulatio digna res est viro
integro et forti. Sed Pisida has voces adhibuit eo
quia non suppeterent ali®, qu® et imperaiors so-
lers in bello consilium ostenderent et metri legibus
etiam accommodarentur, siquidem Gr®cis, qeoitiiii
tanta fuit ifi dicendo copia, uno tantum Yoealmlo
στρατηγήματα, qu® solerter a duce gererentur, dixe-
runt ; cujus vim vocis cum vellet Frontinus, Prarf.
Stratag. explicare, στρατηγήματα esse dixit, fiur »
arte solertiaque posita sunt imperatoris.
278. Sequentes comparationes a spectaculis Gr-
censibus deprompl® sunt. Venatorum, quibus cum
ursis, Iconibus, pantheris aliisque feris bestiis res
DE EXPiDiTlONE
Αντιστρέφω παρηλΟε Οηρίον δρέμω,
280 ΟΟδ’ άλλος Γππους ήνιοχών τάς ήνίας
Λοξάς προδεικνυς όξέως ιταρέρχεται.
'βς συ κρατήσας του στρατού τάς ήνίας
*Γτ«>τρΐχων παρήλΟες έξ άντιστρέφου,
Κα\ τδν παραβάτην βαλών πλασμφ ξένψ
285 ΰρδ της μάχης άφήκας είς άντιστάδην.
Έκτης δέ λοιπδν έκδραμούσης ήμέρας,
Τά των έαυτοΰ συμφορών μηνύματα
Άπροσδοχήτων εΤχεν έξ άκουσμάτων.
Πολλή δέ φροντ\ς τών φρένων χλονουμένων
290 ΚατεΤχεν αύτδν, χα\ λογισμών συγχύσει;
Τδν νουν έττεγνέφωσαν έσκοτισμένον.
Ού γά*ρ τι μικρέν έστιν άλλά χαίριον,
prxvertit belluam cursu, (280) nec qulsquam alter
equos, aurigans habenis signaiisqiie iter obliquum,
tam cito antevertit, ut tu regens exercitus habenas
sensim cedendo es praetergressus ex conversione ;
et transgressorem conjectum in planitiem ignotam
(285) ante pugnam in adversam partem compulisti.
Sexta vero deinde currente die suarum calamitatum
indicia inopinatis habuit ex nuntiis. Multae autem
curae in turbato pectore (290) tenebant ipsum, et
cogitationum confusio mentem obumbrabat obdu-
ctam tenebris: noii enim parvi nomenti res fuit, sed
PERSICA ACR. ΙΓ. 1230
A EI καί τι μικρδν ό στρατδς προεχτρέχει,
Πολλών μεταξύ δυσχερών κινούμενων
295 Τοϊς άλλοφύλοις είκύτως στρατεύμασι.
Αίμου γάρ αυτοϊς κα\ φθοράς ττολυτρύττου
Κα\ τών άδηλων εις βλάβην έγχρυμμάτων
Κα\ τών άρίστων είς μάχην προλημμάτων
Εντεύθεν ήν κίνδυνος * άλλ’ ίτι πλέον
δΟΟ Έδακνεν αύτούς τδ βλέπειν τδν ήλιον,
"Ον προσκυνούσιν ώς θεδν τής Περσίδος,
Έν τή παρατάξει τής μάχης έναντίον.
Ξέρξην μέν ουν λέγουσι λυσσώδει τρόπω
Μίξαι θέλοντα τά; διεστώσα; φύσεις,
505 Τδωρ χερσώσαι χα\ θαλασσώσαί χθύνα.
Χαί μοι δοχεί τις ουτος εύηΟέστατος, ’
Β maximi : si enim adbuc paululum exercitus pro-
currebat, multis undique periculis pl^emenlibus i
(295) alienigenarum etiam inter agmina incidisset4
Ob famem enim ipsis et morbos varios et ob occultas
ad nocendum insidias , necnon ob meliora ad pu<»
gnam praerepta loca, illic erat periculum. Atqui
plurimum (300) torquebat ipsos, quod viderent so-
lem, quem venerantur velut Deum Persidos iiM
structa acie^ sibi ex adverso stare. Xerxem quidem
aiunt ad iram concitum, misere volentem oppositas,
naturas, (505) aquam exsiccasse ct inundasse terram»
VARLE LECTIONES*
283 ύποστρέφων ed, 291 έπεκνέφωσαν ed., έπεγκέφωσαν P. 298 προβλημάτων cod. 305 πετpώσαιcod*
NOTiE.
erat, unde bestiarii dicti sunt, mira fuit dexteritas (
pedum totiusque corporis, ut praesens mortis peri-
culum evaderent. Cujus crudelissimae venationis
et sanguinnri;e voluptatis tristem admodum descrip-
tionem nobis reli(|iiitCassiodorus, Variarum, lib. v,
epist. 42. Yide etiam Panviniun^, De ludis circens.
ti, 3.
280. lleraclii dexteritas cum aurigae dexteritate
comparatur. Summa enim erat aurigarum ars et
industria in equis et curribus flectendis ad metas,
ne posterior priorem anteverteret. Si enim nimis
quis metam eviiasset, qui tum sequebatur auriga,
inter metam et priorem breviori spatio delatus ex
secando primus efficiebatur, quod eripere Latini
dixerunt. Vide Panvinium, i, 14.
281. Λοξά; subintelligi τρίβους conjicio ex supe-
riori versu 268.
284. Παραβάτην duplici sensu vocat Persam, tum
quia locum aptiorem ad pugnam prxoccupaverat,
uim etiam quia a religione Christiana defecerat. Πα-
ραβάτης enim est tam is qui currum moderans
alios praevenit, quam qui legem violavit; ec-
clesiastici scriptores passim Julianam iinp. άπο-
ατασία; scelere famosum παραβάτην et τδν εν άθέ-
οις appellant. Ac Pisida iterum sic vocat Ghosroam
in Heracliados acroas. i, 286. Gaeterum hi duo
iambi ita citantur in Suida : τδν παραβάτην συμ-
βαλών πλασμφ ξένψ πρδ τής μάχης άφήκας εί;
Αντιστάτην. Vertuntur aujein sic : Parabalen cum
ficto hosfnte committens ante pugnam in adversarium
immisisti. Equidem nec leciionein nec versionem
recipiendam censeo. Primus enim versus, ui hic
effertur, suo caret numero; interpretatio autem
apposita vocibus πλασμφ ξένφ a germano sensu,
ni fallor, a^bborret : nara nec πλασμέ; adjectivum.
nec ξένος substantivum nomen est, sed contra
iEroilius Portus diflicultatem sensisse videtur: utenim
Kusterus ibidem adiiotal, maluisset legere πλα-
στφ ξένφ. Verum, ut ego conjicio, πλασμδς idem
est ac πλατυσμός , planities, in quam conjecti sunt
Persae ab Heraclio, qui a tergo circumiens edita
loca occupaverat. Hanc autem planitiem ξένην, pe·
regrinam, extraneam vocat recte Pisida, quia pro-»
currentes Persae in loca devenerant inimica. Ve-
rum Suidas in allero versu habet Αντιστάτην ad·
versarium^ qui videri possit ille fictus hospes, quem
nos excludimus. Gerte codex non Αντιστάτην, sed
Αντιστάδην habet, cujus quidem vocis , quamvis
nulla suppetant exempla, sensus tamen, ut mihi
videtur, elucet. Ait enim poeta Heracliuin coegisse
Persas in adversam partem secedere. Itaque εις
Αντιστάδην idem est ac είς Αντίκρυ, είς κατεναν-
τίον.
288. Theophanes, ρ. 285 : Τούτο μαθδντβς οί
Βάρβαροι εις βαθύ μίαν ήλθαν τφ άπροώοχήτφ τής
τούτου εισόδου.
292. Καίριον res est maximi momenti et fa-
talis. Homerus //tad. viti, 84·: Μάλιστα δέ χαίριόν
έστι, maxime lethale vulnus est.
301. Vide acroas. i, 32, et ii 254.
305. De Xerxis expeditione contra Grapeos viden-
dus Herodotus lib. vii, et Diodorus Siculus lib·
XI. Pisida hanc digressionem instituit opportune,
ut ex regis Persarum insania Heraclii imp. in re
militari peritia et prudentia clarius elucescat.
305. Diod. XI, 2. Herodotus quoque p. 591, dili-
gentissime narrat ut fuerit mons Athos pertos-»
sus, et p. 394 ut Hellesponto fuerit pons supet-»
structus.
506. Non immerito stultus Xerxes dicitur ♦ ^
:1231 GEOIIGII
^0; ταϊς άτάκτοις μεταβολαΐς τλ; ούιίας /
Τρέπειν νομίζων Συγχύσεις εΐργάζετο,
'0; fex9o6f^jat τους Λάκωνας ήρμένος
‘5:0 'U; θαυματουργές των έναντιώσεων
ΧεραοΙ τά ^δεΓΟρα, (δευματοΓ δέ τους λίθους,
Κυχών δέ πάντα κα\ στρέφων κάντυτρέφων
Έτίκτεν ούκ έπληξιν άλλ’ έχπληξίαν ·
"Ος τδ)ν τεΟέντων κα\ πεπηγμένων δρων
515 ΆνΟοροθετησαι τάς βάσεις ‘έ,τηίγετο*
^Ος πρές τοσαύτην ί^λθεν έκίροπί;ν, δτι
At mihi talis vir stultissimus videtur, qui insanis
permutationibus rerum ordinem ratus invertere
confusiones ciebat; qui ad exterrendos Lacedaemo-
nios evectus (510) vcluti rerum sibi adversantium
tliaumaturgus, siifca voluerit fluenta reddere et 1
fluentes lapides. At ille miscens, vertens et inver-
leiis omnia, non peperil terrorem sed stuporem ;
qui bene et firmiter constitutos terminos (315) cona-
PISID.E .
Τέ σεπτδν αύιφ, και φίλον, *ία\ πάτριον
"Γδωρ έμαστίγωσεν, οίκ έχιον οθεν
Τήν λύτταν αΟτοΰ τήν άνάπτουσαν σβήσει.
320 Κα\ ταΰτα ποίας αύτέν ώθούσης βίας ;
"Τδωρ δπως τέμνοιτο χερσαίο) δρόμω
Κα\ γή περφτο τζί Οαλαττίω πδρω,
"Οπως γε θάττον ευκολωτέραν τδτε
Όδέν διελΟών τους εναντίους φΟάσοι.
525 ΣμικροΟ δέ πόνου βφδίου τε πράγματος
ΙΙόνους τοσοΰτους είς μάτην ί^λλάξατο.
tus est funditus evertere ; qui in tantam dementiair.
venit, uti colendam ipsi amicamque et patriam
aquam flagellaverit, tion habens und^ iram sibi
excitatam exstingueret ; (320) atque eo usque ipsum
impulerit rabies, ut aqua esset secta a terrestri
tramite, et terra trajiceretur ex inducto maris alvee,
nempe ut celerius et expeditius viam percurrens
hostem probverteret. (325) Sed parvo labore et facili
VARIiE I.ECTIONES.
325 δέ πόνου, πόνου δέ? 329 βάσιλίζωνβθ.
NOTiC.
praeter ea qox ab eo insipienter gesta fuisse obser-
vat Pisida, innumerabiles copias, quas undique col-
lectas secum adduxerat , sibi impedimento futuras
non praeviderat.
509. Quamvis Xerxes in animo haberet de tota
Grxeia triumphare, nihil tamen ardentius exopta-
bat quam Spartanos opprimere, quos eseteris esse <
fortiores intellexerat. Ilcmaratum enim, qui Spar-
tanorum rex fuerat tunc exsulem apud se deriserat,
quod interrogatus an Grxei tantis belli viribus resi-
sterent, libere respondit : Λακεδαιμόνιοι μοΰνοι ουκ
έστιν δκιος Χ(Λέ σσυς δέξονται λόγους, δουλοσύνην φέ-
ροντας τή Έλλάδι. Herod. lib. νιι, ρ. 412.
310. Isocratis sententiam in Panegyr. videtur pau-
cis expressisse Pisida. Ejus verba haec sunt r "Ος
είς τοσοΰτον ήλΟεν ύπερηφανίας ώστε μικρέν μέν
ήγησάμενος ίργον είναι τήν Έΰάδα χειρώσασΟαι,
βουληθε\ς δέ τοιουτον μνημείον καταλιπείν δ μή τής
άνθρο)πίνης φύσεώς έστιν.
511. Hunc versum sic legimus in Suida. τέλμα:
Χέρσοι τά βεΤθρα, τελματοί δέ τους λίθους. Nobis
certe placet potius juxta codicem legere όευματο?
quam τελματοί cum Suida. Guni enim Pisida alludat
ad fossam quam fleri jussit Xerxes, ut mons Albos
a COII linente abscinderetur, ipse non τελματουν τους
λίθους, in ceenum aut in paludem $axa convertisse,
sed βευματοΰν, fluidam reddidisse terram, opinor,
dicendus est. Ita enim melius έναντιώσεων vis et
ipsa rei veritas exprimitur. Tanta enim fuit fossae
latitudo et vastitas, ut, Herodoto. teste, binae trire-
mes e latere sibi junctae permeare el remis impelli
potuerint. Aristoteles, Poet. iii, 11, disserens de
formis quibus orationis conficitur numerus, ac per
άντίθετα illum maxime constitui decernens, inter
έναντιώσεων exempla, quae profert, Isocrateum
illud loco supra citato laudat : Ού πρότερον έπαυσα-
το. πρέν έξευρε χα\ συνηνάγκασεν, δ πάντες Ορυλ-
λοΟσιν, ώστε τφ στρατοπέδφ πλευσαι μέν διά τής
^πείρου, πεζεΰσαι οέ διά τής θαλάττης, τδν μέν
Έλλίϊσποντον ζεύξας, τδν δ’ Άθω διορύξας. Elegan-
tem hocralis λέξιν etiam Cicero est iiuiialus
dicens Pe finibus, lib. ii : Ut si Xerxes cum tantis
copiis, Hellesponto juncto, Athone perfosso, maria
ambulavisset terramque navigassct. Sed revertor ad
Suidam, vel potius ad. inlerpreiom , quom sane
nolletn τά βειθρα venisse fluvios : patet enion
Pisidam non fluvios, sed γεύματα maris fluctus
indicare.
515. Hujus άντιΟέσεως vim satis non assequor :
quantum enim έχπληξις et έκπληξία inter se dif-
ferant, non video, cum nulla alibi hujus vocis έχπλη-
ξία exstant exempla. Verum si statuamus έχπληξίσν
idem esse ac έμ2:ληξίαν, quam dicunt esse obsta·
pescentiam, morbum scilicet quo quis repente per-
culsus nec videt nec audit, sensus erit, Laced^mio-
nios et Graecos immani bellico apparatu Xerxis noii
fuisse Icrrilos sed obstupefacto^.
315. ΆνΟοροΟετειν , ex άντ\, δρος et τίΟημΙ,
esi fines vel terminos rerum stabilitos invertere ;
sic όροΟεσία est terminorum designatio , άνθορο-
Οεσία esset terminorum destructio. Vide supra ad
V. 310 leslimoniuRj Isocratis, ad quod videtur Pisida
intendisse.
517. De aqua, quam Persae ut deum colebant,
videsis acroas. i, 52. ύδωρ πάτριον recte vocat Pisi-
da : nam Persae solem et lunam, ignem el aquam,
ut θεοΰς πατρφους habebant et invocabant, lia
Darius apudCuriium iv, 10 : OH patrii, primum mikt
stabilite regnum : detnde, si de me jam transactum
esi, precor ne quis Asiw rex sit quam iste tam jusisa
hostis, tam misericors victor.
518. Cum pontem in trajectu Hellesponti priroam
constructum tempestas dissolvisset, δεινά τεοιού μένος
Εέρξης, ut ait Herodotus, p. 59(5, τέν Ελλή-
σποντον έχέλευσε τριηκοσίας έπιχέσθαι μάστιγι
πληγάς, χα\ κατεϊναι ές τέ πέλαγος πεδίων {εΰ*
γος.
520. Ταϋτα, supple είς vel μετά* cum enim
Xerxes verberibus mare multasset, jussit arehiu-
Cios iterum jungerent Hellespontum. Itaque iUisia-
tim pontem validis armamentis inte.xtum super-
struxerunt : ποιήσαντες δέ ταΟτα ύλην έπεφόρησαν*
χόσμψ δέ θέντες κα\ τήν Ολην, γην έπε^^σαν*
χατανάξαντες δέ τήν γην, φραγμδν ιταρείρυσαν
ένθεν χαΐ ένθεν, Γνα μή φοβέηται τά ύποζύγια
τήν θάλασσαν ύπερορώντα χα\ οΐ ίπποι. Ilxc He-
rodotum, ρ. 595; ex quibus patet cur Pisida a ter-
restri tramite aquam sectam fuisse dicat.
^25. Vide supra 510.
525. Expedi^onis Persicae exitum infeJicem dtjU-
Ιΰδέ, χράτιστε, μή ταράξας τ^ς φύσεις ^
Μηδ' σύ σαλεύσας τους πεπηγμένους δρους,
Βαίνων άμδχθως χα\ βαδίζων ή ρέμα
530 Τους σους παρήλθες εύχερως έναντίους.
Ούδεις δέ λοιπδν εΟττορος τφ Βαρβάρω
Έν ταις μερίμναις τής άνάγκης ήν πόρος
Έξ απορίας είς τβπείνωσιν τδτε
Τδν δγκον άντέατρεψε τής έπάραεως.
355 Πή μίν γάρ αύτδν ήρεθιαμένη τότε
Γνώμη κατείχε, κα\ κατόπιν του σβΰ κράτους
Παλινδρομεΐν 2πειθεν είς άνάββοπον
Άλλ’ εύλαβεϊτο τ&ΰ ακοποΰ τάναντία,
Βλέπων άδήλους πανταχοΰ τάς έκβάαεις.
3 ίΟ Πή δ’ έξ άνάγκης τάς Κιλικίας εΙαόδους
ΚαΙ τήν δυαάντη κα\ κατεατενωμένην
ΚρημνοΤς τε κα\ φάραγξι τής όδοΰ Οέαιν
Άνατρέχειν ώρμησεν άλλά κάνθάδε
Ανατροπή κατείχε τήν γνώμην πάλιν.
vm
Τής Αρμενίας γάρ αύτδν ή διέξοδος
Έδακνε, μήπως έντευΟεν είσβαλών φ0άΐΓ4ς
Κα\ πάααν άρδην συνταράξης Περσίδα.
Κα\ πολλά λυττών τοις νόΟοις βουλευμαιι
Αογιαμδν ειχεν ούδαμού βεβηκότα,
350 Άλλ* ώσπερ εύκύλιστος άστατος λίθος
Επείγεται μέν πρδς κατάββοπον βάθος,
Είς δ’ άντέρεισμα προσβαλών άνετράπη,
Ούτως όλισθήσαντα των βουλευμάτων
Τά πολλά τοΟδε του λίθου κυλίσματα
355 Ταϊς άστατούσαις έκφοραΤς ώθούμενα
Γνώμαις άνετρέποντο ταΓς έναντίαις.
•Όμως ύπήχθη, κα\ κατόπιν, κυνδς δίκην
• ΣειραΙς δεθέντος, έξ άνάγκης ειλκετο.
Είκή δέ μόχθων κα\ μάτην πονού μένος
® 360 Διπλούς δρόμους ήλαυνεν είς όδδν μίαν.
Άλλ’ ώς έτοίμοις κα\ προησφαλισμέναις
Ταϊς τακτικαϊς σου προσβαλών εύτεχνία.^ς
DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. It.
A3i5
negotio tantos demum labores sensit irritos. Tu
vero, 0 fortissime, non perturbatis naturis, nec item
Ormis rerum terminis immutatis, placide incedens
et regium servans decus, (550) tuos es pnxtergressus
commode adversarios.
Interea nulla ex parte expeditus barbaro in tristi
rerum necessitate patebat aditus. Hinc anceps et
incertus in demissionem animi tumorem ille con-
vertit superbiae. (535) Et nunc animo, ut erat, de-
sperato par iniit consilium, a tergo tuae majestatis
sibi persuadens se posse recurrere; sed veritus est
ne cpntraria a consilio evenirent, nulla videns ex
parte patentes exitus. (340) Nunc vero ob necessi-
tatem in Ciliciam ingredi, et per inaccessam et
coartatam undique altis praeruptisque rupibus viam
ascendere contendit. Verum hic etiam ejus est
Iterum immutata sententia. (545) Quod enim in
Armeniam pateret aditus, dolebat,ne forte inde
promptus erumperes et totam late conturbares Per-
sidem. Atque ita suis xstuans illegitimis consiliis
sententiam habuit ^ nunquam permanentem. (350)
5ed ut rotundus lapis titubanter positus truditur
quidem in subjectam profunditatem, inque opposi-
tum obicem illapsus proruit, sic multa incerta con-
siliorum s?epe in hoc saxo versando molimina (355)
instabili adacta mentis impetu sententiis proruebant
contrariis.
Verum ille premebatur, ac post te retro ut canem
vinctum catenis necessitas trahebat. Multum autem
frustra se excrucians et laborans (360) duplici tandem
cursu in unam partem irrupit. Verum obi in paratas
et praemunitas ex arte militari tuas incidit copias»
346 Ενθεν Pinderus.
VARIiE LECTIONES.
NOTiE.
gnat : ut enimbreviter narrat Diodorus, \i, 36, Ξίρξης
πυθόμβνος τήν τε περ\ τάς Ηλαταιάς ήτταν καί
*Αν έν τή Μυκάλη τοοπήν των Ιδίων.... τεΟορυβη-
μενος προήγεν έπ^ ' Εκβατάνο)ν ποιούμενος την
πορείαν. Sed illud non est hic praetereundum,
quod Xerxes cum ex Attica per Boeotiam, Thessaliam^
Macedoniam et Thraciam, eadem scilicet qua vene-
rat via, ad Hellespontem propcrasscl, naves con-
scendere et Abydum tn-^jicere coactus est : τάς
γάρ σχεδίας ούχ εδρεν Ετι έντεταμένας, άλλ’ ύπδ
χειμώνας διαλελυμένας. Herodotus ρ. 497.
^8. Heraclius, ut ex Pisida colligimus, cum a
loco dimovisset Barbaros, aditum sibi certe fecerat,
ut, si vellet, posset intrare, sed, ut videtur, co anno
non intravit. Vitle supra v. 261.
545. Theophanes, p. 255 : Φοβηθείς δέ μήδιά τής
'Αρμενίας είς τήν Περσίδα βασιλεύ; είσβαλών ταύτην
ταράξη, ούκ είχεντδν έαυτοΟ λογισμδν βεβηκότα, δ τι
δρασυι. Unde confirmatur, Hcraclium nondum in
Persidem irrupisse, sed timorem tantum injectum
fuisse Barbaris, ne, si se inde moverent ct in (‘.ili -
ciam excurrerem, imperator contra staliu) per Ar-
meniam qua patebat aditus, iii I^rsidcm pene-
traret.
350. Similitudo, ut opinor, desumpta ex machina
mililari, qure onager dicebatur. Onagrum describit
Ammianus Marcellinus xxiii, 4 ; quem a scorpione
nihil differre statuit. At Vegetius iv, 22, onagrum a
scorpione distinguit, deqnc ejus vi haec babet : Ona-
ger dirigit lapides^ sed pro nervorum crassitudine ct
magnitudine saxorum pondera jaculatur : nam quanto
amplior fuerit, tanto majora saxa fulminis morecon·
torquet. "Άστατος vertimus titubanter vositas cx lau-
dato MarcellinOt xxiv, 4, ubi iterum de onagro ser-
monem instituit. At si quis non ad onagrum niit
scorpionem, sed ad saxa quae cx edito loco dciiiii-
tebantiir, malit nostrum respexisse, per me .sane
licebit. Memini enim cumdem Vegetium, iv, di-
cere : Maxima saxa pondere, formaque volubili in
propugnaculis digeruntur, ut demissa perprasceps non
solum obruant subeuntes, sed etiam machinamenta
confringant.
357. Persae tandem sequi Heraclium coguntur..
Theophanes, loc. cit. , όμως ήναγκάσθαι άκολουθεΤν
όπίσωτού 'Ρωμαίου στρατού. Pisida videtur Xeno-.
phoiUcm legisse : ita enim hic ait ’Αναβάσ. V\b. \\\.
p. 157: Ούκ αν ούν Οαυμάζοιμι εΙοί πολέμιοι..* ώσπερ
οΐ δίΐλο\ κύνες, τούς μέν παριόντας διώκουαΐ τε xaV.
δάκνουσιν, ήνδύνιονται, τούςο^ διώκοντας
ei >α\ αΟτο\ ήμϊν επακολουΟοϊεν.
GEORGII PISID*E
1335
*Άνευρον αύτή> τήν μάχην ήπίστατο,
Κλοτϋήν μεριμνά, χαι παρεσχευάζετο
565 ΑαβεΓν συνεργδν του σχοττου τήν εύφρόνην
Πρ^ς γάρ έπεΧεύσεις λοιτι^ν ευτρεπίζετο,
Ζητών άφεγγ!) χαιρ&ν είς τά χλέμματα.
Έπε\ δέ τδν φωτεηρα τδν μεθ’ ή μέραν
Τήν νύχτα παμφαίνοντα παμφαή βλέπων
Α 370 *Έλεγχον είχε της χλοττης τήν λαμπάδα,
ΚαΙ τήν σελήνην λοιτΛν ώς έναντίαν
Τήν πρίν σεβαστήν εΤχε βυσσεβουμένην*
Καί που χαθ* αύτδν βυσφορών έπηύξατο
Ό βάρβαρος νοι^ μή πρδς αΟξησιν τρέχειν
375 Λήγειν 6k μάλλον τήν Οεδν τής ϋερσίβος.
Έκλειψιν έσχεν ή θεδς τής Περσίδος,
Έχλειψιν έσχε χα\ λόγψ και πράγματι.
ΟΤμαι χαίρειν Περσικής βλάβης χάριν
Φθινουσα κα\ λήγουσα χα\ μειουμένη·
δ *Αε\ γάρ αύτοίς μάλλον έχλείπειν θέλει
"Ηπερ προλάμπειν δυσσεβώς τιμωμένη.
Γΐ imparem sibi esse pugnam sensil, fraudem medi-
lalur, et jam volvebat animo (365) in partem con-
silii vocare noctem. Ad aggrediendum enim jam
tandem erat paratus, quaerens ex tenebris opportu-
nitatem fraudibus. Cum igitur a luminari, quod diem
sequitur, noctem undique illustrari videret cla-'
'Ημάς δ^ λαμπάς ήλίου του Δεσττδτου
θάλτΓουσα χα\ νυν έξανάπτει τους λδγους,
Κα\ Φοίβος ήμίν εύσεβής προέρχεται,
10 Πάντας χαΟαίρων έκ καθαρσίου λόγου·
Του Αοξίου δέ τους ορούς βδελύττεται,
Β Τά στρεβλά φεύγων τής πλάνης αινίγματα.
rissiiiic, (370) argumentum sumpsit ad fraudem.
Sed ct lunam ipsam ut sibi contrariam, quam nuper
adoraverat, exsecratus est; et sua secuni mala
reputans orabat barbarus animo ne ad augmenlnin
'percurrens (375) magis deQceret dea Persidos^
ΙΠ.
Defectum passa est dea Persidos, defectum passa pnelucere ab ipsis impie culta. At nos bmpas so-
est et verbo et facto. Sed gaudet, opinor, in perni- laris despotae et fovet et nostros inilammal sermo·
cicin Persarum declinasse, defecisse et esse dimi- nes. Nos ille Phoebus religiosus anteit, (10) omnes
putam : (5) mavult epim semper illis deOcere quam qui .emundat expiatorio verbo, ct Loxiae effata pro·
3 δ’ έχαιρεν?
VARIAE LECTIONES.
ΝΟΤ.€.
364. Κλοπήν Persarum conatus appellat, quod
illi noctu Romanos aggredi cogitarent. Leo imp. xiv,
7, p. 181, hostium machinationes odiosa appella-
tione σοφ(σ[^τα nuncupat, ut puto ex Herodoto,
qui saepe inimicorum σοφίσματα χα\ μηχανάς me-
luoraU At si audiendus est eruditissimus Brisso-
nius, lib iii, in Persarom animos plane non cade-
bat illud VirgiKanum : doiiut an virtus, quis in hotie
requirat ? Aperto enim, Marte, ait, hostem oppri-
mendum putabant, ac turpe prorsus arbitrabantur
esse victoriam furari. Consuetudini autem ct pa-
triis Parthorum institutis alienum fuisse noctu di-
micare tradit Plutarchus in Crasso, Quare veterem
illam Persarum ntilitarem disciplinam tempore Ue-
raclii prorsus fuisse immutatam dicendum est.
366. Theophanes, ibid,, χλέψαι μερίμνων τδν
πόλεμον, χαΐ διά νυχτδς άφεγγους τουτοις προσβα-
λεΤν.
368. Idem, ibid. Pisidae locum affundens : πανσε-
λήνου δλ οδσης τής νυχτδς άπεχρούσθη του σκέμμα-r
τος, χαΐ τήν πρ\ν αύτών σεβασμιαν αύτών έδυσφήμει
σελήνην · ή δ^ σελή'/η ύπέστη κατ’ αύτήν τήν νύκτα
έχ τοΰ συμβεβηκότος.
371. Α solis luiiaeque defectu, quoties id fleri
contigit inter Ββ pugnantibus populis, sumpta fuisse
hinc inde a dqcibus auguria luculenter confirmant
veteres historiae, ei quibus exempla adducere no ·
stnim non esse putamus, iloe tamen ad rem dice-
mus, quod Herodotus, lib. vii, p. 595, refert : Cum,
Xerxe a Sardibus castra movente, sol defecisset,
ειρετο τούς μάγους. τ6 θέλει προφαίνειν τδ φάσμα *
οΙδΠφασαν ώς "Ελλησι προδεικνύει ό θεδς Ιχλειψιν
των πολίων, λέγοντες ήλιον είναι Ελλήνων προδέ-
κτορα, σελήνην δέ σφέων. Hisce prorsus similia
^ mrrat Q* Curtius vn, 10 : cum enim Alexander ad
Granicum vicisset Darium, luna defecit. Rex JEgy-
tios vates ea de re quid sentirent, expromere jii*
et : at illi afQrmare solem Crascorum, lunam esse
Persaeum quoties illa deficiat, ruinam slragemque
illis aentibus portendi ; veteraque exempla percensent
Persidis reaum, quos adversis diis pugnasse luna os-
tendisset defectio. Cum igitur tanta esset hac in re
Persarum religio et confirmata sententia, nil minuo
eos ab incopplo destitisse perterritos, et fraudem
intentatam abrupisse, ne adversis diis viderentur
velle dimicare. Atque hinc palet, cur Pisida dicai
Persas habuisse lunam ώς έναντίαν, ut contrariam,
nt non suam, cum tamen ip^m stare pro PersL«
omnium esset pervulgata opinio.
374. Deprecabantur Persx ne luna ad augmen-
tum accederet : quo enim major et longior fuisset
defectio, graviora sibi mala impendere verebantur.
Acroas iii, v. 7, ita supra acroas. ii, 235 soien
vocavit Heraclium. Vide infra v. 99.
9. Aperte, ut mihi videtur, Persarum stultitiam
reprehendit, qui Magorum vaticinationibus ei ora-
culorum responsis fidentes lunam pro ipsis stare
putabant, ut nuper observavimus, ii, 376. Christia-
nos autem non ridicula vatum et Phoebadum deliria
pro certis indubitatisque habere ostendit, sed ve-
ritate nili Scripturarum, cujus tanta vis est et lux,
ut omnes effusse mentibus lenebrse discutiantur.
Caeterum ludit, ut assolet, poeta, et nimio antilbe-
seon studio saepe profana nomina ad res sacras
transfert. Sic nunc Apollini Pythio ve< Delphico
Pheebum ευσεβή religiosum opponit, videlicet He-
radiuin, de quo ita loquitur ut nihil maqus Deo
posset convenire.
11. Apollo Pythius Αοξίας a λοξδς, obliquus^ qnod
ambigua et incerta daret responsa ; qualia snni
li:]7 DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. 12:}8
Ήδη δέ πολλών iv μέσο) κινούμενων \ Τδν σδν στρατδν προσήγες ηΰτρεπισμενον.
Τρεις πεντάριθμοι λοιπδν f^iav ήμέραι, Και που σκοπήσας έξ δρους ό Βάρβαρος
15 Έν αίς άπαύστως είς άγώνας έκτρέχο)ν Τήν καλλίτεχνον κα\ σο^ήν στρατηγίαν,
Πρδς τάς παρατάξεις τδν στρατδν συνεκρδτεις. τοσαύτην έκπλαγε\ς ευταξίαν ,
Ό Βάρβαρος δέ κα\ γένει τώ τρδττω
Ούκ είχε του νοΰ πα'/τελώς τάς ήνίας ·
Και πολλάκις γάρ τήν μάχην ύπέσχετο,
20 Κα\ πρδς τοσαύτην ήλθεν αίσχύνην, δτι
ΚαΟ.’ ήμέραν σοι προσβαλών άνετράπη.
Άτολμα τολμών κα\ τρέχων ύπδστροφα.
Όρη μέν ουν κατεΤχεν ώς αΐ δορκάδες,
"^κει τε πέτρας ώσπερ οΐ πτώκες φδβψ.
25 Ούκ άσκοπον δέ χρήμα της πονηριάς.
Κα\ τοοτο πράττων ευθέως ήλίσκετο.
Εις δυσβάτους γάρ προσκατέτρεχε τδπους.
Όπως άφορμήν είς ύπέρθεσιν λάβοι
Τής σής έτοίμου των στρατευμάτων μάχης.
30 .\ύτδς δέ πρδς γην εύΟέτως ήπλωμένην
55 "Έπηξεν αύτοΟ συν φόβψ τά τάγματα,
Κα\ τοϊς λίΟοις έμεινε συλλιΟού μένος.
Ούκ έστι ταυτα πρδς χάριν κεχρωσμένα,
Άπλοϊ δέ πάντως τής άληΟείας λόγοι,
ΟΟς εΐ σιωπήσαιμεν, αί πέτραι τάχα
40 Φωνάς άπο^^ήξουσι των πεπραγμένων.
Έπε\ πολλήν έξ έθους ύπέρθεσιν
Του Βαρβάρου παρεΐχεν ή δειλανδρία
(Δειλδς γάρ ών κ&τολμος άνδρεΤος μόνον
Έν τή δοκήσει τής μάχης έφαίνετο.
45 Τάς Βϊ παρατάξεις είχε μή κινουμένας ·
Β ϋΟτω γάρ ήσαν Ιστορημέναι μόνον
Ό; ζωγραφοΰσιν οΐ γράφεις τάς εΙκόνας) ,
ΚανταυΟα τολμάς τής Αλεξάνδρου πλέον.
cui amolilur, implexa ;ib!iorrciis fraudis aenigmata.
Janijam in multis rebus interca movendis quinde-
ciifl numero eiapsi erant dies, (15) in quibus tu
jugiter in certamina accurrens ad confligendum
exercitum incitabas. Barbarus autem non minus
genere quam moribus nequibat prorsus mentis regere
habenas : saepe enim ct pugnam visus est pro-
mittere, (20) et in tantum dedecus est adductus
uti, cum quotidie prosiliret, terga verteret, audax
cnm timore et velox in fuga. Montes igitur occupavit
bene instructum eduxisti exercitum. Despiciens
autem ex montis parte barbarus callidam scitamque
rei militaris peritiam, tantaroque admiratus ordinum
dispositionem, (55) suas contraxit territus cohortes,
et scopulis adhaesit scopulo similis. Non haec sunt
ad gratiam colorata et ficta, simplices vero sunt
prorsus veritatis sermones, quos si tacerem, ipsi
lapides continuo (40) de rebus gestis voces emitte-
rent.
Cum autem longam de more suspensionem vilis
veluti capreae, et degebat inter petras ut lepores ob ^ fecisset Barbari timiditas (timidus enim et ignavu
metum. (25) Non inconsultum commentum nequi
ti:e : sed, hoc dum ille facit, statim deprehenditur.
In ardua enim se conjecit loca, ut occasionem ad
ili (Terendam caperet pugnam a tuo paratam exerciiu.
(50) Tu vero in terram commode exteusam tuum
35 Ιττήξεν cJ. 45 άτολμο; P cl ed.
cum esset, virilem in simulanda pugna se tantum
ostendebat), (45) acies habebat nuqquam de loco
se moventes. Quippe non aliter erant conspicienda;
qiiam illae quas pingunt pictores imagines. Hinc
tu quid amplius ct ipso Alexandro audes, praestan-
VARliE LECTIONES.
45δέ om. P. eted.
NOTiE.
illa decantata, quae reddita sunt Croeso, Pyrrho aliis-
qiie Pythiam consulentibus. Recte enim, quod <le Si-
bylla Cumaea Virgitius, AHneid, vi, 99, de Pythia
quis dixerit :
Horrendas canit ambages, antroque remugit ,
Obscuris vera involvens.
Όρους, definitiones, Apollinis responsa vocat noster,
eo quod pro verissimis haberentur, si recte a peten-
tibus intelligerentur. IJt enim est in Euripidis
Oreste, v. 529, τρίοδος άπόφασιν, &v ό Φοίβος έλαχεν,
έλαχε.
^ 22. BreviUtis gratia sic vertimus, aliquanto la-
tius versiculi vim exprimentes. Non enim licebat
antilheseon festivitatem paucis verbis concludere.
Sed vera significatio hacc est : Tanta erat barbari
socordia, ut quoties quid aggredi auderet, trepida·
ret, et quoties in te procurreret fugam caperet.
25. Theophanes, p. 255 : Τά δρη κατέλαβεν ώς
δορκάδες.
32. Idem, ibid. Όρώ τήν καλλίστιχον καί σοφήν
στρατηγίαν άφ’ ύψους των Τωμαίων.
56. Cum sensus tum metri ratio postulat ut le-
gatur έμεινε. Συλλιθούμενος autem verti mus «copn/o
similis, quamvis Pisida quid majus ea vocesigniii-
c.»vit, oslendiMis P«Tsas, qiii tn^pidanlrs ad rupes
i'oiifugeranl, saxi*» cl petris non modo similes, sed
omnino συλλιΟουμένους, petrefactos.
57. Duo sequentes iambi citantur a Suida in voce
χρώαα, nec ulla occiirrfi lectionis varietas, ni^i
quod ibi pro πάντως legitur πάντες. Sed auctori-
tatem codicis sequendam esse suadet sensus. Inter-
pres Suid% ita vertit : /Von sunt haec falso illata
fuco : omnia enim veritatis simplicia verba sunt. Pisid.*\
itiud Euripidis v. 472, videtur imitatus : Απλούς ό
μύθος τής άληΟείας έφυ.
59. Lmc. XIX, 40: Έάνούτοι σιωπήσιοσι, ο1 λίθοι
κεκράξωνται.
46. Sensus, opinor, hic est ; Pors.T terrore per-
culsi per montium juga ita immobiles erant, ut
non verus armatorum exercitus esse viderentur, sed
potius exposita quaedam pictoris tabula armatos
repr^sentans.
48. Confer geminas orationes De fortuna velvirt.
Alexandri, in niiaruin prima Pliitarchus acriter con-
tendit Alexaiuiruin non comite vel duce fortuna,
sed εύβουλία κα\ καρτερία καί άνδρία καί σωφρο-
σύνη παραπεμπόμενον, ad tantum imperium petve-
nisse. Ingeniose quidem Plutarclius id studet cou-
firmare : nihil tamen minus, Alexandri
pensitanti non videbitur dencgandiiui id
nuit Pisida, fortunaliiin magis quam
< cm Alexandrum exstitisse.
1233
GEOIIGII PlSlDiE
Kpiii3T5, γνώμη;, iXXi κινδυν^.υ δίχα.
δΟ Ούχ ω7τζερ εις κίνδυνον ου θέλων τρέχειν
‘AXXi σφαλϊ)ναι μή θέλων άβουλία *
ΕυβουΧίαις γαρ ό στρατηγέ; άσφαΧή;,
ΆλΧ’ ούχ\ τέΧμαις έστ\ν άσφαλέστερο;.
Και δή μεταξύ των στρατευμάτων τδτε
55 Σκηνην 5τπ^ξας, εύχερεΓς πρδς τήν μάχην
Λ'.δου; άφορμάςτ κα\ τδ δχϊπνον έν μέσψ
"Ετο'.μον ήν σοι σχηματισμ(Τ> χα\ μόνω ·
Ο νους γάρ υμών ούκ έδεσμάτο)ν πδθον
ΆΧλ' εί; τδ σώ^ειν είχε τήν απληστίαν.
63 Ουτω; έκχίνων άσ^^αΧώ; χατεφρδνεις,
"ΓΧας χορηγών κα\ τοσαύτης χαΐ ξένας,
"Οπως 5ι* αύτών έςανάψης τήν μάχην,
ϋυτω; έρεΟίζων τδν χακοΟργον, ώ; κύνα,
"Έσπευδε; αύτδν εί; πόλεμον ύφαρπάσαι.
1 63 ΆΧΧ’ ούκ έπειθες τούτον έκτρέχειν δΧως,
ϋυτε προτολμιον ούτε παί^ων την μάχην*
TfJ γάρ δοκήσει τ^ παρημεΧημένη
ΊΙ σή καταφρόνησις, ώς οΤμαι, πλέον
m
Τούς Βαρβάρους έβαΧλεν εις άγωνίαν.
70 Εντεύθεν ούδε\ς εύχερώ; μετήρχετο
"Ή τών κατ’ αύτδν έξειτήδα ταγμάτων·
Πάντες γάρ ί^σαν ώσπερ έστηΧωμένοκ.
Σκηνής δδ τής σής ή ξένη θεωρία
Τοϊς Βαρβάροις μδν φραγμδς άντεκτί^ετο,
75 Τείχος δδ τοΓς σοίς οίκέταις καθίστατο·
Μίαν γάρ ή τρέχουσα πανταχού δίκη
Τούς άΧλοφύΧους ού παρήκεν ήμέραν,
ΆΧΧ’ έξέχο·/τα Βαρβάρων σκηνώματα
*Έπιπτον άρδην · συμπλοκή γάρ πολλάχι^
80 Τψ πΧησιάζειν έκ μέρους έγίνετο.
"Όμως έκαστον τών άριστέων τότε
Μόνος παρεσκεύαζες είς προθυμίαν,
Άε\ προπηδών εύσθενώς Ιν ταις μάχαις
Κα\ τόξον έλκων κα\ προτείνων άσπίδα
85 Κα\ πάντα πράττων άνθ’ όλων πρδ τών δΧων,
Δι’ ών έκαστος ευθύς ήρεΟίζετο
Κίνδυνον εύρεΓν μάλλον ή τού δεσπότου
Πονούντος ούτω μή μετασχείν τού πό/ου.
tissiinc ingenio, sed citra periculum. (50) Non quasi
nolles periculis te objicere, sed nolens decipi ex
imprudentia. Consilio enim Odens dux est securus,
neque audacia fit securior. Tu igitur media inter
agmina continuo (55) tentoria extendisti, ut facilem
ail pugnandum praeberes occasionem ; quippe coena
in medio tibi erat instructa, sed ad speciem tan-
tummodo. Alens enim tua non cibi desiderium sed
communis salutis babebat aviditatem. (60) Ita illos
animo securo contemnebas, tales et tam admiran-
das occasiones praebens, ut cum ipsis consereres
praelium. Ita maleficum alliciens vetuli canem, stu-
debas ipsum ad bellum attrahere. (65) At non illum
suasisti ut totis viribus erumperet, cum nec aude-
res prior nec pugnam praeluderes : ipsa enim spe-
cies negligenti;e contemptusque tuus, ut puto, ma-
gis B-^irbaros conjecit in trepidationem. (70) Proinde
nemo au lebat prorumpere, nec ullae acies hosltuin
pirONilire. Omnes enim erant ut cippi immobiles.
Tui vero tentorii insolita inspectio Barbaris quidem
timorem creabat, (75) luis autem famulis muni-
men praebebat. At quaquaversus properans jOstitia
alienigenis uno non pepercit dic ; sed exstantia Bar-
barorum tabernacula funditus conciderunt : mi-
^ scebant enim saepius (80) lui, accedentes ex quadam
parte, praelia. Tum vero selectos, quos habebas,
singulos solus ad alacritatem concitasti, semper
progrediens viriliter in pugnas, et arcum trahens,
et protendens clypeum, (85) et ante omnes pro om-
nibus praestans omnia. Unde repente concitaban-
tur singuli, ut periculum mallent subire quam,
despola s\c laborante, partem laboris non sumere.
74 μδν άνεκτίζετο ed.
VARI/E LECTIONES.
NOTiE.
5i. Vera fortitudo non est impetus inconsultus,
non praeceps audacia, non cseca temeritas, non
insana quaedam ferocia, sed firmi animi vis pru-
dentia et consilio temperata , ut Uoraiius monet
r.arm. iii, 4, 65.
61. Iambus bis ciiatus a Suida in v. ξένας lan-
qiiam Pisid«, et in v. ύλη tanqiiam inceni aucto-
ris. Interpres primum venit silvas suppeditans et
iuntas et admirandas ; et postea tot et tam peregri-
nas materias suppeditans. "Τλη vox est πολύσημος,
«;ua qih-Evis materies denolalur. Equidem putabam
ύλας redilero per dapes, convivia, quasi Pisida re-
j iuiii coeuae apparatum indicaret. Nec deerant sane
auctoritates, qiiibuscum nicam versionem proba-
lam facerem legentibus, ut ex solo Slcphani Tlie-
sanro iiitelligi licet. Verum a Suida discedendum
milii non esse, censui, qui aperte testatur Pisidam
vocem ύλη hic usurpasse pro pranextu, speciosa
causa, simulatione. QuAinohrem, si ita placet, τδ,υλα;
idem esse ac άφορμάς, nt in superiori iambo 55,
non erit dubitandum, quamvis fatear eliam alias
in»erpre«alioncs miiii non displicere.
bq, Theophanes, loc. ci!. : Γνούς δϊ 6 , βασιλεύς την
τούτου δειλίαν, θαό(5ών έν τόποις ηύλίζετο, άναπαό-
σεως πλήρης, έρεΟίζων τούτον πρδς τοόλεμον.
74. Lacunam habet codex.At in margine est φρα-
γμός, qua voce lacuna plane expletur, sed genui-
^ niis inde sensus plane non elicitur. Occurrebat sta-
tim legere άχθος άνεκτίζετο.
78. Σκηνώματα Barbarorum tabernacula^ opinor,
vocat κατ’ άντίθεσιν, cacumina montjum inter quos
se abdiderant Persae, eaque έξέχοντα appellat, ut
llcraclii tabernaculis opponat, quas in planitie erani
constituta. Dicit autem «ea concidisse, quia Ro-
nani tandem coegerunt Persas ut ad pugnam de-
scenderent.
80. Theophanes, ibid. Κατερχόμενοι δδ λάθρα τον
δρους πολλάκις συμπλοκάς μερικάς έποιοΰντο,-καδ
έν παντί οΐ Τωμαίοι έπροτέρευον, κα\ θάρσος διά
πλεϊον 6 στρατδς έλάμβανεν, δρώντες τδν βασιλέα
παντ\ προπηδώντα καΐ εύτόλμως πολεμούντα.
83. Praeclarum magni ducis exemplum prtiposi*
Inm in llcinclio, qui primus se objicit periculis el
hostes aggreditur. Eleganter Claudianus, De 4 coiw.
Honorii, v. 348, de ofliciis principis.
Λ DE ESPEWTIONE
Κα\ τΛς ών άτολμος εις ύμάς Βλέτιων
Ο Τ1»'ί νοΰν μ·5τί σκεύαζε V είς εύτολμίαν ·
Φέρειν γάρ ο’δεν Ιργον είς εύπραξίαν,
"Οτε icpb πάντων δεσπότης όπλίζετσι.
Καί πού τις είπε προσλαλών τψ συμμάχψ ·
€ Φευ τής άνάγκης · ό βασιλεύς χα\ δεσπότης
ίο *Ως $Γς άφ'ήμών πρδς μάχην όπλίζεται!
ΚαΙ νυν σ.δηροΟς άντί πορφύρας χιτών
Σφίγγει τά νώτα καΐ βαρε? τδν αυχένα,
Κόνις δέ πολλή συμπλαχείσα τή χόμη
Μορφήν τοσαύτην συγκαλύπτει τέρψεως *
)0 Τδν χαυστιχ^ν δέ τούτον ήλιον στέγει
*Ιδρώτι Οερμ^ πανταχού βεβρεγμένος,
"Ον έξ άνάγκης των μελών έσφιγμένων
Πόνος βίαιος έκφέρει τού σώματος, ι
^Ως εί-εν, έστέναξεν έκ βάθους μέγα,
Ιο Και συγχατέββει τώ λόγω τά δάκρυα.
'0 δέ πρδ; αυτόν ευθύς άντεφθέγζατο *
• Άλλ’ ού τοσούτον τήν έμήν πλήττει φρένα
Τό δυσπαΟούντα νύν όρ^ν τόν δεσπότην,
Ι quisquis erat vilis, in te conjiciens oculos (00)
alim concipiebat animo audaciam. Inceptum enim
•let cedere prospere, cum ante omnes arma capit
tspota. Et quidam dixit commilitoni colloquens :
lleu qux necessitas! ipse rex et despota (95) tan-
lam unus ex nobis ad pugnam armatur I et nunc
rreum illi tegumentum pro purpura terga cou>
ringil et collum aggravat. Multus vero pulvis jm-
istus conix fonnain nobis obtegit tam delectabi-
m, (100) atque hunc urentem solem occultat. ^
idorc calido undequaque diffluit, quem, ob mem-
a dure constricta labor violentus exprimit e cor-
»re. > Dixit, et ex imo altum traxit suspirium, (105)
verbis intermiscuit lacrymas. Cui statini alter
•ntra respondit: c At mihi non tantum percellit
limum, quod dura patientem videam despotain;
PERSICA ACR. III. 124^
A "Οσον με ποιεί τούτο θαυμάζειν, δτι
ΗΟ Πρός τάς άνάγκας ήδέως έπείγεται.
ΚαΙ τέρψιν είναι τούς πόνους λογίζεται.
Κρατών γάρ αιχμήν ώραΐζεται πλέον
"Ηπερ κρατών τά σκήτιτρα τής έξουσίας ·
Φέρει δ& ταύτην εύμαρώς τήν άσπίδα,
115 "Ηδιστα μάλλον, ώς βλέπω, τού στέμματος
ΚαΙ πριν δι' ή μάς τούς φόνους χατασβέσας
Πάλιν δί* ήμάς πρός φόνους όπλίζεται.
Κα\ νύν μελαμπέδιλον έκτείνων πόδα
Τοις μή τρέπουσίν έστιν ευπρεπέστερος
120 Κα\ τοίς πενιχροις τιμιώτερος μένει *
Βάψαι γάρ αύτδν τή ξένη βαφή θέλει,
Ποιών έρυθρδν Περσικών Ιξ αΙμάτων.
Ποίας λιθώδεις ού μαλάττει χαρδίας ;
Ποίας άτόλμους ού παροξύνει φρένας
125 Πείθει τε β^στα πάντα κίνδυνον φέρειν ,
"Ος ούτε μητρός τή φιλοστόργφ φύσει
Ούτ’ αυ τοσούτον τοις τίκνβις άνθέλκεται,
"Οσον πρός ήμάς έκπυρούτχι τή σ/έσει. ι
quaulum illud mihi subit admirari, uti (110) in ar-
dua quxque Ixtiis se conjiciat ct delicias esse la-
bores existimet. Nam tenens hastam speciosior
apparet qnara ciim sceptra tenet imperii ; ct illum
gestat levius clypeum (115) et longe suavius, rt
video, diademate. Cumque pro nobis nuper exdes
exsllaxerit, nunc pro nobis se ad exdes apparat.
Et nunc nigris indutum calceis extendens pedem
ad infima quxque fit promptior, (120) et cx vilio-
ribus evadit augustior. Vult enim ipsum extraneo
colore tingere et facere rubrum cx Persicis cruori-
bus. Qux lapidea non emollit pectora? quas inertes
non exacuit mentes? (125) quod non suadet facile
ferre periculum? qui neque a naturali in matrem
pietate neque item tantum a natis distinetur, quan-
tum in nos ipsos inflammatur affectu. » Talia di-»
πάλιν
118 καΐ νύν cod
LECTIONES.
KOT.E.
89. Onosander, c. 42 : Ίδών τις τδν ήγεμόνα
ΰώτον έγχειρούντα χα\ δτι δεί σπεύδε ιν ϊμαθεν
ι\ μή ποιεϊν ήδέσθη, καΐ άπειθεΤν έφοβήθτι· κβ\
κέτι ώς δοΟλον έπιταττόρ.ενον διετέθη τό πλήθος ,
X ώς έπ’ Γσου παρακαλουμενον διετράττη.
99. Solem saepe appellat HeracHum, tum ob ejus
limi praeclaras virinles, tum ob insignem corporis
»cciein, quam ita describit Cedrenus, p. 407 : Ό
Ιράκλειος ήντήν ήλικίαν μεσήλιξ, ευσθενης. εύστερ-
ς, εύόφθαλμος, όλίγον ύπόγλαυκος, ξανθός τήν
ι(χα, λευκός τήν χροιάν, έχων τόν πώγωνα πλατύν
ι\· πρός μήκος έκκρεμή.
116. Yid^ acroasii, 90, 97 ct'203.
118. Ex hoc iambo et sequentibus 121, 122, duos
ntuin confecisse videtur Cedrenus, p. 420 ait lle-
icliiim, cum jam in Persidem esset iturus, μέλανα
τοδήματα περιβαλόμενον, atque humi pronum, in
agno templo opem sibi a deo implorasse, δν Ιδών,
ibdil, Γεώργιος ό Πισίδης μετά τοιαύτης ταπεινι·>-
ΐι>ς έφη· ’Ό βασιλεύ, μελαμβαφΙς πέδιλον είλίξα;
5δα βάψαις έρυθρόν Περσικών έξ αlμάτωv.Sed plura
de hoc testimonio Cedreni diximus in prxfatione·
Μελαμπέδιλον, nigra calceamenta ad bellum, ut vide-
tur, tulit lleracliiis, ut sui status humilitatem etiam
ornatu corporis vilissimo testulam faceret, et color
ipse rebus tristibus esset conveniens ; quod quidem
Pisida salis explanat iu duobus sequentibus ver-
siculis. Cxtcrum inrpcratores in more habebant pur-
purea πέδιλα gestare, qiue cothurnum referebant;
eaque passiin a scriptoribus calcei^ sandalia^ ocrew
et crepidm vocantur. Recte ca descripsit Procopius.
De cedif, Justiniani ^ lib. ni, p. 53 : 'Υποδήματα μέ.
χρι είς γόνυ φοινικού χρώματος ά δή βασιλέα μό-
νον 'Ρωμαίων τε κα\ Ιίερσών ύποδεϊσθαι θέμις.
Vide Codinurn, De offic. Cpol. p. 62, et Goar in uot.
p. 70, et Gretserum, ibid. p. 269.
122. Ποιών έρυθρόν, quae nuper diximus conflv-
mat : ait enim Ueraclium Persico sanguine veWe
suos calceos inficere, ut riibe^ fiant, qui erat co\xa
imperatoribus usitatus. Ita sane Gregoras, l\b-
et Georgius Acropolita in Chronico Inec
rjin oalcearacnla ερυθρά appcllanl.
12t3 GEORGll PISID.E llMi
Ταυτα προιειπών κα\ στενάξας όργίλον
130 Συν τφ στεναγμω τους φίνους εΙργάζετο,
Τούτοις, χράτιττε, χα\ συνήσΟην είχ(^τως
Καλώς φρονοΟσι, χα\ αυνήλγηαα πλέον,
Tg. ταυτότητι συγχυθείς των δακρύων ·
Κα\ τήν χαρ3ιν γάρ τυολλάκις χαρά τρέφει,
135 Κ^Ι δάχρυσί τις έξεγείρει δάκρυα.
Ήμϊν μέν ούτως ήν άλυπα δάκρυα.
Πλ^ν ού προαήχει αυγκαλύψαι τφ λδγφ
Τδ Περσικδν κάλυμμα τής πανουργίας,
ϋΐδεν γάρ αύτούς ή διδάσκαλος πλάνη
110 Κα\ συμμάχου ντας δείκνυε ιν άγνωμονας
Τδ σύντροφον γάρ τής κακουργίας έθος
*Αε\ παρ’ αντοΓς ε!ς '^μον μεΟίσταται.
Έρώ δ^ πάσαν του σχοποΟ τήν α!τίαν.
Κα\ γάρ τις αυτών είς τδν έμπροσθεν χρδνον
14.5 ΙΙροσαυτομολήσας τω στρατφ σου Πάρβαρος,
"Όμο^ς δέ Πέρσης (και τδ πάν διαγράφω),
*£δοξβν είναι πιστδς έξ άπιστίας,
Κα\ λοιπδν ήμϊν συμμαχείν ήπειγμένος
Έν τφ στρατφ σου προσφδρως έτάττετο.
J 30 Ήδη δέ τούτφ τεττάρων τε καΐ δέκα
Α 'λ'τπίρχε κύκλος ήμερων πληρουμένων.
"Οτε πρδς αύτους δυστυχώς τους Βαρβάρους
Παλινδρομήσας άστάτοις βαδισμαστ
Τίφασπις ώσπερ εύρέθη τδ δεύτερον,
155 Gjx άσχόπως δέ τούτο πράττων έσφάλη*
Οι γάρ φθάσαντες τής άτολμίας χρδνοι,
*Έπειθον αύτδν ώς πάλιν τά Περσίδος
Επικρατήσει τής μάχης στρατεύματα.
Άλλ* ούδΙν αύτδν ώφέλησαν έν (&έσφ
160 Τά λοξά ταΟτα τού δόλου βουλεύματα.
Της καρδίας γάρ άστάτως χινουαένης
Συναστατούσας είχε κα\ τάς έλπίδας.
Εναντίας δέ πανταχού τάς έκβάσεις
Κα\ τοϊς λογισμοϊς είχε συμπλανωμένας.
165 Τήν γάρ κρατούσαν συμφοράν των Βαρβάρων
® Κα\ τήν έν αύτοις έκπλαγείς άτολμίαν,
Βλέπων τε πιχράς έλπίδας παρ' έλπίδα,
Πάλιν πρδς ήμας άντανήρχετο δρόμω.
Και μή φυλάξας τδν λόγον, τδν σδν λόγον
170 Έτοιμον εύρων, όξέως έσώζετο*
Ούτως άπαντας καί τρέχοντας προσδέχη
Καί μή τρΞχοντας είς τδ σώζειν εκδέχη
cens, et suspirans vebenionter, (130) inter gemitus
csdes patrabat.
Ipse ego, o fortissime, bos inter viros adftai tam
bene sentientes, et simul dolui inter lacrymantes
eilusus in lacrymas; gaudium enim, ut saepius,
gaudium nutrit, (135) et si quis lacrymatur, exci-
tat lacrymas : ita quidem nobis erant lacrymse sine
dolore. At non est aequum abscondere silentio cal-
liditatis Persicae fallaciam. Novit enim ipsorum ma·
gistra fraudulentia (140) vel una dimicantes osten-
dere improbos. Quibus enim est innata ad malcGcia
consuetudo, constantem apud ipsos in legem transii.
Totam inili consilii causam enarrabo. Quidam ex
ipsis antcaclo tempore (145) in tuum exercitum bar-
barus transfugerat. Cxterum Persa (omnia ut sunt
refero) visus est esse in iniidelilate fidelis. Jam
vero nobiscum pugnare adactus tuas inter acies erat
apte dispositus. (150) Jamque baec inter ille qua·
luor et decem dierum circulum compleverat, quando
ad ipsos infeliciter barbaros rursus cucurrit gressc
andpiti, abjecto clypeo, ut inventura est postea.
(155) Non imprudenter id agens deceptus est:
prxterita enim socordis tempora illi persuaserunt
fore ut rursus Persicus victor in pugna evaderet
exercitus. At nihil interea illi profuerunt (160) hu-
jusmodi obliquae fraudis consilia. Cum enim incerto
haec agitaret animo, aeque incertas secura spes ge-
rebat. Contrarii vero ubique fuerunt eventos, el
cum false concepta spe concidentes. (Ib5) Cun
enim calamitatibus pressos Barbaros, et fractos
animo stupens observasset, videns tam exiguas ibi
spes esse citra spem rursus ad nos se recepit pro-
pere, et cum suam non servassct fidem, tuam
(170) promptam inveniens servatus est illico. Sic om·
VARliE LECTIONES.
134 χαράν Qucrcius : codices cum ed. χάριν. 164 συμπλανωμένοις P. 170 έτυμον P,
NOTA.
131. En clarius testimonium Pisid.T. asserentis se
in primo bellico PerSico astitisse Hcraclio.
134. Χάριν. Ita codex : et non dubito reponen-
dum χαράν.
136. Δάκρυα άλυπα, lacrynue citra animi moie~
stiain et ex sola commiseratione obortae.
141. Aristoteles, Rhet, i, 37 : Τδ εΙΟισμένον, ώσ-
περ^ πεφυκδς γίνεται * δμοιον γάρ τδ έθος τή φύσει ·
έγγύς γάρ τδ πολλάκις τού αΙεί έστι.
144. Theophanes, ρ. 255; Περσης δέ τις πρδ
όλίγου χρόνου πρόσφυξ γενόμενος έν τφ στρατφ τού
βασιλέως έγένετο.
447. Cur in perfidia fidnm tr.ansfugam Persam
(dicat, intelligitur ex v. 173.clscq(|.
154. Persa qui ad Romanos defecerat, sperans
(SUOS post tantam socordiam et ignaviam jam fortiter
ppntra Romanos dimicaturos, iii sua castra refugit
όίψασπις, clupeo abjecto; quod erat turpissimum.
Hinc recte Suidas ait ; ρίψασπις est 6 δειλός, qualis
fuit Cleonymus, qui quod in pugna clypeuni al^^
cissel, proverbio dedit occasionem, ut quilibet vilis
Κλεωνύμου δειλότερος diceretur. Vide Suklam in f.
Κλεώνυμος.
136. Sensus est: Recogitans, quanta fuissei Ro-
manorum vilitas el socordia , speravii victuros
Persas.
157. Theophanes, ibid.: Ούτος άποδράς πρδς τους
Πέρσας άπήλθεν έλπί^ων αύτούς τήν 'Ρωμαίων στρα-
τέ ίαν όλέσαι.
165. Idem, ρ. 256 : Ίδων δέ αύτών τ|^ν δεαΙεν
μετά δεκάτην ήμέραν πρδς τδν βασιλέα άνηλΟεν. Α*1
vocem δ:κάτην supple cx Pisida καί τετάρτην. vidC
supra, V. 150.
1346
DE EXDEDlTIOPfE PERSICA ACR. III.
1245
Εκείνος ήμΤν πδσαν ήκριοωμένω;
Των Βαρβάρων έξεί-ε τί^ν άτολμίαν,
175 Καί που συν αύτοϊς τοϊς λόγοις έπηύςατο
ϋυτω βιά τέλους τους έναντίου; βλέτ.ειν
‘βς εισ\ν άρτι πάντες έτττοημένοι.
Ό Βάρβαρος βΐ πανταχοΟ χλονού μένος
Δεινόν τι τολμάν έχ βίας βουλεύεται *
180 Ο'βε γάρώς τά τ»λλά χα\ περίστατις
Τά βεινά τίχτειν έχ δέους βουλεύματα.
Κα\ δή χατ’ αύτδν τΐ^ς άνάγχης τδν χρόνον
*Όραν φυλάξας, ώς έδοξεν, εύθετον,
*Οτε προχύψας έχ βάθους έωσφόρος
185 Πρ^εισι λαμπρδς άγγελος τής ήμέρας,
Εις τρεις μέν Ιιτ§, τδν στρατ>^ν διαιρέσεις,
Άντιπρόσωπα το> δοχείν τά τάγματα
Ταίς σαίς φάλαγξι σύνδόλφ ποιούμενος,
Την έχλογήν δέ σου στρατού συναρμόσας
190 Έχρυψεν αύτους των φαράγγων έν μέσφ,
*Όπως έχείνων έχραγέντων έχ βάθους
*Απροσδοχήτως χα\ παρ' έλπίδας φόβφ
Μέρος τι των σών συ'/ταράξη ταγμάτων ·
Των γάρ φθασάντων τής άτολμίας χρόνων
nes accnrrentes excipis, non accurrentes ad salu*
iem exspectas. Ille nobis omnem accuratius Bar-
barorum enarravit socordiam : (175) ac forsan
medio in sermone precatus est : 13 tinam ita scmper
inimicos videam, ut sunt nunc omnes illi conster-
nati I
At Barbarus in summa rerum trepidatione quid c
triste animo moliri cogitur. (180) Solet enim, ut
Siepe fit, urgens nceessitas magna parere inter
metum consilia. Jam vero instante necessitatis tem-
pore, atque hora exspectata, quse visa est opportu-
nior, quando emergens e profundo Lucifer (185)
prodit splendidus nuntius diei, in tres quidem
partes dividit exercitum, ita ut fronte opposilx vi-
derentur acies tuis phalangibus ; qnod factum dolo.
A toto autem exercitu delectos milites (190) anfra-
ctus inter medios occultavit, ut ipsis erumpentibus
cx latebris improviso et praeter spem ex formidine
pars aliqua tuorum turbaretur ordinum. Cum enim
Δ 195 ΕΙΟισμένη τις έλπις αύτδν ήτιάτα,
'βς ειπερ έν τι τού στρατού λυθή μέρος^
Τροτ:ής δλισθος εις τδ πάν διαδράμοι.
Άλλ' ούχ άνευτρέπιστος άνθωπλίζετο
Τής σής έτοιμότητος ή στρατηγία.
200 ΠρΙν ή γάρ ή νύξ τήν μέσην τομήν λάβοι,
Πάντας μέν αυτών τούς χεχρυμμένους δόλους
Ταίς σαις μερίμναις έξ έθους ήπίστασο,
Τάξας δέ θείως τδν στρατδν χα\ βυθμίσας
Πρδς τήν μάχην αύτους έξήγες, ήνίχα
205 Τδ φως άνίσχων τούς εναντίους πάλιν .
*0 σεπτδς αύτοίς έσχότιζεν ήλιος.
Κα\ δή προπέμπεις εύαρίθμητον μέρος
Τού σου στρατού, κράτιστε, τούτους όπλίσας
Ού τοίς δπλοις τοσούτον ώς εύβουλίαις.
Β 210 Έπε\ γάρ έξήλαυνον ώσπερ είς μάχην,
Τδν πλαστδν αύθις σχηματίζονται φόβον,
Έψευσμένως φεύγοντες. ϋΐ δέ Βάρβαροι,
Τής έχλογής έχεΤνο τδ στεββδν νέφος,
Έχ τών άδήλων έχπεσόντες αύλάκων
215 Ήλαυνον αύτους τψ δοχείν πεφευγότας.
Αύτδς δέ τούτοις άντεπεξάγεις τάχος
jamdiu trepidationis tempus cessasset, (195) de
more in spem aliquam deceptus venerat fore ut,
si qufi pars exercitus dissolveretur, consternatio
late per totum excurreret. At non defuit statim ilii
contra occurrere tua in rebus militaribus solerlia.
(200) Priusquam enim nox ad medium iter veniret,
jam omnes eorum occultos dolos tua vigilantia de
more cognoveras. Et divinitus ordinans numerans-
que copias ad pugnam tuos eduxisti, quando (205)
exoriente luce adversariis iterum sol, quem vene-
rantur, oculos perstringebat. Tum vero emittis mo-
dicam manum e\ tuo exercitu, o fortissime, ar-
masque singulos non tam annis quam, bonis consi-
liis. (210) Vix enim tui tanquam ad pugnam exierant,
cum fictum repente ostentant timorem simulantque
fugam. Tum vero Barbari, densa illa lectorum mi-
litum nube ex occultis emissa foveis, (215) eos sunt
aggressi qui siinulavcrant fugam. Tu vero hos con-
tra educis quam celerrime, quos habuisti meliores;
YARlifi LECTIONES.
204 έξήγες αύτούς ? 214 έχπέμποντες cd.
NOTiE.
175. Idem, iHd. : Ka\ πάσαν άχριβώς τήν τών
Βαρβάρων έξείπεν άτολμίαν.
180. Cf. Euripides in Helena, ν, 520. Curtius,v, 5:
Ignaviam necesfUas acuit, et scepe desperatio spei
causa est.
18*. Theophanes, ibid. : Ό δέ σοβαρδς μηχέτι
δποφέρων τήν έν τφ δρει διατριβήν, ήναγχάσθη πρδς
τιόλεμο'ι/ δρμησαι.
198. Ούχ άνευτρέπιστος ex α, qiue privandi vim
babet, et εύτρεπίζω. Theophanes, ibid. Sic eadem :
*0 δέ βασιλεύς προγ.νούς, κα\ συντάξας τδν στρατδν
δμοίως^ είς τρεις φάλαγγας, είς τήν μάχην προ-
5γαγεν.Αηΐρ h»c enim Theophanes relerl Persarum
uceip diviso in tria agmina excrcilu, noiidiini ma-
nifesto terris sole, paratum ad pugnam ex impro-
viso apparuisse.
205. Idem, ibid. : Τού δέ ήλίου άνατείλανΐος χα\
τού βασιλέως κατά άνατολάς εύρεθέντος, τούς ΙΙέρσας
έσχότιζεν ή τούτου άχτ\ς, δν ως θεδν προσεκύνουν.
206. Vide supra acroas. n.2G5.
210. Theophanes ibid. : 'O δέ βασιλεύς έσχηαά-
τισε τδν λαδν αύτού είς φυγήν τραπέντα, χα\ λυ-
σαντες εκείνοι τάς φάλαγγας άκρατώς διώχειν τού- ’
τους ένόμιζον. Έπιστραφέντες ούν οί 'Ρωμαίοι ευ-
ψύχως τούτους Ιτρέψαντο, χαΐ πολλούς άνείλον,
σαντες αύτούς έως τού δρους, είς κρημνούς
έμβάλλοντες κα\ τότ.ου; δυτβάτους, κα\ πάντας
συνίτριι^αν.
1247 GEORGII PISID E IC»
Τους »ους άριστους, χα\ παρ’ έλπίδα; τότε
Άπροσδοκήτψ προσραγέντε; συντάσες
Ti νώτα τοΓ; σοΤς οίχέταις άπέστρεφον.
νους διαρκής κα\ τομωτάτη φύσις
ΚαΙ πυρ λογισμών έν βάΟει διατρέχονί
"Ομως τδ πΟρ μέν και μελαίνει κα\ φλέγει*
'0 σίς 6Ϊ νους, &ριστε, λευκαίνει τδ πάίν ,
Θϋλπει δέ πάντας κα\ πυροισει μή φλέγων..
Ό Βάρβαρος δδ τδν κε κρυμμένου δόλον
Εύρών έαυτψ βόθρον έκ τούναντίου,
"Ολους προπτ,δ^ν τοΓς τραπεΤσι συμμάχους
Έκ τών έαυτοΟ ταγμάτων έπέτρεπεν,
Έπε\ δδ καύτους είδεν έπτοημένους
250 Κα\ συντόνως πίπτοντας άσχέτω φόβω,
Πρώτον μδν αύτοΰ δυσσεβεΤ τους προστάτας
Κα\ θαττον ήτίμωσε τους τιμο>μένους,
"Υδωρ κενώσας κα\ τδ πΟρ χατασβέσας.
ΚαττνοΟ δδ πολλάς συγχύσεις ποιούμενος,
• 255 Κλέπτει τδ φεύγε ιν κα\ σχεδιάζει τδν γνόφον,
Και νύκτα ποιεί, καινοτομών τήν ήμέραν.
Ευρών τε κρημνούς κα\ στενάς διεξόδους
Α Λο£ά«ς “εε πετρών δξοχάς και δύσβατους,,
’Ωθει καλύψας τψ γνόφω τά τάγματα
240 Κα\ τάς έκείνων δυστυχείς σϋνοιχίας
Πρδς άκρον ύψος κα\ κατάββοπον βάθος.
Εντεύθεν αύτοϊς συμφορών πολυτρόπων
Συμπτωμάτων τε και φόνων καΐ κλασμάτων.
Κίνδυνος ηύτρέπιστο συντριβής γίμων.
245 Καί πού τις αύτών έξ άνάγκης ηΟξατο
Έλθείν κατ' αύτού συντομώτερον ξίφος.
"Αλλος δδ νώτοις ΙππικοΤς έφιζάνων
Λίετέωρος ήρθη τή βίφ τού σφίγματος.
ΠολλοΤς δδ τείχος τάς καμηλιους τότε
250 Πλευράς κατεσκεύαζεν ή περίστασις.
Κρημνούς τε πάντες άγρίων αΙγών δίκην
Φυγής άνεξίχνευον δκπηδήματα.
® Έ σή δδ πασα τού στρατού συνοικία
Βλέποντες εύφραίνοντο τή Οείςι χρίσει
255 Τά τής παραδόξου θαύματα στρατηγίας ·
Βολή γάρ ούκ ήν έπτερωμένου βέλους
Έν τή μεταξύ τών στρατών διαστάσει ,
Κα\ πάς τις ήμών εύκόλως άπέβλεπε
ac Inm prscler spem improvisa perculsi conlenlionc
terga luis famulis verterunt.
(220) 0 mens pr^tantissiiua , et acerrimum
ingenium , et ignis ad imas cogitationes permeans!
sed ignis quidem denigrat et urit, tua vero mens,
optime, dealbat omnia , omnesque fovet , et ardet
non urens.
(225) Interea Barbarus absconditum dolum sen-
tiens sibi potius quam aliis fuisse foveam , omnes ^
in opem fugatorum prosilire miliies ex suis cohor-
tibus imperavit. Postquam aulcin hos etiam vidit
eonsternatos (250) et in fugam praccipiiera versos
timore horribili, in primis suos exsecratur patrutios,
quosque nuper honoribus, probris nude afficit, aquam
elTundens et ignem exstinguens. Fumi autem mulla
facta confusione (255) furatur fugam , excitatque
tumultuariam nubem, noctemque inducit, invertens
diem.Prolapsusque in crepidines et angustos transitus
et in prjcrupta et ardua rupium cacumina , tradit
sepias caligine copias , (240) cl infelices contuber-
nales feminas intci* montium juga ct praecipiles
valles. Hinc ipsis calamitatum variarum, necaderrat
caederenturque et illiderentur, periculum obortam
ex collisione maximum. (245) Ac forte quis despe-
ratione adactus orabat ut ipsum transfoderent acuto
ferro. Alter vero tergis equinis insidens in aerem
est sublatus ex vi compressionis. Mullis autem pro
muro camelina (250) latera prxbuit praesens ne-
cessitas. Omnes autem inter rupes, ut fere capreae,
aptos ad fugam indagabant exitus. Totum vero toi
exercitus contubernium late gaudebat, videns ex
divino judicio (255) tuae incredibilis expedilioois
niicaciila. Neque enim, quantum est jactus velocis
jaculi, unus distabat ab allero exercitus : et anus-
YARliE LECTIONES,
Api Αλλους
219 σοΤς add. P. 223 χράτιστε P. ^ 227 δλους P. 229 δδ κα\ αυτούς είδι^ ed. . 255 τδν add. Ρ·
245 και post φόνων add. P. 25i οίγών add. P.
225. Codex exhibet emendationis loco χράτιστε.
220. Peal. VII, 16 : Incidit in foveam quam fecit,
227. In codice voci δλους supcrinscripla est vox
Αλλους.
229. Item κα\ αυτούς in x' αυτούς immutandum
esse monet censor, et quidem recte. Ego vero pro
είδη legendum puto είδεν, ut stet metri mensura.
De sole et luna, aqua el igae, qui erant
Persarum dii, alibi diximus plura. Vide acroas. i,52.
Animadvertendum tamen hic est in more fuisse
apud Persas, iil, cum quid adversum cis eveniret,
contra suos deos irascerentur, cosqiie contumeliis
probris(|uc afficerent, ac l:HK|uam dc sua fortuna
j>ariim sollicitos asnernamilur; id qnodex IIoiq-
doto patet narrante Xerxem mare flagellavisse; Pi-
sida vero aperte idem hic affirmat et alibi. Confei
acroas. i, 26 el seqq., el acroas. ii,377.
240. Persas ad bellum exire mulierculis stipatus
adnolavimus supr. acroas. ii, 247. At nobis ridicula
semper visa est causa, quam ejus consuetudiiiis
tradidit Max. Tvriiis, dissert. 14 : ait enim Πέρσαις
δδ παλλακίδες Ιπονται, ίνα μάχωνται, χαλώς ύηΐρ
τών ΰίλτάτων.
251. Theophanes, ibid. : Έν δδ τοΓς χρτηχνοίς
αΙγών άγρίων δίκην έσκηνοβάτουν πολλούς & χολ
ζώντας έ^ώγρησαν, παρέλαβον δδ χα\ τδ τούτωγ
στρατύπεδον κα\ πασαν τήν άποσκευήν αυτών.
NQT^.
D
^249 DE EXPEDITIONE PERSICA ACR. III. 1255
Tlpb^ χάς έπαλςεις των φαράγγων τάς νόθους, Κα\ π2ς τερός Οψος τφ θίψ των χτυμίτων
260 Έν αΓς τό πλήθος έχχυΟέν των Βαρβάρων
Πυχνώς ένεστρέφοντο μί] κινούμενοι.
Άλλ’ οΕ μέν ήσαν έν τοααύτη φροντίβων
ζάλη δια^όέοντες ώς τά κύματα,
"Α ταίς έαυτών έκόρομαίς ώθούμενα
2G5 Τά μέν πρ6ς Οψος έκ βάθους Ανέρχεται,
Τά δέ προφΕτέτει κα\ πάλιν χοιλαΕνεται *
Ούτως έκεΕνων των άτάκτων ταγμάτων
Έν το?ς άνύδροις κυ ματουμένων λΕθοις,
Τά μέν πρδς Οψος έκ βάθους άνήρχετο,
270 Τά δέ πρδς αύτά των κάτω τά τέρματα
ΠΕπτοντά πυκνάς συγχύσεις είργάζετο.
ΟΟτως έκαστος άφρόνως έδυστύχει,
Ό δέ προπίτΕτων ήν έπιφθονο; μόνον
Πας γάρ παρ* αύτοΓς ευτυχής έκρΕνετο,
275 *Ος πρδς τδ θνήσκειν εύρέΟη τοριώτερος.
Ήμιν δέ πασα κα\ γαλήνη κα\. χάρις,
Τέρψις δέ μά).λον ή φόβος προσήρχετο.
Β
Τάς χεΐρα; έξέτεινε συν τή χαρδΕφ,
280 Κα\ τφ στρατηγψ συντόνως έπηύχετο.
Πάντες γάρ οΐ πρ\ν μηδέ Περσικήν κόνιν
ΊδεΙν στέγοντες ουδέ τάς σκηνάς τότε
Καθε?λον, άλλ’ έκαστος ήν είχε σκέπην,
ΟΟτως άφήκεν ώσπερ ήν πεπηγμένη.
285 Τους Βαρβάρους δέ πάντας έκλόνει φόβος.
Εντεύθεν ουδέ φόρτον έκ κτήνους τότε
ΚαθεΓλεν ούδείς, οΟτε μήν τήν γαστέρα
Τροφής άνεπλήρωσεν, οΟτε τις γόνυ
Κλίνας έλαφρους τους πόνους είργάζετο^
290 Άλλ* είς παρεξόδους τε κα\ πλανωμένας
Τρίβους έαυτους έμβαλόντες έν φόβφ
Έκριναν είναι τήν φυγήν σωτηρΕαν.
Ούτως τά πολλά κα\ ξένα γνωρΕσματα
Πρδς τούς φθάσαντας άντιμετρήσας χρόνους
295 θεΕαν άπηκρΕβωσε τήν στρατηγΕαν.
ΤΕς γάρ τδ Περσών δυσμαχώτανον γένος
quisque nostrum facile prospiciebat illa falsa rupium
propugnacula, (260) inter qu% multitudo effusa
Barbarorum densata versabatur, nec se unquam
movebat. ^
Itaque illi erant in tali sollicitudinum tempestate
fluctuantes, sicut undae, quae se ipsas urgent ct
impellunt : (265) aliae quidem in altum ex imo aitol<
luntur, aliae autem concidunt et rursus deprimuntur.
Sic incompositi illorum ordines inter aridos flu-
ctuabant scopulos; atque alii quidem in altum ex
imo ascendebant, (270) alii vero in prope subjecta
praecipitia ruentes crebras confusiones ciebant, lla
omnes non minus erant stulti quam infelices; ac
solum qui occumberet erat invidendus : omnis enim
apud ipsos felix habebatur, (275) qui ad moriendum
inventus esset promptior. Nos autem ex omni parte
serenitas et gratia magiSque jucunditas quam timor
incesserat. Et quisque in altum ad Deum creatu-
rarum manus protendebat una cum corde, (280) et
duci unanimes bene apprecabantur. Omnes enim,
qui modo nec pulverem Persicum videre sustinebam,
tunc ne tentoria quidem dejecerunt, sed quisque
quod babuit tentorium dimisit, sic ut erat compa-
ctum. (285) Barbaros contra omnes quatiebat timor;
neque ex illis tunc onus coriaceum dejecit quis(]uam,
el ne ventrem quidem cibo explevil; nec quisqiiani
sane genua inflectens leviores reddidit labores. (290)
Yerura in avios et ancipites calles se ipsos con-
jicientes trej)idanter existimarunt sibi esse fugam
saluti. Sic multas atque peregrinas cognitiones,
quae ante ipsum innotuerant, reineliens (205) divi·
nam ille perfecit expeditionem. Ecquis enim P8N
π κ
269 νψους ed. 271 συχνάς P.
YARIiE LECTIONES.
NOTiE.
255. Idem, ibid. : 01 δέ *Ρω[ΐαίοι πρδς ύψος τάς
ytipac έκτεΕναντες τψ βεω ευχαριστούν, καί τω στρα-ί-
τ;γήοαντι καλώς ρασιλει συντόνους προσηύχοντο.
280. Idem, ibid. : 01 γάρ πρίν μηδέ Περσικήν κό-
νιν τολμήσαντες Ιδειν , νΟν τάς σκηνάς τούτων ασά-
λευτους εύρόντες έλαφυρολόγησαν.
Ί 282. Haec, opinor, dicta , ut Romanorum secu-
ritatem ante vi post relatam victoriam demonstret.
Solebant enim Romani, cum datum erat signum,
tentoria deponere, ut ad diinicandum essent magis
expediti. PoKbius De castram. Rom, in aniiqq.
Rom.f lom. a, p. 984 : "Οταν τδ πρώτον σημαΕνη,
χαταλύουσι τάς σκηνάς. Itaque Pisida ait Romanos
tam securo animo prodiissc ad pugnam, ut ne ten-
toria quidem antea demiserint; redeuntes autem
statim arma projecisse, ut omni cura soluti vires
animumque epulis reficerent; quod erat ex militari
disciplina servari solitum, ut ex Leone imp. wi,
2, colligitur. Theophanes loco nuper citato aliter
videtur interpretatus Pisidam : ait enim Romanos
non ad sua tentoria reversos, sed ad Persica us-
que progressos esse, quae intacta inveneruiu. Qu;u
laterprelalio si magis arridet, dicendum est Roma-
nos Persarum caslris potitos, tanquam ad sua se
recepissent, ibi securo animo quievisse.
283. Σχέπην. opinor, ponit pro tota armatura
gravi, qua se milites tegebaiif ; quamvis σκέπη vere
esset capitis tegumentum e pelle. Polybius, /or. cf/.,
p. 886 : Προσεπικοσμεϊται δέ καί λιτώ περικεφα-
ΑαΕω, ποτέ δέ καΐ λυκεΕαν ή τι τών τοιούτων έπιτΕ-
D Οεται, σκέπης άμα και σημεΕου χάριν. Sed ut acci-
piam σκέ1tηv pro armatura, facit addita notatio
πεπηγμένη, qu® scuto maxime couvenit, cujus lon-
gam descriptionem instituens idem Polybius, p. 874,
ait: Έκ διπλού σανιδώματος ταυροκόλλη τκπηγώς,
όθονΕφ, μετά δέ ταύτα μοσχειφ δέρματι περιείληπται
τήν έκτδς έπιφάνειαν, a qua descriptione s;»ne
non abludit illud Pisid® quod sequitur, v. 286 :
Φόρτον έκ κτήνους. Recte autem sculum dicebatur
σκέπΐ)', quia tanta erat magnitudine ul totum pene
militem obtegeret.
293. Legerem oOto). lloc epiphonemate primi
belli Persici narrationem claudit, dicens tantam
fuisse llerar.lii in re miliiari scientiam, ut non modO
ea omnia qn® a veteribus tradita fuerant omnino
noverit, sed anliquoniin etiam inventis plura ad*
diderii non antoa ab illis excogitata.
296. Tbeopiianes, Eoe. rii. Τίς γάρ ή>πιζεν
1251 GEORGII PISIDAE. m
*Ήλπιζε δονίναι νώτα 'Ρωμαίων ξίφει; Πείθει τδ λοιπόν ού γάρ ούτως εύχδλως
Τί,* έν τοααύταις συμφορών τρικ^μίαις 3i0 Ααβείν τι τερπνδν άλλος εύτρεπίζεται,
*Ήλπιίεν εύριΤν χαι γαλήνην έν μέσψ ; Ώς θαττον αύτδς εύτρεπίζη πρ^ τιόνους.
δΟΟ Τίς έν τοσαύτη τών Αναγκαίων σπάνει ΟΓος δέ πιστδς άρχιποίμενος τράπος —
Τροφής μετασχειν τάς πόλεις έπείθετο, Έκ τών πονηρών άρπάγων τε θηρίων
Εί μή δι' υμών τους άλάστορας πάλιν Κυχλωθέν αύτοΰ προβλέπιόν τδ ποίμνιον,
Έκ τής καθ' ή μάς γείτονο; παροικίας S25 Άμηχανεί μέν πη τραπή πρδς τήν μάχψ^
Μακράν ό πάντων ήλασε ζυγοστάτης; *Όμως δέ κάμνει πανταχου διατρέχων,
505 Άλλ’ ώς τοσαύτη συγχύσει μεμιγμένοι ΕΓ πως παρ’ αύτών άρπάσοι τδ ττοίμνιον, —
ΆπεΙπον ήδη τήν μάχην οΐ Βάρβαροι» ΟΟτω τδ πιστδν τής λογικής ττοίμ'^ς γένος
1ύ μέν, χράτιστε (κα\ γάρ ήθελες μένειν Άμηχανείς μέν προβλέπων έχάστοτε
Τών σών λογισμών πρδς πόνους πυρουμένων), 530 Έκ τών άπίστων θηρίων χυχλούμενον,
Πολλάς άφορμάς εύλογους άνεπλάσω, *Όμως δέ κάμνεις χα\ περιτρέχεις άεΐ»
510 θέλων συνείναι τψ στρατψ χα\ συντρέχειν * Έκειθεν ένθεν πανταχου πονού μένος,
Έπε\ δέ καυτά τά πρδς έσπέραν γένη Βάλλων, διώκων, έχτρέχων, ύποστρέ'^ων^
"Ασπονδον εΐχεν έξ έθους ύττοψίαν, Β ΕΓ πως 'έαυτδν άντίλυτρον είσάγων
Αύθίς τε χαινών φροντίδων χινουμένων 553 Ελευθερώσεις αιμάτων τδ ποίμνιον.
Τής σής έχρηζεν ή πόλις παρουσίας, *Όθεν τυπώσας πάντα σώφρονι τρόπφ,
* 515 Ό δέ στρατός σου τούτο πράττειν εις δέον Κα\ τώ στρατηγψ τδν στρατδν συναρμόσας,
Έδείτο πολλά χα\ θέλων καΐ δακρύων Και τψ θεφ δούς τάς έπ* αήτοις έλπίδας,
(Κα\ τή πόλει γάρ συμπαθεϊν ήπείγετο, Πάλιν πρδς αύτήν τήν πόλιν σου συντόνως
Κα\ σου στερεΓσΟαι ζημίαν ώρίζετο), 340 Τοσαύτα πράξας χα\ κατορθώσας τρέχεις.
ftarum indomabile genus sperasset prsebere terga statuebat. Tandem suadet : non enim tam facOri
Romanorum ensibus ? Quis in tantis calamitatum (320) qux sunt oblectamento, alter aggreditur, ac
tempeslalibus sperasset invenire vel serenitatem in tu confestim aggrederis labores,
medio ? (300) Quis in tanta victus penuria ad com- Qualis autem primi pastoris fidus est mos, qoi
meatum ministrandum urbes suasisset, nisi per te ab improbis et rapacibus feris circumclausum vi*
illos scelestissimos iterum a nostra proxima vicinia dens suum ovile (325) bxret animo, qua se vertat
procul abegisset qui omnia lance ponderat ? Q ad pugnam, tamen allaborat, quaquaversus exctir-
(505) At vero cum in tali rerum confusione im- rens, si qua ratione ab ipsis gregem defendat, sic
pliciti jamdiu absisterent a pugna Barbari, tu, o tu fidum rationalis ovilis genus haeres quidem \i-
fortissime (volebas enim adhuc manere : nam tua dens esse omni parte (350) ab infidelibus bestiis
mens ad labores callum obduxerat), multa valde scita circumdatum, tamen allaboras, et circumis semper
commenta excogitasti, (510) volens congredi cum huc et illuc, nusquam requiescens, aggrediens,
exercitu et concurrere. Interea vero gentes, quae iiisequens, excurrens, recurrens, st forte te ipsam
sunt ad Occidentem rupti foederis habuerunt de tradens in pretium (355) possis liberare a sangoine
more suspicionem. Et rursus ob novas excitatas gregem. Hinc rebus omnibus sapienti ratiooe
curas tuam desiderabat civitas praesentiam. (315) praescriptis, et ad ducis ingenium exercitu leo*
Exercitus autem tuus, ut omnino hoc faceres, orabat perato, omnique in Deo de illis spe collocata, rursus
mullis cum precibus et lacrymis : nam urbis ad tuam civitatem impigre (540) tot rebus gestis
pietate tangi cogebatur, ei te privari esse damnum et rite compositis accurris. Non enim aolmn ceiu*
VARliE LECTIONES.
508 τυρουμένων cd.
^ NOTiE.
τών Περσών δυσμαχώτατον γένος νώτα δοϋναί ποτέ D menlioticin facil. Haec tamen erant sedulo notandi,
*Ρωμαίοις. nc ()ua oriretur difilcullas. Palet enim ex Pisida Ile-
308. \erli quasi legeretur τυλουμένων, ut puto radium anno imperii sui 13, Christi ex Arme*
legendum. nia in Thraciam reversum, ut fcedifragos Ahares
309. Vide supra, v. Gl, quae circa vocem ύλη et reprimeret: ac iribus post annis cum ii^em Aba*
Αφορμή attigimus, res Cpolim diripere atque evertere moliti sunt, ii
311. Abares, gens fera et Romanis infensa, quo- Perside Heraciius degebat. Vide He bello Avar.W
ties vires ad inferenda damna receperant, inlerpo- et seqq.
sila pacta non esse servata causabantur : hinc recte 324. Codex bic habet versiculum, qui legendos
Noster aft έξ ΙΟους. Plura, qusc buc spectant, vide- mox venit sub numero 328 : ούτω τδ πιστ^. Nos
sis in Poem. de bello Abar, Pisida Abares yocat tanquam περισσδν rejiciendum esse putavimus,
γένη πρδς έσπέραν, eo quod ipsi lute pervagati jam 336. Theophanes, ibid. 'O δέ βασιλεύς τδν στρα*
ad Istrum consederant. τδν συν τψ στρατηγψ χα^αλιπών είς Άρμε^
319. Theophanes, ρ. 25G, refert Heraclium red- παραχειμάσαι, αυτδς είς Βυζάντιον ύπέατρεψεν.
iisse Byzantium anno postquam inde contra Per- 540. S^epe in ecclesiasticis auctoribus occanit
sas dimicaturus discesserat, sed causam reticet, verbum χατορθόω, quo vita ad Christiaiias virUilb
Niccphoriis Cpoliianus autem omnia perperam con- •normam instituta significatur, ut bic. in NostfO.
tundens de hac prima cxpi ditione Hcradii nullam · Vide Suiceri Thes, ecclcsiast.
ΐ2Γύ
DE EXPEDITION& PERSICA 'ACR. III.
m
Ού μονήρεις τους αγώνας τής μάχης, Α
Ψυχήν δέ τήν σήν συγχατώρθωσας πλέον.
Αύτ6ς γάρ ήμίν έξαριθμών πολλάχις
Τοϋ σου βίου τ6 μέτρον, έτράνους δτι 5G0
545 € Βίους χρδνον τοσοΰτον έν βαβυμί^ί^
Έςησα ταύτας τψ θεψ τάς ή μέρας. »
Κα\ τοΰτο δήλον* ούδέ γάρ χαλύμματι
Ψεύδους προσήχεε τήν αλήθειαν σχέπειν.
Νΰν γάρ τά Περσών τής πλάνης μυστήρια 305
550 Γυμνά πρδεισιν · άρτι τής χεχρυμμένης
"Υδρας παρ’ αύτοίς ή πολυχέφαλος πλάνη
'Ένα προτείνειν άξιοΓ τδν αυχένα,
"Ον νΰν βλέ^ντες εΙσάγαν θαυμάζομεν
Ήραχλέος τυχδντα χα\ σεσωσμένον. 570
555 ΟΤμαι δέ χαύτδν αιχμάλωτον έν τάχει
"Οψει δεθέντα τδν δράχοντα Χοσρδην, Π
Ei μή λάβοι τις τήν δίχην υποψίαν,
Ώς είπερ ύμιν έχδοθή, τάς άξίας
ΛάΟοι τιαρελθών έν βραχεί τιμωρίας.
Καί μοι λογισμών πολλάχις χινουμένων
Αΰτδς χατ' έμαυτδν συλλαβών Εφην τάδε *
Εί τάς έν άστροις ό Πτολεμαίος έχβάσεις
Κα\ πρ6ς τδ μέλλον είχεν ήχριβωμένας,
Πώς ού προεξήγγειλεν οΤον ή φύσις
Έπ’ έσχάτων μέλλει σε φωσφδρον βλέπειν ;
Άλλ' είπερ ήν έχείνος είχδτως άρα
Τής γής ύπερβαίνοντα τους δρους βλέπων,
"Υμνεί σε μάλλον τοίς μεταρσίοις λόγοις ·
Τής έχδρομής δέ , χα\ πλέον τών άστέρων,
Έν σοι τά πολλά προσβλέπων χινήματα
Τήν σήν άειχίνητον ύμνησε φρένα,
"Αλλον νεουργηΟέντα τοίς χάτω πδλον
minum belli, sed anim» tuae curaro habuisti maxime.
Tu enim ipse nobis exponens saepius tuae vitae ra-
tionem hoc enarrasti : (545) c Cum tantum temporis
transegerim in oiio, vixi tandem hos ego Deo dies. >
Atque hoc est apertum : non enim velo mendacii
juvat veritatem obtegere. Nunc enimP ersicae fraudis
mysteria (550) nuda procedunt : nuper absconditae
apud ipsos hydrae multiplex fraudulentia unam tan-
tum audet protendere cervicem, quam modo nos
intuentes valde miramur in Herculem incidisse et
evasisse salvam. (555) Puto autem ipsum etiam
captivum brevi vinctumque te visurum draconem
Chosroam; nisi quis sumat justam suspicionem.
quasi si ille traditus fuerit : meritis tunc ad breve
tempus clam se siirripiel poenis.
(500) Atque ego multa saepe roecum versans
animo, meque meis involvens curis, dicebam talia.
Si vere astrorum Ptolemaeus excursiones etiam in
fiiturum habuit perspectissimas, quomodo non pnedi-
xit qualem natura (565) postremo esset in te visura
Phosphorum? Sed cum esset, ut videtur, in iis
contemplandis quae terne terminos transcendunt,
intentus, te depraedicavit sublimiore stylo; tuaeque
excursionis, magis quam astrorum, (570) multis ac
praeclaris longe praevisis motibus, tuam irrequietam
celebravit mentem, alterum dicens renovatum iri
NOT^.
545. €onfer supra v. iSi et seqq. De Pisida in
bello comitante Ueracliuin, quocun; multa familia-
ritate, ut videtur, conjunctus fuit.
549. Quid hisce iambis velit Pisida, non salis
liquet, \erdm, ni fallor, hic alludit ad Severiano-
rum haeresim, quae tot turbas excitavit in Oriente
et Heraclio imperante adhuc vigebat. Idcirco autem
dicit esse delecta ipysieria iniquitatis, quod Hera-
clius, ut opinor, hoc primo in Oriente itinere aperte
deprehendit errores circa religionem inter Chri-
stianos disseminari a Persis, ut Uomani inter se
dissentientes novum Heraclio facesserent negotium,
et Romanum imperium non tantum externis quam
internis premeretur incommodis. Quod sane iit ma-
nifestum ex V. 56 et seqq. poeni. contra Severum;
ubi plura nobis erunt dicenda de hoc impio haere-
siarcha.
551. Multiplex 6rror vel hydra erat haeresis Ma-
netis, quae ex Persarum deliramentis orta et late
propagata varios induit aspectus sub Manete pri-
mum ipso, deinde sub Eulyclie, , demum sub Severo
et aliis innumeris eoruindem asseclis. At nunc Pi-
sida hanc hydram unam tantum ait protendere cer-
vicem, scilicet errorem Monophysilarum, Chosroa
vires et animum suppeditante.
555· Hinc videtur posse conjici Heraclium in Ar-
menia degentem cum aliquo doctore Monopliysila
coram Pisida disputasse ; ac propierea Pisidain di-
cere se mirari hoc hydras collum non esse exse-
cturo, postquam in Herculem, id est Heraclium, inci-
derat. Hunc autem doclorem fuisse Paulum Seve-
riaiium, quocum lleraclius disputavit in partibus
Armeniae, ut tesUlur Sergius in sua epistola ad
Honorium, alibi probabimus in Monito ad poema
contra Severum.
555. Vere vatem quis dicat Pisidam, qui Cho-
srosc cladem pnedixit. ^
557. Τήν δίχην. Subaudi χατά.
56:2. Claudii Ptolemaei Pelusiotae opera, qui tem-
poribus M. Aurelii Antonini in Alexandrina acade-
lilia astronomiae et astrologiae studiis clarus vivebat,
notiora sunt quam dici oporteat. Pisida hic Alma-
geslum indicat, quo in libro Ptolemaeus pro sui in-
genii modulo systema planetarum exponit.
565. Subintelligilur, ut puto, χρύνων, fortasse etiam
μερών, quod, si placet, έπ' έσχάτων vertendum esi
ab ultimu terree partibus; quasi Noster facta alln-
I sione ad expeditiones Heraclii, quibus in penitiores
Asiae partes peneiravil, dicat ejus regionis incol.s
tanquam novum Phosphorum apparuisse Heraclium·
568. Quamvis diu inultuniquc opera Ptolemaei
versaverim, nullibi mibi licuit invenire vaticinium,
quod poeta, quam brllc plane nescio, sed tamen in
Heraclium trausfeit. Itaque aut intercidisse locum,
ad quem alludit Pisida, dicendum est, aut esse ejus-
dem ex quibusdam verbis interprctamentuin. G;cle-
rum ne prorsus άσύμβουλοι liinc discedamus, detur
conjccturic locus. Itaque sic hariolor. Ptolcmxms
cum plane nosceret quanium veteres astronomi,
Eudoxiis, Eratosihenes, Geminus, Marinus et alii,
inter se dis| arent in polari stella dermienda, nec ipse
alicujus opinioni facile asscnlirelur, fortasse alicubi
dixit fore tempus quo polus alter, ac plane ab eo
diversus (|ui tunc esse ferebatur, sapienlum judicio
^inler homines coiisliucretur. Quae conjecturam con-
lirmarc possent, ^lidesis in Petavii IJranologio l>i&-
aeri. Vur. , lib. m. c. 4 el seqq.
125&
GEORGtl PlSIDiE
1356
T6v νουν xi»v Iv oo\ τψ ξένω μα^ών λόγφ.
Ταΰτα, στρατηγέ των σοφών βουλευμάτων,
δ75 Έν ταΤ; άκάνθαις τής μάχης πεπλεγμένα.
Εύρών τά θεία των πόνων των σών βόδα,
"Ανθη τε πολλά ψυχικών άρωμάτων
Των σών λογισμών συναγαγών τά σπέρματα,
Σο\ τόνδε πλεκτδν στέφανον ές άκηράτου
δ80 Λειμώνος άρτι τής άληΟειας φέρω.
* "Ομως δέ μικρώ, κα\ βραχυδρόμω σχάφει
Τήν σήν θάλατ’ταν έκπεράν εΐΟισμένος
"Ημαρτον ούδέν, μή διαπλεύσας δλην ·
"Ορος γάρ είς άπειρον ουχ δρίζεται.
δί 5 Άλλ\ ώ στρατηγέ τών άνω και τών κάτω
(Τψ γάρ λόγψ σου πάς ύφισταται λόγος,
Και πάντα τφ σψ συντρέχει Οελήμα:ι·
Συ τήν άβυσσον άσφαλί^η "^ώ κράτει,
Ποιείς δε τήν γην fev μέσψ μετάρσιον *
S90 Τους ούρονους δέ πάντας άψϊδος δίκην
Τψ σψ κατειλεϊς, ώς θέλει:, προστάγματι *
Σο\ πάσα δούλη τών δρωμένων φύσις
ΚαΙ τών υπέρ νοΟν πάσα σύνδουλος κτίσις)
Αύτδς, κράτιστε, τών δλων παντόκρατορ
δί>3 Κα\ τών καθ’ ήμάς πραιγμάτων δια-.ρέτα
Β
(ΚαΙ γάρ διαιρείς πασιν, ώ; θέλεις, μόνος
Τάς σάς ένεργείς τών χαρισμάτο>ν δόσεις),
Τά; είς σέ συμπλήρωσον ήμών ελπίδας ·
Έν σοι γάρ ούκ δνεστιν ελλιπής χάρ'ς ·
400 "ΙΟυνον αύτδς τδν σδν, ώς έπίστασαι.
Υποστράτηγον, πάντα πράττε ιν ώς θέλεις.
Ποίησον αύτδν πιστδν άσπιδηφόρον
Τών ευσεβών σ·:υ πανταχοΰ προσταγμάτων.*
Συ δειξον αύτδν τοις έναντιοις φόβον ·
405 Κα\ πάς τις άλλόφυλος είς α!μα τρέχων
Τούτψ προκάμψει συν τρόμψτδν αυχένα.
Ποίησον αύτψ τών φθασάντων ττταισμάτων
Ιδρώτας, οΟς έσταξεν, είς καΟάρσιον.
Λάβοι κατ’ έχθρών διττά νικητήρια,
410 Στη 501 τρόπαια χα\ παθών κα\ Βαρβάρων.
1ίλήρο)τον αύτδν, ώς έπίστασαι μόνος.
Τής ε*ς οέ 0 ρμότητος, ώς τδν ’ϊΠ.ίαν,
"ϋς έκπυρώσα; πρδς σέ νουν κα\ καρδιαν
Πυρ\ πρδς ύψος εικότως ήρπάζετο.
415 Κα\ δειξον αύτδν πάσι Μωσέα νέον,
Έν τή κατ’ έχθρών εύσεβει πανοπλίφ
Τδν σταυρδν έκτείνοντα τών χειρών πλέον,
Μωσήν εκείνον δς βάτον κα\ πΟρ βλέτοιίν
lerris polum, luam indigilans meiucm hoc pere-
grino sermone.
His ego, dux prudentiiin consiliorum, (575) iiuer
spinas belli implicalis, sanctis laborum tuorum rosis
inventis, muliisquc floribus vitalium aromatum,
quae sunt tuse providae mentis semina, collectis, tibi
hanc textam coronam ex immortali (380) prato ve-
ritatis nunc offero. Cseteruin cum parvo et brevis
cursus navigio tuum pelagus percurrere sim suetus,
rCus non agar, quod noti sini emensus totum : ter-
minus enim sine termino nequit terminari.
(585) Ast, o dux coelestium et inferorum, quando-
quidem luo verbo omne exsistit verbum et omnia in
tuam concurrunt volunlatein, lu, qui abyssum fir-
mas tua potentia, facisque terram in medio suspen-
sam, (390) omnesque coelos fornicis in modum tuo
volvis, ut vis, imperio : tu, cui omnis servit rerum
visibilium natura, el omnis mentem excedens con-
oervit creatura ; lu ipse, optime, in omnibus omni-
potens, (595) rcrumque nostrarum omnium distri-
butor, quoniam dividis omnibus, prout vis, solm
tuas efficaces cbarismatum largitiones, nostra in t«
perfice desideria : in te enim noii est deficiens gra-
tia (400) lu dirige tuum, ut bene nosti, subimpera-
torein ad facienda omnia ut vis. Fac ipsum fidelem
dypei gestatorum in omnibus tuis sanctissimis man-
datis. Tu ipsum redde inimicis formidandum; (405)
et omnis alienigena in exdes ruens ipsi flectat uuu
tremore cervicem. Fac ut ei sint veterani noxarum
sudores, quos effudit, expiatio. Duplicem reportet
Gx bosiilius victoriam: (410) sistat tropsea de \itis
ac de Barbaris, reple ipsum, iil tu solus nosti, tuo
in te fervore, velut Eliam, qui erga te inflanimatus
mentem ei pectus ab igne fn altum merito raptus
est. (415) Ostende ipsum omnibus Mosem novuin,
qui pia munitus in hostes armatura crucem exieo-
dat potius quam manus; Mosem illom qui mb··
et ignem videns tam beue cognovit tuam in mbo
\.mJE LFXTIONES.
584 βαΟυδρόμψ P. 402 άσπιδοφόρον cd.
miJE.
580. Alludit, opinor, ad metrum ianlbicum, quo D
iitilur ; quasi dicat gesta lleraclii epico carmine me-
lius et dignius tractari potuisse.
589. Confer quae sequuntur cum Hexacm.85etseqq.
596. I Cor. xii. 4.
407. Pisiila veteres culpas lleraclii nominans ta-
citus videtur reprehendere illicitas nuptias,quas ille
Cum filia sororis suae contraxit. Bem acriter exa-
fltai Nicephorus Cp., p. 10 ; qui tamen illud ^ddit,
ergio veheinenler instanti ut scelesue nuptiae sol-
verentur, llcraclium iu respondisse : Ώ; εύ μέν έχοι.
ΐά^παρά σοι λεγόμενα *^δ γάρ σοι χρέως ως άρχιε-
ρεΓ καί φίλ^ο , ήδη άποδεδωκας · έφ* ύμιν οέ τδ λοιπδν
χείσεται τά τής πράξ:ως.
415. IV Reg. π. 11.
415. Exod. χ\ιιι, 11, communis est Palram sen-
tentia Mosen in vertice montis extendentem manus
cum virga fuisse symbolum Christi in cruce pen-
donlis, quo mantis suas in ligno pro nobis expan-
dente diabolus superatus est. Theodoretus Qumst.
in Exod. 54 : Τοΰ σταυρωθέντος ύπέρ ήμών έ^ήρου
τδν τύπον έκτεινων τάςχειρας * έδείχθη τοίνυν χαΙέν
τψ τύπψ τής άληθείά; ή ούναμις.
418. Exod. III, 2. Deum re vera vel Dei Filium,
non angelum apparuis^c Mosi diserte testatur Pt*
si<ia, v<‘tenim Patrum 0|)iiiioni consentiens, quos
laud.^t Calmeliiis, in suis Conwmit. in Exodum,
1257 DE EXPEDITIONE
Τήν σήν άττηχριβωσεν έν βάτφ φλόγα
420 KaV την βάτον μένουσαν, ού πεφλεγμένην *
Μωσήν ός ώφ9η σαρχί σοι μόνω μόνος,
ΚαΙ σαρχιχ]) σε προβλέπέι θεωρίφ,
Τάχα προόειχνυς χα\ θεόν σαρχούμενον.
ΚάντευΟεν, οίμαι, συλλαλεΐ σοι χα\ τότε,
425 ^9 (^^λλαλεΐν £μελλε χα\ σαρχουμένφ.
ΤοιοΟτον αύτόν χα\ τροπαιοΰχον μέγαν
κ%\ σόν στρατηγόν, ώ; Οέλ.ις, διάπλασον.
Συνευλόγησον τίμ σπορεΐ τά σπέρματα,
Κα\ δός τό θειον τοϋδε του σπόρου γένος
430 ΚρατεΤν τά *Ρώμης εις τέλος γεώργια.
Τύπωσον αυτοις πατριχών μορφωμάτων
Τάς ευπροσώπους ώς άληθώς είχόνας.
"Όπως έσοιντο πατρός είχονίσματα,
Κάτοπτρα πιστά πατρικών γνωρισμάτων, 1
fiainmam (420) quam rubum, qui remansit incom-
bustus ; Mosen qui visus est carnaiiter a te solo
solus, et te carnali vidit intuitu, cito demonstrans
etiam Deum iri incarnatum. Ac proinde, ut puto,
collocutus est tunc tibi, (425) cui etiam incarnato
erat collocuturus. Hunc ipsum, inquam, triun^pha-
torum maximum, tuumque 'ducem, ut libet, effur-
ma. Benedic una cum satore semina, et da divinum
bujusce seminis genus (450) imperare in perpetuum
Romanorum terris. Imprime in filiis paternas formae
vere venustam, ut fatendum est, effigiem, ut tot
evadant patris imagines, tot fida specula patris re*
ferentia notas : (435) mente perfecti, moribus in*
PERSICA ACR. Ili. 1458
i 455 Τόν νουν τέλειοι, τους τρόπους έλεύθεροι,
ΠραεΙς τό ττνεΟμα, συμπαθείς τήν χαρδίαν*
ΉμΤν προσηνείς κα\ κατ’ έχθρών όργίλοι,
Έ/θρών σεβόντων τους θεόυς προσφάτους*
ΧεΤρας νέμοντες άσεβώς ήπλωμένας,
440 Έσταλμένας δέ πρός τό λήμμα της πλάνης,
Πόδας πρός αίμα μηδαμώς χινουμένους,
Ε!ς δ’ αυ τό σώζειν πανταχου ταχυδρόμους.
Φύλαξον αυτών τάς νοητάς εισόδους.
Και δυσβάτους ποίησον αυτάς τψ φθόνφ,
445 *Ός τζ καθ’ ή μας άντιπίπτων ούσΙφ
Είδους μ^ν Ιστι γένους άλλότριος,
*Όλως δέ μηδόν είς ύπόστασιν φέρων
Δάχνειν νομίζει τί;ν δλων ύπόστασιν.
Φίλους διαιρών καΙ μερίζων τήν σχέσιν,
i 450 "ΈχΟραις αδελφών τους άδελφους συμπλέχων,
genui, mites spiritu, misericorde*s animo, nobis be-
nigni, et in hostes iruces, in bostes colentes modo
memoratos deos, colentes manibus impie expansis
(440) et extensis ad erroris simulacrum, pedibus-
que nunquam ad caedes properantibus et ad fugien-
dum contra semper velocibus. Custodi in ipsis in-
tellectus ostium,idemqiie redde inaccessum invidiae,
(445) quae nostrae ex adverso obsistens naturae et
forma vere et genere nobis est aliena ; quaeque cuni
nihil ad essentiam conferat, turbare vult rerum
omnium essentiam, ipsa amicos dividens, et disjun-
gens animos, (450) in fraterna dissidia fratres com-
mittens, et sororem enutriens simulatorem, ut Scylla
VARliE LECTIONES.
459 σέβοντες ed. Mox malim εύσεβώς. 456 του P.
NOTiE
419. Deum in rubo loquentem fuisse Verbum con-
stans fuit antiquorum sententia. Videsis S. Cyhl-
luin Hieros. Caiech. iO et ii. At vero rubum in-
conibustum Dei incarnationem significasse nemo
non affirmavit. Rubus carni» erat symbolum, et
ignis divinitatis : sicut autem ignis rubum, iia dei-
tas humanitatem non consumpsit ; unde duas in
Christo esse naliiras integras, illaesas et inconfusas
manifeste evincitur. Quo saiie respicit Pisida ad
confutandas baereses sui temporis maxime intentus.
Dicens enim quod Moses άπηχρίβωσε τήν φλόγα έν
βάτφ, χαι τήγ βάτον ού πεφλεγμένην, duas in DeO
incarnato non confusas naturas Mosen cognovisse
contra Monopbysilas affirmat.
42i. Pisida auctor est Mosen tam prsesentem
fuisse Deo ut ipse Deus Mosen, ul erat, carne ve-
stitum viderit, et Moses etiam non spiritu sed σαρ-
x xfl θεωρίφ, vere, inluitive et oculis carnalibus
Deum *cons^xcrii. Disputatum quidem est sxpius,
quomodo Deum viderint Moses, Paulus et prophetae :
b. Irenaeus, Contra herreses, lib. tv, c. 20, nemi-
iieni Deum vidisse facie ad faciem, sicuti est, mul-
lis probat argumentis. Non manifeste, ait, ipsam fa~
ciem Dei videbant prophetae, sed dispositiones et my^
Mteria, per qtuB inciperet homo videre Deum, Qu«
verba cum iis, quae de hac re tradit vetus imprimis
auctor, sive Dionysius Areopagita, De cael. Hier. c.
4, 5, mirifice conveniunt. Ireiiaeo consentiunt plurcs
SS. Patres, quos inter consulendus S. Augustinus
lib. XII De Gen. ad Ut. c. 27 et 28, et De Trinit.
Iib. II, c. 17 et 48, qui sanctos viros et prophetas
Patbol. Gr. NCH.
; non corporis sed mentis. oculo, quantum homini fas
fuit, divinam essentiam introspexisse asseverat.
431. Αύτοϊς. Videlicet τοϊς τέχνοις.
432. De forma lieraclii confer versum 99 bujusce
acroaseos.
438. Alludit ad equum solis, de quo acroas. 1 , 23.
439. 'Σέβοντες pro σεβόντων, scilicet o1 σέ^υσι
μετάχειρών άσεβώς ήπλωμένων. Persas ita reprae-
sentat incondite jactantes tendenlesque ad coelum
manus, ut opponat Christianis qui, manibus supra
pectus in formam crucis modice expansis, ut in mul-
tis antiquis monunrentis videre est, Deum depre*
cabantur.
441. Persarum socordiam taxat, quos ubique non
minus impios quam viles facit. Ca*terum in hisce ulti-
mis versiculis intendisse videtur ad illud psalmi cxiii,
15 : Manus habent, et non palpabunt; pedes habent,
et non ambulabunt..., similes illis fiant, qui faciunt
ea, et omnes qui confidunt in eis; quasi dicat Persas
similes revera esse factos idolis, quae stulte adora-
bant.
445. Recte invidiam ut monstrum a natura bu-
maiia prorsus alienum describit. Humanum est
enim sibi aliisque bona desiderare ; invidi est pro-
speris aliorum rebus tantum torqueri. Horat. epist.
I, 2, 57.
450. Pisida, ni fallor, praevidit dissensiones et
odia suscitatum iri inter filios quos Heraclius ex
Eudocia primum et deinde ex Martina Augustis sus-
ceperat.
40
GEORGII
Κα\ t4jv Αβιλφήν Ixtpifpoty ύττόχρυιν. /
*Ως Σχύλλα χα\ Χάρυββι; ήγριωμένη
Έν xf) θαλάσση του β{ου περιτρέχειν,
Κα\ το*ς όδουσιν ούχ Όβυσσέως μόνον»
4ο5 Πάσης σαρχ6ς άγρίως χαθάπτεται.
Φύλαττε» Χριστέ, τους βασιλέως χλά$ους
et Cbar}'bdis furibunda in medio mari vitae circum-
cursiiat^, et dentibus non Ulyssem tantummodo,
(455) sed omnem carnem barbare depascitur.
Serva, o Christe, regis liberos a tali invidiae
PISID.E 120
k ’Ex τ1}ς τοσαύτης του φθόνου χβυιόυργίχς
Φρονρησον αύτους τί) μετ’ εΙρήνης σχέτη^
Μνήμην έχοντας πατρικών διδαγμάτων,
460 Μνήμην διαρχή, χαίγε χα\ πλείστης δτε
Χρήζουσιν αυτής εις δέον τά πράγματα.
maleilcio. Defende ipsos pacis umbraculo n^moria
servantes Patris mandata, (460) memoria perenni;
eoque sane maxime, quod hoc ipSum expetit, rerum
necessitas.
TAIlliE LECTIONES.
γράφε αοΰ τη φυλαχή
46tf μνήμην διαρχή PV.
πταίσματα
ibid, δτι? 461 πράγματα PV.
NOTiE.
452. Ody$$. XII, 256.
455. Legerim περιτρέχει.
458. Patet llcractiuiii dissidia inter filios oritura
cognovisSe, et qtianium ipse potuit studuisse ut eo-
rum animos fraterni amoris vinculo devinciret. Sed
invidia et regnandi ambitio, paterna monita ex
animo natorum quam citissime delevit, ut historici
B testantur.
4b0. Emendator hic iterum prodit, atque in boc
iambo pro μνήμην διαρχή reponi vellet σου τή φυ-
λαχή, et in sequenti vi ττεαίσματα pro τά πράγμα-
τα. Neutrum cx hisce lectionibus probavimus; gra-
vior enim, ut nobis quidem videbatur, est senten-
tia quam textus exhibet.
Ά
QUERCU DK BELLO AVARICO MONITUM.
Piures iic varias antiquis temporibus diversarum gentium migrationes esse factas, atque
ex remotioribus Septentrionis partibus populos eiferalis muribus profectos in iDeridionaies
regiones irrupisse, nassim docent hisloritB, quibus fidem facit Strabo v, p. 213, et Ammianus
Marcellinus, xxxi, 5. Verum nulli crebrius quam ScyihiE, qui et Sarmat® et Saurpmat»
quondam dicti sunt, nativis sedibus relictis, emigrarunt. Antiquissimis plane temporibus
l^ytharum reges virtute et belli artibus insignes multam ultra Tanaim iluvium regionem ad
Thraciam usque subjugasse testis est Diodorus Sic. ii, p. 90, sed multo magis sequioribus
sfficulis inclaruere apud nos Scyth®, qui sub vario gentium nomine lotum late orbem terrarum
occuparunt. Omnes enim illi populi, quos jure et merito Barbaros appellare solemus, quique
cladem el necem Europ® univers® inferentes Romanum imperium penitus jeveiierunt, e
Scylhi® finibus prosiluere. Inde enim Alani el Vandali et Gepid® et Golni el Sclavi el Buigari
et Hunni et Abares et Ture® ali®que pestes erumpentes, coeli miti(u*is benignitate illecti pri-
mum vicinas regiones, ac deinde etiam longissime positas invadere, omnia vastare, alienis
potiri, novos mores ac leges ubique inferre, et in locis nullo jure occupatis injustissime
iiiiperare. Primi omnium tantam sensere cladem et perniciem Orientales ili® partes, que
Romanorum imperatorum ditioni parebant : non enim aliunde quam ex illis locis patere ad
nos potuisset aditus, neque, si Romanis vires ad resistendum suffecissent, in nos denvata
es*set tanta malorum colluvies. Porro, si Ammiano Marcellino, xxxi, 1, fides est; magnus hic
trislissimusque eventus pr®sagiis ac portentis fuerat pr®nuntialus : cum enim, Valente
imperium tenente, infausta omnia undique portenderentur, Gr®ci etiam quidam versus reperti
supt prope Chalcedonem in quadrato lapide incisi, futura plane pandentes, quos quidem
referre juvat, ut huic poematio lux affundatur.
Άλλ' όπόταν νύμφαι δ^:οσερα\ χατ’ άστυχορείας
Τερπόμεναι στρο^ωνται έΟστεφέας χατ’ άγυίας,
Κα\ τείχος λουτροιο πολύστονον έσσεται άλχαρ*
Αή τότε Ουνια φύλα πολυσπέρμων άπορούσι
Ίστρου χαμψιρ^ιο πόρον περάοντα σ.»ν αΙχμή
ΚαΙ Σχυθιχήν όλέσει χώρην χα\ Μυσιδα γαιαν*
Παιονίτις δ’ έπιβάντα σύν έλπίσι μαινομένησιν
Αυτού οή βιότοιο τέλος χα\ δήρις έΟέςει.
Tempore quo lividas aqitabuui urbe cAorvaa
Loelaque eubiiliehi hilares per compiia npmpkm
Ac funesta dabit murus munimina thermis^
Tunc Hunni innumeri variis e gemibnt orii
Trajicient amnis Hisiri speciosa fluenta
Vastabuntqve agros Masos atque arva Sciftkarem·
Ast ubi Patihomam attigerint^ iftajora paniaiat,
iios illic fatum et Martis violentia sistet*
Sic eVcganler Gr®cos versus reddidit doctissimus Henricus Valesius, a quo tamen discessimus
in quarti versus lectione, quia ad mss. codicum fidem, quos ipse laudat, legendum putavimus
δή τότε οδνια φύλα At ille hic agi exislimans de Gothis, non de Hunnis, OOvia rejecit, atque ex
Socrate cl Zonara restituens μυρία φΟλα, vertere maluit tunc fortes populi, etc. Venon qmt
riGl BELLUM AVARICUM. - MONITUM 1?.Γ2
deceptum Valesium negabit, atque ibi contra id quod ipse ratus est, de Hunnis, non de tJolhis
sermonem esse non alfirmabit, si animadvertat ipsum Ammianum, quasi Graecam inscri-
i)tionem esset interpretaturus, ita statim subdere? flannorum gens, monumentis veteribus
eviter nota, ultra paludes Maeoticas glacialem Oceanum accolens, omnem modum feritatis
excedit. Quis autem ignorat Hunnos veJ Chunnos vel Thynnos, quae nomina idem sonant,
generatim eos omnes populos fuisse appellatos, qui temporum variis intervallis in Europam
turmatim se effuderunt; ita ut sicuti quondam antiquitus Scythae una omnes dicebantur, ila
postea iidem omnes Hunni dicerentur? Ejus rei testis est Agathias, De regno Justiniani,
fib V, qui cum Hunnos aliasque barbaras gentes, quorum varia erant nomina, circa paludem
Maeotidem habitasse afiirmasset, ait : Ουτοιδ^ &παντες xotvij μίν Σκυθαικα\ θύννοι έπωνομάζοντο.
Ac ter quidem Hunnos in Romanorum ditionem irrumpere conatos esse colligimus ei
historiis, et tum demum in Pannonia, quae ab ipsis postea Hungaria dicta est, constitisse
proditum est a plurimis scriptoribus. Primam quidem Hunnorum eruptionem 13 anno imperii
Valentis, Christi 376, factam esse tradit Orosius lib. vii in gest. Valentis. Damna vero, qu»
ex ea secula sunt, enarrant praeter Orosium auctor Hist. Miscellae, lib. xn, in Gratiano ;
S. Hieronymus, Epist. in epitaph. Fabiolae ; Philoslorgius, ix, 17 ; Priscus, in Excerptis de
legat, p. il, aliique, qui omnes e Scythia egressos Barbaros in maximam Europae per-niciem
Hunnos appellarunt. Ejusdem gentis in conterminas regiones altera emigrabo secula est
Justiniano 1 regnante, anno videlicet Christi 564. Ac tum quidem populi, qui in commune
exitium exciti tot mala Romanis rebus attulerunt, Ahares dicti sunt et Hunni Abares. Fidem
faciunt Theophanes ad annum 787, Ado Viennensis an. 879, Aimoinus Floriacensis etSigebertus
in Chronicis, qui omnes Abares cum Hunnis confundunt, eosque Hunnos et Abares fuiss(i
appellatos aperte testantur. Nominis etymologiam ex Hebraica- lingua quidam repetentes
Abarem idem esse voluerunt, ac si quis eos palantes, vagos et nomadum more errantes atque
huc illuc transeuntes diceret. Alii vero contendunt quosdam Hunnos Abaruni nomine insi-
gnitos, quod robore corporis et animi fortitudine caeleris anteirent, ut si quis roftui/oa
validosque et bene dispositos vocaret. Sed primam nominis originem Theophylactus Simocatta,
VII, 8, videtur probare, dicens Hunnos qui post alios in Europam confugerant, Abarum appella-
tione fuisse contentos .* Λέγεται γάμέντοϊς δΟνεσιτοΤς ΣκυΟικοϊςτύτών ’Λβάρων ύπειναι έντρ-χ^στατον
φΰλον Horum autem dux Chaganus vocabatur, eodem Simocatta testante ibidem illos ipsos
Hunnos Abares se dixisse, suumque principem Chaganura honoris causa nominasse : ούτοι
Άβάρους έαυτου; όνομάσαντεί, τ6ν ηγεμόνα xfj του Χαγάνου προσηγορία φαιδρύνουσι. Αηηο denique
Christi 888 et 889 Hunni ab Arnulpho imp. Occidentis contra Moravorum regem Zwalapolugum
evocati, et a Leone Philosopho imp. Orientis contra Bulgaros invitati, undique collectis viribus,
multorum millium numero, suppetias laturi libenter concurrerunt : sed ea occasione arrepta
totam Pannoniam occuparunt, quae deinceps Hungari® nomen adepta est. Praestat de hoc
Hunnorum adventu tertio legere Keginonem abbatem Prumiensem Chron. lib. ii: Luitprandum
Uist. de reb. Europ. lib. i. Annales Fiildenses, lom. llScript. hist. Franc. ann. 892 ; Cedrenum,
in Compend. hist.; Sigebertum,in Chron. ada, 903; Joann,Avenlinum, AnnaLBoiorum, lib. iv;
iEneam Silvium, qui posl6a fuit Pius II, pontifex, Hist. de Sec. part. Asiae, aliosque geniis
feritatem crudelitatemque enarrantes unaque simul exsecranles : nos enim, ut hic tantum de
secunda Hunnorum irruptione verba faciamus, monet Pisida qui horrendum facinus, quod
anno Christi 626 de evertenda Cpoli Abares animo conceperant, versiculis non inelegantibus
describit. Verum cum ea ooinia, qu® nunc dicenda essent de Abaribus, commodius in notis ad
singulos versus referri possint, a supervacaneo opere hic abstinendum ducimus. Igitur Abarum
originem breviter indicasse sufficiat; ac si quis adhuc plura cupit addiscere, adeat Francisci
Foris Olrokocsi Origines Hungaricas, quo in libro Hunnorum Abarumque res summa erudi-
tionis copia pertractantur.
Quod autem ad pr®sens poema spectat, Sergio patriarch® esse inscriptum facile dignoscitur :
namque ei statim in principio hoc quidquid est laboris sui offert Pisida, v. 12, ac deinde
passim ipsum alloquitur. Befli autem summam ducem fuisse Deiparam Virginem palet ex ipsis
i)rimis versibus aliisque operi intertextis : ejus enim ope vere Cpolis est ab hostium incursione
iberata, ut omnes scriptores Byzantini una simul cum Pisida testantur, qui eam solam contra
Abares dimicantem repr®sentat. Sed Sergium quoque ipsum ui alium belli ducem pr®slan-
lissimum ubique commendat, sed qui :secundas ageret paries, nec nisi prece et lacrymis
fiugnaret, et Virginis Deipar«nutu, ope et consilio lotam rem militarem administraret, v. 230.
gitur a principio usque ad v. 125 Abarum origo, feri mores cl fraudes enarrantur ; tunc
Pisida bellum ipsum Abaricum exorditur, et facta ad Sergium invocatione mullum in ejus
• laudes excurrit, dicens, v. 130 : Ό πάντα πράττων. Nec sane immerito multum hac in re Sergio
tribuisset noster Georgius, si modum servare nossel : constat enim Sergii custodi® una cum
Oliis urbem commendatam reliquisse Heraclium imperatorem tum cum contra Chosroam
dimicaturus discessit; cujus rei testis est i)r®ler cffileros Nicephorus patriarcha iii Historia,
p. 11. Heraclius, Persis et Abaribus eodem tempore infestantibus, cum simul et fame et
pestilentia respublica premeretur, προαεκαλεϊτο Σέργιόν τε τύν της πόλεως πρόεδρον, Ιτι τε χα\ άρ-
χοντας κα\ τδ λοιπδν τοΰ λαοϋ μέρος, παρατίθεται αύτοίς τούς παΤδας, κα\ Βώνον τδν πατρίκιον Ιγχειρέζει
τάς των πραγμάτων διοικήσεις. At Pisida, quod quidem plurium ope et virtute confectum fuit,
totum id voluit ad Sergii pietatem referre, ut tantummodo eo gemente et Virgine Deipara
protegente, nullis vero humanis viribus adnitehtibus, et urbem servatam et partam victoriam
tisse constaret.
GEORGII riSID.E
12:31
l?r>3
TOY ΑΥΤΟΥ
ΕΙΣ ΤΗΝ ΓΕΝΟΜΕΝΗΝ ΕΦΟΛΟΝ ΤΟΝ ΒΑΡΒΑΡΟΝ ΚΑΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΥΤΟΝ ΑΣΤΟΧΙΑΝ, ΗΤΟΙ
ΕΚΘΕΣΙΣ ΤΟΥ ΓΕΝΟΜΕΝΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΕΙΣ ΤΟ ΤΕΙΧΟΣ ΤΗΣ ΚΟΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟ-
ΛΕΟΣ ΜΕΤΑΞΥ ΑΒΑΡΟΝ ΚΑΙ ΤΟΝ ΠΟΛΙΤΟΝ.
EJUSDEM
DE IKTASIONE FACTA A BARBARIS AC DE FRUSTRATO EORUM CONSILIO,* SITB ΕΧΡ08ΙΠ0
BELLI QUOD GESTUM EST AD M(ENIA CPOLEOS INTER AVARES BT UTES.
Των ζωγράφων τις d ΘΙλει τά τής μάχης
Τράπαια 8εΙξαι, τήν Τεχοΰναν &9νόρως
Μάνην προτάζοι, χα\ γράφει τήν βΙκάνα.
Άύ γάρ oTSe τήν φΰσιν νιχ^ν μάνη,
5 Τάχ^ι τ6 ηρώτου χα\ μάχη τ1 δεύτερον *
. Έδει γάρ αύτήν, ώσπερ άσπύρως τύτε,
ΟΟτως άάπλως vwv τεχεΙν σωτηρίαν,
*Οπω; δι’ άμφοΓν εύρεβή χα\ παρθένος
/
Fictor si quis velit belli tropaea ponere ob oculos,
Virginem matrem solam ponat, ejus pingens imagi-
nem : nam ipsa sola novit semper vincere (5) nalu-
fain partu primum et deinde b^lo. iEquum enim
erat ut, sicut prius sine semine, ita nunc sine armis
jKireret salutem ; ut per utruinque constaret et esse
A Ka\ πρ6ς μάχην άτρβτπος ώς τζρ^ς τ^ν τόχον.
iO Έγώ (έ μιχρους των άγώνων, ώς
Αάγους συνάξας έξ άχανΟών της μάχης,
Σο\ τψ φυτουργψ των φρενοσπόρων λόγιιΐν
Τούτους προσάξαι συμφερόντως είλόμην,
*Όπως ό μαχρ6ς μή παρεχλύση χρόνος
15 Τά τών χαΟ* ή μάς θαυμάτων κινήματα.
*Ήβη μέν ώσπερ θυσγενεΤς άποσπάθες
virginem, et peneque esse intactam in beHo ac ia
partu. (iO) Ego vero paucos, quos int«^r certamina,
ut rosas, sermones collegi ex spinis belli, tibi satori
sapientium sermonum hosce offerre non inconsultus
institui, ne longa post nos oblitteret aetas (15} no-
strarum rerum admiranda molimina.
VARliE LECTIONES.
jiucr, ήτοι Εχχεσις. Ιχθεσις Ινεχεν Ρ, qui in margine Αλλως.
1. Deiparae Virginis ope praesentissima Cpolita-
naiii urbem contra Abarum hostiles impetus fuisse
servatam, cum Heraclius in Perside contra Cho-
sroam pugnaret, anno videlicet imperii ejusdem 16,
Christi vero 626, die 29 mensis Julii, communis est
scriptorum consensio. Vide Chronicon paschale^ pag.
395 ; Tiieophanem in Chronogt'aph, p. 264 ; ^ice-
δ horum patriarcham, in Rrev. p. 12 ; Anastasium
ibliotb. in Hnt. eccL ad annum Ueraclii 16 ; et
post hos Baronium ad annum 625. Nec ali^r rem
actam esse tradunt geminae dc bello Abarico nar-
rationes, quas commentarii loco posthasce meas
ailnotationes adjiciam. Itaque merito totam de bar-
baris victoriam beatissimae Virgini acceptam re-
fert Pisida. Confer bos iambos cum inscriptioni-
bus in templo Blachernarum positis, quas primus
edidit Diicangius ad Zonar. t. II, p. 65.
3. Reponerem γράφοι.
12. Sergium a saiiclitato morum et doctrinae
saepe commendat. Vide Hexaem. in prine., ubi ip-
sum agricolae evangelico comparat, qui mentium
campos suae eloffuentiae et pietatis fontibus irrigat
alitque. Ju infra, v. 531, Heraclium imp. ejnsqoe
filios φυτουργίαν Sergii appellat, qnod omnes ipse
erudiverit et Christianis moribus informaveriL
16. Causam adventus Abarum in Europam recte
indicat Pisida. Abaresenima Tureis victi, et usque
ad Istri ripas progressi, ad Justinianum priinuiu
ac postea ad Justiniim imperatores legatos mise-
runt ; qui cum illis societatem inire e re esse pu-
tarunt, quod barbaros homines nequirent in of-
ficio continere. Cum igitur omnibus sit maiiife-
sluin Tureas montes Caucasios inter Pontum lUiii-
num et mare Caspium primitus incoluisse, patet
Abarum quoque non inulto longius fuisse sedem.
Atque hinc profecto est quod ii, qui de foedere ab
Justino minore cum Barbaris facto agunt, et Aba-
res Tureas et Tureas Hunnos vocent, nec aatis
firmi in gentium appellatione videantur, quia, ut
dictum est in Monito ad hoc poeniation, omnes
ilbe feras nationes, qux in Europam 'iminigraruDi,
Scyibarum vel Hunnorum nomine designabtiiliir,
NOTiE.
B
12Π5
Τούρχων άτΕοσχ».(ϊθεντε; 4yptoi xXd$oe,
ΚαΙ τοϊς χαθ’ ήμδς εύγενεστάτοις τόποις
Παρεντεθέντες ώσπερ έμφυλλίσματα»
20 Καρπούς παρεβλάστησαν έντοΤς ήμέροις
ΦυτοΓς ύποτρέφοντας άγρίαν φΰσιν.
Έπε\ 6k Xoinhv έκταθςισα των κλάδων
*Η ^ίζα τής γης τους δρους ύφήρπασεν,
*Τλη 6k πολλών Βαρβάρων έγίνετο,
2δ Ούκ ήν άνεκτή τοίς παροίχοις ή βλάβη,
Άλλ' ώσπερ είς γήν έμπεσοΟσακ λαμπάδες.
12Γ.6
Α *Η φλδξ εκείνη του γένους άνημμένη
Τδ τερπνδν άνθος των τδταυν έβδσκετο·
Όμως έπισχεΤν τήν τοσαύτην άγρίαν
50 Ό ποντογείτων Ιστρος Γσχυσε μδλις
Ός βευστδν άντίφραγμα κα\ τείχος νέον.
Τείχος γάρ αύτοίς άντέβη τά κύματα
Κα\ φραγμδς έστώς είς άείδρομον φύσιν.
Τέως μέν ούν τδ βείθρον άγράφφ χρίσει
55 Τούτους μεσά^ον τους δρους έπήξατο*
Όσην δδ λοιπδν ή πολιτεία βλάβην
BELLUM AVARICUM.
Jamjam qni tanquam ^iles apospades a Tureis
avulsi silvestres surculi prope nostras nobilissimas
regiones stabant appositi velut contribules, (20)
fructus edebant, inter domesticas plantas subnu-
trieiites feram naturam. Cum autem penitus inflxa
surculorum radix finitimam terram occupasset, ei
silva multorum barbarorum pullulasset, (25) non
erat tolerabile vicinis damnum, sed veluti in ter-
ram illapsae faces, flamma illitis gentis accensa flo>
ridam loci venustatem depascebat. Verum cohibere
tantam feritatem (30) late conterminus Ister vix
potuit, tanquam debile vallum et murus novos. Mu-
ros enim contra ipsos erant aquae, et vallum in la-
bili consistens natura. Donec tamen ipsum flumen
non scripta sententia (55) quos dividebat terminos
conjunxit, quantum tum denique respublica detri-
B
VARIiE LECTIONES.
21 υποστρέφοντας P. 50 παντογείτων PV cum ed.
NOTiE.
ne Tureis quidem exceptis : testis est enim Theo-
phanes, qui, p. 207, sic ait : θύννοι κατ* έκείνο
χαιρου, οΟς Τούρκους λέγειν είώθαμεν, πρεσβεύουσι
πρδς Ιουστίνον. Atque iidein sunt quos Hunnos
Sabiros et Abasgos vocat Procopius, De bello Coth.
IT, 5 ; Menander Prolector, De legat, Justini, pag.
I5i, Tureas ; et Tbeopbylactus Simocatta vii, 8,
Sabiros et Abares appellant. Ac Evagriiis quidem,
cujus auctoritas plurimi facienda est, quia ejus sae-
culi est scriptor, Abares a Tureis divisos fuisse
aperte tradit, lib. v, i : Έθνος δδ Σκυθικδν ot
''Αβαροι των άμαξοβίων, των ύπδρ τδν Καύκασον τά
έπέκεινα πεδία νεμομένων, οί τούςγειτνιώνταςΤούρ-
κους πασσυδεί πεφευγύτες , έπε\ κακώς πρδς αύτών
δπεπδνθεσαν, έπ\ ’τδν Βόσπορον άφίκοντο... μέχρίς
ου τάς ήίόνας του· *Τστρου κατειλήφασι, κα\ πρδς
Ίουστινιανδν δπρε^βεύσαντο. Evagrio similia narrat
Simocatta, lib. vii, 7. Uecte igitur Pisida Abares
in contemptum άποσπάδας, recisos, vocat : ducta
enim metaphora ab arborum amputatione , quam
late prosequitur, dicit Abares esse avulsos ct ex-
sectos a Tureis velut ignobiles ac inutiles ramos.
Heiiricus Stepbanus in Thes, linquee Gr. ad vo-
cem άποσπάς , cum anima^ertisset άποσπάδας
dici a Suida τους άποσπασθέντας avulsos, άποσ-
παδόντας autem τούς άποκοπέντας, eunuchos sive
castratos, recte conjecit vocem άποσπάς esse femi-
nini generis, quod patet ex seq. versu 67, in quo
Abares vocantur βίζα τής άττοσπάδος, scilicet βάβ-
δου, radix avulsas virgas.
18. Abares a Tureis pulsi cum ad Danubium us-
que pervagati essent, ab Justiniano imp. contra
alios barbaros populos in auxilium acciti sunt, et
in Romanae ditionis fines recepti ac donis ingenti-
bus honorati. Rem fusius narrat Menander Pro-
tector inter Excerpta legat, p. 99; Theophanes,
p. 145, atque ex eo Anastasius, Uist. Kccl. ad an.
Jasfini tertium· Gtiin autem ibi semel eonsedissent,
non inde amplius eos ejiciendi Romanis imperato-
ribus fuit potestas. Corippus Africanos De laud.
Jusi, min., fib. iii, Abarum legatum multa jactan-
tem^ et munera sibi ab Justiniano dari solita re-
petentem inducit, legato sιφerl>e loquenti iratum
respondeatem Justinum, lia sane Justinus locutus
est tum curo primum ad imperium est evectus^
non diffidens se suis viribus posse Abares a Ro-
manorum ditione expellere : 'sed postea ipsum quo-
Sue, quamvis invitum foedera junxisse cum invisis
arbaris constat ex omnibus historiis.
25. Scilicet ad ripas Danubii constitit, ut dictum,
est supra v, 16.
25. Abares cum primum ad anniem usque per·^
venissent, se cis Istrum non esse transituros jura-
verant, ac Romani contra se trans Istrum non itu-
ros promiserant. Sed nulla fuit fides Barbaris;
unde tot orta inter ntrosque dissidia el bella,
Romanis autem damna maxima illata. Francisens
Foris Otrokocsi, quem in Mbnito laudavimus, ni-
mius sane est Originum (Jugarie, psiri. i, cap. 5, in
defendendis Iliinnis, quos iit ab omni invidia libe-
ret, Romanos foedifragos facit, cum tamen constet
nullo jure eos in alienam ditionem irrupisse, nec
semel juramenta et foedera dolo malo violasse,
qtiod ex iis quae sub Heraclio imp. contigerunt cla.·
rius elucet.
50. Recte παντογείτων appellatur Ister sive Da^
nubius, qui suo cursu Romani imperii fines ad se-
ptentrionalem partem videbatur describere.
54. Cum Pisida bene observasset Istrum fuisse
leve praesidium et propugnaculum contra Barbaros,
quomodo Abares flumen transierint, mihi videtur
indicare. Equidem , ut cx ejus verbis conjicio,
hiemis tempore id factum esse censeo, cum Danu-
bius gelu constringeretur, lla sane tempore Arca-
dii, ad quod tempus fortasse respicit Pisida, evenisse
tradit Philostorgius, lib. ii, 8 : Ότι των θύννων,,
φησίν, οΐ μδν τής έντδς *Ίστρου Σκυθίας τήν πολλήν
χειρο)σάμενοι χα\ διαφθείραντες πρότερον, έπειτα'
παγέντα τδν ττοταμδν διαβαντες, άθρόως είς τήν ’Ρώ-
δην είσηλάσαντο, χα\ κατά πάσαν άναχυθέντες τήν
ρ^χην ολην τήν Εύρώπην έλη1σα';το. Ac similr
prorsus ratione se in Europam penetrasse ipsi
Abares gloriantiir apud Gorippum, lib. iii· Hinc-
Pisida, opinor, Danubium ipsum poetice reprehen-
dit, quod άγράφφ χρίσει, eonlra id quod erat san-
citum, terminos quos suo alveo di>iderc dcbuis-^ci,
gelu obduratus conjunxerit, τούς δρο'^ς δηί^ξατο.
12G7 GEORGII PISID.E
Έκ των άθεσμων Παοβάμων ύγίστατο, Α
Τών μεν θελόντων τους τ:ετ:ηγμίνους δρους
Άε\ σαλεΰειν, του δε 'Ρωμαίων κράτους
40 ΕΓργοντος αύτοΓς τάς καθ’ ήμών είσδδους,
Έμπροσθεν άλλοις εύσυνδπτως έγράφη,
"Οσοις Ιδε'.ξε συμπαρέρπων ό χρόνος
Την τών φθασάντων Ασφαλώς ύποψίαν.
Έγώ δϊ τοΐς Ιναγχος έντυχών χρόνοις
45 Αύτοπροσώπων πραγμάτων έφάπτομαι,
ΕΓπερ τις ήμίν δνΟεος δοίη χάρις
Τή τών τοσούτων πράξεων άμετρίφ
Στoλ^^v παρασχείν τεχνικής εύμετρία;.
1268
Μόλις μ^ν ουν ϊσβεστο της τυραννίβος
50 Ό δυσχάΟεχτος χα\ βιοφθόρος βράχων,
*Ος ζγε πολλούς είς τ6 βλάπτειν αύχένχς
"Γδρας έχείνης τής λαλουμένης πλέον,
Ο! μiχρι νΟνσπαίρουσι χα\ τετμημένοι
Φύουσιν αυθις · οΐ γάρ Ιχώρες πάλιν
55 Στάζοντες ώδίνουσι τήν χοινην βλάβην,
Κα\ ταϋτα πολλών πολλάχις τετμημένων
Έχ του παρ' ήμιν εύσεβοΟς Ήραχλέους.
"Ομω; β^ ταύτην τήν Αφορμήν ή νόσος
*Η τών χαθ* ή μάς προσλαβοΰσα πραγμάτων
60 ΠολλΑς έποίει τών μερών διαιρέσεις,
menti ex iniquis Barbaris perpessa est 1 ipsis quidem
Tolenlibiis pactos terminos scmper transilire, et
Itomanoruin potentia (40) contra obsistente, ne da-
retur ipsis ad nos aditus. Jam ante satis distinete
scriptum est ab aliis, quibus clam prselerlabens tem-
pus concessit de rebus transactis habere indubiam
suspicionem. Ego vero in bsec praesentia incidens
tempora (45) res praesentes, ut sunt, tractare insti-
tuo, si quae divina mihi largiatur gratia ut tot tan-
taromque rerum immensitati vestem exornem ex
Industriis numeris.
Vixdum quidem exstinctus erat tyrannidis (50)
ille indomitus et vitae corruptor draco, qui mulla
^ extollebat ad nocendum capita, bydra illa, ut vo-
catur, tristior; cum ea quae palpitare videbantur
vel exsecta rursus enascuntur (ichores enim ite-
rum (55) stillantes pariunt commune damnum),
quamvis multa , nec semel , ex ipsis excidisset no-
stri pietas religiosi Heraclii. Tamen hanc ipsaui
nacta occasionem infirmitas , quae nostrarum erat
potita rerum, (60) multas formabat parliuro dhi-
siones ; cumque civium sanguinem contaminassei.
VARliE LECTIONES.
ώ
49 ουν add.P. 51 είχε Τ an cum interprete ήρε ? 57 εύσεβοΰςΡ.
NOTiE.
56. Molesti quidem Abares Romanis, qnandhi
trans Istrum sunt commorati : saepe enim flumen
trajicientes et per Romanas provincias excurren-
tes omnia vastabant. Cum autem cis Istrum pe-
dem intulissent, ibique· certam sedem habere coe-
pissent, latior eis patuit via ad res Romanorum
affligendas. Menander in Exc. de legat, ^ P. iOl,
testatur Abares per legatos postulasse ab Justiniano,
έφ' Φ σφας περιαθρήσαι γην. δποι τ6 φΰ>ον βήσονται
τάς οΙχήσεις. Ac liim quidem de occupanda Sirmio
amplissima ac calcberriina civitate, cogitasse ex eo
apparet,quod in legatione, quam deinde nd Justinum
miserunt, iidem petierunt ώστε τ6 Σίρμιον ot ένβο-
Οτΐναι, χα\ τά συνή^Οη χρήματα, & ΚουτρΓγουροι χα\
Ουτοίγουροι πρ^^ς ΤουστινιανοΟ έκομίξοντο βασιλέως,
ο!α οή αύτου αμφω τώ φύλω τούτω χατεχ.όντος,
ibid, ρ. 151, Certe Justinus, quoad potuit, obstitit :
sed sub Tiberio tandem xb Σίρμιον xb Αστυ έν
χερσ\ν έγεγόνει τών θύννων * προήλθον αΐ σπονδαί ·
αΐ δέ συνθήκαι έπονείβιστοι 'Ρωμαίοις. Menander,
ιάΰ/. ρ. II/. Propterea Pisida exclamat δσην δ& λοι-
πδν, etc. Abares enim non contentos Istrum traje-
cisse, ultra Savum etiam superstructo ponte vas-
tos es.se liquet ex eodem auctore, p. 1^8.
58. Omnes post Justinianum imperatores, videli-
cet Justinus, Tiberius, Mauricius, Pbocas et Hera-
cUus, conaU sunt trans Istrum Abares com-
pellere, sed frustra, quod viribus impares essent
ad reprimendos Barbaros, pnesertim cum uno eo-
demque tempore eis esset dimicandum contra Per-
sas, a quibus vexabantur ; iinde non semel ad
incitas redacti Abaruin opem implorare coacti
sunt.
41. Ilistoriei, quos tacitus laudat Pishla, quod
ante se de r*'bti8 cum Barbaris gestis scripserint,
certe siinl Dexippus Atheniensis, Eiinapiiis Sardia-
nus, Priscus Penita rhetor, Menander Protector,
Procopius Gesariensis Agaibias Myrinensis scliola-
iticus, Theophylactus Simocatta, aliique, quorum
opera aut inte^ aut mutilata reperiuntur in cor-
pore ffht. Byzantina^
49. Abanim origine et bellorum causa inter Bar-
baros et Romanos indicata, quae mala Abares ipn
Heraclio imp., qui Phocae successit, comparaverint,
enarrare aggreditur.
50. Phocam qiiociinqiie contumeliae et probrorum
Senere affectum passim invenies in scriptoribus
iyzantinis. Theophanes, p. 24i, de ejus elecitone
sic ait ; 'Αναγορεύεται xh xaxhv, xa\ Κύριος τών
σκήπτρων 6 τύραννος προχειρίζεται, χαΐ χρατε? τής
εύδαιμονίας ή συμφορά. χα\ λαμβάνει τήν Ιναρξιν τί
ΙιεγΑλατών 'Ρωμαίων Ατυχήματα. Hinc Pisida eam
rydrac comparat. Vide Heraeliad. acroas. n. 5 et
seqq.
54. Alios post alios dicit, ut puto, esse generatos
Abares, ut nunquam defecerit Barbaroroin natio, sed
in Romanorum perniciem semper excreverit. Ex
ichore autem eos natos dicit, lanqiiam ut vilissi-
mum genus traducat. Ίχώρ enim quamvis Homero,
Iliad, V, 540, sit sanguis, οΓός πέρ τε ^έει μαχά-
ρεσσι θεοΐσιν , at medicis est quidam vitiosas hu-
mor, et ut plurimum pus et sanies ; quod patet ei
Galeni Comment. secundo in lib. vi Epidem. p. 4i4,
qui Hippocratis cum Platonis sententia circa icho-
ris malignam qualitatem conciliat. Igitur Pisida
Abares ex sanie et tabifico quodam humore genera-
tos facit, ut quid pestilens et morbidum eos esse
demonstret.
57. Nullus ex scriptoribus Byxantinis prodidit
memoriai Heracliiiin saepius contra Abares pugnas-
se : omnes enim bis lanium eo imiierante Barbaros
urbem Cpolim invadere aggressos esse tradiderunt;
de quo gemino bello agit etiam Pisida in boc poe-
mate. Verum jam ante Heracliuin multoties cum
Orbaris dimicasse eosque fregisse nos bic admo-
net Pisid?·
59. Summam rerum confusionem, in t|ua Uac
erat res Rontana. breviter describit. Hinc ewfl
1269 BELLUM AVARICUM, ΙΪ7#
Ka\ τοΤς iauxot<; α?μασι πεφυρμένον
*Όλον τδ αώμα το?ς πόνοις έβόσχετο.
Εντεύθεν ήμάίς, ώς μέλισσαι, Βάρβαροι
Κύκλια περισφίγξαντες, έμπ^βων δίκην,
65 ΣτΓουδήν μέν είχον πάοαν έξάραι τιόλιν,
Πρώτην δέ τήν άνθουσαν ώς «ρώτην .πάλιν.
*Έως μέν ουν ή ^Ιζα τής άπασπάδος
Έν το?ς έφαρπαγεΤσι των Σκυθών τάποις
Τδ του γέροντος έθρασβύετο θράσος,
70 "Αχθος μεν εΤχεν εξ άνάγκης ή πάλις,
Άλλ’ ήν τδ λυπουν τω δοχειν ώρισμένον *
Κουφίζεται γάρ χα\ τδ τής βλάβης βάρος,
κι μέτρον οίδεν έν χαχο?ς ώρισμένον.
Ούτω μέν ουν τδ τακτδν εΓχομεν βάρος,
75 "Εω; τδ γήρας τφ Σκύθη παρεχράτει.
Έπε\ δέ τδν χοΟν άντεπήρεν ή χάνις.
Α Κα\ πρδς τδν οΤκον τής ταφής ώδοιπάρει,
Τήν γήν ύφέλχων έξ έχείνης εϊλχετο,
Μετήλθεν αυθις είς τδν άγριον βίον
80 Τής ώμό-ίητος του πεσύντος δ κλάδος ·
ΠαλινδρομεΤν γάρ ο!δεν Εύρίπου δίκην
ΕΙς τους άγωγους τους έαυτής ή φύσις,
ΕΙ χαί τις αύτήν έκ βίας έναντίας
ΠοιεΓν έαυτή τήν βοήν Αναγκάσει.
85 Εντεύθεν ήμίν τ»ίος άρχέσει λάγος
Έ νεύρα φωνής ή δεχάγλωσσον στόμα,
Δι' ου φράσακμι τδ ζενόσπορον τέρας,
Τδ τού γέροντος δυσχάθεχτον ίγγονον,
"Η τδν χεραυνδν, ή τδν Ιμψυχον σάλον,
90 ^9 γλώσσα μέν πρόσεστι συγχεχομμένη,
ΚαΙ πνεύμα πικρδν, κα\ πεφυρμένος λόγος,
Β Κα\ χειρες είχή ψηλαφώσαι τδ ξίφος
tolum corpus aerumnis confidebat. Hinc nos, ut
apes , Barbari gyro circumvallantes , culicum mo-
re, (65) in animo habebant omnes urbes evertere ;
ac primo urbem , quae ut prima magis florebat.
Quandiu igitur radix illa apospadum inter usur-
pata a Scythis loca senis est ausa ostentare auda-
ciam , (70) incommodum ferre fuit coacta civitas ,
eed erat dolor, ut videbatur, definitus : levatur
enim etiam damni pondus, si quis modum noverit
malis esse constitutum. Ita igitur dimensum erat
nostrum incommodum , (75) usquedum senio Scy-
tha succumberet, \erum postquam ad humum con-
versa e<t pulvis et ad domum sepulturae profecta
est, qui terram occupavit ab ipsa est occupatus.
Ac tum rursus rediit ad agrestem vitam , (80) et
feritatem induit excisi recens virgultum : recur-
rere enim novit, instar Euripi, in suum pro-
prium alveum natura, quamvis quis illam ex vi
contraria adversus se ipsam fluere compellat. (85)
Proinde quinam mihi sufficiat sermo aut' vocis in-
tentio aut os decem linguarum , quo narrem ex
peregrino semine monstrum , senis indomitum ge-
nus? Dicamne fulmen aut animatam procellam,
(90) cui lingua est blaesa et ferox spiritus , et mi-
stus sermo, et manus temere contrectantes gla-
dium , et animus exsultans recordatione ebrietatis i
VAR1.E LECTIONES.
61 έαυτης? ibid, πεφυρμένως P., πεφυρμένος ed. 64 έλπίδων P.
τήν γην 0' υφέλχων ?
NOTiE.
α
66 πρώτην P. πρώτα ed.
78 a»'
Barbari, inde Persae cladem et exitium Romanis (
liiiiiabantur. T<»ta autem civitas factionum studiis
flivisa, quae scelerum auctorem et ducem habuerat
Phocam, mutuis caedibus et flagiliis vacabat. 01 μέν
Πέρσαι, ait Theophanes, p. 248, Ιξω τής πόλεως
έτυράννουν 'Ρωμαίους, ό δέ Φωκάς Ινδόν τά χείρονα
α Ιτοΐς έποΤει φονεύων χα\ αΙχμαλωτίζων. At Pisida
videtur indicare Cpolitanos cum Barbaris amicitiae
vel consanguinitatis legibus fuisse conjunctos aUiue
permistos.
61. De factionibus Veneta et Prasina, ad quas
hic ceite alludit poeta, alibi erit opportunior locus
dicendi. Vide Heracliad. acroas. ii, 54 et seqq.
65. Cum ex amplissimo suo statu comddisse ac
tot externis et intestinis morbis laborare Roinaiiain
renipublicam Barbari cognovibsent, de ea perden-
da eogitaruiit.
67. Vide supra, v. 16.
68. Alludit ad varias diversarum gentium in
Europam irruptiones, de qnibus vide supra in Ho-
fiiio, ubi observatum est omnes Barbaros origi-
nis Pythice fuisse. Abares autem Cepidas et Longo-
bardos, qui primi Istrum trajecerant et in Pannonia
constiterant, in fugam Verlisse et loca ab illis occu-
pata sibi retinuisse, testis est Alexander De legat.
p. tl4.
69. Τού γέροντος. videlicet Segthm. Quippe jam
^b anno 13 imperii Valentis Hunnos vel Scythas in
Thraciam usque pervasisse dictum est in ilionito,
acluculenter demonstrat Marcellinus, xxxi,2. Infra,
V. 88 τού γέρο'/τος Ιγγονον.
78. SenSus, opinor, hic est : < Spes nobis inerat
Abarum mortem, qui sub Justiniano iinp. nostras
regiones occupaverant, nostris malis finem esse
allaturam : sed τήν γήν ύφέλχων έξ έχείνης ειλχετο,
qui mortuo successit, mortui naturam induit. Im-
mite 83evunlc|ue parentum ingenium traductum est
in filios, qui seque ac illi Barbari et crudeles de-
tecti sunt. Mali enim corvi, ut est in proverbio,
malum ovum. ·
85. Simile illud Horatii epist. i, 10, 24: Natu^
ram expellas, etc.
86. Cf. Homerus, Iliad. II, 488.
87. Abarum genus ex adductis causis, quod ex.
Scythia prosiluerint, ξενόσιτορον τέρας appellat. For-
tasse ad formae foeditatem alludit, de qua sic Am-
mianus Marcellinus, p. 616 ; Hunni spadonibus simi·
les, compactis omnes firmisque membris et opimis
cervicibus, prodigiosce formee et pandi, ut bipedes exi-
stimes bestias, vel quales in commarginandis ponti-
bus effigiati stipites dolantur incompte. Ac de eorimv
origine idem auctor, p. 618, sic ili: NuUusque
apud eos interrogatus respondere unde oritur potest,
alibi concentus, natusque procul, et longius educatus.
88. Vide V. 69.
89. Barbarorum multitudinem et feritatem notat,
de quibus consulendi auctores in Bionito laudati. Sed
praestat legere Ammianum Marccllinum, qui suam
narrationem sic exorditur : Hunnorum gens, monu-
mentis veteribus leviter nota omnem modutn feri-
ta (is excedit.
12G7 GEORGII PISID.E 1268
Έκ ιών άθ£σμων Παρβάμων ύγίστατο, Α Μ<5λΐ; μ^ν ουν ϊσβεστο της τυραννίδος
Των μέν θελόντων τους πε-ηγμίνους δρους 50 Ό δυσκάθεκτος και βιοφθδρος βράχων,
Άε\ σαλεΰειν, τοΟ 8k 'Ρωμαίων κράτους "Ος ήγε τιολλους είς τδ βλάπτειν αύχένχς
40 ΕΓργοντος αύτοίς τάς καθ’ ήμών είσδβους, "Γδρας έκείνης τής λαλουμένης πλέον,
Έμπροσθεν άλλοις εύσυνδπτως έγράφη, Ο! μέχρι νυν σπαίρουσι κα\ τετμημένοι
*Όσοις έδειξε συμπαρέρπων 6 χρόνος . ^ Φύουσιν αυθις · οΐ γάρ Ιχώρες πάλιν
Τήν των φθασάντων Ασφαλώς ύποψίαν. 55 Στάζοντες ώδίνουαι τήν κοινήν βλάβην,
Έγώ 6ϊ τοϊς έναγχος έντυχών χρδνοις Κα\ ταϋτα πολλών τ^λλάκις τετμημένων
45 Αύτοπροσώπων πραγμάτων έφάπτομαι, Έκ του παρ' ήμϊν ευσεβούς Ήρακλέους.
ΕΓπερ τις ήμϊν ένθεος δοίη χάρις "Ομως δέ ταύτην τήν Αφορμήν ή νόσος
Τή τών τοσούτων πράξεων Αμετρίφ Ή τών καθ' ή μας προσλαβοΰσα πραγμάτων
Στολ'ην παρασχεϊν τεχνικής ευμετρία;. 60 ΠολλΑς έτιοίει τών μερών διαιρέσεις,
menti ex iniquis Barbaris perpessa esi! ipsis quidem Vixdum quidem exstinctus erat tyrannidis (50)
Tolenlibus pactos terminos semper transilire, et ille indomitus et viue corruptor draco, qui multa
Itoinanorum potentia (40) contra obsistente, ne da- ^ extollebat ad noirendum capita, bydra illa, ut ro-
retur ipsis ad nos aditus. Jam ante salis distinete catur, tristior; cum ea quse palpitare videbactor
siTiptuni est ab aliis, quibus clam prxterlabens lem- vel exsecta rursus enascuntur (ichores enim ite-
pus concessit de rebus transactis habere indubiam rum (55) stillantes pariunt commune daronum),
suspicionem. Ego vero in bsec praesentia incidens quamvis multa , nec semel, ex ipsis excidisset no-
tempora (45) res praesentes, ut sunt, tractare insli- stri pietas religiosi Heraclii. Tamen hanc ipsam
tuo, si quae divina mihi largiatur gratia ut tot tan- nacta occasionem infirmitas, quae nostrarum erat
tarumque rerum immensitati vestem exornem ex potita rerum, (60) multas formabat parlium divi-
Industriis numeris. siones ; cumque civium sanguinem contaminasset,
VARIiE LECTIONES.
ώ
49 ουν add.P. 51 είχε T an cum interprete ήρε? 57 εύσεβοΰςΡ.
NOTiE.
36. Molesti quidem Abares Romanis, quandiii G opera aut integra aut mutilata repeiiuntor in cor-
trans Istrum sunt commorati : sxpe enim flumen pore ffist. Byzantina^
trajicientes et per Romanas provincias exctirren- 49. Abarum origine et bellorum causa inter Btr-
tes omnia vastabant. Cum autem cis Istrum pe- baros et Romanos indicata, quae mala Abares ipsi
dem intulissent, ibique· certam sedem habere coe· Heradio imp., qui Phocae successit, comparaverint,
pissent, latior eis patuit via ad res Romanorum enarrare aggreditur.
affligendas. Menander in Exc. de legat. ^ P. iOl, 50. Phocam quocunque contumeliae et probrorum
testatur Abares per legatos postulasse ab Justiniano, genere affectum passim invenies in scriptoribui
έφ' Φ σφας περιαθρήσαι γην. οποί τ6 φϋ>ον θήσονται Byzantinis. Theophanes, ρ. 24i, de ejus eleciionc
τάς οικήσεις. Ac tum quidem de occupanda Sirmio sic ait: 'Αναγορεύεται τδ χαχδν, χαΐ Κύριος τών
amplissima ac celeberrima civitate, cogitasse ex eo σκήπτρων 6 τύραννος προχειρίζεται , χβΐ χ^τεϊ ττς
apparet,quod in legatione, quam deinde ad Justinum εύδαιμονίας ή συμφορά, χα\ λαμβάνει τήν έναρξιν τά
miscrunt,iidcm petierunt ώστε τδ Σίρμιον οΐ ένδο- ιχεγάλατών 'Ρωμαίων Ατυχήματα. Hinc Pisida eum
θήναι, χα\ τά συνήθη χρήματα, & ΚουτρΓγουροι χα\ Irydrac comparat. Vide Heraeliad. acroas. ii. 5 et
Ουτρίγουροι πρδς 'Ιουστινιανού έκομίζοντο βασιλέως, seqq.
ο!α δή αύτού αμφω τώ φύλω τούτω χατεχδντος, 54. Alios post alios dicit, ut puto, esse generatos
ibid. p. 15i, Certe Justinus, quoad potuit, obstitit ; Abares,ut nunquam defecerit Barbaroroin natio, sed
sed sub Tiberio tandem τδ Σίρμιον τδ Αστυ έν in Romanorum perniciem semper excreverit. Ex
χερσλν έγεγδνει τών θύννων * π^ώήλθον αΐ σπονδαί · ichore autem eos natos ilicit, tanquam ut vilissi-
al δά συνθήκαι έπονείδιστοι 'Ρωμαίοις. Menander, Β mum genus traducat. Ίχώρ enim quamvis Homero,
Hfid. p. 11/. Propterea Pisida exclamat δσην δέ λοι- Iliad, v, 340, sit sanguis, οΤός πέρ τε ^έει μαχά-
πδν, etc. Abares enim non contentos Istrum iraje- ρεσσι θεοϊσιν , at medicis est quidam vitiosos ho-
cisse, ultra Savom etiam superstructo ponte va^- nior, et ut plurimum pus et sanies ; quod patet ei
tos esse liquet ex eodem auctore, p. 1^8. Galeni Comment. secundo in lib, vi Epidem. p. 424,
38. Omnes post Justinianum imperatores, videli- qui Hippocratis cum Platonis sententia circa iebo-
eet Justinus, Tiberius, Mauricius, Pbocas et Hera- ris malignam qualitatem conciliat. Igitur Pisida
dius , conati sunt trans Istrum Abares com- Abares ex sanie et tabifico quodam humore genera-
pellere, sed frustra, quod viribus impares essent tos facit, ut quid pestilens et morbidum cos esse
ad reprimendos Barbaros, pnesertim cum uno eo· demonstret.
demque tempore eis esset dimicandum contra Per- 57. Nullus ex scriptoribus Byzantinis prodidit
sas, a quibus vexabantur ; unde non semel ad memoria: Her.^cliiim saepius contra Abares pognis-
incitas redacti Abarum opem implorare coacti se : omnes enim bis tantum eo imperante Barbaros
sunt. urbem Cpolim invadere aggressos esse tradiderunt;
41. Historici, quos tacitus laudat Pishla, quod de quo gemino bello agit etiam Pisida in boc poe-
ante se de rebus cum Barbaris gestis scripserint, mate. Verum jam ante Heracliuin muitoties ciua
certe snnt Bexippos Atheniensis, Euoapiiis Sardia- Barbaris dimicasse eosque fregisse nos bic admo-
Nus. Priscus Penita rhetor , Menander Protector, net Pisid:>·
Procopius Gesariensis Agaibias Myri nensis schola- 59. Summam rerum confusionem. In ^ua tiM
iticus, Theopbylactus Simocatta, aliique, quorum erat res Romana, breviter describit. Hinr enH·
1969 BELLUM AVARICUM. 187«
Κα\ τοίς έανιτο?*; α?μασ( πεφυρμένον
*Ολον xh αώμα το?ς πόνοις έβ09χετο.
Εντεύθεν ήμ^. ώς μέλισ^αι, Βάρβαροι
Κύχλιυ περισφίγξαντες, έμπίβων βίχην,
6ο Σπουδήν μέν είχον πάοαν έξάραι τιόλιν,
Πρώτην δέ τήν άνθουσαν ώς πρώτην ,ιιδλιν.
"Έως μέν ουν ή ρίζα τής άπασπάδος
Έν το?ς έφαρπαγεΐσι των Σχυθών τδτηπς
Τδ του γέροντος έθραιεύετο θράσος,
70 "Άχθος μεν εΤχεν εξ άνάγκης ή πδλις,
Άλλ’ ήν τδ λυτϊουν τφ δοχείν ώρισμένον ·
Κουφίζεται γάρ χα\ τδ τής βλάβης βάρος,
RI μέτρονοΐδεν έν χαχοις ώρισμένον.
Ούτω μέν ουν τδ ταχτδν εΓχομεν βάρος,
75 *Εω; τδ γήρας τψ Σχύθη παρεχράτει.
ΈπεΙ δέ τδν χοΰν άντετιήρεν ή χδνις.
Α Κα\ πρδς τδν οΤχον τής ταφής ώδοιπδρει,
Τήν γήν δφέλχων έξ έχείνης εϊλχετο,
Μετήλθεν αυθις εΕς τδν άγριον βίον
80 Τής ώμδ^ητος του πεσδντος ό χλάδος ·
ΠαλινδρομεΤν γάρ οιδεν Εύρίπου δίκην
ΕΕς τους άγωγοΟς τους έαυτής ή φύσις,
ΕΙ καί τις αύτήν έκ βίας έναντίας
ΠοιεΓν έαυτή τήν βοήν άναγκάσει.
85 Εντεύθεν ήμίν ποιος άρχέσει λίγος
Έ νεύρα φωνής ή δεχάγλωσσον στίμα,
Δι" οδ φράσακμι τδ ζενίσπορον τέρας,
Τδ του γέροντος δυσχάθεχτον ίγγονον,
"Ή τδν χεραυνδν, ή τδν Ιμψυχον σάλον,
90 ^9 γλώσσα μέν πρίσεστι συγχεκομμένη,
Κα\ πνεύμα πιχρδν, κα\ πεφυρμένος λίγος,
Β Κα\ χείρες εΕχή ψηλαφώσαι τδ ξίφος
toium corpus xruinnis conficiebat. Hinc nos, ut
apes , Barbari gyro circumvallantes , culicum mo-
re, (65) in animo habebant omnes urbes evertere ;
ac primo urbem, quas ut prima magis florebat.
Quandiu igitur radix illa apospadum inter usur-
pata a Scythis loca senis est ausa ostentare auda-
ciam, (70) incommodum ferre fuit coacta civitas,
eed erat dolor, ut videbatur, definitus : levatur
enim etiam damni pondus , si quis modum noverit
malis esse constitutum. Ita igitur dimensum erat
nostrum incommodum , (75) usquedum senio Scy-
tha succumberet, \erum postquam ad humum con-
versa est pulvis et ad domum sepulturae profecta
est, qui terram occupavit ab ipsa est occupatus.
Ac tum rursus rediit ad agrestem vitam , (80) et
feritatem induit excisi recens virgultum : recur-
rere enim novit, instar Euripi, in suum pro*
prium alveum natura, quamvis quis iflam ex vi
contraria adversus se ipsam fluere compellat. (85)
Proinde quinam mihi sufficiat sermo aut· vocis in-
tentio aut os decem linguarum , quo narrem ex
peregrino semine monstrum , senis indomitum ge-
nus? Dicamne fulmen aut animatam procellam,
(90) coi lingua est blxsa et ferox spiritus , et mi-
stus sermo, et manus temere contrectantes gla-
dium , et animus exsultans recordatione ebrietatis l
sT VARIiE LECTIONES.
6! έαυτης? ibid, πεφυρμένως P., πεφυρμένος ed- 64 έλπίδων P.
τήν γην 0’ υφέλχων ?
NOTiE.
α
66 πριοτην P. πρώτα ed.
78 ait'
Barbari, inde Persae cladem et exitium Romanis (
minabantur. Tota autem civitas factionum studiis
divisa, quae scelerum auctorem et ducem habuerat
Phocam, mutuis caedibus et flagitiis vacabat. 01 μέν
ΙΙέρσαι. ait Theophanes, p. 948, Ιξω τής πίλεως
έτυράννουν 'Ρωμαίους, ί οέ Φωκάς Ινδόν τά χείρονα
α Ιτοϊς έποΤει φονεύων χαΐ αΙχμαλωτίζων. At Pisida
videtur indicare Cpolitanos cum Barbaris amicitiae
vel consanguinitatis legibus fuisse conjunctos atque
permistos.
61. De factionibus \eneta et Prasina, ad quas
hic cei te alludit poeta, alibi erit opportunior locus
dicendi. Vide HeraeVtad. acroas. ii, 54 et seqq.
65. Cum ex amplissimo suo statu com*idisse ac
tot exiornis et intestinis morbis lalmrare Romanam
reiiipublicam Barbari cognovissent, de ea perden-
da cogitarunt.
67. Vide supra, v. 16.
68. Alludit ad varias diversarum gentium in
Europam irniptionos, de quibus vide supra in Ho-
wi/o, ubi observatum est omnes Barbaros origi-
nis Scythice fuisse. Abares autem Cepidas et Longo-
bardos, qui primi Istrum trajecerant et in Pannonia
constiterant, in fugam verlisse ct loca ab illis occu-
pata sibi retinuisse , testis est Alexander De legal.
p. Il4.
69. Του γέροντος. videlicet Scythes. Quippe jam
eb anno 13 imperii Valentis Hunnos vel Scytbas in
Thraciam usque pervasisse dictum est ίιΓΜοηιΐο,
ac luculenter demonstrat Marcellinus, xxxi,9. Infra,
V. 88 του γέροντος Ιγγονον.
78. SenSos, opinor, hic est : < Spes nobis inerat
Abarum mortem, qui sub Justiniano imp. nostras
regiones occupaverant, nostris malis finem esse
allaturam : sed τήν γην ΰφΙλκων έξ έκείνης ειλκετο,
qui mortuo successit, mortui naturam induit. Im-
mite ssevunlc|iie parentum ingenium traductum est
in filios, qui seque ac illi Barbari et crudeles de-
tecti sunt. Mali enim corvi, ut est in proverbio,
malum ovum. ·
85. Simile illud Horatii epist. 1, 10, 94: Natu·
ram expellas, elc.
86. Cf. Homerus, Iliad. II, 488,
87. Abarum genus ex adductis causis, quod ex
Scythia prosiluerint, ξενίσπορον τέρας appellat. For-
tasse ad formae foeditatem alludit, de uua sic Am-
mianus Marcellinus, p. 616 : Hunni spadonibus simi·
les , compactis omnes firmisque membris et opimis
cervicibus, prodiyiosce form<e et pandi, ut bipedes exi-
stimes bestias, vel quales in commarginandis ponti-
bus effigiati stipites dolantur incompte. Ac de eonmv
origine idem auctor, p. 618, sic λϊϊ: NuUusque
apud eos interrogatus respondere unde oritur potest,
alibi concentus, natusque procul, et longius educatus,
88. Vide v. 60:
80. Barbarorum multitudinem et feritatem notat,
de quibus consulendi auctores in Monito laudati. Sed
praestat legere Ammianum Marcellinuin, qui suam
narrationem sic exorditur : Hunnorum gens, monu-
mentis veteribus leviter notu omnem modum fcfi-
tatis excedit.
1271 GEORGII PISIDiE 1271
Kji\ θυμ^^ς 2ττων ιΐς άνάμνηαιν μέθης ;
Ποϊον γλρ έργον ή φκλόπλουτον x&ptVt
9‘» nfjiiv δ» ποιαν κι\ λδγου και πράγματος,
'0 πάντα πράττων αυμφεράντωςδεαπδτης
Παρηκεν ή μεθήκεν είς ύπερΟέσεις,
Βέλων μαλάξαι τήν άσύνθετον φύαιν
Σχέσει λογισμών, δωρεών ύποσχέσει,
100 ΠειθοΓ τά πρώτα καΐ λδγψ τά δεύτερα;
Πο(αν δέ γλώσσης ούκ έκίνησε λύραν
Έκ τής έαυτού μουσικής ήρμοσμένην,
^ΙΙ πείθεται μίν πολλάκις τά θηρία,
ΠριΟνεται δέ και τδ δημώδες θράσος,
10.') "Ο μυρίων τις εύπορήσας Όρφέων
Ούκ αν μαλάζοι* κα\ γάρ έργωδέστερον
Άνθρωπον εΤξαι τού μαλάξαι θηρία.
Α Όμως ένίκα τή κρίσει τού χείρονος
*0 βάρβαρος νους τήν κακήν νίκην Ιχ<λ>ν *
110 Ό μέν γάραύτοΰ τάς μελανθείσας φρένας
*Έργων φίλέχθρων έκκαθαίρειν ήξίοι>·
Ό δ’ αυ γε διπλοις Αίθίσ^/ έγίνετο.
Έπε\ δέ λοιπδν ώς άλώπηξ τούς δδλους
Ύ πήλθεν ένδύς τήν κακήν άτηστίαν,
1 15 Έξω μέν δψιν ώς πρδς ειρήνην πλάσας»
*Έσω δέ λυττών ώστε κλέψαι τήν μάχην,
Κα\ πρός τδ τείχος ήλθεν ιας είς συμβάσεις,
Τέχναις ένδρκοις συγκαλύψαι τδν δδλον,
Κα\ τφ μέν εύτρέπιστο τόξα κα\ μάχη,
120 ΉμΙν δέ δώρα κα\ πρδς εΙρήνην λόγοι.
Μετήλθε V ή μάς ούχ ό βάρβαρος βόλος
’Αλλ’ ή καθ' ήμάς συγγενής άμαρτία.
Kcqiiod enim officium aul quae munera , (95) quam- B barus iniquam victoriam reportans. (1 10) Nam ille
que Oiiem et dicto et facto prxstitam , omnia uti-
liter disponens despota omisit aut neglexit, ut
traheret inoras , studens emollire foedifragam na-
turam vi rationis et donorum promissione, (100)
suasione primum , et deinde scripto ? quam autem
linguae non movit lyram ex sua musica scientia
temperatam , quae persaepe suadet etiam feras de-
mulcctque etiam popularem audaciam, (105)
quam qui sexcentis instructus Orpheis nequeat le-
nire : quippe esi difficilius homines domare φιam
lenire feras. Interea vincebat maligni judicio Baf-^
quidem hujus nigram mentem a faetis criminosis
purgare satagebat : at hic contra duplex Atbiopi
Oebat. Ubi vero tandem, veluti vulpes dolos pe-
nitos induit, ascivitqiie malam fidem, (115}e\tn
quidem vultu quasi ad pacem composito , intus au-
tem furens, ut belli dolos absconderet, ad mornia
accessit veluti ad firmanda foedera , clam edito ju-
ramento de celanda fallacia. Quippe illi erant ia
promptu arma et bellum , (120) nobis contra dona
et pacifici sermones. Oppressit nos non Barbaro-
rum dolus , sed quod nobis erat insitum peccatosk
y\K\M LECTIONES.
V
97 πα^οείδεν P. 102 έαυτώ codices el ed. 103 τά. κα\ ήΐ^μαλανθείας codices et ed.
NOTiE.
93. Fraiiciscus Foris Otrokocsi, c. 4, p. 124, in i
suis Hunnis coinmendaiidis semper diligens et stu-
diosus Ailibe convivium, de quo Priscus in Ex·
ferpt. legat, y p, 67, cum Assueri convivio non du-
bitat Comparare. Exinde autem Scytliariira tempe-
rantiam immodicis effert laudibus; verum meminisse
cum oportebat dici solitum de iis qui inteniperan-
tins vino indulgent, σκυθόπιείν.
94. Primam Abarum Heraclio regnante contra
Cpolim irruptionem narrare agp:reditur. Plura de
hac re in Chronico paschaliy p. 389; in Theophane,
p. 252; in Nicephofo. Comp, //ist., p. 9; ac post
eos in Cedreno, p. 408; ct in Baronto, ad finem
anni Christi 618 : cx omnibus hisce auctoribus salis
liquet hoc primum bellum Abaricum, vcl potius
depraedatoriam incursionem, actam esse, cum adhuc
lleraclius in urbe versaretur, ac anno prorsus im-
perii illius 9 ct Christi 619, quamvis Pagius, cum
dissidentes inter se cognovisset auctorem Chronici
paschalis et Theophanem, in annum 621 id reji-
ciendum putaverit. Sed dubium sustulerunt Pela-
vius in nolis ad Niccphoriim et Mansius in nolis
ad Baronium. Φιλόπ).ουτον χάριν annua non modo
tribula pendere Abaribiis non neglexisse lleraclium,
sed etiam munera misisse videtur hic asserere
Pisida : unde ridendus venit superius memoratus
Otrokocsi, quicum qua ratione ab hac perfidia con-
tra lleraclium suos Hunnos defenderet, non inve-
nisset, ait, p. 219, eos ideo motos fuissCy quod vide-
rent se diu quiescentes contemni et posthaberi a Roma-
wsy tributoi/ne ex pactione debito defraudari. At
Pisida contra affirmat nihil intentatum reliquisse
lleraclium, ut eorum foedifragam naturam emolliret ;
quod sane mihi est etiam probabilius ad creden-
dum, eo quod ipse imperator de bello contra Per-
sas movendo lantumm^o sollicitus esset.
99. Abarum fraus manifesto evincitur. Ileraeliiis
enim σχέσει λογισμών adhibitis primum legationi-
bus, κα\ δωρεών ύποσχέσει, et deinde promissis do-
nis firiiiam cum Abaribus pacem inire contendit,
atque, id non verbis tantum sed etiam scripto san-
citum est. lloc enim puto significare ea verba πειθοΙ
τά πρώτα κα\ λόγψ τά δεύτερα. \ere igitur sibi so-
cietate conjunctos eos habere studuit Heraclias.
Quid quod haec foedera ipso Abarum rege Chagano
flagitante icta sunt? rem narrat Nicephorus, p. 9.
105. Cf. Horat. Art. poet,y 390.
108. Alludit ad judicem iniquitatis, de quo Ltic.
xvni. Anaslasius Sinaita, quaest. 149, diahohiin
eum esse dicit' : Deus enim contra judex jiistiK,
fortis et longanimis, etc., ac diabolus quidem apud
SS. Patres sspe πονηρδς audit.
110. Legerem μελανθίας, quod nomen deduxit
Pisida a planta melanthio', sive nigella, de qua
Dioscorides, iii, 93, et Theophrastus vn 9 : melau-
thii quippe semen nigerrimum est.
112. Vide Erasmum Adag, p. 469; JEtMopem
lavas ; et p. 947 ; jEthiops non albescit.
113. Merito fraudulentum et vere diabolicom
Abarum ingenium exagitat Pisida : nunquam enito
turpius fides violata est. Rem pete ex laudato Ni-
cepiioro, ibid.; cui consonant auctor Chronici pa-
schalisy et Theophanes.
121. Imperita quaedam manus βόλος in δόλιας con-
vertit in codice, quasi vox Βάρβαρος sit generis
substantivi, quae tamen saepius occurrit pro adje-
ctivo usurpata, ut v. 109.
1273 BELLUM AVARICUM 1274
"Ομως τά ιυολλλ του πάθους σιγητέον · j
ΛυικΓν γάρ οίθε χα\ λαλούμενου πάθος.
1^5 Άλλ* εΤμι λοιπ6ν πρ6ς τά της νεωτέρας
Μάχης τρόπαια, χα\ πάλιν θέ συμμάχου
Τής σης προσευχής εύποροΰντες οΐ λόγοι,
Ός πρός συνήθη χα\ φίλεύβιον πόρον,
"Αγουσι πρός σέ τήν λαλουσαν όλχάθα,
i 30 πάντα πράττων ώστε μή στείράν ττοτε
Ψυχήν παρελθείν, άλλά σττείρων άε\,
Κα\ τεχνοποιών τψ θεφ χαθ* ή μέραν,
Κα\ παρθενεύων, χα\ πλέον μήτηρ μένο)ν ·
Μάλιστα γάρ νυν πά'/τας ώόινεις μόνος,
135 Κα\ πδσά σοι γη σπαργανοΟται χα\ πόλις,
Ταύτης δι’ ύμών έχ θεού σεσωσμένης,
Χαιρε, στρατηγέ πραχτιχής άγρυπνίας ·
Συ μέν γάρ έστώς έξ έτοίμου χαρδίας
Μηδέν λαλών έφραζες, ή δέ σή στάσις
140 Πτώσις χατ'έχθρών ευθέως έγίνετο.
Χαίρε, στρατηγέ των ένόπλων δακρύων.
Των πυρπολούντων τδ θράσος τδ βάρβαρον ·
"Οσον γάρ άπλοίς τάς βοάς των όμμάτων,
Τοσούτον εΓργεις τάς βοάς των α!μάτων.
VeruiD, ut plurimum, praestat tacere mala : nam
est molesta etiam malorum recordatio.
(125). Age vero jam progredior ad recentis belli
tropaea. Rursus ex commilitante tua prece uberes
facti mei sermones taiiquam ad consuetum et tran-
quillum portum , ad te compellunt eloquii navi-
gium. (130) 0 praestans omnia , ut qui nunquam
sterilem animam linquis, sed fecundas jugiter, et
Glios procreas Deo quotidie , et Virgo perstans Qs
mater fecundior. Nunc enim vere omnes tu solus
parturis, (135) et omnis a te terra et urbs fasciis
involvitur , bac una urbe per te a Deo servata.
Salve, dux in agendis efficax excubiis : tu enim
stans contra ex intrepido corde, ore obmutescens,
loquebaris : tua vero statio (140) clades in hostes re-
pente facta est. Salve dux, armatis militans lacrymis,
qus barbaricam frangunt audaciam : quo enim
magis dilatas Guxns oculorum , eo magis coerces
145 Όρων γάρ ήμών τους άχανθώδεις βύπους
Έχ τής άχάρπου των χαχών χαχουργίας
Πρδς χαΰσιν ήδη χα\ φθοράν ήπειγμένους.
Φθάνεις τδ πυρ μέν ώς πρδς Ολην ήμμένον,
Πρδς δ’ αύ τά δένδρα τήν τομήν τεθειμένου,
450 Πηγάς δέ των σών έξάνοιξας όμμάτων
Άρδεις τά χέρσα χα\ δροσίζεις τήν φλόγα.
Κα\ τάς άκάρπους χαρδίας μετειργάσω
Καρπούς ένεγχεΙν έξ έπομβρίας ξένης.
"^δεις γάρ, {δεις, ώς γεωργών τάς φρένας,
155 Ός ούχ ένεστιν έμφορήσαι χαρδίαν,
ΕΙ μή χαθαρθή πρώτον άμπέλου δ^χην,
Έπειτα πυχνδν έχχέοι τδ δάχρυον,
ΟΟτω τε λοιπδν έγχαλοΐ τους δμφαχας.
Πλήν ουδέ ταύτης έντελής άχαρπία,
160 Έως ό βλαστδς προσλαβών τδν ήλιον,
Κα\ μηδέν ώμδν εύρεθή τής άμπέλου.
Ημάς δέ τής σης πίστεως ή θερμότης,
Κα\ πρ\ν γενέσθαι τους συνήθεις δμφαχας ,
Καρπούς ένεγχεΓν ώριμους ήνάγκασε
165 θέλω δέ τούτων τάς άφορμάς τών λόγων
Ός τήν έναγχος ΙστορήσαΙ σοι μάχην.
Ouxiis sanguinum. (145) Nam videns nostri cordis
sentes sordidas ob infruclireram peccatorum ne-
quitiam ad corruptionem combustionemque ad-
actas , ignem praevenis jam ad silvam accensum ,
et velut ad arbores succisas positum : (150) fon-
tibus vero tiionim adapertis oculorum , quod ari-
dum est irrigas, et irroras Gammam. Atque ita
fecisti , ut infruclifera corda fructus efferrent vi
peregrinae pluviae. Optime enim nosti, tanquam
mentium agricola, (155) quemadmodum nil valeat
cor producere , nisi mundetur prius instar vitis,
tum largas effundat lacrymas, atque ita tandem
emittat racemos. At vitis interea prorsus sterilis
manet, (160) usque dum germen susceperit so-
lem , nibilque crudi remanserit in vile. Nos autem
tuae Gdei fervor, priusquam etiam sueti pullularent
ompliaces , fructus efferre maturos coegit.
(165) Equidem velim rerum hujusmodi rationes.
VARliE LECTIONES.
151 είσαεί; 154 ήδει γάρ cd. 155 εύφορήσαι? 158 έκχαλοΐ? an. έχβάλοι? 150 ταύταις Ρ. i6id. imo
εύχαρπία. 160 προσλάβη?
NOTi«‘
422. Scelera et Gagitia quibus tunc temporis ob-
ruebantur Cpolitani tacitus carpit. Porro Cedre-
nus, quam essent civium omnium perditi mores,
salis ostendit narrans, p. 407, sanctum quemdam
monachum. Phoca imperante, a Deo quaesisse cur
tam impiiim Chrislianis imperatorem dedisset, vo-
cemque sibi respondentem audivisse : "Οτι χειρονα
τούτου ούχ εύρον πρδς τήν κακίαν τών νΰν χατοι-
χούντων έν τή πόλε·.. Vide Heracliad. ιι, 85.
125. l'aucis expeditus a priime Abariese fraudis
narratione ad secundam latius exponendam progre-
ditur. Hoc est enim vere bellum Abaricuiii, de quo
agere in hoc poematio iiileUigit poeta.
427. Sergii patriarchae precibus factum est iil
Deipara Virgine intercedente placaretur di\iiia ju-
D stilla ct Cpolitani de Barbaris victoriam referrent.
Propterea lol laudes hic congesl» ad pi( talem ejus-
dem Sergii efferendam, queiu Pisida ut belli ducem
etheroem salutat.
150. Confer hos iambos cum Hexaem. v. 59.
456. Syppe in Pisida ύμών pro σου.
159. Similia in Hexaemero de eodem Sergio, v.
4881.
145. Vide Hexaem. v. 4888.
145. Spinarum sordes sunt peccata. Alludit ad
parabolam de zizaniis, Mallh. xiii, 40.
147. Cf. Joati. XV, 6.
449. Cf. Luc. XIII, 7.
15 1. Legerem ήδη vel certe ήδεις. Qune sequun-
tur, secundum Apostolum l Cor. iii, sunt.
1?Τ6
Ι27δ GEORGII PISID.E
*Aaa’ έξ έναύλου τοΰ φ^6ου 5υ?τέλλο[χαι,
ΚαΙ μηβέν ε^πειν ώς ΘΑω βιάζομαι.
"Ομιοί ό πάντων είχονογράφος λ4γος
470 Κα\ ταΟτα μέτροις τεχνικοί; συναρμ^ιτοι,
Q; παντ^; Ιργου πραχτιχδ; καλλιγράφος.
Ή μέν ζάλη σφύζουσα τιυν έναντίων
ΈτιήλΟεν ήμίν, ώ; άμετρα κύματα,
Την ψάμμον έχπτύ αααα τήν τών Βαρβάρων.
475 γάρ κιχ?»ν φύσημα τής θρφχης δλης
ΧειμίΤινα πολλών ίχ νεφών συνηγμένον
Ήγειρεν ή;^ϊν έξ άνάγχης έν θέρει ·
Έπει δέ λοιπδν πλησίον τής όλχάδο;
Τής σής προήλθε ν ή ζέσις του πνεύματος
180 Κα\ πανταχού κίνδυνος ήν ήρτημένος
(Πάν γάρ τδ κύκλον του σκάφους έβάπτετο),
Αύτδ; παραστάς τοΓς έπιπλωταίς δλοις.
*Άνω τι ποιων έκτενώς τ' ν. αύχ&να ,
Πάιι παρήνεις ώστε τής άμαρτίας
483 Άχρηστον δντα μή παρέλκειν τδν στύλον,
’Αλλ’ έκβαλειν έκαστον έχ τής χαρδίας
®qiie ac peractum nuper describere bellum ; sed
recenti adhuc horrore deterreor, et ad dicendum,
ut vellem, animus deOcit. Attamen quarumcuiiqiie
rerum pictor sermo (170) haec etiam industriis con-
cinnabit modulis , ut rerum omnium scriptor pe-
ritus.
Horrida quidem ingruens inimicorum tempestas
nos super incubuit, velut unda immensa, eructans
Barbarorum arenam ; (175) malignus enim ventus
ab universa Thracia ex multis nubibus conflatam
hiemem in nos violenter concitavit aestatis tem-
pore. Ubi vero tandem in navim propius tuam
irrupit venti violentia, (180) atque undique paratum
erat periculum (totus enim ambitus navis jam mer-
gebatur), tu stalim astans adnavigaiitibus omnibus,
sursumque extollens alacriter caput, omnes horta-
baris ne si quis ob peccata (185) esset incommodus.
A Ti τών περιττών φορτίων βαρήματα,
Μή πως χατασπασΟεΙσα τψ θείφ βάρει
Ή κοσμική ναΰς ζημιώση τδν βίον.
190 ΚαΙ ταΰτα πράττων είς άΟπνσ^ς ή μέρας
(Και πάσα γάρ νυξ Ιργον είχεν ήμέρας)*
Μύνος τοσσυτον ήγριωμένον νέφος
ΕΙς τήν κατ’ αύτου συντριβήν ύποστρέφεις.
06κ ήν γάρ άπλή, κα\ μονήρης ή μάχη,
195 *Αλλ' είς πολυσχεδείς τε χα\ πολυπλδχους
Άρχάς άπεσκίρτησε συμπεφυρμένη.
ΣΟλά^ος γάρ ΟΟννφ κα\ Σκύθης τφ Βουλγάρφ
Αύθίς τε Μήδος συμφρονήσας τψ ΣχύΟη,
Γλωσσών έχοντες κα\ τύπων μερίσματα,
200 Κα\ χωρ\ς δντες κα\ μακράν συνημμένοι,
Μίαν καθ’ ήμών άντεκίνησαν μάχην.
Και τήν έαυτών ήξίουν απιστίαν
Έχειν καθ’ ήμών πίστιν ήκριβωμένην.
•Ένθεν μέν ούν έβραζεν ή Σκυθύτροφος
205 Σκύλλα σφοορώς ζέσασα, τής δέ Περιίβος
ΈκεΙΟεν ή Χάρυβοις άντήχει μέγα.
retardaret classem, sed unusquisque a conle pro-
jiceret supervacanei ponderis sarcinas, ne deturbata
gravi Dei judicio mundialis navis subiret vitae pe-
riculum. (190) Hisce occupatus per . integros in-
somnes dies (tota enim nocte operi vacabas diei),
solus tam efferatum turbinem in tuam propriat·
convertis sollicitudinem. Non enim unum erat
simplexqiie bellum, (195) sed in multum diversas
et varie commistas gentes late diffusum ac pro-
miscuum. Nam Stiilabiis cum Hunno, Scytha, lin-
guas habentes singuli et regiones divisas, (200)
longe inter se dissiti et a longe uniti, unum con-
tra nos moverunt bellum ; suamque ipsorum vole-
bant infidelitatem haberi a nobis loco fidei per-
spectissimae. Hinc igitur aestuabat Scytbarum altrii
(205) Scylla vehementer furens, et Persidis, inde
Charybdis obstrepebat valide. Hos inter autem me-
174 έκπτύουσα ed.
et ed.
VABliE LECTIONES.
476 συνημμένον ed. 180 ήρτυμένος. P. 181 κύκλψΤ
NOTAE.
182 τ:αριστάς codices
167. Έναυλος certe est recens, quasi adhuc inso-
nans auribus. Testem habeo Suidam, qui ait ; OO
πρδ πολλου μνημονευύμενον, έτι ένηχούμενον. Idem
Suidas hanc cxplicalionein confirmat exemplo Pisi-
die, quod videsis inter IVagmenta v. 87 : sed eadem
vox in eodem sensu usurpata occurrit. De exped. ii,
452.
471. Scite orationem καλλιγράφον vocat : ille
«nim perfectus est orator, qui de quacunque re,
4|uam sibi exornandum sumit, novit dicere ornate
el apuosite. Vide Ciceronem, lib. i De inveni, et
lib. 1 De o<aior. Ca*teriiin dc c;iiligraphis et lachy-
graphis, a varia scribendi elegantia el peritia sic di-
ctis, a quibus mutuatur Pisida metaphoram, viden-
dus Hoiitfauconius, Palaogr. Cr. p. 55. Coufer De
exped. i, 60.
472. Quae sequuntur usffuead v. 213, allegorice
dicta suni. Barbarorum hostiles conatus sunt tur-
bines ct procellae, navis jactata ventis ct tempesta-
tibus esi Cpolis ; nautae sunt cives ; navis guberna-
tor est Sergius.
174. Ita V. 89 Abarum gentem έμψυχον σάλον
appellavit.
175. Omnes Barbari, qui circa Thraciam conse-
derant, simul cum Abaribus conspirantes vires suas
contulerunt, ut magis saevam horridamque tempe-
statem contra urbem principem conflarent. Qui fue-
rint Barbari, vide infra v. 157.
1 76. Recte έν θέρει. Gf. Chron. paschale (coi. 1006).
187. S. Rasilius, tom. II, p. 168, peccaloren
monet ώς Ιτι καιρδς, πρίν έλθεϊν είς τελείαν Απώ-
λειαν, άποθέσθω τών φορτίοιν τά πλείονα, κβ\ πρίν
ύποβρύχιον γενέιΟαι τδ σκάφος, έκβολήν ποιησάσ^
τών άγο>γ(μ(ον ά μή δεύντως συνέλεξε.
197. Βουργάρω. Ita in codice, quUmvls Infra v.
409 Βούλγαροι;. 'in designandis nominibus Barba-
rorum, qui una cum Abaribus Cpolim invadere
aggressi sunt, parum dissentiunt scriptores. Scla-
vos nominat Ckronicon paschale et Nioephoras,
Cedrenus. p. 415 Sclaviiios et Gepidas enumeraL
quos a Chosroa contra Heraclium immissos ait.
203. Scite, ut duplex periculum demonstret, Sqi·
lam vocat Barbaros, ct Charybdim Persas, qui
iry BELLUM
Μί^ος τούτων ού πλανήτης, ώς πάλαι,
Ό των βόλων έχεΤνος ήν βουληφόρος,
Άλλ’ αύτβς Ιλχων άπλανη τήν Όρθ{χν
5*0 Κα\ λευχά τε(νων των λογισμών Ιστία
Τή χοσμαγωγψ συνδιέπλεις βλχάβι.
Κα\ ταΟτα μέν βή πρβς τά τήc θαλαττίας
Όρμής, τά θε?α οειχνύειν τεχνάσματα*
Έπε\ βέ λοιπβν, ώσπερ οΐ μύθοι πάλαι
515 Τους γηγενείς πλάττουσι τους ψευβοσπόρους ,
Τής γής ό πυθμήν Βαρβάρους άνέπλασβ,
Κα\ πρβς τά τείχη τής Φιλοξένου πύλης
Πλήθη προσήλθεν, ώσπερ ήν είχασμένα ,
Όχτώ συναθροίζοντα μυριαρχίας,
220 Παρήν βέ σάλπιγξ χα\ βέλη χα\ φάσγανα.
AVARICUM. 1273
Α Πυρ χα\ χελώναι κα\ βιάττοντες λίθο*
Νόθων τε πύργων μηχαναΥ χαΐ συνθέσεις,
Κα\ πάσιν ήν άπιστος ή σα/τηρία,
*Όσον παρ* ήμίν, αύτβς είχες έλπίβα
225 Σφίγγουσχν ήμών τήν έπ\ σφαίρας τύχην.
Έγώ Sk ταυτα συγκαλύψαι σοι θέλων
(Ούχ ήγνόουν γάρ ώς λαθείν χα\ νΟν θέλεις)
Σιγάν ί μέλλον άλλ* ό νους ήρυθρία
Κλέψαι τοσούτοις είσορών συνειδότας.
250 Ούχουν άνάσχου* δυσχερές γάρ είχότιος
Κοινήν χαλύψαι χαί λαθείν υποψίαν.
Είχες γάρ, είχες συμφρονόύσαν Παρθένον,
*Ή σοι τ6 μέλλον τού σχοποΰ προίστόρει.
Ταύτην συνασπίζουσαν έξ δθους έχων
dius non pererrans, ut jamdiu, fraudum stabat ille
consiliarius. Tu vero alliciens non errantem Or-
thiam, (210) et candida extendens cogitationum
vela, prxlernavigasU cum mundifera navi. Atque
hxc quidem ita gesta contra marini furoris vim di-
vinum portendunt ingenium. Cum jam igitur, ut
veteres fabulae (2i5) terra genitos fingunt filios men-
dacii, rursus ex imo tellus produxisset Darbaros,
et ad muros Hospitalis portae maxima accessisset
turba, ut esse diceres octo simul collectas myriar-
ctiias, (220) erat videre tubas et tela et gladios,
B ignem testudinesque et jaculatorios lapides, et fal>
sarum turrium machinas ct compagines ; ac tanta
jam erat omnibus salutis desperatio, quanta tibi
spes pro nobis inerat, (225) quod firmo sUret pede
nostra fortuna.
Atque hsec ego, tua gratia celare cupidus (scie-
bam enim te velle etiam nunc ea Intere) eram ta-
citurus : sed mens erubuit ea suffurari quorum
videt esse alios conscios. (250) Igitur da veniam.
Est enim certe diflicile omnium evadere et fallere
sagacitatem. Habuisti enim, habuisti conspirantem
224 δσων.
VARIiE LECTIONES.
NOTiE.
eodemque tempore ac simili prorsus consilio ex di-
vetsa parte in perniciem urbis conjuraverant, ut
narrat Nicephorus : *Πσπερ άναμερισάμενοι έχά-
τεροι τδν θρχχικδν Βόσπορον, Πέρσαι μέν τους τής
Άσιάτιδος μοίρας χαθήρουν, "Αβαροι δέ τδν* έπ\
Θράκη: διέφθειρον χώρον. Vide Heracliad, ii, 74.
2 α. Cf. Ι Petr. ν, 8.
209. Όρθία. Liin* vel Dianae Arcadicae cogno-
men. Deiparam Virginem intcliigit, qunm Sergius,
11 1 inox piih^it, habuit in bello adjutricem pfaestan-
tissimani. Eam άπλανή non erraticam vel non falla·
eem vocat ut diabolo τφ πλανήτη erranti vel scdii-
ctori opponat. Dicit Sergium έλκειν precibus Vir-
piFiem. ut poeta*, quondam dicebant magos suis in-
ciiiitalionibus de coelo evocare lunam. Yirg. £cl.
VIII. 69.
215. Plurimum tribuit Pisida vi orationum Sergii
in retundendis Barbarorum conatibus. Ilisloi ici sae-
pius laudati unum illud testantur, a Viigiue Deipa-
ra urbem fuisse conservatam. At Sergius supplica-
tiones publi< as jussit, ct primum beatissima*. Vir-
ginis, deinde Jesu Christi Servatoris. nostri imagi-
nem manu tenens, populo universo cniiiitanle moi-
iiia urbis obiit ; id coufirinant geminae de bello
Abar co narrationes, quas hisce adaotationibus sub-
jicere operae pretium duximus (*) ll.ee siint igitur τά
θεία τεχνάσματα, qu:e commendat Pisida. Primam
sane supplicationem cum Virginis Deiparae icone fa-
ctam iiidigitat, ac propterea nuper dixit έλκων άπλα-
νή τήν Όρθιαν.
21ο. Poetae dixerunt gigantesesse filios Telluris.
Ovid. Fas/. V. 55. Pisida confirmat sententiam eo-
rum qui gigantes dictos putant quasi γηγενείς;
(*) Subjecit Querciiis, cnin hymno Acalbisto, qui post ur-
bem Avarum obsidione liberatam ab Lcciesia Graeca coe-
ptus est cani, et leitionem e;us quo c.uiiliir diei el διή-
γησιν ώρε)ιμον ix παλαιά; Ιστορίοιζ συλλεγεισαν χαΐ άνά-
ανησιν δη>οΰσαν τοΰ παραδό;ως γενορένον θαύματο:, ήνίχα
Ιΐίρσβι χαι βάρβαροι τήν βασιλίδα ταύτην πν/ιν περι<χύχλ(,>.
quod etymon approbat Orpheus his versibus : ΟΟς
χαλέουσι γίγαντας έπώνυμον έν μαχάρεσσιν, οΟνεχα
γής έγένοντο καί αίματος ούρανίοιο Vocem ψευδο-
σττόρους fi/ios mendacii \erlitmiSf eo ouod nonniillit
gigantes ex d^nionuiii cum mulieribus concubitu
fuisse procreatos, sumpto ex sacra historia argu-
mento, placuit asserere. Verum si quis malit inter-*
E retari fabulosos aut falsas originis, non me habe-
it repngnaniein.
216. Vide supra v. 76.
217. Porta Hospitalis, quam nominat Pisida, non
recensetur in Cpoli Christ. inter urbis portas. Veri-
simile videtur eam exstitisse vel inter vel prope por-
tas qiine Polyamlri et S Romani dicUe sunt : nam
Chronicon paschale, p. 719, circa ea loca Barbaros
suas machinas eduxisse narrat. Fortasse etiam
porta Hospitilis a porta Polyandri nihil dilfert,
qu£ ab hominum concurreiitium iiiuilitudine πο-
λύανδρος est appellata.
2tl). Μυριαο/ία est decem millium praefectura.
Itaque si Pisiuain audis, octoginta millium numero
Barbari adorti sunt Cpoliin.
222. νόθους πύργους vocat machinas ligneas.
Nicephorus, p. 12 : Πύργοι δέ ήσαν ξύλινοι χα\
χελώνα: τά κατασκευάσματα.
225. Certa tibi spes iiicsi fore ut suo in orbe
consistat manens fortuna, iiec nobis terga vertat·.
Vide De vani/, viter, v. 15 et seijq.
227. De eodem Sergio orante similia in Hexaem..
V. 18i<9.
231. Τποψιαν videtur fere eodem sensu usur-
pare ac αυτοψίαν, ut supra, v. 45.
σαν,οΐ δέ άπώλοντο θεία; διχης πειραΟεντες,ήδέ πόλις άσινής
παρατηρ»ηΟείσα πρεσβείαις τής Θεοτόκου έτησίωε εχ τότε φδει
ευχαριστήριον, ακάθιστον τήν ήμέραν κατονομάζουσα. Sed
hvniuus et lectio fn hbris riiual bus Grtecoruio .eguntur^
narvaiiofiem edidit CiMnbeUms.HUlor.Monof/tei. p. 89%.
Gf. Grclser. in Ge. Codiuum , observat 5,^7.
CEORGII
'λντεατρατήγεις έξ άθλου Χ2(>^1ας Α
ΤυΙ; άντιτέχνοις των άγώνων όργάνοις.
Τόξον γάρ είχες του Θεού τί;ν έλπίδα
Τομώτερον τρέχουοαν άστρατ^^ς τάχους,
Πύργους ζϊ πίττιν χα\ βέλη τά δάκρυα
f ;0 Κα\ τϋΰρ τδ Πνεύμα * χα\ χελώνας εΙργάαω
Γδνυ προκλίνας κα\ καθείς τδν αυχένα*
Και τους στεναγμούς άντιπέμτΕων ώς λίθους
Του; πετροπομτΓους ίστρεφες των Βαρβάρων.
Κα\ ταΟτα μέν δή μικρδν ύστερον πάλιν
24ο ΕΤχε κατ' έχθρών έμφανέστερον πέρας.
Ού μήν παρεΤδεν ή τομωτάτη φυσις
Απών παρειναι τοΐς πόνοις ό δεσπότης,
*Αλλ’ εις τοσουτον Ιγγυς ?jv τών φροντίδων .
*Όσον μεταξύ τών τόπων άφίστατο.
2δ0 "Ήδη γάρ είχε τρεϊς έτών περιδρόμους
Καταστρατηγ jjv της άθέσμου Περσίδυς
Έχδους τε τόν νουν ε!ς άμΐ^χάνους τόνους ·
*0ν ούτε χειμών καυστικήν Ιχων ζέσιν
Έπεισε δούναι το?ς άγώσιν άργίαν, |
Virginem, quae tibi quod erat foturum praemonstra-
bat. Hanc tecnin habens de more belli sociam (233),
extuQ pugnasti non terreno corde cum instrumen-
tis iis similibus artis bellicae. Tibi enim erat pro
telo in Deum flducia, citius currens fulgore veloci ;
pro turri Odes, pro jaculis lacrymae, (240) pro igne
spiritus ; testudines vero fecisti inclinans genua
et deprimens cervicem ; suspiria vero emittens,
veluti fundas, saxa jacientes Barbaros evertisti.
Atque haec quidem non multo post iterum, (245)
quid in hostes possint, clarius comprobatum exitu.
At non sane neglexit acerrimo suo ingenio vel ab-
sens adesse laboribus despota. Sed tantum prope
aderat sollicitis rebus, quantum intervallo aberat a
locis. (250) Jam enim trium annorum circulum coro- '
pleverat in militando contra nefandam Persidem,
in id incumbens invicta animi contentione. Illum
nSID.E 1ΪΜ
255 Ούδ’ αύγε μητρδς έξενεύρωσε πόθος
Μικράν παρασχεΤν τού χρόνου προθεσμίαν ·
Ούδ* άντανεϊλεν αύτδν έμφυτος βία
Τέκνων τοσούτων, ούδέ σώματος μάχη
Κουφισμδν εύρεΙν άςιούσα τών πόνων.
260 Άλλ’ άναπαύστως έν μέσιρ τών Βαρβάρων,
’Ος είς άκάνθας Ιμπεπλεγμένον βόδον,
Κα\ πρ\ν δι’ ήμδς Περσικήν κινών μάχην.
Πάλιν δι* ή μάς ψυχικήν εΐχε μάχην
Κα\ ταΤς έπ’ άμφω προσβολαϊς Ισφιγμένος,
265 Άφε\ς τδν έγγύς, είχε τδν μακράν πόνον.
Εντεύθεν ήμάς τή φορ^ τών γραμμάτων
*Τπεξανήπτεν, οΤα πύρ άναγκάσσν
'Αργούσαν ύλην έκπυρούσΟαι πρδς φλόγα,
Πυκνώς κελευων άσφαλείς μέν τάς βάσεις
270 Τάς πρδς τδ τείχος εύτρεπίζειν, ώς έδει,
Κτίζειν δέ πύργων έκφοράς ύπαιθρίους,
Φραγμούς τε ποιείν, κα\ πεπηγμένους πάλονς
Προσαντιβάλλειν, κα\ πλέκειν τείχος νέον,
Ι Πολλάς τε ποιείν τοξοτών τε κα\ λίθων
neque biems urentem ferens spiritum suasit sa·
quam ut cessaret a praeliis, (255) nec matris an·
quam fregit desiderium, ut citius praestituto die
rediret. Non illum dimovit insita vis amoris erga
tales filios, neque corporis conflictatio levamen dare
consulens laboribus. (260) Sed medios inter requie-
scens Barbaros, veluti rosa circumimploxa spinis,
qui jam pro nobis Persicum moverat bellum, alte-
rum pro nobis spiritu gessit bellum, et dapliri
utrinque constrictus periculo (265), praesens dimi-
sit, curam babuit de remoto. Exinde suis ille missis
litteris nos succendit, ut ignis, qui cogit arida ligna
statim flammam concipere : non semel mandans ut
ascensus securi (270) ad moenia apparentur, sicuti
CS est necesse, turresque aedificentur exportandae, et
valla flant, et compacti pali contra sistantur, et
muniatur murus novus. Multae vero fiant ad ro-
274 πλοκάς P.
\\K\JE LECTIONES.
miJE.
236. Confer sequentes versus cum iambis Hexaem.
4902.
243. ΠετροπομπούΓ, funditores, a πέτρα et πέμτιω.
245. Exitum auspicatissimum obtinuisse preces
Sergii demonstrat poeta v. 566.
246. Ileraclium in Perside commorantem et cum
Chrosroa dimicantem de bello Abarico curam sus-
cepisse, solus prodit Pisida.
250. Conconlant Theophanes et Nicephorus cum
nostro in hujiisce belli Abarici epocha designanda.
Omnes enim id contigisse testantur anno 16 Hera-
c)ii. Ileraclius autem profectus est in Asiani anno
imperii sui 12, mense Manio secundum Theopha-
iieiii, vel Aprili secundum Cftronicon paschale. At
bellum Abaricum mense Julio tribus post annis
actum est : itaque si a prol^ectione lleraclii ex urbe
tompus supputes, recte dixisse Pisidam invenies,
qui annos tres jam exegisse imperatorem in Perside
affirmat.
253. Hiemem urentem ύπερβολικώς dicit, ut ad
/onam usque mediam sive torriiiam, quam ex nimio
caloie inhabitabilem putarunt veteres, peiietiassc
Ileraclium significet ; id quod apertius exprimit in
lleractiad. i, 156.
255. Mater Heraclii, teste Theophane, p. 2.^*
vocabatur Epiphania. Ea Cpoli degebat, cum fdius
Ileraclius primum ex Africa Byzantium venit, ut
Pbocam tyrannum regno exturbaret. Phoca vero ma-
trem cura Eudoxia uxore Heraclii in impermli morta-
sterioNovap.Pcenitentiie diligenter asservandas inell·
sit. Nihilominus multis adhuc annis Epiphaniam vi-
' xisse nos monet Pisida. Similes versus legere est in
lleracliad. i, 165 et De exped, iii, 126.
258. Plures jam filios ex Endocia primum K
'deinde ex Martiiia susceperat Ileraclius. cum i»
Orientem profectus est, quos tamen i'poH rema·-
sisse prodit CHronicon pasch. (coi. 1002).
266. De hisce litteris nulla mentio apud caeteroi
historicos.
273. Inter muros urbis fuit qui Murus Novus
diceretur. Eumdem esse ac Theodosiacuiii , quia a
Theodosio Juniore anno 413 exslniclus est et postra
pluries iustauraiiis, suadet Chronicon paschali t
(coi. 1006) narrans in advCiUu t.hagaui equite.^ pedi^
mi BELLUM AVARICUM. I2S2
^7Γ> Ταχυ^ρομούαας μηχαν&ς χα\ συνθέσεις,
Κ«\ τάς ένοπλους εύτρεπίζε&ν όλχάβας,
"Ας κα\ nph πολλου συγχροτών ούχ ήμέλει.
Ού γΑρ πρόσωτΕον μή θέλων ΙβεΙν μάχης»
"Έτοιμον εΐχεν έξ άνάγχης τήν μάχην,
Στρατού τε πλήθος έξαπέστειλε φθάσας,
Κα\ τής χατ' αυτών άσφαλε(ας ήμέλει,
Μάνην νομ(ζων άσφαλή σωτηρίαν,
ΕΓπερ τh κοινόν έύρεθή σεσωσμένον*
Σχεδόν τε πάσας τάς έαυτου φροντίδας
SS5 ΕΙς τάς δι* ήμάς άντανήρει φροντίδας, *
Κίνδυνον ώσπερ ψυχικόν δοχών Ιχειν,
ΕΙ μή δι’ ήμάς πάντα κίνδυνον πάθοι.
ΟΟτως Ιχαστα χα\ χελεύων χα\ γράφων
Προΐστόρει μλν* τψ λόγφ τά πράγματα,
290 Έζωγράφει δό μή παρών τά τής μάχης,
Τάττων στρατηγών μηχανουργών έγγράφως
Τή τών λογισμών τεχνική λεπτουργίφ.
Ού μήν παρημελεΤτο τά προστάγματα,
*Αλλ* ήν τό γράμμα πράγμα πετεληρωμένον.
Α 29δ Πάντων προθύμως κα\ πΆιτών κα\ ξένων,
Κα\ τών έν άρχαΤς χα\ μεγίσταις άξίαις,
Ύποδραμόντων τούς έχουσίους πόνους.
Έδει γάρ, οΤμαι, τόν τοσοΰτον δεσπότην
*Έχειν τοσούτους εις άνάγχην οίχέτας,
500 0? τάς χελεύσεις τών σοφών βουλευμάτων
Μάθοντες έργα τούς λόγους έδείχνυον.
Ούτως άειχίνητος ώνό δεσπότης
Τάχει λογισμών κα\ φρενών άπληστί^ι
Ώόβόωθεν έγγύς τή πόλει παρίστατο,
505 Κα\ ταΐς μερίμναις πανταχοΟ συνήν μόνος,
Ός εΤς λογισμός άντ\ πάντων άρχέσας.
"Ομως τό πλήθος τών τεόνων σου, δέστεοτα,
ΕΙς χαιρόν ήμϊν εύθετον τηρητέον,
Έν φ πσρούσης'τής γαλήνης έν μέση)
Β 510 Εύκαιρος ό πλους τής άβύσσου τών λόγων.
ΈπεΙ δέ φριχτόν ή περίστασ-.ς φόβον
Είχε βλέπουσα τής μάχης τά κύματα,
"Έδοξε τοΓς άρχουσι τοϊς ύπτ^χόοις
Κα\ τφ μαγίστρφ τών ένόπλων ταγμάτο>ν
515 (*Αε\ γάρ ύμΖν εις τό πάν συνημμένοι
Undo tela et saxa (275) versatiles machinae mo-
lesque, arma taeque aptentur naves, quas illejanidiu
expediri curaverat. Faciem quippe non volens vi-
dere belli praesentem habuit belli necessitatem. (280)
Et militum copiam misit opportune, de sua ipsius
sceoritatc non multum sollicitus, unam ratus esse
cerUro salutem, si rerum summa nihil detrimenti
pateretur, et omnes fere suas sollicitudines (285)
in unam nostrum sollicitudinem converteret. Pe- C
riciilum quasi animae judicans habere, nisi pro no-
bis omne subeat periculum. Sic ille singulatim
omnia mandans et scribens sermone quidem prae-
monstrabat opera. (290) Depingebat autem, quam-
vis absens, res bellicas, disponens, imperans, ma-
chinas praescribens mira ingenii subtilitate et pe-
ritia.
Neque parvi facta sunt mandata : sed quod fuit
scripturo, impleturo est opere, (295) omnibus ala-
criter cum civibus tum exteris, necnon iis qui
prima et maxima obibant munera, accurrentibus
ad labores ultroneos. Oportebat enim, opinor, ta-
lem dominum tales habere in necessitate famulos,
(500) qui sapientum consiliorum mandatis vix co-
gnitis, jussa factis comprobarent.
Sic irrequietum se gerens despota consilii prom-
ptitudine mentisque immensitate vel a longe prope
ad urbem stabat; (505) ct sua providentia ubicun-
que aderat solus, tanquam una cogitatio sufficiens
pro omnibus. Gaelerum tuorum copia laborum ,
despota, ad tempus est mihi accommodatius reser-
vanda, quando pace apparente in medium (510) fiet
secunda navigatio per mare eloquentiae.
Cum igitur horrendus undique timor instaret
rebus ob praesentes belli fluctus, visum est ducibus
inferioribus necnon magistro armatorum ordinum
(515) (seinper enim tibi illi ad omnia conjuncti
ω
281 αύτόν? 298 τοσοΰτον P.
VARIAE LECTIONES.
NOTAE.
tesque ένδον γενέσθαιτοΰ νέου θεοδοσιακού τείχους
του ταΰτης τής βασιλίδος πόλεως. Vide plura in D
Cpoli Christ. lib. i, p. 40. Sed forsan haec intelligi
possunt de muro ab lleraclio ad Blachernas in-
structo, ut contra Barbaros esset templi munimen ;
naro in eodem Chronico paschali : Τώ ιε' έτει βασι-
λείας 'Ηρακλείου έχχίσθη τό τείχος έξωθεν τών
Βλα^ερνων. Πλέχειν τείχη esse opinor ita nuenia
muntre iit hostilium tormentorum machinaruroque
ictus retundi possint.
278. Heraclius quamvis a matre et civibus mullum
sollicite revocatus, ut urbis periculo succurreret,
noluit e Perside proficisci, ne Chrosroa vires resu-
meret. Idem confirmat Pisida iieradiad. i, 165.
280. Ex Chronico paschali colligimus ad urbis
defensionem reperta fuisse, cum Chaganus de ea
vastanda cogiiaret, equitum duodecim millia.
281. Κατ’ αύτών puto dictum pro χατ’ αυτού, ut
saepe ύμάς pro σε, cum Pisida loquitur de Hera-
rlio. ^
295. Consonant haec cum iis quae leguntur in
narratione de b«dlo Abarico edita a Conibefisio.
298. Codex habet τοσούτων, sed super ω appo-
situm est 0.
501. Mandata tam studiose perficiebant, ut exse-
cutio imperatis ad amussim responderet.
508. Id prjpstitit in poematiis De exped, lleractii^
et in Heracliade.
515· "Αρχοντας ύπηχόους, Sergio subjectos ejus-
que parentes dicto, appellat militares duces, pro-
pterea quod ipsum Sergium primas inler omnes
tenuisse, tanquam verum belli imperatorem demon-
stret.
514. Μάγιστρος idem ac ήγεμών τών τάξεων. De hac
voce et dignitate vide Dufresne , Glosi, Gnrcit.
Magister militum in urbe tunc erat Bonus sive Bo-
nosus , vir patricius et illustris. Nimirum Heraclius
in Persidem iturus urbem regiam Sergio et Bono
commendaverat ; testis Theophanes, p. 254
515. En ut clarius omnes a Sei]gii nutu penden-
tes faciat. Neque enim dubito Pisidam, cuiu dicat
ύμιν ct deinceps σο\, loqui de Sergio.
im GEORGII PISID.E
Th χοινά συν σο\ των ηόνων έ^άστασαν.
Καθ' ήμέρχν τρέχοντες ώς^ιπβροκ,
Κα\ συμπαρίντες τϊ| πολυπλόχφ μάχη
Όπλοις λογισμών, ταχτιχαΐς άγρυτινίαις,
520 Καίτοιγε ταΰτα μή πονοΰντες έξ έτους,
*Οπερ μάλιστα τους πόνους ποιεί πόνους
Παρ’ οΓς τό μοχΟείν είς μάχην ού γίνεται) —
*Όμως έόοξεν ώστε πρός τους Βαρβάρους
Άνδρας σταλήναι παντδς έργου χα\ λόγου
525 Πολλήν άποστάζοντα; εύαρμοστίαν,
Προσαγγελοΰντας ώστε λΟσαι τήν μάχην
Πέρας τε χοινών συντεθήναι φροντίδων.
Τούτων παρ' ήμίν ταχτικώς χινουμένων,
Τδ Περσικόν φρύαγμα συν δόλφ πάλιν
530 Στέλλουσι χλεπτάς τής θαλάσσης άγγέλους,
Σπεύδοντας ώσπερ ήκονημένον ξίφος
θήγειν καθ’ ήμών τδ ξίφος τδ βάρβαρον.
Έπε\ δέ συνδραμόντες έξ άδηλίας
ΈκεϊΟεν ένθεν οΐ σταλέντες άγγελοι
335 ΕΙς έν μέρος συνήλθον έχ τόπων δύο,
*0 Βάρβαρος μέν, ώς δμοΟ δεδεγμένος
Πρέσβεις τοσούτους χα\ πρδς δγκον ήρμένοτ,
Α Συνηψεν άμφω * τούτο δέ δόξης χάριν,
Τδ δ’ αύ γε πλεΤστον έχφοβείν ή μας θέλων.
340 '0 Περσιχδς γάρ έξανήπτεν οίχέτης
Τον θυμδν, ώς πυρ έχ πυρδς, του Βαρβάρου
Κα\ χιλίους μέν συμμάχους ύπέσχετο,
*Ημάς δέ δεινοίς έξεφαύλισε λόγοις,
Συνέστρεφέ τε συλλαβών τψ Βαρβάριρ
3i5 Γνώμας ένόπλους χα\ τεθηγμένους λόγους.
Τούτοις υπαχθείς τοίς λόγοις έτέρττετο
Ό τών Σκυθών τύραννος, ή πρώτη βλάβη.
"Όμως ό πάντων άσφαλής ζυγοστάτης
ΚαΙ τούτον αύτδν τδν σχοπδν παρ’ έλπίδας
350 Είς την χατ* αυτού συμφοράν άντιστρέφει.
Δέον γάρ αύτδν συγχαλύψαι τδν δόλον
Σιγή τε χρύψαι τούς λαθόντας άγγέλους
® Ποιεί τδ κρυπτόν έμφανές, χαι γίνεται
Σύμβουλος έχθρδς χα\ κατήγορος φίλος.
355 ΈπεΙ γάρ ήλθον οΐ καλώς έσταλμένοι,
Άμήχανον μέν τδν πρδς είρήνην λόγον
Φήσαντες είναι τδν σχοτΛν τού Βαρβάρου,
Τδν Περσικόν δέ μή διαδράσαι δόλον,
Φυλάττεται μέν τής θαλάσσης ή Ούρα
communes tecum labores ferebant, quotidie simul
currentes tanquam comites, unaque astantes mulli-
piici bello armis consiliorum et militaribus vigiliis;
(320) nec tamen fracti laboris assiduitate quae
maxime facit ut labores sint iis labores, quibus
obdurescere in bello non obtigit), aeque visum est
omnibus ut ad Barbaros viri mitterentur prae-
stantes opere, et sermone, (325) qui mullam ef-
finidenles ore suavitatem nuntium afferrent de
bello dissolvendo et One imponendo communibus
curis.
His rite apud nos deliberatis Persae feroces frau-
dulenter contra (330) mittunt furtivos per mare
nuntios in id intentos ut acutum ferrum in nos
acuerent, ferrum barbaricum. Jam vero concur-
rentes ex occulto bine et inde missi nuntii (335) in
onarn partem convenerunt ex locis duobus. Barba-
rus quidem, eo quod simul excepisset Ules legaloi,
in superbiam elatus conjunxit ulrosque ostentationis
causa, tum quia nos magis exterrere vellet. (340)
Persicus enim incendit servus animum, velat ignis
ignem. Barbari, siquidem mille auxiliatores oblolit.
Nos vero horrendis contempsit dictis, inque nos
contorsit syllabis barbaricis (343) voces annatas et
pungentia convicia. Hisce illectus sermonibus de-
lectabatur Scytbarum tyrannus, prima labes.
At vero, qui res omnes recta lance ponderat, boe
ipsum consilium pneter spem (350) in illius cnhad-
taiem convenit. Oportebat enim ut ille celaret do-
los, lacensqiie absconderet clam missos uontios.
Sed occultum facit manifestum ; unde iit consiliarios
hostis et accusator amicus. (35-)) Postquam enim
rediere bene missi nuntii, ut nullo pacto agereior
de pace, dixerunt esse mentem Barbari, ac Persa-
VARIiE LECTIONES.
314 συνέστρεψε codices et ed. 356 an τών — Αόγο>ν?
NOTiE.
321. Videlur imitatus illud Sophoebs in Ajace
FlagelL v, 878 : Πόνος πόνφ πόνον φέρει.
325. Bonus magister militum non semel hor-
tatus est Cliagaiium ut, donis et tributis acce-
ptis, ab urbe obsidenda desisteret. Chronicon pa·
Achale (coi. 4010).
324. Qui rueriiil legati, quisve legationis exitus,
vide C/iron. ibid.
529. Chosroa ut Ileraclium pluribus bellis dis-
tentum facilius frangeret, eo anno suas copias di-
visit, ac, ut ait Tbeupbanes, p. 263,· τδν Σάοβαρον
χατά ΚΠόλεως άπέστειλεν, qui inita cum Hunnis
societate urbem vastaret. Hic igitur Sarbariis cum
Chrysopoliin , hodie Scuiari, venisset, nuntios
ad Cbaganuin misit , qui eum de suo adventu cer-
tiorem facerent ct auxiliares copias ci promit-
terent.
D 545. Οίχέτην vocat Persarum lentam , ad ori-
ginem regni Persici animum intendens, at qo»
ille esset de.spicicndus cum Cpolitanis legatis um-
paralus demonstret.
559. θαλάσσης ή θύρα Bospori fmtcA· CpoO-
tani sinum Ceratinum tum portum Byzantii caieai
ferrea ocefudere solebant , cum necessitas posliti»-
rcl ut hostes illuc ingredi prohiberentur· ut viden
est in Cpoti Christ, lib. i, c. 6 ei 7. Diligealrr
id curatum fuisse videtur insinuare Pisida· ei
Persarum legali ad Channum - missi In rcdin
deprehenderentur ; quod obtigit feliciter. Prai
opinor Pisida dicit τάς εΙσόδους χλείσααα. Mif
certe non probatur, quod ea dc re tradit aocier
Chronici paschalis^ qui casu factum putar utiiM
legati redeuntes interciperentur.
1285 BELLUM AVARICUM. 1280
Τλς χλείσασα ταίς ριιξί^οις,
*Αλί9Χ£ται δΐ συντόμως τά χλέμματα,
ΚαΙ νυχτών ίμγον φως άνέσχεν ήμέρας.
Kocvbv γάρ είχον πένθος έξ έν^ς τρόπου
Τ6 Περσιχόν τε χα\ τ6 βάρβαρον γένος
565 Τους άνταμοιβους προσδοχώντες αγγέλους.
Έπε\ δέ λοιπδν τής μάχης ή χυρ(α
Πρδς τήν χρίσιν αυνήλθε τήν θεόγραφον,
Πάλιν συ χάμνεις* ού γάρ άσχδπως φθάσα;
Τής χοινδτητος έντολευς χατεστάΟης.
570 Λαβών δέ θάττον τδν συνήγορον λόγον,
Κα\ πρδς τδ τείχος έχδραμών τδ τή; δίχης,
Γ ραφήν χατ* αύτων άσφαλώς προεςέΟου
Τδ φριχτδν είδος τής γραφής τής άγράφου
Ταύτην τις, οίμαι, τήν διάγνωσιν βλέπων
575 Φήσει δόλψ σε τδν κριτήν ύφαρπάσαι*
Δε(ξας γάρ αύτδν το?ς έναντ(οις δλοις
Αντιπρόσωπον έξανέστησας φόβον.
Καί των έλέγχων μηδέπω παρηγμένων
Α Κομψευτδς αύτοΤς ή δ(κη καθίστατο.
580 Ός εύγε σοι γένοιτο του χαλοΰ δόλου ·
Κρίνας γάρ έν σο\, χαι διαγνοδς τήν φΰσιν,
*Ός μητρδς ούδΙν παιδί συμπαθέστερου,
Τήν του ΔιχαστοΟ Μητέρα προσηγάγου
Οίχτφ δεήσει δαχρύοις άσιτία,
585 Καί τή δόσει δέ των βεόντων χρημάτων*
ΈχεΙθεν ένθεν πολλά δους καί σχορπίσας.
Πείθεις έχείνην πρώτον ή Βϊ συντόμως
Πείθει τδ τέχνον, χαί σχεδδν πρδ τής δίκης
Νιχώσαν ήμϊν έξεφώνησε χρίσιν.
590 *Όμως έπειδή τοΐς άγώσι τής μάχης
Προσαντιτείνειν ήξίουν οΐ Βάρβαροι,
Πυρδς μέν Ιργον άφρόνως Ιγίνετο
Πάς δ πρδ τείχους ώραϊσ μένος τόπος,
^ *Η φλδξ δέ καπνίζουσα τδν κβινδν ζόφον
595 Έκ τής όμίχλης τής ξένης έχρύπτετο.
Τοις δ’ αύγε Πέρσαις έ στρατέ υμένοις πέραν,
Ως δή χαθ’ ήμών Ιργον είχεν ή μάχη,
nim detectam esse fraudem. Tum quidem custodi-
tur maris ostium, (560) vetans nc pateret egressis
introitus. Depn henduntur vero slatim fraudes, et
noctis opus patefecit lux diei. iCque enim erat sol-
licitum ex una causa Persarumque et Barbarorum
^nus (565) in mutuis exspectandis nuntiis.
Postquam vero tandem belli domina ad senten-
tiam convenit coelitus scriptam, tu rursus allaboras :
non enim improvido consilio rerum summam assi-
dens gubernasti. (570) Statinique accepto patrono
verbo, et muro ascenso, ul>i agebatur actio, pi- q
cturaro in ipsos firmiter objecisti, terribilem illam
speciem picturx non pictae. Hanc quis, opinor, ju-
dicationem spectans (575) dicat te dolo judicem
subornasse. Ubi enim ipsum palam hostibus osten-
disti, talem excitasti timorem ut faciem averterent;
et argumentis nondum productis scite est in ipsos
multa constituta. <580) Quam bene tibi cessit lau-
dabile commentum 1 ex te enim judicans digiio-
scensquo naturam, ut nibil Matre sit Filio indul-
gentius, judicis matrem allexisti affectu, prece,
iacryinis, Je^ unio (585) et effusa divitiarum largi-
tione ; hinc et inde enim multis datis et erogatis,
illam suades primum ; et illa staiim suadet Qlium,
et prope ante judicium victricem pro nobis pro-
nuntiavit sententiam.
(590) Verum cum tamen ad pugnae certamina se
objicere Barbari contenderent, miiltuin qiiidcim
stulte fiebat incendium, ita ut omnis ante murum
locus esset conspicuus. Flamma vero excitans fumi*
novas nebulas (595) immensam inter caliginem abs-
condebatur. At Persis in adverso liltore eductis·
NOTAE.
561. Ne quid desideres quod ad rei perspicui-
tatem conferat, lege Chron, pa$chale (coi. 4012).
567. Jure Deiparam belli dominam appellat,
quie omnium scriptorum consensione visa est coe-
litus adesse , ut litem inter Abares et Cpolitaiios
dirimeret. Plura hic occurrunt qu«e ad fori ratio-
nem et usum dicta su4it, cum iis conferenda quse
leguntur in Historia Fori Bom. a Francisco Poleto
post Brodueum confecta inter Supp/em. Thesaur, Au-
tiqq. Joan. Poleni, tol. 1, p. 528 : nimirum Pisida
bellum Abaricuiii scite ut causam considerat. Con-
troversia est , cedendane sit urbs Abaribiis ; lo-
cus actionis est ad moenia urbis; advocatus pro
Cpolitaiiis est Serius, judex Deus, patronus ver-
bum ; qux senleniiam a Deo scriptam pronuntiat
et confirmat, est Deipara.
569. Έντολευς ab έντέλλομαι , qui quid factu sit
opus decernit, ejus vocis nullum, quod sciam, est
•xemplum.
570. Alliidit ad secundam supplicationem, qua
indicta Sergius desuper muros urbis Servatoris
nostn Jesu Clirisli imaginem circumtulit. Vide
▼. 213.
575. Celeberrimam icuiiem άχειρ^πόίητον, Ca-
fnuliaiicnsem a Caniiilio Cappadociae civitate nun-
cupatam , indicat poeta , de qua disertissime Cret-
scrus in libro De iniag. non manu factis, c. 15.
Confer De exped. HeracL i, 140, et notas Com-
befisii ad Narrat, de bello Abar,
575. Tanta fuit vis objecte hostibus imaginis, ut
statim terga verterent nec auderent re.-istere, quia
ejusdem aspectum nequirent sustinere. Hinc lepide
poeta Sergium dolo circumvenisse judicem , sciiici t
Deum, visum iri alfirmat. Sed qui fuerit dolus quo
judicem corrupit, mox patebit.
584. Precibus, jejuniis et eleemosynis divini Ju-
dicis benignitatem consecuius est Sergius. Hic illa
est dolus quo usus est, quo nos etiam uti in rebus
anillis maxime convenit. Porro Pisida, quae sit vis
poenitentiae ci eleemosynae demonstrare intelligit;
quasi ea sit certa ratio* non modo impetrandi, sed
extorquendi a Deo quae petimus, ac Deus ipse iu
hujusmodi munerum gratiam judicet. Confer Hexa-
emer. v. 419 et seqq., ubi Pisida poenitentiae vir-
tutem similiter exaggerat.
588. Πρδ τής δίκης, ul v. 578, Ιλέγχων μηδέπω
παρηγμένων.
589. Julius Pollux, viii, 25, qui omnia quae ad
Judicium pertineiU explanat , ita ad rem : Κ^ιτίας
άποδιχάσαι έφη τήν δίχην τδ άπολΰσαι ή νιχώσαν
άποφήναι, ως άν ήμείς άποψηφίσαι.
592. Πυρδς Ιργον, incendium, ul De exped. Ile·
rad, II, 246, Ιργον των δργάνοιν pro orgams.
596. Πέραν. InteWige ovienlalc bltus prope Cbal-
1287
Κήρυξ ό καπνάς του σχίτους ΙγΙνετο.
*Έρως γάρ ?jv τι; τοίς έπ* &μφω Βαρβάροις,
401) ϋύχ δττις δπλα συντομώτερον λάβοι,
Άλλ' δς προφλέςει τους άναιτίους λίθους.
Ka\ ταΟτα μέν δή τούτον είχε τδν τρίπον.
Ήδη δέ λοιπδν συγχροτοΰντες τήν μάχην
οι Βάρβαροι μίν τοΰ διχαστοΟ τους τδτΛυς
4C5 Κα\ τοΰ στρατηγού, τ^ άτρέττϋου παρθένου
Λαβόντες είχον ώσανε\ τά; άσπίδχς,
Κα\ του; παρ’ αύτών δυσσεβώς υβρισμένους
*Έχειν συνεργοΰς είς άνάγχην ί;ξ{ουν.
ΣΟλάβων τε πλήθη Βουλγάροι; μεμιγμένα
410 '0 Βάρβαρος νους έμβαλών τα?ς όλκάσι
(Γλύψα; γάρ είχεν έσκυφωμένα σκάφη)
1288
Έμιξε τζ γξ της θαλάττης τήν μάχην.
Κάμο\ δέ μίξις συνεπηλθε χαΐ μάχη *
Κα\ πανταχοΰ μοι τοΰ σκοποΰ πσφυρμένου
415 Κα\ συγκλονοΰντος τους λίγους ώς είς μάχην,
τι πρώτον είπων δεύτερον άπάρξομ^ι ;
Άλλος μ^ν οΰν έπιπτεν Ικ ^ιπής λίθου
Λαβών κατ’ αύτδ τήν βολήν χαΐ τδν τάφον
Άλλος δέ σύννους προσλαλών τψ συμμάχ^»,
420 Βληθείς άνο^θεν έξ άδηλου τοξότου,
Τδ πνεΰμα θάττον άνταφήκε τοΰ λόγου.
Καί τις παρ’ αύτοις έν μεγίσταις άξίαις
Τάξαι νομίζων είς δέον τά τάγματα*
*Έστη παρεισδΰς έν μέσφ τών άσπίδων,
425 Κρύττεειν έαυτδν άσφαλώς ήπειγμένος*
CEORGII PISIDyE
Λ
ad bellum, quod jam contra nos inirelur pugna, B
tenebricosus fumus factus est praeco. Convenerat
enim inter utrosque Barbaros, (400) ne quis arma
ciiius altero caperet quam ille antea incendisset in-
culpabiles lapides. Atque haec quidem fion alio gesta
suiit modo. Tum demum undique cientes pugnam
Barbari quidem judicis locos (405) et imperantis
iiilemeratae. Virginis, quos occuparant, habebant
sibi pro sculis. Ita quos illi impie lacessiverant,
sibi habere adjutores in necessitate putabant. At
Sthlaborum multitudinem mistam Bulgaris (410)
cum conjecisset Barbarus in naves (habebat enim
trabe eicavatas cymbas), .miscuit terrestrem cum
marina pugna.
.\t mihi quoque confusio oboritur et conflictus ,
cumque tanta sit propositi argumenti perturbatio,
(415) ut veliiti ad pugnam concitentur sermones
quid primum dicam, qui deinde prosequar? At vero
quidam cecidit ex jactu lapidis, simul vulnere ac-
cepto et sepultura.
Alter vero cogitabundus, loquens cum socio, (420)
trajectus desuper ab occulto sagittario citius emisit
spiritum quam verba. Necnon quis inter ipsos ex
primoribus instruere volens ad opus ordines, media
inter scuta se conjecerat, (425) ita se ipsum celare
ad secnritalem adactus. Jactus vero praeverteiis ce-
leris lapidis ex improviso protenta di\isit scuta ac
vehementer impellit : huic timor oboritur; exteri
VARIi£ LECTIONES.
401 προσφλέξει codices et ed. 415 συγκροτούντο; ed. 417 λίθος P.
NOTiE·
cedonem : ibi enim Sarbarus cum suis Persis ad-
oriendae urbis tempus exspectabat. Pera enim quon-
dam Byzantinis non modo ea pars erat quae etiam
hodie id nominis relinet , verum totum late littus
vel ad Boream vcl ad Orientem positum trans fre-
tum ; omniaque ea loca ad quae nonnisi navibus
trajicere quis poterat, περατικά μέρη vocabantur.
599. *£ρως , conventio, pactum. Chronicon pa$ch.
rem narrat (col. iOOb).
401. Abares et Persas multa sanctorum templa
incendisse, cum, re desperata, ab urbe recedere
coacti sunt, referi Chronicon pa$ch. (coi. 1015) At
narratio edita a Combelisio cuni nostro poeta semper
consentiens ipso belli initio, noii in flue id evenisse
tradit. lUque inculpabiles lapides sunt templa igne
vastata.
402. Boni patricii consilio factum est ut Persis,
Sclavis Abaribusque male cesserit sententia , in
quam omnes convenerant, ut dato per ignem signo
undique omnes irrumperent. Testis est Nicephoriis
patr., p. 12 ; ex quo repetenda quae tacet Pisida in
laudando tanium Sergio occupatus. Niceplioro asti-
pulatur Chronicon pasch., ex quo patet Armeniis
ignem data opera ad aedem S. Nicolai excitantibus
Barbaros omnes deceptos fuisse.
405. Abares cum jam propius ad urbem acces-
sissent, ex ea parte ubi celeberrimum Deiparae Vir-
ginis ad Blarhernas templum exstructum erat , ir-
rumpere conati sunt. Narratio a Gorobefislo odita
refert Scytbas ad templum , quod in fonte vocant,
excurrisse. Sed templum irt fonte, cujus nulla men-
tio in Cpoli Christiana, z Blacbernarum templo non
fuisse disjunctum colligimus ex Nic. Callisto, xv,
c. 25 et 26. Hic igitur acta est pugna. Hic Dei-
para Cpolitanos deiendit et Barbaros prolligaviL
Omnes plane historici fatentur Virginis miraculo
urbem fuisse liberatam. At Cedrenus, p. 4l6, Vir-
inem ipsam vere se conspiciendaiu hostibus de-
isse narrat; quod aut ex Pisida linxit, qui, ut pa-
tet, militantem Deiparam facit, aiil ex Chromes
paschali , in quo ita legitur Ka\ τοΰτο έλεγεν
ό άθεος Χαγάνος τφ καιρώ τοΰ πολέμου, οτι έγώ
θεωρώ γυναίκα σεμνοφοροΟσαν περιτρέχουσαν είς
τδ τείχος μόνην οΰσαν.
407. Dolis, perjuriis, incendiis.
408. Codex habet ήςίου.
409. Decem diebus terra marique pugnatum est:
dum enim Abares admotis machinis urbem oppu- i
gnarcnl, Sclavi et Bulpri par\is navigiis \ecti per
sinum Ceratinum in littus descendere urbemqie
ipsam vastare moliebantur. Itaque in duplici bdlo
ac de pluribus uiia simul conjunctis Deum et Dei*
param triumphantes demonstrat. Qui remmagis ad
historicam Udem expensam cupit inlelligere , adeat
Chronicon paschale.
411. Ex uno trunco erant excavaue Barbaron·
cymbx, quas merito trabarias vocares. Nioepborai '
patriarcha et Chronicon paschale μονόξυλα eas ap-
pellant, Tlieophanes, qui legerat Pisidani, el Cedre-
niis, qui Theopliaiicm, γλυπεά σκάφη nomiaaat
Aiuiuiaiius Marcellinus, xx\i, 5 : Transfretakoumr
tu dies et noctes, navibus ratibusque et cavatis arbth
rum alveis agminatim impositi.
1289 BELLUM
Βολή U τις φ€άσααα συντόμου λίθου
Άπροσδοκήτω; διχοτόμε? τάς άσπί$ας,
Κα\ τάς μίν ώθει, τφ δ^ γίνεται φόβος,
οι δ’ αύ γε λοΐ7κ)\ πάντες, άχρίδων δίχην,
450 Έπιπτον ίρδην δυστυχουντες εύστόχως,
Ούτως άπηκρίβωσεν ή θεία χρίσις
Τά τόξα, τους βάλλοντας, αύτους τούς λίθους.
*Ως μηδΙν εΙκή συμπεαειν έβ,όιμμένον
Άλλ* ήν τδ πεμφθέν εύστόχως άφιγμένον
45ο Πρδς τήν έκάστην των βεβλημένων τύχην.
Κα\ ταΰτα μέν δή τής τύχης τά πράγματα
Τά νώτα τής γης εύφόρως έβάστασεν
*Έδει δά λοιπδν και τά των Οαλαττίων
Ααβειν άγώνων την Ισόρβοπον κρίσ.ν.
440 Καί μοι πρόσεστι τούτο θαυμάσαι πλέον.
Πώς την τοσαύτην τής θαλάττης ουσίαν
οι Βάρβαροι βλέποντες έξηπλωμένην,
Δοκού ντες ώσπερ έστενώσθαι τφ πλάτει,
Έκε? συνεχλείσθησαν εύθέτως δπου
445 Τδν οίκον εΤχεν ή στρατηγδς παρθένος.
AVARICUM. 1290
Α Έχε? γάρ ώσπερ έν σαγήνη δικτύων
Τά γλυπτά συζεύξαντες ήπλωσαν σκάφη.
Έπε\ 6b συννεύσαντες άλλήλοις δλοι
Έπήλθον ήμών συν βοή ταίς όλκάσιν,
450 Εντεύθεν ήν άδηλος ή δήλη μάχη ·
Μόνην γάρ οΤμαι τήν τεκούσαν άστιόρως
Τά τόξα τειναι κα\ βαλειν τήν άσπίδα,
Κα\ τα?ς άδήλοις συμπλοκαις μεμιγμένην
Βάλλειν, τιτρώσχειν, άντιπέμπειν τδ ξίφος,
455 Άνατρέπειν τε χα\ καλύπτειν τά σκάφη,
Δούναί τε πάσι τδν βυθδν κατοικίαν.
Ξένον γάρ ούδέν, εί πόλεμε? παρθένος,
Δι' ής παρήλθεν είς τδ τής ψυχής σέβας
Ούκ οίδα πώς πεμφΟεΙσα βομφαία πάλιν
460 *Όμως παρήλθεν ή διήλθεν όξέα>ς
Β Τρώσασα τήν άτρωτον ούδαμοΰ φύσιν.
Ούτω μέν ούν έχει να τά γλυπτά σχάφ.
Τδν δρμον εΤχον έξ άνάγκης είς ζάλην
Πολλή δά φύρσις κα\ φόβος χα\ σύγχυσις
465 ΤοΓς ναυμαχούσι Βαρβάροις συνήρχετο.
vero omnes locustarum more (450) prostrati ja-
cuere in infortunio solertcs. Sic divinum judicium
perfecte direxit tela, jaculatores et ipsos lapides,
ul nanquam irritum caderet quod jactum erat : sed
erat missile ad scopum opportune directum (455)
pro varia transfossorum fortuna.
Ac tali quidem cum rerum felici successu
in terra pugnatum est. Oportebat autem ut
etiam maritima experirentur praelia aequale judi-
ixum (440). Ac quanto magis mihi subit admirari, ^
quomodo tantam maris substaiiti.nin barbari viden-
tes late protensam, quasi viderentur ipsa arclari la-
titudine, eo se omnes apte concluserint, ubi (445)
domum habebat imperatrix virgo. Illic enim velut
in sagena piscium cavas inter se junctas extende-
roni cymbas. Tum vero omnes invicem conspiran-
tes in unum aggressi sunt nostras cum clamore
naves. (450) Atque ea fuit occulta simuique patens
pugna. Sola enim, ut puto, quse peperit sine semine,
arcus intendebat et objiciebat clypeos; et ex oc-
culto se immiscens conflictibus tela mittebat, sau-
ciabat, retundebat gladios, (455) evertebalque, ct
submergebat cymbas, deditque omnes habitare in
profundum. Novum enim est nihil, quando militat
Virgo, per quam advenit animo religio.
Certe nescio quinam immissa est toties framea ;
(460) ac certe evasit pervasitque celeriter, gentem
vulnerans non vulneratam antea : ita igitur ill.u
cavas cymbae portum sunt adactae habere subtus
mare. Multa vero commistio et timor et confusio
(465) in mari pugnantes barharo.s incessit undique.
Ac quidam ex ipsis procidens e navi, dum artem
VARliE LECTIONES.
428 φόνος? 457 γρχφής codices ct ed. Correxit Pinderus. 441 θαΛάσσης P.
NOT^.
457. Hactenus Pisida sibi visus est terrestrem
pugnam descripsisse , ex qua idcirco Cpolilanos
vict<»res evasisse declarat, quia Sergius sola imagi-
nis άχειροποιήτου circumgestalione barbaros repres-
serit. Itaque primam victoriam Deo acceptam re-
fert. Hoc sane puto signiiicari per ca verba τά νώτα
της γρ*φή€ vel dorsa piciurie. Si enim velis
Sergium barbaris objecisse vultus sanctissimi anti-
cam partem, per τά νώτα dorsum , videlicet super-
ficiem tabulae ac ipsam plane picturam intelliges :
ila enim τά νώτα τής θαλάσσης maris superficies
explicari solet. Si autem mavis ipsum Sergium oh
reverentiam posticam tantum tabul« pariem Aba-
ribus opposuisse, quod illi minime digni essent qui
•aoctam iconem viderent , eadem verba per terga
vertenda esse concedes. Ut autem iste senarius iion
claudicel, articulus τής expungendus. Confer v. 578
et seqq.
43V. Ad alteram pugnam, quae in mari acta est,
progreditur, iii qua solam Virginem pugnasse pro
Patrol. Gr. XCll
Cpolitanis affirmat. Prirna igitur victoria a Deo, al-
tera a Deipara parta est.
440. Miratur cur in sinu Ceratino cum suis sca-
phis se conjecerint barbari. Stultum sane consilium,
cum prae multitudine linires lintribus essent impe-
dimento. Verum tam exiguis navigiis se alto com-
mittere barbaros timuisse, atque ex una eademque
parte urbem invadere voluisse credendum est; quod
innuit Chrouicon paschale, p. 720.
445. Tenipli in Blacliernis locus recte designatur,
ul V. 405. Confer Cpo/tm CAmitanam, ^ib. iii, p. 85.
Ea aedes, quae extra urbem erat ad littus maris,
post fugatos Abares intra urbem excitato muro
inclusa est. Chron, Pasck. p. 726.
457. Legerim πολεμίζει, ut constet metri ratio.
465. Ex repentina tempestate disjectas fuisse
Barbaroruin trabarias consentiunt historici ; ac Pi-
sida salis innuit hoc fuisse miraculum , quo Virgo
Deipara Cpolitanorum rebus opitulata csl.
4I
1291
Καί τ;ού αυτών έχπ<αών τής ύλχάδος
Πλωτή ρ σχεδιάζων τήν τέχνην ηύρίαχβτο.
•Άλλος δλ νεχρδν είς ύδωρ μιμούμενος
*Ηλτ:ιζε φ^ύγειν, τψ δοχεΤν ice πνιγμένος
470 Καί τις παρ’ αύτοίς άντ\ πύργου τήν τρίπιν
Λαθών υπήλθε, χα\ πολυν μείνας χρόνον
Έχ τής άνάγχης δυατυχών έχαρτέρει.
*Ομως Ιχείνους πάντας, ώς Ινα στόλον,
Ό τής θαλάσσης συγκατέχλυσε σάλος.
475 Εντεύθεν ό πρ\ν άφθόνως άνημμένος
Πνέων τε πυρσ?*ν έκ λόγων πυρεχβόλων
Άπηθάλωτο συντόμω; ό Βάρβαρο; ·
Άφνω τέφρα προσφόριο; έγίνετο,
Ό; πύρ άνάψας είς άνέγκλητα ξύλα.
480 Άλλος γάρ άλλον έςέπεμπεν άγγελον
Φέροντας αύτψ συμφοράς ώς δράγματα,
Έχ γης μέν είς θάλατταν, είς δέ γην πάλιν
Έχ της θαλάττης δυστυχημάτων σάλον.
Ουτω μλν ούν ΙτΜίσχε τδν καινδν σάλον,
435 Είς γήν νομίμων, κυματουσθαι τάς φρένας·
*Ως κυμάτων γάρ άντισύνδρομον μάχην
ΕΙς έν τι (5εύμα (Τϋμφορών άφιγμένων.
Πή μάν γάρ ή γή των άθάπτων Βαρβάρων
*Τλην παρίβλάστησε των δένδρων πλέον,
m
Α 490 Πή δ’ ή θάλαττα τή φορά των
Όχλουμένη τε χα\ χατεστορεσμένη
Ές άλλοφύλων αΙμάτων φοινίσσεται *
Κα\ νυν Ερυθρά χυρία>ς άχούεται.
Καλώς βαφε?σα τή βαφή των Βαρβάρων»
495 "Έδει γάρ, οίμαι, τδν Φαραώ τδν δεύτερον
Βλέ7α>υσαν αύτήν χα\ νέον σε Μωσέα,
Τάς τής Ερυθρά; είχονίζειν Ιμφάσεις*
Και νύν Ιχουσιν είς σορούς τά κύματα *
Μνήμην Ινυγρον κα\ ταφήν Αίγυπτίαν.
500 Ούχ ήν γάρ είχδς ένδεεστέραν βλέπε ιν
Πρδς τήν παλαιάν τήν νέαν τιμωρίαν,
••^σωμεν ούν τδν ύμνον, ούχ έν τυμπάνοις
Άββυθμα βομβήσαντες, άλλ’ έν όργάνοις
Τών ένδον ήμίν μυστιχώς ήραοσμένων.
^ 505 Κα\ νεύρα μέν τείνωμεν έψυχωμivα
Κα\ πλήκτρα γλώσσας χα\ τά χείλη χύμβαλα,
Αισθήσεων δέ πενταχόρ^ συνΟέαεε
Τδν άχρον είς τδν πρώτον εΓπωμεν τόνον.
Ούτω γάρ ή μέν δψις ή τών όμμάτων
510 Πάσαν χαθαιρει βλαπτικήν θεωρίαν*
Έ δ' αύ νοητή τών άχουσμάτων πύλη
*Ήχοις άτάχτοις ούχ άνοίξει τάς Ούρας.
Ούδ’ ου γε τήν δσφρησιν ήπατημένην
GEORGTI PISIDiK
natandi Gngit, deprehensus esi ; alter vero mortuum
ftuper aquam imitatus sperabat evadere, se suffoca-
tum simulans; (470) efaltcr ei ipsis pro turri ca-
rinam clam subiit, ubi diu permanens ex necessitate
suam calamitatem sustinuit. Cacierum eos omnes,
tanquam unam navim, maris unda concitata di-
spersit.
(475) Exinde qui nuper incensus immodice flam-
mam fundebat ex ore, ignem ex jaculis, combustus
est repente barbarus, statimque cinis factus est uti-
liter, ut ignis qui ligna immerentia combusserat.
(480) Quippe alius post alium mittebat nuntios,
qui ad eum afferrent mala velut manipulos : a terra
enim ad mare, et ad terram pariter a mari,
erat calamitatum tempestas. Ita igitur passus est
novam tempestatem (485), in terra ratus fluctuare
mentes. Non aliter quam secum depraeliantilms
undis in unam tandem partem calamitates con-
fluunt. Illic enim terra ex inhumatis barbaris sil-
vam ferebat plus quam ex arboribus : (490) hic
autem mare dorso gestans cadavera nuper contur-
batum et nunc sedatum ex alienigenarum purpu-
rascit sanguine; et nunc vere et proprie rubrun
audit, tam bene tinctum tinctura barbarorum.
(495) Oportebat enim, ut puto, Pharaonem alierum
mare ipsum cum videret, teque novum Alosem, ut
vivam Erythraei referret speciem ; et nunc hi quo-
que habent pro tumulis undas, humida roonumenu
et sepulcra iEgyptia. (500) iEquum enim non erat
ut esset inferior illa antiqua haec nova ultio. Cana-
mus igitur hymnum, non cum tympanis inoondiu
perstrepentes, sed cum organis intus in eorde no-
stro mystice temperatis : (505) et nervos intenda-
mus animae, flantque plectra linguae et labia cym-
l>ala. Et sensuum pcntachordo conjunctorum altmn
in primis cfleramus canticum. Ita enim visus qoi
est ex oculis, (510) ab omni emundabitur noxio
spectaculo; itemque intellectualis ausculiationiuD
VARIiE LECTIONES.
605 έξόργάνων P. 505 έμψυχωμένα. 513 ήπατημένη codices et ed·
NOTiE.
465. Simili modo ac pene iisdem artibus legatos
n Persis ad Chaganum missos evadere studuisse a
Cipoliianorum manibus, vidimus ad v. 361 ex Ckro·
Uko OOMh,
470. Naves cum turribus in usu fuisse apud veteres
testantur historias et numismata : sed non hujus-
modi erant arte Alxirum scaphas.
476. Alludit ad minas et convicia superbi Ghagani,
quae ei Ckromeo paschaii retulimus ad v. 324.
481. Maximam vim calamitatum ; δράγμα idem
ac πλήθη, iii Etymologico δράγμα τών χερριάτων.
495. Nicephorus patriarcha, p. 13, non tempe-
s.atis. sed incurrentium Cpolitanorum vi barbaros
fuisse oppressos narrans, Ix τού εδβέως ait Ixtsivw,
xa\ αΓματι πολλιρ τδ θαλάσσιον Οδωρ ΙφοινΓαβετο.
496. Αυτήν opinor θάλατταν.
497. Cf. £xod. XIV, 31.
502. Tympana et cymbalos, quibus utebaatw
barbari, tanquam profana insirumenu Deoque lau-
dando minus convenientia excludit Pisida, ac ses-
suum pantochOrdon , videlicet animi puriores si^
ctus, lantummodo admittit. Confer Dt exped. fitrao·
IT, 246 et seqq.
511. Νοητήν πύλην vocat intellectum, quia Pbli
in Timeeo, p. 43, caput vel cerebrum τήν τού βει#-
τάτου χα\ ίερωτάτου φέρον οΓχησιν sapienter alfinuS
5i5 Κα\ γευιις Ijtii μή ψβοράς πίραιτία,
*Αλλ· εις τροφήν δφθαρτον ηύτρεπισμένη.
*Αφαί? τε <5ευστών λημμάτων έλευθέραις
Τα ΧρΕττάδελφα ψηλαφήσωμεν μέλη,
"Όπως ό πάσης άρχιτέκτων oida;,
520 Τ6 πανιΟενΙς στήριγμα των όρωμένων
Κα\ των άδήλων ή ικττηγμένη βάσις,
*0 παιδαγωγών συμφερ<5ντ&)ς τήν φύσιν
ΚαΙ σωφρονιττα?ς έχφοβών διδασχάλοις
Την νηπιώδη των παθών άταξ(αν,
525 Κα\ νυν στρατεύσας τους πυραυγεις συμμάχους
Κατά σκοτεινών άντιτάςοι Βαρβάρων,
Δείξοι τε Τίγριν κα\ τδν Ίστριον πδρον,
12Μ
Ός πρ\ν τδ Νείλου βεϊθρον, ήματωμέ'^ους
"Οπως μεθυσθή συγγενών έξ αίμάτων
550 Ό Βάρβαρος νους δυστυχώς γεγευμενος.
ΑυξοΕ δλ τήν σήν ευσεβή φυτουργίαν,
Τδν δεσπδτην θά'λλοντα το7ς θείοις χλάβοις ·
θύρας τε πολλάς έξανοίγο* τοις λδγοις
Νιχώντος αΟτοΰ πανταχου τους Βαρβάρους·
535 ΈνταΰΟά μοι νυν τδν βραδύγλωσσου λόγον
Τδ συμπέρασμα του σκοπού περιγράφει.
Τώ σω δλ τέκνοί, τψ νεωτέρφ χράτει.
Τούτους προσειπειν εύτρεπί^ω τοί>ς λόγους ·
Νίκη, φάνηΟι· νυν λαβειν σε νυμφίον
540 Έξεστι τούτον, ψ τά δώρα των γάμων
Δέδωχας ήδη τήν σφαγήν των Βαρβάρων.
12W BELLUM AVARICUM.
^ίίδυσμα πίκρας ήδονής ύφαρπάσοι,
porta inordinatis sonis non aperiet TaUas ; nec ab B sirel alveos, ut quondam Nili flamen, cruentatos .
olfactu pariter decepta suavitatem amarae volupta*
lis attrahet; (51 5j gustus autem non erit corru-
ptionis causa, sed ad escam incorruptibilem inten-
tus ; et tactu a fluxis rebus captandis immuni Christi
fraterna membra contrectabimus : ut ille totius ar-
tifex substantiae, (520) fortissimum fulcimentum
visibilium et invisibilium stabile fundamentum, qui
utiliter erudit naturam et flagello magistro exterret
stultam passionum perturbationem, (525) nunc quo-
que suos educens rutilantes milites tenebricosis ex
adverso sistat barbaris ; Tigrisque et Istri demon-
ut, inquam, inebrietur suce gemis cruoribus (530)
barbarus infeliciter saturatus, tua vero crescat pia
plantatio, despota, qui gennina divinis surculis;
poriasque muli as reseret sermonibus, ipso vincente
quacunque ex parte barbaros.
(535) Atque hic meo tardiloquo sermoni flnis
de re proposita praescribitur. Tuum vero fllium,
pubescentem majestatem, hisce aggredior dictis
alloqui. Prodeas victoria : nunc sponsum accipere
(540) te decet istum, cni pro donis nuptialibus nu-
per dedisti cladem barbarorum.
530 γεγευσμένος P.
TARIiE LECTIONES.
NOTAE.
518. Cf. I Cor. vi. 15.
522. Vide Uexaeiu. iv, 401 et 500.
525. Angelos, qui stent pro Heraclio contra
Chosroam, ut quondam a Deo steterunt duce Mi-
cbaele archangelo contra Luciferum. Angeli enim,
ut ait David, psal. cii, 20, potentes virtnte^ fedentes
werbvm illius.
527. Per h?ec duo (lumina Persas et Abares, qui
tunc erant hostes lleraclii, designat : nam ad Istrum
ut plurimum acta sunt bella contra Abares, et
Cbosroain trans Tigriin fugere coegit lleraclius.
Vide Theophanem, p. 269.
528. Vide Exod. vii, 20.
531. Vide supra v. 12. Patet autem Pisidam illud
Pauli Sergio convenienter accommodare, i Cor. ni,
6 : Ego plantavi, Apollo rigavit, Deus autem incre*
C mentum dedit,
537. Quem hic Pisida allcgorice /ilium ^rcii
appellat, esse fllium Hcraclii non dubUo. Is fuit ille
Flavius Constantinus, qui iVoeos Constantinus dictas
est et in nummis Heraclius Constantinus nuncupatas
invenitur. Circa annum 650 Gregoriam Nicebn
patricii fdiam, jam a teneris unguiculis tibi despon-
satam, in uxorem duxit. Bem tradit Nicephorus
patr. p. 15. llaqiie opinor Pisidam idcirco ita Con-
stantinum bic alloqui , ut fausta omnia augustis
sponsis apprecaretur, quos tamen matrimonio con-
junctos non fuisse legimus in eodem Nicephoro,
nisi postquam lleraclius, exstincto jam Cbosroa cl
pace cum ejus filio Siroa facta, e Perside victor
triumpbansquc remigravit.
QUERCU DE I1ERACLI.\DE MONITUM.
Heracliados inscriptio, quam huic poematio, duabus tantum acroasibus comprehenso, po-
suit Pisida, quid magnum plane videtur prima fronte polliceri. //iadem enim et Odysseam.
JEneidem, et Thebaidem, aliaque hujusmodi cum Grmeorum tum Latinorum poemata longo
deducta filo, facile sibi quisque in menlcmrevocabit.Sed vereor ne qui tituli amplitudine captus
(]uid simile a Pisida eispcctal, a spe decidat sua, cum neque scriptionis genus, neque poeseos
XDajestatem,neque rerum, qum narrantur, gravitatem conceptm siatim opinioni satis et eimquo
respondere invenerit. AI Pisida quidem, ni fallor, ea de causa tam speciosum titulum suis hisce
acroasibus inscripsit, vel quia de Chosroa) excidio, quod eorum omnuim qu® ab Heraclio gest i
sunlfuilopus maximum, agere potissimum volebat, quod sane ex ejusdem tituli explicatione, Ei,-
την τελείαν πτώσιν Χοσρόου, fil manifestum ; vel quia Heraclii imperaloris res singulas, qucis
postquam regno potitus est prmclare gessit, attingere ac delibare constituerat, ul ex secunda
tm GEORGII PISID^ IS96
acroasi patet clarissime : ita nt sive flnem operis spectes sive mentem scribentis, pneseos
poematiOD, in quo.Heraciii vita συνοττηχώς continetur, qualecunque illud tandem sit, non iro-
merito Beracliados titulo praafulgeat insignitum. Cmterum ne satis quidem distincte et enu*
cleate, quas ad cladem ipsam necemque ChosroaB spectant, nobis enarrat poeta, quamvis non
alio forsan modo hasc ipsa pertractare ei integrum fuit. Non enim ille secundas ut prim$
expeditionis ab Heraclio assumptus comes est, nec satis patiens moras fuit, ut reditum im-
peratoris exspectaret, a quo ut actas res essent facile potuisset addiscere ; sed ul primum
nuntium de Chosroas morte Cpolim allatum est, statim ingenti lastitia perfusus et poetico fu-
rore abreptus hos iambos, ut videtur, fudit, fortasse etiam ad Heraclium misit, ut ei qua po-
terat ratione obviam iret, et pro re tam magna et tam feliciter gesta non ultimus civium gra-
tularetur. Quod quidem ex iis quas le^ntur in fine primas acroaseos collibere mihi videor
posse : ibi eiiim dubius et hasrens quid primum, quid deinde diceret, rerum numero et pon-
dere obrutus et pressus a praeliis describendis sibi in praesentia abstinendum esse decernit, .
usquedum imperator Byzantium reversus rem omnem ordine, ut factum esset, aperiret,
et impedimentis ad loquendum submotis animos civium ad scribendum excitaret, v. 238.
Atque inde etiam, cpiantum conjectura consequi possum, Pisida de hoc argumento plenius
et melius pertractando jam tunc videtur, cum haec scriberet, cogitasse. At si cogitavit, in
aliud commodius tempus rem certe distulit. Praastiterit autem necne quod inanimo ei sedisse
conjicio, non ausim affirmare ; c[uamvis praestitisse arbitror, et quia plura sunt fragmenta,
quaa huic argumento quidem conveniunt, sed quae ad hoc Poemation referre satis commode
non possis. Cujus rei eorum esto judicium, quos Pisidae fragmenta ad calcem operis in unum
a nobis comportata -conferre et expendere non pigebit. Certum igitur firmumque sit epini-
cion potius quam poema hisce duabus acroasibus contineri. Res et tempus nobiscum faciunt.
Nam praeterquam quod ita exorditur Pisida ut hymnum existimes canere, leviter admodum
ea quae ad expeditionis ductum et exitum spectant tangit et in transitu, totum autem se in
Ileraclii pietate commendanda effundit ; ac dum in eo esse credis ut aliquid de re proposita
dicat, quasi absterritus videtur resilire, et in iis quae ante susceptam elpeditionem gloriose
fecerat imperator enarrandis pervagari. Ipse autem testis est disertus, dicens acroasi i,
"Όμως^ άπλώσας ^ιψοχινβύνψ Θρά9£ΐ
Τ6ν νουν, Ιπ * αύτών νήχομαι των πραγμάτων.
Ita autem id factum est, quia huic operi manum nimis sollicitus admovit, scilicet, ut mea
fert opinio, paulo post quam άνεγνώαΟησαν (utar enim verbis Chronici paschalis, p. 727) άπο-
KpCesiC in* άμοωνος Iv τ^ άγιωτάτη ΈχχλησΙ^ , σταλεΐσαι έχ των άνατολιχών ύιτ6 Ήραχλε(ου του εύσεβε-
ατάτου βασίλέως βηλοϋσακ την πτώσιν του Χοσράου χα\ τήν άναγόρευσιν Σειροίου του Περαων βατι-
λέως. Heraclii litteras exhibet ibidem auctor Chronici, quibus nil plane quadrat aptius aut
melius cohmret, quam primae acroaseos initium et finis, itemque secundae conclusio. Diceres
Pisidam totius civitatis nomine Heraclio respondisse. Itaque, si me audis, haec scripsit Pisida
anno a Christo nato 628 exeunte, qui in 18 remi Heraclii recidit : eo namque tempore deCbo-
sroa ab eodem Heraclio primum subacto et deinde a filio Siroa interfecto Cpolitani cives cer-
tiores facti simt. Utinam quae Pisida tam rapido, tam stricto stylo scripsit, saltem dilucidius et
planius explicasset : fatear enim, quod nisi Theophanes ubique facem praetulisset, multis
in locis haesisset aqua, cpiod aiunt ; quippe tortuosa et implicata allegoriis occurrunt multa,
quorum sensum statim assequi facile non esse legentibus patebit.
1297
BERACLIADOS ACR. I.
1298
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
ΗΡΑΚΛΙΑΣ
■τοι
ΕΙΣ ΤΗΝ ΤΕΑΕΙΑΝ ΠΤΟΣΙΝ ΧΟΣΡΟΟΥ ΒΑΣΙΑΕΟΣ ΠΕΡΣΩΝ.
EJUSDEM
HERACLIAS
SITK
ΒΕ EXTREMO CHOSRO.E PERSARUM REGIS EXCIDIO.
A.
A Πέρσας τ6 λοιπήν μή θεουργεΙν χτ(σιν·
Κα\ νΟν δ τρισμέγιστος ήλ{ου πόλος,
iO Αούσας έαυτδν τ|) χαθάρσει των φόνων,
Βο^ λαλεΤ σοι τ))ν σφαγήν του Χοσρόου
θεού βεβήλους Ιχφυγών ύποψίας
ΣχΕρτησον, αίθήρ * ό χρατών Περσοχράτης
Ό πυρσολάτρης έζοφώθη Χοσρόης.
I.
Exsultet chorus omnis astrorum, astrorum ser* in suo plenilunio Inna resplendeat, deficiente Cbos-
ytum cecidisse demonstrans suumque casum ipsum roa, Ixta despondens Persas non ultra deificaturos
ignorasse : non illum enim teiil culta creatura (5), res creatas. Et nunc, o maxime solaris orbis, (10)
quamvis impie profanatus Creator sustineret, nunc bene lotus et expiatus a caedibus clama , tibique
NOTiE.
Acroas, i. V. i, Ad calcem Chronici paschalis^ B quam dubitaret ; quod cx iis quae proxime sequuiH
p. δ98, 727. 15, ed.Bonn. exstant litterae ab Hera- lur abunde patet.
clio ad Cpolitanos post devictum Chosroam missae, 5. Magorum deridet insaniam, quorum vaticiniis
in quibus imperator, quod Deo favente contigerat, plurimum Ghosrocs fidebat. Videv. Sietseq^.
narrat, civesque hortatur ut pro Uhn prospero expe- 4. Sol, luna, ignis Persarum fuerunt numina, de
ditionis ab se susceptae eventu totos se in Dei lau- quibus saepe in acroasibus De exped. dictum esi.
des effundant. Eae litterae cum Pisidae senariis con- Simile illud Virgilii jEneid.^ II, 430 de Pantheo
ferantur. Othryade, quem nec pictas nec Apollinis infula texit,
6. Citantur bi tres senarii a Suida in v. Ιγγυον.
2. Pisidae άστροόούλους bic vocanti Persas plau- iEmilius Portus legerat in secundo Χοσρόου λέγον-
deret libentissime Thomas Ilydc, qui in libro De τος pro λήγοντος, ac proinde verterat annuente pro
relig· vet. Pers. nec άστρολάτρα; , neque πυρσολά- deficiente. Consule quaj in fine secundae et in priii-
τρας,sed άστροδούλους et πυρσοδούλους appellaii· cipio tertiae acroaseos De exped. adnotavimus, ut
dos esse contendit : ab omni enim idololatriae su- inlelligas cur hic poeta lunam hortetur ut mortuo
spicioiie eos liberare satagens, δουλΕας, non λατρΕας, Chosroa in suo plenilunio clarissime resplendeat.
venerationis^ non adorationis specie coitum taniuin- 8. θεουργειν τήν xxiaty, honorem Deo debitum re-
modo civilem astris eos olini praestitisse et nunc (ua rrea/ts /rt6uet*e; quod qui faciunt, veri sunt ido-
quo<]ue praestare decernit : in quam sententiam ive- lolatrae ut Persae, qui bona pace Tboinae Hydii et
nmt etiam Prideaux, //ΐεί. Jnd. lom. 1, p. 215 ; et eorum qui cum llydio sentiunt, erant revera
Beausobrius, //tat. HPanich. tom. 1, p. 175. Verum q άστρολάτραι et πυρσολάτραι.
(|ui Chosroam άστρόδουλον hic appellat, mox v. 1*4 ^ 10. Φόνους, puto hic esse e(|itorum sacrifit:ia.
στυρσολάτρην vocabit. Eigonc sibi non constat Pi- quos Persae soli immolabant. Vide De exped, i, 24
sida ? Minime vero; sed lendum eum δουλΕαν a et seqq. ; ibi enim poeta tersarum stuUitiam salso
λατρεΕα non distinguere, ao, eodem plane sensu irridet. Hic aulcni solem monet ut a sanguine \icti-
άστρόδουλον et άστρολάτρην accepisse, ut qui de marum se abluens omnibus testatum faciat, sc re«
Persarum superstitione circa astra et ignem ncuti- spuere sacrificia nonnisi Deo offerenda.
Αγαλλιάσθω πάς χορδς των άστέρων
Τδν άστρόδουλον δειχνύων πεπτώχότα
Κα\ τήν έαυτου πτώσιν ήγνοηχότα.
Ούχ Ιστεγε γάρ ή χτΕσις τιμωμένη,
5 Κάν δυσσεβηθε'.ς δ Κτίσας ήνεΕχετο.
Νυν πανσέληνος ή σελήνη λαμπέτω
Του Χοσρόου λήγοντος, έγγυωμέν^
1299 CBORGII
i 5 Πάλιν χάμΐ'^ς Utpsix^i χλ\ os jtipa A
Λρ^>σίζ£τ2( φλ^ξ Δανιήλ τφ δευτέρω,
Ανωφερής δε χα(τ:ερ ουσα τήν φύσιν
Χείτιι χατ* αυτών, χαι διώκει χλ\ φλέγει
Τους τήν ττονηράν έκπυρώσαντας φλόγα.
20 Πάλιν λεόντων ήγριωμένων στόμα
EU γήν δι’ υμών Περσικήν άνεφράγη.
Πάλιν τ.αροινεί δυσσεβώς ό Χοσρόης
;mnuiUia cladem Chosrox. deus baberi abhorrens
fx impia suspicione , setber , exsulla : imperans
Persarum tyrannus ignicola obtenebratus est Cho-
sroes. (15) Hursus Persica fornax atque iterum irro-
ratur flamma pro Danielc altero, quae, quamvis iu
altum natura tendat sua*, tamen procumbit, in- |
stansque illos adurit qui flammam iniquam succen-
derunt. (20) Rursus leonum os rabide furentium per
PISIDiB 1205
Ka\ τ:υρ θεουργει κα\ θεδς φαντάζεται,
*Έως συν αΰτω χα\ τδ πυρ ύπερβράσαν
25 Συν τώ Οεουργήσα'/:ι συγκατεφΟάρη.
Πάλιν παροινεί, καΐ μετχΙρει τήν κτ^σιν,
Εέρξτ; τε τφ πρ\ν άντερίζει, κα\ θέλει
Πή μέν πετρώσα; τδν βυθδν τοίς λειψάνοις,
Πή δ’ αύ γε τήν γήν χυματώσαι τοϊς λΰθροι;.
50 Γιγανχιά δϊ χα\ τυραννήσαι θέλει,
te contra terram est adapertum Persicam. Rursus
insanit sceleratus Cbosroes , et ignem facit deum,
seque deum simulat ; donec cum ipso etiam super-
incursus ignis, (25) cum ipso qui fccil ignem deum,
exstinctus est. Rursus, incinam, insanit, et res creatas
I invertit, Xerxique antiquo aemulatus conatur qua
pelagus opplere cadaveribus , qua contra terram
inundare sanguine. (50) Ut gigas vero furit seque
18 κειται ed.
VARIA LECTIONES.
NOTA.
1Δ. Scite ex Persarum docti ina. Duo enim erant
apud Persas summa numina Oromazdes et Arima-
inus , sibi invicem contraria , quorum unum erat
bonorum, alterum malorum fons et origo : ut enim
Oromazdes lucis, ita Ariiuanius auctor fuerat tene-
brarum. Hinc tantus bonor soli, luci et igni habitus
est a Persis, ut ubivis locoruni essent excitata tem-
pla, qua: πυρεία vcl πυραιθεΐα vocabantur. Intus
enim ignis super aras positus religiosissime coleba-
tur, qui ne unquam exstingueretur, maxima erat
Magorum eura. Praestat legere Bruckeri llhi, erit,
PItilot, tom. 1, lib. ii, quo nemo melius Persarum
systema explicavit, iiaque Pisida ex Persarum placi-
tis dicit Chosroam a luce , quam adorabat, in tene-
bras, id est in potestatem diaboli, cecidisse : si enim
ulla iides Arabibus scriptoribus, Abulfedae testimo-
nio apud Pocockiiim Spec. hUt. Arab. p. ΙΔ6, lux est
Persis idem ac Deus bonus, et tenebrx* diabolus. At
Pisida forsan Kic carcerem etiam designat, in quem
Cbosroes Siro» fdii jussu conjectus est, quse vocaba-
tur δ οιχοςτου σχότου, ut narrat Tbeopbancs, p. 271,
qui , ul alibi monuimus, minime consentit cum nostro
iambograpbo.
15. Persidem, in qua erant ubique altaria in hono-
rem ignis exstructa, fornaci, in quam Daniel est in-
jectus, non illepide assimilat, iil Danielem alterum
fuisse demonstret Ileraclium.
16. Daniel. iii, 50.
17. Ibid. 48.
20. Persas xqunt Ghaldxis, qui aleonibus, quibus
objectus Daniel illaesus evaserat , tanquam αΓτιοι
τής άπωλείας αύτοΟ devorati sunt.
CbosiOam, quem nuper Nabuebodonosori ob
inorum feritatem comparavit, nunc ob mentis su-
perbiam, ct insaniam Neinbrodo tacitus assimilat,
qui turrim Rabcl cxxdificare instituit , ul a Dei
potestate se liberaret; unde ex quorumdam opinione
idoiolatri» monstrum ortum habuit. Pisida, ut vi-
detur, Josephum secutus est, qui Aniiq. Jud, i, Δ,
ait Nembrodum contra Deum tyraniiidem affectasse,
bbminesque eo contuineli» in Deum, ct despicien-
ti» adduxisse, ul cis persuasent ne Deo concede-
lent, eique acceptam referrent suam felicitatem,
torsan etiam Nembrodo Cbosroes confertur, quia
ex Hebraeorum sententia immanis ille vir primus
cultum ignis in CbaMxam intulit.
25. Hemclius Cliosroatn fiigieiiiem secutus, quae-
ruiique templa igni dicata in Perside invenit, solo
^equavil, ut copiose narrat Tjteopbanes a p. 257 ad
275. At Pisida, ut puto, innuit hic palatium, quod
Lhosrocs habuit Gazaci, et a quo primum secedere
coactus est. H»c enim fuit prima et inultum spe*
ctabilis Heraclii \ictoria, qua fugatis hostibus, oi
idem Theophanes testatur p. 258, Gazacum Orien-
tis civitatem occupavit, έν ή ύπήΐ^χεν ό ναδς τον
πυρδς χα\ τά χρήματα Κροΐσου του Λυοων βασιλεως
χα\ ή πλάνη τών άνΟράκων. Cur autem Pisida dicat
de Chosroa xal θεδς φαντάζεται, accipe a Cedreno,
qui ex Theophane aliisque scriptoribus Hyzanlinis
suam coiiciunavii historiam. Is autem, p. 412 iis-
dem plane verbis , qiiibiis Thcopluinem usum esse
nuper vidimus, ab llcraclio captam Gazacum aii,
cl deinde subjungit : Κσ\ εισελθων έν αυτή ε5ρε τδ
μυσαρδν εΓβωλον του Χοσρόου , τό τβ έχτΰπωμα αύ-
τοΟ έν τή του παλατιού σφαιροείοεΓ στέγη, ώς έν
ούρανφ καΟήμενον, και περ\ τοΰτο ή,λιον χα\ σελή-
νην χα\ άστρα, οΤς 6 δεισιδαίμων ώς θεοις έλάτρευε,
χα\ άγγέλους αΰτφ σκηπτοφόρους ττεριεστησεν *
έχείθέν τε σταγόνας στάςειν ώς ύετους, χα\ ί^χονς
ώς Ρροντά; έςι^^εισΟαι ό θεομάχος ταϊς μηχαναΖς
έττετεχνάσατο. Celeberrimum hoc fuit Cbosnwe pa-
latium ab Heradio dcslrucluiH , de que Jo^nnes
Tzelza Cbiliad. 3, bist. 66, ait mentionem fecisse in
quodam suo poematio De templo, alqiic ex co se-
ptem illos senarios profert, quos Allatius temere
attribuit Pisidx : satis enim aperte ibi Tzelza de se
loquitiir. Quos quidem iambos, ul conjicio, Tzeua
composuit in laudem pix cujusdam imperatricis,
qux magnificum templum artificioso fornice orna-
tum exstruxerit, ac proinde Archimedem inducit
mulieris ingenio vinci se clamantem. In primo
enim Tzelzsp senario, quod obiter dicam, illud πρδς
αύτδν ad ναδν templum referendum csl , el επιτί-
θεται vcl aliud ejusdem significationis verbum sub-
audiendum est.
Ul enim idem Cedrenus ibidem ait, Ταΰτα
γοΰν πυρι ανάλωσε , κα\ τδν τοΟ πυρδς va^v χατ-
έκαυσε και πάσαν τήν πόλιν.
26. Rursus Cliosroain comparat Xerxi, de quo
plura a nobis dicta De exped, ii, 508 ct seqq.
28. Confer ibidem v. 516. Quod Pisida didt,
Chosroam πετρώσαι τδν βυθόν, ad bellum Abari-
cum est referemluiii, de quo vide iii poemat. hojus
argumenti v. 490. Nullum enim aliud fuit bellum
navale inter Heraclium ct Chosroam prxter id quod
prope moenia urbis Cpoleos actum est. Cum autem
dicat γήν κυ{Λατώσαι τοΐς λύθροις, id inlelligcndum
de caedibus immanissimis Cbrisliaiiorum , quas m
tota Syria el Perside Cbosroes patravit. Vidc
eiped. II, 108.
50. Clarius quam supra Cbosroani xquat Nem-
Π01
Κα\ τ4ν npb πάντων slxovCfet Βαλτάσαρ,
Χραί'/ων τά θεία τψ μολυσμω τής μέθης,
•Εως χατ’ αύτοΰ δάχτυΧρς θεηγόρος
Τή δεξι^ σου χρώμενος χειρογράφψ
S5 Ψήφου μελαινης έξεφώνησε χρίσιν.
Λήγουσι λοιπδν αΐ βροχα\ των αΕμάτων,
Φεύγει τδ ^ενμα των άει,δ^ύτων φδνων
*Η γή βιαΕοις ούκ ένοχλεϊτσι τάφοις,
Θάλαττα λύθρων ού μ:α(νεται χύσει.
40 Των αΕχμαλίυτων ού βρύει τ6 δάχρυον ·
'Αργεί τ6 λοιπδν ή πλοχή τής άγχδνης ·
Ούδε\ς μετ’ δξους έκχενώσας αιθάλην
HERACLIADOS ACR. I.
13C1
Τήν ^?να ποιεΐν Ιχβιάζεται στδμα.
Τά δένδρα νεχροΖς ού βαρεΤται φορτίοις.
45 Πλήρεις έχάστφ των μελών αΐ συνθέσεις*
Άπους, &χειρος ού βαρεϊ τδν αυχένα ·
Ούδε\ς άμοιβήν συμφοράς ά'/τιστρδφου
Τήν χείρα χιχρά των ποδών ά'ηεργάτιν.
Άλλ’ ούρανδς, γή, πυρ, ύδωρ, αήρ, νέφη; ^
50 Κα\ πάς δ χύσμος των άνω και των χάτω
Κροτεί συν ή μι ν του θεού τά σκάμματα,
Ένδς πεσόντος και σε σωσμέ νων όλων.
Νυν τδν πυραυγή Χοσρύης έωσφδρον
*Έγνω ζοφώδη, χα\ πλάνητας ούχ έχει
pnestat tyrannuin el unum prae omnibus reprae-
sentat Baltasarem, conspurcans res divinas ebrieta-
luhi profanatione, donec in ipsum digitus divinilo-
quus. tuam ad exarandum mulualus dexteram, (35)
nigri lapilli protulit sententiam. Jam demum cessant
sanguinis rivi , sistitur fluxes caedium perennium,
terra violentis non exagitatur sepulcris, mare non
Sordet fusis cruoribus. (40) Nec scatent jugiter
captivorum lacrymae ; torpent jam tandem feriati
restes et laquei. Nemo cum aceto exhausta fuligine
nasum cogitur vocare ad oris officium. Non arbores
gravantur mortuorum pondere. (45) Integrae con-
β stant singulis membrorum juncturae : nemo pedes
manusque mutilus deprimit colla, nemo ad compen-
sandam ex adverso calamitatem manu utitur ad
officia pedum adjutrice. At coelum, terra, ignis, aqua,
aer, nebulae , (50) omnisque rerum quae sursum et
deorsum sunt, ratio, dei nobiscum scammata con-
celebra : cecidit unus, et omnes sunt servati.
Nunc rutilantem Ghosroes Luciferum sentit esse
YAltlAE LECTIONES.
47 άγχυστρδφου Pj
NOT.€.
brodo, cujus vim nominis eam esse dicunt ut ido-
lolatram tyrannum et gigantem significet. Pisida
manifeste versionein 70 secutus de Clmsroa dicit γι-
γαντιαν. I3bi enim Vulgata Gen, x , 8 legit ipse
Nimrod rcepii esse poietis in terra. Septuaginta In-
terpretes habent ούτος ήρξατο είναι γίγας έπΙ τής
γή?. Hic senarius citatur a Suida in v. Γιγαντιά.
31. Becte Baltasarem regem Babylonis πρδ πάν-
των verius el melius quam cateros tyrannos terrae
imitatum esse dicit Cliosroam : ut enim ille va.sa
de templo Jerusalcm a Nabuchodonosore asportata
inter convivandum contaminare non erubuit, ita
Gbosrim lignum S. Crucis, quod ab eodem templo
arripuit et seciiin cum infinito captivorum numero
abduxit, profanavit.
δί. Ta θεία quid intelligat, vide De exped, n, 107
el seqq.
35. Dan. v, 5.
55. Suidas habet hunc iambum in v. ψήφος* si-
BtiUs autem huic est 585 Ue bell. Abar.
56. Varia suppliciorum genera, quibOs Chosroes
in Romanos srviit, enumerans, ipsum quidem ty-
rannum, Christianos autem martyres fuisse de-
signat.
58. Hunc et prope sequentem senarium confer cum
V- 487 el seqq. De bell, Abar,
y 40. Cum enim Siroes Cliosroa exstincto pacem
‘cura Heraclio composuisset, πάντας, ut habet
Theophanes, p. 274, τούς έν φρουρσΐς Χριστιανούς
χαΐ τούς έν Ihpiioi πάση αΐ/μαλώτους παρέδωχεν
αύτφ , σύν τψ πατριάρχη Ζαχαρία , σύν τοϊς τι-
μιο ς χα\ ζωοποιοΓς ςύλοις τοίς έξ ^Ιερουσαλήμ λη-
φθεΐσι.
41. De variis tormentorum generibus, quae Pisida
poetice describit, consulendus Gallonius de SS,
martyrum cruciat, p. 16 : ut martyres enim Roma-
nos a Persis laqueo suspensos el necatos videtur
repraesentare idem poeta, qui procul dubio S. Ana-
fliasium Persam ejiisque septuaginia socios marty-
re ob oculos babuit, dum haec scribebat.
'42. Hanc poenam quondam a dominis infligi con-
suevisse servis, testis est Aristophanes Βατρ. 653.
Ibi enm varias tormentorum species eleganter
enumerat. At Pisida una cum aceto fulieinem per
nares ingestam a Persis tradit, ut in Christianos
magis saevitum esse ostendat quam fieri soleret in
servos.
• 45. Rotis, equuleo, troebeis aliisque instrumentis
martyrum corpora torquebantur , extendebantur
discerpebanturque. Vide Gullonium, p. 35.
46. Citat hiinc versum cura superiore Snidas in
V. άχειρος, monetque poetam de Chosroac crudelitate
agere. Nulla autem occurrit varietas, nisi quod in
Suida venit legendus primus, qui in Pisida est se-
cundus. Perperam Kusterus pro ού βαρεϊ reponen-
dum putavit σοβαρεύει , repugnante prorsus metro
et sensu. Nec magis probaverim, quod eidem Ku-
stero placuisset , ut in versu .superiori pro έχάστφ
contra codicum fidem legamus έκαστων.
51. Σχάμματα sunt limites ac termini, stadii fos-
sis vallisque terrx designati, intra quos cursus fie-
bant in circo; unde iliud adagium ύπέρ τά σχάμ-
ματα πηδάν. Maluimus aliorum exemplo Graecam
vocem retinere quam alia uti , quae vocabuli vira
non exprimeret. PisUla , ut videtur , in amplissimo
theatro mundi certantes inducit Heraclium etChos-
roam, coelum terramque spectatores facit, judicem
et arbitrum Deum constituit, cujus benignitate et
favore factum est ut nimia temeritate procurrens
ct terminos transgredi contendens Chosroes in σκάμ-
ματα, in fossas, praeceps corruerit, et caeteri omnes
salutis et victoriae coronam sint adepti. Hunc esse
sensum allegoricum nobis propositum , praeter ea
quae sequuntur, facit ut credamus verbum χροτεΓν,
quod usurpatum semper invenitur ad plausus ex-
primendos, quibus victores athletae a spectatoribus
excipiebantur. Si autem allegoriam dimittas, dei
scammata erant divina consilia et judicia, seu fines
ab eo constituti ratione plane diversa ac insanus
Chosroes secum reputaverat : consilium enim fuit
Cliosroae ut omnes Romani porirent, consilium au -
tem Dei fuit ut unus periret Chosroes et omnes
servarentur Romani, έ'/δς πεσόντος χα\ σεσωσμένων
δλων.
54. Ludit in vcce πλανά^τας, (juac a πλανάω, erro
eV tn errorem induco i uudcJscUe dicit Chosroanii
GEORGII PISIDJE
1303
$5 Τ#·ς irTzii, φησ\ν, άλλ’ δλους τους αστέρας.
Νυν πάντας αύτους έμτεσών τω Ταρτά,οώ
Βλέπει σκοτεινούς έξ άνάγκης έσπέρου;
Κα\ τής έπ* αύτοϊς άστοχη σας έλπίδος,
Οδς ζών έτίμα, δυσσεβει τεθαμμένος.
60 Που νυν ό λήρο; των άειαφαλών Μάγων ;
Που των έν άστροις όργίων τά σκάμματα ;
Ποιος πεσάντα Χοσρόην ώροσκδπει ; -
Πάντως δβοξεν έμπεσειν τψ του κρίνου ·
Α Τέκνου γαρ όρμαις 6 στ>αγευς άνηρέθη.
65 Όμηρε, τ6ν πρ\ν μηδαμώς Ήραχλέα
θεδν προσειπειν άξιώσης άσκδπως.
Τί γάρ τδ κοινδν ώφέλησε του ρίου
Κάπρος φονευΟε\ς ή λέων πεπνιγμένος;
θαύμαζε μάλλον, ώς έν άνθρώποις ενα,
70 Τον κοσμορύστην εύλόγως Ήρακλέα.
ΚατήλΟεν ουτος άχρι τής ΑΓδου θύρας,
Τήν λύτταν ήγξε του κυνδς τού παμφάγου.
130»
obscurum, cique sunt errantia (55) non solum
septem, ut aiunt, astra, sed omnia. Nunc omnia illa
demissus in Tartarum tenebricosas videt necessario
vesperas ; atque a spe dejectus in ipsis posita, quse
vivus adorabat, exsecratur mortuus.
(60) Ubi nunc semper mendacium Magorum deli-
ria , ubi deducta ab astris orgioruin scammata ?
Quotusquisque exstincti Chrosroae notavit dies, pro
certo statuit moriturum lapsu temporis : at illum
nati furor homicidam sustulit.
(65) Homere, priscum illum nusquam Herculem
deum vocare oscitanter praesumpseris.
Ecquid enim boni vitae societati attulit aper ma-
ctatus aut sufToratus leo? Hunc admirare potior,
velut unum inter homines (70) mundi liberatoreni,
veritis dicendum Herculem. Hic usque ad portas
mrjE.
qui tantum in astris Oderct iit ea pro diis haberet,
nunc demum sentire non a septem modo planetis,
quos esse sidera erratica vaga ef palantia noverant
veteres astronomi, sed etiam ab aliis omnihusstellis,
quas 6xas vocare solent, se fuisse dccepluin. Sic
etiam salse irridet Persarum religionem ot scientiam,
qu«^ potissimum in vana planctarum observatione
versari solebat, cum ab eorum influxu omnia pen-
dere arliitrarcntur.
60. Άεισφαλεις. Magos appellat eo quod semper,
ac praecipue lleraclii tempiiribus , astrologia judi-
ciaria et άποτελεσματική facultas tanto in honore
apud eos esset, ut cum omnia ex magicae discipli-
nae arcanis petenda coasilia essent, et nihil fau-
stum esse posse existimaretur quod ah eis non fuis-
set definitum, quidquid agendum esset, per divina-
tiones et somniorum interpretationes expendi et
juxta varias planctarum species conversionesque et
potestates explorari antea oporteret.
61. Quid sint σκάμματα, dictum supra v. 51. At
hic Pisidam puto vocare scammata ex astrorum
observatione petitas a Magis definitiones, quibus illi
vanissimi seriiscatores, quales qualive fato futuri
essent homines, qui sub ciijuscunque sideris forma
et positione nati essent, divinabant. Όργια autem
hujusmodi nugas et deliramenta appellat, tum ut
ens aeqiie impias et insanas esse demonstret ac
Graecorum orgia, quibus olim Baccho sacra fiebant,
tum ut Magorum stultitiam vexet, qui ut popello id
pricstigiariim facilius venditarent, in templa et py-
rea coibant, nt de vaticiniis , quae orgiis quid si-
niiie, si rerum vanitatem spectes, merito dixeris, in-
ter se colloquerentur et deliberarent. Itaque Pisida
per has verborum ambages, opinor, exprimit Per-
sarum levitatem, qui horoscopos et genituras, ciete-
ro(|uiii res vanissimas, ut quid sacrum tractarent.
Qui plura velit, quae ad rem faciant, περί γενεΟλιαχής
adeat Luciauuni dc Astrolog., qui hanc plane ridicu-
lam scientiam defendit, et Gellium 1 i, i, quo nemo
melius inter veteres subtilissimse artis fundamenta
convellit.
62. Magorum inscitiam et vanitatem evincit exem-
plo Chosroae, quem diu victurum ex horoscopo pro-
dixerant, usquedum ipse ah urbe Ctesiphonte invi-
senda abstineret, eum interfectum iri a filio Siroa
i imitus ignorantes, quamvis eos ut gemis quoddam
atidicum et divinum laudet Liicianiis in Macrobiis.
Horum de morte Chosroa* vaticinium habes in Theo-
phane, p. 260. Cieterum nil mirum, si omnium re-
rum Iminaiiarum tempus, rationem et causam Magi
*:i coelo, et ex stellis requirebant, cum otatis vitio
fum multi etiam alibi circumferrentur homines fa-
tidici, qui regibus vit» momenta singula explanare.
* et quo quisque genere mortis et ictu temporis essd
interiturus, se posse prmdicere profilereiiliir; aiju
rei testes sunt tot oraculorum et visionum libri a
Chrisiianisaiicloribus memorati, de quibus vidrnditt
Fabricius, Bibi. Grcec. vol. VI, p. 563, qui, ot solei,
pererudite disserens utrum Leoni Sapienti necne
recte tribuamur oracula qua? sub ejus nomine cir-
cuinferiiiUur, plurima hujusmodi scripUi recenset
Leo etiam Allalius, Diatrib. de Georgiis, p. 551,
obiter nonnullos vaticiniorum libros memorat, ex
quibus etiam apparet exstitisse olim qu;edam ora-
cula ChosroiE Persarum regis nomine inscripta,
quorum, ni fallor, ^ecimen est id quod de v.alici-
niis Chosroie tradit Theophvl. Simo<ralia, p. 158.
p 65. Theophanes, p. 271, narrat Siroam, suadente
^ lleradio, in Cbosroam parricidam arma iiiovisse, ip-
siiiiufhe catenis oniisliim in carcerem detrusisse:
ibi autem satrapas constituisse, qui eum pane et
aqua parce suslenlalmn injuriis lacesserent etron-
spurcarent sputis ; Merdasam ejus filium, quem
Chosroes pro Siroa in regem coronari voluerat, ia-
lerfiei jiississe, oinnesque reliquos ejus liberos e me-
dio tolli mandasse. Έν πέντε 6Ϊ ήμέραις τούτο ποιή-
σαντας έκέλευσεν 6 Ιιρόης τούτον τόςοις άνελειν,
κα\ ούτως κατά μικρδν έν δεινοίς παρέ^χε τήν
πονηράν αυτού ψυχήν.
6ί! Homerum monet nc Herculem ob praeclara
gesla inter deos leccnseal, ne ridiculus audiat, fl
Αποθεώσεις quas narrat vilescant. Ac, ni fallor, re-
spicit ad locnm Odyssecc , in quo lUyssem ait inve-
nisse apud inferos Herculis idolum , II 600. Cae-
leriiin <le more ludens pocla in vocibus, ob simi-
liludiiiom nominis Herarlii cum lierculet impera-
toris gesta longe praeferenda et immortalitate valde
D digniora esse quam Herculis certamina contendit.
67. Praj ca*leris poetis, qui Herculis labores de-
scribunt, consulendus Lin retius, lib. v in prine, cni
deus ille est, qui, qiia ratione animus purgari possit
a vitiis, non quomodo terra a monstris liberari,
docuerit.
68. Aprum in monte Erymantbo Arcadiae natmn.
qiii Phocidis agrum vastabat, vinclum ad Eury-
stheum deduxit Hercules, el Iconem Nein.xum om-
nium armenta in Phliuntem el Cleonos dilaniantem
nudis manibus apprehensum suffocavit.
70. Hcraclium Herculi praelaturus, qiim de iter- ,
cule narranlur, cj usque κοσμορύστου iilulom, im*
peraiori melius convenire ostendit, Persas eonim-
que regem Cbosroam monstris toto orbi terranim
infensissimis per allegoriam comparans.
71. Persidem cum inferis conierl, ad qnos Dr-
niles descendisse fertur.
72. Cerberum canem ab inferis abactam pet
1306
J05 HERACLIADOS ACR. I.
■Άλκηστιν έξήγειρε την οΐχουμένην,
ΆνεΓλε τδν βράχοντα τ^ν μιαιφένον,
75 ΚαθεΤλεν Οδραν μυριαύχενον βλάβην,
*Ρυπωντα τδν πρ\ν έξεχόπρωσε βίον,
"Ετινιξε τ^ν λέοντα τ?>ν χοτμοφΟάρον,
Κα\ νυν προήλθεν Ηρακλής τω πράγματι,
Λαβών τά χρυσά μήλα, τάς πόλεις δλας.
ΒΟ ΠαρήλΟεν ή γή τής άφεγγους έσπέρας ·
Τό φως ύπέστη, xal διέστη τδ σκότος ·
Κα\ δεύτερος νυν χοσμοποιεΐται β(ος,
ΚαΙ κόσμος άλλος κα\ νεωτέρα χτισις.
Κα\ νυν ό Νώε τής νέας οικουμένης
85 Κιβωτδν ευρε την έαυτοΟ καρδίαν,
enetravil inferi ; rabiem compressit canis oiimia
evoranlis ; Alcestim excitavit ibi commorantem ;
raconem occidit crudelissimum ; (75) hydram
rostravit multorum capitum pestem , desiercoravit
itam fluentem sordibus ; leonem suffocavit mundi
orniptorem ; et nunc vere opus consummavit Iler-
ules, aureis decerptis malis, id est urbibus. (80)
Hscessit terra caliginosa; noctis; lux est subinducta,
I disjecUE sunt tenebra; : et jam altera instaura*
ar vita, et mundus alter et nova creatura. Atque
ite novae terne novus Noe (85) arcam sibi esse
Kal πάσαν SvBov έντεθεικώς τήν φύσιν
Άφήκεν αυτήν είς ένοπλα τάγματα
Τψ κατακλυσμω Χοσρόου φρουρουμένην ·
Σχεδδν γάρ ειπεϊν πάσα σαρξ διεφθάρη
90 Έκ τής χυθείσης παγγενους Αμαρτίας ·
Τιος έλαίας ήλεημένην κλάδον
Λαβών έσωσε του βίου τά λείψανα.
Που νΰν Άπελλής, ποΟ λάλων Δημοσθένης,
"Όπως ό μέν σου σωματίοσας τους πόνους,
95 Ό δ’ αυ τά νεύρα των λογισμών άρμόσας,
*Εμπνουν άναστήσωσι τήν σήν είκόνα ;
Σκηπίων, σίγησον · έγράφη νόμος
Τους σκηπιώντας Ήρακλείωνας λέγειν.
sensit suum cor. Totam ille intus includens natu-
ram emisit ipsam in armatas acies , a Cliosro»
diluvio bene custodi^m. Ut enim ita dicam, omnis
caro corrupta erat, ^90) ex cujuscunqiie generis
peccatorum colluvie, donec olivx ramo, a quo mi-
sericordia, manu sumpto servavit vitae reliquias.
Ubi nunc Apelles, ubi facundus Demosthenes?
Ille quidem ut tuos conflgiirans labores, (95) hic
autem tuae mentis vires exprimens spirantem con-
stituant tuam imaginem.
Scipib, taceto, scripta lex est : Scipiades Heraclio·
VAUliE LECTIONES.
91ήλεημένης? 97 ώ. δ cd.
NOTiE.
Troezenem ad Eurystheum usque perduxit Her-
;ules.
73. De Alcestidis pietate, quae loco sui vivi Ad-
neti mori elegit et ab Hercule in vitam est reve-
cta et Admeto restituta, praeter Euripidem, Palae-
phatus, De tnered, hist c. il.
7i. Draconem pervigilem centum attollentem
mpila . ut aiirca EIc*^pcridum nympharum poma
lustodiret, Hercules interemit.
75. Idem Lernam [?], monstrum horrendum, cui
dura erant colla, qii:e exsecta renascebantur, ferro
;t igne penitus confecit
76. Idem Augiae stabulum pene immensum et
imo reicrtissimuiu uno dic purgavit.
77. Vide supra,· V. 68.
78. llo.sce duos senarios paulum immutatos ha-
>es in Poem, de resurrect.^ v. 106 et 107. Προέρ-
ζεσθαι τώ πράγματι, ni fallor, est summum opus
Ingredi vcl summam operis implere. Itaque poeta
licit Herculem opus consummasse, (*um aurea poma
?el pecudes i per τά μήλα enim ulriiinqiie recte
>otest intelligi) ab hortis Hesperidum abstulit, He-
*aclium autem opus ipsum confecisse, cum totius
Persidis civitates devicit. At in Poemat. cit. Con-
ttantinum Heraclii filium summam laudem asse-
mtum esse dicit, quod sapientium scripta, aurea
rere mala, degustavit : Λαβών τά χρυσά μήλα, τους
σοφούς λόγους.
80. Yossius De orig, idoL lib. ii, c.l5, Hesperidum
fabulam recte videtur interpretatus : ait enim Her-
culem esse solem, hortos cum aureis pomis cbse coc-
um cum stellis, Hesperidas autem esse noctem, ita
Ιπδ τής έσπέρας nuncupatas ; ac proinde fabulse cum
*sse sensum, ut intclligatur sole exoriente fugari
(tellas et pelli noctem. Porro Pisida huic interpre-
;jitioni favet, qui Heraclii luce pulsas es^e tenebras
noctis, id est Persidis, hic ail, et alibi Heracliuiv
solem disertissime appellat. De exped, iii, 9.
8i. De more ύπερβολιχώ; HeracUtim comparat
iiatriarcbae Noe, qui ex unanimi Patrum sententia
uit typus Christi.
89. Gen. vii, 12.
91. LXX Interpretes Gen. vni, 11, habent φύλλον
έλαίας ' at Pisida dicciis έλαίας κλάδον vulgatam
versionem nobis commendat, in qua legimus venit
columba portans ramum oliva; virentibus foliis in ore
suo : n.am κλάδος est ramus icncr et virens. C.tvle-
rnin cum άλληγορικώς loquatur pocla, palet per
ramum oliv;c tabulam forsan oleaginam, Cbrisii
imaginem ά/ειροπο'ητον referentem, inlclligere,
qua munitus llctaclius in Cbosroam movit. Proinde
vero ramum ήλεημένην vel potius, si placet, ήλεη-
μένον ipsam clligiein Jesu Christi vocat, per quam
scilicet misericordiam Romani sunt consceuti: omnes
enim spes suas in ca collocaverat imperator, eiqnc
partam victoriam ex Barbaris retulit acceptam. Vide
De exped. i, 159, cl ii, 86.
95. Ostendit dignum fuisse Heraclium qui a solo
Apelle Coo pingeretur et a solo Defliosihenc orato-
rum maximo celebraretur; quibus verbis tacitus
Alexandri Magni decretum nobis in mentem re-
vocat, de quo Horatius, Kpist. ii. ii, 259.
97. Legem, de qua tam copiose agit noster, fuisse
censeo civitatis Cpolilan^c solemne decretum, quo
sancitum, ut videtur, fuii, ut lleraclius inip. in de-
bellandis Persis adhuc occupatus, bcibeo ornatu in-
signitus aliqua in pane urbis pingeretur, et in-
scriptionis loco elogium scriberetur, in quo prieter
titulos imperatoribus dari solitos novus Sapio vo-
caretur, oinncsquc ex Heraclii gente Scwialai di-
cerentur
98. Cur Scipionis cognomen potius quam qnodvis
aUud
1377
GEORGII PISIDJi
m
Kosvbv ·Λ Μγμα · νΰν άχινδΰνωί μίνο»
'»00 Έξεστι δούλο*. ς νομοθετεΓν πρhς δεστΓδτχς,
Κύρωσον, ω κράτιστε, τδν νόμον τύπιυ.
Έχεις συνειδδς, ούκ έχεις υποψίαν
•Έχεις άμετρα μαρτυροΰντά σοι βΑη,
Έχεις συνέργου; έμφυτους τά τραύματα,
105 Έχει; αγώνας εύφραδεις συνηγόρους.
Έχεις άγώνας εύγενεϊς ταχογράφους.
οι τδν νόμον γράψουσιν ού γραφξ
Άλν έξ έρυθρών, ώ,ς προσήκει, γραμμάτοιν
Τ6 σδν γάρ αΓμα τοίς γραφεΰσιν άρχέσει.
110 Πλούταρχε, σίγα τους παραλλήλους
Τι πολλά κάμνεις κ'α\ στρατηγούς συλλέγεις ;
Τ6ν δεσπότην Ικφραζε, κα\ γράφεις δλους.
*Ήδη γάρ ό Πλούταρχος έξάραι θέλων
Τδν του Φιλίππου χα\ πρδς ύψος άρπάσαι,
η® dicuntor. Commune est decretum: nunc solem
tuto (iOO) licet servis statuere legem in dcspolas.
Continua, o rortis>ime, legem luo tvpo : tibi testis
est conscientia, non est suspirio. Tibi Pidem iniiu-
iner® faciunt sagittae ; tibi sunt insiti sutlragatores
vulnera; (105) tibi sunt agones diserti patroni, tibi
tUQt agones nobiles tachygrapbi, qui legem scribent
fictitiis coloribus, sed rubricatis, ut est conveAieni
litteris: tuus enim sanguis sufficiet scribentibus.
(tiO) Sileas, Plutarche, Parallelorum scriptor. Cur
undique tanto studio duces colligis? Despotam elo-
quere, et de omnibus scripseris. Jamdiu Plutarchos
cum vellet extollere filium Philippi ipsuroqoe ii
alturo efferre , (115) contendit omnibus ostenden
NOTiE.
cerentur. Idcirco, ni fallor, paulo ante Apellem et
Deinostbcnem, ut in vivis essent, desiderabat, sci-
licet ut alter coloribus el alter verbis digne, atque
ut la iti principis dignitas et virtus videbatur
exposcere, exprimerent imaginem. Quo tamen in
loco urbis exstiterit h®c pictura non constat : pri-
mus enim ex scriptoribus Byzantinis hoc narrat
Pisida, neque inter epigrainni >ta el monumenta
urbis Cpoliian® a poetis olim conscripta et a Ban-
durio d ligeiiler collecta {hnp. Orient., toni. l,lib.
VII, p 155), ulla invenitur inscriptio in laudem
Heraclii facta. Aiioiiymus plane scriptor apud eiim-
deiii Bandurium, loin. 1, lib. ii , p. ^9, antiquitates
Cpoleos singulaiim de>cribens, refert prope liasi-
licam fuisse niouumenliim lioraclio dicatum, Exa·
tnum dictum, qnod Petri Gilliiis, 7bpo(/r. CpoL,
lib. 11, c. 19 Exammoiiy appellat. Anoiiymi verba Inec
sunt : Είς δέ τ6ν τής Βασιλικής χρυσόφορον όπίσω
του μιλίου ήν άνδροείκελον άγαλμα χρυσέμΟαφον,
ΙνΟα ήν τδ Έξαμον *Π^3ακλείου του βασιλέoJς. Sed
cum quid sub h.ic voce Examum laie.it nemo dixerit,
nihil detinio. Yernmlamcn non semel luiitnm cives
in grati animi tcslimoniiini hujusmodi publicos ho-
nores Heraclio decrevisse, non csl dubitandum, ac
noster quidtun Georgius testis est alta vice curatum
fuisse a («ροΓι lanis ut imperator pingeretur. (Acroas.
scq. V. 64).
aliud cives Ileradio ejusque liberis attribuerint, ut
ex boc senario, quod continet decretum, apparet,
eam puto esse causam, quod merito apud veteres
inngiio iu honore esset Scipionum nomen : nulla
enim gqns tot claris viris illustris neque tot
rebus preclarc gestis adeo insignis ut Scipiaduin
gens fuit, unde foric$ et duri bello et fulmina belli
pnssim ab antiquis scriptoribus appellati. Atque
h;cc ila esse aeeipienda, facit etiam aucioriias Tlico-
pitylacli Simocattie, i, 14, qui Philippicum Mauricii
sororium et militum duccin strenuissimum Scipioni
pariter fuisse comparatum refert. Unde apparet, id
quod hominum opinione dc Pliilipmco ferebatur,
postea fuisse lege sanciuiiii de Heraclio.
100. S®pc H r.aclium Pisida appellat despotam^
quem honoris litiiitiin amplissimum fuisse obser-
vavit Ducangius Diss, de infer, (evi ^'um, p. 35. Sed
cum ille appellationis hujus antiquilalem videatur
repetere e< mimino FI. Nicephori, qui circa annum
Christi MOO regnavit, videlicet annis 200 plus minus
fiosi Heracliuiii, animadvertendum fuit jamdiu apud
Wzanlinos invaluisse ut imperatores despota voca-
rentur. Neque illud plane constat, quod idem Du-
I angius aduolul, despolam minoris dignitatis titu-
lum fuisse quam imperatorem. Certe Pisida passim
ilcracUum despotam salutat, ac si quid video, non
alia inler imperatoris et despolse appellationeiB dilfc-
rentia intercessit, quam ut ille regiam dignitatem,
aliera potestatem in subjectos populos indicaret. Ila
Noster exped. ii, 99, lleradiuin inducit iU de Dea
loqiienteni : Ουτος δέ κοινδς βασιλεύς κα· Δεσπότης.
Aperte autem bic vim voris δεσπότης declarat, eam
έμφατικ^ dicit nunc lanium licere servis legn
ferre iir despolas; quibus verbis piopriam relatio-
nem aduoiat, quam habet princeps, ut dominus vd
despota, ad servos.
101. Utrum lleraclitis decretum confirmaverit,
non liquet. Τύποι dicebantur principuni conslito-
liones el decreta ; sed bic τύπος est nola approba-
tionis, vel regia subscriptio. Vide Ducangiam Lus·
Gr, V. τύπος.
102. Codex habebat συνειδώς cum 6 superioi
scripto, quod esse retinciidiiin certum est.
104. lleraclium ad Sariim flumen fuisse vulne-
rat uin, testis est Theophanes, p. ^65. Vide Poem.
de resurrect. 116.
106. De lachvgraphis, άπδ τού είς τάχος γράφειΐ
a celeriter scribendo dictis, qui όςυγράφοι etiam
eodem sensu vocabantur, videndus Montfauc^mius,
Palceogr. Gr, lib. i, c. 5. Ili erant scrib® e nolario-
ruiii numero ad litteras et decre^ imperatorum ve-
loci calamo exscribenda destinati.
107. Cum γραφήν νόΟον dicit, iiitelligit, opinor,
ficlilios colores, quibus utebantur serito in hbrif
exarandis, videlicet atramentum aliasque hajts-
modi misturas, ut est in Plinio lib. xxxv, p. 687·
Nam Pisida aperte alludens ad imperatorias super-
scriptiones, qu:e minio cinnabari el sacro encaosin
fiebant, hisce fictitiis coloribus unum opponit saa·
guineni, quo sincerior plane nullus color.
108. De coloribus rubris purpureis aureis ad
^ mandas leges adhiberi soiiiis, nuper laudatus Mool-
fauconius, lib. i, c. 1, qui colores erant in Imae
usum imperatoribus reservati. Ac tanta erat ^
eosdem imperatores vel in rebus niiiitmis dvium
Byzantinorum reverentia, ut quidam esset vir n·-
bilis ([ui Canidium, boc est vasculum in quo sacram
encaustum continebatur, asserviiret, quique ό xa-
νίκλειος. canidei precfeclus, diceretur. ^
i 10. Παραλλήλους, id est βίους. Vita* paraiUm
Plularcbi, opus plane pretiosum.
113. Heraclium omnibus bello claris ducibus am>
teferre studens Plularchum insimulat , quod m
scribenda Vita Alexandri virtuti ejus plorioiami
fortun® parum tribuerit. Exstant inter opuscah
maximi hujus scriptoris gemin® orationes sub bm
titulo, περ\ τής Αλεξάνδρου τύχης ή άρετης,φηΐ
legisse eum non poenitebit qui velit noseere qM
ingeniose Gr®cus bomo Graeei principis iaudai
prosequatur.
1310
09 HERACLIADOS ACR. I.
5 *Έίΐαυδβ βεΓξαι πασιν ώς έναντίαι Α Κοιμώμενον γράφοντες, εΐτα τήν τύχην
ΚατεΤχον αΟ·Λν άντιπράττουσαι τύχαι *
Ούκ ήγνόει γάρ, δεινές ών λογογράφος,
*Ως εΓπερ αύτ2»ν εύτυχοΰντα συγγράφοι,
Δώσει τδ νικάν άντ* έκείνου τί) τύχη.
0 Άλλ’ εΤχεν, ώ Πλούταρχε, τής τύχης πλέον
*0 σδς στρατηγός δραστικούς τους συμμάχους,
Τί; Βϊ στρατδν γέμοντα Περσικού φύβου,
Παρ’ οΤς τ^ φεύγεν ήν ακίνδυνος μάχη
Φύσις τε λοιπδν έξ έθους έγίνετο,
5 "Έπεισεν δπλοις και καΟώπλισε λδγοις,
Και τήν έν αύτοϊς δειλίαν μεθαρμύσας
Εύτολμιαν έδειξε τήν άτολμίαν,
Εί μή τδ σδν φρδνημα κα\ τδ σδν κράτος
^Ηγειρεν αύτους, ώς ακινήτους λίθους
η τΐ) ν γην βαροΰντας τοΓς άκάρποις φορτίοις ; Β
Που τών *Αθηνών οί πρδ τούτου ζωγράφοι ,
ΟΙ τδν στρατηγδν Τιμόθεον έν ταίς μάχαις
lod adversa ei semper obslitcril forlunu. Non igno-
ilMt enim, scriptor cum essel callidus, <iuod si
im forluiialum scriptis tradidisset, al) ipso ad for-
mam transtulisset vicloriaiu. (120) Verum habuit,
lotarcbc, quod fortunam superat , tuus ille dux
>mniilitones strenuos. Quis vero exercitum plenum
more Persico (cui fuga de more era4 pugna sine
ericulo et mos jam in naturam transierat) (125)
uis suasit ad arma, et armavit sermonibus , et tU
lore, qui eis inerat, immutato in alacritatem con-
erlit socordiam ? Quis, nisi tua sapientia et tua po- C
sntia collegit ipsos , qui vclut immobiles lapides
150) terram gravabant inutili pondere ?
Ubi illi veteres Athenienses pictores , qui ducem
riaioUieum inter praelia obdormientem pinxerunt,
Έκειθεν ίνθεν ένδιδούσαν τάς πόλεις ;
135 Δέον γάρ αύτοΤς νυν έναντίως γράφειν,
Τήν μέν τύχην σοι πανταχοΰ κοιμωμένην.
Μάλλον δέ τοίς σοΤς άντε ρίζου σαν πόνοις,
Σέ δε στρατηγδν διπλοκινδύνου μάχης,
Κα\ πρδς τύχας καμόντα κα\ πρδς Βαρβάρους.
140 Πόθεν μετήλθεν είς βαφήν έναντίαν
*Π τών τριχών σου χρυσομίμητος κόμη,
Έβαψεν αυτήν ή χιών τών φροντίδων. \
ΚαΙ που μετέστη τών μελών ή λευκότης;
Πύρωσις αυτήν άντανεΓλεν ήλιου.
445 Άπεικδς ουδέν, άλλ’ δμως στοχάζομαι,
Έν τώ διαιχείσθαι τούς ίδρωτας τών πόνων
Ή λευκότη; μετήλθεν είς τήν καρδίαν.
Ούκ ήρκεσάν σοι πρδς τυράννους αί μάχαι,
ΟΟς ή παναλκής έξεπόρΟησε κρίσις
150 θάττ ον λογισμού, και σχεδδν πρώτης τύχης,
et prope fortunam bine illinc ipsi tradentem urbes?
(133) Opus enim eis nunc essel contra pingere for-
tunam quidem tibi prorsus abdormieutem vel potius
tuis obsistentem laboribus : te vero ducem in du-
plicis periculi bello contra fortunam connitentem et
contra Barbaros.
(140) Unde conversa est in colorem contrarium
capillorum tuorum auro similis coma? Infecit ipsam
nix sollicitudiimm. Et quo ille abiit membrorum
candor? sustulit ipsum solis adustio. (145) Allir-
i mare quidem possim, sed tamen conjicio , quod in
cBundendis inter labores sudoribus totus ille candor
ad cor pertransierit.
Tibi satis non fuerunt in tyrannos bella, quos
omnipotens profligavit judicium (150) cogilaltoac
f50 πρώτης?
VARliE LECTIONES.
NOTJ2.
116. Pauca ex secunda Oratione Plutarchi, toni.
H, p. 340 ed. Londin, an, 1729 liceat ad rem no-
iram proferre ; Άλεξάνδρω τί παρ’ αξίαν, τί άνι-
ρα>τ\, τ£άναιμωτ\, τί προίκα, τί μή πονήσαντι
Sv μεγάλων; που σύ και τότε ταϊε Άλεξάν-
ρου πράξεσιν όδδν έδωκας ; ποίαν πέτραν άναιμωτ\
ιΑ σέ εD.ε; ποίαν πόλιν άφρού ρητόν αύτώ παρέ- Ι)
ϋίχας ή ποίαν άνοπλον φάλαγγα ; τίς εύρέθη βασι-
βΟς ^φθυμος ή στρατηγδς ά;Jιελής ή κοιμώμενος
ι>λωρδς ; Άλλ* ουδέ εύβατος ποταμδς, ούδέ χειμών
Ιχριος, οΟδέ θέρος άλυπον.
1 18. Codex habet ό superpositum voci ώς. Sed
vlla, υΐ videtur, ratio iinmutand;e lectionis.
isi. Inter duces, quorum ope Alexander Graeciam
ersiam et Indiam suliegit, laudantur Parmcnio, He-
liaestion, Perdicca, Seleucus, Ptolemaeus, Lysima-
has, Antipater, Craterus, Antigonus, Cassander,
ktidaeus.
122. Theophanes p. 256 iu de Romanis : 01 γάρ
;plv μηδέ Περσικήν κόνιν τολμήσαντες Ιδείν νΟν,
. ΤΓ. λ.
126. De exped, π 116 quid simile.
128. Codex habet καθώπλιζε, spbalmate mani-
{52. Timotheus Atheniensis homo clarus et
♦rinceps civitatis, q«ii vulgo εύτυχής est appellatus.
Utrum hic ille Timotheus fuerit Cononis filias,
cujus vitam nobis scriptam reliquit Cornelius Ne-
pos, ut nonnullis placet, valde dubito. Frustra sane
quaerens iu Nepote qiue Pisida hic narrat. Ea de
re nonnihil attigit Aristophanes in Πλούτω 180, di-
cens *0 Τιμοθέου δέ πύργος, at Timothei turris in
caput tuum incidat ; ad quae ita scholiastes adiioiat:
Ό Τιμόθεος πλούσιος, άμα δέ και όλβιος ανήρ,
στρατηγδς Αθηναίων, τείχος οίκοδομήσας είςτοσου-
τον ήρθη τής τύχης ώς την δαίμονα έν δψει φαίνε-
σθαι τούτω* χα\ έν ΆΟήναις έν εικόσιν έποίουν
αύτδν κοιμώμενον οΕ ζωγράφοι , κα\ τάς τύ/ας φε-
ρούσας αΰτω είς δίκτυα πόλεις , χα\ πορΟοΰντα
αύτάς, αίνιττόμενοι τήν ευδαιμονίαν αύτοΟ. Scho-
liaste verba in Siiidae Lexicon translata inveniea
V. Τιμόθεος.
140. Hcraclii formam ejusque flavam caesariem
alibi laudat poeta. De exped., iii, 99, atque idcirco
etiam , opinor, ipsum imperatorem modo solem,
modo Phoebum appellat. Vide ibid.
150. Prima fortuna Heraclius tyrannum Phocam
devicit : cum enim ex Africa Cpolim appulisset,
slaliin seditione mola factiones Phocam iiilerfcce-
niHl cl lleracliiim regem salutarunt. Vide Theoph;^
nem, p. 244.
J3II GEORGII PISiD.E 131]
ΕΓ πέρ τις Κστ: χα\ τυραννίδος τύχη ·
Ούκ ήρχεσάν σοι φροντίδων πολυτρύτκϋν
Εμφυλίων τε χα\ ξένων χα\ Βαρβάρων
•Άλλαι μετ’ &λλας συμτ:λοχα\ χα\ συγχύσεις.
455 Ούκ ήρκεσάν σοι τού στρατού τά ::ράγ|ΐατα,
Άλλ’ είς τοσαύτην εύσεβώς άπληστίας
Όρεξιν ήλθες, ώστε καΐ των έγχάτων
Έντδς παρελθεΤν τής άθέσμου Περσίδος.
Ποίους στρατηγούς ή Σταγειρίτας Ιχων
460 Επήλθες είς γήν εύτυχούντων Βαρβάρων ;
Ού τάς άπειρους τής δδού διαστάσεις
'Ο σδς λογισμδς έννοών συνεστάλη,
Βλέπων μάλιστα και τά νεύρα τής μάχη-Γ*
Α Τ6ν πλούτον, έχρεύ σαντα τ.ρ^ς τούς Βαρβάρα;.
465 Ού μητρδς οίκτος πυρσδν έμφατον πνέων.
Έπέσχεν ύμ3ς· ού τά τέκνα αου τίτε,
οι ψυχαγωγό', μαργαριται τού βίου,
Στοργή δεΟέντα φυσική παρεχράτουν.
Ούκ εύλαβήθης τάς ένοχλούσας νδσους,
470 Ού τάς δι’ ήμ5ς άντιπραττούσας τύχας,
Εί χρή καλειν με τάς άμαρτίας τύχας.
Άλλ’ ώς άσαρκος, κα\ μδνος δοχών έχειν
Ή σώμα χαλχούν ή σιδηράν χαρβίαν,
ΆπήλΟες, έστράτευσας, ώπλίσω πάλιν
475 ΕΤς άντ\ πάντων. ”0 φιλάνθρωπος ςέσις
Πάσης άνάγχης δραστικής ύπερτέρα !
cilius el prope prima forluna, si qua tamen est
\cl in tyrannide forluna. Tibi salis non fuerunt va-
riarum sollicitudinum cx civibus, ex exieris, cx
barbaris, aliae cum aliis implicitae et mislat curae.
(155) Tibi salis non fuerunt exercitus munia, sed
in lanlain piclalis studio aviditatem appeten-
tiamque venisti, ut etiam in intimas partes pene-
traveris abominandae Persidos.
Quos vero duces aut Siagiritas habens (ICO) in
terram processisti fortunatorum barbarorum? Non
immensas itineris distantias tua hiens recogitans
contracta est, prxserlim cum videres etiam nervos
belli, divitias, defluxisse ad Barbaros. (465) hm
R matris pietas insitam flammam excitans tum ta
distinuit, non item tui filii, pretiosae niatgafitc,
praesidia vitae, etsi vehementi amore deviocto·
retardarunt. Non reformidasti tumultuantes mo^as,
(470) non tibi nostra causa obsistentem fortonaii,
si mihi fas est vocare peccata fortunaro. Sed ve-
luti non constares carne, et solus liaberes ant cor-
pus aeneum aut cor ferreum, discessisti, iiiiaqM
simul factus es dux et miles, (475) unus prooiH
nibus.
0 fervens humanitatis vis omni necessitaie for-
VARIiE LEOTONES.
προ o σ
458 παρελΟεινΡν. 468φυχική P, ψυχική ed. v. 474 om. codices.
NOTifi.
453. Εμφυλίων, civium dissidia , quibus tota fla- (
grabal civitas, quando Heraclius imperator est re-
nuntiatus. Σένων Abarum fraudes et damna, de qui-
bus plura in Poem, de bell. Abar. Ac si quis ξένων
malit vertere hospitum, non repugno, satis enim ex
Pisida apparet in principio laudati poematis Abares
fu'sse veluli hospitio receptos a Honiaiiis et coiilri-
biiles factos. Demum Βαρβάρων Persarum bella
ct immanissimae c.cdes.
455. Dixerat enim. De exped. ii, ii, lleraclium
invenisse exercitum nulla militari disciplina exer-
Gilaltim ct otio diffluentem ; unde supra v. 150 Ro-
manos milites lapidibus terram inutili pondere gra-
vantibus comparavit.
1.58. In codice supra primam syllabam verbi παρ-
ελθειν legitur πρύ. El παρελθεΤν et προελΟεΤν recte.
450. Diio proximi senarii citantur u Siiida in
V. Σταγειρίτης. Stagira oppidum Macedoniae, pa-
tria Aristotelis, qm fuit Alexandri pncceplor. Ite-
rum Alexandro lleraclium videtur tacite praetulisse.
Vide supra v. 4 15 ct seqq.
160. Persas εύτυχοΟντας appellat, ut in invidiam
trahat, qui non virliile duce, sed comite forluna
Chalcedonem usque victores pervenerant.
465. Eliam hi duo senarii inveniuntur in Suida
V. νεύρα. Ibi iEmilius Portus έκρεύσαντα vertit de^
fluere pro defluxisse, lieraclii maguanimilalem ex
eo laudat poeta, quod a bello suscipiendo non de-
stiterit, i|uamvis ei vires non viderentur suppetere
et pecunia jam ad hostes transisset : nam Persae,
ut narrat Theophanes, p. 252, jam ab anno llc-
racUi 6 collecta captivorum multitudine, spoliis etiam
amplissimis et pecuniarum vi asportatu, suas in pro-
vincias redierunl; i(a ut llcradius, eodem Theo-
phane tc^lc, p. 255, in summa argenti inopia Magnae
occlesi.x vn^^a et camh labra cudendis nummis usur-
paverit. Τδν πλούτον είνα. τά ττ.ς μά/^.ς νεύρα mulli
veteres scriptores dixerunt, quos recenset Mena-
giiis in Diogene Laert. Vii· Bionis^ 48, qui dieers
solebat τύν πλούτον νεύρα πραγμάτων.
469. Suulas in v. εύλαβηΟεΙς citat hanc iarabn,
et, ut puto, melius quam noster codex habet ηύλι· |
βήθης pro εύλαβήθης. Vertit i£iniliiis Portits : Nm !
reformidasti molestos morbos. Sed ένοχλούσαι νέσβι
hic non modo molesti sunt morbi, sed intestini, α
civilibus dissidiis orti, quos siimino studio compo-
nere curaverat Heraclius, priusquam in Pcrsidoi
contenderet.
171. Hunc iambum, qui in codice desidenlsr,
supplevimus ex Suida in v. τύχη, cives Gpoliuini ii
factiones divisi et intestinis dissidiis distracti oc-
casionem Chosroac praebuerunt iil facilios impe-
rium Romanum invaderet et ab Hierosolyma vivi-
finim sanctae crucis lignum in Persidem asportartl.
Hanc quidem lant:e calamitatis fuisse causam cogm^
vcriint staiiin ByzaiUiui ac fassi sunt, apud qM
mullis etiam post annis haec fama peiduravil, si-
quidem in Παραλλήλοις S. Joan. Damasceni, t. 1(,
p. 749, haec leguntur; Τούτο χα\ ήμίν ix τώνήμε-
τέρων συμβέβηκεν Αμαρτημάτων · καύχημα χολ δ1-
ξασμα παντδς γένους Χριστιανών 6 σωτήριος σταυρδς
κα\ ή ζωηφόρος άνάστασις ύπηρχον, άτινα δια d
μεμιαμμένον βενετοπράσινον δνομβ, δ έιτεθήκαμεν
έαυτοις κα\ έβδελύχθημεν ύπδ Χριστού τού άγιάσβ»-
τος ήμάςτώθείηο αύτού ονδματι, είς χειρας μεμιαρ-
μένων παρεδύΟησαν κα\ έμιάνθησαν. Ac pauiopost:
Μάθο>μεν. . . τί τδ αίτιον τής καταλαβούσης ήρί;
άνορχίας κα\ συγχύσεως. . . έμολύναμεν γάρ *ρ4ς
τοΤς μυρίοις ήμών άτοπήμασι χα\ έμφυλιφ
την Αγίαν κα\ τω παντ\ χύσμφ σεβασμίαν τού
ήμών πύλιν ώς χα\ μετανΑσττ^ν γενέσΟαι ταύι^
τδν τίμιον σταυρδν τήν ζωήν ήμων. Haec placuit ιο*
ferre, quia srepe Pisida eadem aut simiua rqicliL
HERACLIADOS ACK. 1. 1314
DoCav, στρατηγέ, χειρ^ς Ικτασιν φέρων,
Ποιαν δέ μέχρι των νεφών εύρών βά?ιν,
Σεαυτι>ν έξέτεινας, ώστε σε φΟάσαι
Και την πρ6ς &χρον ύπιρηρμένην τύχην
ϊοΟ πυρσολάτρου Χοσρόου χατασπάσαι;
”H δηλον ώς ή χε\ρ μ^ν έκ των ικμάδων
Τής εύσεΟείας ευκόλως έτείνετο,
Πέτρα δέ σοί τις ουρανών ύπερτέρα
*0 Χριστός Ιγγΰς είς (ϋσιν τταρίστατο,
Δι’ βύ τδν έχΟρόν έν κακοΓς έττηρμένον
Έκ τών νεφών καθειλες έν τώ Ταρτάρω.
Ποιαν παρήλΟες μη τεθλιμμένος τρίβον
Τής γης άπάσης δυσσεβώς πεφλεγμένης ;
Τδ πυρ γάρ είκή προσκυνών ό Χοσρόης
Ούχ είς τδ σώζειν ειχεν , άλλ’ είς τδ φλέγε ιν.
Α Πώς oTrw παρήλθες τάς έρήμους ώς πόλεις,
εΐ μή δι’ αυτής τής νοούμενης πύλης
Έλθών έδείχθης απλανής όδοιπόρος;
195 νυν άληθή δειχνύων τήν πορφύραν ·
Πορφύρεται γάρ είς βαφήν αΙωνίαν
Ίδρώσι τοϊς σοίς εύσεβώς ήμαγμένη.
Μένει δέ λευκή, χαίπερ ούσα πορφύρα ·
ΚαΙ τή νέα στιλβουσα χαλλιεργίφ,
200 Όσον φορειται, μειζόνως λαμπρύνεται.
Χαίρε, στρατηγέ, κοσμικού γενεθλίου
Τδν σδν γάρ αθλον πάσα' χώρα κα\ πόλις
Έμπρακτον οιδε τού βίου γενέθλιον.
Τδν πεντάπλουν είς άκρον ήνυσας δρόμον
205 Ιδρών, έλαύνων, άντεγείρων, συντρέχων,
"Έως καθειλες παραβάτην Χοσρόην.
fortior! quales, ο dux, supinas ferens manus,
nque usque ad nubes protendens basim te ip-
exlulisti, ut pra;verieres (180) et ad fastigium
;tam fortunam ignicol;» Cliosroae prosterneres?
lane constat quod manus a vaporibus tuae pie-
\ facile intendebantur; petra vero tibi coelis su-
dor (185) aderat prope ad basim Cbristus, cu-
ope inimicum in malis superbientem a nubibus
eisti in Tartarum.
uale perfecisti non defatigatus iter per omnem
ain impie combustam ? (190) Ignem enim, quem
ere colebat Chosroes, non ad servandas, sed ad
idas res adhibuit. Quidnam igitur deserta per-
agrasti ut urbes, nisi quia per eam, qtix mente
concipitur portam egressus appaiuisii tutus pere-
grinator.
(195) 0 vere nunc ostentans purpuram ! purpu-
rascit enim ex immortali colore, cum tuis sudoribus
sit pie cruentata; manetqiie candida, quamvis .sit pur-
pura, et novo fulget opere exornata : (200) nam quo
magis usu teritur, nitet magis.
Salve, dux, per quem mundus renascitur : tuum
^nim certamen omnis urbs et regio vit£ natalem
sensit esse efficacem. Quintuplicem perfectissime
perfecisti cursum, (205) sudans, impellens, inci-
tans, concurrens,' donec dejecisti armatum («hos-
NOTiE.
50. Confer. De exped. ii, 51 et scifq.
51. Vide supra v. 2 et 14, ubi plura dc Persa-
I pvrsolatria, quae occasionem eos irridendi prae-
. Maximo Tyrio, dissert. 58 ; Πέρσαι μδν πΟρ
λμα έφήμερον, άχόρεστον χα\ άοηφάγον* και
ίσι Πέρσαι πυρί, έπιφορούντες αύτψ τήν πυρδς
ρήν, έπιλέγοντες* ι Π ύρ δέσποτα, ξρθιε. »
55. Ephes. ιι, 20.
59. Chosroes Honianorum regiones non modo
iare sed etiam igne vastare contendit; quod an
mimi sui feritate an ex vanae religionis princi-
factum fuerit, nescio. Constat autem in more
se etiam apud veteres Persas ut agros urbesque
inderent : nam Xerxes, Herodoto teste, lib. viii,
74, totam Atticam exussit. Quod fuit in causa
laximus Tyrius Persas acriter reprehenderet his
>is : Τούτφ τώ άγάλματι χα\ τφ θεφ χαΐ τήν
Ιτριαν άναλώσαι δεδώκατε χαΐ τάς Αθήνας
ές χα\ τά Ίώνων Ιερά κα\ τα Ελλήνων άγάλ-
α.
)5· Νοούμε*/ον est quidquid mente concipitur et
inteliigentiam cadit: opponitur autem το?ς
μ4νοις et αίσθτ.τοις, rebus visibilibus et sensibili-
Itaque νοούμενη πύλη porta intellectualis, per
DI egressus est Ueracliiis, vel est pietas vel sa-
Ilia, vel tandem Deus, quo duce et comite a
o itinere aberrare non potuit.
90. Alludit ad diem natalem imperii, qui dies
'ενέθλιον simpliciter dici solebat et magna om-
n ordinum solemnilate celebrabatur; unde
ίΟλιον ίππιχδν et γενεθλιαχή .θεωρία, iiatalilii
circenses et natalitia spectacula a Theophane,
91 et 195 memorantur, quae in diem 11 Maii
debant.
92. Saepe Heraclium ut athletam repr-^seniat,
mllibi sane apertius quam hic et in sequentibus
iambis. Itaque inducit Heraclium et Chosroam ve-
luti inter se certantes cursa : theatrum sive circus
est terra universa, spectatores sunt omnium ur-
bium cives, Judex est Deus, lluc faciunt <]uae dixi-
mus supra, v. 51.
204. L'l summum athletam fuisse Heraclium de-
monstret, quinque cursuum vcl cerlaminiim victo-
riam ei tribuit : ut enim antiquilatiiin scriptores
tradunt, illi inter athletas habebantur periiissimi,
qui «εντάθλω sive quinque certaminum generibus de-
certassent, 'videlicet cursu, saltu, disco. Jaculo,
lucta ; ac proinde πεντάθλου sive quod idem est
quinquertionis \iius tam insignis apud veteres fuit,
ut qui in illis quinque exercitationibus eminerem,
πένταθλοι vel quinquertiones dicerentur. Quae qui-
dem laus tam late patuit, ut qui aliquo virtutum
genere praestarent, translalitie πέναθλοι appelhi-
rentur. (juod de Democrito dictum refert Diogenes
Laertius, lib. ix, 37 : 'βς πεντάΟλφ έοιχε ό
φιλόσοφος* κα\ ήν ώς άληθώς έν φιλοσοφία πένι-
αθλος.
205. Άντεγείρων, hinc inde stimulo vel flagello
incitans equos, ut iu mullis antiquis monumentis
repraesentantur aurig.e.
206. Παραβάτην recte vocat Chosroam, tum quod
legis violatorem parabatam vocabant Graeci, ut
observavimus Dc exped, ii, 289, tum quod in curri-
bus, quibus utebantur veteres non modo in bello,
sed etiam iu spectaculis, duobus erat locus, scili-
cet ήνιόχς) auriges et όπλίτη vel παραβάτη militi vcl
parabatcc;unde hujusmodi currus δίφροι dicebantur,
iit aperte interpretatur Eustalbius in Homerum
Jliad. 1, 262 ed. Florent, p. 8b0 : ΛΙφρος τόπο; χοό
άρματος ό τούς βηθέντας φέρων* διδχαι δίφρος λέγχ-
ται,ώς οΐονελ,δίιορος, κα\ τροφή χα\ συγκοπή δίφρους·
Viilesis ibideip coiumenlaria ' F. Politi etl5che^lXe^
1315 GEORGII
Κατ^πλά^'η^αν οΐ ?:pb σου δ(?ροστάται /
Ί^ν τοταύτη του δρόμου παρεχτίσε»
Όρώντες ύμών τους τροχούς βεδηχδτοις·
ί !0 ΚαΙ χ5ς ό τής γής δήμος έχ των τεττάρων
‘'Γμνησε πλευρών έν θεάτρφ τφ βΐ(ρ ·
ΚοσμοΟσι πάντες σου φανέντος τήν ι^όλιν,
Άνθη δέ συλλέξαντες έψυ/ωμένα
Στέφουσιν ύμάίς ταΐς προσευχαις ώς ^δδοις.
ilS Τάς χοσμιχάς γάρ εξανοίγει σοι Ουράς
Ό των άγώνων βραβευτής xa\ δεστη^ς,
Δι' ών προελθών παγγενής νιχηφδρος
Έχεις δχραντον τήν άφ’ υψους είχδν».
Ούτως άπλήστως έκχυΟε\ς πρδς τους λδγους
220 Στέργω δι’ ύμδς τήν χαλήν άπληστίαν.
Τι πρώτον εΙπών, τχΧΛ συγγράφων μέσα,
Των έσχάτων σου δράξομαι προοιμίων ; ^
Άντεμπλοχή γάρ συγκροτείται χα\ μάχη
Τών σών άγώνων νΟν όμοΟ μεμιγμένων,
roain. Obstupuerunt ante te aurigae, quod in tanta
cursus extensione viderent tuas rotas non esse
imminutas. (2i0) Tum vero omnis mundi natio ex
quatuor partibus tibi plausit in theatro vitae. Om-
nes suam ornant te apparente civitatem, et floribus
collectis vitalibus, coronant te precibus tanquam
rosis. (215) Tibi enim mundi late portas adaperit
certaminum arbiter et Dominus, ad quae proces-
sisti victor in omnibus, tenens intactam desursum
imaginem.
Sic in sermones effusus inexplebiliier (220) per te
tam pulchram ineiplebilitatcm prosequor. At quid i
primum dicam, quae scribam in medio? An cx ul-
timis sumam initium? Hinc enim inde conflatur con-
flictus et pugna ex tuis agonibus iina simul com-
ΡΒΙΟΛ
225 Και μίςις ώσπερ γίνεταί μοι κα\ στάσις
"Όσπερ βεδντων τών ποταμών τών όμβ^
'0 π4ντιος βους ισταται μεμιγμένας.
Ουτω γάρ έχβλύσαντες έξ Ιν^ πόρου
Τών σών 1δρώτ(ι3ν οί ποταμολ μεμιγμένοι
230 ΌΟοΰσι χα\ σφύζουσιν ώσπερ έχ βίας
Άλλο; τ^^ν άλλον, έχδραμείν ήπειγμένοι
Κα\ ταίς άβύσσοις έντεΟήναι τών λόγων.
Καί πού τις αυτών εΓπερ έμ€ριβετζέρω
Τάχει προχύψει πρδς τον άλλον, ευθέως
235 Ό νους μεταστάς ήδέως μερίζεταε,
Ός έξ άνάγχης λοιτών έστενωμένος
ΕΓργειν έαυτοις τήν φοράν τής έξόβσυ,
*Εως ό σδς νους χα\ τ6 πηγαίον στόμα
Αύσει τά τα>λλά τών λόγων εμφράγματα
^ 240 *Όμω; άπλώσας βιψοχινδύνφ θράσει
Τδν νουν έπ’ αυτών νήχομαι τών πρα*
mistis. (225) Ac mihi quaedam veliiti ciete
et seditio, siculi ex fluentibus imbre adaucti
maris unda remanet immista. Iu enim ed
una scaturigine sudorum tuorum fluvii
(230) subsilientes instant, tanquam ex imp
post alium adacti currere, el in abyssos sei
scribentes trudere. Ac si quis forte ex ipsi
contento cursu incumbit in alterum, repen
mens abrepta dulciter dividitur, ut ex ne
demum pressa angustiis inhibeat oninibu:
vias, donec iiia mens et os tuum fontis in
\ renne solvat tanta sermonum impediment
At nunc audaci ct exporrecta impavidus Ah
tareipsa inter gesta instituo.
VARIiE LECTIONES.
209 ήμών P. 226 όμβρων codices. 231 τόν άλλον P. τών άλλων ed. 259 λύση cod.
KOTiE.
rum de re vehie. vet. i,7, p. 71. Jure autem merito-
que primo sensu parabata dici potuit Ghosrocs,
qui non modo Maiiriiii imperatoris filius vocari vo-
luit, sed etiam religionis Christianae veritatem fateri
vel agnoscere non dubitavit: ut enim narrat Theo-
phylaelus Simocatta, Chosroes Romanorum benefi-
ciis devinctus όμολογεί μέγιστον είναι άπάντωνθεδν
τδν παρά 'Ρωμαίοις Χριστόν Ορησχευόμενον χα\
τιμώμενον, καί άπυλώτφ τφ στόματι τήν πάλαι D
θρησκείαν ώβελιζε.
207. Διφροστάτης, ut palet ex iis αύ£ hnper
dicta sunt, idem ac ήνίοχος auriga, quod ille staret
in summa et anteriori parte dinhri, et post eum
esset parabata vel paraebata, iu est vir armatus,
qui e diphro esset pugnaturus, ita tamen ut utrisque
esset locus iif eadem parte anteriori, cum esset
dimicandum . iit apparet ex Selinuntinorum num-
mis apud Goluium, De re nummar. tom. IV, in
quo duo stant in diphrum inclinati, quorum alter
est όπλίτης cum intenso ad ictum arcu, alter vero
est ήνίοχος , qui habenas regit et equos impellit.
212. Vide supra v. 202.
215. Hoc non intelligo de urbe Cpoli, inquam
post septem annorum bellum triumphatur Persis
subactis ii^ressus est lleraclitis, ut est in Theo-
phane, p. 27.5, sed de omnibus civitatibus per
quas pcrtransibai imperator, antequam in urbem
se recepisset.
216. Vide supra v. 202:Βραβευ^ ά€$ψ
ludorum prtefeclus, qui etiam dictus ii
αγωνοθέτης , άΟλοθέτης , άγώνων διαθέτης,
έπιμελητή^ προστάτης, έπόπτης, quibus ηοι
supra a Patribus Deus bene certantibus disi
praemia ap;>ellalur. Confer Thes. EccL Sutee
autem cuncta apponenda esse et βραβευτής s
dum esse puto, ut soluta dipliUioiigo, spomj
quem metri ratio non admittit, habeatur i
217. Παγγενής νικηφόρος, qui in omni a
certamine victor evadit ; peraeque ac si flei
vocet πένταθλον. Vide supra v. 204.
218. Imaginem άχειροποίητον, de qua pl
exped. i, 140 cl seqq.
221. Succurrit illud Homericum Odjfss.
TC πρώτον, τί δ* Ι.τειτα, τί δ* ύστάτιον χατβ)
226. (^odex habet όμβρων reclamante mei
238. Pisida, ut videtur, haec scribebat t
in Perside adhuc agente, necdum Persico bi
nitus confecto ; qua de re ait se dutMum et
lem «bstinere ab exornandis iis quae nondn
clare et distincte ab imperatore gesta fuiss
bantur, donec idem ipse imperator redux in i
res ut erant gestae, ea qua pollebat dicei^i
tate, singulaiim enarraret, λύων τά izMJt i
γων εμφράγματα.
HERACLIADOS ACR. II.
131S
B.
Ρώμη, δίχαζε τήν Mpponov xplatv · A
Ιολλών στρατηγών εύπορήσασα φράαον
ϊοίωδοκεί σοι συμβαλεΐν τδν δεσπότην,
/ίόνος τετάχθω, φησ\ν, ούκ Ιχων ίσον.
Ήδη μέν ουν g σβεστο της τυραννίδας
Γδ πυρ ό Φωχας, ή καταιγίς, ή μέθη,
Ο των καθ’ ήμδς συμφορών !:ρωτεργάτης,
Η τών έν υτινοις φασμάτων τιμωρία,
Ώ τάς καθ’ ήμδς αίματώδεις εκχύσεις
Ιχειν νομίζων είς τρισάθλιον κράτος,
Γης γης τδ κήτος, τδ πρδσωπον Γοργδνος.
)ύχ εΤλες αύτους ώς ό Περσέως πλάνος,
Άλλ’ άντιτάξας τψ φθορεί τών παρθένων
Τδ φριχτδν είδος τής άχράντου Παρθένον ·
15 Αύτής γάρ εΤχες τήν βοηθδν εικόνα,
Ήτε προσήλθες τή βορδ του θηρίου.
ΚαΟειλες αύτδν, ού κρεμασΟεΤσαν κόρην
Μίαν σεσωκώς, άλλά τάς πόλει; ολας.
Τοιουτον ουκ ήν, κάν γενέσθαι τις λέγοι,
ΪΟ Τδ πρίν φονευθέν κήτος έξ ΤΙρακλέους,
ΟΤον καθείλεν Ηρακλής ό δεσπότης
Κήτος, τύραννον, ού μίαν φΟείρον πόλιν,
Άλλ’ έκθερίζον τήν πολιτείαν δλην.
Πλήν μισθδς ύμιν έστιν εύτρεπισμένος.
II.
ma, dijudica sqna lance judicium : quae tot B cidisti, ut de Perseo est fabula, sed objecisti cor-
dasti ducibus, eloquere, cui tibi videtur com-
idus despota ? Solus ponatur, inquit, non ha-
squalera.
Jainjam exstinctus erat tyrannidis ille ignis,
as, ille turbo, illa temulentia, nostrarum pri-
:alamitalum artifex, de visis inter somnian-
carnifex ; qui nostri sanguinis effusiones (10)
la rebatur esse miserrima potestate, illud
: cetos, illa facies Gorgonis. Non tu illum oc-
ruptori virginum tremendam effigiem intemeratae
Virginis. (15) Ejus enim habuisti adjutricem imagi-
nem, quando occurristi voracitati bellux : ipsum
occidisti, neque ajipensam puellam unam servasti,
sed civitates universas.
Tale non fuit, quamvis fuisse quis dixerit, (20)
cetos quod jamdiu mactatum fuit ab Hercule, qualo
occidit Hercules despota cetos in tyranno, non
unam corrumpens urbem, sed totam late evertens
VARlifi LECTIONES.
τδ ον
l ό προσωπογοργόνος P.
NOTiE·
ROiS. i, V. Recte in fine superioris acroa-
dixit se velle , tanqiiam in pelago natantem,
clii gesta percurrere : nam vere cursi m et ra-
nunc ea attingit qiue memoratu digniura ei
laniur. Itaque Uicc acroasis est qusedam άνα-
λαίωσις ct summaria descriptio rerum inemo-
iiim quas gessit Heraclius. Continet autem
supra decem annorum historiam , videlicet a
[uo Heraclius cx Africa contra Phocam Cpolim
., ad diem quo Cliosroa occiso ct pace cum
is composita in urbem victor revertebatur,
ai άποστροφή Romam coinp( llans, ut de virtute
clii judiciiun ferat, ad Parallela Plutarchi vide-
espicere, de quibus supra, v. 110.
Phoca apud iiisloricos Byzantinos , ut tvran·
pestis, malum, cl si quid pejiis in hominem
ri potest, passiin audit. Fuit autem, st Cedreno
est, lom. 1, p. 404, οίνοβαρής , αίμο/αρής,
ip^ γυναίκας έπτοημένος, βριαρδς καί θρασύς
V φθέγγεσθαι, άσυμτταΟής καΐ θηριώδης τδν
ον και αίρετικός. Confer qux contra eumdem
am congerit Theophylactus Slmocalta in dia-
quem suae praemisit historiae.
Theophanes , p. 243 de Phoca ad regnum as-
HO ita ; Τών δή^ν εύφη μουντών τδν τύραννον
ορεύεται τδ χαχδν, χα\ κύριος τών σκήπτρων ό
ννος προχειρίζεται , χα\ κρατεί τής ευδαιμονίας
μφορά, χα\ λαμβάνει. τήν έναρξιν τά μεγάλα
Τωμαίων Ατυχήματα.
Caedes immanissimas a Phoca in cives com-
is narrat Theophanes, p. 245 et 246, et Theo-
letos Simoc. p. 210 et seqq.
. Tres fuerunt sorores Corgones dictae, Me-
, Stheno, Euryale, angues pro capillis baben>
t unico oculo vicissim utentes, quae quotquot
iebant, ul mylbologis visum est, in saxa ver-
It. Vide Palaephatum 52
12. Cur αύτοδς, non αυτόν? niim Pisida osten-
dere voluit Phocam non unius tantum Gorgonis,
sed omnium virus habuisse collectum? Atque adeo
num aliqua honoris significatione inortuiiiii princi-
pem, qiiumyis deterrimum hostem imperii, prose-
qui voluit, ita ul αύτους pro αύτδν dixerit, loquens
de Phoca, ul saepe ύμδς pro σέ et ύμΐν pro σοΙ di-
cit de Heraclio ?
14. 'Heradiiis Cpolim appulit cum navibus, e qua-
rum malis, vehit flammula;, hinc inde erant appen-
sae Virginis Mariae imagines; cui rei aperte hic
alludit poeta, qui testis etiam citatura Tlieopbane,
p. 250 : Ήκεγ Ηράκλειος άπδ Αφρικής φέρων
πλοία καστελλώμενα έχοντα έν τοϊς καταρτίοις κι-
βώτια κα\ εικόνας τής βεομήτορος, καθά κα\ ό Ηι-
σίδιος Γεώργιος λέγει. Hinc corrigendus Cedreniis,
qui cum pene ad verbum Theophanem transcribat,
bic ab eo discedens ait Heraclitim cpolim appulisse
έπιφερόμενον τήν άχειροποίητον εΙκόνα του Κυρίου
χαΐ Θεού ήμών Ίησου Χριστού. Vide De exped.
1, 140.
17. Perseus, ut est in fabulis, Medusam Gorgo-
nem interemit, ejusque caput abscissum in aigide
collocavit, cujus ope postea Andromedam saxo ap-
pensam ct celo marino monstro expositam libera-
vit. Sed Heraclius aliquam Virginis Mariae imaginem
miraculis claram, ut videtur, habuit, qua ul Cor-
ffonc Perseus, in praesentibus periculis utebatur.
Vide infra v. 91.
20. Hesionem filiam a patre Laomedonte, qoi
erat rex Trojae, ceto similiter expositam, ut Nep-
tuni placaretur Ira, et ab Hercule deinde liberatam
fuisse, narrant mylhologi. Ihlcm fabulatiliir Hercu-
lem indignatum quod praestanlissimos equos divine^
semine procreatos ob hujusmodi bciieliciiim eibk
promissos non dedisset, regem obtruncasse·
lao
1310 GEORGIl riSTD.E
25 Ού μύθο; Γππω της φ0ορ5ς άνωτίρω*
ΜΰΟος γ3τρ ουτος χα\ κε/ρωτμένος ψόφο;,
ΕΙ μή τι;, ώς συ, γνωστικού; 2/ων τόνου;
Άλληγορήσει τί;ν σποράν των άρσένων
*ΆφΟαρτον είναι τ^ μεταδόσει του γένους,
50 Άλλου μετ' άλλον ζωπυρούντων την φύσιν.
Οΰχ ουτο; ύμΤν, μηδέ τοιοΟτον λάβοις
ΜισΟδν δι’ ήμά;, άλλ* όχήματο; τύχοις
Ζωής τρεχουση; είς όδους άφΟαρσίας.
Έπε\ λοιπδν χα\ τλ του δήμου θράση
δο Συνεκτραπέντα του τυράννου τή μέθη
Ένοικον εΤχε των μελών άταξ'αν,
rempublicani. Atqui praemium libi est paratum, (25)
non fabulosus equus corruptioni non obnoxius.
Fabula baec enim est cl canorae nugae, nisi quis
forle, ut tu, mentis intendens aciem hoc ita inter-
pretetur, \irile semen incorruptibile esse in trans-
fusione generis, (50) altero alterius reiiitegraiite
naturam. Non hoc libi pr«emium, neque talem ac-
cipis mercedem pro nobis, sed currum assequeris
viue currentis in viam immortalitatis.
Audax jam tandem ingenium populi (35) abre-
ptum a tyranni temulentia domesticis assueverat
Σχεδόν δ^ πάντα; τους πολίτα; ή πό)ι;
Πεφυρμένους ώδινε Κενταύρου δίκην
(Τετμημένοι γάρ κα\ χαχώς' μεμιγμένοι
4 ) II ρδ; τα; έαυτών ήσχολούντο συγχύσεις),
Ίατρδ; έλΟών χυρίω; Γαλήνιας,
Κα\ τάς άτάκτους ψηλαφών άρτηρίας.
Σφυρούσαν αύτδς ού παρειδε; vijv νόσον,
Κα\ τμητιχ^ μ^ν ούδαμως διαιρέσει
45 ϋύδ' αύγε τοις στύφουσιν έχρήσω τόνοις,
Μαλαχτικω δέ και λαλοΰ'^:ι φαρμάχοι
Έπεισα; αυτούς έκ μόνης εύταξίας
Τδ θηριώδες ταΰτο μή νοσείν πάθος,
membrorum dissensionibus ; et jam prope omnes
cives civitas deformatos pariebat , centauris simi-
les (divisi enim et male intense commisti (40) suis
vacabant fovendis confusionibus), cum tu. medicus
accedens, verus Galenus, atque inordinatas at-
trectans arterias, micantem intus morbum noo ae-
glexisti : at nunquam sectionibus amputationibos-
que, (45) nec item astringentibus usus es reme-
diis. Sed emollienti eloquii pharmaco persuasu
cis fecisti, ex bono tantum ordine banc belluiou
non noccre inflrmilatcm ; et quo magis superne n-
VARliE LECTIONES.
yp. μετ' άλλον οι
50 άλλου μετ’ άλλου Ρ, άλλον μετ' άλλου ed. 32 ννχης cod. Val.
NOTiE.
27. Γνωστικούς έχει τόνους, qui moralem sensura
in fabulis quaerit.
50. Forsan melius άλλων.
52. Δι' ημάς scilicet σεσωσμένους, quasi diceret
$b servatos cives. Codex habebat τύχη; cum ol super-
posito.
3i. Τά του δήμου θράση cum dicit, aperte faolio-
nnm, in quas lota Cpolituna civitas cr;:t divisa,
miram insolentiam, audaciam ot temcrilalcm desi-
gnat. Qiiatuor fuisse in ludis circensibus factiones,
e:; quatuor coloribus quibus distinguebantur appel-
latas, Prasina ni, Venetam ^Russalnm , Albatam fiununi
omnes eruditi ; sed Prasina: ct Venetae potissimum
mentio lU apud historicos. Quae autem quantaque
fuerit civium Cpolitanorum insania iii suis partibus
fovendis, ct quam gravia s:cpc inde exorta dissidia
et intestina bcll.t cum maximo urbis incommodo et
imperatorum periculo, docet Procopiiis, qui i, 29
De bello Persico fuiiestissiinara seditionem ex fa-
ctionum coulcnlioiic Byzantii exortam describit, et
Uut. Arcan. c. 7, carumdem factionum licentiam
abunde narrat. Verum qua aiictoriiate fretus Rosi-
nas Antiquitai. Rom. v, 5, alfirmet post seditionem
illam Byzantinam, in qua supra triginta hominum
milita trucidata sunt, factionum nomina abolita
fuisse, plane nescio. Pra:tcrquani (|uod enim Proco-
iusi.l non tradit, palet cx omnibus scriptoribus
yzaiitinis factionum nomina et potestates mullis
post Justinianum temporibus perdurasse. Ac Veneti
quidem et Prasini sub imperatoribus Mauricio ct
Pbocasxpe tumullus excitarunt et de rerum suasina
decertarunt. Vide Theophanem , Constantinum
Porpbyrogeu., et Codiiiuin.
5(i. Factionum insaniam describit Procopius
De bello Pers. i, 29.
4t. .Allusio est ad nomon Gah ni , medici cele-
licrrimi, quam in versione, detracto velo alle-
goriae , denudavimus : si enim ad verbum reddan-
tur voces Ιατρδς κυρίως γαληνία;»ρ^τ« iranqnililebs
medicus , omnis sensus concinnitas perit , quae ti
dunlici vocis γαληνία; signiticalione orilar.
42. 'Αταξίαν , ordinis defectum , ut morboo
pestilentissimum describit De erped, ii, 29. neqei
aliter inteliigenda sunt quae leguntur a v. 49atir.
02 De bell. Abar., άρτηρϊαι άτακτο* , arteriae 0«·
una ncc recta pulsatione constantes , sed quania
inxqualis est pulsus, formicanti consimilis, qui
Gnecis μυρμηχίζων dicitur. Confer quae dicit poeu
in laudem Sergii in prine. Uexaem,
45. Haec omnia secundum medicam scientia·
dicta sunt , ac facili negotio quis possit ea caa
Galeni scriptis conferre. Τόνοι στύφοντες sunt re*
media qu» ex vi astringenti nervos el fibras inP·-
dunl : quidquid enim dejectas vires reficit, τόνος i
Galeno vocatur. At Pisida dum hsec medico more
tractat , Ilcraclii mansuetudinem Phocae feriuti
opponere intelligil : nam vere bic seciionte ct em·
putationes sunt exdes. et remedia astringentia s<ut
carceres, quibus utebatur iniinantssiiiius Phocas,
cujus tanta fuit in cives crudelitas, teste Tbeo>
hane , p. 244, ώστε όιπ;νίχα Ηράκλειος tfoi-
ευσεν, έξέτασιν του όπλιτικου έττοιήσατο είς d
άκριβές , και 4κ πάσης τής πληθύος της δ^θείσ^;
Ιπί τής τυραννίδο; Μαυρικίηυ μετά toxei ουχ εδρ
περαιτέρω δύο άνδρών* ούτως οΐ τδν xOjpawovcpe
στησάμενοι έπ'ι αύτοΰ ά'/ηλώθησαν. Quod i«lt*
Theophanes repetit p. 245. At Heracltos cmtn
f»acis studio ductus omnium amorem sibi coao-
ia re sategit, ct bmnanitatis ac clementiae viti’
vium animos intestinis odiis flagrantes compescail.
quod quidem l*isida salis clare explanavit ia ts
concione iii qua llcraciium alloquentem nulili^
inducit De exped. ii 9i.
46. Similia in prine. Uexaem, in laudee See
8''·
43. Non obscure neque ineleganter, ut vidM^
1322
1321
Άνω 8c μάλλον τήν λογικήν Εχειν φΰσιν-
50 Κάτω 6έ (^Γψαι και καλώ; έχλαχτ(σαι
Ί ο κτηνόμορφον της άταξίας τέρας,
Μή πως παρατραπεϊαα τής τετριμμένης
Ή οατνιώσα τών φρένων άταξία
Ί'^ν νοΰν έαυτή συμπλανιόμενον λάβη.
55 Ούτως άριστα τους βιεστώτας τρόπους
Τών δημαγωγών συμβιβάζεις ταγμάτων,
Κα\ σύνθετόν τι ζώον έξ έναντίων
51υν0ε\ς λογισμών είς ένωσιν ήρμοσας,
Κα\ τούς άτεοσχιρτώντας άλλήλων τρόπους
60 Είς εν συνήψας, χα\ χατώρθωσας μόνος
"Ο μή κατορθουν εύπόρησεν ή φύσις.
Τούτω Οέλοντες τψ μεγίστψ πράγματι
Μνήμην συνάψαι σομφέ ρόντως ή πόλις
tionalem liatftl naluram, (50) magis inferius de-
jicere et bene calcitrare pecuiliforine dissensionis
monsinini, timendumque ne, aberrans a trita via
qu® circum pr®cordia stabulatur discordia, men-
tem secum ipsa tandem in errorem traliat. (55) Sic
optima ratione discordes sententias inter primores
ordinum concilias, et mistum quoddam animal ex
contmriis formans consiliis ad unitatem adducis ;
sic dissentientium invicem ingenia ^60) in unum
contraxisti, et solus emendasti quod emendare ne-
quisset natura. Volentes pro tali opere maximo
memoriam ponere convenienter cives tuam nobis
Γράφουσιν ήμΓν τή κάτωθεν εΙχόνι *
65 Εί τήν άνω γάρ άλλων είχες ζωγράφον.
Έπε\ δέ πάντας, οικοδεσπότου δίκην,
Τούς ίνδον ήμών έξεχόρσωσας τόπους,
ΚαΙ τάς ενοίκους τών παθημάτιυν φλέβας
Τφ σφ χενώσας εύσεβεΓ χαθαρσίιρ
70 Τής ένδον ώμότητος είρξας τήν βλάβην,
Έχτδς δέ λοιπδν χα\ τά τής θράχης νέφη
Χειμώνας ύμιν έξανέστησε μάχης,
Κα\ πή μίν ή Χάρυβδις ή Σχυθοτρόφος
Σιγάν δοχοΟσα ληστριχώς ώδοστάτει,
75 Π ή δ* αύ συνεχθέοντες οΐ Σκλάβοι λύκοι
Τή γή συνήπτον τής θαλάττης τδν σάλον,
Kat τοίς παρ* αυτών αιμασι πεφυρμένος
Ό βοΰς έρυθρδς έχ βίας έγίνετο,
Β bic deorsum pingunt imaginem : (65) sursum enim
Imbuisti pictorem alterum.
Postquam autem nostra, ut paterfamilias, rima-
tus intus emundasti viscera, ct domesticis imbutas
morbis venas tua evacuisti piissima purgatione,
(70) inlcstin® cruditatis coercitis damnis, tum ex-
tra obort® ex Tbracia nebul® procellas tibi sus-
citarunt belli; et qua Charybdis Scytbarum altrix
lucere simulans grassabatur clanculum ; (75; qua
vero turmatim ruentes Sclavi, ut lupi, simul ter-
ram miscebant ct mare, ac ex ipsorum sanguine
contaminata unda vim passa Hebnt rubra, procul
IIERACLIADOS ACR. II.
A
VAUliE LECTIONES.
49 έχει ed. 65 εΐχε P. vv. 69—132 desunt codici P.
NOTiE.
imitatus est celeberrimum apologum , quo Me- (
nenius Agrippa ad plebem in Urbem revocan-
dam usus est : sicuti enim, aiebat ille, corpus
iiumanum, si artus inter se discordent, paulatim
conficitur, ita res publica, nisi ordinum summa
sit consensio , discordia perit , concordia valet.
Vide Livium , ii , 32 et Dionys. Halic. vi , 86 , qui
Menenium ita exorsum narrat : "Έοιχέ τπυς άνθρω-
ΤΛίω σώματι ή πόλις · σύνθετον γάρ χα\ έκ τεολλών
μερών έοτιν έχάτερον. Vere autem Pisida cum
Platone consentit, qui in Timao, p. 7U, de par-
tibus humani corporis loquens raiionbm in capile
tanquam in summo arce collocatam esse dicit ,
nflectuum autem sedem in inferiore parte ven-
tris lanquam in pr®sepe sitam esse definit.
53. Novum verbum , quod a voce φάτνη xin6u-
/ifi»i vel prmepe Pisida confinxit. Pneslat iocum
Platonis, ad quem respicit pocla, hic subjicere :
T6 δέ τών σίτων τε κα\ πότων έπιθυμητικδν τής#
ψυχής. . . τούτο είς τά μεταξύ τών τε φρενών ]
χαΐ του πρδς τδν όμφαλύν όρου κατφκισαν, οΤον φάτ-
νην έν άπαντι τούτψ τψ τόπψ τή του σώματος τροαή
τεχτηνάμενοι · κα\ κατέδησαν τύ τοιοΰτον ένταύθά
ώς θρέμμα άγριον.
5ο. Δημαγωγός est is cujus auctoritati et con-
siliis populus obsequitur. Cum δημαγωγών ταγ-
μάτων τρότεους composuisse dicit , factionum capita
fUxme affirmat.
57. Vide supra , y. 48.
61. Φύσις dictum ύπερβολικώς, tota humana
natura, hoc est, cui rei conficiendae lyuaecunque
humant ingenii vires impares fuissent.
64. Nihil in historicis Byxantinis ea de re scri·
Pathol. Gr. XCII.
pium invenio. Vide $upra Acroas, i , 97.
67. Perstat in allegoria a medica facultate de-
sumpta , de qua supra v. 41 : ίχγερτόω, exsicco,
penitus emundo ; quod fit in vulneribus , ut sanen-
tur. οικοδεσπότου δίκην non saevi tyranni incle-
mentia , sed boni patrisfamilias affectu.
70. Ώμότης cruditas ex villo htimorum vel ex
defectu caloris ; qua bic exprimitur in animis ci-
vium insita ab exemplo Pboc® crudelitas ; nam
ώμότης per metaphoram est crudelitas.
71. Hunc locum illustrat Theophanes, p. 248 :
01 μέν Πέρσαι έξω τής πόλεως έτυράννουν *Ρω-
μαίους, ό δε Φωκάς ένδον τά χείρονα αΟτοΐς έποίει
φονεύων καΐ αίχ^αλωτίζων. Τά νέφη τής Θράκης
sunt Abares, qui cum saepe in Romanas provin-
cias tentassont irrumpere, tandem Thraciam su-
periorem occuparunt, ut copiose disseruimus in
principio De bello Abar. et ad v. 275 , ubi quid si-
mile habet noster Georgius. /
73. Paululum diverse haec eadem narrat poeta
De bello Abar. 297 et seqq. , varias Barba roruin
nationes enumerans, qui de evertenda Cpoli con-
silium inierant. Atque ibidem 504 poetica li-
bertate non Χάρυβδιν, sed Σκύλλαν σύντροφον ap-
pellat.
76. Ibidem v. 297 inter Barbaros Scythis , id est
Abaribus, conjunctos Sclavos recenset : sed quos
illi Σθλάβους, bic Σκλάβους appellat. Horum autem
Barbarorum multitudo conscensis monoxylis veV
trahariis navigiis per fretum Ceratinum urbem dV—
ripere aggressa dicitur i ut enim ibidem Nosi^v
ait V. 512 , Σθλάβων τε πλήθη Βουλγάροις μ^μίτζ-·
μένα έμιξε τήν γήν της θαλάττης τήν μάχην ^
1323 GEORGII
ΚάκεΤΟεν ώσπερ άντερί^ουσα πλέον ;
80 Αντιπρόσωπο; ή δυσάντητο; θέα
Τής Γοργόνο; προσήκτο τζς του Περσέω;,
Κα\ πας ό κόσμος ήν όμοΟ πεφυρμόνος.
Ϊ.Ϊ Βϊ στρατηγείν ήν άνάγκη τής μάχης»
Tuxojv μ^ν άλλος έν τοσαύτη συγχύσει
85 Ούχ αν κυβερνάν (&qιδCως ένέσχβτο,
Ύμϊν δέ δόξαν ώστε πάν τδ φορτίον,
ΕΓπερ δυνηθής, άντ\ πάντων βαστάσαι,
Άπηγόρευσας των σεαυτου φροντίδων
Κα\ σας έττοίου τάς άπάντων φροντίδας.
00 Κα\ πολλάκις τδ τόξον έντεϊναι θέλων
Βαλεΐν τε την Χάρυβδιν, είς την Γοργόνα
Τήν πετροτπ)ΐδν τών θεατών εΙκόνα
Στραφείς έπέσχες τήν ^λήν ήπειγμένην.
Και δή κατ’ αυτής άντιβάλλοντε; ®ίλο; 1
05 Άνθειλκον υμάς οΐ φιλάρπαγες λύκοι.
autem, Unquam ad pugnandam aenmla, (80) nobis
. contra truculentior u.vpectu Gorgon esa objecU
.Gorgone Persei. £i jam uni vcreus oi bis erat con-
turbatus, te vero, ad bellum cxjre erat necessitas.
Alter forUsse in tanU rerum confusione (85) haud
facile hoc totiiin gubernare valuisset. Tibi vero vi-
sum, quod totius oneris sarcinam quam beile pos-
ses gestare pro omnibus. Tum valedicto tuissollioi-
ludinibus tuas effecisti omnium sollicitudines, (90)
^c aaspe^ telum cum velles intendere, et Charybdiiii
in Gorgonem immittere, imaginem vertentem specta-
tores in lapides, conversus cohibuisti contortum
jaculum. Quippe in ipsam mittentes alia cx parte (
spicula (95) te retraxerunt lupi rapacissimL 'Ac
PISID.E i:®
L Χρόνω δλ μικρφ συγχροτών έχα^τέρεις
Μίαν κατ' αυτών τριπλοκίνδυνον μάχην.
Έπε\ δ^ ταΰτα τής άνάγχης τά ξίφη
ΚοιναΤς καθ’ ήμών προσβολαις τεΟηγμένα
iOO Ταΐς σαις μερίμναις έν βραχεί βιηρέθη,
Χειμών δέ λοιπδν ού μόνον τών πραγμάτων,
ΚαΙ τής φοράς δέ του χρόνου κατεχράτει,
Έν φ μά).ιστα ταίς μερίμναις εΙσόβους
Τής νυχτδς ώδίνουσιν αΐ παρεκτάσεις,
105 Γνώμης έγίνου τας άπ' άχρων ήλίοο,
'0; ήν έφικτδν, έχτεμείν περιστάσεις ·
Πηγήν γάρ ήδεις τών χαχών την Περσίδα.
Κα\ δή τδ πράγμα σχηματίζων έπλάσω
Σαυτδν παρασχεϊν τοίς πρδ άστεως τόποι;
110 Ούχ ώς τι τερπνδν, χα\ μάλιστα τοΰ χρόνου
\ Χειμώνος δντος, εύπορείν είθισμένους,
’Λλλ’ ώστε τοι; σοΙς μηδαμώς βουλεύμασι.
brevi futurum han: animo versans eluxisti airam io
ipsos bellum, sed triplicis periculi.
Itaque postquam tot furentes gladii in ims, una
impetu facio, constricti ^iOO) tua cura suat cele-
riter divisi , Jam tandem hieras non operas taa-
tuinniodo, sed etiam cursum contrahebat tem-
poris. Tempus erat quo polissirouni curis introi-
tum noctis prxbeiit longae extensiones. (105) Tuni
«cogitasti ut instantes ab ultimo Oriente , quanuiru
fieri posset, calamitates averteres : fonteiu euim
malorum sciebas esse Persidem. Et jam rem animo
molitus simulasti te ipsum conferre in suburbia,
; (iiO) non ut qui deliciis,. cum praesertim tempus
instat hibernum, in more habent diflluece» sed
VARliE LECTJONES.
-94 άντνβάλλοντας ? 96 έκατέρεις ed.
NOTiE.
79. Vide v. 592 et senq.
80. Per Cbarybdim Abares, per ^yllaro Scia-
vos, per Gorgonem demum Persas intelligit , qui
Barbaro duce occupata Chalcedone, dum Abares
ex parte boreali Cpolim oppugnare tentarent , ipsi
ex parte meridionali se eamdem regiam urbem
aggressuros esse convenerant. Vide ibidem, v.496.
91. Sequentium versuum sensum non satis ape r-
liini sic accipio. Cum Heraclius civium dissidentes
animos in unum coalescere fecisset, de reprimendis
Abaribiis cogitavit, ac axpe voluisset ope divina et
Virginis Mariae pairocin io fretus ad pacta servanda
.eos compellere ; sed cum in eo esset ut Abaribus
arma infciret, Sclavis ex alia parte Komaiiani di-
tionem vastantibus, contra ipsos occurrere et ab
incepto desistere cogebatur. ltai(ue Charybdis, ut
oupru, est Abarum natio; lupi sunt Sclavi vel
Persae : at Gorgon Jiic non est mouslrum, sed imago
Virginis Maria:, cujus ope Heraclius jam antea ty-
jamiuni Phocam devicerat. Confer supra v. 12 et
seqq., et omnia erunt, ni fallor, plana et dit&culta-
tibus expedita.
97. Τριπλοκίνδυνον fuit belluiii Abariciim : nam-
que uno eodemque tempore contra tres liostes,
Abares, Sclavos et Persas, dimicandum fuit Gpoli-
tauis.
101. Aiiuoli imperii sui Heraclius pacem cum
Lliagauo Abarum duce composuit, ut contra Ghos-
roam arma moveret, qui έπαρΟε\ς τή νίκη ούχέτι έν
.τψ χαθεστώτι είναι ήδύνατο. Τότε ^άΐράχλειος ζήλον
Θεού άναλαβών κα\ μετά τών Άβάρων ειρηνεύσας,
ώς ένόμιζεν, |ΐετήνεγχεν τά (^ρατεύματα τής Εύ-
ρώτιης είς την 'Ασίαν, καΐ διενοείτο τή του Ηεον
συνεργείς κατά Περσίδος χωρήσαι. Ita Theophanes,
ρ. 2ΐ> I .
103. Αιιηο lleraclii 11 exeunte, hieme autem ap-
petente, Heraclius in oram Asiaticam Byzantio op>
positam secessit, ubi usque ad diem qiiarium mensis
Aprilis sequentis anni commoratus est. Tunc eniiu
τελέσας τήν έορτήν τού Πάσχα έχίνησεν κατά Ηερ-
σίδος. Tbcophan., ρ. 255.
110. Ducangius CpoL Chriti, lib. iv, c. 15, palatia
suburbana imperatorum recensens» palatium Clialce-
donis et suburbanum Chalcedonis nominat. Heraclius
in sruburbaiiuin concessit, cujus descripltonem nobis
reiiifuit Bozonienus, fib. vni, c. 17. Atque id plane
est suburbanum , quod paucis aUiinc annis Bar-
barus Persici exercitus dux armis et igne vastavi-
ral : nam Chronico Alexandrino teste, cum Chal-
cedonem ille accessisset, πάντα τά προάστεια X2\
τού; εΰ κτηρίου; οΓχους incendit, ('erte llcneum
palatium, quod erat trans fretum celeberriiuuin
sijl)Ui bai!Uin, hic non designat Pisi da, qui De ei
ped, 1, 157, dicit tieraclium, cum conscensa iiaii ta
Persidem iret, Heraeum pra:ternavigas$c.
1.12. Respicit, opinor, ad fes>a Brumalia, gua
Kalendis Januariis incipiebant et magna cum so-
leinnilatc celebrabamur a civibus cl imperatoribus : |
1226
1325
Τά των πολιτών συμπλέχεσθαι πράγματα,
Μηδ' αύ γενέσΟαι βλαπτιχοϊς χατασχδποις
415 *Έχδηλα των σών σχεμμάτων τά δόγματα ·
Καλύπτεται γάρ ως νέφει κατάσκοπος
*Όχλψ παρεισδυς, κα\ δυσεύρετος μένει.
ΈκεΓσε γοΰν, κράτιστε. συλλέγων δλον
Τδν νουν σεαυτοΟ χαι σχολ?) σοφϊ) τρέφων,
120 Πάσας άνέγνως διατάξεις των νόμων
Τάς έξ οπλών χα\ πραγμάτων ώρισμένας.
Άλλ’ ήν τά κρυπτά του σκοπού σου δόγματα
Λόγων ά'^ ορμα\ τοίς λαλε?ν είθισμένοις,
Παρ’ οΓς όλισΟήσασα τής “σω θύρας
125 Ή γλώττα φεύγει καΐ βοά πλανωμένως.
*Όμως συνεΤδες ταύτα συγγνώμην ίχειν ·
"Εδοξε γάρ πως έξ άνάγκης εΟλόγου
Του πρδς σέ φίλτρου δυσφορείν ή χοινότης, 1^
Ούκ έκ φθόνου τήν γλωτταν ήρεθισμένοι
150 (ΤοΓς βασχάνοις γάρ ού φθονούνται φροντίδες),
’Αλλ’ ού στέγοντςς τήν άπουσίαν βλέπειν·
ne tuis ullatenus consiliis civium intenniscerenlur
ncgoUa , neque fieret perniciosis speculatoribus
(115) aperta tuarum cogitationum voluntas. Abs-
conditur enim, velut nube, explorator clam tur-
bae immistus, et inventu est difficilis. Ibi igitur to-
tam colligens , o fortissime, tuam mentem , et otio
sapienti nutriens, (120) omnes relegisti constitu-
tiones legum circa res bellicas et civiles praefinitas.
Sed ex occultis tuae mentis consiliis loquendi occa-
sio capta est a garrulis , queis lubrica extra septum
dentium (125) effugit lingua, et falsa garriens cla- G
initat. Attamen nosti baec esse digna venia : visi
enim sunt juste et necessario ob quoddam in te
philtrum id aegre ferre cives, non autem ex invidia
linguam acuere (150) (invidi enim curis non in-
vident), sed quod nequirent tuam absentiam ferre,
quamvis saepe tuam opem essent experti.
Κάν πολλάκις τυχώσιν ωφελημένοι.
Ενταύθα τδν πρ\ν ’Πλίαν μιμούμενος,
Κα\ ταις έρήμοις έμβατεύων έτρέφου
155 Ού βρώσιν, ώς Ιδειξας, άλλά φροντίδας*
Ούκ ήν γάρ έργον πολεμικών συνταγμά·Λ>ν,
"Ο μή μετήλΟες τή σχολή τών σκεμμάτων
Τυπών, προτάττων, εύτρεπίζων, προσγράφων,
Κα\ σχηματουργών τής μάχης τάς εικόνας
1 10 Άλλοις, σεαυτφ, τψ στρατφ, τοίς έθνεσιν,
*βς άν τις ειπη περιβαλών έν συντόμι^),
Πρδ τών άγώνων τούς αγώνας συλλέγων
Και τήν νίκην δρών έντελώς πρδ τής μάχης.
"Αλλοι μέν ούν γράψουσιν, οΤς δρκεί φίλον,
145 "Όρη, φάραγγας κα\ στενάς διεξόδου;
Κα\ τάς πετρώδεις έξοχάς κα\ δυσβάτους,
Δι’ ών παρήλθες ώς ττνοή ταχυδρόμος,
Ός ού·ε πέτραις έκ βελών άφιγμέναι;
"Ενεστι βάλλειν, ούτε μέν όρύγμασι
150 Τήν γην ύπογλύφοντας Ιλκύσαι κάτω.
Tu priscum interea imitatus Eliam, atque in ere-
mis degens, vescebaris (155) non cibo, ut videba-^
ris , sed curis (nulla enim erat res bello parando
necessaria, quae non occuparet lu« mentis ostium),
formans, disponens, apparans, describens, et re-r
praesentans varias belli imagines, (140) tibi atque
aliis , militibus et gentibus , atque , ut quis omnia
complectens dixerit, ante praelia recensens pnelia
et ante pugnam reterens plenam victoriam.
At scribent alii, queis haec sunt cordi, (145)
montes et valles ct angustos exitus, et scopulosos
vertices et impenios , quos pertransisti , ut spiritus
celerrimus, quosque nec saxis ballistis immissis
fas est oppugnare , neque item foveis (1 50^ subtus hu-
mi effossis prosternere. Ita plane montes sunt ho-
stibus moenia : fauces tenent itineris praestrictas.
Atque bic ego vellem , quamvis rudis scriptor, ut
HERACLIADOS ACR. U.
Λ
VARliE LECTIONES.
123 τούς λαλεΤν ειθισμένους ed. 136 έργων codices et ed. ih, πολεμικών?, μαχίμιον cd. 157 μετ-
ήλθε codices et ed.
NOTiE.
etenim per eos dies erant ludi Circenses, convivia
et largitiones publicae. Videsis Ducanaium Lex. Gr. v.
Βρουμάλια et Lex. Lai. v. Brumae et Cpol. Christ, lib.
II, c. 6, p. 158, et Constantinum Porpbyrog. De cir- .
remoti. Aula Byzant., lib. ii, c. 18. Cum igitur per '
totum fere hibernum tenipus feriari solerent By-
zantini , idcirco dicit κα\ μάλιστα χειμώνας δντος.
115. De exploratoribus et speculatoribus diser-
tissime agit Ezech. Spanbemius De pratianiia Nu·
mtem., lib. ii, p. 534 ; ad rein autem Siiidas v. Έξ-
πλωράτωρ* έργον τούτοις τδ περιεργάζεσθαι τίς ή
τών πραγμάτων κατάστασις κα\ ποια τά κατά 'Ρω-
μαίων σχεπτόμενα ύπδ Περσών, και αναφέρει ν έπ\
τδν βασιλέα.
120. Metri gratia adde articulum , ct lege τάς .
διατάξεις.
125. Non dubito, qu» de garrulis tradit, jiixla
mentem Plularchi dixisse, qui aureo libello Περί
αδολεσχίας p. 505 sic scribit : Ούδέν ούτως ή φύσις
εύεχώς κεχαράκωκε τών παρ’ ύμϊν ώς τήν γλώτ-
ταν, βαλομένη φρουράν πρδ αυτής τούς όδόντας, ?ν’
έάν έντδς κατατείνοντος ήνία σιγαλόεντα του λογι-
σμού μή υπακούς μηδέ άνειλήται, δήγμασιν αυτής
κατέχωμεν τήν άκρασίαν αΙμάττοντες.
12d. Φίλτρον positum έμφατιχώς pro amoris magna
vi : philtra enim sunt amoris illecebrae, quibus per
vim quis ad amandum allicitur. Scite S. Gregorius
Nazianz. inter carmina Nicobuli patris ad filium
usus est hac voce ad pietatem , qua se invicem
prosequuntur nati ct parentes, exprimendam : Φίλ-
τρω μέν συνέδησε φύσις τοκέας τε γόνους τε.
ί50. Euripides in Belleroph. v. 49 : Φθονούσιν
αύτο\ χείρονες πεφυκότες, είς τάπίσημα δ’ ό φθό'Λ>ς
πηδ^ν φιλεΐ. Similiter Pindarus iVem. Od. vin , v.
57 : άπτεται δ’ έσΟλών άε\, χειρόνεσσι δ’ ούκ έρί-
ζει. Ubi scite scholiastes : Ό γαρ φθόνος είς καλά
βαίνει.
155. Heraclium Eli» comparat, qui. Domino ju-
bente, in vallem Carith secessit, ibique totus ora-
tioni et contemplationi vacavit. III Reg. xvii.
158. Vide De exped. ii, 44 ct seqq.
159. Alludit ad exercitia militaria, qu» descrVaxl,
ibid. a v. 121 ad v. 162.
144. Quod praestitum fuit a Theophane, ctxax
radii longa itinera, labores et bella feliciVeT
copiose, narrat,
1333
1327 CEORGII PISIDE
Άλλ’ ε1σ\ τε?χη τοΤς έναντίοι^ δρη, \
Τάς χλεΓ; Ιχοντα τής ό5ο0 πεφριγμένας.
Ήβουλόμην δέ χαίπερ ών βραδυγράφος
Τήν συλλογήν σου των στρατευμάτων γράφειν,
455 Τήν είς &παν γης έσκεδασμένην μέρος,
Βουλαις δέ τα7ς σαίς έν βράχε? συνηγμένην.
Οί σο\ γάρ αύτους ήγον έχτιχο\ λδγοι,
Ώς £? τις άλλος έχ μιάς ύδραρ'^ύρου
Σύρει τα χρυσά συλλέγων σπαράγματα.
160 Πλήν ταΰτα σιγών χα\ τδν Εύφράτου πδρον,
Δι’ 0^ τρέχων παρήλθες Εύφράτου πλέον,
Τήν δραστιχήν τε κα\ μετ' έργων έμτιύνων
exercilum collegeris describere, (155) el ul in
omnem terrae pariem dispersum tuis consiliis in
linum slalim contraxeris ; ita enim ipsos coegit tua
conciliatrix oratio , ut si quis alter unius ope hy-
'drargyri auri ramenU contrahens colFigat. (160)
Sed haec omitto, auiue Euphratis transitum quem
trajecisti ipso Euphrate citius , illamqoe magnam ,
quae post labores improbos velut in parergo vitae
obtigit calamitas, si tamen licet calamitati id
Ώς έν παρΙργω συμφοράς του δ* 6 βίος,
ΕΓγε προσήκει συμφορά παρειχάσαι
165 Τήν εύσεβοΟντι δεσπότη πορΟουμένην,
"Η δυσσεβοΟντι Χοσρόη σεσωσμένην,
*Ήδη πρόσειμι τή Δαραρτάσει πδ)χtt
Ταύτην δέ φασι ΙΙερσιχών δρισμάτων
Είναι βορείαν, τήν δέ πρδς Νότον θέσιν,
170 "Οσον πρδς ήμάς, άντιχειμένως έχειν.
Κα\ τδν χατ* αυτής έν βράχε? παραβρόμιρ
Καμττςήρα τφ τρέχοντι μορφώσω λόγφ.
Τδν Άρτασήρ γάρ, δοΰλον δντα τήν τύχην,
Τυραννιχφ λέγουσι χα\ θρασε? ξίφει
conferre, (165) quod dicas melius a pio despota
esse eversum, quam ab impio Chosroa servatam.
Atque Jam accedo ad civitatem Barartasim, quam
dicunt habito ad Persica confinia respectu borea-
dem esse , ad Austrum vero esse sitam , (170) quan-
tum ad nos, atque e regione oppositam : el brevi
in ipsam excursu deflectens §^rum conGciam fe-
stinante sermone.
Quippe Aruserem, qui fnii servus origine, per
B
VARIi£ LECTIONES.
152 έχονται ed., έχοντας P. 157 ol σο\] δσοι codices et ed. 162 τε add. P.
NOTiE.
152. Iloraclius cum primam expeditionem m
T.hosroain suscepit, Persis obviam factus est ad fines
r.iiici£, ubi mons Taurus exsurgens vaste satis attol-
litur ct perpetuo jiigo per lotam Asium extenditur.
Itaque ai χλε?ς idem sunt ac Pylse Ciliciae, de quibus
vide De exped. ii, 10. Eas Theophanes, p. 258, τάς
είς Περσίδα άγούσας κλεισούρας appellat. .
15i. Delectum exercitus, miem indicat poeta,
descriptum invenies ibidem v. 55 et seqq.
157. Forsan pro δσοι legendum ούτω. Orationis
viro in lleraclio ad miraculum usque extollit Pi-
sida. De exped. ii, 170. Hic autem magno saltu a
militum delectu, quem Ileracliiis instituit in prima
expeditione, ad ea qu% idem imperator cis trans-
que Euphratem gessit in secunda leviter attingenda
excurrit. De transitu Euphratis, deque iis qua» in?
«equente Persarum duce Sarbaro acta sunt, fuse
Theophanes, p. 262.
160. Obscura plane siint quae in quinque sequen-
'tibus versibus continentur. Forsan aul mendum aut
hiatus cubat in textu. Vocem τήν δραστικήν ad συμ-
φοράς esse referendam ntm dubito : scio enim saepe
οραστιχδς cum genitivo conjungi, et τήν δραστικήν
συμφοράς idem esse ac τήν δραστικήν δύναμιν τής
συμφοράς vel τήν δραστικήν συμφοράν. Sed quid
tamen sigiiiiicat ώς έν παρεργω συμφοράς τούδ* ό
βίος? et quod hoc sit genus syiitaxeos, prorsus mc
latet. Novi Graecos τήσδε pro τής γής et τοΟδε pro
του χόσμου ponere a1i<|uando, ac fortasse pro τούδ'
6 βίος legendum est τοΟδε βίου. Verum quid inde?
fortasse moralem sensum possis elicere, tanquam
vita hujus mundi sic calamitatum accessio· Sed quo-
modo hxc inter sc cohaereant , non video. Quale
autem est infortunium, quae est magna calaniitas,
qua; post transitum Euphratis et μετ' έργων έμ-
πόνων accidit lleraclio? Certe Theophanes, qui
haec accurate describit, Heraclium Euporate trans-
misso ad Sarani flumen constitisse ibique viriliter
^mgnasse ac plurima vulnera accepisse narrat : ait
cjiii», p. 265, πο)Χάς πληγάς έδέχετο. Verum si
demus hanc esse calamitatem de qua conmieriUir
Noster, quomodo quae sequantur v. 171 et 172 ex-
plicabimus? Aperte enim, ut mihi videtur, de ali-
qua urbe ab lleraclio eversa , non de vulneribot
eidem inflictis, ibi sermo est. Quantum igitur colli-
gere possum, Pisida aliquam ex illis Assyriae civi-
tatibus designat, in quibus (Christiana religio quon-
dam florebat, quam cum Hcraclius a Chosroae ty-
rannide oppressam et impietatibus profanatam de-
{irehendissel, solo aequandam esse statuit. Porro
lanc conjecturam secuti ita vertimus. Qui meUns
sapit, melius judicabit.
167. Darariasis Mesopotamiae civitas cum urbe Dan
non est confundenda. Daras enim .quae, Procopio teste.
De bello Pe^ru 10, distabat Nisibi stadiis i 00 minos
duobus, a limite autem utriusque impeni cirdier
27, ex pago urbs munitissima facta est ab Anastasio
imp. ct Anastasiopolis dicta , ut narrat Evagrius,
lib 111, 57. Darariasis autem, ut Pisida infra testa-
tur, ab Arlasere condita, Chosroae aliorumque Per-
sides regum, qui Arlaseri successerunt, regia sedes
fuit. Haec prope Tigrim flumen sita erat, et si Theo-
phanis vulet auctoritas, 25 millibus a Ctesiphonte
distabat. Sed animadvertendum Pisidam metro no-
men urbis, c;ulcroquin barbarum, accommodasse:
quam enim ipse Dararlesim vocat, Daslagerda a
Theophane, ab auctore Chronici Paschalia^ p. 5M,
Dastagerchosnris , a Cedreno autem Dysta^erdet ap-
pellatur. At Pisida Artaxerxis vel Artaxans nomen
in Arlaserem commutavit, atque ita ex duabus vo-
cibus Persicis unam Graeco more inflexam effinxit,
lioc est, Darartasim^ quasi diceret Daram Arta-
seris.
172. Ut sa»pe ad aurigationes, quae in ludis Cir-
censibus (iebaiit , άλληγορίζει. Nam χαμτίτήρ, a
κάμπτω /fcc/o, est /tona, quem circa metam Cirri
vel hippodromi facere solebant aurigae, iterum ite-
ruinque a larcere excurrentes eodeiiiquc rever-
tentes.
173. Hic est Artaxerxes vel Artaxeres, gregarios
133β
1329 HERACLIADOS ACR, II.
17δ ΠάρΟου; άποττήσαντα του τ^τε χράτους Α
Είς αιχμάλωτον δνπερ ήρπασε θρδνον,
Άντενθρονίζειν έν κακοί; τήν Περσίβα.
Χρδνου; δέ συλλέγουσιν, ώς φασι, δέκα
Συν έξ. διαδραμδντας έξηκovτiσtv,
180 Έν οΓς τδ πικρδν τοΰδε του σπδρου γένος
Έξ αΙμάτων ώδινεν αιμάτων γόνον.
Έν γάρ τοααύτη του χρόνου τιαρεκτάοβι
Εναλλαγήν ούκ 2σχε τής μιαιφόνου
Σειράς έκείνης ή δυσέχλυτος δέσις,
185 Άλλ’ έχ τέκνων είς τέκνα συμμετεπλάκη
'0 δε ?μδς ο^ς ΙμφραγαΓς πεφυρμένος^.
ΚαΙ πάς παρ’ αύτοις δυσμενής βροτοχτόνος
Έσπειρε τέχνον είς γονήν πατροκτόνον,
Κάκεΐνος αυθις ώς έχίδνης ουσίαν
!θΟ Τ6ν χλήρον άντέπεμψεν είς τους έγγόνους·.
Κα\ [δοΟς έχεϊτο τους φόνους έπι^^όέων»
Έως πλατυνθείς εις άμέτρητον χύσιν
Έστηκεν ένΟε\ς είς βυθδν τδν Χοσρόί)ν·
Έδει γάρ, οίμαι, τής Ίωκάστης τδν βίον
195 Ζηλοΰντας αύτους τφ παραλλήλφ φΟόνφ
Πρδς τάς όμοιας συμφοράς άνατρέχειν.
vim atque audaciam ferunt stricto ense (175) ab ejus,
cui suberant, potestate Parthis abductis ad servilem,
quem arripuit, thronum, rursus in malis locasse thro-
num Persidis. Annos autem qui supputant, aiunt sex-
decim supra sexaginta jam excurrisse, (180) ex quo
crudele bujusce seminis genus a caedibus in c^nedes
prolem peperit. In tanto enim temporis spatio nullam
passus est vicem sanguinarise hujus catenae nexus
insolubilis, (185) sed ex natis in natos insertus est
strictius hic nodus, cruentis inquinatus caedibus.
Itaque omnis ex ipsis homicida barbarus natum
progenuit sui seminis parricidam ; et ille rursus,
^ tanquam viperae substantiam , (190) suam trans-
misit haereditatem ad nepotes. Atque ita rivus ma-
navit in caedes perennis^ donec diductus ad im-
mensam effusionem stetit immissus in gurgitem
Chosroae. Oportebat enim, puto, ut qui Jocastae
vitam (195) pari inter se studio invidiae aemula-^
YARliE LECTIONES.
Φ
190 έχγόνους P. 192 χύσιν P.
mjJE.
miles Persa, qui occiso Artabano IV, reae Parthorum 12, hic vero 58 repasse fertur. Horum igitur Irium
ultimo, primus antiquum Persarum in Oriente impe- regum tantummodo successione 76 annorum pe-
rium, quod in Dario Onierat, renovavit, Romae im- riodus absolvitur. Cur igitur Pisida sanguinariorum
perante Alexandro Mammaeae. Plura de eoHerodia- regum catenam multiplici nodo intextam noiris re-
iius, lib. VI, et Agathias, lib. iv. Novum autem hoc C praesentat, qui mutuis se caedibus interfecerint f Έξ
regnum ab anno Christi 226 vel 227 ad atmum us- αιμάτων ώδινεν αΙμάτων γόνον. Sed neque illud
que 632 vel 645 duravit : mira enim est in hoc verum est, hosce tres reges a filiis fuisse occisos :
Persici regni fine stabiliendo scriptorum dissensio, nain Chosrocs senior, Agat hia teste, p. 272, moerore
quorum opiniones ad examen revocat et expendit confectus, quod a Maiiricio iii^ralore drcuin-
Assemanus, Biblioth. Orient. toin. Ill,part. i, p. ventus victiisque fuisset, in regiis palatiis Ctesi-
425. Regum post renovatum imperium Persicum pboiitis καταλύει τδν βίον. Num igilqr dicendum est
l^enealogiaui et historiam obiter descripsit Agathias non in diei||^ quo Chosroes junior mortuus est, sed .
in Gne lib. iv, qui tamen ea quae refert έκ των in eum quo natus est, Pisidanam periodum, de qua
Περσικών βιβλίων μεταληφ^έντα , ex Persicis ar- agitur, desinere, atque ita prorsus in telligenda esse
chivis desumpta esse afBrmai. Verum cum ille suam qji;e leguntur versu 198 et 199? sed neque hac ba-
narrationem ad Chosroam 1 usque deducat, cujus bita temporum ratione Pisid;je descriptio convenit
obitus ad a. 579 refertur, si quis posteriorum re- cum iis quae, de caeteris Persarum regibus narran-
gum seriem noss3 cupiat, laudatum virum Jos. Si- tur. Quare statuendum putamus vel nondum satis
iiionem Assemanum adeat loco cit., qui ex Syris explorata esse qii:e circa regum Persarum genea-
scriptoribus eamdem chronologiam ad lezdegeraem logiani scriptis mandarunt cum Graeci tuni Syri
usque persequitur, aique hunc ipsum iiltiiniim fuisse scriptores, vel Pisiduin non ad rectam historica: ve-
Persarum regem contra Theophanem , a quo rex ritatis normam, sed ex poetici ingenii liberiore ju-
alter, Hormisda vel llormizanes vel Hormisdates dicio et facultate suam sanguinariam catenam con-
nomine, post lezdegerdem sulFicitur, satis evinciL p linxisse, ut omnium odium in Persas eorumqiie do-
175. Agathias, lib. ii, p. 122, 6 Bonn. minationem facilius converteret.
178. Hanc Pisidx supputationem cum chronolo^ia 186. Έμφ ραγή idem ac έμφραγμδ;, obstructio ;
Agathiae et Assemaui conciliare lentaveram, sed ir- hic autem metaphorice pro cade.
ritus omnis conatus fuit. Nam qiiomodocunque hanc 188. Non inscite Pers£, ut Pharisxi iii Evange-
76 annorum periodum expendas, quam, ut videtur, lio, γεννήματα έχιδνών appellantur, ex veterum
auctores sibi coaevos secutus statuit Noster, nulla- auctorum traditione qua vipera: ferebantur ore
tenus convenire deprehendes, siquidem ille hu- coire, femina* voluptatis dulcedine maris caput pr.x-
jiisce sanguinariae periodi cursum ad annum usque cidere, et fetus matris uterum erodere ; quae quam
628 protrahit, quo Chosroes a juniore filio Siroa falsa sint, hodie nemo ignorat,
est interemptus, «t patet ex sequenti versu 179. 190. Κλήρον lieereditatem. intelligo esse viiidi-
Ex toto enim hujus poematis contextu apparet haec etam ex nuper allata veieruui philosophorum de
scripsisse Pisidam statim ac hunlius de caede Ghos- viperis opinione, quam tradit Herodotus, iii, 109.
roae Cpolin allatus est. Itaque si annum sepluage- 193. Vide supra v. 18i.
simum sextum ante morlem Chosroae exactum in- 194. Notissima sunt Jocasta: (lagitia, qua* cut\\
quiras, in annum Domiiiiciiin incides 551, qui fuit post Laii mariti necem, CEdipo (ilio nupsisset et
regni Chosroae senioris vicesimus secundus : hunc ex co Polyniauii ct Ktcoclem genuisset, sibi manus
enini aiunt tenuisse regnum annos 48. At seniori tulit. Videsis Dmd. Sic. lib. iv, Sciicc^mi in
successit llormisdas vcl Hormisdares filius, Hor- et Hyginum, n. 76.
niibdu: autem Chosroes junior quorum ille annos
1331 * GEORGIl
Έχ*7νο{ οδν Εχτ({^ε τήν& τήν πόλιν Α
Είς πύργον Αχρον, είς ΑπύρΟητον τόπον.
Εις τε?χος, ώς £0ειξε, τής Αμαρτίας.
2U0 Εκεί γάρ είχε Χοσρόης χα\ τους Μάγους
Κα\ τούς έαυτοΰ προατάτας τούς Ανθριχας,
Δεινή κρατηΟε\ς εικότως ύποψί^,
Μή τούς σεβαστούς αΙχμαλώτους άρπάσης.
Άλλ’ αύτύς ελθών ώσπερ Αστραπής τάχος,
205 Κα\ τύν έπ* αύτοίς σχηματουργήσας φ6€o*J
(Φόνον γάρ αύτύς ούδ* Βαρβάρων θέλεις,
Εί μή καθ’ αύτών άσπάσοιντο τά ξίφη),
Στήσας τε πολλάς μηχανάς των όργάνων.
Κριούς, χελώνας, πετροπομπούς σφενβόνας,
210 Φράξας τε τήν φάλαγγα κα\ τείχει νέφ
Τύ τείχος αύτών έμπερι/.λείσας δλον, ^
"Απαντας δνδον ειλες έκ μόνου φόβου.
ΙΙρώτον μ^ν ουν, κράτιστε, των σκύλων όλων
PISID.i li'2
ΆπηνθρΑκωσας τούς θεού; τής Πε.οσίβος,
215 Δεχτά; Απαρχάς τιυ Θεφ σου προσφέρων
Τά τών προπάππων Χοσρόου κειμήλια.
Σβεννύς γάρ αυτούς Ιφλεγες τύν Χοσρόην,
Ούχ ώσπερ έχΟρδ; του π’Jpύς τής ούσίας
("Όλος γάρ εΐ πΰρ τω θεφ συνημιχένος),
2ά0 Άλλ’ ώς έλευΟέραν τε κα\ σεσωσμένην
βέλων προσάξαι τώ βεω κα\ τήν χτίσιν.
Άπηλλάγη γάρ χα\ τ6 ττυρ μολυσμάτων
Τή προσκυνήσει μάλλον έξυβρισμίνον,
■Έχει ch τιμήν τήν καλήν Ατιμίαν,
2ά5 Τή σή χαθαρΟΙν εύσεβει χαθαιρέσει,
Κα\ συμφερόντως βυστυχείν ήνέσχετο.
Καλώς τεφρωθέν ή κακώς Ανημμένον.
Ούτως έκεϊνο πάν τδ πΰρ χατασ6έσας,
Άφήκας ούόλν, πλήν οσον λαλεΐν έβει«
250 Σπινθήρα μιχρύν είς τδ φλέξαι Χοσρόην.
reuiur, 1η pares calamitates concurrerent. Ille igitur
hanc ipsam orbem condidit in modum excelsae tor-
ris , loco inexpugnabili , tanquam murum , ul ap-
paruit, peccati (200). Ibi enim habebat Ghosroes et
Magos et sibi ascitos praesides carbones : in forlein
adductus, ut par est credere, suspicionem, ne
quos colebat, captivos abduceres. Tu vero acce-
dens , (anquam vis fulminis , (205) terrorem ipsis
undique repraesentasti : non enim caedes Barba-
rorum volebas , nisi in te prios gladios constrin-
gerent. Eductis autem multis machinarum organis ,
arietibus, testudinibus, saxa jacientibus fundis,
(210) et munita phalange novo sculormn muro,
eorum moenia late circumclusisti, omnesque sunt
intus deprehensi sola formidine.
Hoc igitur primum spoliis dedisti initium ; ia car-
bones redegisti deos Persidis, (215) acceptas Deo
tuo offerens primitias avita Chosroae cimelia : iJios
enim exstinguens combussisti Cbosroani, non quod
sis hostis ignene substantiae (omnis enim ignis est
Dep succensus), (220) sed quod liberam et liberatam
velles offerre Deo cliaiii creaturam. Vere enim libe^
ratus est ignis a profanationibus, cui adoratio fuerat
contumelia ; et nuuc honoris habet loco polchnnn
dcdcciis, (225) quod tua se sentiat pia destructione
purgatum ; et lucro apponit illatum sibi damnum,
potius bene exstinctus quam male accensas. Sic lo-
tum illOm ignem exstinxisti, nil prorsus reliquisti
nisi, ut ita dicam, (250) parvam scintillam ad ooit-
biircudum Chosroaro.
VARliE LECTIONES.
fOO εις P, ώς cd. 210 χα\] τψ codices et ed. 215 μήν ed.
NOTiE.
197. Εκείνος Artaser vel Artaxares ver Arlaxer-
scs. Πόλιν Dararlasim vel Daslagerdam.
200. In omnibus Persarum templis erant Magi
cnstndise ignis destinati. Ykle supra acroas. i, 25,
ubi de templo Gazaci, in quo erat ή πλάνη τών Αν-
θράκων carbonum impostura,
2*)i. Theophanes a p. 207 ad p. 209 Ghosroani
nielii perculsum, Dastagerda relicta, amne Tigride
trajecto, ultra Clesiplioiitem fugisse narratiunde He-
rarliiis vere ul fulmen, nullo obsistente, ubique
victor, Daslagerdam spe citius occupavit.
205. Σχηματουργήσας φόβον, incutiens timorem
bclliro apparatu el Incendiis, quibus Persidem late
vastabat lloraclius, ούχ έκών, ul idem imperator
teste Tbeopliane, p. 270. Cbosroae scripsit, πυρπολών
τήν Περσίόα. Αλλά βιασΟείς.
207. Καθ’ αύτών pro καθ’ έαυτοΰ, ut alibi ύμάς
et ύμιν pro σϊ ct σοί.
212. Plurima Gbosroie palati.i memorantur in
Theophane ab lleraclio eversa, qua Persico nomine
distinguuntur. Non longe a Dastagerd, ut videtur,
erat palatium Hebdrach mincupatuiii, de quo ita
p. 208 : '0 βασιλεύς έπήλθεν είς άλλο παλάτιον τδ
επιλεγόμενου ΒεβορΑ/ * χα\ τοΰτο χαταστρέψαντες
υλ\ πυρ'ι παραδόντες ε ύ/αριστουν τψ θεφ. At paulo
p»>fri idem Tlicoplr.mcs enumeratis ingentibus divi-
tiis qllae in Daslagerdx palatiis invente sunt, ait :
Έποίησεν ό βασιλεύς καί τήν έορτήν τών φιντ^ιν
Ιν Δασταγέρβ καί χαταστρέφων τα τοΰ Χοσρό^
παλάτια, χτίσματα ύπέρτιμα βντα, καί θαυμαστά,
καί καταπληκτικά, Απερ Ιως εδάφους ’καθείλεν, Γνΐ
μάθη Χοσρόης οΤον πόνον ειχον οΐ ’Ρωμαίοι τών
πόλεων έρημουμένων παρ’ αύτοΰ καί πυρπολου-
μένων.
224. Eleganter per prosopopeeiam ignem gau-
dentem inducit, uiiod ab impio Persarum cuUu fnr-
rit liberatus, debiluiii Deo honorem sibi prxstari
9Cgre ferentem. Ita supra acroas. f, 6 et seq<}·
solem ct lunam eadem de causa gestire ac betaii
jubebat. Simile autem est illud Pauli Boni. Vili, 21 :
Quia et ip*a creatura liberabitur a servitute conu-
plionis in libertate glorice filiorum Dei,
227. Cf. De exped. acroas. iii, 5.
230. Eo frigidior nobis videbatur hujos poematii
conclusio, quod Ghosroes non igne combustos Pf
Miserum genus mortis, q*jod subiit, narrat Theo-
phanes, p. 272. Sed ut videtur, Pisida intentos in
iaudamia potissimum pietate Heraclii illud prs cv*
terts commendat, quod Persarum ^psla ubique
subverterit imperator, ut alibi dicUini est. Tanta
enim fuit Porsanim in ignem religio, iii etiam rr-
giiin palatia πυρεία dicerentur, quod nullum esset
J
1333 HYMNUS ACATHISTUS. — MONITUM. iS.·»
t
Sine lemplo palatiiim. Quare, ut id obiter moneam,
corrigenda est Porti versio in Suida, qui ancioris
^e Hcraclio scribentis in voce τζυρεϊον verba, ό βέ
'Ηράκλειος τάς τε πόλεις χατήρει χα\ τά irupsta 0ι-
άστρεφε των Περσών, ita vertit, Heracliue vero et
urbes demolitus est et speculas Persarum, Nam πυ-
ρεία non sunt speculx, nec turres e quibus ignis
accenderetur, sed plane templa igni sacra. Minus
aberravit a vero, sed rem tamen non attigit, Scac-
cbius , Miroth. ii, <48, qui hoc testimonio usus est
Suidae ut probaret πυρείον significare ignium rece·
ptaculum ad suffumigationes , quod apud nos thu-
ribulum et thymiaterium dici potest, bed ut ad Pi·
sidam redeamus, certum est eum hic respicere ad
slupendae structurae palatium, quod Cbosroes ha-
buit Dasiagerdae, Heraclius autem funditus dele-
vit atque incendit, quod ibi impio cultu ignis una
simul cum Cbosroa adoraretur, ut paulo ante v.
220 innuimus ex Theopbaiic. Nam πυρειον* tem-
plum vel palatium ignis erectum Dastag,erdae, quae
regum Persidos se<les fuit, longe aliis sumptuosius
ac nobilius fuisse non est dubitandum, quamvis Ce-
drenus de palatio Gazaci, ut adnotavimus supra
aernas. i, 25, tam magniOee scripserit ut nihil
maius excogitari posse credas, ibi enim fuit illud
coelum arte elaboratum, in quo Cliosro;e simula-
crum stabat, et ex quo pluviae et tonitrua edeban-
tur, ut stultus ille lex πυρσολάτρης l)eo se parem
faceret. Verum sive, quod Cedrenus ait de Gazaco,
ad Dastagerdam transferendum est, sive palatio Ga-
zaci omnino simile fuisse Uastagerdae palatium con^
cedendum est. Coronidis loco adde testimonium
Tieiijd Chiliad. iii, (i6, ea omnia conOrmaniis quae
hactenus de Heraclio dicta sunt : nam et is de Ghos-
roae palatiis incensis agit, et hoc ipsum HeracUa·
dos poemation innuens Pisidam cUat.
QUERCU DE HYMNO ACATHISTO MONITUM·
Coronidis loco Hymnum Acatbistum in tota Graecia celeberrimum bic apponere opportunum dii^
simus: primum quia cum pro reddendis gratiis Virgini Dei Genitrici fuerit compositus, quodab Abarum ob-
sidione Constantinopolim ipsa liberaverit, in suam veluti sedem, post poenia Pisidae de profligatis Abari-
l)us (a), bic reponi postularet : deinde quia cum haec pia elegansque cantiuncula debello ad Constantino-
polim gesto agat, inter caetera scripta quae ad res Conslaniinopolitanas pertinent, jure quodam suo
esset accensenda : demum, qu;e potissima ratio est, quia, ni fallimur, hujus Hymni auctor est ipse Georgiua
Pisida. Quae suspicionem moverunt, haec sunt : I.) Stylus fere poeticus est ; et totus hymnus ea consiat
elegantia, et concinnitate verborum, quae in aliis Pisidae scriptis observatur. Mira sane in hoc hymno
posita elucet industria, tum in componendis dictionibus, cum in periodorum ambitu circumducendo;
ita enim omnia sunt temperata, ut verba verbis respondeant, et sententiae sententiis opponantur, et
vocum videatur numerus delinitus : quod Pisidae cum sophistis fuisse commune in praefatione est de-
iiionstratiim. Profecto qui Acathistum Hymnum legerit, et tot antitheses, orationisque flosculos intextos
viderit, in picturam potius, quam in sermonem se incidisse arbitrabitur, hymnumque ipsum, ex Gregorio
Nysseno desumptis verbis , Orat. 6 contr. Eunom, , πολυκέντητον , κά\ πολύηχμον των λόγων έξύφα-
σμα, variis coloribus artificiose depictam, et distinctam sermonum telam recte appellabit. Quare cum neque
ante Pisidam nemo hunc hymnum conGcere potuerit eo enim vivente Abares Gonslantinopolim evertere
aggressi sunt, neque statim post ipsum alter innotescat scriptor qui de Abarica obsidione egerit, non
temere illius auctor ipse Pisida judicabitur. II.) Accedit, quod in Acalhisto occurrunt verba, et phrases,
et seiileitiiie, quibus alibi usus est noster poeta, qii% quidem omnia colligere, et legenlium oculis subji-
cere dillicile non fuisset ; sed veriti ne in parvo opere videremur esse nimium diligentes, hanc .curam iis,
(|uorum intererit, relinquendam esse exisiiniaviiiius. Id igitur tantum quo maxime Acathisti auctorem se
prodere censemus, animadvertendum proponimus : inter plurimas acri s;epe repetitas salutationes, quae
Virgini .Mariae dicuntur, nonnullas esse, quae non ad bellum in Abares, sed ad victoriam contra Persas-
suiit referendae. Hujusmodi sunt, quae capiti, cujus est initium Ίβον παΐόες Χαλβαίων, etc., subjectae Icgun?^
tur ;
ΧαΤρε, ή τής βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας ·
Χαΐρε, ή τού βορβόρου βυομένη των έργων *
ΧαΙρε, πυρός προσχύνησιν παυσασα ·
Ave, quae a Barbari superstitione redimis :
Ave. qua: ab operum caeno eximis :
Ave, quw fecisti cessare ignis adorationem..
Barbarus, cujus bic notatur superstitio circa ignis adorationem, plane est Persa, quem Πυρστ>λά^
τρην in principio Ueracliados vocat Pisida, et ea de causa satpe stultum et impium appellat. Conjicimus
inde Pisidam ipsum, qui de bello Persico, et Abarico jam cecinisset, ntrainque in hoc Hymno exornando
victoriam voluisse conjungere, acceptaniqiie referre Virgini, ut Heraclii imperatoris pietatem, quam suis
iambis ubique amplilicat, bic quoque tacitus commendaret. HI.) Confirmari adhuc nostram sententiam
intclliget quicuiiqiie animo recogitabit, fleri potuisse, ut Georgius Pisida .pro sui . ecclesiastici muneris di-
gnitate , scevopbylax cnini erat, hanc occasionem libenter arripuerit, qua suse pietatis studium in Virgi-
nem testatum relinqueret : cujus rei fidem facere etiam possunt epigi animata illa duo in templum Bla-
chernaruni abeo coinposiui, qua inferiiw iiUer fragmenta exhibentur ; ibi enim paucis versiculis inclusa
habentur, qua in toto Hymno abrer scripta leguntur. Quid quod non male quis asserat Georgiuni Pisidam
inter auctores, qui ecclesiasticos Gracoruin libros scripserunt, scilicet Canones, iroparia, Triodiuin, Pen-
tecostarium et alia hiijusniodi , qua άκολουθίαι, officia nuncupantur^ esse accensendum ? Leo certe Al-
latius in tractatu De melodis Grtecorum catalogum auctorum texens, qui in tot orationum svl loge compo-
nenda suam operam contulerunt, duos Georgios nominat, Siculum unum, Mcomediensem alteruni ; Pjsid^^ex
non nominat: verum tuin ille in Syntaginate de Geor^iis, quisnain iiirrit Georgius Siculus sibi in conipjexV^
non esse fassus esset, et Nicomediensem eumdem cum Pisida esse dubilassct, cui ex laudatis Geor^ivs^
(a) Ordo editionis Jos. Mar. Qucrcii in noslra editione pfopUr connexionem rei mulalus est. Kon.
1335 GEORGIl PISiaR 1336
omnia tribuenda essent, quae sub Georgii mmine veniunt, non definivit. Angelos Maria Quirtnius, po«iea
S. R. E. cardinalis amplissimas, cum in diatriba 4 apposita ad Vetus Oficium Quadra gesimale GrienV
orthodoxa* ex Triodio vulgare, Lalinumque facere statuisset ranonein a Crrpcis dici solilum fii Dominica
Septuagesimsfe, quae του Τελώνου χα\ Φαρισαίου a parabola Publicani el Pharisaei nuncupator, ipsam ra-
nonem praeferre titulum Georgii animadvertit, el Allalii secutus auctoritatem, quis ille esset Georgios,
statiin dubitavit ; quamvis Nicomediensem cum Pisida conjungen um esse, eumdemque unum fnisseex eo
contenderit, quod nonnullis Orationibus varii codices modo Georgii Nicomediensis, modo Georgii Chat-
tophylacis nomen praeponant. Quae conjectura, quam levis sil, constat ex iis quae in Pnefalione de utro-
que Georgirr attigimus. Rem lamcn nobis gratissimam fecisset Quirinius, si quas in codicibus ora-
tiones Georgii Nicomediensis, quas Chartophylads nomine invenit inscriptas, indicassef : inde enim coHigi
forsan potuisset, num aliquid inter ipsas Orationes exsistat, quod Georgio Pisidae videatur convenire.
Canon certe Septuagesimae, qui nomen praefert simpliciter Georgii. Georgio nostro iinn est adjiidicairdos ;
longe enim distat a gnblililate el argutiis styli Pisidani. Quidquid lamcn ea de re sil, constat non temere
nos arbitrari, Georgiuni Pisidam iinnm ex iis fuisse, qui in Graecorum libros ecclesiasticos aliquid de ^
comportarunt ; quamvis enim nonnulli existimaverint sarculo octavo antiquiores non fuisse bujusmodi scrip-
tores, quam sententiam luetur Ftanc. Aut. de Simeonibus in Specimine animadvers. in Triodinm ; tamen
ipso Leone Allatio teste /)e libris et rebus Ecetes. Gra:e. ubi de Triodio disserit, certum est hujus libri
auctores plures et varios fuisse, qui pro tempore alia atque alia addendo, librum neque parvum per fc, ne^e
exiguum, majorem etiam usque ad fastidium fecere.».. Auctores, quo propius aberant a Christo» et dirina
proqenie» melius qnte erant veritatis cernentes, optime» et sine ulla offensione savetorum laudes et fidei dogmata
decantarunt, etc. Unde qua? difficultas, si dicamus hymnum Acatbistum a Georgio Pisida fuisse composi-
tum, et caiteris orationibus ab auctoribus sequioris arvi conflatis Triodio fuisse unitum? Omnes profecto eru-
diti viri, qui dc hoc Hymno tractarunt, illum firmum ralrmque bal.iieriinl. tum primum fuisse compos-
tum, et a Gnccis in laiidcin Virginis recitatum, quardo Heraclius de Chapaiio ci Cliosroa victor evasiu
Quod quidem apertissime etiam i^vincuut illa Acalliisto liymno prarposita verba. Τή υπερμάγφ στρβτηγφ
τά νικητήρια, ώς λυτροίθεΓσα των δεινών ευχαριστήρια Αναγράφω σοιή αιδ) ις σου, Θεοτόχε. Caeternro utrum
bre conjecturae aliquid valeant ad id probandum, quod intendimus, sapienliorum erit judicium* Nobis certe
persuasum est, nulli melius quam Pisidae bymnum Acatbistum posse vindicari.
ΓΕΩΡΓΙΟΥ TOT ΠΙΣΙΔΟΥ
ΑΚΑΘΙΣΤΟΣ ΥΜΝΟΣ.
GEORGII PISIDA
HYMNUS ACATHISTUS.
Tpondpior. A
Τδ ττροσταχΟέν μυστικώς λαβών έν γνώσβι, έν τ?|
σκην^5 του Τοισηφ σττουδ^) έΛίστη ό άσώματος, λέ·
γων ττ^ άπειρογάμφ · Ό χλίνας τ|| καταβάσει τους
ούρανους χωρεΖται άναλλοιώτως βλος έν σο( * βν χα\
ρλέπων έν μήτρφ σου λαβόντα δούλου μορφήν έξίστα-
μαι χραυγά^ειν σοι *
ΧαΓρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Korrdjuor.
TtJ ύττερμάχΐ;) στρατηγψ τά νικητήρια, ώς λυτρω-
ΟεΓσα των δεινών, εύχαριστήρια Αναγράφω σοι ή πό-
λις σου, θεοτόκε * άλλ* ώς έχουσα τδ κράτος άπροσ-
μάχητον, έκ παντοίων με κινδύνων έλευθέρωσον ·
Γνα κράζω σοι ·
Χοίρ:, νύμφη Ανύμφευτε.
ΤΟΥ ΑΚΑΘΙΣΤΟΥ ΟΙΚΟ!»
ΤΟκ είς* άνάγτωσιν Ίσταται · οΐ αϋτοϊ dk olxci
F.lrt κατά ά.1^ά€ητον» fiycvr χαΐ Λέγονται
.χαρά του ίερέως.
Άγγελος πριοτοστάτγς οΰρανόΟεν έπέμφθη είπεΤν
Θεοτόκο) τδ ΧαΓρε * χα\ οΰν τζ άειομάτι;) φωνή
Troparion.
Jussum arciina mente complexus incorporeas Ca-
briel, Josephi domum festinanter ingressus est di-
cens Virgini nuptiarum nesciae : Qui coelos iiiclina-
vit descensu citra mutationem totus in te recipitur :
quem ego quidem videns in utero tuo servi formam
accepisse, prae admiratione ad te clamo :
Ave, sponsa innupti.
Contactum.
Tibi ego invictae Imperatrici acceptos Iriunipho?,
libi gratiarum actiones refero, o Deipara, a calami*
tatibus liberata civitas tua : sed lo qua polles vir-
tute. insuperabili ab omni me pencnlorum grnerc
libera ; iit clamem ad te :
Ave, sponsa innupta.
ACAWISTI (ECi»
Qui stando leguntur : OEci vero ipsi sunt in ordiru
nlphabeiico» scilicet XXIV» et dicuntur a sacer-
dote.
Archangcliis c cado missus est, qui diceret
Matri, Ave : ic vero, Domine, contemplans as5u-
13a7 llYALNUS ACATUISTUS. 1339
σ&>ματούμενέν σε θεωρών. Κύριε, έξίστατο , χι\ Λ incnicm corpus sua cum incorporea voce obsliipuil«
Γστατο χραυγάζων npb; αυτήν τοιαΟτα. cl sietil ad ipsam clamans talia :
ΧχΓρε, βι* ής ή χαρά έχλάμψει. Ave, per quam splendebit laetitia.
Χα?ρβ, δι’ ής ή άρά έκλείψει. Ave, per quam deficiet maledictum.
ΧαΓρε, του πεσδντος Άδάμ ή άνάχλησις. Ανο, lapsi Adae revocatio.
Χαϊρε, των δακρύων τή; ΕΟας ή λύτρωσ;;. Ave, lacrymarum Εν» redemptio.
ΧαΓρε, υψοί δυσανάβατον άνΟρο>π{νοις λογισμοί;. Ανν, humanis cogitationibus inaccessa aititudo«
ΧαΖρε, βάθο^ δυσθεώρητον χα\ αγγέλων όφΟαλ- Ave, ipsis angelorum oculis invisibilis profundi**
tas.
ΧαΓρε, δτι ύπάρχεις Βασιλέως χαθίδρα. Ave, quoniam Regis cs thronus.
ΧαΓρε, δτι βαστάΓει; t^jv βαστάζοντα ττάντα. Ave, quoniam portantem omnia portas·
ΧαΓρε, άστήρ έμφαίνων τδν "Ηλιον. Ave, stella, qnae Solem profers.
ΧαΓρε, γαστήρ ένθεου οαρκώσεο>ς. Ave, divin» incarnationis uterus.
ΧαΓρε, δ^’ ής νεουργειται ή κτίσι;. Ave, per quam renovatur creatura.
ΧαΓρε, δι' ή; βρεφουργεΓται ό Κτίστης. Ave, perquam fit infans Creator
ΧαΓρε, δι’ ής προσχυνεΓται ό Πλάστης. " Ave, per quam Factor adoratur.
ΧαΓρε, νύμφη άνύμφευτε.
Βλέπουσαή Αγία έαυτήν έν άγνεί^, φησ\ τφ Γα-
βριήλ θαρσαλέως · Τδ παράδοξόν σου τής φωνής, δυσ-
τεαράδεχτόν μου τή ψυχή φαίνεται * άσπόρου γάρ συλ-
λήψεως τήν χύησιν πώς λέγεις, χράζων *
Αλληλούια ;
Γνώσιν άγνωστον γνώναι ή Παρθένος ζητούσα,
έβόησε πρδς τδν λειτουργοΰντα · Έκ λαγόνων αγνών
υίνν τϋώς έστι τεχθήναι δυνατόν ; λέξον μοι * πρδς ήν
έχεϊνοςέφησεν έν φόβιρ, πλήν χραυγάζων οΰτω ·
ΧαΓρε, βουλής άποββήτου μύστις.
ΧαΓρε, σιγής δεομένων πίστις.
ΧαΓρε , τών θαυμάτων Χριστού τδ προοί-
μιον. *
ΧαΓρε, τών δογμάτων αύτου τδ κεφάλαιον.
ΧαΓρε, χλίμαξ έπουράνιε, δι’ ής χατέβη ό θεό;.
ΧαΓρε, γέφυρα μετάγουσα τους έκ γης πρδςούρα*
ydv.
ΧαΓρε, τδ τών Αγγέλων ττολυθρύλλητον θαύμα.
ΧαΓρε, τδ τών δαιμόνων πολυθρήνητου τραύμα*
ΧαΓρε, τδ φώς Αββήτως γεννήσασα.
ΧαΓρε, τδ πώς μηδένα διδάξασα.
ΧαΓρε, σοφών ύπερβαίνουσα γνώσιν.
ΧαΓρε, πιστών χαταυγάζουσα φρένας.
ΧαΓρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Δύναμις τού Ύψίστου έπεσχίασε τότε πρδς σύλ-
λτ,ψιν τή άπειρογάμφ · κα\ τήν εΟκαρπον ταύτης
νηδυν, ώς Αγρδν ύπέδειξεν ήδύν Απασι, τοΓ; θέλουσι
Οερίζειν σωτηρίαν, έν τψ ψΑλλειν ούτως ·
Αλληλούια.
"Εχουσα Οεοδόχον ή Παρθένος τήν μήτραν, Αν-
έδραμε πρδς τήν Ελισάβετ · τδ δέ βρέφος έκείνης
ευθύς έπιγνούν τδν ταύτης Ασπασμδν Ιχαιρε, κα\
μασιν, ώς άσμασιν έβόα πρδς Θεοτόκον ·
ΧαΓρε, βλαστού Αμαράντου κλήμα.
ΧαΓρε, καρπού Αχηράτου χτήμα.
ΧαΓρε, γεωργδν γεωργούσα φιλάνθρο^πον.
Ave, sponsa innupta.
' Sc totam videns in puritate sancta Virgo, fiden-
ter dixit Gabrieli : Admiranda vox tua meo animo
perceptu difficilis videtur : ecquem enim conce-
ptionis sine semine fetum narras, dicens :
Alleluia?
Arcanae rei notitiam habere quxrens Virgo, ad
ministrum clamavit : E puris visceribus, age, dic
milii, quinam fieri potest, ut nascatur filius? cui
ille, quamvis in timore, clamans dixit ita :
Ave, consilii ineffabilis mystis.
Ave, eorum, qux sunt reticenda, fides.
Ave, miraculorum Christi exordium.
Ave, dogmatum ipsius principium.
Ave, scala coelestis, per quam Deus descen-
dit.
Ave, pons terrigenas ad coelum deportans.
Ave, multum insignis angelorum admiratio.
Ave, mullum luctuosa diemonum clades.
Ave, qu» lucem ineflabilitcr genuisti.
Ave, qu» neminem de modo docuisti.
Ave, qu» sapientiim cognitionem transcendis.
Ave, qu» fidelium mentes illuminas.
Ave, sponsa innupta.
Virtus AIttssiini tunc obumbravit ei, qiise ihori
I erat nescia, ut conc pcrcl, cl ejus fecundum ute-
rum, tanqnain .'igriim cleliciosuin ostendit omnibus
qui metere volunt salutem, dum psaUunl ita :
Alleluia.
Ferens uterum Virgo, quo Deum exceperat, fe-
stinavit ad Elisabetli, cujus infans snliilalionem il-
lius stalim agnoscens gavisus est, et saltibus, quasi
cantibus clamavit ad Deiparam :
Ave, germinis immarcescibilis palmes.
Ave, fructus incorrupti possessio.
Ave, qu» benignum buinaiii generis colis eullo-
rcni.
ΧαΓρε, φυτουργδν τής ζωής ήμών φύουσα. Ave, qu» vifcc noslriC generas satorem.
XoTpc, άρουρα βλαστάνουσα ευφορίαν οΙκ*:ιρ;Α(7>ν. Avo, icrra, qn:v miserationum iecumUlaltni Rcv—
1339 GEORGIl PlSlD.E
Ave, mensa, quae propitiationum aillueniiain ge> A
8ias.
Ave , quoniam facis efflorere pratum delicia-
rum.
Ave, quoniam praeparas portum animarum.
Ave, acceptum orationis thymiama.
Ave, totius orbis propitiatio.
Ave, Dei benevolentia erga mortales.
Ave, mortalium ad Deum fiducia.
Ave, sponsa innupta.
Intus habens ancipitum cogitationum tumultum,
turbatus est castus Joseph in te nuptiarum exper-
tem, et furtinubam est suspicatus, o innocens : at
vero edoctus tuam de Spiritu sancto conceptionem,
dixit :
Alleluia.
Audierunt pastores angelos collaudantes Christi
pr;esentiam in carne; et postquam tanquam ad Pa-
storem cucurrerunt, ipsum, ut agnum immacula-
tum, in sinu Mariae enutritum intuentur ; quam
hymnis celebrantes dixerunt :
Ave, Agni et Pastoris mater.
Ave, rationalium ovium ovile.
Ave, hostium invisibilium propulsatio.
Ave, januarum paradisi reseratio.
Ave, quoniam coelestia laetantur cum terra.
Ave, quoniam terrestria exsultant cum coelis.
Ave, apostolorum os disertissimum.
Ave, martyrum fortitudo invincibilis.
Ave, firmum fidei fundamentum. ^
Ave, splendidum gratiae documentum.
Ave, per quam spoliatus est infernus.
Avo, per quam induti sumus gloria.
Ave, sponsa innupta.
Stellae fulgorem secuti sunt Magi, quam viderant
cursu suo tendentem ad Deum ; eaque tanquam lu-
cerna muniti, potentem inquirebant regem : et quem
assequi nemo potest, assecuti, gavisi sunt, ad ip-
sum clamantes :
Alleluia.
In manibus Virginis eum viderant Chaldaei, qui
manu formavit homines, ipsumqae Dominum esse
sentientes, quamvis servi formam accepisset, stu-
duerunt muneribus colere, et inclamare Benedi-
VM
Xaf^E, τράπεζα βαττάζουαα εύθην^αν Ιλαίμων.
Χα?ρε, βτι λειμώνα της τρυφής Αναθάλλεις.
ΧαΤρε, δτι λιμένα τών ψυχών έτοιμάζεις.
Χαΐρε, δεχτόν πρεσβείας θυμίαμα.
Χαϊρε, παντός του κόσμου έξίλασμα.
Χαΐρε, θεοΰ πρός θνητούς ευδοκία.
Χαϊρε, θνητών πρός Ηεόν παρ^τ\σ(α·
Χαϊρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Ζάλην ένδοθεν έχων λογισμών Αμφιβόλων 6
φρων Ιωσήφ έταράχθη * πρός την άγαμόν σε θεω-
ρών, χαΐ χλεψίγαμον ύπονοών, άμεμπτε - μαθών
δέ σου την σύλληψιν έχ Πνεύματος Αγίου, έφτρ
® Αλληλούια.
*Ήχουσαν οΐ ποιμένες τών Αγγελίχιν ύμνούντων τήν
ένσαρχον Χριστού παρουσίαν * χα\ δραμόντες, ώς
πpbς ποιμένα, θεο)ρούσι τούτον, ώς Αμνόν άμωρον
έν τή γαστρί Μαρίας βοσχηθέντα, ήν ύμνούντες ιΐ-
πον ·
Χαιρε, Αμνού χα\ Ποιμένος μήτηρ.
Χαϊρε, αυλή λογικών προβάτων.
Χαϊρε, Αοράτων έχθρών Αμυντήριον.
Χαϊρε, παραδείσου θυρών Ανοιχτηριού.
Χαϊρε, δτι τά ουράνια συναγάλλο'/ται τή γξ.
ΧαΤρε, δτι τά έπίγεια συγχορεύει ούρανοΐς.
Χαϊρε, τών άτ^στόλων τδ Ασίγητον στόμα.
Χαϊρε, τών Αθλοφόρων τό Ανίκητο ν ΘΑρσος.
ΧαΤρε, στε^ι&όν τής πίστεως έρεισμα.
ΧαΤρε, λαμπρόν τής χάριτος γνώρισμα.
ΧαΤρε, δι’ ής έγυμνώθη ό ξιδης.
ΧαΤρε, δι* ής ένεδύθημεν δόςαν.
Χαϊρε, νύμφη Ανύμφευτε.
θεοδρόμον Αστέρα θεωρήσαντες Μάγοι, τή τούπ?
ήχολούθησαν αίγλη * χα\ ώς λύχνον κρατούντες α»·
τόν, δι* αύτού ήρεύνων χραταιόν *Αναχτα* εύ
φθάσαντες τόν Αφθαστον, έχ Αρη σαν, αύτφ βοώντε; *
'Αλληλούια.
Ίδον παΤδες Χαλδαίων έν χερσλ Παρθένον
πλάσαντα χείρΐ τούς Ανθρώτιους, χα\ Δεσπότην vco*>
τες αύτόν, εί χα\ δούλου έλαβε μορφήν, έσπενει^
τοΤς δώροις θεραπεύσαι, χα\ βοήσαι τή εύλογημέη;
ctae : ^
Ave, stellae inocciduae mater.
Ave, splendor mystici diei.
Ave, quae deceptionis fornacem exstinxisti.
Ave, quae Trinitatis arcana addiscentes illumi-
nas.
Ave, quae inhumanum tyrannum e principatu de-
jecisti.
Ave, qua: Cliristuai esse misericordem Dominum
ostendisti.
Ave, quae a barbara superstitione redimis.
Ave, quae ab operum coeno eximis.
Ave, quae fecisti cessare ignis adorationem.
Ave, quae a fiamnia passionum eruis.
Ave, fidelium temperantiae gubernatrix.
ΧαΤρε, Αστέρος Αδύτου μήτηρ.
ΧαΤρε, αυγή μυστικής ήμέρας.
ΧαΤρε, τής Απάτης τήν κάμινον σβέσασα.
ΧαΤρε, τής Τριάδος τούς μύστας φωτί;ουσα.
ΧαΤρε, τύραννον Απάνθρωπου έχβαλούσα τής έρ-
χηί·
ΧαΤρε, Κύριον φιλάνθρωπον έπιδείξασα Χριτ^
ΧαΤρε, ή τής βαρβάρου λυτρουμένη θρησκείας.
Χαϊρε, ή τού βορβόρου βυομένη τών έργων.
ΧαΤρε, πυρός προσχύνησιν πούσασα.
Χαϊρε, φλογό; παθών Απαλλάττουσα.
Χαϊρε, πιττών όδηγέ σωφροσύνης.
1341 IIVMNUS
ΧαΓρε, παίών γενεών ευφρόσυνη.
Xa?ps, νύμφη άνύμφευτε.
Κήρυκες θεοφόροι γεγονύτες οΐ Μάγοι, ύ -έστρε-
ψαν είς τήν Βαβυλώνα, έχτελέσαντές σου τ6ν χρη
σμδν, κα\ χηρύξαντές σε τ^ν Χριστήν άπασιν άφέν-
χις τίν Ί1ρ(υδην, ώς λυρώδη, μή είδύτα ψά/.λ-ιν ·
Αλληλούια.
Λάμψας έν xfj Αίγύττριρ φωτισμδν άληθείας, έδΰ./-
ξα; τού ψεύδους τδ σκύτος· τά γάρ είδωλα ταύτης
Σ^υτήρ, μΙ] ένέγκαντά σου τήν ίσχυν πέπτωχεν ο
Ιούτων δ^ ^υσθέντες έβύων πρ^ς τήν Ηεοτύκον ·
Χαίρε, άνύρΟωσις των ανθρώπων.
ΧαΤρε, χατάπτωβις τών δαιμόνων.
Χαίρε, τής άπάτης τήν πλάνην πατήσασα.
Χαίρε, τών είδώλων τδν δόλον έλέγξασα.
Χαιρε, θάλασσα ποντίσασα Φαραώ τδν νοητόν.
Χαίρε, πέτρα ή π6τισασα τους διψώντας τή>
ζωήν. ·
Χαίρε, πύρινε στύλε όδηγών τους έν σχότει.
Χαίρε, σχέττη τού κόσμου πλατυτέρα νεφέλης.
Χαίρε, τροφή του μάννα διάδοχε.
Χαίρε, τρυφής άγίας διάκονε.
Χαίρε, ή γή τής έπαγγελίας.
Χαίρε, έξ ής ^έει μέλι, και γάλα.
Χαίρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Μέλλοντος Συμεώνος τού παρόντος αίώνος μεθ--
έστασθαι τού άπατεώνος, έπεδόΟης ώς βρέφος αύτφ *
άλλ’ έγνώσθης τούτω καί Ηεδς τέλειος· διόπερ έξ-
βπλάγη σου τήν ά(^βητον σοφίαν, κράζων*
Αλληλούια.
Νέαν έδειξε κτίσιν έμφανίσας δ Κτίστης ήμίν τοίς
Οπ* αυτού γενομένοις· έξ άσπόρου βλαστήσας γα-
στρδς, χαΐ φυλάξας ταύτην, ώσπερ ήν, άφθορον,
Γνα τδ θαύμα βλέποντες, ύμνήσωμεν αυτήν βo<7JV-
«ς.
Χαίρε, τδ άνθος τής Αφθαρσίας.
Χαίρε, τδ στέφος τής έγχρατείας.
Χαίρε, τής άναστάσεως τύπον έκλάμπουσα.
Χαίρε, τών άγγέλων τδν βίον έμφαίνουσα.
Χαίρε, δένδρον άγλαόχαρπον, έξ ού τρέφονται πι-
στοί.
Χαίρε, ξύλον εύσκιόφυλλον, ύφ’ οί σκέπονται πολ-
λοί.
Χαίρε, κυοφορούσα όδηγδν πλανωμένοις.
Χαίρε, άπογεννώσα λυτρωτήν αίχμαλώτοις.
Χαίρε, κριτού δικαίου δυσώττησις.
Χαίρε, πολλών ττταιόντων συγχώρησις.
Χαίρε, στολή τών γυμνών πα^βησίας.
Χαίρε, στοργή πάντα πόθον νικώσα.
Χαίρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Σένον τόκον ίδόντες ξενωθώμεν τού κόσμου, τδν
νουν είς ουρανούς μεταθέντες· διά τούτο γάρ ό
ύψηλδς θεδς έπΙγής έφάνη ταπεινδς άνθρωπος, βου-
λόμενος έλκύσαι πρδς τδ ύψος τούς αυτφ βοώντας *
Αλληλούια.
ACAtHISTtJS. ΙΜ
Λ Ave, generationum omnium (dclilia.
Ave, sponsa innnpta.
Dei feri prxcones effecti Magi, reversi sunt Baby-
lonem ; tuoque ornciilo obsecuti, te Christum aii-
niinliariint omnibus populis, relicto Herode, taii-
quam deliro, qui non novit psallere :
Alleluia.
Veritatis splendore in Asgyptiiro immisso, menda-
, cii tenebras inde expulisti : hujus enim regionis
i idola, cum tuam. Salvator, virtutem ferre non pos<>
sent. Ceciderunt : qui vero ab his liberati sunt ad
Dei parans clamabant :
Ave, hominum erectio.
Ave, daemonum subversio.
Ave, quae fraudis errorem conculcasti.
II Ave, quae idolorum fallaciam redarguisti.
Ave, mare, quod intellectualem Pharaonem de·
mersisti.
Ave, petra, qunc sitientes vitam potasti.
Ave, ignea columna, quae degentes in tenebris
dirigis.
Ave, mundi umbraculum nube longius se exten-
dens.
Ave, esca mannae succedanea.
Ave, sanctarum deliciarum ministra.
Ave, terra promissionis.
Ave, ex qua fluit niel et lac.
Ave, sponsa innupta.
Transmigraturo Symeoni e praesenti fallaci sae-
culo, traditus ei fuisti, veluf infans; sed agnitus ce
ah hoc etiam Deus perfectus ; quapropter admiratus
est tuam ineffabilem sapientiam, exclamans :
Alleluia.
Cuni seipsum nobis ille, a quo sumus facti, mani-
festavit Creator, novum ostendit genus creaturae: ex
venire enim germinavit sine semine, ipsumque ven-
trem reliquit, sicuti erat, incorruptum; ul nos mi-
raculum videntes laudemus ipsam Virginem cla-
mantes :
Ave, flos incorruptibilitatis.
Ave, corona continentiae.
Ave, quae typum resurrectionis praemonstras.
Ave, quae angelorum vitam repraesentas.
Ave, arbor splendido fructu dives, quo fideles
nutriuntur.
Ave, lignum, cujus grata folionini umbra prote-
guntur mulli.
Ave, quae gestas in utero ducem errantibus.
Ave, quae gignis redemptorem captivis.
Ave, justi judicis exoratio.
Ave, mullorum peccantium indulgentia.
Ave, stola eorum qui nudi sunt fiducia.
Ave, amor omne desideriiiin superans.
Ave, sponsa innupta.
Peregrinum inluentes parium peregrinemur ai
luiiiido, mentem in coelum transferentes : ob \iV
enim excelsus Deus humilis liomo in terra
ruit, volens in olliiin Iralicrc claniiuiles ad se
M\c\u\a.
1343
GEORGIl PISID.E
Γ44
Tolum erat in inferioribus, et a superis neuli- A
c/iiam aberat incircumscriptum Verbum; descensio
enim divina, non vero transmigratio localis fuit
etiam partus Virginis alllaUe Deo, quae haec audit :
Ave, incomprehensibilis Dei comprehensio.
Ave, mysterii venerandi janua.
Ave, infidelium dubia auditio.
Ave, fidelium indubia gloriatio.
Ave, currus sanctissimus ejus, qui sedet super
Cheriibim.
Ave, domicilium pracsiantissimiiro ejus, qui est
super Seraphim.
Ave, quae contraria in unum conciliasti.
Ave, quae virginitatem et partum conjunxisti.
Ave, p«T quam soluta est praevaricatio.
A λ e. per quam apertus est paradisus. ^
Ave, clavis regni Christi.
Ave, spes aeternorum bonorum.
Ave, sponsa innupta.
Universa angelorum natura magnum tuae incar-
nationis opus demirata est; inaccessibilem enim, ut
Deum, omnibus accessibilem, ut hominem, videbat;
conversatum quidem nobiscum, et audientem ab
omnibus hoc modo :
Alleluia.
Rhetores eloquentissimos, quasi mutos pisces esse
circa te videmus, o Deipara : non enim satis sunt
explicare, quomodo et virgo permanes, et parere
potueris : at nos mysterium admirati fideliter cla-
mamus : ^
Ave, sapientiae Dei receptaculum.
Ave, providentiae ipsius promptuarium.
Ave, quse philosophos ostendis insipientes.
Ave, qu;e eloquentiae magistros eloquentia desti-
tutos redarguis.
Ave, quoniam callidi perscrutatores desipuerunt.
Ave, quoniam fabularum auctores emarcuerunt.
Ave, qusc Atheniensium ambages dissolvis.
Ave, quae piscatorum sagenas imples.
Ave, quae a profundo ignorantiae extrahis.
Ave, quae mullos in scientia illuminas.
Ave, navis servari cupientium.
Ave, portus in hac vita nayigantium.
Ave, sponsa innupta. D
Volens rerum omnium Conator mundum ser-
rare, in hunc ipsum sponte descendit, et cum, qua-
tenus Deus est, pastor esset , propter nos apparuit
nobiscum homo : similitudine enim nostra ad se
vocata, ut Deus audit :
Alleluia.
Virginum et omnium ad te confugientium murus
es. Virgo Deipara ; Factor enim coeli et terrae in
utero tuo commoratus ad hoc te instruxit, o imma-
culata, docuiique omnes salutare :
Ave, columna virginitatis.
Ave, porta salutis.
Ave, auctrix spiritalis reformalionis.
"Ολος έν τοΤς χάτω, κα\ τών Ανιυ ούδ*
άπήν ό άπερίγρΛτζτος Α6γο; * συγχατάβασις yip
θεΐχΐ) , ού μετάβασις ζί τοπιχή γέγονε, χα\ τδχοςίι
Παρθένου θεολήπτου άχουούσης ταυτα.
ΧαΙρε, θεού άχοιρήτου χώρα.
Χαιρβ, σεπτού μυστηρίου θύρα.
Χα?ρε, των άπίστων Αμφίβολον Αχουσμα.
Χα?ρε των πιστών Αναμφίβολον χαύχημα.
Χα?ρβ, βχημα πανάγιον του έπ\ των Χερουβίμ.
ΧαΤρε, οΓχημα πανΑριστον του έπ\ των Σεροφίμ.
Χα?ρε, ή τάναντία είς ταυτ^ Αγαγουσα.
ΧαΤρε, ή παρθενίαν καΐ λοχείαν ζευγνυτα.
Χαίρε, δι* ής έλύθη παράβασις.
Χαϊρε, δι’ ής ήνοίχθη παράδεισος.
Χαιρε, ή χλε\ς της Χρίστου βασιλείας.
Χαίρε, έλπ\ς Αγαθών αίωνίων.
Χαιρε, νύμφη Ανύμφευτε.
ΠΑσα φύσις Αγγέλων χατεπλάγη τδ μέγα της βγ
ένανθρωπήσειας έργον τδν Απρόσιτον γάρ, ώς βεδη
έθεώρει πΑσι προσιτόν Ανθρωπον, ήμίν μόν βυνΑ·
Αγοντα, Ακούοντα δέ παρά πάντων ο5τως·
Αλληλούια.
'Ρήτορας πολυφθύγγους, ώς ίχΟύας άφώνους, όρ
μεν έπΙ σο\, θεοτόχε * Αποροΰσι γΑρ λάγειν τδ
χαΐ παρθένος μένεις, χαΐ τεχειν Γσχυσας* ήμεΙ;Α
τό μυστήριον θαυμάζοντες, πιστώς βοώμεν*
ΧαΤρε, σοφίας θεού δοχεΤον.
ΧαΤρε, προνοίας αύτοΟ ταμεΤον.
ΧαΤρε, φιλοσόφους Ασόφους δειχνύουσα.
ΧαΤρε, τεχνολόγους Αλόγους έλέγχουσα.
ΧαΤρε, δτι έμωρΑνθησαν οΐ βεινολ βυζηο-
χοί.
ΧαΤρε, δτι έμαρΑνθησαν οΕ των μύθισν ποιητεί.
ΧαΤρε, τών 'Αθηναίων τάς πλοχΑς διασπώσα. *
ΧαΤρε, τών ΑλιέωντΑς σαγήνας πληρούσα.
ΧαΤρε, βυθού Αγνοίας (ξέλχουσα.
• ΧαΤρε, πολλούς έν γνώσει φωτίζουσα.
ΧαΤρε, όλχΑς τών θελόντων σωθηναι.
ΧαΤρε, λιμήν τών του βίου πλωτήρων.
ΧαΤρε, νύμφη Ανύμφευτε.
Σώσαι θέλων τόν χόσμον ό τών βλων χοσμήτεφ·
πρδς τούτον αύτεπΑγγελτος ήλθε, χα\ ποιμήν is*
Αρχών, ώς θεός, δι’ ήμΑς έφάνη χαθ’ ήμΑς
πος · όμοίφ γΑρ τό δμοιον χαλέσας, ώς
Αχούει *
'Αλληλούια.
ΤεΤχος εΤ τών παρθένων, θεοτόκε Παρθένε,
πάντων τών είς σέ προστρεχόντων · ού γΑρ w*
ούρανού χα\ τής γης κατεσχεύασέ σε Ποιητί;;.
Αχραντε, οΙκήσας έν τή μήτρφ σου, κα\ πάντας »
προσφωνεΤν διδάξας*
ΧαΤρε, ή στήλη τής παρθενίας.
ΧαΤρε, ή πύλη τής σωτηρίας.
X αΤρε , ά ρ/ηγέ νοητής άναπλά σεως.
1245 HYMNUS ACATHISTUS. 1346
Χαΐρε, χορηγέ ΟεΤκί,ς άγαΟότητος.
Χαϊρζ, σΰ γ^ρ άνεγέννησα; τους συλληφθέντας
βίοχρώς.
ΧαΓρε, συ γάρ ένουθέτησας τους συληθέντβις τ^ν
νουν.
ΧαΓρε, ή τδν φθορέα των φρένων χαταργοΰαα.
Χοίρε, ή τ6ν σττορέο της άγνείας τεκουσα.
ΧαΓρε, παστάς άσπόρου νυμφεύσεως.
ΧαΓρε, πιστούς Κυρίφ άρμόζουσα.
ΧαΓρε, καλή κουροτρόφε παρθένων.
ΧαΓρε, ψυχών νυμφοστέλε &γΓων.
ΧαΓρε, νύμφη άνύμφευτε.
Ύμνος &πας ήττδται, συνεχτεινεσθαι σπεύδων
τζί πλήθει των πολλών οΓχτιρμών σου · ΙσαρΓθμους
γλρ τή ψάμμψ ψβάς dv προοφέρομέν σοι. Βασιλεύ
&γιε, οΰδλν τελοΰμεν &ξιον, ών δέδωχας ήμΓν τοΓς
σοι β >ώσ:ν ·
'Αλληλούια.
Φωτοδύχον λαμπάδα τοΓς έν σχότει φανεΤσαν όρώ-
μ«ν τήν άγίαν Παρθένον · τδ γάρ άΟλον άτιτουσα φως
όδηγεί πρδς γνώσιν θεϊκήν δπαντας · αύγή τδν νουν
φε^τΓ^ουσα, χραυγυ δέ τιμωμένη ταυτα*
ΧαΓρε, αχτ\ς νοητού ήλίου.
ΧαΓρε, βολ\ς του άδύτου φέγγους.
ΧαΓρε, άστραπή τάς ψυχάς χαταλάμπουσα.
ΧαΓρε, ως βροντή τους έθχροδς χαταπλήττουσα.
ΧαΓρε, δτι τδν πολύφωτον άνατέλλεις φωτισμόν.
ΧαΓρε, δτι τδν πολύββυτον άναβλύζεις ποταμόν.
ΧαΓρε, τής χολυμβήθρας ζωγραφουσα τδν τύπον.
ΧαΓρε, τής άμαρτΓας άναιροΰσα τδν βύπον.
ΧαΓρε, λουτήρ έχπλύνων συνεΓδησιν.
ΧαΓρε, χρατήρ χιρνών άγαλλΓασκν.
ΧαΓρε, όσμή τής Χρίστου εύωδΓας.
ΧαΓρε, ζωή μυστικής εύωχΓας.
ΧαΓρε, νύμφη άνύμφευτε.
Χάριν δούναι θελήσας όφλημάτων άρχαίων δ πάν-
τοιν χρεωλύτης άνθρώπων, έπεδήμησε δι* έαυτού
ιερδς τούς άποδήμους τής αύτού χάριτος, και
σ/Γσας τδ χειρόγραφον, άχούει παρά πάντων ούτως *
Αλληλούια.
Ψάλλοντές σου τδν τόκον άνυμνούμέν σε πάντες,
ώς έμψυχον ναδν, θεοτόκε · έν τή σή γάρ οΙχήσας
γαστρΓ ό σύνεχων πάντα τή χειρΓ Κύριος, ήγίασεν,
άδόξασεν, έδίδαξε βο^ν σοι πάντας *
ΧαΓρε, σκηνή τού θεού κα\ Λόγου.
ΧαΓρε, άγίαάγίων μεΓζων.
ΧαΓρε, κιβωτέ χρυσωΟεΓσα τφ Πνεύματι,
ΧαΓρε, θησαυρέ τής ζωής άδαπάνητε.
ΧαΓρε, τΓμιον διάδημα βασιλέων ευσεβών.
ΧαΓρε, καύχημα σεβάσμιον Ιερέων ευλαβών.
ΧαΓρε, τής Εκκλησίας όάσάλευτος πύργος,
ΧαΓρε, τής Βασιλείας τδ άπόρθητον τείχος.
ΧαΓρε, δι’ ής έγείρονται τρόπαια-
ΧαΓρε, δι* ής έχΟροΙ χαταπίπτουσι.
ΧαΓρε, χροηδς τού έμού θεραπεία.
ΧαΓρε,· ψυχής τής έμής σο>τηρία.
ΧαΓρε, νύμφη άνύμφευτε.
Ave, divinae bonitatis ministra.
Ave, tu cnira turpiter conceptos regenerasti.
Ave, tu enim mente captos ad nicntero revo-
casti.
Ave, quae mentium corruptorem depressisti.
Ave, quae puritatis satorem peperisli.
Ave, thalamus incontaminati connubiL
Ave, quae (ideles aptas Domino.
Ave, speciosa Virgo virginum altrix.
Ave, sanctarum ani marum pronuba.
Ave, sponsa innupta.
Hymnus omnis, qui multaram miserationum tua-
rum magnitudinem complecti velit, minor est, et
deficit : quamvis enim arenae aequalia tibi offeramus
cantica, o Rex sancte, nihil dignum lis peragimus,
quae dedisti nobis clamantibus ad te :
Alleluia.
Vivae lucis lampadem, quae degentibus in tene-
bris apparuit, intuemur sanctam Virginem : imma-
teriale enim lumen accendens ad divinam cognitio-
nem omnes adducit ipsa , quae suo splendore men-
tem illuminat, et clamore nostro sic honoratur :
Ave, radius solis intellectualis.
Ave, jubar lucis inocciduae.
Ave, fulgor animas illustrans.
Ave, ut tonitru hostes consternans.
Ave, quoniam splendorem emittis multiplicem.
Ave, quoniam flumen effundis multifluum.
Ave, quai piscinae refers imaginem.
Ave, quae sordes tollis peccati.
Ave, pelvis abluens conscientiam.
Ave, crater miscens exsultationem.
Ave, bonus odor suavitatis Christi.
Ave, vita mystici convivii.
Ave, sponsa innupta.
Gratiam cum decrevisset de antiquis debitis fa··
cere ille, qui omnium debita solvit, per seipsum ad
eos commigravit, qui ab ejus gratia discesserant ;
scissoqiie chirographo a cunctis sic audit :
Alleluia.
Omnes, qui tuum canimus partum, te veliit ani-
matum templum laudamus, o Deipara ; cum enim
in tuo ventre habitasset, qui omnia manu continet
Dominus, te sanctificavit, glorificavit, docuitqiie
omnes ad le clamare :
Ave, tabernaculum Dei et Verbi.
Ave, sancta sanctis major.
Ave, arca Spiritu deaurata.
Ave, thesaurus vitae inexhaustus.
Ave, pretiosum piorum regum diadema.
Ave, religiosorum sacerdotum augusta gloriatio^
Ave, Ecclesiae turris inconcussa.
Ave, regni murus inexpugnabilis.
Ave, per quam excitantur tropaea.
Ave, per quam concidunt hostes.
Ave, corporis mei medela.
Ave, animae meae salus.
Ave, sponsa innupta.
1Μ7 GEORGH PISID.E
0 cunelis laudibus honoranda Maicr , qiis san-
florum oniniuro sanctissimum Verbum peperisli,
prxsenii oblatione suscepta, ab omni cabmitate
cunctos libera, et a futuro redime supplicio ad te
clamantes .
Alleluia.
-πανύμνητε Λίητερ, ή τεχουσ» των nwt
άγιων άγιώυτον λόγον, δεξαμένΐ] τ^ν ννν epes-
φορλν, άτ:6 τΛττ^ς συμφορϊ; &τ:»ντας, «£
τής μελλούτιις λύτρωσσι χολάοεως τονς oec f·-
ωντχς ·
'Αλληλούια,
1Ν HYMNUM
J. Μ. 0UERCII
*Αχάθιοτον, Arathhlum, hunc hymnum vocant
Graeci, quia illum stantes canunt, ipsumque fe*
stuin eadem de causa τής άχαΟΙατου έορτήν, vel
ή μέραν, Acathisti solemnitatem, vel dUm, dicunt :
unde recte erroris arguuntur a Gretsero, tom. If,
pag. 450, Meursius, et Junius, qui τής άκαθία-
ίου putarunt esse epitheton Virginis, quasi diceres
Virginis iter facientis, vel ejus quas non sedet, et
quiescit. Eam cerle non esse vocis άχαθίατου ori'
ginem ev ipso Meiiologio et Triodio Gr;ecorum
dignoscere potuissent. Constat hymnus Tropario,
Contacio, et OEcis, de quibus videndi Goarius
Euchol. Grcec,; Diicangiiis, Glossar, med. et iufim,
Grtecit, ; Leo Allalius, De libr., et reb, Eccles.
Grcec., Isac. llabert, Lib. Pontif. Ecet, Grcec.,ei Qui-
riiiius in Diatriba, de qua supra (coi. t555). Inve-
nitur ifi libris Ritualibus Gr^corum, ac praesertim
in Triodio, quod continet Officium Quadragesimae.
Hunc hymnum religiosi quidam e Graecis homines
in vernaculum, quo utuntur, sermonem translatum,
saepius privatim recitare, ac veluti quoddam fir-
imim praesidium, et praesentem Virginis tutelam,
sccum deferre consueverunt. Idem vero ritu so-
lemni in Ecclesia Graecorum niembraliiii, ac in
partes divisus qiialuor primis Quadragesimae Sab-
batis, totus autem et una simul sumptus hebdo-
madis quintae Sabbato canitur, scilicet ante diem
festivitatis .\nnunliationis beatissiimc Virginis Ma-
riae, in cujus laudem videtur fiictu> : ea quippe de
causa tot salutationibus, per illud angelicum Are
incipientibus, constare manifestum est. Cum igitur
tanto in honore habitus sit, hodieque etiam ha- |
beatur apud Graecos hic hymnus, quis Philotlioi
GPoleos patriarchae impudentiam non demirabitur,
qui Gregorii Palainae erroribus addictus tam stulte
desipuit, ut eum Virgini Deiparae similem facere
non erubuerit, hymnumque hunc ipsum Acathi-
stum, paucis immutatis, per parodiam ad ejusdem
Palainae laudem non sine maxima temeritatis nota
transtulerit? Vide Grceciam ortiiod, Allalii, tom. 1,
pag. 771. Prosa, versaqiie oratione redditus Ita-
lice, ilemqiie in Rulhenani, Arabicam, aliasque
linguas translatus est : Latine aulcni esse factum
Eadem die (nempe Sabbato quintae hebdoma-
dis Quadragesimae), celebramus hymnum Acalhistum
SS. Dominae nostrae Deiparae ob hujusmodi cau-
ACATHJSTVM.
ADNOTATtONES.
ab ioanne Rubeone Antoniano, el Florilegio On-
tionum a Graecis petitarum insertam testatir
B Theophilus Rainaudus, tom. Vll NomtmeL Ms-
rian., observ. 2. Paucis demum abhinc annis ipsai
sejunctim edidit Ronue, an. 1746, vir ili. Joieph
Schiro, archiepiscopus Dyrrachinas, novn quad»
versione, quam ei sors obtulit, munitam, vt si
Virginis obsequium venerationemque pios hoei-
nes, exhibita parva mole utilis libelli, facilius ai·
ceret. Eam nos versionem, cum salis elegantem, d
Graecas sententias fideliter exprimentem invcM-
rimus, pene in omnibus, si pauca tamen eid-
pias, secuti sumus. Adnotatiuiiculas autem, qw
laudatus Schiro suae editioni adjunxit, omisinn.
vel quia eas necessarias non esse censuimos, id
quia modum quemdam in hisce recudendis babea·
dum esse cognovimus. De Hymno Acalhisto plin
^ in Codini Curopolalae notis, edit. Parts, pag. 115,
iii Theophilo Rainaudo, loc, cit.; in Gretsero, toa
II De cruce, pag. 450 ; in Pagio, ad an. DCIX?,
in Jos. Sim. Assemanio Katend. Eeetes. umserta,
tom. VI. p. 588, et in Falconio Prcef. ad M.h-
then,, qui omnes in id unum consentiunt, tom pn*
iniim fuisse confecluni, incoepturaque cani, con,
lleraclio imperante, a Sarbari et Chagani obsi-
dione Gonstantinopolis est liberata. Quando w·
tem inter Officia ecclesiastica Acathistum reci-
pere, aut quo tempore hebdomadis quinUe Sabini·
illum solemniler recitare instituerint Graed, ph··
non liquet. Nam ex Synaxario, vel Lectione, qaii
co die legendam proponit Triodium, hoc atim
apparet, ter fuisse GonstantinopoUm a Barharoren
incursione liberatam ; Gnecos vero pro tribis
hisce acceptis beneficiis unius hymni canto me-
riias Virgini laudes el gratias referre voluisse. Le-
ctionem ipsam cujus auctor fertur fuisse
phorus Gallislus, ex Triodio depromptam hic af-
ferre c re esse putavimus ; quamvis enim ΠΙλ
jaiiidiu Latine factam in lucem emiserit Gretsen»
loc, cit., ne tamen quidquam, quod ad bancrun
facere videatur, desideretur, iterum prodecend··
esse censuimus.
Τή αυτή ήμέρ<? (τψ Χαββάτφ τής «έμπτης Hh·
μάδος τής Τεαααραχοατής) τδν άκάΟιστον 1 1
τάζομεν τής ύπεραγίας Δεστ^ίνης ήμων Μ
.1349 HYMNUS ACATHISTUS. - QUERCU NOT.E. 1350
αιτίαν τοιαύτην ‘ Ήραχλείου τήν αύτοχράτορα
'Ρωμαίοι; άρχήν διέποντος, δ των Περσών βασιλεύς
^οσρδη; ίδων τά Ρωμαίων &χρως ταπεινωθέντα
ηαράί Φώχα βασιλέως τοΟ τυράννου, Sva των σατρα-
πών Σάρβαρον δνομα μετά χιλιάδων πλειδνων στέλ-
λει, πάσαν τήν "Εω αύτψ ύποποιήσασθαι · 2φθη γάρ
χαι πρδτερον ώσε\ ζέχα μυριάδας Χριστιανών δια-
φθείρας Χοσρδης, άτε τών Εβραίων αύτους έξωνουμί-
νων, κα\ άπολλύντων. *0 γοΟν άρχισατράπης Σάρ-
βαρος τήν ίω ληΐσάμενο; άπασαν, ίφΟασεν άχρι
χα\ αύτής Χρυσοπδλεως, ή νυν Σχουτάριο/ έπιχέ-
χληται. Ό τοίνυν βασιλεύ; ΊΙράχλειο; έν άπορία
χαταστάς δημοσίων χρημάτων, τά Ιερά τών έχχλη-
αιών εΐ; χέρμα μετασχευασά μένος έπ\ άποδδσει
ριείζονι χολ τελειοτέρ^, διά του Εύξίνου μετά πλοίων
^τοις τής -Περσίας μέρεσιν είσβαλών, άφανίζει αύτήν *
χα\ χαταχράτο; ήττάται τούτψ δ Χοσρδη; συν τ|)
λοιπ^ στρατί^. Μετ' δλίγον δέ χαι Σειρδη; δ υΐδς
Χοσρδου άποστάς του πατρδ;, τήν άρχήν έαυτψ πε-
^ιτίθησιν, χαΐ τδν πατέρα Χοσρδην άπεχτείνας, τφ
^σιλεΐ Ήραχλείφ σπένδεται * Χαγάνος γε μήν δ
«νών Μυσών χα\ Σχυθών άρχηγδς, μαθών τδν βασιλέα
βιαπδντιον ές Πέρσας γενδμενον, τάς μετά Ρωμαίων
6ιαλύσα; σπονδάς, στίφη μυριάριΟμα έπαγδμενο;
6ιά τών δυτιχών είσβάλλει μερών είς τήν Κωνσταν-
τίνου, χατά βεοΰ βλασφήμους έχπέμπων φωνάς *
αδτίχα τοίνυν ή μέν θάλασσα πλοίων, ή δ& γή πεζών
χα\ Ιππέων άπείρων έμπλεως ήν* Σέργιο; δέ δ πα-
τριάρχης, πολλά τδν τής Κωνσταντίνου παρεχάλει
λαδν, μή χαταπίτττειν, άλλά πάσαν τήν έλπίδα έχ
ήΛ>χής είς θεδν άναφέρειν, χα\ είς τήν αύτοΰ Μη-
τέρα τήν πανάχραντον Ηεοτδχον · χα\ μήν κα\ Βώ-
νος πατρίκιος δ τηνιχαυτα τήν ττδλιν διέπων, τά
ά^νήχοντα είς άποτροπήν τών πολεμίων παρεσχευά-
ζετο · δει γάρ μετά τής άνωθεν βοηθείας, χα\ ήμάς
τά προσήκοντα ένεργειν.
Ό δέ πατριάρχης τά; θείας είχδνα; τής θεομή-
τορος μετά παντδς έπαγδ μένος του πλήθους περιήει
τδ τείχος άνωθεν, έντεΰθεν τδ άσφαλδς αύτών πορι-
ζόμενος * ώ; δδ δ μδν Σάρβαρος ϊξ έψας, Χαγάνος
άτώ δυσμών πυρπολεΖν τά πέριξ τής πδλεω; ήρ-
χοντο · ύ πατριάρχης τήν άχειροποίητον του Χρίστου
αιχόνα, χα\ τά τίμια χα\ ζωοττοιά ξύλα, προσέτι δλ
χολ τήν τιμίαν έσθήτατής Θεομήτορος έπιφερδμενος,
€ιά τών τειχών περιήρχετο· Χαγάνος δ Σχύθη;,
άιά τών χερσαίων τειχών προσβάλλει τή Κωνσταν-
τίνοι συν πλήθει άπείριρ άχρως έξ δπλωνήσφαλισμέ-
νος, χα\ τοσούτιρ, ώς ένα 'ΡωμαΙον πρδ; δέκα Σχύθα;
σαφώς διαμάχεσθαι * άλλ' ή άμαχο; πρδμαχος διά
τών παρευρεθέντων ολίγων πάνυ στρατιωτών έν τφ
ναψ ταύτης τψ τής πηγής πλείστους αύτών παρ-
απώλεσεν. ΚάντεΟθεν οί 'Ρωμαίοι άναθαρσήσαντές
TC χα\ άνασχιρτήσαντε; ύπδ στρατηγώ άμάχφ τή
Θεομήτορι αύτούς άε\ χατά χράτο; ένίχων . Βλέψαν-
τες 6k χαΐ πρδς σπονδάς οΐ τή; πδλεω;, άπεχρούσθη-
<wiv. Άνείπε γάρ δ Χαγάνος, t Μή άπατάσθε έπΙ
τφ ^ω, ίρ πιστεύετε * πάντως γάρ αΟριον τήν πδλιν
υμών χαταλήψομαι. ι Οί δέ τής πδλεω; διαχούσσν-
sain. Cum lleraclius Komaiiuin imperium tene-
ret, Persarum rex Chosroes, videns res Romanorum
a Pboca tyranno penitus afflictas et prostratas,
unum ex satrapis suis, Sarbariim nomine, cum
multis millibus misit, ut totum Orientem suae di-
tionis faceret : nam et prius jam decem myriadag
Christianorum Chosroes deleverat et everterat;
quippe quos Hebraei redemerant et perdiderant.
Arcbisatrapa igitur Sarbarus, loto Oriente devastato
usque ad Chrysopolim, quae nunc Scutarium co-
gnominatur, processit. Imperator autem Hera-
clius pecuniae publicae penuria pressus, sacris Ec-
clesiarum vasis, et instrumentis conflatis, et in
nummos conversis, quo summa major et per-
fectior foret, per Euxinum mare classe in Persiae
paries ducta, et impressione facta, omnia popu-
latur, et exscindit, ipsumqiie Cbosroem cum reli-
quo exercitu potenti manu fundit, et profligat.
Non diu post Siroes, filius Chosrois, cum a patre
defecisset , regnum sibi vindicat, et interempto
patre foedus cum Ueraclio init. Chaganus autem
Mysorum et Scytbariim dux, cum intellexisset im-
peratorem mari in l^ersas profectum esse, ruptis
quae cum Romanis inierat, foederibus, et innume-
rabilibus copiis collectis, per paries Occidentales
Gonstaniinopolim aggreditur, jactis multis in Deum
blaspbeiniis. Itaque derepente mare quidem navi-
bus plenum fuit, terra peditibus equilibiisque in-
finitis. Sergius autem patriarcha valde Constanti-
nopolilanos incolas admonebat, ne animos despon-
derent; sed omnem potius spem suam ex intimo
mentis sensu in Deo, et in Genitrice immaculata
Deipara collocarent. Atqui et Bonus, qui tunc. civi-
tati praeerat, ea quae propulsandis hostibus neces-
saria erant, praeparabat. Oportet enim , ut cum
coelesti auxilio nos etiam studium cl operam no-
stram conjungamus.
Patriarcha autem, acceptis Deiparentis imagini-
bus, cum omni multitudine moenia superne circui-
bat, hinc illis praesidium et salutem comparans.
Ut vero Sarbarus ab oriente, Chaganus autem ab
occidente igne succendere' coeperunt omnia quae
in circuitu civitatis erant ; patriarcha imaginem
Christi non manufactam, item venerabilia et vivi-
fica ligna, ad haec venerandam vestem Deiparae
proferens moenia obibat. Chaganus «utem Scytha
ex ea parte, qiia terram moenia spectant, impe-
tum in Constantini urbem facit, tali ac tanta mul-
titudine undique annis tecta et munita, ut uni
Romano adversus decem Srylhas pugnandum fue-
rit. Caeterum inexpugnabilis illa propugnatrix opera
paucorum militum, qui erant in templo ejus ad
fontem exstructo, plurimos ex illis trucidavit. Hinc
Romani animis resumptis, et prae gaudio exsilien-
tes, duce et auspice invicta Deipara, victoriam
de illis gloriose reportabant : cumque cives jam
pacta et foedera inire cogitarent, repulsam tule-
runt. Aiebat enim (ihaganus : t Ne fallamini, freti
Deo, cui creditis : certe enim cras urbem occu-
1351 GEORGII PISID.E ΐΗίϊ
p;ibo. > Qii() auiiilo, iiicobe cixilulis inamis ad A
Deum cxieiidcbaiit. Collalis igitur junctisque Cha-
ganus et Sarbarus. terra luarique, variis machinis
et tormentis urbem oppugnantes, eam capere con-
tendunt : sed tanta caide a Homanis repulsi sunt,
ut vivi humandis mortuis non sufficereiit. Naves
vero ex singulis arboribus confectae, armatis honii-
iiibus refertas, et per sinum, qui Cornu cognomi-
natur, in Blachernium Deiparentis templum de-
latae , turbine et procella ex improviso mari
incumbente, idque in duas partes dilTindente, cum
otiinibus hostium navigiis interierunt. Apparuit
admirandum prorsus castissimae Deiparentis mi-
racnluin, factumque praeclarissimum : omnes enim
ad littus maris, quod est in Dlachernis, ejecit.
populus, portis sine mora patefactis, omnes om- ^
nino trucidavit, pueris et mulieribus in illos ar-
matis. Horum vero duces reversi sunt non sine
lacrymis et lamentatione.
At Dei anianlissimns populus CPolilanus tolaui
noctem absque ulla intermissione hymnum pro
gratiarum actione Dei Genitrici decantavit, Uin-
quam illi quae pro omnium salute excubias egis -
set, et coelesti sua virtute tam insigne tropaeum
contra hostes erexisset. Ab illo igitur tempore, in
memoriam tanti ac tam divini miraculi. Ecclesia
hunc diem festivum esse voluit Deiparae, cujus
auxilio tam eximium quoque tropaeum erectum
fuit. Acathislum vero nominavit, quod tunc et po-
p4jlu5, et clerus universus eodem ardore idem fa- q
cerent, nemine cessante, nemine a divinis laudibus
quiescente.
Caeterum post triginta sex annos, sub ConstantiiiA
Pogonato, Agareni, maximo coacto exercitu, rur-
sus CPoIiiu aggressi sunt, et septem annis eani-
dem obsederunt : quo tempore in Cyzici panibus
hiemantes, multos ex suis amiserunt. Deinde spe
abjecta, cum universa classe abeuntes, ct ad Sy-
laeum delati , omnes fluctibus maris hausti inte-
rierunt, ope et auspiciis inteineralae Deiparen-
tis.
Sed ct sub Leone Isauro, Agareni. quam plurimis
myriadibus congregiUis, primum quitiem Persarum
regnum exscindunt : deinde iEgyptum, et Libyam,
quin ct ludos, et .dilliiiopcs, et Hispanos quoque ^
pervoliluJU, et ad extreiuiim adversus ipsum ur-
bium reginam expeditionem suscipiunt, adductis
octies mille navibus. Conclusa igitur in orbem ci-
vitate, ^clut jamjam illam direpturi exspectabant.
Porro sacratus urbis populus venerabili prelios»
et vivificdc cnicis ligno assumpto, ac( eplaque Vir-
ginis HodegetriiB imagine, moenia circumdabat, la-
cryuiis Deum propitians. Communi igitur decreta
Agareni in duas partes dividuntur, et alii quidem
in Bulgaros arma ferunt, ubi duoe illorum myriades
occumbunt. Qui vero ad occupationem urbis reliclt
sunt, impediti a catena, quae a Calata ad urbis moe-
nia pertingit, deferuntur ad locum, quem Soslhe-
piuin nominant, ubi cum violentus aquilo exsti-
τες, χειρας Ιτεινον είς θεόν. Συμφωνήσαντες ο5ι
ΧαγΔνος τε χαΧ 6 Σάρβαρος, ξηρας χαΙ£ι4Ιι·
λάτσης «ροσβά).λουσι, διά μηχανημάτων τήν νίψ
έλείν προΟυμούμενοι* άλλά τοσοΰτον ύτιδ των *Ρ«^
μαΐων ήττήθησαν, ώς μηδΙ Ιχανους είναι τονς ζω^
τα; xaUiv του; τεθνηχδτας, τά δϊ μονόξυλα όχλιται
πλήρη, διά τοΰ έπιλεγoμivoυ χέρατος κόλπου είςχ^ι
iv Βλαχέρναις ναδντής θεομήτορος καταγόμενα, χη
αιγίδος αίφνηδδν τη θαλάσση έπεισπεσοΟση;
δα(α;, κα\ διαιρησάση; ταύτην εις τμήματα,
τοΓς πλοίοις άπασι των έχθρών διεφθάρη, κα\ ε&ο
άν τις παράδοξον άριστούργηρια ττ,ς πανάγνου, χΑ
θεομήτορο;· πάντα; γάρπαράτδ χεΤ/,ος τής θαλά]-
ση; τδ έν Βλαχέρναις έξέβρασεν, ό 6i λαδς όσα
τάχος τάς πύλας άναπετάσαντες, άρδην πάν»;
άπέχτειναν, χα\ παΤδες, χα\ γυναίκες χβτ* αύ^
άνδριζόμενοι.
*Όγε μήν θεοφιλής τής Κωνσταντίνοι λα’^ή
θεομήτορι τήν χάριν άφοσιούμενοι, όλονΰχτιον
ύμνον, χα\ ακάθιστον αυτή έμελιρδησαν, ώς
αυτών άγρυπνη σάση, χα\ ύπερφυεί δυνάμει
ξαμένη τδ κατά των εχθρών τρόπαιον Ιχτοτε ούνείς
μνείαν τοΰ τοσούτοΰ και υπερφυούς θαύρατος, \
Εκκλησία τήν τοιαύτην έορτήν' τεαρέλαβε τή ΜηήΛ
άνατιΟέναι τοΰ Θεοΰ τφ παρόντι καιρφ, δτε καί Α
τρόπαιον τή Θεομήτορι γέγονεν. 'Άκάθΐίτχοτ U «W»
μασαν, διά τδ τότε ούτω πράξαι τδν της πόληΐ(
κλήρόν τε κα\ λαδν άπαντα.
Μετά δϊ παρελευσιν χρόνων τριάκοντα εξ, ΙιΑτ^;
βασιλείας Κωνσταντίνου τοΰ Πωγονάτου ο! ’Αγαρηνά
άπειρον στρατιάν έτ.αγόμενοι, πάλιν τή Κωνσταντί-
νου έπεθεντο, κα\ έπ\ έπτάίτεσι τιΰτην πολιορχ&ϋν·
ται, δτε χτΧ έν τοίς Κυςίχου παρεχείμαζον μέρεει,
τΓολλούς τών οΐχείων δκέφθειραν * είτα 6πζιι:όνη«*
κα\ μετά τοΰ στόλου αύτών ύποστρέφοντες, χάντφ
Συλαίψ γενόμενοι, τή Οαλάσαη πάντες χατεποντΙβΗ*
σαν προστασίφ τής πανάγνου, κα\ Θεομήτορος.
*Αλλά χα\ τδ τρίτον αΰθις Ιπ\ Αέοντος τοΰ Ήεέ-
ρου. οΐ έξ ’Άγαρ ύπέρ πλείστας μυριάδας άρι9{ΐΑ«-
μενοι, πρώτον μέντήντών Περσών άφανίξουτ. βστ-
>.ειαν, ειτα τήν Αίγυπτον, κα\ Λιβύην έπιδραμέ\τε;ι
χα\ Ινδούς, Αίθίοπά; τε κα\ Ισπανούς, Οστερν·
κα\ κατ' αυτής τής βασιλίδας τών πόλεων έπιστρα-
τεΰουσι, χίλια όκτακόσια πλοία έπιφερόμενοι,χυχλά-
σαντες οΰν αύτήν, ώς αύτίχα διαναριτάσαντες Ιμεννν.
Ό δϊ τής πόλεως ιερδς λαδς τδ σεπτόν ξύλαν tw
τιμίου κα\ ζωοποιού σταυρού, και τήν σεβάαμι·*
εικόνα τή; Θεομήτορο; δδηγητρίας έηαγόμενοι, ^
τειχο; περιεχύχλουν, συν δάχρυσι τδν Θεδν Ιλεούμι·
νοι. Δόξαν οΰν ούτω τοίς *ΑγαρηνοΙς, είς δύο 6csi*
ροΰνται μέρη, χα\ οΐ μέν κατά Βουλγάρων βτρ>-
τεύουσι, χά\ πίπτουσιν έκεισε ύπίρ μυριάδας &)·*
οι δέ περιελείφθησαν τήν πόλιν έλεΓν * κωλυθένπ;
δέ ύπδ τήςάλύσεως, διηκούσης άπδ τών Γαλάτον<1»
τά τείχη τής πόλεως, άναχθέντες περίπου τδ
HYMNUS ACATHISTUS. - QUERCU ΝΟΤΛ. 1354
ένιον γίνονται, χάχει άνέμου βορέου χχ· Α tisset, pluraque ex eorum navigiis dilTracla et
τϊ πολλά των πλοίων αύτών βιεββάγη, submersa sunt: at residuos tanta fames coepit in-
)ησαν * ol Sk περιλειφθέντες λιμφ σφοβρψ cessere, ut ab esu bumanarnm carnium sibi non
, ώς χα\ άνθρωπίνων σαρχών άψασθακ, temperarent, commistisque stercoribus vesceren-
ρυρ^ν, χα\ έσθίειν * εΤτα φυγόντες, χα\ lur. Deinde arrepta fuga cum in iEgaeum mare
'αΤον γεν^μενοι πέλαγος, τά σχάφη αύτών pervenissent, omnes suas naves, insuper et seipsos
't έαυτούς τψ της θαλάσσης βιδουσι βυθψ* in profundum praecipitarunt : grando enim vio-
) βαγδαία ούρανδθεν χαταπεσοΟσα, χα\ lenta e coelo delapsa, fervoremque maris conci-
ιατά τής θαλάσσης ποιήσασα τήν των tans, picem navigiorum dissolvit. Sic immeusa illa
τσαν διέλυσε, χα\ ούτως ό άπειροτ^ληδής classis disperiit, tribus dun laxat, qui cladis nuntium
Ιλος διώλολε, τριών μόνων είς άγγελίαν referrent, superstitibus.
;των.
α τοίνυν άπαντα τά υπερφυή θαυμάσια Propter haec igitur tam admiranda a castissima
ου, χα\θεομήτορος τήν παρούσαν έορτήν Dei Genitrice opera patrata praesentem diem fe-
* ^Ακάθιστος δλ εΓρηται, διότι όρθοστά- sium celebramus. Acaihhtu$ vero , quasi carens
άς δ λαδς χατά τήν νύχτα έχείνην τδν Β sessione, dictus est, quod totus populus tota nocte
)0 Λόγου Μητρ\ έμελψαν * χα\ βτι έν πάσ^ stando hjrmnum Deiparae concinuerit : quodque
οΓχοις χαθήσθαι έξ έθους έχοντες, έν τοΤς cum in aliis omnibus aedibus ex more sedere liceat,
^ς Θεομήτορος όρθο\ πάντες άχροώμεθα. in istis divinae Matris, erecti omnes stantes auscul*
σης ύπερμάχου τε , χαΐ άπροσμάχου tamus : precibus propugna tricis, et invictae Matris
)εσβείαις. Χριστέ ό βεδς, τών περιχειμέ- tuae, Christe Deus, ab imminentibus nos libera
μάς άπάλλαξον συμφορών, χαΐ έλέησον calamitatibus, et miserere nobis, tanquam solds
λόνος φιλάνθρωπος. clemens et misericors.
>mnia, quae circa Hyinnum Acathistum dubito : id enim ipse in Triodio titulus satis de-
it, habes in hac narratione luculentissime clarat : Άναγινώσχομεν άπδ τών Οίκων ς', Ιστά·
c demonstrata. Supervacaneum omnino μέθα δέ είς τούτων άνάγνωσιν * Leguntur primi sex
ea hic congerere, quae contra Junium Oeci, et atamiM, dum eorum fit lectio. At vero,
Inotavit Gretserus, ut ejus allucinatio- quamvis salis superque de Abaribiis, atque de
AcathUti denominationem evinceret. 11- ^ liymno Acathisto hactenus dictum sit ; nihilomi-
velim animadvertas, anne illa verba, iius, ut uno volumine comprehensa habeantur om-
rratio clauditur, 'Ότι έν πάσι τοΓς άλλοις nia, quae ad bellum Abaricuni illustrandum ali-
Γ^σθαι έξ έθους έχοντες, έν τοΤς παροΰσι quid conferre possunt, superiori historiae e Sy-
τορος, όρθοί πάντες άχροώμεθα, χ. τ. λ. naxario depromptae prolixiorem alteram, quam in
I verterentur : Quia in aliis omnibus Oecis Bibliotheca Bavarica exstare testatus est Gretse-
in more habemus, ut sedeamus ; in hisce rus, et Franc. Combefisius e Cod. Bibliothecm
i ad Deiparam spectant, stantes omnes αχ- Regiae evulgavit in Uist. Monothel. pag. 805, hic ad-
etc. Scilicet dum a sacerdote leguntur ; jicere voluimus, ut et in promptu habeas quidquid
t ex titulo eidem Hymno in Triodio prae- usque ad praesentem diem in bac re protractum est
αυτο\δέ oixoi λέγονται παρά τού Ιερέως* in lucem, et rerum CFolitanarum collectio nostra
Oeci a sacerdote recitantur. Gretserus vo- cura fiat locupletior et absolutior. Facile vero sen-
; reddidit xdibus, scilicet templis Virginis ; ties praemissam narrationem esse sequentis com-
le οίχοις. Oecis, quibus constare Hymnum pendium : utramque autem cum Pisidae poemate
n jam antea observatum est, hic agi non tam bene consentire, ut ex eo conflatae \ideaniur.
ώφέΛιμος έκ ΛαΛαιάς Ιστορίας συΛΛεγεΊσα, καϊ άν’άμνησιν δηΛονσα τον ααραδό^ως
rov θαύματος^ ^rlxa Πέρσαι, καϊ Βάρβαροι τήν βασιΛίδαταύτην αόΛιν περιεκνχΛωσαν\ οΐ
Χοντο Θείας δίκης xεtpaΘέrτες· ή χόΛις άσιΗ\ς σνττηρηθεΊσα χρεσβείαιςτης Θεοτόκου,
: έκ τότε ζίδει εύχ,αριστήριον, άκάθιστογ τήν ·ί\μέραγ κατογομάζονσα.
ratio e veteri collecta historia novum miraculum in memoriam revocans, ac declarans, editum
rsa, ac Barbari urbem hanc regiam obsedissent ; ffui et perierunt, divino ulciscente numine; urbe
, quam Dei genitrix suis intercessionibus servavit incolumem, votis annuis gratiarum actionis
exinde exsolvente, in dicta rei hujus die anniversaria, της άχαθίστου nomine.
ς χρόνοι; 'Ηρακλείου τού τών 'Ρωμαίων D Administrante Heraclio rem Romanam, Chosroes
Χοσρόης ό τών Περσών άρχήν έχων, Persarum rex Sarbarum misit cum multis copiis
Σάρδορον αυτού στρατηγόν μετά δυνά- suum ducem, qui Orientales omnes Romani im-
ρείας, πάσαν τήν υπό 'Ρωμαιοις Έώαν perii provincias excurreret, haud aliter ac fulgur
είν, δίκην σκηπτοΰ τίνος έμπιπρώντα κα\ quoddam omnia incendentem, absumentem, ac
•τα και άφανιζοντα * ούτος κατά πολλήν destruentem. Hic sccute admodum atque Ubere
jv Εωαν λεηλατών, κα\ όλοΟρεύοίν τούς Orientem dcponulatu& ac cWus quibusque Ro-
tTEOL. Gn. XCll. ’ n
10^5 GEORGII PISID.E 1:156
manis, nemine prohibente, ejusve late proceden-
tem impetum retardante, internecioni datis : quip-
pe cum Romanae vires valde dejectae essent, ejus,
qui imperium Romanum regebat, giavissima ac fe-
rina crudelitate tyranni Phocae viri militaris attritae ,
Ghalcedonem veniens, in ea deinceps vallum ponit,
atque opportuna omnia ad magnam hanc obsi-
dendam civitatem disponit : ita enim illi consti-
tutum erat, bocque modis omnibus studebat, llaec
videns lleraclius, qui nuper post tyrannum Phocam
imperii regimen susceperat, valde anxius, gravi-
que dolore allectus, relicu regia, collectis Roma-
nis copiis , quae superstites erant , per Pontum
Euxinum repente, cum Persae nihil cognovissent,
eorum regionem invadit. Cognita autem Chaga-
iius Scytha imperatoris expeditione , statim operi
insistit ; ac mare quidem Scythicis replet monoly-
lis lintribus, sic barbara voce nuncupatis, quod
ex uno praelongo ligno, tumultuario vclut opere,
confacta sini, terram vero equestri milite ac pe-
destri.
Sergius interim patriarcha, populum in urbe
regia constitutum multis hortabatur, docebatque, ut
ne animis conciderent. < Confidite, aiebat, filii, et
in Deum solum nostrae spem salutis referamus, at-
que ad eum, manus ac oculos ex toto animo leve-
mus, et ipse mala dissolvet, quae nos circumstete-
runt, ac omnia adversum nos Barbarorum dissipabit
consilia, t His Sergii sermonibus animatus populus,
qui erat iii urbe, manserunt omnes fide in inteme-
ratam Deiparam roborati, atque in eum, qui ex ipsa
per clementiam nasci voluit, Christum Deum no-
strum, perseverabantque forti animo, exspectantes
videre misericordiam ejus super ipsos, quam brevi
post consequi meruerunt, nec vacui a sua spe exci-
derunt*
Is autem, qui ad urbis custodiam ab imperatore
relictus fuerat. Bonus nomine, nihil non adversus
Barbarorum machinamenta sedulo moliebatur,
quantae vires erant. Vult enim Deus, ut ne. inertes
et otiosi desideamus; sed ut etiam aliquid operae
conferamus; et ut quaedam quidem a nobis ipsi in-
veniamus, ac spem tamen omnem salutis in ipso
rhabeamus. Sic etiam jussit Jesu filio Nave, ut insi-
dias .poneret adversus Gaii ^ Gedeoiiemque hydriis
ac lampadibus adversus Madianitas* instruxit. Cae-
terum Bonus quidem muniebat muros, omniaque
bello opportuna parabat. At Sergius pontifex sacras
Dei Genitricis imagines, quibus maxime infans
quoque Salvator in ulnis matris repraesentabatur,
assumens muros circuibat, qua supplicatione cum
.urbi tutamen concilians, tum Barbaris ac hostibus
consternationem, interitum , ac fugam, quae brevi
eis illata, omnimodo exterminio tradidit.
Quoniam vero Persae ad Chalcedonis muros ca-
strametati, omnia in circuitu, ac vicina Chalcedoni
' Josue viu, 1. * Judic. vii, 16.
παρατυγχάνοντας αύτψ 'Ρωμαίους, oufievh; χωίύον
τος, f) την έπι πολύ φοράν αύτοΟ άναχόπτο'/τος *
των 'Ρωμαΐχών δυνάμεων μάλιστα τεταπεινωμ^νι»ν,
τ|) βαρυτάτη χαΐ θηριώδει ώμότητι του τηνιχαΰτχ
τήν 'Ρωμαίων διέποντος άρχήν, τοΟ τυράννου funes
του στρατιώτου, φθάσας είς Χαλκηδόνα, τίθεται
λοιπδν έπ’ αυτής χάρακα, χα\ πάντα τά πρ^ς πολκρ*
χίαν ταύτης τής μεγαλοπόλεως έξευτρεπιζει * τοΰη
γάρ αύτψ χα\ βεβούλευτο, χα\ τρόπψ παντ\ έσαον-
δάζετο. Ταΰτα όρων ό 'Ηράκλειος, μετά τδν τυρόν-
νήσαντα Φωκάν άρτι τής βασιλείοις έπειλημμένκ,
σφόδρα περιαλγής, κα\ κατώδυνος γιγονώς, λιη»
τά βασίλεια, διά τού Εύξίνου Πόντου συναγαγών τΐ;
Ιτι περιούσας των στρατευμάτων δυνάμεις, άθρέυς
ούδλν προμαθόντων έν Περσίδι, τή χώρα τιροσβάλίαι*
γνούς δά τήν έκστρατείαν τοΰ βασιλάως ό Σχυθι;;
Χαγάνος, εύΟύς είχετο Εργου * χα\ τήν μάν θάλαααβν
πλοίων έπλήρου τών παρ' αύτοίς, &, €ιά τδ έξ Η;
έπιμήχους σχεδιάζεσθαι ξύλου, μοκόξνΛα βαρδάρη
φωνή προσαγορεύονται · τήν δά γήν. Ιππέων τε xa\
πεζών·
Ό δέ κατά τήν βασιλίδα λαός, ύτώ ΣεργΙον τοΰφ
πατριαρχίαν Εχοντος τότε, πολλά παρεχαλεΐτο,
πρδς τού μή πίτττειν έδιδάσκετο , f βα/ό(5ε?τε, tixva,
λέγοντος · χα\ μόνον είς Θεόν τάς έλπέδας ήμΰνττ.;
σωτηρίοις άναθώμεθα, χα\ πρός αύτδν χεΓρας, χ»
δμματα Εξ όλης ψυχής αΓρωμεν, χα\ αύτδςτά κμ·
στοιχίσαντα ήμάς κακά λύσει, κα\ πάντα τά xrt'
ήμών διασκεδάσει τών Βαρβάρων βουλεύματα, ι Τού-
τοι; θαββήσας τοϊς λόγοις ό έν τή πόλει λαός, fpsvw
πάντες τή πίστει νευρούμενοι, τή είς τήν άχραντον
Θεοτόκον, χα\ τδν έξ αύτής εύδοχήααντα διά φύαν-
Ορωπίαν τεχθήναι Χριστόν κα\ θεόν ήμών · χαίκροο*
δεχόμενοι τό Ελεος αυτού Ιδεϊν έπ’ αύτούς , έκχρτί·
ρουν τή έλπίδι, ού μετά μικρόν χα\ ήξιώΟησβτ^ xs:
τής έλπίδος χενο\ ούκ έξέπεσον.
Ό δέ παρά βασι^ως είς φυλακήν τής πΔεας
χαταλειφθείς Βώνος δνομα, δσα δυνατόν ήν άνζι^ιτ·
χανάσθαι, πάντα πράττων κα\ ποιών, ούχήμέλη.
Βούλεται γάρ ό θεός ήμάς, μή άργους χαΐ άπρά^ϊ;
καθήσθαι · άλλά τι κα\ ένεργεΓν · xa\ έηνοεί5«»
μέν τινα χα\ άφ* ήμών, έπ’ αύτόν βέ πάσαν Ιχα
σωτηρίας τήν προσδοκίαν. Ούτω χα\ τψ Ιησού τ»
παιδί Ναυή, ένέδρας ποιήσαι κατά τής Γα\ ίνετεί·
λατο, καΐ τόν Γεδεών κατά τών Μαδιηναίων «ρίβ-4,
κα\ λαμπάσι έξώπλισεν. Άλλ’ ό μέν Βώνος, τε:χ^
ωχύρου, κα\ πάντα τά πρός πολεμικήν χρείαν έξήρ*
τυε · Σέργιος δέ ό Ιεράρχης, τάς Ιεράς εΙχόνας ή;
θεομήτορος, αΤς μάλιστα κα\ βρέφος ό Σωτήρ έ^σ»·
νισθε\ς, έν άγχάλαις τής μητρός ένεφέρετο, ταυπ; I
λαβών, περιήει τά τείχη · τή μέν πόλει άσφϋεα»
έκ τούτου περιτιοιούμενος * τοίς δέ Βαρβάροις ν I
πολεμίοις πτόησιν, χαΐ όλεθρον, χα\ φυγήν · fisiv:i J
μικρόν ύστερον έπελθόντα αύτοΖς, άφανισμψ λτανΟΓ I
δέδωχε παντελεΐ. I
01 κατά τήν Χαλκηδόνα στρατοπεδευσάμενοι lUr* |
σαι, ήρξαντο πυρπολεΖν τά πέριξ τής Χαλχ^Ι
1^57 HTONUS ACATnYSTUS. - QUERCU NOT/E. ΙΠ58
>.α\γειτνιάζοντα, x*\ τίλλα πάντα irouiv, δσα τοΤς
ττολιορκείν προθεμένοις έργάζ€(τΟαι σύνηΟες · ώααύ·
τως δέ χα\ οΐ Σχύθαι χαι Βάρβαροι, τά παραπλήσια
τοις Πέρσαις ποιουντες έφαίνοντο. Λαβών πάλιν ό
ΙΙατριάρχης τδν άχειροποΣητον τύπον του Κυρίου
χα\ Σωτήρος ήμών ’ΙησοΟ Χρίστου, χα\ τήν της
Παναγίου τιμίαν έσθήτα · Ετι τε τά ζωοποιά ξύλα,
διά των τειχών περιήρχετο * χα\ μετά δακρύων τδ,
*£ξβγέρΘητι, Κύριε, Ελεγεν προσευχόμενος, καΐ
ίίιασχορχισ&ήσονται οΐ έχθροί σου* καΐ έχΛεί·
ψονσιτ ώς χοΛτός, καί τακήσοκται ώς κηρός ά^ό
χροσωΛον Χνρός.
ΟΟπω τρεΤς ήμέρα( διήλθον τής γενομένης πυρ-
πολήσεως, χα\ προσέβαλε πανστρατιά τή πόλει, ό
των Σκυθών άρχηγός · τοσαύτη βέ ήν ή φάλαγξ των
πολεμίων, εΓςτε πλήθος άναρίθμητον συντεταμένη, κα\
δπλων περιβολαΐς χατησφαλισμένος, ώς, ίνα τδ πάν
άξ όλίγου δηλώσω, δέκα Σχύθας πρδς ένα Τωμαΐον
συ^^^ήγνυσθαι. Άλλ* δμως ή άρχιστράτηγος, καλ
προπολεμοΰσα των Χριστιανών άχραντος Δέσποινα,
ή τάχιστη τών έπιχαλουμένων έπίκουρος διά τών
λαχόντων στρατιωτών τδν έν τή πηγή, πολλούς τών
έχστρατευσαμένων Σκυθών άνελουσα, ού μόνον του
Σκυθάρχου τδ θράσος κατέβαλε τφ τοιούτφ στρα-
τηγήμάτι , άλλά χαΐ τής μελ).ούσης συμβαίνειν
αύτοΓς παντελούς άπωλείας, όλίγψ ύστερον, οΤον
ά^^βώνά τινα τδ γεγονδς έχειν αύτδν, τέως έ ποίη-
σε · έκ τούτου γάρ μέγα φρονήσαντες οΐ Τω-
μαιοΐι χα\ θάρσους έπιπλησθίντες πολλου, συμπλο·
χάς καθ' έχάστην σχεδόν έ ποιούντο πρδς αύτούς,
Ιχοντες ύπερμαχοΟσαν μέν τήν τού θεού Μητέρα,
χαΐ ((ωμαλεωτέρους άποδειχνύουσαν * τά τών
* Psal. LXY11, 1, 2.
(1) Imaginem non manufactam. Existimat Gret-
serus , c. t5. De imaginibus non manufactis, non
fuisse hanc Salvatoris imaginem , quam Sergius
gestaret archetypam άχειροποίητον , Heraclio in
expeditione habente ejusmodi imaginem archety-
pam, illam nimirum Camulianensem, quae sola non
luaiiufacta tunc temporis erat in urbe regia. Ve-
rum ut demus unam duntaxat fuisse hujusmodi
Imaginem, nihil est, quo probet, unam potius, quam
alleram fuisse archetypam; ac sit conjectura potius
vere archetypam relictam urbi praesidio, ubi et ipsa
tutior videretur : vel certe ut ex monumentis lo-
quamur, dato asportasse Heraclium imaginem non
manufactam archetypam, sibi et exercitui futuram
praesidio, relicta sit Sergio ei similis, divinitusque
expressa ex illa sub Tiberio imperatore, cum mu-
lier quaedam patricia in aegritudine impetrasset
deferri in domum suam ad aliquot dies, non ma-
nufactam primam imaginem ; qua de re Menaea, ubi
etiam legimus, Sergium accepisse sic expressam
Imaginem a coenobio, cui patricia legaverat, ac re-
tinuisse, donec divinis terroribus coactus est re-
stituere. Quod subditur de lignis vivificis, oportet
liitelligi de portione aliqua ligni crucis , quales ab
ea Hierosolymis avellebantur , antequam a Persis
tolleretur, non de cruce ipsa, quam Ueraclius non-
dum receperat ex Perside. Deiparae vestis videtur
e Blacbernis sublata sub hos timores , eo modo,
quo narrat auctor tractatus in ejus depositionem,
quando etiam intercesserunt illa pacis colloquia,
quae idem auctor indicat, dc quibus illic ex Zonara/
coeperant igni vastare, omniaque alia iis consuei.v
facere, quibus constitutum est, ut urbem aliquan)
expugnent; ac similiter Barbari, cl ScyThte eadem
et ipsi, atque Persse facere vklebanlur ; accipiens
iterum patriarcha Domini ac Salvatoris nostri Jesii
Christi imaginem non manufactam (I), ac vestem
pretiosam sacratissimx Mariae, necnon etiam vivifica
ligna, urbis muros circuibal, ac cum lacrymis ora-
bat dicens : Exsurge, Domine, et dissipabuntur ini-
mici tui : et sicut fumus deficient, et fluent sicut cera
a facie ignis ·.
Vix dum tertius dies ab ea populatione transierat,
cum Scylbanim dux exercitum omnem urbi admo-
vet. TanUe porro erant hostium copiae, cum et nu-
mero pene innumerabili, tum etiam armorum muni-
tionibus apprime instructo milite; ut quo rem
universam ex paucis declarem, decem Scythae cum
uno Romano conflicturi ^essent. Nihilominus tamen
Christianorum exercitus praeses ipsa, ac propiigna-
trix intemerata Deipara, illa eorum, qui invocant,
celerrima adjutrix, plurcs excurrentium Scytharuin
ad divinum ipsius templum, quod in Fonte (2) vocant,
per levioris armaturae milites necans, nedum eo
stratagemate Scylharum ducis audaciam repressit,
sed et ut etiam quod acciderat, velul arrhabonem
ac praeludium futuri postmodum omnimodi eorum
interitus haberet, inierim eflecil. Exinde enim Ro-
mani animos assumentes , multaque fiducia aucti,
manus in dies cum hoste conserebant, pugnante
pro eis, ac auxiliante Deipara, robustioresque efli-
ciente, neenon confundente Scytbarum macliina-
Erat illa circumgeslalio humili pietate, cum satis-
factio pro injuriosa tractatione , tum supplicatio
pro auxilio.
(2). Quod in fonte vocatur. Effusior est Niceplio-
riis in laudando hoc templo lib. xv, c. 25, quod ait
a Leone Magno, stadio ab urbe, ad alteram partem
urbis, ad auream ejus portam , ceu alterum a Bla-
cbemarnm templo urbis propugnaculum , regia
magniflcenlia exstructum. Illic ergo Constantinopo-
litani habentes praesidium , felicius velitando Dei
genitricis auxilio , vincere didicerunt. Ut autem
magnum ad victoriam , ac liberationem civitatis,
prsecipuumque momentum divina protectio Marise
intercessionibus contulerit , ac ita merito Graeci
agnoverint, recolentes beneheium annua hac cele-
britate τής άχαθίστου. Haud tamen videtur res con-
fecta iis prodigiis, quae podiiiit aliqui, ac aliis me-
diis quam humanis, ac iis proximis, ut ex Nice-
phoro , ac Zonara solidiori veritate scribentibus,
potest colligi. Quamobrem flgmcntum puto , quod
Cedrenus narrat , et ex eo Buroniiis anno 025, de
muliere visa egredi e Blachernariim porta, quam
Barbari putaverint uxorem Heraclii, ad ipsum egre-
dientem,etc., qua disparente in mutuas caedes sint
conversi, elc. Prudens itaque Heraclius urbe disce-
dens ad expeditionem, non destituit forti milite, in
quo licet pauco eam Deus Barbarorum nubem
dispulit, excepta tempestate , qua plures absorptos»
ac fere eorum pei iisse reliquias, auctorum est con-
sensio.
GEORGII
uieiita, eorumqiie Tirlutem, ^ peritiam bellicam i
<k*lu<lea4c.
Ilis ila habentibus, communi patriarchae, popu-
lique consilio, destinantur quidam ex urbe cum
muneribus, qui cl pacifice Scytiias alloquerentur,
eusque ad pacis foedera provocarent. Enirovero non
tam homo ille quam bellua, nedum pacis illa monita
non suscepit, verum etiam acceptis moneribus,
qu e inferebantur, re infecta legatos remisit, haec
ad eos lanium adjiciens : i Ne decipiamini in Deo,
cui crediiis ; prorsus enidi in crastinum vestram
capiam, ac desolabo civitatem. Quadam nihilominus
pietate liberum facio, ut nudi exeuntes quo vultis
abeatis. Caeterum abite, nihil a me amplioris exspe·* i
elaturi clementiae. >
PISIDil m
Σκυθών συγχέου^αν μηχανήματα, κα\ τήν δύναμ:ν
αύτών αφάλλουσαν, χαΐ τήν έμπ£ΐρ{αν τήν έν «ο-
λέμοις·
ΈπΙ τούτοις, κοινή γνώμη του πατριάρχου, χα\ τον
λαού, πέμτΓονταΙ τινες έχ τής τζάΧεως μετά δώρων *
ειρηνικά τε λαλήσαι τοις Σχύθαις, κα\ ττρδς εΐρή*
νην αύτους έχκαλέαασθαι * άλλ* δ Οήρ μάλλον ή άν-
θρωπος, ου μόνον οΟ δέχεται τήν είρηνιχ^ν πρόα-
χλησιν, άλλά καΙ τά έπιφερόμενα δώραλα6ών, άπρά-
κτους άποπέμπει, τοΰτο μόνον αύτοϊς έπαιπών ·
f Μή άπατάσθε έπΙ τφ θεφ, φ πιστεύετε * ιζάντως
γάρ αΟριον τήν πόλιν ύμών λήψομαι, χα\ ταύτην
έρημον θήσω * χάριν δέ συμπαθεΐας, άδείας δίδωμι
γυμνοϋς έξελθόντας, όπου βούλεσθε άπελΟειν * τδ λοι-
πόν, πορεύεσθε, έτερον φιλάνθρωπον παρ' έμου μη-
δέν άναμένοντες. »
His cives auditis ab iis, qui legatione functi sunt,
gementes ex imo pectore,* manus in ccelum tetende-
runt, imbreque lacrymarum offusi : ε Protector, in-
i^uiebant, Domine, qui universis superbis resistis;
cujus est incomparabilis potentia, et dominalio Inso-
lubilis : audi verba barbari illius, quae misit impro-
perans 4ibi omnium Domino , et libera urbem hae-
rcdilailis tuae, ac populum, qui a te nomen habel;
ne quando dicant. Ubi est Deus eorum? > Atque
haec quidem populus. Deus autem Persarum tran-
situm ad Cliaganum prohibuit, quem meditabantur,
mullis eorum caesis (3), quos subsidio mittebant.
Porro non cessarunt, biduo toto vel triduo, velita-
tionibus, ac paucorum per loca praeliis pugnare.
Hoc autem canis ille consilio moliebatur, ut terra
quidem machinas admoveret diruendis muris, ac
urbi expugnandae : mari autem, Scytharum aptaret
lembos, quos habebat innumerabiles, ut uno tem-
pore, ac eadem hora , terra simul, ac mari, pugna
civitati ingrueret.
Tanto igitur instructo belli apparata, accipiens
quidquid equitum lectius erat, venit ad partes Ponti,
quibus navigabatur, seque ipsum Persarum exer-
citui ostendit ; illeque vicissim eadem fecit. Dicam
melius : Alter quidem ex Asia, ex Europa alter, ve-
luti ferse liestiae rugiunt adversus civitatem, prom-
puin sibi praedam sperantes fore. Verum quis lo-
qiietur Dei tunc exhibita mirabilia ? Quis vero Vir-
ginis in nos impensiorem clementiam ac miseri-
cordiam possit enarrare ? Nam ubi Ghaganus sinus
Ceratos lintribus, ac milite implevisset, ita moliens,
ut per eos quidem, qui in terra pugnabant, muros
civitatis dejiceret; per eos autem qui in sinibus
Ceratos navalem pugnam erant inituri, facile in
Ταυτα παρά των πεμφθέντωνάχούσαντες, στενά-
ξαντες άπδ μέσης χαρδίας, είς ουρανούς τάς χεΤρβς
Ανέτειναν, χα\ δάκρυσι πολλοΤς έπιχλυζόμενοι ,
f Ύπερασπιστά , έλεγον. Κύριε, ό πάσι τοίς ύπερ-
ηφάνοις άντιτασσόμενος, οζ τδ κράτος άνείχαβτον,
χα\ ή δεσποτεία Ακατάλυτος * άχουσον τους λόγονς
του βαρδάρου, οΟς άπέβτειλεν όνειδίζων σε τδν πάν-
των δεσπόζοντα, χαΐ βΟσαι πόλιν χληρονομίας σου,
χα\ λάδν, σφ χεχλημένον όνόματι * μήποτε εΓπωσι *
Που icur ό θεός αϋτώτ ; » 'Αλλά ταύτα μέν θ
λαός · θεδς δέ, τήν Περσών πρδς τδν Χαγάνον διά-
βασιν, ήν έμελέτησαν, άπεχώλυσε πατάξας ούχ λί-
γους, ών περ\ άλλήλους άπέστελλον * δύο δέ κΑ
τρεις έφεξής ήμέρας άχροβολισμοΤς χα\ τοπιχο?;
έφόδοις του πολεμειν ούκ έπαύσαντο * Ιργον δέ ήν
έκ μελέτης έτοιμαζόμενον τω κυν\, χατά μέν γην,
μηχανάς τειχομαχιχάς παραστησαι χαΐ έ).επόλεις'
χατά θάλασσαν δέ, τά παρά Σχύθαις έξαρτύσαι μονό-
ξυλα ύπέρ άριθμδν ύπάρχοντα * ώστε χαθ' ένα χαι-
ρδν χα\ μίαν ή μέραν, κροτήσαι χατά της πόλεως
πόλεμον, έχ γης όμού χαΐ θαλάττης.
Έν^ δσφ δέ τδν τοιουτον έξήρτυε πδλεμον, λαβών
δσον εΤχεν έν Ιππευσιν έπ(λεκτον, έν τοίς άναπλεο-
μένοις του Πόντου γέγονε μέρεσι , τφ Περσιχφ
στρατφέπιδειχνύ μένος* χάχε?νος δέ τάδμοια έπραττε*
μάλλον δέ,δ μέν έξ Άσέας, δ δέ έξ Εύρώπης,χεθ-
άπερ Θήρες άγριοι ώρύοντο κατά τής πύλεως, έτοι-
μον ταύτην έχειν νομ(ζοντες θήραμα * άλλά τΙς λα-
λήσει του θεοΰ τά τότε θαυμάσια ; τ£ς δέ της Παρ-
θένου τήν είς ήμάς εύσπλαγχνίαν διηγήσασθαι ές-
ισχύσει ; *Πς γάρ δ Χαγάνος τους του Κέραχος κόλ-
πους έπλήρωσε μονοξύλων, χα\ τοϊς έαυτοΰ δπλίταις
έπειράτο, διά μέντων τιολεμούντων είς γην« τά τείχη
χαταβαλεΤν τής πόλεως * διά δέ των ναυμαχούντειν
έν τοίς χόλποις τού Κέρατος, ευχερή τήν κατ' αυτή;
(δ) Multis eorum cersis ηuos , etc. Intercipiente,
ac excurrente Romano fortissimo milite, ut ex Zo-
nnra colligi potest. Etiam S. Nicephoms maximam
Sciavorum stragem faciam narrat, ubi hostium stra-
mgenia detectum fuisset^ immittente Bono patricio
in incautos , ac velut suis subsidio venientes , ut
urat conventum ad signum sublati ignis e Blacher-
narum munitione , medio ipso itinere expediti»i-
mam Romanam classem :quam hostium cladem isu
forte indicent; postquam secuta sit illa bostiom
irruptio ad muros hic narrata, quam Romani inn
mensa c*de eorum depulerint, depiignante pro eis
mari interim, immissa tempestate in hostium das*
sem, Deipara Virgine.
l^ei HYMNUS ACATHISTUS. - OUERCII NOT.B. Π02
έπιβασιν πάντοθεν αύτοΰ 6 Θε6ς χα\ Δέσποινα
Παρθένος, Απράχτους χα\ χενάς τάς έλπ(δας Απ-
έδειξαν * τοσουτον γάρ πλήθος χαθ* έχαστον μέρος
τοΟ τείχους τδ Τωμαΐχδν στράτευμα, των πολεμίων
ανείλεν, ώς μηχέτι τους ζώντας , δύνασθαι χατα-
χαίειν τους θνήσχοντας · χαΐ τούτο μέν γέγονε διΑ
των άπδ γης πολεμούντων · τώνδέ άτΛ της θαλάσσης
προσιδντων πολεμίων, αύτανδρα τά μονόξυλα πρδ
του Ιν Βλαχέρναις θείου ναού ή θεοτόχος χα\ Δέ-
σποινα έβυθισεν, Αθρόως έξαίσιον χα\ βίαιον χαται-
γίδα χατ* αύτών έγείρασα πνεύματος.
*βς γάρ πλησίον έγένοντο του θείου ταύτης οΓχου,
σφόδρα ύψωθεισα ή θάλασσα , χαΐ διαιρεθεΖσα θείιρ
ττνεύματι είς διαιρέσεις , πάντα Αρδην χατεπόντισβ
χα\ χατέδυσεν Αμα αύτοΤς μονοξύλοις. Κα\ ?jv Ιδείν
τηνιχαΰτα μέγιστον καΐ άφραστον τεράστιον Γσα
κα\ δρεσι χύματα ποιούσαν, χα\ τρόπον Αγρίου θη-
ρδς έξογχουμένην, χαι μαινομένην, χα\ τοΓς.έχΟροΖς
της Θεομήτορος Αποτόμως έπιπηδώσαν, κα\ Ανηλεώς
χατεσθίουσαν* ώσπερ ποτέ κα\ τους Αιγυπτίους πε-
στοίηχε, καταδιώκοντας τδν πάλαι 'Ισραήλ, τρόπψ
χαινφ πεζεύοντα δι' αυτής · ούτω ή προπολε μούσα
τής Ιδίας πόλεως ή θεοτόχος καΐ προασπίσου σα , τδ
παράδοξον Αναιμαχτ\ τρόπαιον έστησε τρόπφ τοιού-
τψ κα\ στρατηγήματι , τους μέν κατά τής οικείας
χληρονομίας πόλεμον άκήρυκτον καταγαγόντας, χαλ
δπλα έπ* αύτήν Αραντας, Αρδην ποντώσασα, χολ έρ-
γων θαλαττίων γευμάτων Αποφήνασα* τδν δέ τάς
τής σωτηρίας έλπίδας έν ταύτη xaV μόνη σαλεύοντα
χλήρον έχ των προστιεσόντων δεινών Απαθή πάντι;
διαφυλάξασα.
Τότε δέ τότε, χαΐ αύτδς ό. τούτων έξαρχος αύτ-
δπτης γενόμενος τής· τοιαύτης Απώλειας τού Ιδιου
στρατεύματος , αύτου που συν όπλίτοας Ιππεΰσιν έφ’
ύψηλού τόπου Ιστάμενος , χερσλ τδ στήθος καΐ τδ
πρόσωπον έτυπτε ν· οΐ δέ έντδς τού τείχους πρδς
τους έχθρους άνταγωνισάμενοι , έπε\ έμαθον τδν έν
τή θαλάσση γενόμενον Βαρβάροις δλεθρον, ευθέως
θείφ δυνάμει βωσθέντες, χα\ τή τής Παρθένου ίσχΟι
φραξάμενοι, τάς πύλας των τειχών Ανεπέτασαν, καΐ
σδν βοή χα\ άλαλαγμφ κατά τών έχθρών έπεξέδρα-
μον τοσαύτη δέ περιέσχε χαρά χα\ δύναμις τδ ήμέ-
τερον, τους δέ Βαρβάρους δειλία, ώς χα\ παΤδας κα\
γύναια κατ’ έχείνων όρμήσαντας, είς αύτδ παραγενέ-
σθαι τών έχθρών τδ στρατόπεδον. Τότε ήν δρ^ν,
"'Era χιΛΙυνς διώκοντα · κα\ δι)ο, μνρΜας μένα-
χιγονντα. Τοιαύτη ή πάναγνος κα\ Παρθένος ·
τοιαύτη ή θεοτόχος χαΙ Δέσποινα · Ισχυν τοΤς άν-
ισχύροις, χα\ δύναμιν τοΓς Αδυνάτοις, δεδώρηται. Ός
δή δ ήλιος έδυ, χα\ νυξ κατέλαβε , τάς πολιορκητι-
κοί , ώσπερ έφ* Αμαξών έχόμισαν οΐ Βάρ-
βαροι, πάσας τφ πυρί παραδεδώχασι · κα\ χάρις τή
βεο^όκφπαρεσχευασαμένηγενέσθαιτών Ιδίων πόνων
κα\ μηχανών αύτου ργούς αύτους κα\ έμπρηστάς. Ό
δέ Ιεράρχης , χαι ό λοιπδς λαδς τάς χειρας διαπετά-
urbem invaderet, eique applicaret, undequaque
Deus, ac Deipara Virgo infectas ejus ac vacuas ex-
spectationes fecerunt. Tantam enim multitudinem
hostium ab utraque muri parte interfecit Romanus
miles, ut qui erant superstites, minime jam defun-
ctorum cadaveribus concremandis sufTicerent. Et
hoc quidem eorum facinus, qui terra pugnabant.
Eos autem hostium, qui mari adoriebantur, uiia
cum lintribus e regione divini Blachemarunt templi
Deipara Virgo ac Domina submersit, immanem su^
bito, ac violentam in eos vehementioris flatus exclr
tans tempestatem.
Cum enim propiores huic divinae aedi accessis-
sent, multo tumore elatum mare, flatuque a Deo im-
misso divisuro in divisiones, omnes funditus cum
actuariis ipsorum lembis submersit absorpsitque.
Erat hic videre maximum quoddam ac ineffabile
prodigium, ut et fluctus montium instar attolleret«
atque in modum ferae bestiae intumesceret,, fureret-
que, atque in hostes Dei genitricis praeceps irnieret,.
ac crudeliter devoraret : uti olim devoravit absor-
psitque iEgyptios persequentes antiquum Israel, cum
ille nova quadam ratione pedibus iter per ipsum
ageret. Sic Virgo Deipara, suae propugnatrix civi-
tatis, atque tutrix mirabile tropaeum hoc inveuto,
et stratagemate incruentum erexit : eos quidem, qui
adversus suam ipsius baereditatem implacabile bel-
lum gererent, ac arma in ipsam tulissent, omnina
submergens, ac marinis fluctibus agendos tradens ;
ipsam autem suam sortem, quae in ipsa, eaqua
sola spem posuisset, fluctuantem ab immanibus
malis, quae invasissent, penitus servans inco^
lumem.
Ac tum quidem ipse etiam horum praefectus
exercitus sui cladem tanum oculis spectans, sublimi
quodam loco cum equestribus copiis constitutus,,
pectus, vultumque manu percutiebat. Illi autem,
qui intra muros adversus hostes certamen habue-
rant, ut cladem didicerunt, quam Barbari in mari
accepissent, divina protiaus virtute roborati, Yir-
ginisque freti potentia, aperuerunt civitatis portas,
sublatoque clamore, et ululatu, impressionem in
hostes fecerunt Tanta porro vis gaudii, tantaquo
virtus nostros habuit, Barbaros autem Untus pavor,
ut etiam pueri, et mulieres in eos irruentes, in
ipsa hostium castra penetraverint. Tunc utique vi-
dere erat ut Unui persequeretur milies duoque fuga·^
reni decem millia Talis est intemerata illa, ac
Virgo : talis Deipara, et Domina : potentia impo-
tentes, et virtute destitutos virtute donavit. Csete-
rum curo sole occidente nox advenisset, machinaa
expugnandae urbi comparatas, quas Barbari in cur-
ribus advexerant, omnes igni tradiderunt : ac pla-
ne gratias Deiparae, quae eifecerit, ut iidem ipsi
suorum laborum ac machinarum incensores essent,
qui fuissent auctores. Patriarcha autem, ac reli-
quus populus, manibus in coelum expansis, graiia-
^ Exod. XIV.
1363 GEORGlf
rnm actionis cantica, inlacrymas effusi, in haec ver- A
ba panxere : Dextera tua. Domine, magnificata e$t
in fortitudine : dextera tua. Domine, percuait ini-
micum et in multitudine glorias tuas contrivisti ini-
micos ···.
Sic auiem insipiens Chaganus, qui innumerabili
multitudine expeditionem fecisset, confusus rever-
sus est : siuiili quoque ratione, qui ducebat Persa-
rum exercitum, manum ori imponens, ac vullum
operiens, paucos sccumvc tot millibus ducens, cum
pudore in suam venit regionem. In hunc modum
divinae oeconomiae ac bonitatis ministra, illa san-
ctissima, ac prorsus immaculata Dei genitrix, potens
illa Christianorum defensio, suae in nos defensio-
nis potentiam ostendit : sic magna nos ac mirabili
salute impertivit, in cujus beneAcii memoriam, B
praesentem quotannis collectam totius populi con-
ventu solemnem agimus, noctemque totam cele-
brem habentes , eidem pro gratiarum actione
offerimus canticorum laudem. Atque haec ha-
ctenus.
Verum ubi jam anni sex supra triginta (4) abhinc
effluxissent, Constantino Pogonalo regente impe-
rium, iterum Agarenorum examen ingenti Constan-
tinopolim classe petiit, statimque appulsi sunt ad
portum Ifebdomi (5) : quotidie vero committebant
navalia prxlia, a vere ad autumnum ; tumque
hieme adveniente transfretabant, ac Cyzici hiema-
bant : iterum ineunte vere inde reducta classe,
simili modo navibus praelia inibant. Cum itaque
bellum in annos septem protractum fuisset, ac clas-
sis Saracenorum naves plurimas, multosquc nec
facile numerabiles, atque in illis bellatores viros
ac strenuos amisisset : ad haec vero inulta jactura
necessarii commeatus fuisset, ipsa quoque inanis ad
sua reversa est ; cumque ad Sylaei venisset partes (6),
ventorum vehementi turbine jactata, per justam
Dei iram penitus deleta est. Ita diversis temporibus
baiic a Deo conservatam urbem miseri illi adorien-
tes, furoris sui impetum expleturi, re infecta, ac
confusione pleni coacti sunt redire.
Rursus tamen, quod eorum dominatio undequaque
in majus provecta esset, atque ab ortu ad occasum
aucta, ac multitudine diffusa ; primum quidem ce-
perunt Persarum regnum, deinde ADgyptum, et
Africam, jurata Christianis flde, ut ηί eos inculpa-
* Exod. XV, 6.
pisiDifi m
σαντες είς xbv ούρανδν, συν δάχρυσι χαριστήρα
5δον, κα\ Ιλεγον Ή δεξιά σου, Kvpts, δεδόξα-
σται kv Ισχϋι· ή δεξιά σου χεϊρ, Κύρισ, ίθραυσετ
έχβρούς · καϊ τφ χΛήθει rf}c δόξτις σον σντέζρε·^
Ϋας τοϋς ύχενακτίονς.
ΚαΙ οΟτω μέν ό παράφρων Χαγάνος νελήΟει δυσ-
αριθμήτφ έπιστρατεύυας μετ' αίσχύνης ύιτέστρεψετ
όμοΑος χαΐ τδ Οερσιχδν στράτευμα δ έτεαγών, χεΓρα
έπ\ στδματι θε\ς , χα\ τδ πρδσωπον χαλυψάμενος,
άπδ των τοσούτων χιλιάδων, εύαριθμήτους συνεχ-
αγδμενος, μετ* αισχύνης τήν 1δ(αν χώραν συνέβαλεν*
οΟτω; ή της θείας οΐχονομίας χα\ άγαθάτητος ύχ-
ουργδς , ή παναγία χαΐ ύτεεράμωμος Θεοτόχος,
ή τών Χριστιανών χραταιά άντίληψις , της περλ
ήμάς άντιλήψεως τήν ίσχυν έπεδείξατο * ο&τω μεγά-
λην ήμίν χάΐ παράδοξον τήν σωτηρίαν χεχάρισται,
ήστινοςεύεργεσιας είς άνάμνησιν, την παρούσαν Ιτη-
σίως πάνδημε! σύναξιν ποιουμεν, χα\ παννύχιον
άγομε V έορτήν, ευχαριστηρίους ψδάς αύτ^ προσ·
φέροντες * άλλά ταυτα μίν ές τοσοΰτον.
Μετά παραδρομήν δί χρύνων τριάκοντα χα\ Ιξ,
τήν βασιλείαν Ιθύνοντος Κωνσταντίνου του Πωγωνά-
του , πάλιν χατελάβετο τών Αγαρηνών σμήνος έν
στύλφ μεγάλφ τήν Κωνσταντίνου πύλκν, χα\ παρ-
αυτίχα προσώρμισαν τή παραλίφ του Έβδδμου * ύφ*
ών ναυμαχίαι χαθ* έχάστην έγίνοντο» άπδ έαρινοΰ
χαιρου μέχρι φθινοπωρινού * χειμώνος δέ Ιτηγενο-
μένου, πέρα ιού μένος ό τών Σαραχηνών στύλος έχεί-
μαζενέν Κυζίχφ* χα\ πάλιν άρχομένου ΙαροςΙχε?-
' θεν Αναγόμενος , όμοίως τού διά θαλάσσης είχετο
πολέμου * έπτά ούν έτεσι τού πολέμου διαρχέσαντος.
ό τών Σαραχηνών στόλος πάμπολλα πλοία άπο-
βαλών, χαΐ πολλούς χα\ άναριθμήτους, χα\ μαχί-
μους άνδρας, έτι τε πλείστην σχευήν ών έπεφέρετι
χρειωδών , ύπέστρεψε χα\ αύτδς διαχενής είς τά
ίδια * χα\ έν το7ς μέρεσι τού Συλαίου γενό μένος, ύπδ
σφοδρών χα\ βαγδαίων άνέμων έπιπνευσάντων αύ-
τοΤς, χατά διχαίαν όργήν τού θεού, άρδην άπώλετο.
Ούτω χατά διαφόρους καιρούς τήδε τή θεόθεν φυ-
λαττομένη πόλει προσβάλλοντες οΐ άλιτήριοι, τά
της μανιώδους όρμής αυτών άποπληροΰντες , άπρα-
χτοι χα\ αίσχύνης πλήρεις ύτιέστρεφον.
'Αλλά πάλιν , 1πε\ πάντοθεν αύτοίς ή δυναστεία
^ ήρθη πρδς μέγεθος, χα\ άπδ Ανατολών χα\ δυσμών
ηύξήθη, χα\ είς πλήθος έπέδωχε , πρότερον μάν χατ-
έλαβον τήν τών Περσών βασιλείαν, εΐθ' ούτως τήν
Αίγυτττον χα\ Λιβύην, διδόντες λόγον τοίς Χριστια-
{h Ubi jam anni triginta sex. Incidit tempus hoc
in Pogonati annos, quibus vivo adhuc patre impe-
ravit, a quibus etiam vi synodus ejus imperii an-
nos numeravit : qua de re satis ad Acta ejus sy-
nodi.
(5) Ad portum ifebdomi. Τή παραλίιρ τού Εβδό-
μου/ Marcell. comes, et Sist. Mtscell. vocant Se-
ptimum. Erat suburbium Constantinopoiitanum
«eptem milliaribus ab urbe Constantinopoli.
(6) Ad Syla‘i venisset partes. Έν τοϊς μέρεσι τού
Συλαίου. Sic etiam S. Nicepborus, πρδς τοίς πε)ά-
ζουσι τού Συλαίου γενόμενοι ; ubi ιιοη bene luier-
pres ad Sylteum mare propius accedunt , aliud ei
alio reddens proprium nomen, adjectione illa litte-
rae. Zonaras , cum classis reliquice jam ad Syhrnm
pervenissent, etc. Videtur Promontorium aliquod in
Pamphylia, cujus Sylaeus, ipsa eadem ac Penge, ut
in jure Craeco-Komano, metropolis erat : quanquam
ipsa posita erat ad Mediterranea. Unde et subdit
inaras : si qui evasissent ex hoc naufragio , eos
Cybirotarum ducem delevisse ; nimirum in eadem
Asia minori, ubi ponuntur duae Cybirae, altera ma-
jor in Phrygia, minor altera in Cilicia.
13C5 HYMNUS ACATHISTUS HJUERCII ΝΟΤΛ. 1366
νοΤς, ώς ού βιάζονται αύτους ^αραβήναι τ^ν άμώ- Α
μητον κα\ όρθόδοξον είς Χριστήν τ6ν Θβ6ν ήμών π£-
βτιν, δπερ ούχ έφύλαξαν* άλλά ηολλοΟς μάρτυρας
άτιέδειξαν, δ(ά τδ μή πατηθήναι ύπ' αύτών τδ ση-
μεΐον του αταυρου του τίμιου * τούτο γάρ πράττειν
τους Χριστιανούς ήνάγχαζον.. Και, ώς £φην, πάσαν
τήν γην έπηλθον λεηλατοΰντες. Έπιδραμδντες δΐ
χα\ Ινδούς χα\ Αιθίοπας χα\ τά Μαυρούσια Εθνη ,
Αιβύας τε χα\ 'Ισπανούς Εσχατον πάντων, έπεστρά-
ταυσαν χα\ χατά ταύτης τής βασιλίδος πδλεως , βου-
λωμένοι ταύτην έλεΐν. Του δέ βασιλέως Λέοντος του
Ισαύρου, άρτι τής βασιλείας έπειλημμένου, προθε-
μένου δούναι αύτοΤς τέλη, αύτο\ χα\ φύλακας έγκατα-
στήσαι τή πδλει χατεβιάζοντο* έθάββουν γάρ τφ πλή-
Οει του τε οΐχείου χα\ μισθοφδρου στρατού , χα\ τφ
έξευτρεπισθέντι άπείρφ ναυμαχιστφ στάλφ , δς είς ^
χίλια χα\ δχταχόσια πλοία πάς άττηρίθμητο, ώς οΐ
τάς χρονιχάς συντάξεις πεφιλοπονηχδτες, άνέγρα-
4αν.
βέντες δέ τδ στρατδπεδον αύτών πρδ του άστεως
οΐ πεπλανημένοι Χριστομάχοι* τέως μέν ούδεμίαν
προβολήν τοίς τείχεσι προσήγον, διά τδ σχολάζειν
ίτΧ χτίσεις οικημάτων, ώς οΤχον μένοντες* άφηρη-
μένοι μέν φρδνησιν χα\ λογισμδν , τδ δέ άληθές ύπδ
Θεού κωλυόμενοι ματαιώσαντος αύτους έν τοΤς οί-
χείοις διαβουλίοις. '0 δέ χατά τήν πόλιν φιλόχριστος
λαδς, διηνεκείς μετά δακρύων ποιούμενοι τάς λιτάς,
ώσπερ Εθος αύτοίς ποιείν, χα\ έν εΙρηνιχή χατα-
στάσει* τό τε πάνσεπτον ξύλον τοΰ σταυρού τού
Κυρίου χα\ Σωτήρος ήμών Ιησού Χριστού λαβόντες,
χα\ τήν αγίαν εΙχόνα τής παναγίου ΙΙαρθένου, περι-
ήεσαν τδ τείχος , αίροντες έπι θεδν τάς χείρας , χα\
λέγοντες· Άνάστηάι, Κύριε ^ μ^άπώσχι rdy Uadr
σου 8ΐς τέΛος* δτι Ιδού οΐ έχΟροΙ σου έ}χησαν,
χαϊ οΐ μισονντές σε κε^ίίΛήν · μή δφς Ti\r
xJriporopiar σου είς του κατάρζΜ
^μωτ §θτη , μήποτε είπωσι · Που ίστιγ ύ θεός
αύτών; ΆΛΛά γνώτωσαν δτι δνομά σοι Κύριος
Ίησονς Χριστός^ είς δόξαν θεόν Πατρός.
ΕΓς δέ τις τών πολεμίων Άγαρηνδς , βλασφήμοις
^ήμασι Κωνστανζίαν καλών τήν πόλιν , χα\ τήν
άχχλησίαν ψιλφ όνόματι Σοφίαν προσαγορεύων,
αΓς τι βάραθρίον συν τψ Ιππφ αυτού χαταπεσών,
διεφθάρη * άλλά χα\ ό χήρυξ αύτών, έν ύψηλφ ξύλφ
Ανελθό^ν, πρδς τδ χηρύξαι τήν μιαράν αύτών προσ-
ευχήν, χαΙ αύτδς όμοίως χατενεχθε\ς, βιαίως τήν
Αθεον ψυχήν άπέββηξεν. ΕΤτα χατά Βουλγάρων Εκ-
στράτευε ιν διαγνόντες δύο στρατηγοί γεγονότες , ό
μέν πολιορχεϊν χατελείφθη τήν πόλιν · ό δε, πρδς
τούς Βουλγάρους πολεμήσων άπήει * οΤς χα\ συμβα-
λόντες, ήττώνται , και πίπτουσιν ύπέρ δισμυρίους ·
οΐ δέ περιλείφθέντες τοΰ ολέθρου διασωθέντες, σύν
(7) Maurusios, Μαυρούσιοι, inquit Orielius, qua-
dam qeni Phcenica in Africa^ circa Tripoiim, el Si/r-
iim Magnam, qui hodie Pacali dicuntur. Habent ίο-
naras, Cedrcnus et alii eadem fere a Saraeenis,
Um, recumque in Christum Deum nostrum fuiem
praevaricari cogerent, quam tamen nihil servave-
runt : imo plures affecerunt martyrio^ quod pretiosae
crucie signum sprevissent pedibus conculcare ; ad
hoc quippe Christianos cogebant. At, ut dicebam»
terram omnem depopulantes pervaserunt. Cum au-
tem Indos quoque, ac iEthiopes, necnon Mauru-
sios (7), Afros item, ac Hispanos incursassent, ad ex-
tremum, adversus hanc quoque regiam urbem castm
moverunt , quo eam caperent. Caeterum Leone
Isauro imperatore, constitutum habente, ut tributa
eis penderet, illi abunde etiam militem in urbe ad
praesidium cogebant recipere : freti nimirum multi-
tudine exercitus, tum proprii ipsorum, tum quem
sub mercede merentem habebant, classeque ad na-
valem pugnam expedita, tantaque navium multitu-
dine, ut pene infinita, ad mille ac octingenta navi-
gia, tota accenserelur, quemadmodum scripsere,,
qui illorum temporum historiam annalesque texue-
runt.
Cum itaque errones illi Christi hostes e regione
urbis milites collocassent, inierim quidem nullam
in muros impressionem fecerunt, quod velut in
suis quippe Laribus versarentur, domibus exstruen-
dis vacarent : plane destituti prudentia et ra-
tione ; vel ut dicam quod res habet, Deo impedien-
te, ac insuis ipsorum consiliis stultos faciente. Qui
autem in civitate erat Christi amans populus, juges
cum lacrymis supplicationes faciens, velut solemne
C habet rerum etiam tranquillo statu, venerabilissi-
roumque crucis Domini ac Salvatoris nostri Jesu
Christi lignum ferens, necnon castissimae Virginis
sacram imaginem, murum circuibat, tollens ad
Deum manus dicensqne : Exsurge, Domine, ne rs-
peilas populum tuum in finem : quoniam ecce inimiee
tui sonuerunt, et qui oderunt te extulerunt caput, ISe
des hcereditatem tuam in confusionem, ut gentes do»
minentur nostri : nequando dicant : Ubi est Deus eo·
rum? Sed cognoscant quia nomen tibi Dominus J e·
sus Christus in gloriam Dei Patris,
Porro autem, ut unus quis hostium Agaremis
blaspheinis vocibus Constantiam vocasset, ac Eccle-
siam nudo nomine appellasset Sapientiam, in quant-
is dam praeceps cum equo lapsus foveam interiit. Sed
et eorum praeco cum ascendisset in altam arborem,
ad eorum exsecrandam precationem vocis praeconio
efferendam, simili et ipse ratione cadens, violenta
morte impiam animam abrupit. Postmodum vero
cum creati duo exercitus duces ia Bulgaros mo-
vere decrevissent , alter quidem relictus est, qui
expugnaret urbem ; alter expeditionem contra Bul-
garos suscepit : cum quibus congressi vincuntur,
ac supra duo millia cadunt. Qui autem evase-
et in Saracenos gesta sub Leone Isauro, cujus fue-
runt initia, quam (inis, auspicaliora. Fuit Umarus»
saeviit contra lidem datam in Christianos.
1367 GEORGII PISIDifi ***
runt ncceni, mulio pudore affecti ad eos, a qui· A αίσχύν^ πολλ|) τοΟζ , άφ’ ων St^piOqosv, i?-
bus discesserant, revertuntur. Cum autem reversi
conarentur immissis navigiis in Blachernarum par-
tem irrumpere, extensa catena a trajectus parte
altera (8) ad adversam Galatse partem, prohibiti
sunt id praestare, quod decreverant.
BiO successu animum despondentes sese In angu-
stum sinum receperunt, suaque navigia ad portum
dictum Sosthenium , aliosque angustissimos appu-
lerunt , ac pars major valida tempestate , et vento
contrita est, quorum (navigiorum) majora Romaii*
incenderunt. Ac quidem civitas ciborum penuria
arctabatur ; hostes vero cum obvia quxque nullo
discrimine devastassent , nihilqiie ad necessarium
commeatum sibi reliquissent, in eam annonae penu-
riam redacti sunt, ut neque ab humanis carnibus,
aut animalium ultro mortuorum cadaveribus absti-
nuerint. Quin et postea, humana ipsa stercora exi-
guo fermento subigentes , ac clibano excoquentes
esitarunt ; ut ideo mulli inter illos viri illustres,
ac fortes bellatores in urbem dilapsi sint. Ac iEgy-
ptii quidem , persequentes Israclem , dement tunt
in profundum , sicut lapis : Induxit enim Dominus
super eos aquas maris, et ponto operuit eos At Sa-
racenis fugam a nobis abripientibus eadem acci-
derunt. Uborta siquidem procella, insolitaque , ac
magni aestus in mari tempestate, tota pene mil-
lenaria illa classis periit. Cum enim pars maxima
ad iEgaeum mare navigasset, horrenda grando e
ccelo cecidit. Quemadmodum autem, si ignis ferro
accedat, naturam frigidam in calorem solvit ; sic
saiic et grandinei lapides marinis illisi undis, has
fervefaciebant : coque aestu dissoluta pice, qua ho-
stium naves obductae erant , inspicientibus oculis,
profundo mergebantur : ut tantum decem (9) in-
columes eo naufragio superaverint. Eratqiie videre
insulis omnibus, orisque , littoribus , ac promon-
toriis , eorum mortuos acervatim hinc inde con-
gestos.
Exod. XV, 5.
(8) A trajectus - parte altera. Άπ^ τού περάμα-
τος μέχρι των Γαλάτου. Eodem sensu Synaxarium
editum , άπ6 των Γαλάτου ίως τά τείχη* ut totus
Ipse clauderetur sinus. Non meminerunt hujus ca-
tenae S. Nicephorus, nec Zonaras. Laonicus tamen
lib. VII Rerum Turcicarum vel camdem, vel similem
describit ; sic enim ait supremum urbis GPolitan:e
obsidionem referens : "Έλληνες μέν ojv, ώς έπύ-
Οοντοέπιέναι τ6ν βασιλέα στόλον διά θαλάσσης,
κέδας σιδηρού; διατείνοντε:, άπδ τής κατ’ άνηχρύ
πόλ’ως, είς τδ τείχος τού Βυζαντίου, παρά τήν άχρό-
πολιν καλού μένην · κα\ τάς τε ναύς, δσαι Ιτυχον πα-
ραγενόμεναι αυτού, αΐ μέν μετά συμμαχιών, αΐ δδ
κα\ έμπορίας χάριν, γέροντες χαθίστασαν είς τάς
πέδας* και ούτω διενοουντο διακωλύειν τδν βασιλέως
στόλον, μή παριέναι εΓσω, είς τδν Βυζαντίου λιμένα*
διήκει γάρ έντος έπ\ σταδίοις κατά μέν τήν πόλιν
δγδοήκοντα, έπ\ δέ την άλλην ήπειρον τής χώρας,
έπΙ έχατδν κα'. πεντήχοντα. Grceci ubi intellexere
adversum se adventare classem regiam, catenas
ferreas ab urbe, quee ex adverso erat, nempe Pera
siveGalata, extenderunt in Byzantii portum juxta
ανέστρεφον, πειρώμενοι δλ μετά τήν ύποστροφήν &ε
των έπαγομένων πλοίων έπ\ τδ έν Βλαχέρναις |d-
ρος έλθείν, τή έκταθείση απδτού περάματος μή(ρ
των Γαλάτου άλύσει κωλυθέντες, ούκ Ισχνόν ποιήοη
δπερ προέθεντο.
Άνακλασθέντες δέ, άνήλΟον είς τδ στενόν *χά
ώρμησαν τά πλοία αυτών είς τδ λεγόμβνον ΖωσΜ-
νιον, καΐ είς έτέρους βραχυτάτους λιμένας, ών ή
πλείω, ύπδ χειμώνος σφοδρού χα\ πνεύματος βο^
εθλάσθησαν, έξ ών τά μείζονα οΐ Τιομαίοι πυρκο-
λούσι * χα\ ή μέν πόλις έστενοχωρεΖτο τροφάς ρή
Εχουσα, αύτοί δλ πάντα άφειδώς τά προστυγχάνονα
άφανίσαντες, καΙ' μηδέν είς άτηττροφήν έαντύι
καταλελοιπότες, είς τοσαύτην περιέπεσον dicop^
λιμού , ώς σαρκών άνθρωπίνων χα\ ζώω^ τεθνηχέ-
των άπογεύσασθαι * ύστερον δέ κα\ τήν άνθρωπί^ν
κόπρον μετά βραχυτάτου φυράματος προσμάττον-
τες, κα\ έξοπτώντες χλιβάνφ, ήσθιον , ώστε έκ τβύ-
του, πολλούς τών όνομαστών αυτών χα\ μαχητών,
τή πόλει προσρυήναι * κα\ ΑΙγύπτιοι μχν διο^χοντες
τούςέξ Ισραήλ, xetridverar είς fivOdsr ώσέί ΛΙΘοζ·
ircityaxe γάρ έπ’ αύτονς Κύριος τό νΒωρ νηςΦΦ-
Λάσσης, χαϊ χεόττφ έχάΛνψετ αύτούς. Σαρακηνά
δέ φεύγοντες άφ’ ήμών τά αυτά τούτοις πεπόνΟασι*
λαίλαπι γάρ κα\ καταιγίδι ξενοφυεί τε κα\ βρασμα-
τώδει κατά θάλασσαν, σχεδόν &πας έ κείνος ό χιλιό-
ναυς διόλωλβ στόλος * κατά γάρ τδ Αίγαίον πέλαγος
τού πλείστου στόλου καταπλέοντος , χάλαζα μεν έξ
ουρανού κατηνέχθη βαγδαίως. Όστιερ δδ σίδηρος τφ
πυρ\ προσομιλήσας άναθερμαίνει τδ ψυχρδν, «>τ»
δή κα\ οΐ της χαλάζης λίθοι τοϊς θαλαττίοις βεύμα-
σιν έμπεσόντες , άναβράσαι ταύτα ττεποιήκασι, καΙ
τφ τοιουτφ βρασμφ διαλυθείσης της έπιχεχρωσμέ-
νης πίσσης ταΐς όλκάσι τών πολεμίων, αύθωρδν τφ
βυθφ' κατεδύοντο, δέκα μόνον αύτοΓς περισωθέντοιν
πλοίων. Κα\ ήν ίδείν έν πάσαις ταίς νήσοις, ΑκταΙς
τε κα\ προβόλοις λιμένων κα\ δρμων, σωρηδδν τούς
νεκρούς αυτών διεββιμμένους·
arcem^ quam vocant. Naves prxterea, quotquot
aderant, quarum quadam auxilii ferendi gratio,
quadam mernum appulerant, intra catenas sistunt,
arbitrantes ea se ratione exclusuros aditu regium
classem, ne intra portum veniret. Is enim ad urbem
patet stadiis oetnaginta, inque continentem aliam
sese porrigit stadiis centum et quinquaginta. Eadem
fere Fraiizes lib. 3. e. 8. ut et Sabellicus in Hist.
Venet. lib. VII, apud quem turris illa apud Lao-
nicum nominata, Gallorum turris appellatur, ab
eorum forte praesidio, dum urbe polirentur. Gran-
de opus hujus catenae, ut tamen tradente Deo ne-
quiverit Tureas portu prohibere. De duabus' cat»*iiis,
quibus Xerxes Bosphorum revinxit haud procul Coo*
stanlinimoli, egregie Gillius in suo Bosphoro, aqoo
etiam Constantinopolitani portus amplior notitia
potest peti.
(9) Vt tantum decem.Usi quoque Zonaras, addens
quinque ex illis, abunde captas a Romanis : ut alia
tantum quinque superaverint cladis ad snosnuulio·
Videri potest Nicephorus satis accurate ista deseiij
bens in Leone. ·· *
13C9 HYMNUS ACATISTUS - QUERCU NOT.E. 1370
Ταυτα μ^ν ουν δπαντα είς γετεάν έτέρατ^ ψαλ- Λ Alijue hasc quidem talia sunt , qnnc , nt loquar
μιχώς εΙπεΤν, διηγείσθωσαν^ xa\ 4παν στόμα cum Psalmista : Enarrentur.in ^eNmrlione α/lera * :
Χριστιανών προσφωνείτω τ6 ispbv λόγιον μετά τοΰ osque omne Cbristianonim sacrum illud oraculum
Δαβ\6 λέγοντος· Σν, Kvpts, σννέτρι-^ας τάς κερά· cum Davide acclamet : Contribvlasli capita draco·
Λάς τώτ δρακόίτωτ έηϊ rov ΰδατος, Προστιθέτω num in aqua ·. Ad haec accedat et canticum pro
δϊ χα\ τδ έπ\ τής έξόδου Ισραήλ άσμα μεγαλοφώνως* exitu Israelis magniAca voce : Cantemus Domino:
^^σωμετ τφ ΚνρΙω· έτδόζως γάρ δεδόζίΛσται. gloriose enim magnificatus est *·.
Ενταύθα τού λόγου γενόμενος, κα\ πρ^ς τ?> ύψος Hoc loci deducto sermone, animoque in Dei ac
άφορών των μεγίστων θαυμάσιων τού θεού χαι Δε- Domini, praesanctaeque ac solius Deiparae , maxi-
σιιότου, χα\ τής ύπεραγίας χα\ μόνης Θεοτόκου, morum mirabilium sublimitatem intendens , pra
Αφωνος ύπ' έκπλήξεως γίνομαι , ούχ εύρίσκων λό* stupore elinguis flo, deficientibus verbis, ul rem
γους Ισο^^ίόπους τοΤς πράγμασι* ποία γάρ μεγαλό- possim aequare. Quae enim lingua magniflua, Yir-
φωνος γλώσσα , τήν Παρθένον κα\ Θεοτόκον άξίως ginem, ac Deiparam, dignis praeconiis possit celc-
αύφημήσει; Πώς τταραθόξως υμνήσει τήν παράδοξον brare? Quomodo autem mirabiliter mirabilem ejus
ταύτης χάριν ; Κα\ τήν πηγήν τής φιλανθρωπίας laudabit gratiam, fontemque clementiae magnifloa-
Αοξάσει , κα\ τήν εύχαριστίαν προσάγειν τή θεομή- bit, ac gratias referet ? Par quidem erat, ut eas Dei
τορι ; Ταύτη γάρ ήδεται μάλλον αύτή τε, κα\ ό ταυ- Genitrici gratias referremus , quae ipsis constant
της Υίδς , ήπερ αύλών καΐ όργάνων μουσιχωτάταις operibus. Quippe ea, ej usque natus, prae tibiarum»
ψδαΓς. Λύτη δέ έστιν, ώς έγώ φημι , άγάπη άνυπό· β ac organorum modulatissimis canticis , iis delecta·
χριτος, νόμου χα\ προφητών ούσα κεφαλή * φιλαδελ- tur. Sunt vero , ut ego pronuntio , cbaritas non
φία άνόθευτος* συμπάθεια άνεπίστροφος * παρθενία fleta, quae summa est legis, et Prophetarum; sin·
Ενθεος* γάμος Ιννομος* σωφροσύνη άκατάγνωστος* cera fraterna dilectio ; compassio non affectata, al-
Δικαιοσύνη σύντονος* άνδρεία κατά τών παθών Εμ- que ex animo; divina virginitas ; legitimae nuptiae;
μονος* φρόνησις εύτακτος · έλεημοσύνη δαψιλής* irreprehensibilis castitas ; justitiae vigor; constans
Εγκράτεια άτυφος* ταπείνωσις εύχατάνυκτος * καΐ fortitudo adversus vitia ; composita prodentia ; lar-
πρδς τούτοις βίος άληπτος * τρόπος εύχρηστος* ήθος g» eleemosynae ; continentia non tumens ; humili·
μέτριον * νούς ένσύνετος * στόμα εύλαλον * γλώσσα tas ad compunctionem facilis : ad haec autem vita
εύφημος · λόγος εύλογος * όφθαλμδς ούκ Ακόλαστος * i^ine crimine ; boni mores , ac modesti ; animus
χεΤρες ουκ άκρατε?ς* πόδες ούκ όξεις πρδς κακίαν* prudens *, os bene loquens; lingua favens ; sermo
θυμδς ούκ ά)όγιστος κα\ παρασύρων τδν λογισμδν rationabilis; oculus non impudicus; manus nihil
τφ τής μανίας ^εύματι* κάλλα, οΤς άν ό ·κατ’ incontinentes; ira non sine judicio, vel furoris
εΙχόνα πεποιημένος άνθρωπος, και μετά θεού τε- impetu secus rationem trahens ; aliaque « quibus
ταγμένος, ώς κόσμφ τυολυτελεΐ κα\ ώραίη> έγκαλλω- homo ad Dei factus imaginem, ac ordinatos cum
πίσατο. C pretioso ac venustissimo mundo ornetur.
Διά τούτων Ιδει τή θεοτόκω εύχαριστεΐν * επεί κα\ lis oportebat Deiparae Virgini gratias referre :
τήν εύχαριστίαν Εργοις άλλ' ού λόγοις δρίζεσθαί quandoquidem et morales philosophi operibus, di-
φασιν ol ταύτα σοφοί* έπεί δλ τδ τής φύσεως ήμών eunt, non verbis gratiarum actiones definiri. Quia
Ασθενές, κα\ τδ τής διανοίας νωθρδν άποχνεΐν ήμάς nihilominus imbecilli natura , ac animo segnes, ad
πρδς τδ τής άρετής Επίπονον ποιεί, καΐ βραχέα virtutis labores pigriores efficimur , leviusque eam
ταύτης άιττόμεθα, χα\ δσφ εΙπεΤν, άκρφ δαχτύλψ, attingimus, atque, ut dicunt, extremo digito, eoque
κα\ διά τούτο πρδς τήν Ιχτισιν τής εύχαριστίας Εν- referendis gratiis, earumque exsolvendo debito im-
δεώς Εχομεν κάν τήν διά βημάτων ψιλών είσενέγχω· pares sumus; vcl nudis saltem verbis constantes
μεν * ύψ«Α>σαντες τήν φωνήν Εαυτών, καΐ τάς φρένας gratias inferamus. Levantes ergo vocem nostram,
μετεωρίσαντες , ούτως εΓπωμεν Ενάλαλαγμψ* c Συ ac mentes in sublime erigentes, in hunc modum
' μέν, o> Δέσποινα θεοτόκε, τδ φιλάνθρωττον Εκ τής jubilo dicamus, f Tu quidem , Deipara Domina,
φύσεως Εχουσα, ού διέλιπες προνοουμένη τού γένους insitam a natura dementiam habens haudquaquam
ήμών* άλλ’ ώσπερ μήτηρ κοινή τού τών Χριστιανών genti nostra; providentia defuisti *, sed velut com-
γένους, φιλόπαις όμού καΐ φιλόστοργος, ούτως άεΐ munis Christianae gentis parens , filiorum amans,
τάς σάς εύεργεσίας Επιχορηγείς ήμΐν διασώζουσα , ac visceribus affluens, sic semper tua nobis bene-
περισκέπτουσα, φυλάττουσα, κινδύνων Ελευθερούσα, ficia impertis ; nos salvans, protegens, custodiens,
σεειρασμών άπαλλάττουσα. ΤΙμεις δέ άντ\ τούτων a periculis liberans, eruens a tentationibus. Nos
εύχαριστούμεν* άνακηρύττομεν τάς χάριτας* ού autem pro ejusmodi rebus gratias agimus ; alto
χρύπτομεν τάς εύεργεσίας* ^δομεν μεγαλο*φώνως τά vocis praeconio agnoscimus dona ; beneficia non oc-
σά θαυμάσια* τήν κηδεμονίαν δοξάζομεν · τήν πρό- cultam us ; magnifice canimus tua mirabilia; tuum
voiav μεγαλύνομεν τήν προστασίαν ύμνου μεν * τήν \η nos studium, et curam glorificamus; magnifi-
βοήθειαν ΕκΟειάζομεν * τήν εύσπλαγχνίαν δοξολογού- camus providentiam ; protectionem laudamus ;
μσν * κα\ Επ\ μέν το?ς παρελθοΰσι μεμνημένοι τών auxilium ceu quid divinum efferimus ; miscricor-
αών δωρεών, κα\ Εξ δσων κινδύνων Εββύσθημεν διά diam sermone celebramus. Atque pro iis quidem,
Psal. ci> 10. · Psal. lxxiu^ 13. ExoJ. xv, l.
1371 GEORGII PISIDiB 13·^
qus prxcesserant , tuorum memores donorum , ac A »o3, ταύτην eoi τήν εύχβριβτήριον φδν> ώί· χρί«ί
ex quaraniultis tuo favore eruti sumus periculis,
gratiarum actionis canticum hoc , ceu debitum tibi
offerimus , non velut tuis congrue beneOciis re-
spondeat. Quid enim etiam iis congruum haberi
possit ? enimvero amica habes filiorum balbuti-
inenta. Pro iis autem malis, quse ingruunt, ac no-
bis molesta sunt, obsecramus, ut festine auxilium
impendas. Rogamus probato patrocinio , et tutela,
ut tollas offendicula in medio exsistentia ; dispel-
las vero occupantem nebulam, ac atram caliginem,
qua csecati, ceu nocturna pugna, caedimus pariter,
caedimurqne : vel ut melius dicam, uti furiosi no-
stras ipsorum carnes discerpimus , non agnosci-
mus cognatos, ac contribules nescimus. Atque haec
-κροσάγομεν · ούχ άντάξιον μέν ούσαν ταΐς σαις εύ-
εργεσίΛίς. Τί γάρ &ν χα\ εΓη τούτων άντάξ'Λν;
πλήν φ(λα σοι τά των σών ιταΐδων ψελλίσματα,
Έπε\ δέ τοΓς ένεστώσι χα\ λυποΰσιν ήμδς , παρα-
χαλούμεν τήν σήν δξυτάτην βοήθειαν · βεδμεθα της
σης άντιλήφεως , λΰσβι τά έν τφ μέσψ ττροσχδμ-
ματα * διασχεδάσαι τήν Ιπέχουσαν ή μας νεφΛην «
χα\ σχοτουμένην, ύφ’ ής ώσπερ fev νυκτομαχΐ^
ράλλομέν τε, χα\ βαλλύμεθα, ή μάλλον εΐιτεΐν, ώσ-
περ οΐ μαινδμενοι, των Ιδίων σαρχών άττΕδμεΟα, χβΐ
άγνοουμεν τους συγγενείς, χαιτδ όμδφυλον ούχΙπι-
γινώσχομεν* Και ταΰτα τολμωμεν τίνες , Οί tw
αύτοΰ Πατρδς , του ένδς Χρίστου , της αύτης irf-
στεως, του αύτοΰ pa χτίσματος, της μι^ Εχχλη·
audemus : quinam vero ? qui nimirum dignatione ® ^{ας, των αυτών μυστηρίων ήξιωμένοι , Γνα μή λδ-
γον άποτείνωμεν μαχρδν. Ati τούτο Ιχετεύομεν dp
σήν ευσπλαχνίαν, οΐχτον λαβεϊν τού σου λαού
τής χληρονομίας σου, χα\ στηναι πρέσβιν πρδς d»
έχ σου τεχθέντα θεδν ήμών, χα\ ροηθήσαι μίν ήμίε
τά Ισχατα χινδυνεύουσιν, έξελέσθαι δέ ήμίς συμφο-
ρών άνηχέστων. Όρ?ς δσοις, ώ Δέσποινα, χαχ*
περιαντλούμεθα · 'Ανάστηθί oir καΐ /ιή άπάΗηί ik
τέΛος· ”lra τΐ ηρόσωπόν σον άΛοστρέ^ι^ ^ ηύ
έπιΛα^βάνεις πτωχείας ή/ιών ; Διάλυσον τούς Ιπι-
χειμένους φόβους χα\ τρόμους · άνελε τΔς φιλσνεί-
χους ένστάσεις· παύσον τας μάχας χα\ τούς πολέ-
μους· χόπασον τήν χαθ’ ήμών κινηθεΐσαν όργήν tov
Θεού χα\ θραύσιν · καταπράΟνον τΔς έν τψ μέπο
στάσεις χα\ ταραχάς, χα\ γαλήνην χα\ εΙρήνην Ρρέ-
βευσον τοίς ίχέταις σου * ίνα ταϊς πολλαίς εύεργε-
σίαις προστεθείσης χα\ ταύτης, άναχηρύττωμεν δια-
παντός τά σά τεράστια. >
divina, eumdem Patrem, Christum unum , eamdem
fidem, idem baptisma, unam Ecclesiam, sacramenta
communia ( ne in longum abeat sermo) habemus.
Quamobrem supplices obsecramus tuam clementiam,
ut tui populi ac tuae haereditatis miserearis, ad-
sisqiie intercedens apud natum ex te Deum no-
strum, ac nobis in extremo constitutis periculo
auxilieris, atque a deploratis eripias calamitatibus.
Vides, 0 Domina, quot undique malis absumamur :
Exsurge igitur, ei ne repellas in finem : Cur faciem
tuam avertis, et oblivisceris inopice nostrae ? Dis-
solve Incumbentes nobis timores ac tremores : tolle
contentiosas opponentium pugnas : seda pugnas
ac bella : siste motam in nos Dei iram ac contri-
tionem : compone medias nostrum seditiones ac
turbationes, tuisque famulis tranquillitatem ac pa-
cem concede ; ut plurimis illis beneficiis , quibus
nos cumulasti, accedente hoc beneficio, tua prodi-
gia sempiterno prseconio celebremus. i
Huc autem deducto sermone^ ac ejus contrahen-
tes vela, ad tutum silentii portum applicemus : hoc
iterum admonentes collectum coetum , ut ne ingrati
erga beneficam et Dominam videamur ; neque qui
ipsis rebus beneficio simus affecti, vel saltem ver-
bis gratiarum actionem offerre negligamus : in quos
nimirum iterum revertamur commodum. Siquidem
enim pro prioribus bonis grati fuerimus, magnam
nubis ad futura fiduciam comparabimus, ac asse-
Άλλ ένταΰθα γενόμενοι, χα\ τά Ιστία τού λδγββ
χαλάσαντες, είς τδν άσφαλή τής σιωττης δρμήσωμεν
λιμένα · έχείνβ πάλιν τούς συνειλεγ μένους άναμνή-
σαιίτες, μή άγνώμονας φανήναι περί τήν εύεργέττί
χα\ Δέσποιναν , μηδέ διά τών Ιργων εύεργετουμέ-
νους, όχνεΐν τήν διά τών λόγων εύχαριστίαν προσ-
φέρειν χαΐ γάρ πάλιν, είς ήμάς τύ κέρδος έπάνει-
σιν. Έάν γάρ έπ>. τοίς φθάσασιν ευχάριστοι γειώ-
μέθα , μεγάλην έαυτοΤς πρός τά μέλλοντα εύτρεπί-
. · * \ i i. i Λ--...
au lutuia uuuviaiit ·Λ-
qiieinur inenarrabilia ac arcana bona , gratia ac 0 πα^^ησ αν, κα των πο ^ήτων αγα ων
misericordia Domini nostri Jesu Christi, cui glo-
ria ac potestas in ssecula. Arnen.
τύχο>μεν· χάριτι και φιλανθρωπίφ τού Κυρίου ή죫
Ιησού Χριστού , φ ή δόξα χα\ τό κράτος είς τού;
αΙώνας. Αμήν.
“ Psal. xi.m, io.
3
IN CHRISTI RESURRECTIONEM.
1374
MONITUM.
)pusculum nec inelegans, nec a Chrislianae pietatis senso alienum tibi sisto, candide Lector, cujos qui-
n tale est initium ut hymnum potius quam poemation Pisidam confecisse, statim judicare possis. Verum
erius progrediens a Dominicse Resurrectionis solemnitate ei sumptam occasionem intelliges, ut imp.
radii filium laudibus exornaret, eique Christiano more, et boni omnis gratia, quod nunc quoque fit,
ice senarios, veliiti piam quamdam strenam, mitteret, et religiosum munusculum offerret. Atque
jus quidem libelli nulla in Suida mentio, qui cum altoquin Έγχώμιον είς τ&ν μάρτυρα Άνα-
ίσιον, Encomium Anastasii MartyrU inter opera Pisidx recenseat, quod nullibi reperire statim contigerat,
imum movit, ut crederem, ex scriptoris vitio factum esse, ut pro είςτήν 'λνά(τιαισιν legeretur είς τ6ν
^αστάσιον : sed cum tandem in codice bibliothecae regiae Mediceo-Laiirentianae Encomium in sanctum
astasium a Suida memoratum invenissem, conjecturam meam ut levem non invitus rejeci. Nec mirum
le libellum hunc, quamvis non illepidum, neque inficctum, sed mole parvum, silentm praeteriisse Sui-
li, qui alia Pisidae opuscula inter fragmenta a nobis relata tacitus praetermisit. At filium Ueraclii, quem
fida commendat, esse Flavium Constantinum patet ex vers. 64, in quo γέννημα χαΐ τέχνον
>ov eum vocal ; grandior enim natu filius certe fuit Flavius Constantinus, qui etiam Novus Constanti-
s est appellatus, ac plane idem ille est, ad quem Pisida orationem convertit in fine Poematii De bello
anco, V. 537, ut ibidem adiiotavimus. Caeterum noster poeta, qui sacrarum Scripturarum testimoniis
>$ sermones semper confirmat, illud Pauli ad Rom. xiii, 11, 1^, videtur opportune explanare : Hora
jam nos de somno surgere : nunc enim propior est nostra salus, quam cum credidimus. Nox prcccessit^
s autem appropinauavit. Abjiciamus ergo opera tenebrarum, et induamur arma lucis, etc. Ita Constanti-
ro Augustum lauclat, monetque, quam deceat Christianum principem in Christiana virtute proficere,
m proposito patris exemplo hortatur filium, ut morum integritatem tueatur, eloquentiae studio incum-
t, et bellicis artibus sc exerceat. Haec autem monita Pisida Constantino tradebat, cum lleraclius contra
osroam dimicaret in Perside, ut ex v. 11% et seqq. intelligi potest. Unde etiam patet Pisi-
m boc Poemation scripsisse circa annum Christi o%8, quae causa fuit, ut in hunc locum repo-
retur.
TOY ΑΪΤΟΥ
ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΓΙΑΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΝ
Tor ΧΡΙΣΤΟΥ ΤΟΥ θεού ΗΜΩΝ.
EJUSDEM
ΙΝ SANCTAM RESURRECTIONEM
JESU CHRISn DOMINI NOSTRI
Λευχειρονουσα νυν πρ^/ηλθεν ή χτίσις,
Τ5 γάρ σκοτεινήν έχδιβύσχεται χρέως.
Λευκήν 64 φωτός άμφιέννυται χάριν.
Ευφραίνεται 6^ πάίσα των 6ντων φύσις,
NOTiE.
Vers. 1. Similia his, quae Pisida Christiana pie-
.e, et laetitia perfusus annuntiat, habent fere om-
8 SS. Patres. Confer sanctum Joan. Chrysosto-
jm, sanctum Augustinum, sanctum Leonem, ac
aesertim sanctum Cyrillum Alexandrinum, cujus
miiliae De Festis pasch, multam lucem huic poe-
atio afifuudent. Sanet. Joan. Damascen. Carm, in
leaph., tom. I, pag. 778.
\ Albo Induta nunc prodit creatura ;
Tenebricoso enim exspoliatur debito,
Albamque lucis circuminduit gratiam·
Nunc omnis laetatur rerum natura.
Λευχειμονείτω π2σα γήινος φύσις
Έχ πτώσεως νυν ούρανών έπηρμένη.
Albo induatur omnis terrestris creatura.
Post casum nunc super coelos elata.
%. Vetus Adae debitura Christus exsolvit. Vid.
sanctum August. Enarrat, in Psal., tom. lY, pag.
1553.
1375
Eonimque, qui ceciderant, basis resurgit,
Et profanationum squalior abstergitur.
Et nunc ^ere teiiebrse illuminantur,
Et appropinquant coelestibus terrestria.
Septum est sublatum, et stimulus confractus.
Jam omnia sunt communia : juncUe sunt natur»,
Et terra serpens humi coelos affectat,
Et limus spiritus arrhabonem accipit.
Atque onus idemque, et imperat supernis,
Et corpus assumit et descendit deorsum.
Et in lucem convertitur terrestris substantia,
Et in vitalem flammam cinerea fuligo.
Kl ignis pro nobis rore temperatur,
Et passionum vis igne destruitur.
Absumitur enim omnis impurus error,
Velut quaedam materia auro immista,
Manet autem deinde ex igne purificante
Aurum conservans quam habuit imaginem.
Jam quidem nox abiit fallacium sermonum .
Defecit Orpheus, et dimisit lyram ;
117)
Άνίσταται 51 των πεβίντων ή
Καθαίρεται 61 των μολυβμών ό ζόφος
ΚαΙ νυν άληθώς τ6 στί&ζοζ cpωτίζετa^,
Κα\ γειτνιώσι τοΓς 4νω τά των κάτω.
Ό φραγμός ήρθη · κα\τ6 κέντρον έφθάρη.
tO Κα\ πάντα κοινά · κα\ συνήλθον αΐ φύαειί.
Κα\ χους χαμερπής ούρα'/ους μνηστεύεται,
Κα\ Πνεύμα πηλός ά^^βώνα λαμβάνει.
Κα\ εΤς ό αύτός κβ\ κατάρχει των άνω,
ΚαΙ σωματοΰται, κα\ κατέρχεται κάτω*·
15 Κα\ γίνεται φως ή γεώδης ούσία,
Κα\ ζωτική φλόξ ή τεφρώδης αίθάλη.
Κα\ πΰρ 6ι’ ήμά; τή δρ4σψ κεράννυται,
Κα\ ττυρπολεΤται των παθών ή σφοδρβτης.
Χωνεύεται γάρ πάσα κίβδηλος νελάνη,
® iO "Ωσπερ τις Ολη χρυσίψ μεμιγμένη.
Μένει δέ λοιπόν έχ πυρός καθαρσίου
Σώζων 6 χρυσός ήνπερ εΤχεν εΙχύνα.
Παρήλθεν ή νυξ των πλανών μέν λδγων*
Κέχμηκεν Όρφευς, και παρήκε τΐ^ν λύραν -
GEORGII PISID.E
Α 5
NOTiE.
5. 1 Cor. III, 1 1 : Fundamentum aliud nemo po^
te$t ponere^ preetor id quod positum est^ quod est
Christus Jesus. \id. sancti Cyrilli Hom, Pasch, 12,
p. 163.
8. Ephes. II. 6. Deus autem.,» conresuscitavit noSf
et consedere fecit in coelestibus in Christo Jesu, San-
ctus Cyrilliis Hom. Pasch. 1. pag. 15. Αύτός ήμάς
Ισοπολίτας τοις έν ούρανφ χαθίστησιν άγγέλοις· αύ-
τός το?ς έπουρανίοις συνήψε τά έπίγεια, κα\ όαοδίαι-
τον τοίςέκεισε τυγχάνουσι πνεύμασι τήνάνθρώτιου
ύσιν άπέδειξε, χεχωρισμένην μόν πάλαι διά τής ^
μαρτίας, καΐ δραπετεύσασαν * Jpse nos coeli cives
aequali cum angelis jure constituit. Jpse coelestibus
terrena copulavit, sociamque supernis spiritibus hu-
manam naturam addidit, seqregatam quidem olim
ob peccatum, ac fugitivam. Vide sanctum Leonem,
serm. i De Ascens. Dom.
9. Φραγμός idem acT0 μεσότοιχον του φραγμού,
medius paries, quem Jesus thristus, qui fecit utraque
unum, solvit sanguine suo, et in carne sua, ut ait
Paulus ad Ephesios ii, U. Nam quae erant inter Ju-
daeos et gentes inimicitiae, post reconciliationem
a Christo factam, τά άμφότερα έν, ambo unum fa-
cti sunt : quia placuit Deo per Jesum Christum άπο-
καταλλάξαι τά πάντα είς αύτόν, εΙρηνοποιήσας είτε
τά έπ\ τής γης, είτε τά έν τοί; ούρανοϊς, reconci·
liare omnia ad se, pacificans tum quae in terris, tum
quee in coelis sunt, ut est in Epist. adColoss. i, 20.
Vide sanctum Cyrillum Dont. Pasch. 7, pag. 91. et
s.nnctiim Basiliiiin in Isaiam, toni. 1, pag. 481,
Κέντρον autem est stimulus iiiortie, quem Christus
sua morte confregit atque disrupit ; unde sanctus
Paulus I Cor. i, 15, 55. Πού σού, θάνατε, τό κέντρον;
πού, ^δη, σου τό νίχος* Ubi est, mors, stimulus tuus?
ubi, inferne, victoria tua? Quid autem sit stimulus
morlis, stalim declaravit dicens, Τό δέ κέντρον θανά-
του ή άμαρτία, Stimulus autem mortis peccatum, quo
scilicet, tanquain aculeo, animas hominum confo-
dit.
10. Legerem συνήλθον. Natura humana per Chri-
stum verum Deum, et verum hominem divin» na-
tur» est copulato.
12. ΙΊνουμαΛηΛός est homo, spiritu et corpore
compositus; ά|^όα6ών Spiritus sancli pignus, quod
datum est apostolis, post(|uam Christus in cudum
assumptus est, ut est in Actis. Sanctus Cyrillus,
Hom. Pasch. 5. pag. 45. Έλυσε xa\ τού θανάτου τό
κράτος, άό^αβώνα μέν τής μελλούσης έλπίδος θε\ς
έν ήμιν τό Πνεύμα τό άγιον, ένέχυ^ν τε τών προ^
δοκωμέ νων άγαθών, mortis quoque imperium etertii,
ac futurae spei arrhabonem, et pianuc bonorum, qsm
exspectamus, sanctum in nobis Spiritum collocatU,
13. Christi resurrectio humani cor|mris resur-
rectioni fldem facit ; quemadmodum enim Christos
cum corpore, quod assumpserat, resurrexit, ita H
nos mortui peccatis cum Christo, cujus membra
sumus, resurgemus.
17. Spiritus sancti adventum signiGcat, per quem
charitas diffusa est in cordibus nostris.
23. Rom. III, 12 : Nox pnecessii, dies autem ^
propinquavit, etc. Sanctus Cyrillus· in suis Homiliii
Paschalibus saepe hoc utitur Pauli testimonio, st
maxima a reparatore Verbo humano generi coflatt
beneficia commonstret. Ac omnes quidem SS. Pa-
tres invictissimis contra gentes argumentis pn^·
runt, post Christi mortem ignorantiae, videlicet id^
lointriae tenebras, et nubes, quas undique dtabohJ
affunderal, fuisse disjectas, oracula cessasse, pM-
losopborum inanem sapientiam fuisse coufutaUm.
lii re clarissima et pervulgata multus et insobm
viderer, si plura subderem. Πλάνοι λόγοι sunt ora-
cula, de quibus videndi Ani. Van-Oale, De oraeeSt;
Georgiiis Moebius, De orat, ong., Fontenelle, HisL
des oracles, et qui Fontenellium refutavit, BJpsnt
a rUist. des oracles. Ili enim auctores inter se dis-
sident, et alter alteri esi contrarius. Unum tamci
contra Van-Daliuin, et Fonienellium observare noi
pr»iermiltam, omnes veteres ecclesiasticos scripto·
res perdiu in ea fuisse sententia, ut, non quemadmo-
dum eis placet, meras hommum pnesttgias fotsse
oracula dictitarent, sed a diabolo, quem recte Si-
miam divinitatis Tertullianus appeljat, fuisse invccU
contenderent. Quamobrem caveant illi, ne dum t
diabolo hanc invidiam removere satagunt, de Divi-
nitate Christi luculentissimum testimonium iafb>-
inent.
24. Similia in sancio Gregorio Naz. orat. 4 ii
Jul., pag. 127 : OOx έτι μέν λίχνοι χα\ άηβχιμΛ
δαίμονες δυναστεύουσιν * ούκ έτι δέ χαθυβρίζεαι f
κτίσις έν σχήματι τιμής άντ\ βεοΰ προσχυνουμ^.^ I '
Αισχύνθητί ποτέ τοϊς τού θεολόγου σου βίβλοις I '
φέως... Ούκ έτι φθέγγεται δρυς · ούκ έτι λέβη; pai- I
τεύεται · ούκ έτι Πυθία πληρούται, ούκ οΤδ* ύνηι«ι^ I ^
πλήν μύθων καΐ ληρημάτων. Πάλιν ή Κασταλία βι· I
σίγηται χα\ σιγφ, χα\ ύδωρ έστίν ού μαντευόιιΜ I ^
αλλά γελώμενον. ΙΙάλιν άνδριάς άφω'/ος δ I /
1378
1377 IN CHRISTI RESURRECTIONEM.
Vi '0 Φοίβος αύτών ονκ άνοιγε ι τ6 στόμα ·
Μαραίνεται βρυς * χα\ ττεφίμωται τρίπους*
Πλάτων σιωπ^, χαΐ λαλεί σχυτεργάτης *
Νοσεί Γαληνός, Ιχφοβεί Βϊ τάς νόσους
Ό Πέτρος ήμών * τάς σαγήνας ό πλέχων
5Γ· Πάσαν διώκει τών Τροχείων τ)]ν νόσον.
Κ.α\ πνευμάτων μέν πάς έλαύνεται χλόνος *
Λαλεί δέ χωφός * χαλ παρειμένος τρέχει *
Κωφοίς άνηχος έξανοίγεται Ούρα *
Πηλφ δά τυφλός όμματοΰται, χα\ βλέπει *
5ο Λεπρός δό σάρχας έχδιδυσχεται νέας *
Λόγφ δό νεχρός τετραήμερος τρέχει *
Κα\ συλλέγονται τών μελών αΐ συνδέσεις,
Πρός σήψιν ήδη του νεκρού νενευχότος.
ΚαΙ πάσα τόν Κτίσαντα δοξάζει χτίσις
40 Λευχήν φορούσα την στολήν τής χαρδίας*
Λευχήν δέ χα\ συ νυν φορείς τήν χαρδίαν *
Τάς γάρ ζοφώδεις ούκ έχεις άμαρτίας.
Μάνος δέ θρηνεί, χα\ μελαχίτων μένει
Ό τής άπαρχής έντολής όδοστάτης.
45 Όδύρεται δέ τών τάφων συλωμένων,
ΚαΙ τών πυλωρών τής φθοράς νεκρουμένων.
Είσπράττεται τήν άπάντων ουσίαν,
*Ην είς άσέμνους αΙτίας έσκόρπισε.
Φθειρών, ύφέλχων, πορνοβοσκών τήν φύσιν,
50 Πειθοί τε μιγνυς του λόγου τό φάρμαχον,
Κα\ συγκεραννυς τψ γλυκεί τήν πικρίαν.
Πολλοί ς δέ νεκρούς τή φθορ^ τεθηγμένους
Έκ τής σκοτεινής κοιλίας έρεύγεται *
Α Phoebus non amplius ipsis os adaperit ;
Marcescit quercus, et obmutuit tripus ;
Plato tacet, et loquitur coriarius ;
^grotal Galenus, fugat<iue morbos
Petrus a nobis : ille retium consarcinator
Humanam quamlibet infirmitatem expellit.
Et spirituum quidem omnis ejicitur turba ;
Loquitur vero mutus, et claudus currit ;
Surdis occlusa adaperitur porta ;
Luto autem caecus oculatus fit, et videt ;
Leprosus Vero carnes exuit novas ;
Verbo autem mortuus quatriduanus ambulat,
Et conjunguntur membrorum ligamenta,
Cum jam cadaver ad putrefactionem inclinasset.
Et omnis Creatorem glorificat creatura
^ Candidam intus ferens stolam cordis.
Et tu similiter cor modo gestas candidum.
Nam caliginosa non babes peccata.
Solus vero luget, et pulla cum veste manet
Ille in principio praecepti insidiator.
Dolet autem sepulcra esse exspoliata.
Et janitores corruptionis esse mortuos.
Undique vero corrogat divitias.
Quas ad turpes causas distribuit
Vitians, alliciens, lenocinans naturam.
Et persuasioni admisto sermonis pharmaco.
Atque attemperata dulcedini amaritie.
Multa autem cadavera corruptione consumpta
E tenebroso ventre eructat :
NOTiE.
ΙΙάλιν ή Δάφνη φυτόν έστι ηύθφ θρήνου με νον. Νοη ι
jam guuB dediti^ et fraudmenii dcemonee rerum po·
Huntur': non jam sub honoris obtentu contumelia
ereaturtB infertur, dum pro Deo adoratur,.. Pudeat
te tandem Orphei librorum, theologi tui... iVon jam
auercus loquitur : non jam lebes vaticinatur : non
jam Pythia impletur, haud scio quibus, fabulis ta·
men, et deliramentis. Rursus Castalia siletur; et
giiet, atque unda est, non vaticinia edens, sed exci··
tam risum. Rursus muta statua Apollo : rursus
Daphne arbor est fabulis deplorata, etc. De Orpheo,
de Apolline, de uuercu Dodonaea, de tripode Pythiae
I vide supra laudatos auctores, et Commeni. Eliae
Cretensis in sanctum Gregorium Naz.. tom. II,
. pag. 493.
z6. Eosdem auctores hinc inde disputantes Inve-
r nles, utrum oracula nato Christo obmutuerint?
f (Quaedam plane cessasse e\ ipsis ethnicis scriptori-
,, bos evincitur.
. E7. Sanctum Paiilum fuisse σχηνοποιόν tabernacu-
lorum artificem testatur Lucas in Actis, cap. xviii,3.
, Σχντεργατηγ coriariam artem exercentem ^eneratim
vocat Noster, ut Tiieodoretus, qumst. 16 tn Judices
σχυτοτ0{&ον corii sectorem appellat, sic dicens, Διά
ζ Δώδεκα άλιέων, χα\ τελωνών, χα\ σκυτοτόμου ένός,
^ τήν τών δαιμόνων χατέλυσε φάλαγγα, χα\ τών άν-
Ορώπων τήν φύσιν διέσωσ^ Per duodecim piscato-
^ ren, et publicanos, et unrnn coriarium, dcemonum
, exercitum fudit, et naturam humanam conserva-
Vfl.
29. Sanctum Petrum fujsse piscatorem testes
smii Evangelistae Matthaeus cap. iv, Marcus cap. i,
Lacas cap. v, apud quos facile invenies, quae se«
quiintur de miraculis Christi.
32. Κωφόν aeque mutum ac surdum vocaia
Gneci : nam qui non loquitar, et qui surditate 1^.
borat άλαλος est.
56. Joan. ii, 43 : Lazare, veni foras. Et ibid. v.59 :
Domine, jam fetet, quadnduanus est,
57. Lege συνδέσεις.
41. Nunc primum ad Constantinum Heraclii fi-
lium sermonem convertit.
43. Μελαχίτων ex μέλας, et χιτών. nigra vestis,
S. Joan. Damascenus Carm. in Theoph.
Έλευθέρα μόν ή χτίσις γνωρίζεται,
Υιο\ δέ φωτός οΐ πριν έσκοτισμένοι ·
Μόνος στενάζει του σκότους ό προστάτης.
Libera quidem creatura cognoscitur.
Filiique lucis ante obtenebrati :
Solus gemit tenebrarum praefectus.
46. ΠνΛωρονς vocat spiritus, idola, etc.
ΑΊ.ΟύσΙαν substantiam dvdhoW, opinor, dicit pec-
cata, pravos animi affectus, illusiones, et omnia,
quae ex eo sunt.
52. Egregie sanctus Cyrillus, Hom. Pasch. 5, p. 44.
Νενίχτιται θάνατος ό τό νιχάσθαι παραιτούμενος· χε-
χαινοτομηται φθορά* λέλυται θάνατος πάθος άήττητον
^δης δέ ό πάσαν άπλιηστίαν νοσών, χα\ κόρον έπ\
τοίς τεθνεώσιν ούδένα οεξάμενος έδιδάχθη χαΐ ά*κων,
δ μή μαθείν νψ πρότερον ήνέσχετο · ού γάρ δπως
τών έτι πιπτόντων Ισται κάτοχος φιλονειχεί, άλλ*
ήδη καΐ τους άλόντας άπέμησε, τή τοΟ Σωτήρος ήμών
Ισχύι καλήν ύπομείνας τήν έρημιαν Superata mors
est, quce vinci recusabat : sublata corruptio, et mors,
insuperabile malum, destructa. Infernus autem, qui
aviditate insaturabili, pereuntium multitudine infi-
nita, tamen non expleretur, id vel invitus didicit,
(fuod antea sibi persuadere nequibat : non enim de
tis, qui nunc moriuntur, intercipiendis est certamen,
sed eos quoque, quos jam captos tenebat, evomit, at-
que in pulchram so/ttudinem nostri Scrvalorti vir«
iule redactus est.
1379 “ GEORGII Ρϊ8ΙΟΛ
Cum enim se immodice ingurgiiasset,
Contraxit cruditatem ex ventris ingluvie.
Hinc antea dives, nunc pauper incedit,
Qui enim, ut latro, animarum bona
Deprjcdavit primum, post magis depraedatus est,
AUe vero suspirat, quod Judaeis jamdiu
Monstravit lignum illud alterum ;
Non enim ad Deum necandum movisset invidiam,
Si cognovisset tantae caedis causam
Futumm esse omnium resurrectionem.
Ast, 0 docta soboles, et nate senex,
Quem cingunt fasciae sapientis purpurae,
Et pro sceptris ostentas utiles vitae sermones,
Qiieis mundus ab ignorantiae morbo
Defenditur, et* validius conflrmatur,
Tu vere serpentis antiqui es destructor :
In te enim nihil ex illius operibus :
Non stultus furor irae : non argenti desiderium,
Amor turpis, et excrucians animum :
Non manus paratae ad accipiendum, ut noceas.
Sed ad dandum, et propulsandum quod noceat.
Non noctis opus, sed phospborus ingenium
Tuum refulgens noctu, sicut lux inlerdiu.
Non te puerilium decursionum tangit oblectamen
Inconditis vocibus, et clamoribus permistum.
Una cum equis evolantes, qui gaudent equis,
Manus extollunt ad inanes plausus,
Et pedes protendunt, et una cum oculis.
Quos putes velle a superciliis cadere.
Membra sese exporrigentes diducunt.
Et omnes artuum dissolvunt compagines :
Et pectoris obliti, quod deceret ferire, *
Aerem feriunt, et digitis,
Queis incompositos adumbrant cursus.
Stringunt, et verberant umbram solum :
Atque alte inclamant equorum agitatoribus
Hinc inde nihil audientibus,
\ Ka\ τήν Αταχτον έμφορήσβις γαστέρα
55 Άττεψίαν πέπονθεν έζ Απληστίας*
Ό πρ\ν δέ πΧουτών, νυν προέρχεται πένης
Τάς ψυχιχΑς γάρ ληστρικών ύποστάσεις
Κλέψας τ6 πρώτον, μειζόνως άντεχλάπη.
Στένει δλ πολλά τοϊς Τουδαίοις τότε
60 Δείξας έχεΐνο τ6 ξύλον τδ δεύτερον.
Ούχ άν γάρ ήρξε του βεοχτδνου φθδνοο,
ΕΓπερ διέγνω του φόνου τήν α1τ(αν
Μέλλουσαν είναι των δλων άνάστασιν.
Άλλ’ ώ σοφόν γέννημα, χαΐ τέχνον γέρον,
65 Ό σπαργανωθε\ς τΙ) νοητ^ πορφύρφ ·
Κα\ σκήπτρα δείξας τους βιωφελείς λόγους,
Άφ' ών ό χόσμος έξ άμουσ(ας νόσου
ΠεριχρατεΖται, χα\ πλέον στηρίζεται*
^ Ό του δράχοντος του πάλαι χαθαιρέτης.
70 Έν σολ γάρ ούδέν των έχείνου χτισμάτων *
Ού θυμός άφρων * ου φιλάργυρος πόθος,
*Έρως Αναιδής, καλ δακεΐν ήπειγμένος *
Ού χείρες ύμϊν πρδς τό λήμμα τής βλάβης,
Άλν είς τδ δούναι, χα\ πατάξαι τήν βλάβην
75 Ού νυχτδς έργον, Αλλά φωσφόρος τρόπος
Έν νυχτλ λάμπων, ώς τδ φως έν ήμέρφ·
Ού τέρψις ύμίν παιδικών Ιπποδρόμων
"Ηχοις Ατάκτοις, χα\ βοαίς πεφυρμένη.
"Ίππου συνεισρέο'/τες οΕ φιλιππόται
80 Τάς χειρας έξαΕρουσι τφ χούφω χρότφ *
Κα\ τούς πόδας τεΕνουσι * χα\ τών όμμάτων
Σ/εδδν θελόνταΐν έχπεσεΤν τών όφρύων,
^ Τά χώλα μηχύνουσι τή παρεχτάσει *
Καλ τών μελών λύουσι τάς θέσεις δλας *
85 ΚαΙ τάς έαυτών ήγνοηχότες φρένας
Τδν Αέρα πλήττουσι* χα\ τοΤς δαχτύλοις
Σχιαγραφουσι τούς Ασυνθέτους δρόμους*
"Αγχουσι, χαι τύπτουσι τήν σχιΑν μόνην ·
Κα\ συντόνως χρΑζουσι τοΤς ΙπποστΑταις,
90 Έχείθεν Ενθεν μηδέν Αχροωμένοις *
NOTiE,
60. Crucem intelligit, de cujus limo pendens
Christus, mortem, quam Adamus comedens de ligno
vite in muiidum invexerat, subegit.
bl. Malth. XX VII, 18 : Sciebat enim quod per in-
vidiam tradidiuent eum,
tii. 1 Cor. II, 8 : Si cognovissent, nunquam Do-
minum gloricB crucifixissent.
64. Hactenus poeta de summis beneficiis, qiise
Chrisiiis ex mortuis resurgens hominibus contulit,
juxta Apostolum: Noxpreeeessit, etc., nunc cum
eodem apostolo ad Constantinum ait : Abjiciamus
ergo opera tenebrarum ^ etc. Τέχνον γέρον eum vo-
cat, vel quod exieris Heraclii filiis esset natu gran-
dior, vel quod vere senis sapientia polleret.
75. Νυκτός ίργον opera tenebrarum ibid. enu-
^ncrat sanctus Paulus. Sanctus Joan. xii, 56 : Dum
lucem habetis, credite in lucem, ut filii lucis sitis,
77. Omnes fere SS. Patres circenses ludos dam-
narunt, in quibus spectatores mirifice insaniebant.
Vide saiictuiii Basiilum, sanctum Joan. Cbrysosto-
mum, sanctum Cyprianum, sanctum Augustinum, etc.
Pisida equorum cursus, qui hippodromo, vel circo
Constantinopolitano fiebam, designat : ubi s%pe
factiones Prasina, et Veneta partium studio addu-
ctae in jurgia, et caedes erumpebant. Ac mirum
sane non est, tam diligenter Patres studuisse, ut
Christianos ab hujusmodi spectaculis avertereot,
cum Libanius Sophistica, orat. 32, pag. 584, insi-
num circa illos ludos studium vitio verterit Alexai-
drinis : Άλλ’ δταν εΕς τδ στάδιον έλθητε, τίς Αν ei-
πεΤν δύναιτο τάς έχεί χραυγάς, χαλ θόρυβον, ud
άγωνίαν, χαΐ σχημάτων ηεταβολάς, χαλ γρωμέ^,
κα\ βλασφημίας, οΓας χαΐ δσας Αφίετε ; Verum am
in stadium pervenistis , quis dicere aueei USc es-
orientes clamores, et tumultum, ei soIticUudiuess, d
habituum, colorumque mutationes, ei consUu qm
et quanta jactatis ?
79. Ίχχομανονττας insano equorum amsrt
aestuantes vocat sanctus Joan. Chrysostomos, qms
Pisida φιλΕπποτας. Libanius autem, ibid. pag. 38i,
circensium spectatores similiter irridet : ΊΓμων fi
ούδείς έν τή θέφ χαθέστηχεν. Αλλά πολύ μέΟϋίσν χέ-
τεσθε τών ίππων, χα\ τών ήvιόχbiv, χαΐ γελοίοί έβπ,
χαΙ ήγεισθε, χαΐ πΕπτετε * Vestrum autem msUssu
spectaculo quiete consistit, sed multo ma§is psIsm,
quam equi, et aurigae, et ridiculi estis, et prseceiitit,
et caditis.
89. Ίαχοίττάτας idem ac ήνιόχους, quod aodp
instent equis.
90. Έκεϊθετ irOer, geminas, opinor, (aciioiieiii
assideutes denout, quarum plausos ioierMecco
certe nequibant cursores.
1382
IN CHRISTI RESURRECTIONEM.
liSl
Έν άττάτφ γάρ τής θεωρίας θρόμφ
Συναστατουσι των θεατών οΐ τρόποι.
Ού νοΟς παρ' ήμΤν δεκτικός πονηρίας ·
Ού βλέμμα πικρόν ούκ Ασύμφορος λόγος*
% Ου γλώττα χαύνος * ού διά^^βυτος γέλως ·
ΚΙκή παρ' ύμίν τούς όδόντας δεικνύει ·
Ού τόξον ύμίν χαίπερ ούσι τοξόταις,
Εργώδες ούτως, ώς τό πέμπειν εύστόχως
Βέλος κατ' αύτού τού τιονηρού τοξότου.
ΙΟό Σφαίραν δό διττήν, τήν μίν είς τό γυμνάσαι
Τό σώμα παίζεις * τήν δέ νουνεχώς Ιχεις,
"Οτε πρός ύψος έκταθείς τήν καρδίαν
Ζητείς τόν εΙρμόν τών Ανω σφαιρωμάτων.
Ούτως έδείχθης σκεύος έςειλεγμένον,
105 Κειμήλιόν τε πατρικών Αγαλμάτων.
Ούτω προήλθες 'Ηρακλής τφ πράγματι,
Λαβών τά χρυσά μήλα, τούς σοφούς λόγους,
Τέμνων τε πάντας τούς νοουμένους βφεις.
Τούς τού δρΑκοντος θηριώδεις αύχένας,
110 Τούς πολλάκις φυέντας, Αλλά πολλάκις
Τψ σφ λογισμφ δραστικώς τετμημένους.
'Αλλ* εύτρέπιζε τού λόγου τήν Ασπίδα,
'Οπως πρδ πάντων εύρεθής πρωτοστάτης,
Φράξων έχείνους τού πατρός σου τούς πόνους,
115 ΟΟς Αντ\ πά'/ιων έκτελών καθημέραν
ΚΑμνει, μεριμν^, δυσφορεί, τοξεύεται *
Ζωής γάρ αυτόν ζωπυρούσιν έλπίδες.
Δέον σε λοιπόν κα\ πρός δπλα, χα\ μάχας ·
Χρή γάρ μάχεσθαιτοίς φιλούσι τάς μάχας,
liO Ώς Ήραχλείδην τφ τεχόντι συντρέχειν.
Α Ιπ instabili enim spectaculi cursu,
Instabiles sunt spectatorum senlcntw
Non mens tibi susceptrix nequitiae :
Non intuitus malignus : non sermo inutilis :
Non lingua tumens : non diffusus risus
Facit ut temere dentes ostendas :
Non tibi de sagittis, quamvis sis sagittarius.
Tantum est curae, quantum de immittendo recta
Telo in ipsum sagittarium iniquitatis.
Sphaera vero tibi duplex : ludis altera,
Corpus ut exerceas ; alleram mente moves,
Quando elevato in altum corde
Quaeris complexionem coelestium sphaerarum.
Ita te ostendisti vas electum,
Paternorumque bonorum thesaurum.
B Ita processisti verus Hercules ad opus.
Nam aureis decerptis malis sapientum sermonum
Omnes amputasti mente conceptos serpentes,
Draconis belluinas cervices.
Quae saepius enascuntur, quamvis saepius
Tua ratione viriliter exsectae.
Macte esto : appara sermonis clypeum.
Ut ante omnes inveniaris primus
Ad enarrandos patris tui labores,
Quos pro omnibus sustinens quotidie
Deficit, curis torquetur, dolet, obruitur telis :
Vitae enim ipsum spes inflammant.
Opus est tamen, ut te pares etiam ad arma, et pii·*
Fgiias;
Q Oportet enim pugnare curo amantibus pugnas,
Tanquam Heraclidem patris preinenteic vestigia.
NOTiE.
91. Ex laudato Libanio, p. 587, cujusdam poe-
tae versus recitante intelligitiir, quid velit Pisida :
To\ δέ θεαταί
θώκοις Iv σφετέροις ούθ' I στασαν, ούδ' έχΑθηντο,
Χλωρο\ ύπαΐ δείους πεφοβημένοι, ούδ’ ύπό νίκης
*Αλ.λήλοισί τε χεχλόμενοι, κα\ πάσι θεοίσι
Χείρας άνίσχοντες μεγάλ’ εύχετόωντο έκαστοι.
At nullus stabat penitus, nullusque sedebat
Sede, locoque suo spectator, pallidus illis
Yertebat timor, et turpis trepidatio mentem.
Hortabantur, et ob palmam se mutuo vastis
Vocibus, et gestu, manibusque ad sidera tensis
Cunctos quisque deos volis, precibusque vocabant.
117. Non alium sensum ex hisce versiculis elici
posse existimo, quam Constantinum ab omni ludo-
rum genere fuisse alienum, et quamvis in expe-
diendis dirigendisque in scopum telis esset peritus,
eo tamen solum animum intendisse, ut improbum
sagittarium, qui diabolus est, telo pietatis perfode-
ret. l)e sagitta tione, τοξιχή τέχνη consule Mercu-
rialem lib. II, cap. 15. *
iOO. De Sphaerisiica, qu% artis Gymnasticae pars
erat, videndus idem Mercurialis, lib. ii, cap. A.
Pisida dicit Constantinum uti duplici pihe genere,
videlicet una, qua corpus, altera qua mentem exer-
ceret, ut totius gyronastices studium, quemadmodum
placet etiam Platoni, De repubi, lib. lu, ad instru-
ctionem animi esse referendum demonstret , et
Graecos contra vituperet, qui puerilibus hisce oble-
ctamentis tam perdite, tam intemperanter se peni-
tus dederent, ut in nulla alia re viderentur esse
magis occupati. Quamobrero Anacharsis Scytha,
Libanio auctore, pag. 374, de Gymnasio discere
solebat : Ώς έστιν iv έχΑστη πόλει τών Ελλήνων
Αποδεδειγμένον χωρίον, έν φ μαίνονται καθ’ ήμέ-
ραν * Ιη unaquaque Graecorum civitate certum esse
desiqnatumque locum, ubi interdiu insanirent.
104. Vas electionis est mihi iste. Act. ix, 15.
105. '"ΑγαΛμα explicat Suida πάν έφ’ ψ τις άγάλ-
λεται. omne id, quo quis se jaciat et delectatur.
107. Constantinum non inscite comparat Her-
culi, cujus inter praeclara gesta illud recensetur,
quod Jubente Aristeo aurea mala decerpserit, quae
apud Hesperidas Nymphas a Dracone pervigili, cui
centum erant capita, custodiebantur. Pisida χρυσά
μήλα esse σοφούς λόγους, sapientiam recte aflir-
niat, qua quis munitus vitiorum monstra facile
profligat.
116. Dum h.xc Pisida scriberet, Heraclius contra
Chosroam dimicabat. Theophanes, p. S65, caiii
fuisse in conflictu ad Euphratem Heraclii virilem
constantiam narrat, ut ipse hostium dux Sarbarum
admiratione captus Cosnise cuidam transfugae dixe-
rit : Όράς τόν Καίσαρα, ώ Κοσμά, πώς θρασύς
πρός τήν μάχην Γσταται, κα\ πρός τοσσύτο πλήθος
μόνος Αγωνίζεται, κα\ ώς Αμμον τάς βολάς Απο-
πτύει ;.. καΐ πολλάς πληγάς έδέχετο, ή καΐ ούδεμίαν.
Vides Caesarem, ο Cosma, quanta audacia pugnam
conserat, solusque adversus tantam multitudinem de·
certet, et velut arenam, sagittas despuat?. .. et jam
certe plurima, nullum tamen cum vitcB discrimine
vulnus acceperat. Nicephorus autem in Breviar.
pag. 15, tradit eum fuisse ictu spiculi vulneratum
ad labia, et ad imum pedis talum. Vide Hetacliad.
Acroas. 1, v. 104, et acroas. 2, v. 106.
IIS. Ik, supple εύτρεπίζειν.
liO. Heraclidem vocat Constantinum facta ad
Herculis et HercieUi nomen duplici allusione.
13S3 GlORGII PISIDiB
Sume Iractaiida arma genitoris acula,
Cessare fac venenum echidnae Persica;,
Contunde aculeos scorpionum fstri.
Habes promptos ad opus commilitones,
Per quos manes invulnerabilis, armatos habens
Ex eo, qui te generavit immatcrialiter.
A quo cum sis genitus, sine patre es magis.
Nostrarum enim carnalium conceptionum
Spiritus, qui generat, potius pater exsistit·
A Κ(νησον όπλα πατριχά τεθηγμένα.
ΠαΟσον τ6ν 16ν τής έχίδνης Περσίδος,
βλδσον τά χέντρα των παρ’ *Ίστρψ σχορπίων.
"Εχεις έτοιμους είς Ανάγκην συμμάχους,
125 ΔΓ ών μένεις Ατρωτος, όπλίτας έχων
Έχ του σέ γεννήσαντος έξ άϋλίας ·
Ύφ’ οϋ χυηθε\ς, άπάτωρ γ£νη πλέον*
Των γάρ χαρ* ήμιν σαρχιχών χυημάτοιν
*0 ττνευμα γεννών, πατριχώτερος μένει·
NOTiE.
122. Persas viperis comparat, eo quia per lon-
gum temporis spatium filii parentes suos occiderint,
ut regno potirentur. Vide Heracliad, acroas. 2,
V. 191 et seqq., ubi Persas έχίδνης ουσίαν viper®
$ub$taniiam,\al genus vocat.
123. Abares scorpiones nominat, ut eorum indo-
mitam naturam , morumuue feritatem designet.
Apuleius, Metam, ix, pag. 28Δ : Nosti quemdam ci·
vitatis noatree Barbarum decurionem, quem Scorpio·
nem prae morum acritudine vulgus appellat. De Aba-
ribus vide poemat. De bello Abarico.
125. Per όπλίτας, quibus astantibus .ait nihil
timendum esse Constantino, angelos intelligit, quos
ejus custodia; innuit esse traditos a Deo.
127. Cur ipsum Constantinum immatcrialiter
generatum, et άπάτοοα sine patre vocet, praestat
audire ex Lactantio, Opif. Dei, cap. 19, qui Pisidae
lucem afferet opportunam : Serendarum animarum
ratio uni ac soli Deo subjacet .
Denique coelesti sumus omnes semine oriundi^
Omnibus ille idem pater est,
ut ait Lucretius (lib. ii, v. 990) ; nam de mortmlihs
non potest quidquam nisi mortale generari : nec pu-
tari pater debet, qui transfudisse, aut inspirasse exi-
mam de suo nullo modo sentit ; nec si sentiat, quando,
aut quomodo id fiat, habet anmo comprehensam. Es
quo apparet, non a parentibus dari animas, sed ab
uno eodemque omnium Deo patre, qui .fegem, ratio·
nemque nascendi tenet solus ; siquidem solus
CcBtera jam Dei sunt omnia, scilicet conceptus ipse,
et corporis informatio, et inspiratio animee, et partas
incolumis, et qucecuntfuc deinceps ad hominem cm-
servandum valent : illius munus est, quod spiramus,
quod vivimus, quod vigemus, etc. His non oonteoini
adeat Harvaeum De conceptione, in Ubro De generat.,
pag. 566.
ΜΟΝΙΤϋΜ.
Georgii Pisidae nomen longae nimis oblivioni dam-
natum tandem ex editione llexaemeri, vel poema-
tis de opere sex dierum, quam saeculo xvi, exeunte
Fridcricus Morellius adornavit, factum esse celebre,
ac tum primum prope orbi litterario innotuisse
sciunt omnes viri eruditi, idque nos in Praefatione
enucleatius declaravimus. Hoc ipsum autem opus,
etsi omnium primum typis editum fuit, primi tamen
loci sedem occupare noluimus, ea potissimum ra-
tione ducti, quod non videatur a nostro auctore
ante alia poemata conscriptum. Etenim de prima
et secunda Heraclii expeditione, quas praemisimus
Acroases, Georgium nostrum, antequam Hexaeme-
ron edidisset, jam habuisse confectas ex eo conjici
posse censemus, quod in One hujusce poematis
versu 1867, legitur. Ibi enim ipse Patriarcham Ser-
gium ita pro lleraclio orantem inducit.
ΟΟτω γάρ 2ξει πιστά νικητήρια
Νίκη; κατ’ έχ' ρών Αξιωθείς δευτέρας.
Ita enim sua: fidei troptea obtinebit.
Post secundam ab hostibus relatam victoriam.
Quod quidem anno J. C. 628, evenisse constat.
Cum igitur suas in Chosroam expeditiones ileraclius
conlecisscl, quando Pisida Hexaemeron vulgavit,
jure meritoque, ut temporum servaretur ordo, quae
de illis agunt poemata, prima in sede erant collo*
cauda, atque hic omnino suus locus erat Hexae-
mero tribuendus. Nemini autem dubium esse po-
test, eum quem mnlta pietate insignem nobis
repraesentat in principio, et in sine suae Cosmo-
poeiae Pisida, fuisse Sergium patriarcham CPolita·
num : is enim eo tempore clarus vivebat, quo He-
raclius Persas devicit, necdum suam de una in
Christo \oluntate impiam scnlentiain protulerat,
sed suis tantum amicis clanculum aperuerat. Ma-
gnam quippe sui spem dederat Sergios, cum ad pa·
triarchatum, Tlioma sanctissimo viro defuncto,
promotus est ; ipsum enim optimum antistitem fo-
turum esse praedixerat B. Theodorus Siceota, mii
Eleusio teste apud Surium in Vita Theodori, die
22 Aprilis, Constanti nopolitanos ob Tfaomae mortem
maerentes ita solatus est : Nolite, modicee fidei kosd·
nes, et pusillanimes dolere, et conqueri; qui enim fu-
turus est patriarcha non minus nos diliget, ac deinde
ad Sergium conversus, con/frma, inquit, te, et robu·
sius sis, atque viriliter age : Deo enim confisus spare
adminisirationem tuam et diuturnam, et prmelaram
i 'ore. Merito igitur ille dignus habitus est a Georgio
Msida, qui tantis laudibus exornaretur, cum non-
dum instar Saul in pejus mutatus Monolbelitamm
dux et antesignanus esset factus, sed omni virtutiim
genere conspiciendus exsisteret. Certe Pisida, a
Sergio se edoctum , et mysticis doctrinis eruditum
statim ostendit in principio poematis : ita enim eam
alloquitur v. 32 :
"Ηχω φέρων σοι τής έρήμου χαρδίας
Καρπούς γεωργηθέντας έχ τής σής βράσου·
Venio tibi ablaturus inculti cordis
Fructus cultos, et irrigatos tuo rore, etc.
Eumdem autem multa pietate clarum, et mira
pr<icuiD vi polientem demonstrat in One, ubi illum
tacite, atijue ex intimo cordis recessu , non articu-
late, ct distincte orantem inducit ; eo quod ex ab-
stinentia, et jejuniis verba proferre nequiret, v.
1880 :
*0 πατριάρχης ταυτα κράζει, χα\ λέγει,
ΚΑν έστιν Ισχνόφωνος ές Ασιτίας.
UofC patriareha inclamat, et dicit.
Quamvis vocem habeat attenuatam jejuniis.
Sed plura alibi de Sergio dicenda occurrent.
\
1385 HEXAEMERON.
Nunc Ilis rebus breviter constitutis, tria sunt, i
quae nobis consideranda proponimus, ut operi Pi*
sidano claritas affundatur, i.) Qui vel ante, vel post
Pisidam, in Hexaemeron scripserint. 11.) Quomodo
Pisida in Hexaemeron scripserit. Hi.) Contra quem
Pisida Hexaemeron scripserit.
1. Qui nn/e, vel post Pisidam in Hexaemeron
scripserint,
I)e opiRcio mundi, quo sane nihil potest esse nec
dispositius ad ordinem, nec aplius ad utilitatem,
nec ornatius ad pulchritudinem^ nec majus ad mo-
lem, mirum quot omni aetate celeberrimi viri exsti-
terint, qui consulto scriberent, aut admiratione
tanti operis capti, aut sapientiae studio inflammati.
Huc enim referre quis valeat, quaecumque ab anti-
tiuis philosophis, et poetis de theogoniis, de chao,
de primis i^erdm principiis, de materia, de elemen-
tis, ingeniose ne magis dicam, an nugari ter, soler-
terne; sin insipienter excogitata hinc inde sunt tra- j
dita : ufide veluli ex Alpibus fluvii, tot de prima
fftiiindi origine, et constitutione sunt enatae senten-
et in varias, multiplicesque sectarum, academia-
rumque divisiones sunt propagatae. At vero ilti dum
multa animi contentione, ut plurimum sapere vide·»
rentur, contendebant, ut nihil tandem saperent ef-
fecerunt : Vani quippe homines sunt, in quibus non
iubest soientia Dei. (Sap. iiii).
Nos igitur veterum poetarum, philosoplioriimque
eoromenu libenter oinittiiitiis : iicque enim Orpheum
laudabimus, qui teste Suida περ\ θεογνωσίας λόγους
Tractatm de cognitione Dei reliquit, quique, ut non-
nullis placet, m^rsticae doctrinae inter veteres pri-
mus, quamvis Lino posterior, habendus est magi-
ster; non Linum ipsum, cujus auditor fiiit Orpheus,
memorabimus, qui de mundi origine disserens,
omnia in momento creata esse dixit; non Musaeum
Orphei discipulum, qui ύ'ΐεοθήχας vilm praecepta ex
eodem fonte et principio deducta versuum fere qua-
tbor millibus scripsit ; non Thainyridem musicum, ^
cimtoreinque forma pnestantissimum, quem χοσμο-
γονίαν πενταχ.λίοις στίχοις mundi creationem quin^
aue millibus versuum scripshse tradit Tzetzes Chi·
Uad. VII, 108 ; non Abarini Scytham, quem θεογονίαν
χαταλογάδΓ^ν Theogoniam soluta oratione litteris
mandasse testatur Suidas ; non llesi<rduin As-
craeum , cujus exstat θεογονία, nec nonaliud cele-
berrimum poema, cui titulus Έργα χαΐ ήμόραι ;
non Antimachum iEgyptium Ueliupolitanum, qui
eodem Suida auctore χοσμοποιΐαν έν Ιπεσιν ήρωίχοΓς
νψπ*, versibus heroicis 5780. Cosmopoeiam con-
clusit; non Ovidium, cujus Metamorphoseon libri
omnium manibus teruntur, non denique primae,
ac barbaricae, elegantiorisque inde secutae phi-
losophiae auctores nominabimus : verum illos tan-
tummodo praesUintes viros, qui in creatione mundi
enarranda Mosem sibi ducem elegerunt, recen-
sendos putamus, ut quae Pisidae mens fuerit in
boc poemate scribendo, clarius elucescat. Cum ]
vero maxima sit hujusmodi scriptorum copia, ne-
que ullus fere sit ex SS. Patribus, et veteribus
scriptoribus, qui in Genesim aut fuse, aut car-
ptim aliqua non sit commentatus, nobis quidem
in animo non est ea singula referre : priesertim
cum de illis longum catalogum retexere super-
vacaneum videri possit, post inultam in hoc ne-
gotio insumptam operam a Sixto Senensi, et lon-
ge felicius, accuratiusque a Jacobo Le Longio^
Igitur de scriptoribus ecclesiasticis duntaxat, qui
usque ad sseculum xiii, in Hexaemeron ea mente
potissimum scripserunt, ut Ethnicorum impieta-
tem, hsereticorumque deliramenta refutarent, non-
nulla leviter attingere e re fore putavimus; at-
(|oe ut lectorum commoditati, et ipsius tracta-
tionis clarilaii inserviremus, Auctorum nomina,
et scripta in tres classes , ordine chronologico
iftLique servato, digessimus, eos in deperditos,
Patbol. Gr· XCll
- ΜΟΝΓΤυΐί. 158β
ineditos, et editos distinguentes. Neque actum nos
agere quisquam dixerit : ouamvis enim Sixtus
Senensis, Guillelmus Cave, Casimirus Oudmus, et
Jacobus Le-Loiigius in suis quidem laboriosis,
iisdemque exquisitissimis Commentariis omnia ec-
clesiasticorum. Scriptorum opera complexi fuisse
videantur ; nemo tamen, quotquot in uexaqjnMron
scripserunt, ita in unum omnes contulit, ut quas
fuerit eorum mens, in hisce elucubrationibus con-
ficiendis pateret, quod nos prapstilisse confidimus.
Itaque si aliqua inde utilitas erit legentibus, di-
ligentiam nostram probatum iri speramus;
CLASSIS I;
VariOrnm aUctorum Commentarii in tiexaemeron
deperditi.
Μικρογένεσις, sive λεπτή γένεσι:, Parra genesis,
opus apocryphum, cujus fragmentum cxsiaie in
duobus Codicibus ross. Bibliothecae Vindobenensis
> testatur Lambecius in Comment. lib. f, pag. 2H.
' Eruditissimus Vir Albertiis Fabricius in Cod, psev-
dep. Vet. Test. toni. I, pag. 849, varia loca col-
legit vx scriptis sancti Hieronymi; jlTonnne, Geor-
gii Syncelli, Glyc;e, ct Georgii Cedreni, In quibus
De creationis operibus secundum parvoe Ceneseos au- '
cloriialem Iit sermo.
Papias Asianus, ab Ajiastasio Sinaita Contem·
piat. Anagog. lib. Vii : ό πάνυ Ίεραπολίτης τοο
έν τω έπιστηθίω φοιτήσας dictus vir clarissimus
Hieropolitanus, qui discipuhts fuit Apostoli, qui supra
pectus recubuit, scripsit in Hexaemeron; ipso Anasta-
sio teste, omnia ad Christum deflectens. Hoc autem
opus esse λογίων χυριαχών έξήγιτσιν oraculorum di·
vinorum explanationem, quam Papiam confecisse
pliires testantur, non videtur dunitandum , cum
sanctus Irenaetis, lib. v, cap. 55 nil aliud pra»ter
quinque explanationum libros scripsisse Papiam
subnotet.
^ Sanctus Justitiiis martyr, philosophus Christni^
« nus, qui claruit anno UO, scripsit ύπομνήματα sl;
Έξαήμερον Commentarios in Hexaemeron, e quibus
nonnulla loca servata leguntur in lib. vii Coniem·
piat. Anastasii Sinaitse, quae quidem Grspce edidit
J. Erneslus Grabius in Spicilegio Patrum, tom. II,
pag. 195.
Sanctus Pantaenus, quem alii Palaestinum, alii
Alexandrinum, alii denique Siculum faciunt, eo
quod Apis Sicula a sancto Clemente, Strom. lib. i,
qui eum habuit magistrum, dictus inveniatur, vir
sane clarissimus, e Stoico Christianus philosophum
factus, qui obiit anno 213, scripsit, Anasiasio Si-
naita teste lib. i, aliquid de Hexaemero, ita tamen ut
omnia ad Christum, et Ecclesiam referret.
-Sanctus Clemens patria Alexandrinus, seu, ut
malunt alii; Atheniensis, qui floruit circa finem se-
cundi saeculi, lsp6; άνήρ, ut ait Theodoretus Hoeret.
fab. lib. I, c. 6, xat πολυπειρί^ άπαντας άπολιπών.
vir sanctus, et qui doctrinae copia omnibus antecelluit,
) scripsit ad mentem sui praeceptoris sancti Pantaeni
Hypotyposeon libros viii, et περί τοΟ ένα είναχ τόν
Θε6ν, quod unus idemque sit Deus Veleris, et iVovi
Testamenti, et Commentarium in Genesim, et De
Providentia librum ; quae omnia intercidisse doleii-
dtim est.
Hliodon ex Asia oriundus, qui claruit circa an.
189, scripsit Commentarium in Hexaemeton. De eO
sanctus Hieronymus in Catalogo Script. sic loqui-
tur : Rhodon Tatiani auditor temporibus Commodi,
et Severi in Hexaemeron elegantes tractatus seripsih
Sanctus Irenaeus, Smyrna ut videtur oriundus,
sancti Polycarpi discipulus, Ecclesiae Lugdunensis
episcopus, qni claruit sacculo iii ineunte, scripsit,
ut quibusdam placuit, tempore PhotII, librum liep\
τής τοη τιαντός ούοίας, de natura universi. Vectiui
idem Phoiios cod. 48 bano opinionem refellU, ut
mox dicemus.
Csndldus; sancti Muitmi aequadis, qui claruit
U
1387
GEORGII PISID.E
12S8
1% scripsit Tr Arta f 11 m in Hexaemeron, teste Euse-
ilio Caesa rien si lib. v Hisi. eccles., et sancio Hiero-
nymo. de script, eccles, cap. 28. ac primus quidem
omnium, si Nicephoruin audis. Sed ne unum Philo-
nem Judaeum co:innemorem, de quo suo loco erit
dicendum, patet idem argumentum ab aliis fuisse
tractatum.
Apion, qui male apud Ruflnum Appius vocatur,
Grxea* facundiae professor, qui floruit circa an.
200, scripsit in Hexaemeron, teste Eusebio, et Hie-
ronymo. Vide Fabricium, Bt6/. Gr. lib. v, cap. 1.
Caius Presbyter, el episcopus gentium ordinatus,
qui s.xcuio 111 ineunle florebat, scripsit librum Περ\
τοΰ παντός De univer$o, vel Περί της του παντό; ού-
οίας, De natura universi, biste diversis titulis in-
scriptum, ut testatur Photius cod. 48, qui Josepho,
Justino martyri, et Irenaeo dicit a quibusdam fuisse
tribulum ; sed revera Caii esse contendit, aut si
mavis Caiuni ejusdem argumenti librum confecisse
affirmat : ipse cnini Caiiis in line alterius operis j
sui, qui Labyrinthus erat inscriptus, auctorem libri
De natura universi aperte se dixerat. Verum cum iii
tractatu, quem legit Pliotius, non salis clare indi-
caretur, quid deliac re sentiendum esset, non audet
asserere, idemne sil liber, an alter. Illud autem
pro cci to tradit, totum iii eo fuisse auctorem, ut
probaret, Platonem scciini pugnare : quo testimo-
nio nituntur, <|ui hunc iraciutum sancto Hippolyto
ascribi inalunt.
Sanctus Hippolytus, Portus Romani episcopus,
sancti Iremei discipulus, et doctor Ecclesia: γλυχύ-
τατος, χα\ εύνούστατος dulcissimus, et bene anima-
tus, ut in sancto Joan. Chrysostomu Hom. de Pseu^
dopropli», dicitur, qui martyr occubuit ann. ^5,
scripsit είς την έξαήμερον, κα\ είς τά μετά τήν
έςαήμερον, ίη Hexaemeron, et in ea, qitee post
Hexaemeron, mullum erudite ad id probandum
disputantur, videsis in Slephano Lc Moynio, in no-
tis ad varia Sacra, pag. 9i>t), in Fabricio, pag. 8H ^
Op. S. Hippolyti; in Dave, Ad Hippolytum, ei in '
IJist, Litter, Gullorum, atque Francorum a PP. Bc-
nedictinis nuper edita, tom' I, part. i, pag. 372«
Sancto Hippolyto etiam liber De natura universi
tribuitur, ut supra in Caio indicatum est.
Mcihodius, Eulnilius dictus, primum Patareiio-
riim, deinde Tyri episcopus, qui saeculo iii exeuiite
vixit, scripsit Περί τών γενητών, De rebus creatis.
Deperditi operis specimen nobis conservavit Photius
in cod. 25o. Hunc librum, contra id, quod Cave
censiiit, quid diversum fuisse arbitramur a Com-
mentariis in Genesim, quos inter Methodii scripta
recenset sanctus Hieronymus : nam ex excerplis
Phoiii, qui alioquin diligetis est in notandis libro-
rum liiniis, quos legit, colligitur, tractatum De re-
bus creatis non ad Commentariorum , sed potius
Dialogi, vel Apologix formam fuisse conscriptum.
Euseidus Emessenus, qui circa annuiii 5oO inor-
tiius est, scripsit De operibus sex dierum congruen-
ter litterce, missis allegoriis : quod diserte testatur I
Anasiasius Siiiaita, Ub. vii. lii Catalogo libroriint
S\ rorum Lbed-Jesu metropoliue ^obensis, quem
post Abrabanmm Ecchellenseiii rccudendum cpia-
vit Jos. Simon Assemanius in Bibi. Orient. tom.
111, pag. 44, recensentur Quaestiones Eusebii in Ve-
tus Testamentum, quas esse opus ab Anastasio lau-
datum forsan credendum est.
Theopliilus, Alexandrise episcopus, qui saeculo
IV labonte floruit, scripsit Gennadio teste De script,,
cap. 33, adversus Origenem, unum et grande volu-
men.Quod opus ab eo fuisse confectum, ut Orige-
ircrn erroris argueret, qui creationis historiam per
allegorias interpretatus est, non est dubitandum.
Apeite enim Anasiasius, loc. cit, testatur Theophi-
l:nn unniii fuisse ex iis, qui sua scripta de sex Dei
operibus ad litteram exposuerunt, ut Origenis labo-
rem vanum fuisse ostenderent.
Heliodorus, presbyter Piclavieusis, qui claruit an-
no 340, scripsit lil.Tum unum De naturis renm
exordiatium, in quo ostendebat unum esse princt-
piuin, ncc quidqiiam coxlernnm Deo. Gennadios,
De scripti , cap. 6. ¥ide Hist. litter. Gailorrnm, a
Franc toni. 1, part. ii. pag, 190.
Philo a sancio Epiphanio Carpasix episcopus or-
di natus, qui circa finem sxculi iv floruit, videtur
aliquid scripsisse in Hexaemeron, Fidem facit Co-
smas Indico- Pieiista, a quo pag. 330, ita citatur:
Φίλωνο; έπισχ<5που Καρπάθου είς τό έξαήμχρον*
Philonis Carpathii episcopi in Hexaemeron.
Ainnioiiius, genere ^gypfius, monachus Alexan-
drinus, qui ut Cave putavit sxculo iv, exeunle vi-
xit, scripsit Enarrationes in opus sex dierum, quas
coriimeiidat Anasiasius in prologo Homil Anagog.
ipsum Aimnonium, quem etiam in ilodego, pag.
278, laudat, probatissimum Ecclesiae Alexandrii»
έξηγητήν appellans.
Q. Aurelius Prudentius Clemens, gente Hispanus,
poeta Christianus, qui claiuit anno 405, scripsit
moie Graecorum Commentarium de fabrica mundi
usque ad praiv urica tionem primi hominis^ cujus me-
minit Geiinadiiis cap. 13.
Theodorus Syrus, Antiochenus, sancti Joan.
Chrysoslomi primum amicus, Mop^-uesiiae in Cilicia
episcopus, qui obiit anno 428, scripsit Commenta-
rium in Hexaemeron, sive έρμηνεΐαν της χτίαει*!;
septem tomis distributam, ul ait Photius 'cod. 38.
Ejusdem opera e.Grseca in Syriacam liiigatm olini
fuisse conversa testatur Liberatus in Breviario,
cap. 10 Versionis autem auctorem fuisse Ibani
Kflessciium episcopum patet ex actione 10 concilii
Chalcedonensis. Vide Asscinanium, BibL Orientel.
tcm. Ili, pag. ’0.
Salvianiis, Colonine Agrippinae natus, Ecdeshe
Massiliensis presbyter, qui claruit anno 440, scripsit
librum unum in 'Hexaemeron, in modum Creeeorum
versu compositum, tieniiadio teste, cap. 67. In ve-
teri IUS. Corbeieiisi pro versu est quasi versuum, quas
lectio valde obscura est. Hoc Salviani opus aoony-
mus quidam in Tillemoiitio, tom. xvi, pag 193, de
Tertulliano disserens fieri posse suspicatur, ul hoc
sit Poema de Genesi, quod inter opera TertuUiano
ascripta numeratur.
Moses Bar-Cepha, Jacobila Syrus, episcopus Ho-
sul, qui claruit cirea finem sxculi ix, scripsit Hexae-
meron Syriace. Vide Assemaniuni, HAl Oneut.
tom. II, pag. 127. Eum floruisse circa annnm 489,
et sancto Joan. Glirysosloiiio σύγχρονον fuisse a^u-
bitat card. Bona iirAiialectis litargico-sacr» a 0.
Boberto Sala ad calcem Epistolarum SeUa. ejus-
dem cardinalis nuper editis.
B. Aiiselmus , Augusise praetoriae natus, abhu
Becceiisis primum, postea Ganluariensis in AngUa
episcopus, qui obiit anno 1109, scripsit librum unum
in Hexaemeron, si Trilhemio id asserenti in Lbio-
nico Hir^aug. credimus, et Sixlo Senensi, qui Tri-
theniium est secutus, quod a scriptorum ecclesia-
sticorum numeiiclaioribiis non est observatum, hi
antiquioribus sancti Anseinii editiouibus exstant li-
bri duo de imagine mundi, ad quos respexisse Tri-
tliemium facile est credere. Cxterum hosce etiam
libros De imaqine mundi a sua editione operum san-
cti Atiselmi exclusit P. D. Gabriel Gerberonius,
quod cujus sint, satis non constet : ut euim ipse in
principio tom. I, animadvertit ex titulis divmonn
codicum , variis auctoribus tribuuntur. P. Ediard
tom. I, pag. 232 De Script. Ord, Prardicat. hoc
unum ex duabus antea iueditis epistolis evincil·
auctorem esse quemdam Uonoriom appeUatum,
sive ille sit monachus Anglus, ut placet Theophile
Raynaudo, sive Augustodunensts, ul Labtaua cea-
tendit.
Arnulphus Gallus, monachos BelloTacensis, laa*
franci discipulus, episcopus Roffensi^ qui oM
ann. 1124, scri|»sit De operibus sex dierum libres
duos, teste Le Longio, tom. II, pag. 616, qui Pdp'*
1389 nEXAJEMERON. - ΜΟΝΙΤϋΜ 1390
tevinum secutus est in Affpend. $aer., toni. I, png. A nulli Conimenlarios Arlstobuli haberi Florenlia! in
514. Verum quae a Possierino tribuuntur Anjiilpho codice Bibliothecae Mediceae, et Mantuae exstare Ii»
ad Amaldum Honaevallis in Carnotensf episcopatu alio codice apud Patres Benedictinos : ingens enim
abbatem, sub cujus nomine prodierunt, pertinere ejus opus Graeca lingua scriptum utrobique latere
jamdiu exploratum est. olim testatus est Biixtorfius, pag. 35, ad librum
Honorius Auguslodiinensis Ecclesiae presbyter, Gosri, quod et Philonem ipsum tam doctrina, et
qiii claruit anno 1130^ scripsit Neocosmon deprimis praestantia, quam ipsa etiam forma superari, ne·^
tex diebus: vide Le Longium, ibid., pag. 781, Neo- que aliud quam idoneum interpretem exspectareti
cosmon Honorii idem opus esse ac Synopsim mundi, 8. Epipbanius, gente Palaestinus, Salaminae, vc.
sive libros de imagine mundi, qui inter opera Sancti Constantiae in Cypro episcopus, vir eruditissimos·
Anselmi olim recensebantur, quique variis aucto* qui saeculo quarto labente claruit, scripsit in He-
ribos sunt albcli , ut dictum est supra in h^ancto xaemeron, Anastasio Sinaita teste Ub. vii, a quo
Anseltiio^ dicendumque erit in Giiillelmo de Conchis, verbis, et factis sanctissimus vocatur· In codice ms.
non videtur esse amplius dubitandum. theologico Graeco 89. Bihl. Vindob. exstat opus
Bartholomaeus de Luca, per syncopem Tholo* Sancti Epiphanii hoc titulo, Becensio viginti duo-
roaeus, l.ucac in Etruria natus. Sancti Thoniac Aqui* rum operum Hexaemeri creationis mundi, ut videre
natis discipulus, et socius, qui sacculo xiii, labente est in Lambecio, lib. iii, pag. 196. Oudinus Pela-
florebat, scripsit Hexaemeron, quod tamen quale sit, vium secutus putat, hoc opus ad Epiphanium ju*
et ubi sit, assequi se non potuisse fatetur P. niorem, qui sacculo ix vixit, pertinere. Ego sano
Echard, tom 1, pag. 345. Π hihil 'temere statuere velim : sed cum ab Anastasio
i^achaciis Surensis, id est e Sura Babyloniae urbe, citetur Sancti Epiphanii nescio quod scriptum in
scripsit admirabilem mundi demonstrationem^ Sy- Hexaemeron, inquirendum censeo diligentius, an
riace, teste Ebed lesu in Catalogo librorum Syro* illud esse possit memorata Recensio operum, etc.
nim apud Assemanium Bibi, Ortent, loin III, pag. Victorinus in confinio Grspciae natus, Petavio*
lloi. nensis in Pannonia episcopus, et Martyr, qui flo·
Deperditorum auctorum Classem claudam illud ruit circa annum 290, scripsit tractatum de fabrica
referens, quod ad rem nostram de quodam Tyr- mundt, quem apud se habuisse ex vetusto codice
rheno ait Suidas in v. Τυ^^&ηνΙα, qui sex dierum transcriptum testatus est Guillelroiis Cave, quemque
opificium pro libitu suo fabulose est interpretatus, inseruit ad an. 290 suae historix litterariae. Recte
ita tamen ul Mosis historiam se legisse clarissime autem intellexit id aliud non esse, quam quoddam
demonstret. άποσττασμάτιον ex Commentariis, quos sanctum
*ltiroptav 64 παρ’ αύτοΓς (Τυ6[δήνοις) άνήρ Εμπειρος Martyrem scripsisse in Genesim ferunt.
σ\>νεγρ^ψατο' Εφη γάρ t6v οη μ ιου ργ6ν τών πάντων Jacobus Sapiens, vel Magnus dictus, civis el
Θε6ν 6(ϋ6εχα χιλιάβας Ενιαυτών το?ς πάαιν αύτου φΐ- Episcopus Nisibcnsis, qui obiit anno 538, scripsisse
λοτιμήοασθαι, κα\ ταύτας διατειναι ,τοίς λεγομέ- dicilur Hexaemeron, vel Historiam creationis, et rc^
νοις οί'κοις· κα\ τξ μ4ν a' χιλιάδι ποιή^αι τδν ούρα- rum creatarum ad Constantinum Syriace, quam
v6v, καΐ τήν γην · vjj δευτέρφ τδ στερέωμα τούτο τδ exstare in bibiiotii. Lugduno- Da lava, num. 87, el
φαινδμ<νον, καλέσας αύτδούρανύν* τ^ νρίτη θάλασ* in Golberlina, η. 2148, testantur Cave, et Ic Loii*
βαν, xai τά Οδατα τά έν τη γ^ πάντα · τη δ* τους β gius. Verum cl. viro 4os. Simonio Assemanio pri*
φίοστηραςτούς μεγάλους ήλιον καΐ σελήνην, κα\ τους nium addiibitnluin est opera omnia, qii;e Jacobo Ni-
άστέρας* e' πάσαν ψυχήν πετεινών κα\ έρπε^ών, sibensi a Geiinadio tribuerentur, Jacobo potius Sa- '
κα\ τετραπ^ν, έντφάέρι, Εν τή γή, έν τοίς Οδασι* rugensi esse adjudicanda : cum autem postea iniei·
τή ς* *ίδν άνθρωπον. Φαίνεται ούν τάς μέν πρώτας lexisset revera exstare quosdam codices, qui Jacobi
χιλιάδας πρδ τής του άνθίχαττου διαπλάσεως παρ- Nisibeiil Sermones continerent, sententiam suam
βληλυθέναι* τάς δέ λοιπά; ·ξ χιλιάδας διαμένειν τδ ingenue retractavit. Laudatos Sermones ex codicc
γένος τών άνθρώπων ώς είναι τδν πάντα χρδνον τής Armenico Latinos factos nuper edidit vir ccclesias-
αυντελείσς μέχρι χιλιάδων δώδεκα* Apud eos {Tyr· lica eruditione, ei morum probitate spectatissimus
rhenos) vir peritus Historiam scripsit, in qua ait opi· Nicolaus Antonelliiis, nup^ cardinalis factus, ex
ficem verum omnium Deum duodecim annorum millia quibus tamen non probatur, Jacobuiii Nisibenscin
universi hujus creationi impendisse^ resque omnes de mundi creatione scripsissei Contra vero ciim As-
in domos duodecim ita dictas distribuisse ; ac primo semanius testetur .ad calcem codicis Nitriciisis 15.
! quidem miUenario fecisse ceelum, el terram : altero sub nomine Jacobi Sanigeiisis venire sennuneiii
ecisse firmamentum illud^ quod appareat, idque cm· mutilum de opere sex dierum , jam non erit du-
lum vocasse : tertid mare, et aquas omnes, qua sunt in bilaiutum, cui sit opus in Hexaemeron ascriben*
terra : quarto luminaria magna, solem, et lunam, dum. Consulat Bibliothecam Orient. tom, i, pag.
itemque stellas : quinio omnem animam volucrum, 25, 559, et 488, qui plura de hac re nosse velit :
ei reptilium, et quadrupedum in aere, terra, et aqua atque inde intelliget, alium etiam exstitisse Jacobuiii
degetuium. Videntur igitur primi sex millenarii ante ^ Edessae episcopum, Commentatorem librorum ap-
formationem hoininis prateiiisse,^et reliquos sex mti- ^ pellatum, qui cum Nisibeno, et Sarugensi passim
ienarios duraturum esse penus* hominum : ut sit contunditur , quique , ut Assemanio placet Bibi,
universum consummationis tempus duodecim millium Orient, tom ii, pag. 295, Historiam creationis ad
annorum^ Constantinum, quam superius memoravimus, scrip?-
II Abulpharagio teste in He.\aeincron pariter
„ . II. Commenurios edidit.
Vanorum ai^orum Commeniam tu HeMemerorrnon- An4reae archiepiscopi Lundensis ante annos 450
dum tdut, quo$ tamen tn bibhotkeeu mu. auer- <;lari Hexaemeron jms. carmine heroico memorat
•ΟΠ compertum ett. S(epbanius in notis ad Saxonem grammaticum .
Arlslobulus Hebraeus, philosophus Peripateticus, pag. il.
quem laudat Clemens Alexandrinus, Stroin. lib. 1 Auxilius^ cujus patria ignoratur qui tamen sae*.
et V., necnon Eusebius, Prtep. Evang. lib. xiii, culo ix labente vixit, quique a papa Formoso fuit
cap. 12, Coihmentarios explanationum in Mosem ad ordinatus, scripsit capit. lo7, in Hexaemeron : si tn*
Ptolemmum Philometorem, olim exaravit, atque edi' men ille Auxilios» cut liaec capita in codice ms. Ui-
dit. Utrum bic Arisiobuios ille fuerit, de quo fit bliothecae Casinensis adscribuniur, unus idemque.
mentio in libro II. Machab. I, 10, disputant Critici, est ac ille, quem laudamus, de quo videnda Ussi
ioter quos praecipue consulendi Jos. Scaliger in no-^ . litter. Gallorum, atque Franc, tom. vi, pag. ·
tie ad Eusebli Chronicon, et Jos. Poterus in loc. Hujus operis nulla certe meiUio apud scriptoruiix
cH. Strom. Sancti Clementis lib. V. Putarunt non- «ecclesiasticorum nomeuchiioras, ct nc in ηίιριη\%«
13β1 GKOROII
quidem, etsi de boc auctore fuse disserat, saec. ix, j
paff. 527.
Emmanucl, doctor Syrus, qui saeculo ix exciinte
vixit, scripsit librum De opere sex dierum, carmini-
bus Syriacis, ut testatur Ebed>Jesu in CaUilogo Ii-
broruiii Syrorum apud Assemanium BibL Orient,
tum. II, pag. 499, ct tom iii, pag. 277, qui codicem
in bild. Vatie, exstantem describit, in quo omnia,
qux Emmanucl scripsit, continentur. Ex recensione
autem capitum, qiise ibidem legitur, Emmanuelein
eadem via, quam Pisida tenuit, institisse dignosci-
tur : ab ulrisque enim idem ar|;umeutum eodem
iere modo tractatum est.
Sanctus Odo Gallus, abbas ^^uiiiacensis , et mo-
nasticae disciplinje in Galliis restitutor, qui obiit
.anno 942, scripsit opus, cui titulus : Occupationes,
in quatuor libros divisum, quorum primus aait De
opificio Dei, sive De opere sex dierum^ secundus De
creatione hominis, etc. Libellos hosce exstare mss.
in Bibliothecis (duniacensi, et Carmelit. Excalceat., ]
et Sancti Juliani Turonensis testantur auctores Hist.
litt, Cultofum, tom vi, pag. 545.
Niceta Serron, llcraclex Ponti in Thracia Me-
tropoli ta, qiii claruit anno 1077, reliquit Collectio^
nem expositionum ex pluribus scriptoribus in He-
xaemeron. Litatur hoc opus inter codices Biblio-
lhec.e Se;;uerian% pag. 18. Verum in bibliotheca
Coisliniana, quse olim fuit Segueriana, non alius
.est codex continens Nic^tae Serronis opera, quam
cxc. in quo est Collectio mutila in Psalterium
cx SS. Patribus, quu; tamen integra edita fuit a P.
Balthusarc Corderio in Catena Patrum,
Guillelmus de Conchis, ex oppido hujus nominis
dioecesis Ebroicensis in Neustria sic appellatus,
non monachus, ut Posseviniis ait in Appar. sacr,
tom. I, sed saecularis , vir sua aetate insignis, qui
daruil an. 1150 scripsit, si fldes eidem Possevino,
quem exscripsit Oudiiius, libros triginta super opere
sex dierum. Verum P. Echard tom. i, pag. 255, va- ^
lidis argumentis probat deceptum esse Possevinum,
opu^ue ab eo citatum esse Yiiicentii Bellovacensis
dicti, de quo in tertia classe verba faciemus. Guil-
iclmum de Conchis tamen hi^ce similia scripsisse
laudatus P. Echard ex codice a se viso in Virio-
rina, n. 7C9, testatur, scilicet : Tractatum philoso-
phiae in particulas quatuor divisum , de cuusc re-
rum, sive de Deo; de cailo, ac de spficera; de aere,
et de zonis : de terra, et homine, etc., ex quibus
sane operibus multa ad utilitatem suam contraxit
Vinccntius,qui Giiillclinum ipsum, a quo ea sumebat,
nominat : unde error Possevini natus est.
^inion Magist?r, et Logotheta, qui claruit an.
1170, scripsit in mundi opificium ex Cenesi, ei Chro-
nicis opus collectum. Lodicem hxc ip-a coiitiiicnicm
fuisse oliin asservatmn in Bibliotheca Messaiiensi
hancti Salvatoris testatur Posseviiius. Sed de lioc
auctore consulendus Oudinusad an. 1150, p. 1305.
ttoberius Scriba, .Aiiglus, Coenobii Bridlenlouen- .
sis Pnese·*, qui claruit anno 1190, scripsit De ope-
ribus sex dietum librum unum, ilimc codicem ex-
stare in bibi, collegiorum Oxon. colligitur cx cata-
logo II. 5105.
Salomon, cx Lbalala Medix urbe oriundus. Epi-
scopus Bassone, qui anno 1222 vivebai , fecit li-
brum Spicilegii, Apis inscriptum, in quo de crea-
tione mundi, et operibus sex dierum pro ingenio suo
dispmat; ut videre e^t in Assemanii Bibi. Orient.
tom III, pag. 511, qui tiujus operis specimen edidit
ex duplici codice Syriaco in bibliotheca Vatie, as-
sentato.
Cregoriiis Bar-Hrbr&eus , qui et Abulpbaraglus
appellatur, scriptorum iacobitarum facile priuceps,
qiij oluil anno 1280, scripsit Theolodnra, cui tnu-
Onfidelabrum sanctorum de fundamentis eccU-
tdnsHf i^ , quod opus cum in iii fundamenta sil di-
• Visum, de natura universi, de conditu mundi, et de
' opere dierum agit in secundo. Arabice scriptum
PISID.E 1357
exstare in bibi. Regia Parisiensi testatur Reiiaudo-
tiiis, tom. 11, Libr. Orient. quod tamen ex l^lalogo
ejusdem bibliotbecx non liquet. Exstat autem
rhice in bibliotheca Medicea Palatina, et ia Vau-
cana. Vide Assemanii Bibi. Orient. tom iii, pag.
287, dissertissime de Abulphaiagin loquitur.
Ebed-Jesu, hoc est Servus Jesu, Metropolita
Sobae, et Armeni», cognomento Bar-Bricba, id est
Filius Benedicti , gente Cbahiaeus, secta Neslona-
nus,.qiii sxculo xiii exeuiiie vixit, pneieratia,
in suo Lalalogo librorum Syrorum se coniposoisse
canit, scripsit librum Margariia? de veritate reli-
gionis Christiame , cu)us excerpta ex codice Vati-
cano habes in Assemaiiio Bibi, Orient. tom iii, pag.
352. In hoc opere Sobensis Metropolita. qui ju-
bente su2B geniis patriarcha illud se suscepisse di-
cit, plura de Deo mundi creatore, de Trinitate, et de
Christo in morem Pisidie «lisputantiir.
R. iuda filius Mosis, Glius llalaowa scripsit trac-
tatuliim de operibus sex dierum , quem exstare ia
bibliotheca Urbino- Vaticana, n, 22, 58, et 48, testis
est ex Bartoloccio Le Longius, loin. ii, pag. 807.
Verum hi codices in Catalogo codicum niss. He-
braicorum bibliotheca: apostolica: Vaticanae, qiim
nuper ediderunt in lucem Stephanus Evodius, ct
Jos. Simon .Assemanius. diversum inter se tiiidum
exhibent : ibi enim ita legitur, codex 22, 3 : R.Judet
fil. Mosis fil. Danielis Bomani Poria:. site iraeiatus
philosophici ex sacra Scriptura, ex quibus tamen wa-
nisi fragmentum tribus paginis comprehensum inkee
codice repertas. Cwdcx 58 : Ejusdem tractatus phi-
losophici tres, quorum primu»> tractat De opere sex
dierum. Codex 45, 2. Aben Basciad, sive Averrsis
liber De substantia cwlorum, sive orbis aelcstis. ex
Latino idiomale in Hebraicum a B. Juda βΐ. Mask
fil. Danielis conveisus. Editores Catalogi Vaticani
observarunt liiiiic Judam in codicibus uraeferre no-
men Romani, el Philos phi. ac proinde male Bar-
toloccium duos Judas ex uno fei isse. Varia quidem
opera cjusdcMii R Juda: Romani ei Philosophi nun-
cupati in eodem Catalogo Vaticano rerenseiiiur, quo-
rum e numero est. Commentum super opere Cene-
seos, sive creationis, iu fine niutiliiiii, ceti. Palatiuo-
Vat. 191, 12, et Expositio in sectionem in priuripiv
philosophica qua: priora quinque capita Gene>eAS
complcclilur, cod. Urbino V.it. 200. 2. Liram barc
omnia unum suiU cum tractibus supra enumeratis
alius viderit. ^
Opus in principio , De operibus sex dierum He-
braice. Librum ita inscriplum exstare in biblio-
theca Vaticana num. 1205, cx Bartoloccio testatur
Le Longius, tom. II, pag. 1940. Opus a Bartolof-
cio citatuin esse Tractatum Cubbalisiicuin anonyaii
in tres libros distributum , quorum lenius historism
de creatione , vcl de operibus sex dierum conliiiet·
non esi diibitaiiduin. Inxcnilur in Catalogo Vatir.
relatus hic liber inter codices Palatiiio-Vatir. ad
munerum 702. Nec mirum taiitaiii esse nume-
rorum varietatem . cum post Barloiocciiini Codi-
cum, ordinem in bibliollieca Vat. fuisse immutalum
constet.
Explanationem sex dierum creationis ex Am-
bi osio , Augustino , aliisque exstare in bibliotheca
Sancti Germani a Pratis cod. 500 alBriiiat 1^ Lon-
gius ibid. ; et plures codices, comiiieniarios Kab-
binicos in Gene^tmeonUuemes, laudantur in Cala
logo Vaticano.
LLASSIS III.
Variorum avclorum Commentarii in Uexaemern
itjpis editi.
Pbilo Judmus, patria Alexandrinus, άνΐ^ρ v'
^ντα {νδοξος, ui in Josepbi Anliout/cltbira xvui, 10.
^pellatur , qui claruit anno Cnt^ii 40, scwi
Il4p\ τή; Μωυ^ως χοαμοηαιΧΛς,άο mundi epi/iis,
iiccnmi Ν4ρυιΐν .Ινρων.^ηγορ£ας ιχρώτας tmv μτ»
την Έξ2ήμ€ρον, Sacremm Ugum allesorias ρνΛ
1393 HEXAEMERON. - MONITUM. 1391
$ύχ dierum opui. Habes lisec omnia in edilionibus A omnipolenliam Dei deprxdical, et gentium siulti*
operum Philonis. tiam , Manichaeorumque impietaicni exagilal : adeo
Tlieophilus AiUiochenus , sextus ab apostolis ul caeleris aliis in hoc argumenti genere perlra-
Ecclesiae Antiochensis episcopus , qui s»culo se- ctando videatur antecellere. Exstant in primo tomo
eundo labenie floruit, scripsit nd Autolucum libro$ editionis Parisiensis a PP. BcneJiclinis Sancti Mauri
frc«, in quibus potissimum probat, Mosis histo- comparatae an 1698, in-fol.
riam esse antiquissimam, ct verissimam, sed in se- Sanctus Ephraemus Syrus, ό θαυμάσιο; χα\ πολυ-
cundo f)e Dei operibus agit disertissime. Pluries γραφώτατος άνήρ , Nisibiai in Mesopotamia najus,
editos Theophili libros iterum luci dona* it Joan. Ecclesiae Edessenae diaconus , <|ui obiit anno 578,
ChristopliorusWolflusGr. Lai. //amfrf(r^t,1724.in 12. scriusll Explanationem in Genesim, quse primum
Origenes Alexandrinus , ob multam in scribendo nrodiit Syri:*ce , et Latine, Itomee ex Ujpographia
insumptam operam χαλχίντ*ρος , et adamnntius Yaiitana 1757, in fol. Sanctum Ephneiniim inter
dictus , plane stupenda», eruditionis vir, qui obiit Scriptores de Hexaemero bene aunumeratum iri
anno 254, scripsit in Genesim Tomos, Homilias, putavimus, quia tota ejus in Genesim explana
Sckolia Tomos, sive Commentarios ad tfexoomert tio circa opera sex dierum versatur, ac passiiii
explanationem fuisse omnino elaboratos, deducitur ab aliis auctoribus idem argumentum tractantibus
ex fragmentis, qiise P. Carolus La Kue collegit, et citatur.
in principio tomi secundi praefixit in nitidissima Sanctus Basiliiis Magnus, Cappadox, Caesare»
editione operum Origeuis, quam Clementi XII Pontifici civis, et Episcopus, αριστος έν πααι του αύτοΰ
vere Maximo dicavit. Ipsum autem Origenein ab |) λόγοι;, tn omnibus suis libris prtesiantisshnus, *ut
omnibus Patribus fuisse postea rejectum constat, Pbotius ait cod. lil , qui obiit auno 578 , scripsit
eo quod allegoriarum studio abreptus vim intulerit Homilias IX tri Hexaemeron mulla admiratione
S«;riplur» ; neque enim , ul ait Auastasius Sinaila dignas , ut verbis utar Suidae in v. Βασίλειο;. Quas
iib. VII. Contemplat,, caelum sensile, neque terram, Homilias accuratissime, elcgantissinieque olim. fuisse
neaue aquas , neque plantas vere plantas , neque ab Eiislathio Latine redditas testis est Cassiodorus
eteUasoere stellas, neque quidquam aliud convemen· divin, IacI. cap. 1 , pag. 445. Sed de hac in ver-
ter Utiem· intellexit. Quod \nxn uniesi in Origene re- tendo elegantia non omnium idem est judicium,
prehenderat sanctus Basibus hoinil. 5, tNtfcxaem. 9. Hexaeinqron Basilii iuterprelalus est etiam Diony-
Eusebios, Pamphili dictus, patria Palxstintis, sius Exiguus, una cum duabus homiliis de creaftoiie
vir pietate , et eruditione celeberrimus , qui s»- hominis , quae a nonnullis eidem Dasilio sunt attri-
culo tertio exeuute, cl ineunte quarto vixit, plura, but», ab aliis vero ejusdem fratri sancio Gre-
ut omnes norunt , scripsit pro re Christiana , sed porio Nysseno. Exstant etiam aliae Hexaemeri
lihrosxv Ποοτταρχσχευή; εύαγγελιχής. Praeparatio- Basiliani versiones , quas inter celebratior est ilU
nis eoangelicce ea videtur mente confecisse, ut Joannis Argyropuli Byzantini , quae habetur inter
Mosaicae historiae verilalcin contra philosimhos opera sancti Basilii edita Basile» 1565 , a Gode-
ethnicos vindicaret. Exstant editi hi libri cura Fran- frido Filmanno recognita. Laudalaehomili:e ha-
cisci Vigeri , Paristts 1628 , tn /o/. bentur in principio tomi 1 editionis Maurinae ,
Lucius Caecilius Lactantius, Firmio natus, ob Pariitts 1721 , foL
iti Ii elegantium Cicero Christianus uppeWuius , qui ^ Sanctus Ambrosius, origine Romanus, ortu
claruit circa annum 520 , scripsit divinarum insti- ^ Gallus , episcopus Mediolanensis , qui obiit anno '
iutionum libros YH , librum unum De ira Dei , 597 , scripsit iii Hexaemeron , sive de operibus sex
et librum alterum De opificio Dei. Lactanti opera, dierum , nihil aliud pene agens , quam ut qu» Ba-
quae omnia mundi creationem, gubcrnationenique silius in IX Homilias distinxerat , tn iV libros con·
respiciunt, jam saepe recusa iterum prodierunt traheret, et Latina redderet. Rasilium enim, et
cura Nic. Lenglet Dufresnoy, Lutetiae Parisiorum Ambrosium legenti patet, hunc esse alterum plane
1748 , tom. 11 , tn 4. secutum , inlcrprctisque potius , quam auctoris
Sanctus Euslathius, ex Side Pamphiliae, episco- munere fuisse perfunctum ; ita ut alter alteri lucem
pus Antiochenus, άνήο όμολογητίι; κα\ τήν πίστιν affundat. Exstant sancti Ambrosii libri vi inter ejus
βΰσεβΙ);, confessione clarus, et religione pius, ut in opera edita a Benedictinis Maurinis Parisiis 1680 ,
sancto Athauasio , Epist. ad Solit. . qui claruit circa tom. 1 , in fol.
an, 525, scripsisse fertur εί; τήν. έζαήμερον Sanctus Grogorius, sancti Basilii Magni frater, natu
ύτ^μνημα, in Hexaemeron Commentarium , quom minor, Nyss» in Cappadocia episcopus, άνήρ έλλογι-
primura edidit Leo Allatiiis cum locupletissimis μώτατος, χαΐ υπάρχων παιδείας άνάπλεως,
adnoUlionibus, Lii^duni 1629, tn 4. Sancio Eu- vir, teste Suida in v. Γρηγόριος, ebquentissi··
Mtblq tamen hunc Commentarium abjudicant cri- mus, omnique doctrina refertus , qui sxciilo iv
lici viri Tillemontius, tom. VII Eccles. ; Na- exeunte mortuus est, scripsit 'Απολογητικόν περί
miis Alexander, Saec. iv; Cave, et Oudinus ad τη; έςαημέρου explicationem apologeticum in He-
annum 525 ; et Fabricius , lib. v, cap. 21 , qui om- xaemeron ad Petrum Sebastenum episcopum fra-
nes male consutarum ex alienis scriptis fabularum D trem suum , quam non satis firmis rationibus su-
compilaiionem esse consentiunt. spicatur Oudinus ci esse affictam. Scripsit etiam >
Xnyeiicus presbyter Hispanus, quem ut poetam, homilias, vel orationes De opificio hominis, et in
non ignobilem laudant antiqui, reccniioresque au- ea Scripturae verba : Faciamus nominem ad imaginem
Ctores. scripsit circa annum 549 /i4rum tn nostram. Exstant haec omnia in Operum tom. 1 ,
Edidit hunc primus in lucem Edinundfls Marxene editionis Parisiensis 1658.
VeL Script. tom. ix., pag. 15. Sanctus Gregorius , Arianzi natus , episcopus
Sanctus Athan^isius , arcbicpiscopus Alexandri- Nazianzeiius , qui χατ'έξοχήν Theologus dictus est,
nus , ortlmdoxae doctrinae judex., ae vindex, acer- obiit an. 589. Ejus oratio 54, quae est secunda
riiiius, qui sacculo iv currente floriiil, scripsit De theologia , continet explicationem operum Dei :
Λόγον κατά Ελλήνων, Orationem contra· Graecos, atque iii ea plura deprehenduntur, quae Pisida vi-
Sanclus Hieronymus De SVript. mcinoral duos Conira detur imitatus. Exstat inter opera impressa Co/o-
Gentes libros, quos tamen cxploraium-cst non esse niae 1690 , tom. 1, pag. 556. Nec multum ab
ab illis diversos, quorum alter, iil dicluiiicsi. contra xuemero Pisidae diflert , si argumenti vim speclea
gentes , alter De incarnatione inscribitur. Qua ra· ejusdem Giegorii Carmen heroicum , cui titulus
lione sanctum Athanasium inter auctores de opifi- Άπό^^δητα, ή περ\ άρχών, arcana sive de principiis,
cjo rouiidi agentes recenseamus , ii plane sentiunt, Nemesius ex philosopho, ui fertur, episcopus
qui aurea haec tanti doctoris scripta legerunt. Mira Emesenus factus, saeculo i\ exeunte claruit; »ai\-
cnim ille eloquentiae vi opera creationis exornai , uti Greg«»rU Nazianwni , ul videtur, aupuvUs
1395
GEOHGIl PlSia^
13»
amicus fu^il; scripsit librum De natura hominii: A tus ulein Carmeii, de quo loquimur, edidit »d cil-
qui post varias editiones prodiit iterum in lucem ' — - ‘
rocognitus , et notis illustratus Gr. Lat. Oxonii
1671 . in 8.
Sanctus Joannes, ob miram qua pollebat, elo-*
qin nliani Cliryso$tomu$ appellatus, Anliodiiu! ad
Oroiuciu fluvium natus, et Constanlinopoleos ar-
di: episcopus postea factus, qui obiit *anno 407,
scripsit in Cenesim homilias lulvii, quarum primae
xii de opere sex dierum agunt. Exstant in tomo iii
editionis Mauriiue.
Anonynii au· toris, qui tamen circa initium, sae-
culi V videtur claruisse, Carmen herou um de divina
Providentia^ eadem fere metliodo, qua usus est Pi*
hida. agit de creatione mundi, de Providentia, dq
iiK^ariiatione , etc. Hoc opus quondam fuit/affi-
ctiiin sancto Prospero Aquitano ; sed tantum abest,
ut sit illius sanctissimi viri , qui sancti Augustini
nomen, et doctrinam tutissimam de gratia strenue
cem operum sancti Leonis tom. i , pag. 771 , i
nomine Hilarii Arelatensis. Verum neque Areb-
lensi, neque Pictaviensi convenire obeervaloi·
est a PP. Benediciinis in Hist. Uti. Galionm,
tom. II, pag. 272.
Alcimiis Ecdiciiis Avitus, Gallus, arcbic^dacopifs
Viennensis , poeta non ineb^aiis, qui obiit aiiao
523, seripsit in tria priora capita Geueaeoa de ni-
iio mundi, et primorum parentum creatione Hbrum
unum, qui prunus esi ex quinque, quibus consal
poema de origine mundi inscriptum. Opera, osc
exstant Aviti , jam primum prodiere cura iae. §ir-
inoiidi. Parisiis 1643 . et habentur in bmi. ii, ope-
rum ejusdem Sirmondi. Inter deperdito Tero Cave
recenset Homiliarum librum unum de mundi prin-
cipio, Hanc notitiam ipsum male hausisse ex sanefo
Cregoiio Turoiicnsi. His/. lib. ii, cap- 34, osten-
dunt-PP. Benedicti in Hist. Liti, Gallorum, lom.
jiropiignavu adversus Pelagianos , iil potius a l>e- b lU , pag. 154, HomUia, enim quid smuncUn.
^^u^ano quodam compositum existiment omnes eru- affirmant n -mMa.
la^^iano quodam compositum
diii. Exstat iii editione operum sancti Prosperi ,
Parisiis 1711, in tol
Sevcrianiis, Gatialoruin in Syria ttpiscopiis, sancti
Joaniiis Cbrysoslomi primum amicus , mox xmulus
alfpie etiam inimicus, qui floruit circa annum 401,
►cripsit είς κοσμοποιιαν, de creatione mundi ora-
tiones sex. Eas esse decerptas ex xiv, in Gcuesiin
eoncionihus, quas Alexius Brassicanus Prcefat. in
Snlvintium^ 1530, tcsUitus est exstare in Biblio-
iliiica Vindobonriisi ii ter alia Severiani opera, re-
cte forsan conjecit Guilleliiius Cave , sed ilhe
nuidem xiv conciones nec a Lanibecio , nec
:\ Neissel ineinoraiiliir. Orationes autem de crea-
tione nr.iiidi leguntur inter opera sancti Joan-
Clirysostomi tom vi, pag. 436 editionis Maurinae.
Sancius Augustinus Afer, Tagaslic natus, epi-
scopus Hipponensis, qui obiit anno 450, scripsit
de Genesi contra Manicinvos libros duos, < l de Gc- (];
nesi ad litteram librum, quem imperfectum iii-
8t ribi voluit, ei de Genesi ad litteram libros xti.
Ouse mens sanctissimo , dortissiiUoquc viro fuerit
in liince libris varie de eadem rc conscribendis, ,
ipse lestaluiii rdiquit in lib. i. lietract, cap. 18,
et lib. II. can. 24. Exstant autem omnes in prse-
Klantissiina editione Parisiensi PP. Gongrcgatiuiiis
S. Mauri toni. 1, ct. iii.
Euslatbius superius memoratus in Basilio, qui
diaconus invenitur dictus in Cod. Colbertino , ut
asserit doctissimus Julianus Gamier in tom. I.
Operum sancti Basilii pag. 631 , claruit circa an-
tium 440, fuitque poeloe Sedulii aequalis. Exsiatojus
versio e Grofco iii Latinum ix Sermonum, vel Uo-
miliarnm sancti Basilii in principium Geneseosa Gas-
siudoro cap. i De divinis lectionibus multum laudaU
snb boc titulo, Eustathiiin Hexaemeron sancti Basilii
lajLina metaphrasis : ut videre est ad calcem tom. i
operum sancti Basilii editionis Maurinae.
ac divisum esse affirmant a iractaiu dp prin-
cipio mundL
Theodoritiis, natione Syrus, domo Aiiliocbcniis ,
ac Cyri episcopum, qui obiit anno 557, seripsit
ΈλλΓ^ν'.χών θεραπευτικήν «αιθημάτων Crttcanm
affectionum curationem , in xii Sermones distin-
ctam , quorum secundus agit de principio , ni de
Angelis , iv de materia , ei mundo , τ de na-
tiica boniinis , vi de providentia l>ei. ExtUnt
inter ejus opera edita a Sinnondo , ParuiU umi.
IV, pag. 461.
Gosmas ^gyptiiis .Alexandrinus, primum mer-
cator, postea iiionaclius , ob peragratas Indicas re-
giones Indicoptensies dicWis, qui anno circiter SSSfliH
ruit, scripsit ΧριΤΓίανικήν τοπογραφίαν, Christianam
topographiam , quam edidit doctissimus P. de Hoii-
lefaucon in Collect. n^va Patrum, tom. II, pag.
115. Cosniain iEgvptiuin inter Scriptores De
Hexaemero jure adnunieramus : nihil enim aliud
est Christiana topographia , quarn diserlis^ma qu£-
dani creationis explicatio , et Mosis contra G^tes
Apologia.
Zacharias, professione scholasticus , she rbeior,
Melitenensis inetropolita, qui claruit circa anonm
540 , scripsit Dialogum contra Ammonii discipulam,
qui male cum Aristotele Platonem conciliate stu-
dens mundi reternitaieni asserebat. Hic liber editus
fuit Gr. Lat. Lipsim 1654; et cum Origems Philth
calia , Parisiis 1619, in 4.
Jiiniiiiis episcopus, Africanus, qui claruit circa
annum 550 , scripsisse ferebatur in tria priora ca-
pita Geneseos ; sive in Hexaemeron Con mentarias,
qui inter Bedae opera, cujus revera sunt, recea-
sentiir. Prodierunt sub nomine Juiiilii, BasiUat
1536, in 4 , et alibi.' Vide intra Beda.
Eugenius Hispanus, Ecclesiae Toletanae epteeopos,
buius nominis secundua, qui florebat circa annom
Draconlius, ut pluribus placet, Hispanus, Pre- D 550. Dracontii libellos in Hexaemeron recensail,
fibvter ceite Toletanus, qui claruit anno 440, seri-
\mi Carmen heroicum in Hexaemeron, cujus variae
Kunt editiones, ac prima quidem Parisiensis anni
1560. Vide infra in Eugenio.
Claudius Marius Victor, male a inultis pro Victo-
riiio Afro acccptu's , rhetor Massiliensis , qui obiit
ante auiiiim 450, scripsit libros ires Carminum ,
sive Commentarium in Genesim , qui seorsim sunt
e.liti, et exstant etiam in Bibliothecis Patrum. Hoc
Poeination piae mentis studio elaboraturo, sed parvi
ponderis sententiis suflulium declaravit Gennadtus
De script. cap. 60..
Sanctus ILlarius, Gallus , episcopus Arelatensis,
qui \iicdio saeculo v obiit, scripsisse fertur Carmen
heroicum in prima capita Geneuos. Omnium primus
Hixtiis Senensis Hilaiio Arelatensi lioc opusculum
attribuit, quod etiam llilario Pictaviensi est ascri-
ptum· Ac. P. Quesiiellius Sixtuiii Senensem sccu-
auxit, adeoque expolivit, ut teste lldefonso cap. 14,
pulchrius de manu corridenti.*}, quam de manu pro-
cessisse videantur auctoris. Addidit etiam Euaenios
De diei septimi opere carmen heroicum, quod Dn-
contius imperfectum reliquerat, editumque est ia
lucem ab Jac. Sirmondo, Parisiis 1619, in 4, el ha-
betur etiam inter ejusdem Sirmondi onera loB.
II.
Joannes, a Scriptorum copin, ei laboris conte··
lione Pbiloponus dictus, genere Alexandrinus, arte
Grammaticus, qui saeculo vi labenle vivebat,
scripsit των ει; τήν ΜωΟσέως κοαμογονίοιν έςτ^γητι·
κών λόγους C, Commentariorum in Mosaieum tnsauii
creationem libros VII, qui prodierunt Gr. LaL cum
versione Baltbasaris Corderii, Vienuce 1630, in 4.
De hoc opere, ejiisque auctore plura dicenda cnuit
inferius.
Georgius Pisida, cujus opera illaslnire conainar.
1397 ήΕΧΑΕΜΕΙΙΟΝ
• bic \eiiil feceb^hdus. Qux ad' ejus vitam spectant,
habes in principio, qii;e vero ad poematis in Hexae-
meron explanationem faciunt, suis passim subjecta
locis invenies.
Anaslasius Sinaiia, presbyter et monachus cele*-^
berrimus, qui alius est a duobus Anastasiis episco-
pis Antiochenis, quique claruit medio saeculo vn a
Grapcis recenlioribus νέος dictus, scripsit
είςτήν πνευματικήν αναγωγήν τής έξαημέρου χ.τί-
^ οεως λόγους ιβ\ anagogicarum (ontemplaiionum in
Hexaemeron libro$ Xil^ quorum ultimus duntaxat
editus est Graece Londini 1H82, in 0, cum versione
Andreae Dacerii : priores autem x exstant Latine
redditi in Bibliothecis Patrum, et inanuscripli ad-
servantur in bibliothecis Regia Parisiensi, et Bava-
rica, etc. Vide Fabricium egregie de hoc Anastasio
disserentem DibL Grae, lib. v, cap. 54, et 33.
S. Isidorus, Hispalensis dictus, qui sacculo vii,
ineunte florebat, scripsit librum De natura rerum,
sive de mundo-ad Sisebulum Visigothorum regem, Ex-
sUtinterejus opera edita cura J Griao,ifalfittl599.
In hoc tractatu, non utcaeleri ecclesiastici scriptores
contra bsereticos dimicat, sed more tantum scho-
lastico suam de mundo, ejus^iie partibus opinionem
exponit, quam tamen SS. Patrum auctoritate pas-
sim coRAriuat ; ita ut si quie ibi leguntur, cum iis,
quse in Etgmelogicornm libris xi, xii, et sequenti-
bus, conferas, atque conjungas, quae fuerit tum
temporis in Occidente philosophandi ratio plane
intelligas, eamque a pliilosoplioruiir' Orientalium
doctrina parum differre plane fateberis.
B. Flaccos Alcuinns, sive Attdnus, Anglos, in
provincia Eboracensi natus, litterarum in Gallia
post Garolora Magnum instaurator. Coenobii San-
roartiniaui Turonensis abbas, qui obiit anno 80 1,
scripsit inlerrogationee, ei responsiones qwtsiienum
in Genesim, quas SiguUb fratri suo dicavit, ut ipse
testatur ia epistola quaestionibus praeposita, neciion
nuper illud Geaeseos faciamus hominem, elc. Quae {
difo opuscula exstant in principio operum Alcuini
ab Andrea Qaercetano ediioriitn.
Itemigius monachus coenobii S. Germani Antis-
eiodnrensis, Ordin. S. Benedicti, qui post ann. 882
a Fulcone arcbiep. Remensi ad scholam ibi regen-
dam evocatus est. scripsit Expositionem super Gene·
sim, quas edita est in Thes. Aneed. Bein. Pezii, Tom.
IV, part. I, coi. i.
Beda Venerabilis, Aaglus, monachus Benedictiniis
In^rvcnsis, qui floruit cirra initium viii siecnli,
ecripsit Hexaemeron , ei in Genesim expofiiionem.
Utrunniue opus exstat iu tomo IV, editionis Lolon.
1688. ^ripsit etiam in principium Geneseos usque
nd nativitatem Isaac, et Ismaelis ejectionem libros
Sres, quos Cave testatur esse mss. Lambethae in
Bibliotheca archiepiscopali, eorumque primam par-
tem Expositionem in Hexaemeron continentem,
eam esse, quae sub Junilii nomine in Orthodoxogra-
Ehis, et in prioribus Biblloihecae Patrum editioni- j
us prodiit. Integros tres Ubros ex Codice Lanibe-
thano edidit H. Varthoniis Londini, 1693, in 4.
Emendatiores autem postea recudit Ed mundus Mar-
tene iu Thesauro Aneed. tom. V, pag. M5.
Angelomns monachus, et diaconus Luxoviensis,
Ordinis S. Benedicti, qui floruit anno 825, scripsit
commentarium in Genesim, ubi plura dc opere sex
dierum. Exsta -in Thesauro aneed. P. Bernardi Pezii,
tom. I, p. 45. De Angelomo fuse agunt PP. Bene-
dictini in Eist. litt. Gallorum, tom. V, pag. 136.
Fridngisius Angliis, Alcuini discipulus, et assecla,
ejusqtie in praefectura Coenobii Turonensis sancii
Martini successor, qui obiit anno 854, scripsit Epis·
, tolam, sive Tractatum de nihilo et tenebris, etc.
Vide modo laudatam Hist. litt. tom. IV, pag 51 4.
Vandelbertus monachus, et diaconus Prumiensis
monasterii, itemque rhetor, et poeta saeculo ix la-
bente clarus, scripsit metrice Libellum de creatione
mundi, quam Patros congregationis S. .Mauri, qui
. - MONlTUIih 13M
i Historium litterariam GaUiai contexunt, perperam
ineditum pronuntiant, tom. V, pag. 583. Exstat
enim in nova editione Spicilegii Luca: tTAchery,
tom. 11, pag. 63.
Rabaiius Maurus, Moguntia; natus, Alcuini dis-
eipuluSi abbas primum Fuldensis, postea archiepis-
eopus Moguntinus, qui obiit anno 856, scripsit li-
bros xxii De universo, jejune quidem, et gramma-
ticorum more elaboratos, sed sacrae ^ripiurac ex-
planandae studio exaratos ; itemque Commentarios
iu Genesim. Exstant in collectione operum Rabaiii
Coloniee Agrippina^ 1637, editorum.
lliidcbertus Gallus, monachus Cliiniaccnsis, ct
episcopus Cenomanensis, qui obiit anno 11 55, scri-
psit elegiaco carmine De operibus sex dierum, et
carmine berdico De ordine mundi. Ctruinqiie pocina-
tinn exstat inter ejus opera editi, studio Antonii
Beaugendrei, Parisiis 1708, sod videsis iMiam Lcy-
serum in Historia poetarum medii cevi pag* 391 01598^
t Anialdus, Boiiaevallis in Valle Carnotciisi abbas,
sancti Bernardi aequalis, ciqiie in primis carus, qui
vixit circa anuum 1140, scripsit Tractatum de ope-
ribus sex dierum, quem male Arniilpho Bcllovacensi
a quibusdam fuisse afllctum adnotavimus supra in
Arnulpho, Classe I.
Uugo Gallus, archiepiscopiis Bolhomagcnsis, qui
claruit circa annum 1140, scripsit Tractatum irt
Hexaemeron, cujus fragmentum edidit ex ms. Rn-
tbomagensi Edmundus Marleiie Aneed. I. V, p. 1003.
Petrus A baelardiis, natione Gallus, abbas Rugiensis,
vir famosissimus, qui obni anno 1143, scripsit Expo-
sitionem in Genesim, scilicet opus sex dtirrum, quod pu-
blici juris fecit idem Maricne Aneed. tom. V, p. 1136.
Viiicentiiis Burgundus, Bellovacensis dictus, cmod
in monasterio Fratiuin ordinis Proidicatonim Bel-
lovacensinm vixerit, atque obierit, qui claruit anno
1340, scripsit Speadum naturale, .sive De dictis
innumerabilium auctorum tam Christianorum, quam
gentilium in Hexaemeron volumen ingens xxxii,
magnis libris divisum editum fiiil Speculum, Vene-
tus 1591 in fol. Mulla de Vineenlio iu Sixli Senen-
sis Bifr/. saucia, pag. 489, et in Bibiiollieca PP. Prai-
dlcalorum tom. I, pag. 313.
R. Moses Maiemonidi‘3 , Cordubensis, Moses
if]g\ptius etiam a siiLs dictus, vir inter Judaeos ce-
leberrimus, qui saeculo xii currente claruit, scripsit
Arabice opus hoc titulo, Sepher More li^evuchim, id
est, Liber director perplexorum, cujus tertia pars
agit De opere sex dierum. Hunc librum Muiemoni-
'dis, de quo dictum est, quod Plinius olim de Dio-
doro Siculo adiirmavit, primum inter suos desiisse
nugari, tanqiiam Judaicis superstitionibus contra-
rium Hebraei Galli comburendum curaverunt, ser-
varunt Hispani. Redditus primum fuit ex Arabica
Iu Hebraicam linguam a R. Sarouele til. Judx* Aben
Tihbon, qui Maieiiionidis discipulus fuit, ac paulo
post in Latinum translatus. Exstat Hebraice inter
opera ejusdem R. Mosis edita Amstelodumi anno
mundi 5461, id est Christi 1701, fol,, et Latinus
Iterum factus ab Johanne Buxtorlio juniore editus
est Basilece, 1639 in 4.
R. Meir lil. Todros, Levita, Judaeus Toletanus,
qui obiit anno 1344, scripsit Horiam palatii, librum
cabalislicum ad sectionem Beresdl interpreiandam,
cum Commentario R. Sem Tob, et R. Jacob Rar-
Todros. Fraiicolurti ad Maenuro fuisse excusum
testatur Le Longius tom. II, pag. 856, et 937.
Sanctus Bonaventura Etruscus, 8. Rom. Ecclesiae
('ordinalis. Episcopus Albanensis,*qui obiit anuo
I37i, scripsisse fertur £xpostrioHcm, sive Sermoius
xviiit/i Hexaemeron, (\ui prodieniiitBonci9l588, in 8.
Verum qui nuper novam operum sancii Boiiavcn-
tune editionem procuravit, in Diatriba quam pras-
posiiit tomo primo Veneliis edito 1751, suppositiiios
bos Commentarios indicat, indignosque, priesenini
ob barbariem stili, qui laolo docioti tribuantur.
R. Levi lil. Gerscboiin, \e\ Gcrsoois, qui sice.wVu
U99 GEORGII PlSiafi UM
xiiilabente vivebat, scripsit librum Prceliorum Dei^ A τλ τοΟ Πνεΰματο; λόγια ; μάλλον 8^άαΐι> tbv
ιη sex partes divisum, in quo agitur philosophice άπασχολήσαντα τ6ν νοϋν ήμων έπ\ μάταια*
de rebus ad fidem spectantibus. Sexta pars hujus πάντα είς οΐχοόομήν χαΐ χαταρτιαμ^ν wv
libri, qui fuit impressus Rivas Tridenti 1560 in fo/., ήμών γραφήναι οΐχονομήααντα · Num ideo qtum
tractat De creatione mundi, et utrum mundus fuerit Spiritus sancti eloquia censuero infatuata Mopieutia
astemus. Vide Barloloccium Vit. celebr. Rabbinorum. vilioral nonne ei potius gloriam dedero^ gui meniem
Asservatur ms. hic liber in Bibi. Urbino- Vatie, inter nostram in rerum vanarum occupatione non detinuit.
Codices Hebneos niim. 28. $ed omnia ad (cdificationem, perfectionamqua am·
II. Quomodo Pisida de Hexaemero scripserit. marum nostrarum conscribi sanxit?
Hi sunt igitur auctores ecclesiastici, qui in Hexae- Nihilo tamen minus SS. Patres terrens etiam
iiieron usque ad sacculum xiii scripserunt, quos ideo philosophiae operam aliquatenus dedisse, eamque
collegiiiius, nt facilius qui vHit ea, quae Pisida collaudasse, tum ex disertissimis contra ethnicos
profert in hanc rem, cum aliorum Commentariis conscriptis Apologiis. cum ex eorum variis doctis·
conferre possit. De singulis quidem disputationem simis Commentariis, aliisque pr.xclaris IcstimoiiiU
instituere nostrum non erat : verum hoc unum hic evincitur. Et quod ad eorum circa pliilosophiam
observandum putamus, quotquot huic rei pertrac- instituta spectat. Ecleclicae Platonicae scholae placita,
tandas animum nienteinqiic applicuerunt, sive De quae sub finem suculi secundi, et initio tertii Pola-
Hexaemero, ac operihus sex dierum, sive De mundo, mone, vel poliiis Ainmonio Sacca auctore. Alexaa-
De natura universi. De opificio Dei, De fabrica mundi, driae coepit clarescere, et exin Ic per totum orbem
de creiit/(;ne suos libros inscripserunt, illuc omnes q facta e.sl celeberrima, eos secutos esse miillorM
intendisse, ut gentium errores circa mundi origi- fuit sententia, quae plane ab aliorum quoque no·
uein refutarent, Dei providcnliaiii slaliierent, astro- mullum differt opinione, quibus eos meros puiosqie
logorum insana deliramenia confunderent, resur- fuisse Platonicos placuit assenre. Utrumque lamea
rectionem inoriuornm post uliimiiin judicium ad- esse falsum, si recta lance rem perpendere velimns,
struerent, ct Domini nostri Jesu Chrtsli incarnatio- fateri non dubitabimus : fieri enim haud potuit, at
nem in Histor-ia Mosaica fuisse adumbratam sanctissimi viri, qiii omnem gentium philosophiam
ostenderent : unde jure meritoque inter Scriptores, damnabant, illam sibi potissimum sectam proban-
qui pro ('.hristiana; religionis veritate pugnarunt, dam susceperint, qua nulla unquam pestilentier, cl
una cum Georgio Pisida sunt accenseiidi. Christiano nomini infensior fuit. Norunt enn
Jamvero quse fueruiit SS. Patrum placita, et sen- omnes, ab impio, et Christi transfuga Abubomo,
teuiioi in Mosis enarratione de ortu mundi expo- ejiisquein Alexandrina schola successoribus Ptotino,
nenda, paulo diligentius inquirendum est ; quamvis Porphyrio, Jamblicho, Juliano Apostata, Prodo,
epiui a pltiramis clarissimis viris id erui posset, ac aliisque, in Christianae religionis fraudem, et per-
pnescrtim a P. Nicolao Le Nourry in Apparatu ad niciem, dolis, mendaciis, praestigiis, et cslnsuiBi
Bibi. Max. Patrum, aP. Ballo Defense des SS.P^res undique congestis, ipsam fuisse vaferrime adons-
uccusis de Platonisme, ab J. Franc. Buddeo in tam. Cum enim n^uissimi homines impares i·
Isagoge Hist. Theol. toni. 1, pag. 078, et tom. 11, esse sentirent ad vim veritatis refellendam, bine
pag. N02, ct ab Jacobo Brui kero in Uist. Cri(. Philos. inde collectis ABgyptiorum, ChaMaeoruroqne, Pla-
\om. II, pag. 189, ct ioin. lll, pag. 278, qui omnes q tonis, el Aristotelis sententiis, iisdemque inter le
ex insliiulo de primorum Christianorum, iii Philo- conciliatis, qiiinetiam ex Christianorum doctrina
sophiam studio disserunt ; nonnulla tamen hic nonnullis avulsis, el in suum penum Goroportatis,
attingere necessarium esse ducimus, ut quid sibi ac veliiti abtorto collo adductis, novum systema
voluerit Pisida in suo Hexaemero scribendo fiat conflarunt; ita tamen ut ethnicae pliilosophiae in-
opertum, quod sane primum legenti ejus poema tegra seinper maneret auctoritas : atque tum demam
non satis liquet. Neminem igitur ecclesiasticis im- hoc immane monstrum Platoni subjecerunt, «^asqne
buluin antiquitalibiis latere potest, veteres Chri- nomine venditarunt, ut fucum facerent Christianis,
stianos contemptui habuisse qiixcunque ab ethnicis Platonem enim eum esse , quem Christiani ex
philosophis circa res creatas disputabantur, eorum- Philosophia minus aspernarentur, probe illi sane
que placita, tamquam nugas, et senum deliria noji cognoverant.
solum neglexisse, verum etiam summa auimi con- At vero Eclecticos fuisse Patres » doctoresqoe
tentione refutasse, et veluti fabulas risu excipiendas Christianos, quatenus neminem prorsus ex antiquis
traduxisse. Quod quidem optima consilio ab illis philosophis sequendum sibi fas esse duxerint, in
esse facium ex eorum scriptis dignoscitur, vel quia rebus physicis enucleandis, ipse quoque libenter
futiles esse, et nullis firmis iitnixas fundamentis affirmaverim ; Edectiese aulein sectae Alexandrina
philosophorum sententias intelligebant; vel quia nomen dedisse, quibus argumentis prol^ri possit
falsas, iiUer se plerumque pugnantes, impiasque, plane non video, cum salis ex adverso constet in
et Mosis imprimis sanctissimis effalis contrarias ipsam acriter insurrexisse, et valide pugnasse,
esse sentiebant; vel ea tandem de causa , quod multaque tandem cum laude victoriam esse conse-
Christianis viris dedecere arbitrarentur, terrena culos. Platonicos autem eos dicere non dubita-
sapere, qui lanium coelestia inquirere deberent, verini, si id unum, qui eos Platonicos vocant,
Pi opierea sane apud eos philosophi dicebantur, qui intelliganl ; scilicet Patrum judicio ex omnibos
divinas res animo colebant; ad£o ut firinissimuin philosophis Platonem meliorem de Deo sententiaia
sit illud, quod a pluribus est observatum, veterum fovisse, et sanius^ sobriusque de divinis rebus esse
iihristianorum philosophiam idem plane esse, ac philosophatum ; eo quod suam doctrinam ex He-
theologiam. Quod apertissime declaravit sanctus Cie- nraeis ipsum hausisse crederent. Unde etiam factum
mens Alexandrinus Strom. lib. VI, pag. 768, dicens: esse non negaverim, ut quaedam Platonis pb^ciii.
Φιλόσοφοι λέγονται παρ' ήμίν μλν οι οοφ{α^ίρώντ£^, pluresque rerum praecipue metaphysicarum notio-
τής των πάντων ΔημιουρρΟ χαΐ βιδααχάλου, τουτ- nes, nimis etiam fortas.se coufideiiter, ad ulililatem
•ατι γνώσεως τοΰ ΥΙοϋ τοΟ θεοΰ. Philosophi apud suam converterint, non ut Ecleclicorum Platoiiico-
uos quidem vocantur, qui sapientiam illius amaht, rum debria approbarent, vel eorum falladis con-
qui rerum omnium est opifex, et magister, hoc est sentirent, sed ut hominum, captui, yel potius genio
Filii Dei cognitionem. Praeclarissimum autem est ad saeculi se accommodarent, quod quidem innoxie et
r 'm nostram S. Basilii lesiiinoniuro, qui Hom. 9 in laudabiliter sc facere crediderunt; ut enim sanctos
Hexaemeron de bgura terrae noiinulla attingens, Augustinus ait lib. viii, cap. 10. Do dvti. M, eam
(assiisqiic se nibil posse affirmare, quia Moses ea Platone saepe videbantur Christiani sentire, qoia
de re nullum verbum fecerit, inquit, ^Apa τούτου Plato a Christianis visus est minus discedere : Uex
^Yigiv ^τιρότιρα ήγήαομαι τής μωρανΟείσης σοφίας causa est, cur istos cceteris praeferamus; quia cum
14ΰί HEXAEMERON
alii philosophi ingenia sua, studiaque contriverint in A
requirendis rerum causis, ei quinam esuet modus
discendi, atque vivendi : isti Deo cognito repcreruni
ubi esset causa constituta universitatis, et lur pcrch
piendo! veritatis, et fons bibenda: felicitatis. Sive ergo
isti Platonici, sive quicunque alii quarumlibet gen·
tium philosophi de Deo ista sentiunt, nobiscum sen-
tiunt. Sed ideo cum Platonicis magis placuit hanc
causam aqere, quia eorum sunt litterm notiores, etc.
Cacieriiiii nc Platoni quidem Patres pepercisse palet
ex locis quampliirrmis, quos P. Balliis collegit iii«
tegm libro id unum professus, ut a crimine Plato-
uismi Patres vindicaret. Nos igihir de veterum Cln is-
liaiionim pliilosopbia e re iiala dissereiiles , cum
magna usque ad nostram xiatem maximos inter
viros exstiterint dissidia, et conieniiones variae, bis
quidem Plalonisroo reos Patres incusantibus, illis
vero defendentibus, nullo plane negotio tantam li-
tem dijudicatum iri existimamus. Patres enim ex
Coininentariis, quos scriptis commendatos relique- [
runl, Platonicos passim videri, negandum non esse
piiLunus. Quamvis enim sexcenta sint testimonia,
c|uibiiscum probare quis posset, eos nulli sectae, et
ne Platonicae quidem fuisse addictos, exstant tamen
sexcenta alia, ex quibus eos Platonismuin sapere
possit evinci. Ea est igitur, ut nobis quidem videtur,
IU ter Edeclicos Platonicos Alexandrinos, et Patres
Flatoiiismum redolentes satis clara, et evidens dif-
ferentia, quod i ili non alia mente in gentilium phi-
losophiam ex Evangelica doctrina desumpta quaedam
seimna insperserant, nisi ut hac pr.etenta pietatis
^ecie Christianos facilius deciperent, seipsos autem
iti suis magis magisque confirmarent erroribus :
Patres autem contra cum solam Christi sapientiam
amplecterentur, eam tantummodo tuebantur firmis-
sime; sed phrases, locutiones, quandoque etiam
Elacita quaedam Eclecticorum usurpare, prout fere-
at occasio, non sunt dedignati, vel quia fraudem
subesse non sentirent, vel qum modus ille loquendi (
in rebus philosophicis invaluisset. Itaque Patrum
scripta quicunque legenda susceperit, si cutem, ut
ila di^in, coloremque tantum spectet, Platonicos
ipsos judicabit; si autem, re melius considerata siic-
cuiii ec sanguinem inquirat, Christianos tantum in-
veniet. Animus igitur, non verborum sonus, mens,
non litterae in Patrum lectione sunt perpendenda*.
Hoc autem facile ex eoriimdem testimoniis confir-
marem, sed ut lecloriiiii satietati occurratur, unus
Uintiimmodo ex sancto Clemente Alexandrino in
medium producam, qui cum ex schola Alexandrina
profectus sit, et quo se nomine Ecleclictim vocari
velit, apertissime declaret, rem totam conticii, at-
que demonstrat : Φιλοσοφίαν δέ ού την Στοηκήν λέγω,
ούδ^ τήν Πλατωνικήν, ή τήν Επικού ρειδν τε καί
Αριστοτελικήν· άλλ’ δια ειρηται τιαρ* έκαστη των
αΙρέσεων τούτοιν χαλώ; δικαιοσύνην μετά εύσεβοΟς
imστήμης έχδιδάσκοντα, τούτο σύμπαν τδ Έχλεχτι-
χ6ν φιλοσοφίαν φημί* οσα δ» άνθρωπίνων λογισμών ,
άσεοτεμόμενοι παρεχάραξαν, ταΟτα ούκ άν ποτέ θεία *
αίτζοιμ* &ν* Philosophiam autem non dico Stoicam,
nec Platonicam, aut Epicuream, etAristotelicam, sed
quascunque ab his sectis recte dicta sunt, qua: doceant
}tutitiam eum recta scientia, hoc totum F.clecticum,
^ive Selectum, dico philosophiam; queeeunque vero
humanis ratiocinationibus procusa malinn notam re·
ferunt, ea nunquam divina dixerim. (Stroni. lib. i,
p. 558.)
Jam vero hisce de Patrum philosophia univ<*r-
siro sumpta delibptis, qua: Pisidie scriptis illustran-
dis nonnihil conferre possunt, quam ipsi de rebus
physicis notionem habuerint, nunc videamus : quod
erat potissimum nobis de Hexaemero loquentibiis
considerandum. Ac primum fatear, me noii invitum
in eorum sententiam venire, qui Physicam, vcl na-
luraleni Philosophiam a Patribus fuisse prorsus nc-
- MONITUM. UM
pag. f»02, et Briickcrus in iJist. Crit. philos. tom. III,
pag 55(i. Nec qiiisqiiam id nos concedere mirabitur,
cum Patres ips^s habeamus confitentes. Porro cum
ipsi cognovissent, quam impia, et quam άτοπα gen-
tiles philosophi, qui dc imindi ortu, de Dei provi-
dentia, de stellis, de anim» inmiortalitate, deqiic
omnibus tum miimianis, cum coclestibiH rebus cu-
riosius inquirebant, venditarent, nec qiiidqeam ipsi
in sacris Litteris invenirent, quod ad rerum cau-
sas, et origines detegendas pr«cl»eret aditum, lib«m-
tissime lolam hanc scicniinm, tanquam vanissimam
repudiarunt, illud animo recosentes, quod Paulus
1 Cor. II, 19, definivil, ή γάρ σοφία του χδσμου τού-
του μωρία παρά τφ Ηεώ εστι, Sapientia enim hujus
mundi stultitia est apud Deum. Lept qui velit Pa-
trum in Hexaemeron Commentarios, omnesqiie In
hoc unum consirntire deprehendet, iil de rebus na-
turalibus nimis curiosas investiptiones contemne-
rent, et genliliiim deliramenla longis dispiilalioni-
biis refellerent. Equidem ciim pliirimiiiii eos omnes
demircr, qiii Apologias pro (dirisiianis, primis Ec-
clesiae s:rculis, contra (diilosophoruiu subtiles nu-
gas, et sophismata scripserunt, unum tamen bic
laudatum prx caeleris volo Eusebiiim Ca sariensem,
qui magno cl ipiidem laborioso volumine Prwpara·
tionis evangelicee banc rcin luculentissime pertra-
ctavit.
Itaque nil mirum si Patres exilium argumentorum
vi freti a quaestionibus physicis brevi se expedive-
rint : quamvis si partium studio deposito, leves
quidem Patrum interpretationes cum immanibus,
ac portentosis quorumdam veterum, necnon recen-
tioniin de fiiundi exordio commentis conferamus,
dubium videri possit, suamne imbccillilateni fateiitis
ingenue laudanda sit politis modestia, an audacter
suam |ierspicaciam jactantis damnanda iciiieritas?
Sed causas, quibus Patres in rebus physicis minus
acuti esse videantur, bas esse rcor ; I.) ^iiml ut
antea dictum est, ab erroribus, quos Ethnici scri-
ptores de mundi creatione disserentes propugnabant,
quam longissime abhorrerent; II.) quod rerum natu-
ralium studium jnin tum minus in honore esset apud
cujusciinqiic secl.*e philosophos, et de rebus tantum-
modo aut ad mentem, aiil ad mores spectantibus
disputationes inircnliir; III.) quod Christiani prs-
sertim evangelioac doctriiue radiis illustrati nihil
sanctius haberent, quam omnia ad quamdam reli-
gionis normam adducere, et res qoascunque ad
sensum moralem inflectere; IV.) quod ipsis etiam
nihil c.ssel antiquius, quam iit Mosem sequerentur,
et Hebraicam taiiluniinodo philosophiam amplee.ic-
reiilur. Atque hosce quidem puto esse quatuor
vcluli Canones, quibus Patrum scripta περ\ τά φυ-
σικά legi et defendi possunt. Rem totam complexus
est nuper laudatus Eiisebius C."esariensis, qui cum
nugas, et dissidia Grjecorum philosophorum de-
texisset, et quam merito t hristiaiii Hebraicas do-
* ctrinaR inliarerent, ostendisset, ila lib. xy, cap. 61,
confidenter concludit : ^Ap’ ουν ούκ έν δίκη σοι δο-
χοΰμεν, χρίσει καΐ λογισμω τής τούτων άπαντων*
ά/ωφελούς, χα\ πολυπλανους ματαιοπονίας άναχεχω-
ρηκέναι; κα\ τών μέν εΙρτμένων μηδέν πολυπραγ-
μόνείν ; μηδέν γάρ όράν έξ αυτών τδ λυσιτελές, κα\
αύτδθεν συ'/τεΐνον προς ώφέλειαν, χα\ άγαθοΟ κτήσιν
ά'Λίρώποις · μδνης δέ τής άμφέ τών πάντων δημ^υρ-
γδνΘεδν εύσεβειας έχεοΟαι, και διά σώφρονος βίου,
τήc τε άλλης κατ' άρεττν θεοφιλούς πολιτείας, άρε-
σχόντως ζήν σπουδάίειν τώ έπι πάντων θεψ ; Nonne
igitur tibi nos horum omnium inito judicio, et ratione
perspecta a tam inani curiositate rerum prorsus
inutilium, et scatentium erroribus videmur merito
discessisse ? nihitque fure de dictis nos esse sollicitos?
cum nullum fructum, nullam utilitatem, nihil quod ad
boni possessionem conferat, ipsis inesse videamus : ei
tinam illum, qua: rerum omnium t^mdilorem Deum
piefatem amplectamur, aibUvtfuc
1403 ΟΕυίΙϋΙΙ PISID.E
ca^terarumque Deo placentium virtutum cultu, om· j
nipoteutis Dei gratiam inire tatatjamu»?
Ciclcriiiii falendiim osl, eam esse Patrum in suis
seiileiiliis circa mundi creaiionem, et ordinem
exponendis, gracilifatcm , toniiitalemqiic, ut ex
(‘onim in Hexaemeron Coinmenlariis. quid sibi vo-
luerint, vix inlerdiim intolli^alur ; obscura enim,
implexa, et strigosa s^int, qu;e cx Mose ad litteram
interpretati nobis reiii|uerunt. Nec ea quidem, quae
ad explicandam Hebraroruin senleniiain circa mundi
^sterna, erudite, ut solet, congessit Calmetiiis in
rra f, libri Ecclesiastici, satis affundunt luminis ad
Patrum menlein assequendam, ('.osmas monachus
iCgyptius, Indicopleustes dictus, in opere De topo^
graphia Christiana, cum cx instituto agat de Pliysio-
logia Ciiristianoriim, clarius videtur rem aperuisse,
5cd totus, niroiu^ue in eo est, ut contra gentium
philosophos frigidis ratiunculis evincat terne figu-
ram non esse sphaericam, sed in rectanguli formam
lOinplanatam. Ridendum hoc rursus veniet cum j
quid Pisida cade re senserit, observabimus? Ille
enim videtur a Cosma esse quaedam inuliialus : sed
qui haec nosse velit, nostras in Hexaemeron adno-
taliones adeat, supervacaneum enim esset, si qine
alibi volentibus patent, hic etiam congesta reperi-
rentiir.
Nihil aliud igitur certi ex Palrihiis, qui τ5ί φυ-
c.xk attigerunt, erni posse censeo, nisi hoc iiniiin,
qiiod Mosis historiam acerrime scinp<^r propugna-
runt, lotisqne viribus conlenderiinl. ut philosophos
luuudi seternitaicm asserentes refellerent : in hoc
enim uno vere sunt uberes et clari, et cloqiienthe,
et doclrin.ne laude commeudaiidi. Non iliis sane cn-
ri€ fuit, Mosaicum systema propriis ingeiijis ac-
commodare, qu;e nostrorum icmponim est insania ;
legimus enim alios, qui Mosem pro atomis stare
dicerent, alios qui Plaloiiiciiin, alios qui Peripauni-
ciini, alios qui Cartesianum, alios denique qui New-
tonianum facerent, ut videre est in Comenio. Ra- ,
jero, hickinsonio, Buriicto, Wistonio, aliisqiic hac
u;talc delirantibus philosophis, qni quidquid cx liu-
inano fluxit ingenio, θεοΓ.νεύστω Scriptori consen-
taiieijfii judicare non dubitaruiit : de qua re Al-
pbonsus Nicolaius nova quadam dicendi ratione nu-
per disputavit in sua Genescos explanatione Flo-
idiii:e edita. Sed patres de investigandis rerum,
causis, ct naturis parum studiosi illud firmum ccr-
liiinque habuerunt, Mosem nullibi philosophum age-
re, ci in iis, quae mundi conslitutioiieiii spectant,
et hominum insenia maxime torquent, non in re-
rum principiis designandis, definiendisque tempus
terere ; sed iis omnibus, quae levitatem quamdam
sapiunt, omissis, potius συγχαιτα6α(νειν descendere,
et dcmillcre.se, et nostrarum mcoliiim captui se
atleiiiperare.Quod sanctus JoanncsClirvsostomiis, ut
dealiU taceam, passim tesialiir in suis liom liis in Ge-
nes I. lί(Jbς τήν συνήΟειανττνάνΟρωπΙ'/ηνσυγχατχβα;-
νων ΙτΓχντα φθέγγεται ό μαχάριο; ουτος «ροφ ήτης,
demittit se, et secundum humanam consuetudinem hac
omnia loquitur bealus ille propheta, Hom. A, n. 5.
Uii^eciiiiqiie igitur illuc non iciidunt, iil vel Heuin
iiiuiidt conditorem manifestent, vel hominis erga
i>«mm inde orta ofBcia declarent, tamquam vanas,
cl nullius momenti quaestiunculas sicco pede Pa-
tres pertransisse legenti palei^t. Nihilominus de
animalibus, et de plantis fere omnes libentius
scriptitasse nonnulla, compertum e.st. Cujus rei eam
rssc rationem puto, quod quasi solemiie esset ex
Hebraicae philosophiae instituto de Zoologia, et
piiyiologia disserere, sumpto forsan usque a Salo-
iimne exemplo, qui disputavit a cedro, qua est in
Libano usque ad hyssopum, qua egreditur de parie-
te ; et disseruit de jumentis, et volucribus, et repti-
libus, ct piscibus, cic. 111 Reg. iv, 55. Opiuioiieni
nostram coiiGrmat totum caput septimum libri xi
Pra parationis crangelica, in <|uo Eiisebius refert,
ijuai:f'jcnl naturalis llcbraMinim philosojiliia. Ac
specimen quidem hujusmodi PbysHilogix CKrwlb·
nae exhibet, ut est a Bmldeo observatum,
•γος διεξελθών περ\ τής έχάατου γ.^νους φύση»; μ
θηρίων τε χα\ xioj ιζιτινί'ον· Phyaioioguude eujm·
cunque generis ferarum, et volucrum nmturu, qm
exstat inter opera sancti Kpiphanii tom. II, ^
189, cum nolis, et versionc Goniali Ponce de Leo·,
qui mullum, sed frustra allaborat, at fabellas, qte
in lioc opusculo legunliir, defendat, ^atet eoim uum
ineptis mlerpreiationibus , ct allusionibiis a pmpne-
taie animalfum deductis, el ad theologicoe arasai
detortis. Quo sane vitio. laborant omnium Pairaa
scripta, qui in eodem argumento iracbnido vcrsili
sunt. Nisi enim pieUlis studiam ausfiicias, niUI
aliud fortasse in eis invenies, quod deniirere : I
pe omnia in hujusmodi commentariis non auriim
statera, sed quadam populari trutina examinaia de
prehenduntur.
Haec autem, quae de SS. Patrum philosophia b e
tenus dicta sunt, etiam de Pisidae philosophia esse
dicta facile seniiet quicunque a sequenti poonie
legendo non detinebitur. In variis enim PishIx f»
mallis, et praesertim in Hexaemero i|naliior iUa b-
cillime dignoscuntur, quae Pairibns χαθδλου tsst
communia nuper observavimus. Ipse enim i.ia
placitis Platonicorum non alienum se demonstrat;
II.) adversus philosophos aetoriiilaicm imiatfi
astruentes validissime pugnat, atque in hoc mm,
taiiqnam ad scopum, totas vires suas intendit : HL)
de plantis, ac de animalibus frigidiuscule qaid».
sed tamen fiisis.sime tractat ; IV.) omnia noh qaod
philosophi esi officium, severo judicio perpemfil, «
rimatur, se^i contra per iiugaculas intcrpreUlNM
a vulgaribus fabulis petitas ad llieolo^cas, mysli*
casqiie significationes deflectit. Qua» quidem qaatoor,
veluli pnccipuos philosophiae Pisidaiia^ characteres
hic indicasse sufficiat ; plura enim, quae rem fa-
cianl apertiorem, in adnoiationibus sumus ab-
turi.
Sed unum adhuc, antequam ad alia progredia-
mur, animadvertendum prxeipoe piilamus, Pisi-
dain in ea incidisse tempora, quibus pfaikb^ldt
Ecleciico-Plaionica. eum omnium mentes jamdiaoc-
cupassct, seseque ad summum honoris, ei fama
gradum extulisset, e fastigio tandem dejecta, et de-
turbata aemuLne Arislotelicx locuic cedere, sibique
quodilain veluti asylim· intra monachorum diutn
quaerere coacu est ; quod sseciilo v: exeirate, d
iiieunte vn contigisse in comperto est. Odium em,
quod antea in Peripateticam philosophiam moh·-
nim errorum late vagantium causa saseeperaat
Christiani, sensim deferbuit, ac postea adeo restm·
ctiiin est, ut ipsa primum ex humo caput extu-
lere potuerit, ac sumptis paulaiini viriimt, odioqiie
jam in admirationem converso, lyraiinidoin ausa sk
occupare, qua semel potita s«vum, violenUiuMfue
imperium per varias rerum vices fere ad nosin
. usque tempora retinuit. Nihilo tamen serius Pisida
Arislotelicain docirinaiii non tam presse sequitar,
ac probat, ut ipsum AristoieUcoin quis jure nomi-
iiet : non semel enim Siagiriiain. ejusque in rebof
physicis opinionesrefulai, ulvidereest vers.574c··
de grandine agit ; quamvis non meliora iis, qra tb-
innat, ipse de suo nobis obtrudat. Palet aulem. se
potius platoiiiciim prollteri, nec nisi invitum Arii-
lotelicae scholx decretis interdum se accommodare.
Quod sane occurrendi studio sui temporii phHeea*
pilis fecisse non dubiuverim affirmare ; eo u«i
illc nosset; quantum ii, qui Aristolelein sequemi*
tur suis ingeniis, ac viribus lidereiit, quas Mid
pro lubitu quisque suo seiileniias in controversii
etiam Ecclesiasticis sibi fingerent, ct quaiu etUide
aliis sua sophismata venditare salagerenl. Quibd
accedit, quod .Aristoteles inter cos, qui pro maad
aiiernilaic pugnabant, princeps, ei coryplicm *
Christianis haberetur.
III. Contra quem Pisida Hexaemeron scripserit.
HEXAEMERON. - MONITUM.
1406
lirus Cave, Casiinirus Oudinus.aliiqiieGeor-
sidam poema be opere sex dierum contra
1 Grammaticum, cognomento Pliiloponum,
cK nomine adumbratum, scripaisse, adeo
.0 habuerunt, ut Hexaemeron idem opus es-
maverint cum alio poemate, quod Niceplio-
. xvni, 48, tradit a Pisida fuisse contra
I Pbiloponum exaratum. Sed pneterquam-
nbi, quibus Nicephorus ait Pisidam in Phi-
1 insurrexisse ad poema Contra Severum^
lem huc plane spectant, ut in Praefatione
Lraviinus ; nobis totum id ex aliis etiam ar-
is minus verum statim visum est ; quare
retium nos esse facturos putavimus, si rem
aiilo attentius consideraremus. SeJ nisi ea»
Proclum, Philoponum, et Pisidam attinent,
perpendamus. Heri neutiqiiam poterit, ut
certe inde ematur. Ac de Proclo quidem,
d esset ex Platonicae Alexandrinae Academiae
onc, Diadochus dictus est, singula enarrare
esset, neque id res nostra patitur. Gonsu-
velil Joan. Albertuiq Fabricium Bibt, Grate.
part. IV pag. 455, et Jac. Bruckerum Hist.
dios. tom. II, pag. 318, qui de ejus vita et
mulla eruditionis copia dissemnt. Unum
»d modo interest adnotare, Procli nomen
hristianis omnibus odiosum, eo quod homo
e schola Alexandrina profectus, et Porphyrii
iiu secutus, Gbristianuin religionem ini-
ssime exagitaverit. Cujus rei (estem Surdam
portuoe ita de Proc<o loqtientem : Ουτός έστι
: 4 δεύτερος μετά Πορφύριον κατά Χριστι-
V μιαράν κα\ έφύβριστον αύτοΰ γλώσσαν χι-
κρδς δν δγραψεν 'Ιωάννης ό έπιχληΟεΙς
πάνυ θαυμασίως, ύπαντήσας μετά των
[είρημάτων αύτου, χαΐ δείξας αύτδν χάν
^ηνιχοίς, έφ' οΤς μέγα έφρδνει, άμαθή χα\
* Hic esi ille Proclus^ aui secundus a Por-
npuram el petulantem Unguam in Christianos
dversus hunc Vannes cognomento Phitoponus
qui argumenta ejus xviii admirabili dexteri·
itavit^ eumque vel in Grtecis disciplinis, qua·
ritia se jactabat, indoctum, et exiguo judicio
n ostendit. Quidam crodideriir.i Proclum
viii argumentis omnia Christianorum dog-
ipugiiasse, sed alii rectius putarunt omnem
m in hl unum intendisse, ui mundum es-
num demonstraret. Procli έπιχειρήματα,
lii ex Christianis refutarunt, idipsum jnaxi-
ititit Philoponus, et quidam ττάνυ θαυμα-
iiupcr laudatus Suidas anirmat. Exstant
Jiic Philoponi Κατά Πρδχλου περ\ άιοιότητ(^
Ιύσεις λόγων ir/, adversus Procli pro attenii-
%di argumenta duodeviginti solutiones, cum
Lum Latine edita, ex quibus plane liquet,
I sua xviii contra Christianos argumenta ea
mente direxisse , ut nninduin aeternum as-
Philoimnum autem pro re Christiana pu-
I Procli argumenta refutasse. Ac Philoponum
hac in re a Proclo dissen lien teni ostendunt
ui ejus exstant των είς την ΜωΟσέως χοσμο-
έξηγητικών λόγοι C, Commentariorum in
m mundi creationem libri vti, qui prodierunt
H Latine ex versione Ballhazaris Corderii,
Austriat 1630, atque iterum prodituri erant,
meditabatur. Bibliothecae Patrum supple-
al)solvere potuisset vir doctissimus Petrus
IUS : novam enim hujus operis editionem ex
ix>dice Vindobonensi , quo usus erat (iOrde-
daturuin promiserat, lib. i, pag. 138, eo
sum Corderiuni interpretis munere male
putaret, cujus quidem vel incuriam, vcl in-
in Graecis vertendis notat etiam Joan. Bapt.
IS in IVotis ad Mon. Eccles, Graea:, tom. Hl,
saepe, ct turpiter peccasse demonstrat. Ita-
dsce Commentariorum libris, quos praecipue
'heodoruoi Mupsucslim episcopum Pliilopo-
A nns scripsit, mundum creatum a Deo secundum saii·
ctae Scriptitrre oracula probare contendit. Neque
enim tantum in suis scriptis Aristotelem, ut quibus-
dam placuit asserere, defendit, quantum Proclum
damnat, quod Platonem male intellexerit, cl cMplio-
sis syllof^mis ex ipsius Platonis doctrina voluerit
inferre mundum fuisse aeternum. Vere enim Philo-
ponos id 'maxime atliriiiat, Platonem, cujus armis
pugnare videbatur Proclus , non ex theologica sub-
tilitate omnia scripsisse, sed poeticarum fabularum
consuetudinem saepe secutum, non ea, qu« cense-
bat, ob populi Atheniensis ineluiii, dixisse. Quare
patet Philoponum in longe diversam a Proclo sen-
tentiam'abiisse, cum eiini etiam in hisce Commen-
tariis aperte impugnaverit. Ac Pliotius quidem aCris
ingenii judex, jam tiim a priscis temporibus Philo-
poni Hexaemeron legerat, et ah omni labe ptiruiiv
inveniL Ανεγνώσθη , inquit cod« 43, Ίωά'/νη τοΟ
ΦιλοιηΙνου είς τήν έξαήμερον. *Εστι έν τούτιρ
Β τφ βιβλΙφ καθαρός χα\ σαφής, χα\ χρείττων vij
λέξει έαυτοΰ* χαλ συμφορών σχεδόν έν το?ς πλείστοις
ΕχσιλεΙφ τφ μεγάλφ* Legimus Joannem Philoponum
ift Hexaemeron, quo in libro purus est, et clarns, se-
que ipse dicendi modo evincit ; atque Basilio Magna
plurimum forte consentit. Quod suum sane jodicimn
Photius coniirmat cod. i40, in quo nomi ulla excer-
pta ex opere Philoponi profert, quibns evincit,
ipsum eo respexisse, ut ostenderet mundi ortum
apud Mosem rebus apparentibus respondere. Re-
ctissime autem Photiuin judicasse sentiet quicunque
Pliiloponis Commentarios legat : tolnm enim in eo
occupaturo inveniet, ut demonstret, Mosem non ar-
{^utas quaestiones sibi proposuisse ut scriberet, sed
lominos voluisse ad Dei notitiam adducere, et ani-
mis rudibus, nec quidqunm aliud praeter ea quae ap^
{larent inlelligentibus, divinam cognitionem insiil-
are: unde hoc unum omnibus in Mose proponit
inspiciendum Comment., lib. n, μόνον, εΙ
Q μή τοΓς φαινοαένοις γέγραφε σύμφωνα , inquiratur
solum, anne rebus apparentibus Moses scripserit con-
sentanea ?
Igitur nulla hactenus videtur esse ratio, qua dici
possit. Georgiiiin Pisidam sub Procli nomine Joan-
nem Philoponum suis iambis in Hexaemeron laces-
sisse, cum Pisida aperte Proclum petat, ct Philo-
ponus in eumdem Proclum, ut patet, calamum strin-
xerit. Verum propius haec sunt inspicienda , ne
laudibus, quibus Philoponum nuper comniendaltim
vidimus, ipsi nos decipi vidoaimir. Quare Philopo·
nus jam non cum Proclo, sed cum Pisida conferen-
dus est, ut quid uierque praestiterit dignoscatur. At
vero si quis in hoc examine instituendo longius sc
detineri aegre fert , properet ad alia ; nihil enim
moramur ^stidiosos, gratiam fortasse inituri cuni
humanioribus viris, quibus plura a re nostra non
aliena, et nondum bciic a quoquam expensa atque
dijudicata hic reperire non displicebit : praesertim
cum nonnulla etiam, quae ad Poemation Pisidae Con-
D Ira Severum illustrandum alibi dicenda essent, in
antecessum hic dare nos coaat argumenti affinitas
et ratio. Quotquot igitur de IMiilopono, el Georgio
Pisida scripserunt, cos aetate suppares, et sibi invi-
cem contrarios fuisse tradiderunt. Verum cum uter-
que eorum de iisdem rebus, atque ut ex librorum
plane titulis judicare qhis possit, eodem spiritu du-
cti scripsisse videantur, niecnro ipse minihar,qtm-
modo haec inter se possent convenire. Scimus euiiu
Pbiloponum supra memoratos Commentarios de
creatione mundi, necnon Contra Procli argumenta
duodeviginti solutiones edidisse, itemque Imnim al-
terum Κατά Σευήρου, Contra Severum Antiochenum,
quem Suidas in Ιωάννης memorat. Atqui etiam
Georgius Pisida be creatione mundi contra Produnt,
itemque Contra Severum scripsit, et ipsum lamcu
omnes unum Pliiloponum suis iambis petere cqii-
scniiuiil. Quid quod lam Philoponus, quam Pisida
sua iw Hexaemeron, ct Couira Screnun «cripta
1407 CEORGll PISID.E UOS
Kio Conslanlinopolilano palriarchae dicasse feriin- j
liir ? Aul quis inlelligal, quod Nicephorus teslalur,
ad defendentlam Moiiophysilaruni lixrcsim librum
edidisse Pbiloponiiiii, ei laiiien Severum , qui eo-
riiiiidem Moitopliysilariini post Eulychem alter pa-
rcus fuit, iinpiigunsse ? Quse quidem omnia investi-
ganda, (‘t qiianliim in nobis est majore in luce po-
nenda esse <‘ctiS(Miins.
Ac priinma (|iiideiii qua aetate Pliiloponus vixerit,
vidcndiini csl. Qua in re nibil certius afferri posse
putamus, quam quod Photiiiscod. 2i asserit, se le-
gisse β'.βλίον ϊ/ryj τζζζρχγμέ^Λ συίττάντα παρά τψ
'ΖΓ,ς ραα:λίδος Ιωάννη, Ιουστίνου βασι-
λεύοντο; · άτινα auvi-xqjav μεταξύ Κωνόνος, κα\
Είγενίου τ'ον ΤριΟ-ΐτών, κα\ Παύλου, χαΐ Στεφά-
νου, κα\ αυτών ττ,ς τών διακρινομένων αΙρέσεως
τυγχανδντων * acia disputationis iiiiiar coram Joanne
regice urbis episcopo^ Justino imperante^ inter Cono-
nem^ el Eugenimn Tritheitas^ et Paulum, et Stepha·
num, qui et ipsi de numero hoesitantium erant. At
Pliiloponus Triiiicilaruni auclor liabilus esi, et co-
ram Joanne Scholastico judicatus est, ejiisque im-
nia doctrina primu n refutata: igitur circa annum
o05(1 ircbat Phil !ponns, quo tempore Joannes Scho-
lasticus thronum Cpniitanum occupabat. Verum
alio solent inniti aigiimenlo, qui Philopoui .Tiaiem
usque ad vii sa*culiiin putant esse protrahendam.
Quod quidem, ut nobis videtur, satis leve est, nec
cum cuMcris, qu;e de eo narrantur, conveniens. Vul-
gata sane est de Uibliothecs Alexandrinae miserrima
clade, et combustione historiola, quam narrat Abul-
pharagius. Alexaiidria ciiiin a Saracenis Amro duce
expiignaia , quu: omnis eruditionis, ac imprimis
philosophiae fuit sedes amplissima, quaeque innu-
mcias iiiia simul collectas Uibliotbecas complecte-
batur, Joannes Pliiloponus petiit, ut libri philoso-
phici, quotquot sane in regiis gazis, et bibliothecis
reperirenlur, sibi concederentur. Anirus ea de re
ad Calipham Oinarnm sibi scribendum esse dixit,
tulitque ab Oinaro cehdierrimnm responsum, quod '
ad libros, quorum mentionem fecisti, si in illis conti-
netur quod cum libro Dei, Corano scilicet, conveniat,
in libro Dei est, quod sufficiat absque illis : quod si
I» fis fuerit, quod libro Dei repugnet, neutiquam est
illis nobis opus. Jube igitur e medio tolli. Jussit ergo
Amnis eos dispergi per balnea Alexandrue, atque
in illis calefaciendis comburi. Ita spatio semestr'·,
concludit Abulpliaragiiis. Ilist. Dynast., pag. Hi,
consumpti sunt. Audi quid factum sit, et mirere, etc.
Ahalpharagii testimoiiiiiiii recipere, cique subseri-
h ?re non diibitanint viri clarissimi Poeokins, Spe-
cim. hisl. Arabum, pag. IGo ; Henandotius, Hist.
patriarch. Alexundr., pag. 470; Fabricius, Bibi. Gr.,
Ιο'ΐι. JX. pag 359; liruckerus, PJiilos. erit., t III,
iiag. 30 et 530, aliique pliires- At si hoc verum sit,
^biloponus post aiiniim (diristi 641 adhuc vivebal ;
eo enim anno Saracenicis copiis instructus dux
Anirus Alexandriam occupavit. Id tamen pace tan-
torum virorum lierl noii potui^^se credimus; quia
nimis in longum tempus vitam suam protraxisse
Philoponuin dicendum esset. Certe si coram Joanne
Scholastico, qui ab anno 56 i ad annum 567 urbis
regiae fuit palriarcha contra Pliiloponiim' instituta
est disputatio, ejus nomen jamdiii celebre esse fa-
ctum, atque in Academia AI ‘xandrina tantum lau-
dis et faiine sibi comparasse, ut errorum suoni;ii
domi forisipie haberet asseclas, et administros, fa-
tendum est. Peinus igitur Pliiloponiim, tum cum
de ejus doctrina disputatum est annos ad quadra-
ginta esse natum, idque paiiio anie obitum Joaiiiiis
Scholastici contigisse, septuaginta qiiatiior adhuc
anni supersunt, aiilequani ad tempora Saraceiiic,e
in Africam invasionis, quae anno 641 facta est, de·
vciiiaiiids. Itaque hac habita ratione supputandi uU
Ira decimum quartum supra ccntesinium aiinu:u
Pliiloponus vixisset. Di ITicul tutem sensit Drucktuus
loc, cit., verum contractis priiiiic leiulis, quam nos
Pbilopono tribuimus temporibus, octogenario n-
jorem ipsum tantum facii, eiimque inter phikis·-
phos μαχροβίους adnunierat.
Sed ne temere videamur a clarissimis viris dis-
sentire, argumenta, quae opinionetii nostram m·-
iirinare possunt, in medium proferantur. ArAidi
et Syriacis primum Scriptoribus non esse nimis fi-
dendum jaiiidiu observatum est a multis: illi enia
neque rerum delectu, neque limato judicio in γΗμκ
externis exponendis usi sunl,et iiiagniim quid saepe
se fecisse putarunt, si incredibilia politis noam ftn
narrarent. Abulpliaragium ipsum hac labe imm·-
nem esse nemo dixerit ; at<|ue in eo, quod ad fti-
loponum spectat, non bene sibi constare palet, h
fallimur, ex Specimine chronici Syriaci, quod saepe
laudatus Jos. oimoniiis Asseinanus, a quo plurimi
hujusmodi petunt, et exspectant quotquot snnl re-
rum antiquarum amatores , edidit BibL Oriem.,
tnm. II. pag. 3i8. Ibi enim haec ad rem nostrm
Gregorius Bar Hebraeus, qui et Abiilpliaragin 4i-
clus esi, scribit : His itidem anttia innotuit kmnm
Tritheitarum, quorum parens exstitit Joannes Asesa·
naghes, quod Utris fundum recte interpreteris. Is
porro Samuelis Petri Syri ex Rhesina in Mesopotauue
docti viri discipulus fuit, qui per viginti annos Cssh
stantinopoli universam Greeeorum eruditionem diJh
cit. Eo magistro suo exstincto, Joannes ejus emtkt-
dram occupavit: cumque aliquando ad imperatorem
intromissus, ab eodem de sua religione rogaretur;
unam, respondit, Christi verbi ineamati naiurm
profiteor, in Trinitate vero secundum nmmerum per-
sonarum naturas, essentias, et Deitates tres em
supputo. Quamobrem- ab imperatore exmlio mmliotus
fuit. Scribit autem Joannes Aske, nos ejus eoum
fuisse prascipue infamatos : quandoguidem iUe ex ae-
dis, et non ex Dyophysitis se esse professus est^ Ptr
hmc tempora imperatrix Theodora quemdam ex fiBo
nepotem habebat Aihanasium nomine, qui apud Amsn·
Itum monachum Edessenum, et Sergium presbyteruwt,
qui orthodoxorum patriarcha fuit,' educatus est. Bk
similiter Chalcedonensium communione rejecta im eo-
rum heeresim offendit, cum esset simphac frater, hs-
buitque in errore socios Cononem Tarsensem, ei Es-
genium ex Seleucia Isaurice, sed et Joannes Gram·
maticus, cognomento Philoponus, Alexandrinus, asm
ecclesiastica eruditione clarescere coepisset, postremo
enmdem opinionem amplexus est. Exinceps populos
noster in duas factiones scissus est, atque ex uouHi
quamplurimi Chalcedonemibus adheesere, cum dkt-
rent : jfidius utique est nobis cum illts duas, quam cum
istis qualuor naturas admittere. Demum eumJoau-
nes Ltris-fundus a Maano Theodosio reprehensus m
suo eriore persisteret, ab Ecclesia ejicitur, et pstdo
post moritur. Tum vero Athanasius monachus dea^oo-
strationes ab Ulris-fiindo compositas in unum com-
pingens volumen, Alexandriam transmisit ad Joaunt»
Grammaticum, qui et Philoponus, qui de ea opimom
tractatum conscripsit, et ad Athauasium misit. IU
cognita Alexandrini librum simul et auctorem e* ndt·
mnarum, Caslerum cum Tritheilof eam ob oausnm
omnium in se odium concitatum animadvertercui,
imperatori supplicarunt, ut ipsorum causa publico
judicio disceptaretur. Id vero patriarcUm Chalcei*·
neusium commissum fuit, simuique cautum, ne ia c*
disputatione Patrum Dyophysitaruiu testimonia adkh
berei, sed Severi tauinni, ac Theodosii, atque Ajh
thimi. A palriarcha itaque citati Diacrinomem. ilS
videlicet nostri, qui unam in Christo naturam cen/l·
lentur, comiituta die affuerunt. Affuere pariter d
eorum adversarii ; et illorum quidem, nempe Tritkd^
tarum partes tuebantur preeeipue Conon et £. yeuim
Pro orthodoxis stabant Joannes Asitr et Paulus Ser·
gii patriarchoi postea successor. Quatriduo coma
patriarcha Chalcedonensium disceptatum eof»
llaec .Abulpliaragius ; post quae, Assemafito tesf^
ficrgit rclerre, convictis ea dispuLilioiie Trillieitit^
Ineresini quoque ejusmodi cxstuictain fuisso. Toiiia
It09
HEXAEMERON. - MONITUM.
' HIO
hocd::oj-aa^iT:ovlicelsnlis longum exscribendum A
nobis luit : mulla enim inde erui possunt, unde ve-
ritas cnnfirmeiur. Interea, ut mihi plane videtur,
patet Justiniani, el Tlieodorse Augusta* temporibus
Joannein Philoponum vixisse, ac tum etiam jamdiu
ex ephebis excessisse, cum disertissime dicatur, quod
ecctesiaiiica eruditione clarescere coepisset, et ad eum
Atbanasius Tbeodorse Au^.uslae nepos Joannis Utris-
fundi scripta, tanquam ad causae Patronum miserit,
atque inde judicium contra Trillieitas, quorum cau-
satu Pliiloponus ipse Athanasio suadente tutatus est
scripto, sit enatum. Si amem iia;c vera sunt, quis
credat, quoi alibi de Pbiloponi colloquio cum Ainro
Saracenorum duce idem narrat Abulpliaragins ?
Quis non videt, quam male haec conveniant cum
historia de bibliotheca Alexandrina ipso Pliilopono
yeclaroante combusta? Esto Philoponum, cuin Theo>
dora Augusta decessit e vivis, anno scilicet 548,
triginta non amplius annis ftiissc palum, ipsumque
eodem anno, quo bibliothecae ' Alexandrinae fatum, »
scilicet 641, contigit, obfisse, quis hoc credat, ultra ”
vicesimum supra centesimum eum vitam pro-
traxisse ?
Nostra igitur de Philoponi vita sententia est, eum
circa saeculi v linem esse natum, neque ad vii
initium potuisse pervenire. Ac prima quidem aetate,
ni fallimur, eleganlioribus litteris ille incubuit,
eaque scripsit, quae Grammaticam, ct eruditionem
sputant, unde Grammaticus est appellatus, quo
nomine saepe eum vocat, el reprehendit Simplicius
De coelo. Tum vero cum abAminonio Hermea, Procli
dist-ipiilo, Peripateticismi amorem hausisset, ea
omnia in ^lisiotelem, et Platonem scripsisse puta-
mus, quae edita nunc quoque exstant, qiiarquc ilili-
genliseime recensentur a Fabricio Bibi. Gr. lom. IX,
363. Interea cum m.vgnae ilhc turbae in Ecclesia
Uei a Severo patriarcha Antiocheno excitatae late
ferverent, neque minus in Uhciite quam in Occi-
dente, quo Severus ipse Aniiocliia ejectus se con-
Idleiat, Monophysiiaruin lues lelerriiiia serperet ;C
tum quidem Pliiloponuin, qui in Academia Alexan-
drina ad inagnniii nominis cclebrilalein venisset,
el Severum ipsum in il^Igvpto laliiaiilcni nosse
poliiit, ecclesiasticis quaestioni biis, ut verisiiiiilli-
iiiuiii est, sc iininUccre coepit : quod etiam eo
libentius feciesc putandum esi, quia qua: Monophy-
aitae contra SyiiotJuin (Jialcedoiieiisem objiciebant,
cum doctrina Aristotelis, quem sibi polissimuni
inagisiruiii habebat, el commendabat aliis, Auclius
convenirent. Unde lameii ipse iii ecclesiastica eru-
ditione clarescere primum coeperit, ut Abulpharagius
aii, divinare licet, ailirmare noii possumus. Nihilo-
uiiiius conjecturam facimus, eum a libro της
ToO κόσμου γενέσεω; auspicatum esse. Quem librum
non amplius exstantem quondam stripsisse Joaii-
neni Philoponum nemo animadveriii, ne ille quidem
Graecie eruditionis promus condus Joan. Albcrtiis
Fabricius, qui mira quadam diligentia omnia ejus-
dem auctoris opera enumerat. Creditum enim est D
omnino, iracialuin 11ερ\ τή; τοΰ κόσμου γενέσεως
nihil aliud esse, quam Τους εις την Μιουσέως κο-
σμογονίαν λόγους de quibus supra disputauim est.
Verum non ita se habere reui, testis nobis est ipse
Pliiloponus, qui in protBmio suseCosinogoiiiae aperte
asserit τούς κοσμογονίας λόγους scripsisse, ut
Iani antea editum περ\ τής τοΰ χόομου γενέσειυς li-
)rum defenderet * ita euiin ait, Ιίολΰς μ&ν έμοί
fupl της του κόσμου γενέσεως έν πολλαίς πραγμ^-
τκΜίς οιήνυσται λόγος iuyens quidem a me de mundi
generatione muUi$*elucubratiombns confectus est liber,
σκολλοΐ δέ 6ti τοΰτα συνεχώς ήμίν ήνώχλουν ήρέμα
ιιώς, κλ\ ύπωνείδιζον, ώς έξωτερικών μίν λόγων
«^οσέλιγχον, sed mulli idcirco contra nos tacite turbas
ess€ttarunt,el exprobrarunt, quod extraneis raiionibus
in hoc argumenti genere usi simus : unde setinilur, sc
vrlle secundum Mosem, quod superius aJnotavi-
niuS| eadem de re disserere. Hii:c pi imum apparet,
non bene slatini inter Christianos audivisse nomen
Pbiloponi, cum ipse de rebus sacris agere est ag-
gressus : ac non vanam quidem fuisse suspicionem
eventus declaravit. Plura enim postea Joannes
Grammaticus, quem Pholiiis cod. 55, μάλλον μα-
ταιόπονον, quam φιλόπονον. amentem potius quam
laboris amantem velit appellare, a c;illiolicis doctri-
nis abhorrentia ausus esi eflulire. Ciidc ejus impie-
tatem ssepe carpit, cl daiiinal tdein i’botius cod.
23, 55, et 65, et Niccphoriis iib. xvni, a cap. 46
ad .50. Kl quidem merito : nam ecclesiasticis dis*
putationibus profanus homo ausus se immiscere, el
ut videtur Severi senlenliam primum amplexus,
ciim eo simul contra Patres Clialcedoneuses pugna-
vit ; tuin vero novo errorum a*stu abreptus contra Se-
verum ipsum, unaqtie contra Orthodoxos insurrexit :
ut enim testatur Photius cod. 55, calamum imputlcn-
ter strinxit, κατά τής άγιας κα\ οικουμενικής τε-
τάρτης συνόδου, adversus sacram, et oreumenicam
quartam Synodum; ilenique alium edidit libellum
ριβλ'.δάριον περ\ των δογματισθέντωντ:ερ\ της άγιας
ΐριάδος adversus ea, (ntw de SS. Trinitate docuit in
Sermone caiecbelico Joannes Scholasticus patriar-
cha Consianlinopolitaiiiis. Atque hujus * quidem
generis fuit scriptum, cui titulum Pliiloponus fecit,
Διαινητής, arbiter senU*ntiarum περ\ ένώσεως dc
unione naturarum in Christo, in quo quid ab omni-
bus sentiendum esset, audacter statuebat. Ilis etiam
accedit impium opus in plures tOmos distincliim
τ:ερ\ άναστάσεως de resurrectione, in quo Pbotio
judice cod. 21 : τήν των σωμάτων άνάστασιν άναυ·
ρεΤ, πολλά τε άπερισκέπτως λέγει, corporum resurree·
tionem subvertit, et mulla inconsiderate jaciat. Igitur
errorum capita, in quibus ille obstinatus obduruit,
tum ex Pbotio, tum ex Nicephoro haec fuisse colli-
gitur : priimini quod contra SS. Patrum auctorita-
tem, quos irridebat, novam dc resurrectione mur-
tuoriiin sententiam ipse somnians, deliransque in
mundum invexerit; adeo ut cuin Theodosius mo-
nachus, nec non tres e suis asseclis Conon, Euge-
nius, et Themistius acriter impugnaverint atque a
flde Christiana discessisse atUrmaverint : secundo
autem, quod contra quartam synodum impudenter
scripserit, cl Oralioneni carecheticaiii, quum Joannes
Scholasticus habuit pro certo dogmate de saiicia
et consubstantiali Trinitate, ipse quodam libello
proscindere non eruliuerit, tres naturas in SS. Tri-
nitate profitendas esse aflirmans; unde fvetuni est,
ut Paulus, et Stcplianus, ejus item socii, ab eo
discesserint. Itaque in falsas opiniones, erroresque
turbulentos delatus quidem est; verum cum neque
aperte sc prodere, neque prorsus latere vellet, sibi
cohxrenlia non scripsit, et modo quidem aliquid
sanum, purumque suis iii scriptis edidit, modo vero
suum virus argiunenloruni subtilitatibus, et fallaciis
emollitum, iii quid sibi voluerit, non plane constet.
Animadverleral lioc jamdiu Pboiius, qui cod. 75,
adeo putidum, el mbecitlvm in suis aryumentis de-
clarat ut ne umbratili quidem veritatis specie propria
potuerit adversus pius sophismata colorare : nec mi-
nus ejus rruuduleiiluiii ingenium delegit, ci viiio
vertens, quod aliena scripta sibi viiidicaveiil, a^ue
adeo corruperit, ut quod yermauum erni in ipais
auctoribus, ac masculum, ab ipso depravatum perie·
rtt; et quamvis SS. Patrum testimonia proferat, til
Greyorit, BasiUi, elc., ea tamen esse, qu<e causam
ipsius impiam, quam habet propositam, minime pro·
moveant. Ex liac igitur Philoponi maliiia, sublesta
iide, et fraudulentia, quibus praesertim artibus nili
solemne seniper fuit tum antiquis, tum rcceiitiori-
bus haerclieis, facium putamus, ut alia in lucem
ille ediderit, quae suspicionem erroris ab seipso
amoverent, alia vero, quae ejus mentem α recta
lide non alienam per inanes quosdam dolos, argu-
tulasquc fallacias detegerent. Fidem faciunt ejus
scripta : neque enim alia de causa , ut videtur»
Contra Proclum scrip^il, mav ut se ab eo disseiilti^a
1411 GEORGII PISiD.E Ul!
in rc summa ostenilerei ; aul Comoaoniam secun-
dam Mosem contra Theodorum Mopsuestenuin
explicavit, nisi ut quae in libro De generatione mundi
inaniter disseruerat, castigaret : nec alia tandem
mente contra Severum scripsit, nisi ut jam sibi
non amplius faventem ab uno in alterum errorem
traheret. Omnium sane orthodoxorum scriptorum
consentiens vox est, Philoponum a Catholicorum
lide descivisse, quod Suidas fatetur. Quamvis autem
ea omnia, quibus Christianam doctrinam impugna^
vit, interciderint, exstant tamen libri Διαιτητοΰ
qus^am laciniae in act. x Cone. Constantinopoli-
taiii III, et iii Nirephoro lib. xviii, cap. 47, ncciion
fragmenta nonmilla in sancto Joaniic Oaiuusrciio
De hcpresituB, qme jamdiii Colclerius, lom. i Monum,
pag. Γι09, ediderat, postea vero recusa nobis do-
navit vir cl. P. Le-^uienius in nova edit, operum
Damasceni tom. I, pag. 10 1, e quibus sane colligi-
tur, quam jure Photius de IMiilopono dixerit, quod
ματαιο/.ογεί, vendit^ et audax
est, et quam recte hunc Philopoiii librum Anaslasius
Atuiocheiuis non διαιτητήν, sed διαιρετήν maluerit
appellare, ut testatur sanctus Maximus tom. 11 Opp.
pa^. 124, niliil enim l(^uar De summa doctrina:
Philoponi, quam in codicc Syriaco Vaticano con-
tineri aflirmat Assemanus in uissert. De monophys,
tom. II Bibi. Orient. praeposita. Illud autem rem
aperte dcinoiislral, Philoponum vix, ac ne vix qui-
dem latere potuisse, dum vixit; quod cum Jamdiu
oluisset, cum aliis Haereticis tandem damnatus fuii.
In concilio enim Constantinopoli habito anno 6dl
lecta fuit Synodica S<»phrouii archiepiscopi Hiero-
solymitani, in qua dicitur, υπέρ πάντας ίστω xit
Σβΰήρος άνάΟεματ... Θεοδόσιος ό Άλεξανδρευ;...
Τωάννης ό Γραμματικό;, ό τήν επωνυμίαν Φιλόπο-
νος, μάλλον δέ ματαιόπονος, Κόνων τε καΐ Ευγένιος,
οΐ τρεί; τής Ύύίϋβ.Χας τρισκατάρατοι πρόμαχοι, super
omnes sit et ^verus anathema,.. Theodosius quoque
Alexandrinus Joannes Grammaticus^ cognomento
Philoponus, id est studiosus, vel potius mateeoponus,
scilicet nugator, Conon quoque, et Eugenius, qui
eunt triplicis Deitatis ter vhaledicli propuanatores.
Atque ha^c de doctrina, et deliramentis Fliilqioni
dixisse sufficiat, ne fastidium lectoribus creemus.
Illud tamen adhuc observabimus, ab omnibus eccle-
siasticis scriptoribus, ut rem certam et indubiam,
esse traditum, quod Joan. Philoponus haereseos
Tritheiurum parens fuerit. Solus autem Abulplia-
ragius Joaiinem Ascbusnaghem, vel (Jtris-fundum,
ejus secue auctorem facit; nisi Abulpbaragio Leon-
tium Byzantinum adjungere velimus, qui in libro
De Seclis, act. 5, Tritbeitarum sectam a Philopoiio
potius instauratam, quam constitutam videtur asse-
rere : ait enim, adhuc agente Byzantii Theodosio
denuo natum est dogma Tritheitarum, cujus secta,
scilicet renovatae, princeps Philoponus exstitit. Sed
demus, si placet, hanc gloriam Abulpbaragio, ut
Syrus homo hanc putidam sententiam in mundum
primus invexerit : Philoponus certe fuit ille, qui
eam acriter tutatus est, ct variis scriptis conflrmfi·^
vit, unde ipse Tritheitarum princeps semper est
habitus, et in Historia ecclesiastica Dionysii patriar-
chae apud Assemaniuiii Bibi. Orient. tom* 11, pag. 80,
hujus hcereseos Director vocatur.
Sed ut illuc, unde discessimus, redeamus, si ex
allatis patet, Philoponum jam grandem natu fuisse,
cum cuepit clarescere ecclesiastica eruditione; antea
enim in grammaticis, et philosophicis rebus diu
multumque versatus fuit, ^uis hoc asserat, eutu qui
jam aetate provectus in judicium coram Joanne
Scholastico ante annum 567 vocatus fuit, ad annum
usque quadragesimum primum supra sexcentesimum
postea pervenisse? At si qui nobiscuin convenire
nolint docti viri, plane reponent, id aliter fieri non
potuisse, si verum est Joannem Philoponum suam
Cosmopoeiam, Sergio patriarcha Cpolitano hortante,
suscepisse, eique absolutam nuncupasse ; nam
^ Sergius quidem anno 610 Tho:rs in nrthtepisca-
paiu successit : unde qui ci suum opus Inscripsil,
eo saltem anno vivebat ; et si tunc vivelnit, etis·
ad annum 641 potuit pervenire. Al nos nodum mH-
vere si possimus experiamur. Ct nostra qujdeBi est
sententia, ille Sergius, qui Philopoiio auctor h
suasor fuit, ut in Hexaemeron scriberet, palrlarHu
Cpolilanus Tliomoe successor non ΓοΙΐ, sed bujin
nominis alter Sergius, qui patriarcha quidem feii,
sed Antiochenus, et qniiiem Moiiopbysita, vdiaoD
bila. Qui Cpolitaiiuin eum faciunt, nituntur ancta-
ritate tituli, quem pne se ferre dicunt Commeniarim
in Cosmogoniam ejusdem Philoponi cura Patrii
Corderii editos, quos Seiaio Patriarchae CpoUtaM
volunt esse inscriptos. Verum Corderiua uuUiM
dixit cos Sergio Cpolitano niincitpasse ; ac si dixis-
set, judicio potius suo, quam Codicis Vindoboncasis
aijcioritate fretus id afdrmasset : cum ipsum co-
dicem, quem exscripserat, titulo caruisse nobis
I testatum reliquerit doctissimus Lambecius in Goa-
ment. Bibi. Cas , l;b. I, pag. 139. Notandum est,
ait, Corderium in prima hac istius operis editiuue
impressa nonnullis locis aberrasse, ut vel ex tpss
titulo videre est, qui vulgo sic legitur, Τΐϋάννου τεν
Φιλοπόνου περ\ χοσμοποΓάς λόγοι έτττά. At in ipso c«r
dice ms. inscriptio libri primi hac est : τών εις τήν
Μωυσίω; κοσμογονίαν εξηγητικών λόγος πρώτο;,
unde sequitur, titulum totius operis general0n,qm
ibi nunc deesi, ita olim conceptum fuisse : ΊΐΜΓννου
του Φιλοπόνου είς τήν Μωϋσέως κοσμογονίαν 2ξ-
ηγητικολ λόγοι έπτά. Itaque si neque libn litnlm
Sergium Cpolitaiiuin nominat, neque Corderius id
affirmat; \idetur enim potius, quis isb^ fuerit Ser-
gius, in sua brevi Praefatione jdubilasse, toUuuiude
deducium argumentum corruit. Nam in proeenua
Philoponus Sergium qiijemdam plane alloquiiur, sed
patriarcham Cpolilaiium euin non vocat; ita em·
ait ! Μάλιστα οέ συ, τιμιωτάτη μοι κεφαλή, Σέργιε,
I χαΐ τών έν άρχιερεΰσι θεφ τελούντων μέγιστον έγ-
' καλλώπισμα, πολύς έπέχεισο προτρέπων, μονονςυχί
. χα\ βιαζόμενος τά εις έμ^ν βυνεισφέοειν τφ πράγ-
ματι δύναμιν. Συνεργός οέ του σπου^σματος ήν 4
γνώριμος του ^γένους ούχ έλλαττον τήν Otoiridsunr
'Αθανάσιος* οΤος σκύμνος, τφ είς άρετήν ΟΜψαμένφ
συμπαραΟέων* πολιδς δέ νους έν άσκήσει Υόγυν αΐ-
δέσιμον ποιεί νεότητα * Tu Sergi, caput emks marirn
venerandum, necnon pontificum Deo sacrifieammm
maximum ornamentum, frequens me ursisti ndms-
nendo, et tantum non cogendo, ut quidmsid possem
ad hanc rem conferrem. Consors autem mujns studii
erat ille non minus pietate, quam gessere Ubutm
Athanasius, qui tanquam catulus ieo, ad wutatam
una cum suo alumno cucurrit : sstasu esam diceudi
studio, et exercitatione senilis facta vesserakilm
reddit juventutem. Ex quibus Philoponi verbii UMi
etiam nonnulla eruemus, qu;c nostram opiuioneni
confirmabunt. Sed quid bic dicemus de Pboiio, q«
cod. 65, ita habet? Άνεγνώσθη έχ τών Ίοιάννοο τώ
I Φιλοπόνου είς τήν έξαέμηρον * βτι τό σύγγραμμα
Σεργίφ τψ Κωνσταντινουπόλεως προσφωνεί, έχχίνον
προτροπή τούτον ύπελθείν τδν πό^ν προοιμαζόρε-
νός * Lectas est a me Joannes Philoponus iss Hexao·
meron. Dedicat ille librum Sergio Loststasaistapolda-
no , cujus suasu se laborem suscepisse praefatur.
Disertissimum, ut videtur, Pbotii testimonium re-
jicere, temeritalie plena res esset ; veruoi ne Pkth
tium quidem Sergio, quem Philoponus kudM,
Constanlinopolitani patriarchae titulum dedisee, itd
librariorum incuria mendum ui textum impsin·
confidenter affirmamus, quod inferius probabi-
mus.
Sed major adhuc difficultas ex Ipsius Pbtlopori
scriptis oritur. Ipse enim videtur salis perspicue ή
Comment. ad lib. iv Pkysic. ntp\ χρόνου, qua cun !
vixerit prorsus definire. En verba .* ΦαμΙν γέρ '
ένεστηκέναι χαΐ ένιαυτδν, χα\ μήνα, κα\ ήμέραν*
ενιαυτόν Διοχλετιανου έτος τλγ*, μήνα ΙΙαχών, ήρέ-
Hi3 HEXAEMERON
ρχνδ<χά?ην* Didmiis pratentem jam este annum,
mentem, et diem : antium quidem Diocletiani 535,
C/trUli 617, mentem Pachon, Maium, diem decimam,
lloc ccsliiiioiiio, ul putet, sententia nostra de Phi-
loponi vita, quem ssecull vii initia non attigisse
dicimus, apertissime refutatur. Verum hic quoque
mendum irrepsisse facile quisque confitebitur, si ex
alto ejusdem Philoponi testimonio ita rem se non
habere cognoscet, in libro enim χατά Πρδχλου ad
argumeiiluin xvi. A, sic ait : Και νυν γάρ έφ* ήμών
χατά τδ διαχοσιοατδν τεαααραχοττδν πέμπον Διοχλη-
τιανού Ιτος Ιν τφ αυτφ Ζωδίφ τφ Ταύρφ γιγόναιιν
οΐ iirti πλανώμινοι, ε1 χα\ μή έν αύτ!| μοίρα
&τ:αντ£ς * Nam et nunc nottrit hitee temporibus anno
2A5 Diocletiani , Christi 529, in uno eodemque signo
Tauri, licet non in eodem gradu omnes septem pia·
neta fuerunt. Certe vel in superiori testimonio
ieitus est corruptus, vel idem (Miiioponus scribe-
bat anno 529, et anno 617, sed quis lioc sibi sua-
deat? Diiliciiltatem animadvertit vir perspicacissi-
uius> Fabricius BibU Gr. tom. IX, pag. 565, fere
enim centum annorum suberat differentia; sed cum
ipse etiam historiam de Bibliothecae Alexandrinae
combustione, quam Philoimni temporibus obtigisse
refert Abulpharagius , recepisset, maluit primum
quam secundum ex allatis testimoniis approbare/
cuni tamen primum rejicere, et secundum potius
amplecti debuisset. Quare versionem, quam de suo
proponit, iit Philopoiiiim cum Philopono conciliet,
DOii admittimus; ea enim verba xai vOv γάρ έφ*
ήμών χατά τδ έτος, |>aiilo laxius accipi vult, atque
ita reddi oportere monet, nam et longe a nostris
temporibus anno, etc. Sed patet Pbiloponum de suis
temporibus, non de longe transactis, ut Fabricius
autumat, loqui. Ac iiiiiito sane facilium erat de
veritate textus in primo te>liuionio dubitare; in
quo cum per litteras, vel elementa niiinerum signi-
ficantia taiituuiniodo annus ;er«e Diocletiani expri-
iiialur, nullo sane negotia fieri potuit, ut vel ab
amanueusibus τ pro σ lingeretur, vcl ab exscripto-
ribus 9 in τ converteretur, quod plane non videtur
dubitandum. /
His igitur constilatis, jam tandem quis sil ille
Sergius , cui Pbiluponus opus suum in Uexaeiiie-
ron nuncupavit, videamus. Profecto, ni fallimur,
is Ule est , quem Jacobila; Orientis impio Severo
AnliocheiiaB sedis invasori successorem designa-
runt. Equidem scio Ic^ in Wst. patriareh. Ale·
tcandr. , quod Severo Theophanes quidam in Pa-
iriarchatu Antiocheno successerit ; verum, ut bene
aaiiMadvertit Le-Quieniiis, tpm. 11, p. 1517. Onenf.
Ouriet. , Theophanem ,vel Tbeophilum illum ignorant
reraro Jacobitarum Orientales scriptores, quibus
sane major fides adbibenda est, cum de suis rebus
scribant. Dionysius etiim Telmarcnsis Jacobitarum
Patriarcha in Chronico , Dionysius item Barsalibi
in Catalogo Patriareh. Antioch, Jacobitica secta,
xiecnou Bar-liebraeus , sive Abulpharagius in Chro·
nica, hi , inquaui, omnes, quae est Syrorum histo-
ricarum familia , non Tbeophanem , sed Sergium
Doaunt ^everi prnxiniuin successorem, quem a
Joaoae Anazarbi episcopo ordinatum fuisse tradunt.
Nimis longum esset singulorum referre testimonia,
quae si quis velit attentius considerare , adeat in
rebus Syriacis virum periiissimuiii Jos. Siiiioneiii
Assemanium in Bibi. Orient. tom. ii , pag. 522 ,
-Λ cujus judicio discedendum non esse recte statuit
nuper laudatus Le-Quienius. Ille igitur, quem lau-
dat Pbiloponus, Sergius quidam fuit ex urbe Tela ,
aive Conslanlina in Osroeiie , presbyter quondam
coenobii HoUe, hoc est Arena, cognomento Betb-
Cbarta dictus. De eo agit Assemanius; loe. cit. ,
monetque opportune sub eo floruisse Jacobitarum
principem , et institutorem Jacobiim Zangalum ,
Joannem Eupbemiac , Joannem alterum Tritbeita-
rom parentem , scilicet Utris-fundum, Athanasiiim
Tbeodorae Augustae ex filia nepotem, Cononem
- MONITUM. HM
Tharscnscm,*Eugcniiim Seleuci^ in Isauria, Joaii-
nem Graiitiiialiciim, cognomento Philoponinn, The(w>
dorum Edessae episcopum, et Julianum episcopum,
^ul Nubas, iEthiopasque Monophysismo iuiccil. Iliiiic
ipsum esse Sergium illum, ciii Severiirolscripsisse refert
B. Eulogius archiepi scopus Alexandriae apud Pbo-
Ilum CM. ccxxx , libenter dixerim ; Severo enim
hominem successisse , qui ct aliqua familiaritate
antea conjunctus fuisset, verosiroillinium puto ;
eumdemque plane esse reor ac illum . qui concilii
G. Polit. III, Act. IV, Grammaticus vocatur, et ad
quem scripsisse Severus dicitur : 'Ομοίως του
αύτοΟ Σεβήρου πρδς Σέργιον γραμματιχδν, ΙνΟα
φηαίν Επειδή γάρ εΓ; ό ένεργών. χα\ μία αύτοΟ ή
ένέργεια , χα\ κίνησι; Ινεργητιχή· Item ejusdem
Severi ad Sergium Grammaticum , ubi ait : quo-
niam igitur unus est operans, una est etiam ejus
operatio, et motio operaria, vel operatoria.. Cujus sane
vel epistola;, vel libri ad Sergiam fit mentio etiam iii
Historia ecclesiastica Dionysii patriarchae apud As-
senianinm , tom. ii, pag. 81 . et in Catalogo Bi-
bliotheca: Coislinianoc , pag. 55. Crediderim igitur
Sergium , Syrum bomiiicin , unum ex Severi asse-
clis priimmi fuisse , atque ex eitnim numero, (jiil
Conslantinopoli degeliant, ut Graeioruni erudilto-
necn addiscerent, ac profllereniiir. Cerlc ex relata
superius Abiilpbaragii narratione colligitur Syros
habuisse iii urbe regia quamdam veliiti Acadeiiiiain»
vcl Scholam, in qua Gr;ecis litteris vacabant, ut se
imperatoribus commendarent , siios4]iie errores fa-
cilius defemlcrent ac propusnarent. Orte Samiiel
Petrus ex Hesopotamia , qui Joannem Vtris-fundum
habuit discipulum , in ea Academia piofessus
esi, eoqiie niurluo ipse Joannes Utris -fundus ca-
thedram ejus siatim occupavit. An inulluiii a vero
erraret , qui huic academiae quondam pnefulsse
diceret Aiirmcliiim , natione item Syrum , qui ad
Unitam eloquentiae famaiii venit , ut auro oniisins
in patriam redierit? atque Antiochum post exce-
pisse Scveriaiitim Gabalorum episcopum, qui etiam
divitias inaentes dicendi arte sibi comparavit Coii-
slaiuinopoli , atque ex eadem Schola fuisse Theo-
dorum Mopsueslcnuin , Tlieodoritum , Neslorium ,
Severum , alios<{ue ^tos , quos quidem inge-
nii, et lfiigii.'e' laudibus claruisse Conslantiiio-
poli , testatur Historia Ecclesiastica ; ut quae fue-
rit doctorum in illa Academia successio ex do-
ctrinae traditione dignoscaiiir ? Quid si deinde di-
camus , Sergium Joanni Utris- fundo successisse ,
postquam liic in exsilium est actus , eo quod in
Trinitate secundum numerum personarum naturas,
-essentias , et deitates tres supputaverit ? Quid si .
Grammaticus ea de causa est dictus , quod hu-
manas litteras in regia urbe traderet? Quid tan-
dem si Grammatici titulo eum decorare studuerunt
Syri, ut quae inter ipsum et Granimaiiciim Phtlo-
ponum necessitudo, et studiorum seniulalio interce-
deret, intelligerctur ? Equidem fateor, plura esse,
quae in hanc sententiam non invitum iraliaiit.
Verum quis dicet, nnde amicitiae, et cognationis
conjuiiclio inter >ergium , et Pbilopmium dedu-
citur? Ecquae potuit inter Alexaiidrinuin pliiloso-
phum, et patriarcham Antiochenuni esse studio-
rum, el senleiiliaruin societas, et communio?
Hospitem et plane rudem in Historia ecclesiastica
se dicat oportet , quicuiique ignoret, Severum An-
tiochia profugum Alexandriam venisse , unaque
simul cum eo magnam baerelicomm colluviem il-
luc confluxisse : unde tot mala in iC^pto atten-
tata , tot tumultus excitati , religio violata, Patrum
fides repudiata , error receptus, et Monopliysisinns
in Occidente aeque, ac in Oriente tandem stabilitas.
Ncc ullum plane dubium est, arctissimae unionis,
qme postea subsecuta est inter Jacobitas Orien-
tales, el Occidentales, fuisse auctorem ^verum,
qui Byzantio primnm, et deinde Alexandria fugere,
ei ex urbe una iii aliam misyrate coactus, modo hk^
1U5 GEORGIl PISID-« UlS
tens, nioJo prodiens in puldieum, et iiionasteria A eliam saiagens, et curans, ne rtt quiaquam
diversa pertransiens, anno tandem 550, vel ut aliis ac integer dignitates oblineret, qui et data m
placet 54i, mortuus est, cujus morte pestifero etiam esset obtemperaturus. Plenae autem sunt bisloric,
monstro mundus liberatus est. Eo igitur opinor qum Byzantii Antbimuin , Aleiandriae Theodosi··
tempore, litterarum, et eruditionis laude clari vi- Monophysitas ambos, eam fovisse testantur, et Se-
veltoiit, Alexandriae quidem Joaniies Pbiloponiis, verum Antiochenae Ecclesise invasorem restitue·-
ConstantinopoU vero Sergius Grammaticus, inter dum curasse , omiresque Syros Mouoplijsitas ha-
quos ex studiorum, senlentiarum(|ue afilnilaie, et buisse charissimos apertissime confitentur. Eo|wi
S ari in synodumChalcedonensem odio mu tuam quam- bic tandem dubitabit aflirmare. defuncto Seveia
am benevolentiam, amicitiamque esse initain non te- Sergium Grammaticum . ipsa TbecMiora jubnte.
mere conjicimus. Interea Ser^iusab Anazarbi episco*· fuisse suffectum a Severjaiiis , qui tantam saor··
no ordinatus, et Monophysitis faventibus patriarcha eriOnini haberent adjutricem, et adiuinistraM;
Antiochenus factus , Joannem Philopoiiuni ^ qui praesertim cum pluriiuuiii jam auctoritate poUeiet
Severum sibi non faventem scriptis lacessiverat, in Oriente Jacobus Laugelus, vel Bdraebeui ·ι-
suo et Athanasii TlieodoriC AugusUe nepotis no- ems, qui Severi discipulus fuit, et 4ιιοϋϊΐ3Γν·ι
mine hortatus est, ut librum in Hexaemeron seciam constituit? Narrat cmim Severus Ibkaf-
juxta Mosis senleiiliam scriberet ; nt eorum faeus Ascliumiiiensis in iEgypto episcopus in fii-
uterque videretur a sana doctrina non esse alie- storia Arabica patriarcharum Alexandrut, qua·
nus. Reiiaudotius Latine reddiiani , et in conipendnai
llxreticorum omnium, ac pneserlim Severinno- » redactam odidil . Jacobitas Orientis, ciim iievemai
rum errores, causamqiie defendisse Theodoram Anlioclienum patriarcham obiisse audivissent, lusii·
Justiniani imperatoris uxorem, (propudiosam plane niani imp. meiu a subrogando altero, qui ei sic-
feminam , quidquid dicant , qni mentiendi , et ca- cederet , aliquantillum abstinuisse ; ubi autem in-
lumniandi prurigine Procopium abreptum putant) tellexerunt , Alexandrinus erroris sui socios, sae-
constat evidenter ex scriptoribus ecclesiasticis : cessorcni Theodosio designasse, sibi quoque stalir
Procopio, Anecd. cap. 10 et seqq. ; Evagrio, lib. palriarchain eleaisse Theophanem, quem tkot
IV, cap. 10 ; Anastasio in Sancio Silverio ; Victore ipsum Sergium, de quo aghnus, ex Scriptorum Sy-
Tunnensi , Ad consulatum Basiiii, qui eam passim rorum aucturitate superius demonsi ravimus. liM
ob avaritiam, stupra, et hieredim prusciuduni. autem cognomentum Monophysitas indidisseSer-
llanc utique omnes scelesti , facinorosi omnes lia- gio, tum cum patriarcha est factus, ut ipn·
bebant vindicem , et patronam < Illa magno Kccle- honestarent magna laude, et tanqnam α Deo mm·
sia: malo a poslribulo ad thronum evecta , et Justi- stratum dicerent, non abs re forsan esset judicare,
niano iiupta, tam misere ejus ingenium deiiieiila- Vide Assemaiiium , tom. II, p. 70 et 3S5.
vit, ut omnis criminis reus a Procopio agatur. Atque bxc quidem omnia etiam cum Abolphan·
CaBterum illa simulandi artifex ingeniosissima oiii- gii narraiione convenire deprehendet , qui aana-
nia sua facinora celare studebat , qiixque male acta lienem ipsam nonnullis animadversionibus maaHmi,
essent, et invidiam creare posseiil, in Justiiii.nnuiii et castigatam nunc relegere non recusabit : Hd
rejiciebat. In hoc tamen uno seinper coilsiaiis fuit, enim aperte dieitur Per haec lempora, scilicet qnaad·
ut h;ereticis faveret : cum enim imperator concilii Justinianus exsilio multavit Joannem Asenosaa·
Ghalcedoncnsis decreta firma esse seiiiper voluisse C ffhem , vel Ulris-fundum, imperatricem Tkeedmm
appareat, ipsa autem contra rectas fidei seinper nabuisu ex filia nepotem Athanasium Noaniic,fit
fuit infensa. Unum Evagrium testem adhibeam, qui apud Amantium monachum, et Sermum preshgtaum,
de veris, aut ex adverso simulatis inter Theodo- iifd orthodoxorum patriarcha futt , educatus est.
ram,elJiisliniahum studiis sicait : 'Ιουστινιανός μίν tbeodoram Augustam nullos ex Justiniano bhero»
oOv των Χαλχηδόνι συνεληλυθότων, κα\ των παρ’ αύ- su.scepisse testantur hisiorici , atque ex eo, qnoJ
των εκτεθειμένων μάλα γενναίως άντε{χετο* Θεοδιυρα ex Vita sancti 3ah;c relatum esi, clarius ριιβ.
δΗ) τούτου σύνοικος τήν μ(αν φύσιν λεγοντων, είτε Quos igitur habuit filios, cx nefasto contobenio
ούτως έχοντες, είτε χτ\ κατά τινα συνειμένην οί- ortos esse ante conciliatas cum Justiniano nopins
χονομ{αν , δμως δ' ούν άλλήλοις ούχ άνεδΐδοσαν. certum est. Filiam ei fuisse anonymam, qu« nater
Quemadmodum Justinianus episcopis, qui Chatee- fuit Anasusii, adfirmat Procopins, cap. 4 et 5,
done in nnuin convenerant, et decretis ab illis cujus auctoritate nititur Carolus Uu-Fresne, Ilid.
editis valde constanter adha:sit : sic Iheodora ejus Byzaut. lih. i, pag. 96, Anastasi! nomen in Alba-
cotijttx illis qui unam in Christo naturam assere- nasium a schpmre Syro mutatum fuisse, orta nibi
bant. Sive igitur ita revera sentirent , sive dedita stalini suspicio : quamvis enim Procopins disefi
opera sic inter se convenissent , nemo tamen alteri lissiinc allirinet. Anastasium Joanniiiae Betafil
cedebat. Sed qui plura velit, adeat Prot opium, qur filiae desponsatum vi fuisse , Abulpharagtus vei·
scelerata: femime meiilem , moresque delegit. ΝΊ- ipsum monachum fuisse tradat , mninniue lamn
mirum qui ea legerit , noii mirabitur, saiiclaui Sa- lieri potuisse crediderim : nam Tbeodon exsiiacit
baiii noluisse oraie Deum pro sobole, quam Iheo- D quae, ut idem Procopins habet, contra jus istam
dora vehementer desiderabat. Negavit enim san- ούδεν\ νδμω, ei non sine rumore per vim proslnla
cius vir, ul refert sanctus Cyrillus Scythopolilamis claiiculuni ‘pudicitiae. Anastasium Joanninn jαax^
in Vita saiuU: Sabae apud Gulelerium Monum. Cr. ral, Antonina Joaniiinae mater τόν Θεοδώρας Irr·*
tom. III , se id uiiquaiii esse facturum : Ίνα μή vov χηδεστήν ατιμάζει, τήν δό «αιδα Β^αμΙη
υΙοΙ αύτής τών Σευήρου θηλάιωσι δογμάτων, καΐ άνδρδς του έρωμένου άπέστησε , spreto djemam
χείρω 'Αναστασίου ταράςωσι 'Εκκλησίαν, ne ejus Theodone nepote, fitiam ab ejus amore per^
quoque lilii Severi dogmata gusi arent, et pejus quam abduxit; quo facio AnasUsiiiiii in cocnobiQiB
sub Anastasio facium est , Ecclesiam perturbarent, cessisse valde probabile mihi videtur. Hic igiltf
Igitur Tbeodora Severiaiiorum dolos , inachinasque Anastasius , vei Aibaiiasius apud Amantium wiss·
contra orlliodoxos instructas dirigebat. Ipsa plane clium, et Sergium presbyterum , qui orthodoxanm
eo devenit iusaniae, et poieiilijB , ul pro arbitratu patriarcha fuit ^ educatus est. Kn ille Servius Gran-
suo. quos vellet, sacerdotes, et episcopos crearet, maiicus prodit, de quo dispuianios quique orlks·
quod diserte testatur Procopius.Anccd.cflp.l7, Ί άς τε doxorum patriarcha a scriptore Monophyxiia di«iiar
Ιεροσύνα, έχειροτδνει, εκείνο μόνον διερευ- factus , quia seipsos orlliodoxos , nos autem Aea-
νωί^νη, και φυλασσομένη ένδε/ιεχέστατα, μή καλδ, ή iholicos vocare consueverunt omnes Jacobite. ha
αγαθός τις ό τδ άςίωμα μετιών είη, και ούχ οιός vero darius patet qua de causa ille fiieril ad p*·
τβ ol εσόμενος ές τά έ.ταγγελλόμενα ύπουργησειν. tnardiaium evectus. Tbeodoram Aiiffusum M
Mlagistratus et sqcerdotes creabat, id etiam atqne devinxerat cujus nepotem erudiverat, aba/fiiir,
1117 HEXAEMERON. - MONITUM. U18
fcilirel Anai Iasius , \vl AlTianasliis, iii seqiiUur A fuisse siinultaics , ul dium Severus coiura Philo·
Abulpbaragius, C/uf/eeiyofiensfMm rejerfa, poniim scripserit, ut colligi lur ex cod. 8 Hiblio·
in eam h€Pre$im offendit^ cum esset simplex frater, ili»^c;o Cotsiinianse a Moiufauconio editae, pag. 53 ;
httMtque in errore socios Cononem Tharseusem, et ibi enim inter opera Severi Sermones, seu libri con·
flngemum ex Seleucia Isauria:, Patet nepotem tra Joannem Grammaticum rerensentur. Sed quid
Tlieodone Anastasium , vel Athanasinm , et Ser· deinde factum esse dicat Abiilpliaragius , videamus :
ciain ejus magistrum seque luisse infensos, ac Alexandrinos librum et auctorem condemnasse.
Tbeodoram ipsam, concilii Clialcedonensis decretis, TriUieitas vero imperatori supplicasse, ut eorum
necnon utrosqiic Triiheilis favisse, pro quibus ste- causa publico judino disceptaretur, atque id patriar·
terunt Conon , et Eiigenius in disputatione habita clias Chalcedonensxum commissum fuisse, Patriar-
coram Jomne Scholastico, ut coufirinat Photius, cham Chalcedonciiscm tacila quadam irrisione a
cod. : Sed etJoanncs Grammaticus, addit Abnl- Scriptore Monophysita hic vocari Joannem Scho-
pharagius, cum ecclesiastica eruditione clarescere cce· lasticum non est dubitandum : maluit enim AbuI·
pisset , postremo eamdem opinionem amplexus est, pharagius ipsum ab judicis olllrio , quo in c:i
En Philoponusemergit, qui tertius est erroris socius dispntaiionc functus est, Chnicedonensem, quam a
et assertor. Exinceps populus noster parvus in duas dignitatis munere, ^uo frucbatiir, Constantinopoiita-
factiones scissus est. Pervulgata res est Monophy· mmi nominare: Constituta die abfuisse , subjungit,
sitas iqter se esse divisos , eosque qui Tritheismi Diacrinomenos, quos suos vocat, unam in Cimsto
notam , ut Paulus , et Stephanus , effugerunt , naturam confitentes , eorumque pariter adversarios,
AtΛy.p^ψiμi^^iςlI(Bsitantes fuisse appellatos, qua de p qui Tritheitarum partes tuebantur, praecipue Cono-
re videndus praeter Pboiium cod. τ5 , Nicephorus, nem et Eugenium ; ac pro orthodoxis , scilicet Mo·
lib. XVIII, cap. 47 : Tunc vero Athanasius mona· nophysitis lla^sitan tibiis, stetisse Joannem Asiae,
chus demonslr ationes ab (Jtris-sundo compositas trans· cujus loco Photius cod. 29 habet Stephanum, et
r misit ad Joannem Grammaticum , qui de ea opinione Paulum Sergii patriarchae postea successorem ; tum
i tractatum conscripsit, et ad Athanasium misit, demum quatriduo coram patriarcha Chalcedonensium
i Athanasium , vel si placet Anastasium Theodorse disceptatum fuisse. Ilee omnia curo iis , qux refert
% AiigusUc nepotem, Sergii discipulum , vides hic, Photius, adamussim conveniunt; iisdem enim
t lector, errori aperte aperte faventem , et Philo- rebus variis in locis cod. 23, 24, 35 et 65 , enar-
t pono rausam commendantem , ipsuro^e Philo- ratis ita de Philoponi libro concludit : Τοιαΰτα μέν
I poniim rem serio tractantem , et pro Tritheismo χατ' αύτής ματαιολογΕί, xaV θρασύνεται * έν τμήματι
scribentem, ut Plioiio quidem visum est jejune, et Ik τέσσαρσί ποιείται τήν δλην χατ* αύτη^ κωμωδίαν,
ι exiliter , sed ut Nicephorus, cap. 45, censuit , acu- ούδέν πιΟανλν, ή διανοίας λίγων έχδμενον nc* tales
te et ingeniose; ait enim τδν χα\ πλείστα αυγ- quidem hic Scriptor nugas contra hanc synodum au·
γράμματα δααχερη τε xal δυσεξέλεγχτα χατά τής dacter jactitans , atualuor partibus totam comadiam
συνδδου έξενηνοχδτα, eum plures libros difficiles, adversus ipsam absolvit, re nulla fide digna, atque
quoi refellere non ita facite sit, contra synodum adeo sana: mentis allata. Nihil aliud igitur in tota
quartam edidisse. Utrum autem ille tractatus, de Abulpbaragii narratione observandum restat, nisi
qoo Abulpharagius lo<|uitur, fuerit liber Διαιτητή; id, quod satis aperte in fine indicat, Paulum ex
Arbiter inscriptus, vel alter contra Severianos ex- - των διακρινομένων numero Sergio , de quo sermo
aratus, prorsus me latet. Equidem scio Suidam^cst, in patriarcha tu Antiocheno successisse : quod
testatum reliquisse Philoponum etiam Contra Seve· bene convenit cum iis, qu:e narrant caileri Syri
nem scripsisse; quod sane mirum videri neuliquam Scriptores^ ut videre est in Assemanio , to u l'l ,
potest : quamvis enim primum cum Severo in pag. 325 et 529, et in Lc-Qiiienio tom. II, pag.
synodo Clialcedoncnsi damnanda libens consense- 1358, ubi Jacobi tarum patriurcharum seriem de-
nt, multum deinde ab ejus sententia discessit, scribit. Paulus enim cognomento Bel-Uchaiiie ,
Nam Severus quidem unam ex duabus in Christo genere Alexandrinus, a Jacobo Zanxalo, vel ut aliis
fuiiuram poil imtonem affirmabat , Pbiloponus au- melius placet, a Thoma, Edessae episcopo, in pa-
tem cum tres naturas in SS. Trinitate constanter triarcham Antiochenum est ordinatus, postquam
assereret , et in Christo unam ex duabus admitteret ex iEgyplo, eo quod ibi Alexandrinam sedem ain-
Tritbeismum, quod ad Trinitatem spectat, pro- biret , discedere coactus est ab Atbanasio, vel
Utebatur, et quaternitatem in incarnatione in- Anastasio Theodoras nepote; unde etiam dedu-
ducebat. Atque cx hoc linguae ct mentis dissidio cilur novam esse factam inter Monophysitas di-
orla est illa disputatio coram Joanne Scholastico, visionem, ipsiimque Paulum neque Atbanasio, neque
de qua Abulpharagius hic agit, et schisma inter Se- Philopono aliisque Tritbeitis adhaesisse, sed in
▼crianos ipsos facium est, aliis quidem cum Philo- tertiam abiisse sententiam, quae tamen Cnlholu is
pono, aliis autem cum Severo desipere volentibus, non arrisit; quare ipse cujiisdam peculiaris secne
nullis autem prorsus cx ipsis Patrum Chalcedo- auctor habitus est, quae Paulianitarum dicta
nensiuin decreta , ut par erat , approbantibus. Ac est , ut narrat Timotheus presbyter Constantiuopo-
Philoponus quidem contra Acephalos , <}ui Scieri D litanus in opusc. De receptione hosreticomm apud
assecw fuerunt, aliud etiam opus edidit, quod Colelerium Moimm. Eci/cs.CVirc. tom. Ilf, p.ng. 411.
exstat in Bibliotheca Viiidob. hoc titulo : Ίωάννου Abulpbaragio, quem cum Pliotio , caaerisqiie lii-
Γραμματιχου πρδ; τους Ακέφαλου; κεφάλαια ιζ’ · stoiicis invenimus, consenti entoin, astipulatur ipso
J^nnis Grammatici contra Acephalos capita wv, Joannes Grammaticus, qui, ut superius est adnota-
quorum primum incipit, teste Lambccio, lib. iv, tum, in Prooemio ad librum in luxaemeron Alha-
pag. 215 : EI ό λέγων τδν θεδν, μδνον τδν Χριστδν, nasium, vel Anastliasiuni Theodor?e uepolein lau-
ΜανιχαΙζει, χα\ δ λέγων μδνον άνΟριυπον τδν Χρι- dat. Neque enim alius esse potuit ό γνώριμο; του
ατδν, ϋαυλιανίζει, χα\ ό λέγων βεδν τέλειον τδν γένους ούκ έλαττον τήν Οεοσίέειαν Αθανάσιο;, ηοη
Χριβτδν , άνθρωπον δέ Άτέλειον, άπολιναρίζει minus pietate, quam genere illustris Athanasius. Quo
Qui dscit Deum solum Christum, manichaizat, et qui quidem argumento lirinilcr evincitur amicitise et
dicit solum hominem Christum , paulianizat, et qui benevolenti» vinculis Sergium, Athanasium ci
dUit Christum Deum quidem perfectum , hominem Philoponum inter se fuisse conjunctos. Cum autem
muUm imperfectum , apollinarizat. Nec sane hic li- Pbiloponus dicat συνεργδ; 6k του σίΓουδχσματο;
ber Contra Acephalos cum Διαιτητή est confuii- ήν ό 'Αθανάσιο;, recte quis inde cidligat Athanasium
dendas; patet enim Κεφάλαια opus fuisse a Διαι- ipsum, dum Commentarios in Hexaemeron scribebat
τητή distinctum, cum Κεφαλαίων memoriam fecerit Philoponus, ei astitisse, ejusque animum impulisse.
Ipse Pbiloponus in libro ΔιαιτητοΟ. Cieterum tam ut bii)usiuodi scriptionis geweic suscepto morem
cUvium est inter Philoponum ct 8everuni or:as ge^rcrel Sergio : cum enim se, codera Sergio jU'*
Patrol. Gr. XCII, ^ 45
GEOUGII PISID.E lii)
lw>me, opus suscoplssc testatus esset, slatini sub-. Λ triarcham, Mouopinjsitam tandem, si Telil, vocabit;
jiiUxit, Συνεργώ; δέ τοΟ σ75ουδάτ|ΐ.χτο; ήν γνιόρι- nltcrum vero Conitanthwpolitanum^ el HonoUieli-
μο; 'Αθανάσιος· οΤα σχύμνο: τώ ζις άρετί;ν Ορεψα- tam tantum appHlandiini esse nemo prorsus iguo-
μ^νω συμπαραθέων, qiue Curderius ita vertit : Coii- i-at. An bic adhuc ali(|uis velit dfibiure, <|ais »1
soi«' autem hnjus studii erat ille illustris Athana^ ille Sergius, quem Phitoponus τών &v dpj^peCa:
siits, qui tanquam catulus leo ad virtutem una cum 0eoO τελούντων μίγιστον έγκαλλώττιαμβ, Pimtif-
suo alumno cucurrit. Itaque Atbanasius tum tempo- cum, qui Deo sacra faciunt, magnum omamemium,
ris Alexandriam apud Philoponuiii di%*cnerat : uuod vocat? At nos rem conlectani atque deiHOH»lra-
quidein conjunctionis, et amicithe plane singularis tam esse existimamus.
inter Pbilopomim ipsum, Athanasium, et Sergium, Igitur ut ea, qua* ex plurimis argumentis, et eoa-
maximum est testimonium. Atque id fortasse ipsius jecturis dilatata liacieniis scripta sunt, in onin
^rgii cura factum est, ut cum hic od patriarch.i- contrahantur, diram ΙΊηΙοροηηηι, ut mihi quiden
tum se evectum videret , discipulum Athanasium videtur, circa iinein saeculi v natiiiii, paulo ptbi
ei, quem omnium s.tudiorum siniilitudine sibi de- initam coram Joanne Scholastic o dispuiatioacn
vinctum esse noverat, commendaret. Porro Atha- ohiisse : adeo ut usque ad sacculi vi liiiem vitam
nasium nuo semel in iCgyplum commigrasse, atque piOducere nequiverit ; Severum AoliocheiiuB, el
ibi sua auctoritate turbas excitasse constat ex eo, Theodosium Alexandrinum palriarcbam, eoruroqne
quod de Paulo Sergii successore nuper diximus, proximos successores, qui Eutycbianiini virus iu No-
quem opera Athanasii ex iEgypto fuisse expulsum nophysismum converterant, cognovisse, ut eoru··
omnes de rebus Syris Scriptores alTirmant. Igitur, p dem erroribus non recte obstitisse, sed vario seri·
ni fallimur, Philoponus uno eodeinque tempore ptionuin genere eos in suam seiiteiiliamtrabereslii-
SergiuiU, et Athanasium commendatos voluit, ut et
ra.u‘epioris, el discipuli una simul iniret gratiam.
011 enim Corderii vei sionem recipiendam omnino
putamus, qu;e talem sensum exhibet, ut Philoponi
potius quam Sergii discipulus videatur exslii isse
Athanasius : sed ea verba οΓα σκύμνος τψ είς ά;ε-
τήν θρεψαμένφ συμπαραθέων, sic inicrpretainur :
qui tanquam catulus leo una tecum, qui ipsum enu·
tristi, ad virtutem alacriter currit. Qiise interpre-
ialio, et sensum auctoris forsan exfirlinit sincerius,
et ca, qii;e hactenus dicta sunt, mirifice confirmat.
4ain vero, ni fallor, patet Philoponum Scrijio,
non plane Coiistaiitiiiopolitano, sed Anliuchcno pa-
triarchae, suam Gosmogoniam nuncupasse, qui qui-
dem Severo a Monophysilis, quorum mullum inter-
erat habere in illa sede erroris socium et fauto-
rem, successor est constitutus. Natus autem est hic
Sergius, ut jam superius indicaiuin est, Tehe, qii:e
Mesopotamiae est urbs antiquissima. Telam, Anii-
poliin quondam dictam, a Constantio imp. anno
fuisse instauratam , et Constantinam ab ejus no-
iiiiiic dictam, testis est auctor Chronici Edesseni
npiid Assemanium Biblioth. Orient. lom. I, png. ^293
vi 59G, a (|uo errasse Dionysium Jacobitariiiu pa-
triarcham iu suo Chronico scribeuleni , Telam a
CoiiStaiitiuo imp. Consiantinopolim vocatam fuisse,
optimo est observatum. Utrum autem Tela eadem
ait urbs, qij£ in Notitia imperii Nisibena Conslan·
tina, el a ^epbano, ct Suida Nicephorium appella-
tur, nostrum non est bic investigare. Suflicit enim
ut noslnc conjecturae sit locus , urbem quondam
fuisse in .Mesopotamia, qua* Constantina diceretur,
et Sergii patriarchae Aiiliocheiii, Severi successoris,
fuerit patria. Quid autem bic dicemus dc Photio,
ui cod. 75 hunc Sergium, cui Philoponus scripsit,
onslantinopolitanum appellat? Nuiii in errorem,
quo Dionysius deceptus est. incidisse dixerim ? Par-
cius dc viro tam acri ingenio pnedilo judicamlitiii
existimo, et exscriptorum oscilaiilim x6 παρά(>ομα
tribuendum esse noii dubito. Quid enim iaciliiis,
quam ut illi Σεργίω τω. Κων^τιντ. iu codicibus
exaratum invenerint , et noiniuis releluilait* ab-
ducti τψ Κωνσταντινουπόλεως p o τψ ΚωνσταντίνΓ^ς
legerint? Praeter quam quod illud etiam ol)ser\aii-
diim est Sergium, de quo disputatur, iion Conslau-
liiiopolilanuiii palriarclium a Photio appellari, sed
Consiaiil. duntaxat Σέργιον τδν Κωνσταντ. , qua
sane appellatione idem Pholius videtur alteriiiii
Sergium a patriarcha Coiislanlinopolilano diversum
salis diserte iudigiiasse. Igitur si tot conjecturas,
el quidem uou leves, respuendas noii esse quis ho-
i*us fatebitur, dabit illud certe bergium l\.iloponi
a Sergio PiMida) esse distinguendum. Illum enim
Bclh-Chartam, Crannnaiicum. Tclensew , vel Con-
siaiiiiiiieiisein, id est ex urbe Consiauiiiia , qiue
A.auialat etiam a S\ris dicta esi, Aiiiiocht;7iui!i p.i·
duisse; Theodorae Augustae gi aliam, et patrocinium,
ea, qua prosecutus est benevolentia, et veneratione
nepotem Anastasium, vel Atbauasiuiii, el iiepotisnu·
gisirum Sergium Crammaticiiiii sibi conciliasse; at
proinde Severum ipsum Antiochenum, Theodo-
sium Alexandrinum, Aulbiniuin CPolilanum pa-
triarchas, Jacohum Daradieuiii cognomento £aua-
luin, Cononem el Eugeniuin, Sleplianuiii el Pau-
lum , el Ihemisiium coguomciilo Calonvnum,
aliosque plurcs Mouophysilas tum temporis cele-
berrimos habuisse coievos, qui omnes, cim intra
s%culi VI fiiies mortem obierint, nullo modo cou-
cedeuduni erit, quod Abulpharagius, sui oblilui,
alibi referi eumdem Philoponum usque ad
thecae Alexandrinae combustionem fuisse supersit-
tem. Caeleris quidem auctor. bus aliquanto rectius
IMiiloponi aetatem circumscripsit Nieepborns lib.
xvni, cap. i8. Ait enim Georgiuni Pisidain arca
tempora Philoponi vixisse, sed eo lot^ jumorm
fuisse, ήλικκυτης ών έκείνω, εΐ χα\ τψ λίαν
νεώτερος. Quamvis enim ψΛκιώτης coaituin signi-
ficet, non ita tamen eam vocem esse accipieiMUm,
quasi aetas aetati omnino responderet, ostendit Ni-
cephorus subjung ns, ε( καΐ τψ χρόνφ λίαν νεώτερος.
Natus est enim forsan Pisida, quando obiit Phitopi^
iius. Ac Nicephorus quidem darius etiam Philoponi
aetatem desigiiasset, si (^ua par erat religione, el fide
Timothei presbyteri CPolilani verba omnia re-
tinuisset. Ilie eiiim in 4ibello De recepi, kttretic.
apud Colcieritim Monum. vel. lom. 111, pag. ila,
quem libellum Nicephorus pene lotum transcripsit,
ut legentibus patet, cum Philoponi seniemiaiu
circa resurrectionem retulisset, subjungit,
χαλ ol συν αυτψ, ώς εΓπομεν, πρδτερον δεόμενοι
τά συγγράμματα, έν οΓς ταυτα Ιδογμάτισε, xs\
αυτόν τδν Φιλόπονον ζώντά τε και μετά τελευτήν
έγγρά^ω: χα\ άγράφ<·>ς μακαρίζοντες τε)ευταΙίν
αυτόν τε εκείνον, κα'. συγγράμματα αύτοΰ Ατιεδάλονη
Coiwn vero, quique cum ipso sunt, guemadmodkn
diximus, liccl prius luudassenl Commenta risis^ in qti·
bus hwc dogmata tradidit, ipsumque Philoponum
superstitem et mortuum, per atque extra scriptΛ
beatum praedicassem, demum eumdem illum, ipsiusqsi
ααίρΊα repudiarunt. Igitur, si Conon, qui ilidispuU'
lioiic coram Joanne Scholastico steterat pro Pbilo(N>
no,ipsumqu6anle c! post mortem laudaverat. cooin
eumdem cum suis asseclis tandem pugnavit, atqie
haec nonnisi circa annum 580 evenire potneroBU
quis non videt Philoiionum circa eumdem annimii
quo ea disputatio habiu est, obiisse. So<t Niceplio*
rus, cum seciam statuisset Philoponum Pisidae cof·
laticum facere, ct Timotheum suae opinioni dm
favere cognovisset, ca verba reticuit, c quilnis c»-
slai Philoponum. te.Hi cum Conon, quique cum ipsa
erant vere l'h’;lopoui aetiuales, ab eo discesservot,
jam fuibse mortuiiin : illud tamen ingenue fas^^
Ii21 HEXAEMERON. - MONITUM. 1522
est Pisidam fuisse Philopono longe juniorem^ quo se A theus presbyter De recept, : 01 χατά Σέργιον τ^ν Πέ*
dubium in vera Pbiloponi aetate stabilienda haesisse τρου · ίξ δέχατον έπΙ τούτοις γέγονε τμήμα
demonstravit. Verum praeter caetcros auctores, qui χατά Σέργιον, έχ τής Πέτρου μοίρας άποστάν, χαΐ
circa tempus, quo Philoponus floruit, dubitarunt» Ιδικδν σύστημα ποιησάμενον. Qui Sergium Petii
omittendus sane non est vir de Historia ecclesia- sectantur. Praeter h(vc decima sexta [uit secta illa
stica benemeriliis Dominicus llansius, qui ad annum Sergii, qua: a Petri factione recessit, propriamque fa·
555, § “tS Annal. Baronii baec contra Pagium, qui miltam constituit. Fateor me nescire, quo de causa
fere ad finem usque s.TcuIi vi Phitopoimm vixisse vir doctissimus voluerit Sergium, quem Abulpiiara-
affirmaverat, acute adnolavit : De Joanne ipso Phi· gius orthodoxorum patriarcham vocat, cum Sergio
Ισροηο ea, qttee hic a Pagio scribuntur, an veritati Petri confundere ; cum idem Abiilpharagiiis hosce
cohaereant, ambigo, Eumdem enim puto cum Joanne duos Sergios distinguat, iliumque Aiiliochenuin pa-
Grammatico, contra quem libros saltem tres scripiste triarcham faciat, alterum vero Edessie episcopum.
Severum Antiochenum ex Cod, ms. Bibi, Coisli- Unde autem Sergius Petri iste sit dictus, satis patet
niance, pag. 53, discimus. Porro si Severus Antio· ex allato testimonio Timothei presb., videlicet quia
ehenus episcopus contra eum scripsit, jam dogmata a Petri Callinicensis Jacobitarum patriarchae iv
sparsisse sua paulo post annum 20, circiter seeculi secta discessit, et ut Abulpharagius addit, in ejus
sexti reputandus esset ; vix autem credibile est illum scripta insurrexit, et Armenius est nuncupatus. Novae
jam tunc non iuvenem, utpote jam doctorem htere· siquidem haereseos, et ludicrarum superstitionum
' seos, vitam ad finem usque hujus seeculi produxis· auctorem in lota Armenia exstitisse hunc Sergium
se, etc. Multo autem ante Mansi um Yossius, De phi- g Petri constat ex Cotelerio, apud quem plura vere
losoph, sectis, cap. 47 et 18, novo argumento iu sus- ridicula leguntur de ejus cane Artziburio, pro cujus
picionem adductus rem ut certam definiverat; [o· morte solemne jejunium est institutum apud Ar-
quens enim de Simplicio, quem sub Justiniano imp. menos, quorum defensionem contra Graecos ab hoc
floruisse constat, haec addit : Simplicius srepe acri· jejunio abhorrentes frustra videtur suscepisse idem
ter invehitur in Philoponum, quod ostendit fuisse vel Assemanius Kalend, eccl, universae, tom. VI, pag.
juniorem, vel aequalem Philopono. (Jt errent, qui ex 580. Concludam igitur ex nominum forsan simili-
^icephori lib. xvni, 47, colligant, vixisse sub Phoca, tudine facium, ut cum plures Joannes Grammatici »
koe est circa annum sexcentesimum. Verum nihil de quibus videndus Fabricius, Bibi. Gr. lib. v,
plane in hac re clarius aut firmius afferri potest, part. v, pag, 360, necnon plures Sergii, ut demon·
quam quod ipse Philoponus, ut superius demon- strat Assemanius loc. cit., exstiterint, quae singulis
stravimus contra Fabricium, de se testatum reli- convenirent, viri de re litteraria meritissimi di-
quit, scilicet tum cum contra Proclum scriberet, gnoscere haud facile potuerjiil. Quanqiiam quod
annum fuisse Diocletiani 245, Christi 529. Ac Phi· ad Bibliothecae Alexandrinae historiam spectat, ut
loponi quidem auctoritatem, qua nulla gravior, vi- mea quidem est opinio, Abulpharagius suopte in-
detur confirmare Elmacinus, qui Renaudotio teste genio commentus est Philoponum, quantum potuit,
tfisf. Alexandr. pag. 435, dicit Joannem Gramma- ea ne periret obstitisse; cum enim nullus plane
ticum cognomine Philoponum, vixisse sub Tinio- vir eruditionis et doctrinae laude insignis ei siic-
Ibeo juniore, hujus nominis tertio patriarcha Alexan- curreret ob eam rem commendandus, posthabita
drino, qui cum pontificatum, vitamque amisisset q temporum ratione Philoponum nominavit. Gratulor
anno 536, Theodosium illum habuit successorem, autem mecuin hic sentire Assemanium ipsum, qui
qui a Gaianitarum factione, pro qua stetisse vide- nuper in libro iv suae Bibi. Juris Orient. pag.
lur Philoponus, exturbatus fuit, et Constantin^o- 79, aperte testatus est, Abulpharagii de Philopono
liin, Theodora jubente, accitus Philopono, et xri«· narrationeminter Arabicas fabulas esse amandandam,
tbeitis obstitit : quod sone innuit Leontius De se· Haec omnia eo fusius ac plpnius discutienda esse
ctis, Act. 5, dicens : Adhuc agente Byzantii Theo· ceiisuimus, tum quia aliquaiii utilitatem coutinere
dosio, denuo natum est dogma Tritheitarum, cujus putamus ; cum quia inde aperte evinci credimus,
oectee princeps Philoponus exstitit. Sergium, cui Philoponus suam Cosmogoniam In-
Cum igitur ex tot congestis argumentis manife- scripsit , eum non esse Sergium , quem suis in
t|um sit Philoponum haec circa tempora vixisse, Hexaemeron iambis exornat Pisida. Verum quid
mirum nobis videbatur, ci. virum Jos. Simonem tandem, inquies? Scripsitne Georgius contra Joan-
Asseinaniuro, qui haec omnia plane nosset, nec er^ nem Philoponum ? Utique si in ea, ουφ hactenus
rorem, in quem plurimi scriptores delati erant, evi- sunt disputata, concesseris, ego Pisiilam suis iam-
tasse, nec Abulpharagium secum pugnantem depre- bis insectari Philoponum fatebor, et cuin occasio
bendisse : prsRscrlim eum ipse tom. II, pag. 441, lo- dabitur, clarius confirmabo. Sed hic etiam satis
quens de Aha, vel Mar Aha Primate Orientis, qui firmiter, ut mihi videtur, statui potest, Georgiuin
anno Grahcorum 832, Christi 552 mortuus est, ita Pisidam in Hexaemero Philoponum p<^terc ; quam-
de eo Abulpharagium in Chronico habere animad- vis enim Philoponus Proclum confutarit, et Coin-
verterit : Praeterea ferunt Nestoriani Abam cum «v mentarios in Hexaemeron a ChristianU placitis non
Joanne quoque Grammatico Triiheita conversatum ^ alienos scripserit in utroque tamen opere clabo-
esse, ab eoque doctrinam hausisse. Quinam igitur rando philosophicis potius subtilitatibus, et c ra-
fieri potuit, ut idem Philoponus et saeculo vi, la- tione petitis argumentis, quam sanctae Scripturae
bente vixerit , et Eliae Jacobitarum patriarchae, auctoritatibus dimicare voluisse constat, Quodjplane
sanctique Joannis Damasceni , qui saecylo viii cum Pisid:e neutiquam placeret, et tamen Philo-
ineoiite floruerunt, aetate fuerit aequalis, ut idem poni odiosum nomen adhuc vigere, ej usque scripta
Assemanius alibi tom, II, pag. 94, videtur asserere ? perlegi, et in honore esse \ideret, arduum sane
Verum quis veritatem se expiscatum esse pro certo hoc opus est aggressus, quo mundi opifiejum ver- .
gloriabitur in tanta rerum, et scriptorum incon- siculis non inelegantibus conclusit , et Proclum
stantia, ei varietate, qui, ut bene nenaudolius in nulla argumentorum vi, sed solo sanche Scripturae
Hist. Alex. pag. 442, aniinadvenit, non semel res pondere obruendum esse demonstravit. Proclum
multis annis transactas uno spiritu effundunt, tan· enim in principio, non Philoponum, ut quibusdaim
quam una eademque temporis intercapedine acci· visum est, exagitat Pisida ; Philoponum autem ip-
iissent? Sed unum adhuc, antequam Asseu.anium sum, non ut Christianum decet respondisse Proclo, '
dimittam, observandum mihi esse polo, ne videar, tacitus innuit. Magnam autem fuisse famam, quam
ea quae meae non favent sententiae, silentio voluisse tunc quoque Philoponus obtinebat, elucet, quod,
tacitus praeterire. Ille enim Sergium, de quo Abiil- niill.hi eum nominat, quamvis ejus doctrinau^
pharagius loquitur in memorata saepius narratione, scriptaque passim carpat et irrideat. Vanam
eum esse statuit, qui sectam fecit, ut habet Timo- Sophistarum scientiam, qua claruit Pbilopom^^ w
1.23 OEORGII PlSiD.E U24
ssRpc dnninal, cl gcmiiim sprolis iii rerum natura
investiganda disputationibus, bas habet prxcipiias
philosophandi regulas, ut sacrorum Bibliorum ora*
cula seiiiper etxata πόδα sequatur; qnx humanam
excedunt inteU:genliain , curiosus non inquirat;
4|u;equc oculis snlijecta patent, pia animi voiun-
late ad niysiicum sensum detiectat. Ca teriim ibi
apertius Pbiloponuin mordet, ubi resurrectionem
mortuorum secundum SS Patrum sententiam lirmi-
ler astruit, diiasqiie naturas in Verbo Dei non con-
fusas, neque permistas juxta concilii Ciialcedonensis
decreta .constanter asseverat : namque contra hxc
dogmata pra cipue peccasse Philoponum non est du-
bitandum. ll:cc autem quamvis salis esse perspicua
videamur, si quis malit Pisidain non hic urgere
Philoponum, qui, ut demonstratum est superius,
|aindiu decesserat e vivis, sed quemvis alium nobis
Ignotum ex Monophvsitarum, et Severianorum fa-
milia, qui Severi, Philoponi, et Acephalorum pla-
cita, et scripta pluris aestimaret, facile patiar :
neque enim certe deerant etiam tunc temporis
magni nominis viri, qui Eutychis, et Severi fa-
mam, doclri namque contra Catholicos defenderent;
(|uud quidem ex ipsius Pisidae poematiis apparet
clarissime. Porro nec temere damnandum puta-
rem, qui sialueret curo, contra quem Hexaemeron
scriptum est, vel in quem Pisida intendit digitum,
cum rcclam de incarnatione doctrinam proponit^
fuisse Paulum, cognomento Honoculum, Armeniae
episcopum, de quo plura dicenda erunt iii poemate
Contra Severum. Sed ut, quid in hac re certius milii
videatur esse , hic tandem declarem ; Pisida ea
mente Hexaemeron conscripsit, ut una simul omnia
Christianorum dogmata complecteretur, et omnes
litTrctieorum errores, qui tunc temporis vigebant,
refelleret : adeo ut non salis tutum sit decernere,
contra quem praecipue scripserit.
Sed jam salis superque de Philopono, ejusque
aetate, ci scriptis, de Sergio Patriarcha Antiocheno,
deque iis omnibus, quae pisidae Hexaemeron iliu-
stiare possunt, disputatum est. Unum adhuc restat,
quod videamus, videlicet quem ipse Pisida sibi pro-
posuerit ducem in hoc opere imitandum; qua de
re in dubitationem quis facile venire possit, cum
ci alter alterum constituat. Vidimus sane in Praefa-
tione, ex quibusdam codicibus Bibliothecae regiae
Parisiensis, et ex altero Vaticano num. 1281, pa-
tere quod hi Pisidae versus sancio Cyrillo Alexan-
drino fuertiit quondam tributi : id autem ca de
causa factum est, quia forsan visum est aliquibus
imperitis secundum sententiam Cyrilli scripsisse
Pisidain. Ex codice autem 309 Bibliothecae regiae
Taurineiisis liquei creditum quondam fuisse, quod
Pisida sit tam fideUter sanctum Basilium secutus,
iil ad illius Hexaemeron illustrandum hosce iambos
Cuinincnlarii veluti loco adjunxerit. Verum nihil
iiiCviilio invenies, quod iii rem suam traxisse di-
cas bcorgiuni Pisidain ; nisi forte velis enm scrip-
sisse ad inentein Cyrilli, qui suis in Glapbyris in
Ceaeshn prohaiiduiu suscepit, per omnia* Mosis
scripta iiiYsleriuiii Christi Ugurate significari :
quippe in ime unum se respexisse testatus esi in
Procemio, άττονενευχότο; ήμίν του λόγου πρ^ τ6
Χρίστου μυστήριον, χαΐ αυτόν έχοντο; ίζερας: * εΓ-ίο
έστ\ν άληΟέ;, δτι τέλος νόμου χαΐ Ιΐροφητών ό Χρι-
οτός * Tendente notu oratione ad Uiruti tuystertum^
it ipsum habente pro fine ; siquidem verum esi, quod
finis leyum^ et prophetarum Christus est. Huc. autem
inlendisse etiam Pisidain patet es iis, quos p;issiiu
a rebus physicis elicit mysticos sensus, atque ex
pUirimis, qu£ coronidis loco subjungit, de dispensa-
tione et miraculis Christi, apertius evincitur. Verum
quis ca de causa Cyri Ilum potius, quam alio:» Patres,
ui idem senserunt, secutum esse Pisidain dixerit i
onne, Anastasio testeAmi^o^. contempl. lib. i et
%ll, PhitOt Papias t sanctus Iremeus, sanctus Justinus
, Martyr, Amnwnius nu nachus^ Puntamus AUxandn·
nus, et sanctus Clemens Stromatens, ei eorum assectm.
quorum e numero sunt duo Cappudoces Cregorii,tottm
Hexaemeron de Christo et Ecclesia intelUxemm *
Rectius sane judicaverit, qui Pisidain sancti Ba-
silii vestigiis institisse statuat; multa enim iHe
suis iambis constrinxit, quas fusius enarrata in Homi-
liis ejusdem Basilii deprehenduntur, quod erit dili-
genliiis expendendum iii adnotationibiis ; ut saib
elle possit Pisid»* convenire id, quod de Philopoao
anirinavit Photius cod. 43:^xa\ συμφοροιν σνε&ν
έν τοΓς πλείστοις ΒασιλεΙωτω μεγάλω, et n:m Basi-
lio Magno plurimum fere consentiens. Carleruia
neutrum ex duobus laudatis Patribus oh ocolos
habuisse Pisidam, sed alia quadam via incedere ti
Idacuisse non dubitabunt asserere, qui sutim otv-
os iii illos versiculos dcOxeriiit, quibuscum soun
poema exorditur, eosdemque saepe interponens lau-
dem concludit :
*Ως έμεγολύνθη των ^φων τών χτισμάτων
*Η δημιουργός χα\ σοφή παντουργία.
Ο quam magnificata est in tuis sapientibus spe·
ribus tua creatrix et sapiens omnipolentia I Ecquis
enim hic non recordetur Davidis dicentis f^L
xci : Ως έμεγαλυνθη τχ Εργα σου. Κύριε - σφόδρα
έβαρύνθησαν οΐ δ αλογισμοί σου. Quam magvifuaia
sunt opera tua. Domine, nimis profuudce factae suul
cogitationes luce. Kt psal. ciii : *Ως έμεγαλυνθη τέ
ίργα σου. Κύριε, πάντα έν σοφίφ έιτοίησας* έπληριλθ^
ή γη τής χτίσεώς σου. Quam magnificata sunt opera
tua , Domine : omnia in sapientia fecisti : implets
est terra possessione, vel creatione^ tua. Itaque si
quis dicat Pisidam secutum esse potius Davidew,
quam quemvis alium, recte id quidem afilnnare
videbitur; cx hisce enim Psalmis suum interca-
lare desumpsit; ae psalmus quidem ciii de eoden
argumento prorsus agit, unde recte inscribitur
Ψαλμός υπέρ τοΟ χόσμου συστάσεως. De conslku·
tione mundi, cujus quidem psalmi quamdam esse
prope paraphrasim lotiiiii Pisidae Hexaemeron fa-
cile inieiliget qui^uis utriinique comparabit. Ve-
rum si quod sentio mihi fas sit dicere, SalomoneiB
tantummodo imitatus est Pisida, qui ex eo, qw^l
omnia, quae sub coelo sunt, fluxa esse, inania, et
perpetuae mutationi obnoxia constet ; contra vero
nihil esse stabile et iirmum praeter Deum appa-
reat invictis argumentis concludit, totam homiiiie
scientiam in eo sium esie oportere, ut eum, qui
ex suis operibus seinper idem, immoUbilis, aeter-
nus, onmipotensque inanilestaUir , unum Deu«
agnoscat, et quem ille misit Filium Doniiniim no-
strum Jesum Christum Servaioreiii oninioui. Totum
autem id recte convenit cum iis, quae in lihrix
vulgo sapientialibus dictis coiiliitcjilur. Infinituiii
pl.ine esset id , quod asseruimus , raiiouilms et
exemplis velle coiitirniare ; unum tamen capnt sep-
tiuiuiii libri Sapientiae id sutis evincit. Cuiu aiiiem
ea, qux in libris ^^ilonionis s<ripla legiiniur, cum
philosophia Socratis concordare in comperto sit
omnibus, Pisida vero in schola Eclectico-Platonica
luerit alitus, atque ducatus, mirum sane non e»t,
si ex Plaiouis doi*trina Mosateam de luuudo nar-
lalijiieiTi ita explanaverit, ut lota haec De opifido
Dei pertractatio nihil aliud esse quibuadaui videri
possit, quam dialogorum, qui Timaeus^ et Timmas
Locrus inscribuntur, quaedam expositio ad Chii-
sliaiiuin sensum adleinperata. Sedcoiiferaiit Pisida*,
et Platonis scripta ii, quibus est oliuiu : nos euiiu,
uc longius evagetur oiulio, vela jam t.«ndcm cou-
trahentes hoc unum coiiienli erimus indicasse; iu
Pisidam in operibus Dei explicandis se gessisse,
ut. Salomone non iiivilo, Musen, a quo c;eieroquiu
ne Iulum quidem unguem disc^it , cum Pbtone
qiiodamiuotio voluerit conciliare : cujus plane rei
judicium penes lectorem esto.
1525
HEXAKMERON.
1125
ΤΟΥ ΑΥΤΟΥ
ΕΞΑΗΜΕΡΟΝ Η ΚΟΣΜΟΥΡΓΙΑ .
EJUSDEM
HEXAEMERON SIVE COSMOPOEIA.
παντ6ς Ε^γου κα\ θεηγ^ρου λ^γου Α ΤΑ ^εΤθρα των σών ούρανεδρόμων λόγων
Ka\ γλώυ^α, χαΐνους, χα\τροφ)), χα\ χαρδία* ΕΕςτήν Ανίχμον ,Ιμβαλου μου χαρδίαν.
Ο tu, cujus lingua, mens, et cor cujuscunque di- innutrituro, tuse per coelum ercurrcniis eioquentim.
vini operis, et sermonis vi repletum est, atque fluvios in aridum meum cor iufunde : quando-
NOTiE.
* ΚοσμουργΙαν rectius quam Έξαήμερον inscribi
posse poema liquet ex ordine quem secutus est au-
ctor : non enim ille sex dierum opera sigiliaiim ex-
i dicare, sed omnia simul complecti videtur voluisse ;
ta tamen uf a Mosis narratione nunquam discedat.
Itaque Pisida illa potissimum verba Geneseos,/n
principio creavit Deu$ ccelum, et terram , expla-
nanda, ut opinor, suscepit, in quibus omnia, qiue
a Deo facta sunt, continentur. Nec tamen inde con-
cluseris poetam in eorum abiisse sententiam, qui
non sex dierum intervallo, sed omnia simul uno
momento temporis a Deo creata fiiis.se censent, au-
ctoritate freti, ut videtur Ecclesiastici, quo in libro
legitur, qui vivit in alternum, creavit omnia
Nam τδ simul in Graeco textu exprimitur xoiv^·
Έχτισε πάντα xoivf), quasi diceres, creavit omnia
quotquot sunt, una simul collecta, nulla re creata
excepta. Sed Pisida quamvis neque sex dies enu-
meret, neque singulorum spatia distinguat, nihilo-
minus satis aperte ea ratione, qua in enari an«lis
Dei operibus mogredilur, ostendit per dierum in-
tervalla ii umli fabricam fuisse absolutam.
\ers. 1. Ad mysticos sensus deducturus Pisida
omnia, primo ipso sermonis exordio jacit semina
doctrinse mysticae, qu» in eo potissimum versatur,
II t mentem bumanain a terrenis rebus divellai, et
iran.Nferat ad divina. Eam autem vere esse Christia-
norum scientiam, et philosophiam. qu:e per mysti-
cas, ut aiunt, contemplationes comparata ad Dei
notitiam bominera adducit, videtur hic statim defi-
nire ; cujus 4|uidem scientiae tres suat gradus con-
stituti iis, qui in ea student proGcere : scilicet xa-
6apij(i^; cordis expiatio, φωτισμδς mentis illumina·
Ιΐο, τελείωσις perfectio et consummatio. Haec autem,
i[iiac sunt pnveipua mysticae doctrinae capita ei
iindameiiia, nd qu;c respexisse videtur Pisida, de-
libasse siifliciat, ut quid sibi voluerit iiitelUgaiur.
Exinde enim se a nn nlis tenebris , quibus preme-
batur a Sergio fuisse liberatum, et ad res sacras
tiMclan.las, iitChri.>tianum dec et, adductum fatetur.
Cac temni observandum est plun hic occurrere,
quae cnm scriptis Dionysii vulgo Areopagitae nun-
cupati concordant. Quidquid enim de Deo, de per-
feciionihns divinis, de coelesii hierarchia, de ange-
lis ic>gitur in Pisida, Ps‘ udo - Dionysii more tmcla-
Inin digi:o.scilnr. Unde coliigns : 1. ) saec ulo vi pl.i-
ne antiquiorem fuisse Areopagiticorum scriptorum
auctorem, qnemcunque eum fuisse existimes, cum
eum sibi in.^gistrum habuerit Pisida, et ad ejus men-
tem de mystica doctrina scripserit ; II.) libros Psc^ii-
do - Diony^iaiios non habuisse Pisidam pro fetu Se-
veriani cnjusdani, ut a nonnullis est addubitatum,
sed vere orthodoxi ; quamvis Dionysium ipsum in
suas partes trahere, ejusque auctoritate sc munire
saepe contendet ini Monouliysiiae ; 111. ) Pisidam e.x
hoc ipso quod Psendo - Dionysii vestigiis insistat,
Platonicum sc prodere ; quae enim iit Areopagiticis
scriptis de sublimi ill.i, ac supcrcoelesti theologia,
inflato et turgido quodam dicendi genere exposita
leguntur, ab Ecleclicorum schola, et disciplina pa-
rum diflerre, rnagnanique inter ipsorum auctorem
ei Proclum, si notionum dictionumque vis spe-
ctetur, afiinitaiem Intercedere, quamvis eorum mens
fuerit plane diversa,. jam a Suidae temporibus in v.
Διονύσιος ad noslraiii usque aetatem observatum est.
Yerum haec obiter de Pseudo - Diony.sio dicta sint :
scimus eiiim pene sexcentos doctissimos viros de
ejus aetate, et scriptis disputasse. Qui autem ea ve-
lit inelins nosse, quae bic, et alibi per mysticos
sensus exponit Pisida, adeat ejpsdern Pseudo - Dio-
nysii scripta, ac pnescrlim Tractatum de mystica
theologia ad Timotheum, et tractatui praefixam Isa~
gogem P. Corderii, in quibus ca omnia late expli-
cantur.
2. Sergium, ut saepe, (durimis eflert laudibus,
quem de divinis, et coelestibus rebus non moiio co-
llare, et loqui, ut vellet, potui.^se testaiiir; se 1
alioseliam sua doctrina, et pietate ad rerum sacra-
rum cognitionem adduxisse, atque iufonnasse exem-
plo suo confirmat.
5. Ονρατοδρόμοι Λόγοι, coelum pervadentes ser-
mones, mystici. Produs Lycius, dc c|uo plma infra
ούρανοδρόμον se dixisse videuir : exstat cutim iu Bi-
bliotheca Yindobon. libellus, qui Uranjdromus in-
scribitur, sive σχόλιον 11 ρόκλου οΰρανοδρόμου. Υίιίβ
Lambeciiim lib. νιι, pag. 87.
Δ. Plura hic veniunt mystica verha, quae c um
scriptis Areopagiticis conferre possis. Άνικμον
χαρδίαν aridum cor habebat Pisida, scilicet non ir-
rigatum divinae clnquentiae fontibus, quos ;tt cnm
derivavit Sergius, ut ad Dei conleir.pbiioi»c?m >«·
erigeret. Proinde suae n entis CiCc itaicin desci \bv v»s
m
1427 GEORGII PISJDAi
5 Αύχμφ γλρ ήδη του χατασχδντος ζδφου
"Άφωνον ε!χον έξ άνάγχης τδ (τ?δμα,
Τής του λόγου σάλπιγγος έμπεφραγμένης.
Ουδ^ν γλρ ούτως ώς άθυμίας νέφος
Χείμώνα γενν^, χαΐ νοημάτων ζάλην,
10 Κα\ συφχιόίζεc τού λόγου τδν ήλιον,
Κα\ νύχτα itot£? γνωστικής άβλεψ(ας,
Κα\ τού λογισμού συνθολει τούς άστέρας ·
*Έσω δέ πάσαν τήν άχλύν των φροντίδων,
Κα\ τήν όμίχλην των φρένων έπιστρέφει,
15 Κα'ιτής διότιτραςτήν όπήν άντιστρέφει,
quidem ex inJucloi caliginis squalore lam \alide
ΐυϋΓι obstructum est os, ut sermonis tuba impe-
dita vocem nequeat amplius emittere. Porro nihil
adeo ad hiemem , tempestatemque cogitationum
ciendam, solemque eloquentis obtenebrandum est
aptum, ut ex animi perturbatione oborts nebuls,
qus mulis ignorantis noctem inducunt menti, ra-
tionisque clarum sidus perturbant : intus vero in
animum tot curarum nubes et tenebras ingerit, ut
cUoptricum foramen, per quod rationis metus, ct
Δι’ ής τά μικρά τού λόγου xιvήμαtdι
Ό νούς θεωρεί γνωστικών έξ όργάνων.
ΈπεΙ δέ τή σή φωτοχόσμφ λαμπό^δκ
Παρήλθεν ή νύξ, χα\ τδ Πνεύμά σου φθάσχν
iO Τφ τού λογισμού άντεφύσησεν νέφει,
ΈλαμψΧδ’ ήμϊντδπρδς είρήνην σέλας ·
*AeV γάρ ήμάς τοίς νοήμασι τρέφεις,
Κα\ ψυχαγωγείς άσθενούντας τούς λόγους·
ΤπΙρ φύσιν δ* ψηλαφδς τά τού βάθους,
25 Κα\ των φρένων τήν γνώσιν ήτονημίνην
Τφ σφ καΟαίρεις γνωστικφ χαθαρσίφ·
exigua molimina , intellectualium organorum ope
mens intuetur , penitus intercludatur. Quoniam
vero tus lampadis mundum illuminantis splendore
pulsa nox est , tuusque Spiritus pi^veniens con-
trario flatu a ratione disjecit nubila , nobisque in-
terea illuxit pacis jubar (nos enim de tus mentb
ubertate semper alimur, et debiles sermones nostri
recreantur ; nam tu in ima pervadis, et quae som
magis abscondita, prster naturam palpas, infimus
mentium acies tus intelligentis cathartico emun-
NOTiE.
ait se antea occupat um αυχμώ τού κατασχόντος
ζόφου, vel γνόφου, iccitaUt ei Sifuahre ingruentis ca-
liginis ; eo quod άΟυμίας νέφος vilitatis et socordice
ηκδεε, iti est ineiilis piuiiirbatio cogitationum teiii-
pesiaies ei excitasset : qus quidem nubes animo
offusa συσχιάζει τού λόγου τδν ήλιον rationis solem
obtenebrat, et νύκτα ποιεί γνωστικής άβλεψίας
nem inducit menti , ut nihil videat in rebus divinis.
Γνωστική άβλεψία proprie e>t* invisibilitas leni u
«livicaruu», nam γνώσ-.ς in sancti Cb*me· tis Stroma-
tcon li >ris i !cm semper sonat nc theologica disci-
plina, ft γνωστικές idem ac i en logus. Certe Pisi-a
hii· «·λ pressit τδν γνόφον άγ’/ωσίΐς caliginem ignosci-
bilitatis, de qua Dionysium in Jthjs. theol. cn;>. 1 et
2, et episi. 1 et 5, ubi plura de γνόφφ, άδ'λεψία, ct
δμίχλη Srholiis saucii Maximi, et adnolationibus
tiordeVii illustrata b giinlur, qus sup< r\acan«‘iiin
essi t hic referre. Csli ruui άγνοιας , ν· Ι άγνω'ίας ,
ζόφος, γν^νφος , σκότος, νέφος, νεφέλη, άχλύ.*,
δμίχλη pro eodem iu cidesiasiicis scriploiibiis su-
muntur. Quid autem >int, bi eviter sanctus Grego-
I ius Naziaiizcnus Carm, iamb, xv, definivit :
Σκότος δέ τοίς κακίστοις έκ θεού πεσειν.
Caligo quidnam est improbis ? Labi a Deo.
Pro έμβαλοΟ Cod 1 12fi, liabet έ^βαλόν.
8. Sanctus Joanues Chrysost. iu pri’ c. hom. 6
in cap. i Cen. Βούλθ|ΐαι τήΓ* συνήθους άψασθαι δι-
δασκαλίας , κα\ όκνω καΐ αναδύομαι · νέφος γάρ
άΟυμίας έπελθδν συνέχεε κα\ συνετάραξέ μου τδν
λογισμόν · Volo solitam tractare doctrinam et torpeo,
et detrecto : mentem enim meam confudit, et contur-
ba vit superveniens tristitice nubes. Et lib.^ iii De Sa-
cerdot. Ούδέν γάρ ούτω καθαρότητα νού, κα\ τδ δι-
είδες θολοί των φρένων, ώς θυμδς άτακτος, nihil
enim sic mentis puritatem, claritatemque obturbat,
ut animi motus inordinatus Egregie hanc dociii-
iiaui de aainii perturbatione explicui sanctus Basi-
liiis llomil. in psal. xxxiil.
l‘i. Cod.Vat. 1125. ύττοστρέφει.
15. Operationes aitims distinguit more Piatoris,
qui Ili ostenderet animam dupliater agere, perse-
ipsam scilicet τω \6yio rationis ope, ei όργανικώς per
kcnsus corporeos^ multis verborum ambagibus, el
involucris rem simplicissimam involvit, imque ex
nuucmiu Platonis anima aiiaest rationalis, aiia it-
rationalis. Haec corpori inservii, ct saepe animsu ?0*
ratiir,illu mentem regit, et idem est ac spiritus. Ra-
tionalis autem animae facultates variae distinguuntur.
Plato enim νούν mentem, et λόγον rationem ei tri-
buit ; ac mentis quidem est percipere et cogiUre;
rationis autem res animo pciceptas, et comprehen-
sus, pervidere ac dijudicare. Haec omnia in 7%£se-
icio mullum obscure traclau ur, nec clarius expla-
nata legunliir in Plolino Ennead. V, lib. iii, Usp)
των γνοίριστικών ύποστάσιων De substantiis cogno·
so ntibus, et alibi, quae n<>s attingere necessanom
«luximus, ut P.sidae lux atTundalur, qui saeiie cum
Platone loquitur. Atque jam putere putamus quid
s t όπή τής διόπτρας dioptrica rima, scilicet intel-
lectus, per quam γνωστικών ές δργάνων mentis orga-
nis τά μικρά τού λόγου κινήματα subtilis rationis
motus quis contemplatur.
Cod. 1126 melius legit;
Παρήλθεν ή νύξ · κα\ τδ πνεύμά σου νέφει
Τδ τής μερίμνης άντεφύσησε φθάσαν.
21. Decem sequentes versiculos supplevimus ev
Cod. Vaticano CLXVI, in qiitbus Pisida divina: ek>-
queiitue scientiam arti medicae eleganter comparat,
Siculi enim una ex hisce facultatibus medetor cur-
pori, animi morbis occurrit altera, lidem versus
^ leguntur in co«l. Bibl. regias Taurinensis, sed inler-
pol;il(% el multum mendose scripti, el post iambum
59, Άλλ' ώ γεωργέ . · . transpositi. Nonnullas U-
inen \arias lectiones minime contemnendas imle
petilas liic placet subjicere ; v. 25 : άσΟενούντα
τοίς λόγοις ; v. 24 : ύπερφυώς γάρ ψηλ. ; ν. 29 :
ταίς άφαίς των δογμ. Post versum autem 51, bi duo
alii adduntur iambi :
*H προγραφή δέ των λαλούντων δραμάτων
Έρως προσευχής , και θεότρωτος λόγος.
Legerem θεοτρεπής, nam quid significet θεότρω-
τος non intelligo. Cx*icrum Fisida laiem repraesen-
tat Scrgmni. qualem volebat Paulus Titum, ad quem
epist. I, 2, sc.iibebul : Tu vero loquere, quas decent
sanam doctrinam, et doce ut sint ΰγιαίνοντες iv
πίστει sani in fide.
25. verbum mysticum, est ammam
dirigere, ac spiritualiter instituere: hinc ψυχαγίν
γεί; άσθενούντας λόγους esi animam \el spiritum ur*
ir29 HEXAEMERON. im .
Και τώ σοφώ σου, και λαλοΟντι ;ραρμά/ω Α.
Ti νεΰραθάλπ£ΐς των γραφών, κα\ τους τόνους,
Ζητών τά κρυτ:τ3ι ταιςΓραφαις τών δογμάτων *
30 Και τώ προσηνεί και γαληνφ σου λόγφ
Μυρμηκιώντας έξεγε(ρεις τους /.όγους *
"Έκω φέρων σοιτης ερήμου καρδίας
Καρπούς γεωργηθέντας έκ τής σής δρόσου ·
Ουκ ήν γάρ είκδς, την ^άτων πεφυρμένην
33 Ψυχήν γεο^ργειν εύφορώτατον στάχυν,
Εΐ μή φθάσας συ τους ακανθώδεις όΰπους
’ΛνεΙλες, ή καΟείλες, ήτομωτάτψ
Τής αής προσευχής έξεχέρσωσας ξίφει.
Άλλ’ ώ γεωργέ τών πετρών κα\ τών βάτων.
40 Σπείρεις γάρ αύτδςκατά πέτρας πολλάκις,
Κα\ τεχνοποιεΐν έκβιάζη τους λίθους,
das , scriplionum nervos, fibrasque lui sapienlis
eloquii pharmaco demulces , dognialuui vim in
ipsis Scripluris requirens , luique sermonis leni-
I ile , ac suaviiale febriciiaiiles sermones facis as^
Mirgere) : En venio libi alialurus inculli mei cor-
dis frucius , luo rore irrigatos, el educlos. Fieri
enim non poleral, ui asper, borrcnsqiie rubis ani-
mus ex seipso spicam porlarel uberem : nisi lu
cilo accurrens spinosas sordes ainputasscs, avul-
sisses, et aciilissiuio tuariiin precum gladio fun-
ditus eradicasses. Age vero , o petrarum rubo-
rumque agricola , quaudoquideiii saepe inter petras
seminas, el ad filios pariendos cogis lapides, atque
ad frucius edendos duincia compellis; nec avis
Φύειν τε καρπούς άξιοΤς κα\ τάς βάτους.
Και πτηνδν ούδ^ν τδν σδν SvOeov σπόρον
Έκ τών άδηλων βόσκεται πετασμάτων.
45 "Αρδευσον ή μάς τή βοή τών δακρύων,
Ίσως γένοιτο τέκνον έκ στείρας πάλιν,
Κα\ καρπδς έμφρων έξ άκάρπου καρδίας ·
Έπε\ δέ φεύγεις τούς επαίνους καΐ ψόγους,
Πρδς τδν σκοπδν τδ πνεύμα συντ·ίνας έχω,
50 Τοϊς σοις πεποιθό^ς μυστικοϊς άκοντίοις.
Πηγή μέν ούν πέφυκε τού λόγου μία,
Φλέβες δέ πολλά', τών άδήλων όμμάτων,
Δι" ών ό Δαβ\δ πάσαν άρδευε ι φρένα,
Ταύτης τά βεϊθρα τής Γραφής άναβρύων.
55 Ώς έμεγαλύνθη τών σοφών σου χτισμάτων
Ή δημιουργός κα\ σοφή παντού ργία.
ulla ex occulto volitans tuum divinum semen ra-
'pit , aut depascit , tuarum lacrymarum rore nos
irr gaio ; tum forte rursus ex sterili nascetur fi-
lius , atque ex infructifero corde frueliis sapien-
tix germinabit. Verum cum tu laudes , lanqiiani
probra, effugias , non amplius moror, tuisque my-
sticis incitatus, fretusque sliuiiilis ad scopum ani-
mum intendo.
Unus profecto esi fon« orationis , qiio David
ad loquendum usus est ; sed muHai sunt ven:e
oculis imperviai, per quas ille omnium inciUes ir-
rigat, talium verborum e OTniidens fiumina : 0
quam rerum, Heu*, a iesapieuier creatarum, mun·
dique totius admirandum o^us magiiificatum est ! %
NOTifi.
monitus indere, ac veluti elumbes animare.
De expiatione, et purgatione, ipia: iit per pre-
ces ad Deum, el est primus mysticae scientiae gra-
dus, videsis Dionysium De coclest, hierarch.
3^. Sergium, quem medico nuper comparaverat,
ad evangelici agricolae munus et similitudinem
transfert, orationis gladio peccatorum spinas dumos-
qiie abscindentem et amputantem. Vi>=e S. Cyrilluin
in Joann. pag. 587, el S. Joann. Chnjsostomum,
liom. II in cap. i Gen, quem imitatus est Pisida.
34. Cud. 11^6 melius τήν βάτιρ, et in \ersu se-
quenti ψυχής.
40. Idem codex κατά πετρών. Malih. xiii, 9.
Alia autem semina ceciderunt in petrosa, et continuo
exorta sunt.
4t. Ibid. III, 9. Quoniam potens est Dens de lapi-
dibus istis suscitare filios Abruhee.
44. Ibid. XIII, 4. El venerunt volucres coeli, et co·
mederunt ea.
46. ! Beg. II, 5. Donee sterilis peperit plurimos.
El IV Esdr. x. 46. Quando sterilis peperit Filium.
47. Kal nielius ώς ψόγους.
51 Poeta a laudibus Sergii expeditus ducem
operis sibi Davidem assumit , cujus έπιφώνημα
celebratissimum , ώς έμεγαλύνθη τά έργα σου ,
Κύριε, quam magnificala sunt opera tua , Domine,
de quo in Monito dictum est, noii modo admiratur,
sed totius sui Poematis veluii fiiiidarnentuin jacit.
Namque in eam, qine est omnium Patrum, senten-
tiam concurrens innuit, nostrum non esse munus,
ut vanis qmestionibus , et futilibus argunie itis de
lis, qiise nullo modo as^^equi ' possumus, dispnte-
iiius, et ea qiiae humanum captum superant, inqui-
rere velimus, sed Dei tantum omnipotentiam ina-
jostatcinque in iis, qiue mirabiriiter condidit, obslu-
pcsi‘emes admiremur. Eloqucnlissiine bec arguineii-
lum pertractarunt omnes cum vcl res tum recen-
liores Christiani scriptores : sed nemini foisan mo-
liiis id cessit, quam Lactantio, Dedivin. iustilut. lib.
111, cap. 19 el 20, quem videsis. Cseierum quam
parum curiosi fuerint Patres in rerum naturalium
causis investigandis, eo quia bene noverant post
multas disputationes nihil ccrli dictum fuisse ab iis
qui sapientes haberentur, alibi demonstravimus :
qua in re Socratem et Platonem plane secuti siint.
Idcirco enim illi duo magni nominis in pliilosophia
prini*vis Christianis cordatiores habiti sunt, quia ,
cum inlelligercnl rerum causas non posse inveniri,
ab ejusmodi quaestionibus facile expediti, et lota
pene physica repudiata, eo se conluleniir, ut do
virtute atque officiis tanliini dUpiiiareiit. Igitur
Patres vanam illam scientiam inerilo conteinnebarit ;
ita tamen ut qui inde poterat decerpi unicus vera*
sapientia; frucius, stiuli«»sissime cidligerenl ; καΐ
γάρ εΐ, dicebat sanctus Basilius, lioinil. 1 in Uexaem,
κα\ τήν φύσιν άγνοούμεν τών γενομένων, άλλά τόγε
όλοσχερώς ύποπίπτον ήμών τή αΙσΟήσει τοσούτ^^ν
έχει *τ6 θαύμα, ώστε καΐ τδν έντρεχέστατον νουν
έλάττονα άναφανήναι τού έλαχίστου τών έν τφ κόσμιρ
πρδς τδ δυνηθήναι αύτδ κατ' άξίαν έπεξελθείν, ή τδν
όφειλόμενον έπαινον άποπληρώσαι τφΚτίσαντι · Etsi
enim eorum quae facta sunt, naturam ignorarkus ; ut
certe quidquid omni ex parte snb nostros sensus cadit,
tantum prae se fert admirationis, ul vel acutissima
mens impar esse comperiatur, quae aut mininium
quid eorum, qute in mundo sunt, pro rei dignitate
explicet, aut debitam laudem rependat Creatort.
55. Cod. 1126. του βεού τών χτισμάτων.
56. Δημιουργόν, Opificem Deum Plato vocavit. San-
cliisJuritinus M. in Cohort. odGnvc. edit. Paris, p. 27»^
Platoni aliud esse ποιητήν, aliud δημιουργόν obsev—
validum esse duxit ; άναγκαϊον δέ οΐμαι και
143i * CEORGII
"fl πλουσίων Αβυσσος έννοημάτων, ^
Βοωσα το?ς θέλουσιν άντλήσαι λόγους,
"Οσους λαβεΐν χωροΰσιν, ούχ όσους Ιχβις.
Ο divitum abyssus scienlianim , quae sermo-
ties ex le volentibus haurire clamas , quos pos·
sum , non quos contines, ut hauriant!
PISIDifi 1«2
^ 60 *Αλλ* ώ σοφιστ3[ Πρόκλ& των κάτω λόγων,
^0 πολλά βροντών έχ νεφών λοξοδρόμων,
πτωχόχομπος των νοημάτων σάλος,
Ast, ο Procle , docte terrenos sermones, to qoi
altum e flexuosis nubibus crepans tonas , quique
instar turbinis misere excog;itatas , tomenlesqiie
miJE.
προσέγειν τόν νουν, 0τι ούοέ ποιητήν αυτόν ό Πλά-
των, άλλά δημιουργόν όνομάζει θεών, χαίτοι τυολ-
λής διαφορά; έν τούτοις οΟσης χατά την αΰτου Πλά-
τωνος δόξαν · ό μλν γάρ ποιητήςγ οΰδενό; έ:έρου
προσδεόμενος έχ τής έαυτοΟ δυνάμεως, χαΐ έξουσίας
ποιεί τό ποιούμενου · ό δό Δημιουργός, τήν τής 0ij-
αιουργίας δύναμιν έχ τής Ολης ειληςώς κατασκευά-
ζει τό γινόμενον · Atque illud elium necessarium
ut mihi videtur, animadvertere, non Creatorem illum
a Platone, sed Opificem appellari deorum ; cum
inter utrumque plurimum sit, ipsius Platonis judicio,
discriminis. Creator enim nulla alia re indigens, sua
virtute, et potestate id quod fit, efficit ; opifex vero
accepta ex materia condendi facultate, opus suum
construit. Hinc recte Pisida actum creationis in L)«;o
δημιουργόν vocat. Invenitur autem passim in scii-
ptoribiis ecclesiasticis dictus Deus Δημιουργός, xqiie
ac ποιητής, χτίστης, τεχνίτης, creator, sator, arti·
fex : quamvis dilTerentiam inesse in hisce variis
denominationibus illi senserint, et vocem δημί-
ουργόν alio sensu quam Platonico usui paverint.
Totus fere dialogus Zachuriae Mitylcnsis versatur in
explicando , quomodo Christiani δημιουργόν Deum
appellent, ct circa nieditiin ita definit : ΕΓπερ δημι-
ουργός έστι χαΟ* ή μάς μ^ν ό τήν ούσίαν αυτήν έχ
μηδαμού μηδαμώς 0ντο; παραγαγών, κα\ τώ εΓδει
τήν άρμόττουσαν ύλην συναπογε\τ>ήσας· ουσιών γάρ
τόν θεόν ποιητήν είναί φαμεν * ού γάρ δή μόνον σχη-
μάτων · χατά δέ τόν ύμέτερον λόγον οημιο-ργός
έστιν ό τήν άσχημάτιστον, χαΐ άνειδεον ύλην εις
είδος κα\ σχήμα μεταπλάττων · χα\ τής προτ:ρας
άπαλλάττων άμορφίας χα\ ταραχής, χα\τού ένόντος
φυρμού ' Siquidem eum nos vocamus opificem, qui
substantiam ipsam ex nihilo nullibi exsistente eduxit
et una cnm forma congruentem materiem condidit.
Substantiarum enim effectorem Deum dicimus, nce
tantum figurarum. Vobts vero opifex est, qui sine fi-
gura, et forma materiem in formam, et figuram re-
fingit, ci a pristina deformitate, turba, et inquina-
mento vindicat. Vide etiam sanctum Gregoriuiu .Nys-
scnuin , orat. Contra Eunoni. pari. 12, Ωαντουργία
vis omnia efficiens, rerum omntu n effectrix operatio.
SaiictiisCyriilusAlexand. in Joann. pag. 4U5, habet τό
παντουργιχόν, quod idem sonat. Έχει ό Κύριος
ήμών ΤησοΟς Χριστός άπό θείας φύσεω; τό παντ-
ουργιχόν, ώς θεός, χαΐ εΐ πέφηνεν άνθρωπος ·
Ilabet Dominus noster Jesus Christus a divina na-
tura vim omnia efficiendi, ut Deus, tametsi homo vi-
deatur,
57. Uom. II, 55. 0 altitudo divitiarum sepieniia:
et scienlioi Dei, quum incomprehensibilia sunt judicia
ejus, et investigabiles viiv ejus ! Quis enim cognovit
sensum Domini, aut quis cottsiliarius ejus fuit ? Et
ibid. \ii, 5. iVon plus sapere, quam oportet sapere ;
unicuique sicut Deus divisit mensuram fidei. De teui-
perantia in rebus divinis scrutandis omnes post Dau-
iuin SS. Patres praiclara tradiderunt. S. Cyrillus
Alexandrinus iu Prosphoii. ad inip. Theod. Οΰ ταίς
ύπέρ μέτρον άχριβείαις χαταλύειν άξιον, ούτε μην
ταίς είςάχρον έρεύναις ύττοφέρειντά υπέρ νουν * Εα
qua: intelligentiam superant, immoderata diligentia
labefactare et nimiis inquisitionibus subjicere indi-
•‘gnuin est.
Gi). Qua de causa SopbisUe nomen, quod jamdiu
hoaoris tiluius fuit, in hominum invidiam, et ofien-
sionem inciderit, immensa eruditionis copia demon-
slravit P. Cresollius in Theat. vet. Rhet. lib. i, cap.
10, etc. Contra Sophisticen ( qu.nc est ars cavilhuidi
definita, unde Sophistae versipelles, veteratores,
deceptores dicti sunt ) SS. Patres omnes sappissiroe
declamarunt ; quippe Sophists, c|ooriim parens
vere diabolus fuit, lingua, et ingenio abutentes, id
unum curabant, ut subtilibus inventis, et eristicis
quaislionibus veritatem obtererent, et hominum
mentes illuderent. Hinc jure Pisida Proclum exagi-
tat, cujus vafrum et insanum ingenium in capo-
nibus texendis, superstitionibus stabiliendis* et sa-
cris Scri|)turis aut contemnendis, ant ad sensam
philosophia; ecleclicse Platonicae detorquendis no-
tius est, quam dici oporteat. Σοφιστήν των χάτι»
λόγων terrestrium sermonum sophistam ipsam ap-
pellat, quia omnium gentium deliramenta, super-
stitiones, ritus, et nomina, sola Christianonim et
Judaeorum religione excepta, in unum temere eon-
flaverit, et quamvis cx Christianorum doctrina plura
fuerit suffiiratiis, nullibi tamen eos voluerit nomt-
nare. De Proclo videsis Fabricium, Bibi. Greee. vol.
YHl, pag. 456, et Bnickeriim Hist. erit, philo». ton».
11, pag. 318, etc. Caleriim Pisida aperte Prorium
non Phiioponum petit : Proclum cniin contra Chri-
stianos xvni argumentis pro aeterniiale mundi pu-
gnasse, eumque a Philopono fuisse confutatum in
Prolegom. demonstravimus. Nec dubium cuiquan*
esse potest Pisidam, qui de creatione mundi esset
acturus, ad eadem duodeviginti έπιχειρήματα Proefi
respexisse : quare rejicienda est illa adnotatio que
iu Bibliothecis Patrum legitur margini apposita, ta
Proclum, sive Joannem Phiioponum, impium Tritkei-
tam, Procli nomine invehitur. De Sophistis, et so-
phistico dicendi genere nonnulla dicenda erant, quia
β.Έρ6 Pisida ad Sophisticam artem alludit. Qui plnrt
cupit, adeat Euiiapium et Philostratiim in eorum
Vitis, et Petrum Fabrum in Comment. ad ieg. 1 Ik
justii, et jure.
61. Procli iu dicendo tumorem recte notatPisida,
ui inspiratum ac θεουργόν se facere non erubnii.
ophistarum laiua fuit in dicendo arrogantia, et
audacia, ut φοιβίζειν, vatum more loqui, ένθου-
σιάζειν divino numine corripi, et πνέειν quid gran-
dius spirare dicerentur. Idem aliter, sed eleganter
exprimit Pisida dicens Proclum βροντάν touare it
νεφών λοξοδρόμων e flexuosis vubtbus. TC μοι φιλο-
σοφήσεις, aiebat sanctus Gregorius Nazianx. orai.
42. περ\ αστραπών κα\ βροντών, ώ βροντών άπό γης
σύ, χα\ ούδέ. μιχροίς σπινθηρσι τής άληθείας λαμπό-
μενε * Quam rationem afferes de fulgetris, ac tom·
truis, tu, inquam, qui e terra tonas, ac ne Unaisd-
mis quidem veritatis igniculis fuiaes ? Sophistanon
argutiae, strophae, ambages, retia, λοξά βήματα dice-
bantur tortuosa, obliqua, perplexa verba, qauuKptiir
linis essent responsa, quae λοξά sunt nuncopala,
ctipse Apollo Λοξίας dictus.
62. ΙΙζωχόχομΛος misere tumens . πτωχαλε-
ζόνα vocavit quemdam paupertatem cum fisi·
conjungentem Alexis apud Atlicnaeuiii lib. vi. ct
Gorgias, teste Aristotele lib. iii, 2 De art. Rhrt.,
χόμουσον adulatorem quemdam appellavit. ·
ψεία est orationis 'affectata elegantia, qij^e si h
Scpiii.stici erat propt ielas, unde ipsi Sophistx χομ-
'γο'ι compti, cl scituli dicti Keclc s;inaus Gregoriu»
HEXAEMERON. 1431
! πολλά τολμών β!ς dtStov xrijtv, A 70 Θάλτουν τ^ν δγχον εις χενά;
δους th ποινά; εΙςάπλήρωτον xpijiv, Ούχ ήγνδεις γάρ δεινδς ών λογογράφος,
χουε μικρών συλλαβών χράτος μέγα. Ό; εΓγε χάν χώνωπα τολμήστ^ς φράσαι
χ\ πριν σε γάρ λέγουσι ταΰτα Οαυμάσαι Αυτδς σε νύξας έχφοβήση, σαλπίσας.
Λς ώσιν έχλείψαντα τους λόγους μόνον * Κα\ μηδλν ήμίν, ώς άχόμποις, χομπάσης ·
• τώννοημάτων γάρ ίχφράσαί ?ά0ο;. 75. Ει ταΰτα φράζει Πρόχλος, όχνεΖ χα\ τρέμει ·
πιΙ»ν, άπ-ιπών, άστατών άνετράπης, Πίστις 6k χαι λαλεΤν χαΐ συγγράφειν.
ainpallas , aiidesque nimis pervicaciter profunditatem, aiens, nef^ans, animo vacillans, va-
iro aeternitate pugnare , cujus quidem luae nisque promissionibus tuam superbiam fovens ,
jam nunc ante expletum judicium poenas patefacere recusasti ; neque enim ignorabas, cum
idi paucariiiii syllabarum quanta sit vis versutissimus esses scriptor, quod si ve) paululum
atia. Aiunt enim te quoque haec ipsa pri- de culice auderes blaterare, ipse te suo aculeo, si-
isse admiratum , quamvis auribus tantum- biloque exterruisset. Nec tu nos tanqiiain incultos
ommissas has voces reliqueris, nec ultra gloriosus asperneris. Si dc hisce rebus disserit
volueris. Quippe tuarum cogitationum B Proclus* haeret profecto , atque intremiscit : fides
NOTi£. .
IS orat.t^ in Ennom. part. ii. χομψείαν τών
ιτων h:ereticis tribuit, et vanissimis Sophi-
i mellita oratione venenum impietatis con-
: Τα?ς γάρ χομψείαις τών σοφισμάτων τδ
>ι^ν δόγμα οΤόν τινι μέλιτι χαταχρώσαν-
firia argutiarum blandimentis dogma morti-
feiui meile quodam illitum, eum in audientis
i ad fallendum iniuderint, ctc., χομπάζω in-
, glorior. Infra.
Morellius vertit o pfoeax in ceternam crea-
είς χτ(σιν non contra creaturam reddendum
d circa ;scili et o nimium audax in asserenda
I alterna. Quis enim credat Pisidam vocasse
Hernam creaturam, qunp invicem pugnant ?
uppletus ex Cod. Vat. MCXXYl.
Parvas syllabas quarum vim expendendam
t Proclo, non alias esse arbitror, quam ver-
eseos In principio creavit Deus cwlum et
SS. Patres hoc solo Mosaicas narrationis
utarunt esse confutandos Ethnicos, qui circa
>riginein delirarent. Pneclare sanctus Joan-
Tsostomus, liotn. il, in cap, i Gen. Πάσας
ην ζιζανίων Ιτιφυομένας αΙρέσεις rij Έχ-
κάτωΟεν άνασπών διά του είτιεΖν · Έν άρχ^
V ό Θεδς τδν ούρανδν, χα\ τήν γην · χάν γάρ
’ος προσέλΟη λέγων την ύλην προΟπάργειν ·
ιρχίων , xiv Ούαλεντίνος , χάν Ελλήνων
λέγε πρδς αΰτους · *fcV άρχχΐ έποίησετ ό
r oupardr καϊ γην. Άλλ’ ού πιστεύει
iji ; άποστράφηθι λοιπδν αύτδν ώς μαινόμε-
έξεστηχότα χ. τ. λ. Ille Mo«e$ omnes Ικβ·
tce sicut zizania pullulatura erant in Ecclesia,
per hoc, quod dicit : In principio creavit
»lum et terram. Unde si Manichams ad te
it, dicens materiem praexistere ; si Marciou,
tinus, si gentiles, dic illis : In prinrip’<o
Deus coelum et terram. Sed quid , si non
tis Scriptura ? Tu posthac ipsum nverseiis
ribundum, et mente captum, etc. Vide φΐ.'Β
ur, et sanctum Basiliuiu in flcxaem. hnin.l.
rocliiin plura hausisse e sacra Scriptura, et
noruin doctrinas impie detortas in rem siiaui
isse, ut insanum illud theurgicum systema
t, observatum est a inultis, et ex ejiis seri-
ei. Quid quod ejus hymnum in solem Joan-
plerus lib. v, cap. 10 Harmonia mundi
lihrisio posse convenire ? Absurdissima qui-
res est. At ipsum Proclum theoremata
vulgo Areopagit*e sibi vindicasse testatum
Suidas in Διονύσιος. Verum non ad hsec
ise videtur Pisida, sed ad aliquam in Gene-
lanationem, quam Proclus moliebatur : ne-
m aliter quis iiUelligat ca verba, λέγουσί σ*
χυμάσαι, dicunt te isihac esse admiratum, id
est sacras Scripturas. Quod clarius confirmat poeta
subjungens, Proclum s:i*pe id promisisse se facturum,
sed vanas ejus promissiones fuisse είς χενάς ύπο-
σχέσεις, eo quod incertus, et haerens ειταυν, άπ-
ειπών, άστατων non ausus sit suam mentem aperire,
ratusque sit rem sibi melius esse cessuram, si ta-
ceret. Adde, quod infra v. 78, dicit Proclum prae-
buisse ^occasionem scribendi dc rebus a Deo crea-
tis σου τΐιν άφορμήν του σχοποΟ δεδωχότος. I3nde
evincitur Pisidam contra ipsum Proclum, non con-
tra Pbiloponum agere.
^ 07. Procli insaniam, qui Christiauoriiin sapien-
tiam contemneret, deridet. Sophistarum omiiiiim
nios fuii, ut tanquam aniles fabulas, qiiaeciiii(|iie a
Christianis diceremur, despicerent ; unde sniiditiii
Cyprianum Coprianum, quasi virum stercorarium
diceres, a χόπρος impudentissime vocabant. Vid.
Lactantium, Dtvin. instit. lib. v, pag. 56i edit.
Lenglet.
70. ^Ογχοτ, fastum, et ambitionem So. histicam,
quam Αλαζονείαν arrogantiam frequentius dictam
invenies, vexat Pisida. Άλαζοχαυνοφλυάρου; arro-
gantes tumidosque nugatores uno verbo mulla com-
plexus Snida vocavit hujusmodi thrasones. Ttco-
σχέσεις, vox Sophistica. Isocrates in Panegvr. dixit
quosdam rhetoras, quos vitii |)erat, μεγάλάς ύπο-
σχέσεις ποιεΖσθαι magna promittere, et q’t;e ab
aliis nondum essent excogitata se dicturos profi-
teri.
71. Λεινός Λθ)τ?γράρος. versutus scriptor. Ita di-
cti in malam. partem Sophistae. Recte Pbilostratiis
in Anlipgonle δεινούς Ρήτορας, inquit, appellant,
ούχ εύφημον έτηυνυμίαν τιθέμενοι, cognomen minus
honestum eis imponentes, lidein SophisUe appellati
sunt λογογράφοι scriptitantes, λογοδαίδαλοι orationis
quasi pictores, γλωσσοτέ^^οι artificiose loquentes.
72. Vide proverbium, in pulicis morsu Deum in-
vocat. Erasmus, Adag. Chii., 111, A. Notissimus est
iEsopi apologus, quo culicem cum Icone pugnan-
tem, eumque vincentem facit, ut eos, qui magnos
prosternunt, saepe a parvis superari demonstret.
74. Sanctus Gregorius Nazianzenus, orat. 27, quo
spiritu ipsead loquendum duceretur declarans dicit;
’Αλλ’ ούδάτών χομι{>ών τις χα\ ήδέων έγώ, χα\ οΓος
χολαχεΖφ χλέπτειν τήν εύνοιαν * ηοη ego gloriosus
quispiam, et lasciviens dictis, aut ita comparatus, ut
hominum benevolentiam assentando captem : et aJ
nostram opportunius sanctus Joaiines Chrysosto-
iiius in psal. cxi.iv ; ’Λλαζών μίν γάρ έστιν ό
έπΙτοΖς μιχροΐς χομπάζων, χα\ τών δμοδούλων ύπερ-
ορών * Est enim arrogans, qui propter res parvas se
jactat, et conservos despicit.
76. lu fidei defensione se esse disertum, et imixo
animo plenum gloriatur sanctus Gregorius Naxi^n-
jns
Άλλ* ώ τών ξΐνοσπίρων ).4γων
Άχουε, ΙΙρόχλε, μηδΙ κομπάοτις, δτι
Σου xf,v αφορμήν του σκοπού δεδωκδτος,
80 Σιγώσ: Πρδχλοι, χα\ λαλοϋσιν άγρόται.
τήν άνεςεύρητον, ήν !/εις,φύσιν
vero audet, ct loqui, et scribere confidenter. Audi,
iiiquatii , peregrinarum doctrinarum sopbistn Pro-
cle , neque jacies , quod cum tu hujusipie argu-
menti dederis occasionem, Procli taceant, loquan-
tur nisiiei.
ϋ qui luam, Deus, naturam nulli investigandam
U3(
KpOda; δμίχλί), χα\ περιστείλα; vviepep,
"Οπως μάΟοιμεν πώς ii\ χεχρυμμένη
Έκ των έαυτής φαίνεται ποιημάτων.
85^Ω τήν Αεικίνητον ούρανου στέγην
Τψ σφαιρομδρφφ τών σοφών είλημάτων
multam inler caliginem, tenebrasque iiivcihi»ii, ni
inde ediscamus ipsam, quamvis abscoiidilain, ei
suis tamen operibus esse manifestam , tu cu^i
nunquam quiescentis rectum in altum evieudisii,
et sapienter in sphaerae formam coiistrictuiu cob·
elusisti, nec ad tantam coeli complexionein coertea-
GEOIIGII PISID.E
A
NOTiE.
zenus, orat. 5S : Ούδ^ άλλοτε μ^ν σιωπή σα'/τες * Β
τοΰτο γΑρ μδνον ήμείς νεανικοί τε χα\ μεγαλόφρο-
νες · νυν δέ κα\ μάλλον πα^(δησιαίδμενοι τήν Αλή-
θειαν · ινα μή τή ύτ^στολ^, χαθώς γέγραπται, τ6
μή εύδοχείσθαι χαταχριΟώμεν * Nunquam $ane ta-
cituri sumus : in hoc enim uno fortes et magnanimi
iumus : nunc vero majori quoque Ubertate loquimur, et
fiducia de veritate ; ne aiioqui ob timiditatem^ ut
scriptum est, hac poena multemur, ut Deo minime
placeamus. Sanctus Gregorius illud Pauli ad Hebr.
X, 58, innuit : Justus autem meus ex fide vivit : quod
si subtraxerit se, non placebit animae mete. Ad quem
sane locum etiam Pisida respexit. Ibi enim sanctus
Paulus lldei vim magnifice exornat, etc.
77. ΣενοσΛόροι Λόγοι sermones novi, peregrini,
ac veluti ex malo semine nati. Philosophi Alexan-
drini, cum de Deo vellent more Christianorum lo-
qui, tumido, et inflato, et novo dicendi genere usi
sunt, quod Pisidia aeque ac caeteri ecclesiastici seri· p
ptores, tanquam a sana doctrina, et a Scripturis ^
alienum damnant. Nicela in Comment. ad orat. 42
sancti Gregorii Naziaiizeni cum horum Philosopho-
rum verba, quibus in Dei contemplatione explican-
da utebantur, retulisset; Sed hac, concludit, Por-
yhtjrius, et Jamblicus, et ille prodigiosorum verborum
architectus Proclus nugati sunt. Igitur ξένοι λό-
voi idem sonat ac Ethnici, et e gentilium schola
petiti, quos sxpius εξωτερικούς, et τους έξω-
θεν, externos, profanos, saculares dictos a SS. Patri-
bus invenies. Hinc puto Severianum Gabalorum
episcopum in^rinc. 1 orat, in creationem a suis au-
ditoribus petiisse, ut quae dicturus esset, non tan-
quam peregrina rejicerent : Άξιώ μή . . . ώς έχ-
θρ^ν ξενίζοντα έχβΑλλειν τδν λδγον, rogo ne quis
inimicus, quasi peregrinum respuat meum sermonem.
In^sancli Joan. Chrysost. operib. loin. VI, pag.
78. Melius Ακούε λοιπδν.
79. Scilicet illis 18 argumentis, quibus Proclus
niund II iii esse aeternum ullinuab.it. ^
80. Vid. Erasmi Adagium Chii, ii, G, 45 : Αγροί-
κου μή χαταφρδνει ^ήτορος, rusticanum ne contem-
pseris oratorem, et ibid. 7, 4, αίσχρδν σιωπάν, ubi il-
lud, quod ferunt A risiotelein dixisse de Isocrate αίσχ-
ρδν σιωπάν · ΊσοχρΑτην δ’ έ^ν λέ^ειν. Turpe est
Aristotelem silere, et Isocratem pati loqui.
82. De όμίχ.Ιη, et γτόρφ supra ad vers. 4. Ό
θείος γνδφος έστί τδ Απρόσιτον φως, εν ψ χατοιχειν
t θεός λέγεται · καΐ Αοράτφ γε δντι διά τήν ύπεβ-
έχουσαν < φανότητα . . . έν τούτφ γίνεται πας ό θεΟν
γνώναι και ιδεΓν Αξιού μενο:, αύτψ τώ μή δρΑν, μηδέ
γινώσχει«/, Αληθώς έν τώ ύπέρ δρασιν καΐ γνώσιν
γιγνόμενος, τοΰτο αυτό γινώσχων, δτι μετά πάντα
4 ιτ\ τ1 αίσΟητά και τά νοητά · Divina caligo lux est
inaccessa, quam inhabitare Deus perhibetur, et cum
quidem sit inaspectabilis. propter exuberantem lumi-
nis claritatem, ad hanc pertingit quisquis Deum nos-
se, ac videre meruit, ccque ipso, quod neque videt,
neque cognoscit, in illo vere, qui visionem et copa·
tionem superat, exsistit hoc ipsum sciens, eum ι··μ-
nibus tam sensilibus, quam intellectilibus exsisUre.
Dionys. Areopag. epist. 5. Dorotheo.
84. Μή ΑνΟρωπίνω* λογισμφ τά τοΰ θεού Ιργι
2γαζώμεθα * Αλλ* έχ τών έργων δβηγούμενκ
^ωμεν τδν τεχνίτην * τά γάρ αόρατα abm,
φησίν. Από κτίσεως κόσμου τοις ττοιήμασι νοούμενα
χαθορΑται * Ne humanis rationibus divina opera
curiosius excutiamus, sed ex operibus manmdmcti ai-
miremur artificem ; nam invisibilia ejua, inquit su-
dus Paulus Rom. i, 20, ex oratione mundis dum per
opera intelliguntur, pervidentur. S. Joan. Chqfsoit.
bomil. 2. in Gcii.
85. Cod. i 126, σχέπην. Opera Dei enarrare ag-
greditur, quae in duas classes divisa complectilar.
Primum enim de coelo loquitur, ei omnia ^nc ia
coelo fiunt, et conliiicnlur, exornat ; ac deinde ad
terram, et ad ea, qua· profert terra, progredUv.
In principio creavit Deus axium et terram. Adeo
obscura sunt, qu^e Pisida trailit de coelo, ni noa-
dum videar ejus mentem assecuius. Nonnolla igi-
tur nos dicere necessitas cogit, ne videamur in ar-
cto prosilire. De figura coeli apud philosophos on-
gnuin fuit dissidium, quorum senteiilias refert Pis-
Inichus, iib. ii De placitis philosoph. Antiqui vera
Christiani fere omnes, cum pressius Scripturae te-
stimoniis inhaerere vellent, coelum non esse POUia-
dum asserebant; cum enim Isaiam xi, 22, de De·
dixisse animadvertissent : '0 στήσας τδν σΰρανδ*
ώσεί καμάραν, καΐ διατείνας ώς σκηνήν κατα-
κειν · Qui statuis axium sicut fornicem, et exteor
dis quasi tabernaculum afi habitandum, ipsam
coelum fornict^itum, concameratumque fuisse a sam-
ino Opiflee effectum dixerunt, atque adeo non ad
aliam quam ad quadratam ligiiram conforaiat··
crediderunt. Rati sunt igitur quatuor veluii ura-
ris juxta quatuor mundi partes coebim contineri·
ipsumque contra rerum omnium universitatem ia-
lus amplecti ac continere : superne instar fotui*
cis concludi ac circumvolvi, inferne vero una coi·
terra quatuor ex partibus conjungi: ita ut lena
esset coeli ipsius basis ac fundamentum : temn
enim, nullibi quamvis firmatam, stare certo cer-
tius habebant, quoniam David psal. ciii, 5, dixerat:
Fundavit terram super stabilitatem suam ; coehui
autem terrae esse agglutinatum non dubilahurt»
quoniam Job xxxviii, 58 ex LXX luterpretiui
versione dixerat ούρανδν δέ εις γην έκλινα - χέχυ»
δέ ώσπερ γη κονία · κεκόλληχα 64 αύτδν ώσπερ λί-
θφ κύβον * Coelum vero in terram inclinavit : efao
autem est, sicut terra, calx. Conglutinavi autem it
sum quasi lapide quadrum. Igitur mslar labent-
culi mundum factum esse arbitrali suiit, cujnt ca-
set quasi operculum ipsum cgelum : Αιά τδν oupe-
νδν έσκεπακέναι καθαπερε\ τ:ώμα τά Οδατα frs Λ
γή, tenebras Mosen appellasse dicit Theophilm td
Autolvcum, lib. m, 18, quia c<rlum instar eprrndi
HEXAEMERON. 1438
ΓϊλατύνΛς, xat τοσαύτ|] συντάσει A '0 σ6ς γάρ ’Ορφευς την θε^φθογγον λύρ»ν
V τεθειχώς μηδαμού πεπηγμένον. Κρούων ό Δαβ\δ είπε τδν πδλον.
iiv ώσπερ έξαπλώσας τδν τ;6λον · *Ως έχταθείσης πρδς τλ μήχη χα\ βάθη
«
itandumque fiindamfntum ullum ex qua- loquentem lyram, pellem vocavit coelum; quod oa,
subjecisti. Tu pellis instar expandisti quae sursum sunt corpora, per longum, et pro-
us enim Orpheus David pulsans divina fundum spatium simplici ratione disposita cernau-
ΝΟΤ.Ε,
terta obtexit. Atque hujusmodi quidem jam reddiderat : ait enim, qui ήμιχύχλιον terru
m, quod Deus condidit in principio, pu- imminere coetum, et in similitudinem sphaera: esse
i supremum, et invisibile nominarunt : coetum contendunt, abutuntur nomine fornicis, quod
nferius, et primo inclusum fecisse Deum scilicet media j^ars sphaera: terras operiat, cum in //<*-
, quod finuaiiientum dixerunt, in quo breeo non fornteem, sed tenuissimum pulverem le(ji~
metae discurrerent, ipsumque etiam non mus. Rem clarius probavit Philoponus, qui lib. \i,
cum, sed planum, et instar pellis ex- ^ c. 14 De creat, mundi spbaTicuni esse caelum, item-
vidis auctoritate ducti afllrmabant. Hoc " que terram asserit, el Jobi testimonium de conglii-
opinionis fuse explicatum habes in to- tiiiatione coeli cum terra ita explicat, ut demonstret
Christiana Cosmae Indicopletistae, quem Scripturam cum Platone consentire : Ei γάρ μη-
3 est, et fuisse astronomum, et similia δε\; κυβιχδν είναι τοΟ ούρανου τδ σχήμα νενδμιχε,
Vide quae in hanc rem blaterat lib. iV, μηδδ εΤναι δύναται, έπε\ μηδδ έφέδραν Ιχει, λείπε-
ι VII, pag. S96, tcque a risu, si potes, ται βι3ι τήν ύ?* ήμών εΙρημένην αίτίαν * χύβον αύ-
im tabulas inspexeris, quibus ille astro- τδν μετΔ τή; γη; όνομΔσαι τδς λδγιον* ταύτδν δδ εΐ-
, et cursus juxta traditum systema ex- πεΙν τδν δλον χοσαον, 6i' δ χα\ δ Πλάτων τδν χύβον
itendit, Severianus Gabaloruui episcopus, άφώρισε τ1\ γή, ου διά τδ σχήμα, άλλά διά τδ στάσι-
ia s^pius citatur, ita eaindem seiiten- μον. Enimvero si nemo figuram coeli cubum esse cen·
lit : ΖητοΟμεν δδ που δύνει ό ήλιος, χα\ suit, neque etiam esse possit, cum nullam sedem ha··
τήν νύχτα * χατά τού; £ςω ύπδ τήν γην. beat, restat, ut propter dictam a nobis causam,
δέ του; σχηνήν αύτδν λέγοντας, τί ; . . . . Sciiptura ipsum una cUm terra sumptum sic appcl^
Ivai χαμά()αν έπιχειμένην * ή άνατολή larit ; quod idem est ac dicere totum mundum, et id-
«ατά τδν τύπον · άρκτο; ωδε, μεσημβρία circo etiam Plato terra cubum attribuit, non propter
έχει. *Ήλιος άνατελλων χα\ μέλλων δύ- figuram sed propter stabilitatemt Cseleriim Cosmo!
^πδ γήν δύνει * ά).λ' έςελΟών τά πέρατα Indicopleustae tempore multum invaluisse inter
Λ νρέχει εΐ; τά ^ο^δινά μέρη · ώσπερ Christianos hanc de coeli et terr® figura sphaerica
οΖχον κρυπτόμενο; , *μή συγχωρούντοίν opinionem^ ex eo patet quod ille se scripsisse teste-
> φανήναι αύτοΟ τδν δρόμον, κα\ τρέχει C tur, quia τινές Χριστιανί^ειν νομιζόμενοι · · · · κατά
fk μέρη, χαΐ καταλαμβάνει τήν άνατο- τους έξωθεν φιλοσόφους σφαιρικδν είναι τδ σχήμα
mus autem, ubi sol occidat, et ubi noctu του ούρα voO ύπολαμβάνουσι, έχτών ήλιαχών x^\^£-
:undum exteros sub terra, secundum nos ληνιακών έχλείψεων πλανώμενοι. Nonnulli, qui Chri·
coelum tabernaculum esse dicimus, quid- stianorum nomine censentur .... perinde atque ex-
Cogita superpositum fornicem ; oriens hic teri Philosophi coelum sphcerica forma esse opinantur,
ra exprimitur, septentrio vero illic ; ex Solaribus ac Lunaribus eclipsibus decepti, \n^. Prologo
ieridies, illic occidens. Sol oriens cum in Topopr.CArist.pap. 114. At qu.ne jam taiutcm est Pisidae
rgit, non sub terra occidit ; sed egressus sententia ? Ille quidem non haec omnia ridicula ad-
nes partes boreales percurrit, quasi muro misit; sed non longe ab iis discessit. Priino^ enim
ultatus, aquis non sinentibus ut cius cur- coelum a Firmamento distinguit. Coelum v. 85. ού-
at, curriique per partes boreales, et ad ρανου στέγην vocat, cceli tectum, eo quod ut dictum
enit, elc. I^vcrianus orat. 5, 5, De creaU est, omnia suo sinu complecteretur : Firmamentum
>ida certe^ vel potius ridicula haec sunt, autem πόλον nominat, ut distinctioneir· se inter
iquis Patribus minus ea dc re fuit conseii- utiumque posuisse designet. Videtur tamen Co-
enim illi formam terrae tribuebant, coelo smae opinionem circa coeli superioris firmitatem non
inxerunt, cumque eam in longum et Ia- admisisse ; ipsum enim αεικίνητον semper mobile
inmodo protensam censerent ( neque appellat, ac tantum abest ut terrae glutinatum fa-
)odas dari posse putabant), coelum etiam ciat, ut contra nullum habere fundaineutuin, quo
)riuin desuper expansum arbitrabantur. D sustentetur, affirmet, βάθρον τεθειχώς μηδαμού πε-
α rei difficultatem sensisse clare patet ex ττηγμένον, nullibi firma et compacta basi constituta,
iinientariis in Genesim ; omnes enim paii- Aperte autem instar fornicis, vel tholi superne es-
e quaestionibus sese expediunt, illud sa»- se factum, et ad latera protensum, velul arcuatum
tes, eanoii esse humanis rationibus per- opus, indicat; noii enim sphaericum, s<‘d in splixras
quae Deus, ut voluit fecit. Ac sanctus Ba- formam complanatum vocat v, 8G et 87.Τψ σφα:^
em, quamvis non multum ab aliis differat, ρομόρφψ ΟιΙει πλατύνας.
I philosophorum opinionem retulisset de 87. Cod. 1126, συστάσει·
qui mediam orbis regionem oblinere di- 89. PsaL ciii, 2. Έχτείνων τδν ούρσνδν ώσε\
II sententiam non refutavit, sed modeste δέρβιν. Extendens coelum sicut pellem. Et Isaias XL,
τούτων δ’ άν σοι δοκή τι πιΟανδν είναι 22. Qui extendit velut nihilum custos, et expandit eos^
ivctfv, έπ\ τήν ουτω ταύτα διαταξαμένην sicut tabernaculum inhabitandum. Finnaiiieiitiiin iii-
Γοφίαν μετάΟες τδ θαύμα * Jam si quid teiligit Pisida, quod in longa et profumla, id est,
e dicta sunt, probabile tibi videatur, ad laia spatia protractum dicit : ati|ue id bene, ac qua-*
liam, qua: hosc ita ordinavit, admiratio- dam simplici ratione coeiestiuiii corporum motibus
'er, Anctus Hieronymus autem in Com- convenire decernit. Quae quomodo explicaverint
\t. ad Ephes. non dubitavit alfinnarc coe- philosophi Christiani, videndum iti Cosma Indico-
rotundum, el in sphjerae inndiim voKi, pleusla, el cx adducto loco Sevciiani potest inlel-
I supra citatum Isaiae cx Hebraeo aliter ligi.
1439 r.EORGlI PISID.E 1«
Τής άπλότηΐο; των sv ύψΐΐ σ(ι>μάτων.
Et κα\ χαΐΓ^οΰ δέ τούτον εμφάσεις εχειν
9ο ΠροβλεΐΓϋΐκή τις είπεν δξυδερκία,
Κενεμβατουσης τής φοράς των όμμάτων
Πρδς τήν άμυδράν τής ^οτ:ής θεωρίαν.
"H σφαΤριν ήμίτμητον άψίδος δίκην
Ύψοϋμένην Ανωθεν, ή κυρτουμένην,
100“H κα\ πρδς αυτήν τήν κάτω φορουμένην.
Έκ των άνω γάρ γνο)ατικών κυλισμάτων ,
Κάτωθεν άλλη φαίνεται κεχρυμμίνη ·
"Όπως Ιχει στήριγμα τήν έν αο\ βάσιν
ΕΙς βάθρον άστή ριχτόν έστηριγμένη.
ΙΟο'Άνω γάρ ήρται χα\ βαθύνεται κάτω ,
Εκτείνεται δ* πρδς τδ χάαμα τοΟ πλάτους.
\ Ίεας δε κύκλω τάς Αποστάσεις !χει·
Έ^τως δΐ φεύγει, χα\ διάττων προσμένει ·
Στάσιν δέ τήν κίνησιν άββήτως 2χει.
110 Τρέχει δ^ τφ σύμπαντι τήν έναντίαν
Μήπως τδ συγκίνημα των Ιλασμάτων
•ΌΟημα πάσχον έκραγή τή συντάσει·
Έν τοΤς ενάντιοι; γάρ είκδτως δρδμοις
*ίΙ τοΟ τάχους σύνευσις ά'/τωθουμέ'/η
11ο Παρακρατεί τδ σφίγμα των χυλισμάηιΐν,
Εις τήν κατ’ εύθυ των έλασμάτων τάσιν *
Μήπω; καταχθή τής φοράς ή σφοδρδτης
Έν τή χενιόσει των τομών χαταδράμων ·
Άλλ’ ώσπερ είς σύνδεσμον άντεσφιγμένον
1 iO Τοίς άνθελιγμοΤς συγκρατεΤται τοΰ τάχους,
ΙιΐΓ : quamvis ipsum conium fumi qiiaimJam spe-
ciem pr;i‘se ferre quidam ex prophetis nuilliim per-
spicax asseruit, eo quod frustra conuilatiir oriilus
ad rei tam obscurx, ac perniciter se volventis con-
templationem pervenire. Csl etiam, qui dicat esse
coelum dimidiatam splixram instar fornicis sursum
elevatam, et in convexum adductam, atque in partem
inferiorem tendentem ; ex iis enim, quos sursum Heri
mente comprehendimus circulares motus, alias esse
deorsum dimidiam sphaerae partem absconditam
videtur deduci; ita ut totius sphierc fulcimentum
sit illa, quae in le est, Deus, basis, super fundu-
meiuuni, quod caret flrniitate, firmata : sursum
enim attollitur, ac deorsum premitur, et in latum
diduci, atque extendi nititur, et circulo aequales
servat distantias : atque adeo stans fugit, fu^c»
que permanet, statumque suum ineloqaibililer ha-
bet in motu. Currit, et cursum huic rerum nnife^
sitati tenet contrarium, ne si omnia una iuipel»
yi in camdem ferrentur partem, caelestia corpora
vi impulsionis abrepta in ipsa contcnrione ced^
rent, et fatiscentia disrumpercnltir. Contrariis vera
circumferri cursibus optime convenit, quia veM-
las unius, alterius veloriiati ex nisu opposito re·
s:stcns circularium revolutionum vinculum eoa-
stringit, ex vi projectionis in rectam temperato·;
ne tanta cursus vehementia coelum ipsum per
mane, ubi circumobeuntia corpora discurruni, di-
labatur, sed veliiti quodam vinculo, quam?» ri
adversa vi , compressum detineatur, atqoe n
NOTiE.
9i. Cod. tliC, melius μήκη χα\ πλάτη. {
94. De substantia coeli multum disputatum est
inter philosophos : alii enim ejusdem esse nalune
cum elementis arbitrati sunt; alii vero coelum, vel
igneum, et tenue, ac leve ; alii vero terreum, et
crassum, ac solidum, veluti crystallum, fecerunt.
Pisida videtur nihil voluisse pro certo affirmare :
nihilominus sancti Basiii, et aliorum Patrum sen-
tentiam innuit, nec tamen probat, qui Isaiae verba
Li, 6 ex LXX Interpr. versione : 'Oit ό ούρανδς ώς
χαπνδς έστερεώθη. Quoniam caluw, sicut furnum^
firmatum est ; ita sunt interpretati, ut eos refuta-
rent, qui coelum cryslallinitm, id est solidum asse-
rerent. Iia enim sanctus Basilius : '0 στερεώσας
τδν ούρανδν ώσεί χατη^δν · τουτέστι λεπτήν φύσιν,
χα\ ού στερεάν^ονδδ παχεΤαν είς τήν του ουρανού
σύστασιν ούσιώσας* Qui firmavit costum quasi fu-
mum : hoc estt qui tenuem, non solidam, neque cras-
sam naturam, ad constituendam cocti substantiam
condidit· Homil. 1 in Hexaem. Fumus enim nullam
habet liriniiateni.
95. Προβλετττιχή δξυδερχία in futuris prospicirn-
dis acuta oculorum facultas. 'Οξυδερκής, acute cor-
neus. όξυδερκέω, acutu cerno non semel usurpatum
invenitur. Όξυδερχία, vel δξυδορχία nullibi memini
me legere, quamvis hanc vocem habeant Icxica.
9G. Lt facile in maximis distantiis decipiatur ocu-
lus exemplis demonstrat sanctus Basilius, homil. 4,
9 : ΈνδαπανηθεΓτα τφ άέσι ή δψις, έςίτηλος γινο·
μένη, πρός τήν άχριβή κατάληψιν τών δρωμένων ούκ
έξαρχεΐ* Visus in aere consumptus, exitis evadens,
res oculis subjectas accurate apprehendere nequit.
98. Refert sententiam de iigura coeli splia:rica,
quam prae caeteris exornat : dimidiam coei spha.Tain,
liuain oculis videmus supcrlncumbonleni, alterius
part g subtus latentis esse indicium arguit ; cijcii
rapidissime se moventis, ac nullibi consistentis l«-
sim Deum facit : coelum ipsum motu terne eontn-
lio circiiiHvolvi statuit : caeiera vero circa moM·
])or antilheses, quibus multum excellens est, eipe*
nil, cx contrario enim motu coeli, et pUnetara·
fieri dicit, ut rerum ordo servetur : quia si oma
coelestia corpora una cum coelo in eamdem paM
circumagerentur, cum nihil esset, quod motus via.
et impetum retardaret, ipsa vi, et impeto abeepti,
nullo inter se ordine servato per inane defermiir.
lOI. Cod. 1126, κινημάτων.
103. Idem cod. δμιυς Εχει.
105. Idem cod. ήρχται.
111. Ελάσματα vertunt leiic^raphi Utwuuasi^
ctiles. Uic Pisidain puto sumpsisse metaphora» εδ
aurigis, quasi planetas et astra in eamdem panen
procurrentia comparet equis currui sobjecus. q»
uno rectore impelluntur, au^ue incitantur. Έα-
σματα igitur, quod est ab έλαυνω, hic sunt tarpers
agitata et impulsa. Συγχίνημα τών Ελασμάτων »*
citatorum corporum concursio. Vide ultimos vers»
poematii De vanitatof vitoe, ubi mens humaua au-
rigae assimilatur.
112. Cod. 1126. συστήσει.
116. Suppletus ex eodem codice : et in codice
Vat. 121, legitur είς τήν κάτωθεν. Versus est pte
necessarius ad Pisid» mentem assequendam : si»
enim malis είς τήν κατ’ ευθύ, sive είς xljv χάτωθΟι
constat semper poeum voluisse rationem assi|Ba»i
cur ex vi contraria corpora ccelestia obstricta,
vincta inter se consistant: nam ex vi ppqjectionbpcr
rccUm lineam tendunt; tum vcroalia vi soperveaieiilc
sonsirs cedere coguntur, et ad quemdam roolsa* i
compositum innecti, qux est generatio dreuii.
120. Cod. 1120. συγκρατήται.
HEXAEMERON.
Πάτε·. τρΞχούτΓρ ζα\ cfopa -επΓ,γμίνη. Α
"Εττι δε πασών άκροτήτων άκράτης,
"Όροε Ιϊ πί^ντων έστ\ των δρισμάτων*
\\φ{;ταται των άγεστώτων όλων
Ούδ^; δέ τούτου μέτρον, ώ; άμετρία.
Εντεύθεν αύτδν έμπλαγέντες ώς μέγαν,
εύρυν, ώς άπειρον, ώς Ιπηρμένον,
ario rcYoIiUiouum renixu, basi coeli scilicet
nle, et iis, qu;e circum feruntur, scilicet astris^
•rra, quiescentibus, coerceatur,
vero coflum est omnium sumini latum sum-
omniiimque terminorum terminus, ab iis,
plus a nobis distant, distans longissime; cujus
est aptior mensura, quam ipsa incommen-
»ililas. liinc factum est, ut quidam stupore
• rei capti, coiW magnitudinem, latitudinem,
Uil
ΛΙύΟοι; επλαττον, ώ; 'Ατλαντικοί; πόνοι;.
Μακρών ύποττήριγμα κιόνων εχει ·
ΙύΟ'Ίσωε τά μακρά τΤ^ς άδηλίας βάθη
Στύλων άβάθριον έκτυπουντες έμφάσει.
Μέγα; γάρ έστιν, ώς θεού μικρδς θρόνος·
*Ηβ^ δέ γηρών, κα\ παρακμήν ούκ Εχει,
"Εως ό πηγνυς αυτδν εΙλίζει λόγος,
immensitatem, altitiklinemquc infinitam conside-
rantes fabulam finxerint, qux» est de Atlanticis la-
boribus, quasi ingentium columnarum linbcat ful-
cimentum : ca fortasse ratione, ut tam obscura\
atque incomperta; rei ingentem profunditatem im-
mensarum colutiinaruni typo indigitarent. Ingens
enim illud est, tanquam parvus Dei thronus. Se-
B nescens juvenescit; ncc illi vigor deficit, dcficict-
que, qiiandin a Verbo, a qno est conditum, contor-
NOT/E.
I Risim puto coelos, vel orbes coelestes vocare,
i vero lationem esse astra, quae fixa, et quie-
ia suis orbibus inhxrent, ipsis orbibus contra-
»olu se moventibus, iit placuit Aristoteli, qui
, c. 8 De coelo absurdum esse declarans, vcl
una simul moveri, et stellas, vcl orbes quie-
, et -stellas moveri, ita concludit : Έπε\ τοι-
ίτε άμφότερα κινεϊσθαι εύλογον, οΟτε τδάττρον
*, λείπεται τους μέν κύκλους χινεισθαι, τά δλ
ι τρεμεΓν, καΥ ένδεδεμένα τοις κύκλοι; φέρε-
Cum igitur neque utraque, neque stellam solum
i consentaneum sit rationi, restat orbes quidem
t, stellas vero quiescere, et infixas in ipsis orbi-
rri, e;c. Igitur nisida Aristotelis, ac 1’loleniaei
na coeleste non solum amplectitur, sed etiam
:are contendit ; verum, ut poetae licuit, multum
re. MorellLUsaiiteiii, ni fallimur, sua vcrsioiie
ras tenebris alTudil. Primum coelum, quod
et coelum coeli, et Ptolemaeus primum mobile
it, ex Oriente in Occidentem jugi, ac rapidis-
motii ferri Pisida decernit : Planetas in suis
ios orbibus infixos quiescere, orbes aiiretn
quos esse totidem coelos terrae concentricos
Plglemaeus asseruit, cursu contrario ex Occi-
in Orientem deferri determinat : atque ex hac
fiotiis contrarieiaie inter primum coelum, et
inieriores, ita omnia temperari, ut ex discor-
iatur concordia, et mundi harmonia consti-
. Βάσιν etiam intelligerc quis possit esse coe-
it φοράν terram, quam shire, et in ipso coelo
sdam veluti ponderibus libratam sustineri fuit
iro, et praesertim Christianorum philosophorum
unior opinio? 1
. Eleganlissimi sunt, qui sequuntur versus,
bus coelum poetico more, Atlantis fabulam
)rans, velut hominem repraesentat.
. Cod II έκπλαγέντες cl πάλαι.
. De columnis Atlanticis vid. Arist. lib. De
l. motu, cap. 3 ; et Phornulnm, De nat, deor,
ί6. Multa praeterea apud poetas. Homerus
1, 5i.
δστε θαλάσσης
βένθεα ο!δεν. Εχει δέ τε κίονας αύτδς
ις, αΖ γαιάν τε καΐ ουρανόν άμ^'.ς Εχουσιν.
Quique maris
profunditates novit. Sustinet autem columnas
[ipse
t, quoi terramque coelumque amplectuntur.
is inelainorpbosim habes in Ovidio, lib. iv,
Cod. 1126. Εμφάσεις.
133. Senem cti:un poetae finxerunt Atlantem, sed
qni sustineiidooneri non deficeret. Virgiliiis jEneid-
IV, 246.
Atlantis duri, ctelum qni vertice fulcit;
Atlantis, anctum assidue eui nubibus atris
Piniferum caput, et vento pulsatur et imbri.
Nix humeros infusa tegit, tum flumina mento
Preeeipitant srnis, et glacie riget horrida barba.
Qiiid autem velit Pisida, ciim ro;liiin juvenili senio
viicnleni fingit, iiitelligitiir ex sancto Joaniie Chry-
sosl. homii iv in i caput Cenes. Τις ούκ &v έχπλά-
γειη, χα\ θαυμάσειεν, δτι έν τοτούτω χρόνω άκμαίον
i διετή ρήσε τό κάλλο -, κα\ δσω πρόεισιν ό χρόνος,
τοσουτιρ χα\ τό κάλλος Εκτείνεται Quis ηοη obstu-
pesceret, atque admiraretur, auod firmamentum tanto
tempore vigentem servet pulchritudinem, sed quod
quantum progreditur tempus , tantum augeatur et
pulchritudo? '
154. Cod. 1126. Τως ό πήξας. A Verbo et per
Yerbuiq facta, ct creata fuis.se omnia a Deo com-
iminis est omnium Patrum sententia, qiii hoc potis-
simum in Genesi explicanda contra Ethnicos pro-
bandum sibi sumpserunt : Verbo enim Domini coeli
{rmati sunt, Psal. xxxn, 6. Et < In principio erat
^rbum.., omnia per ipsum facta sunt , Joati. i. Τού-
τον τόν Λόγον Εσχεν ύτϋουργδν τών ύπ' αύτοΰ γεγε-
νημόνων, χα\ δι* αύτοΰ τά πάντα πεποίηκεν II oc
Verbo usus est administro operum suorum, et perii·
lud omnia condidit, sanctu;* Thcophiliis, Ad Autolyc.
lih. II, 10. Platonico lamen more se expressisse
Pisidam patet ex Timoco Locro : Δηλούμενος ών άρι-
στον γένναμα ποιειν, τούτον έποίει Θεόν γεννατόν,
οΟποχα φΟσρησό/ενον ύπ' άλλψ αΐτΐιρ. Εξω τω αύτόν
συντεταγμόνιρ θεω, :Γποκα δήλετο αύτόν διαλύεν
Cum Deus vellet pulcherrimum factum producere,
hunc effecit Deum genitum mundum nunquam cor·
rumpentium ab alia 'causa, pratert/uam a Deo, qni
ipsum composuit, si quando voluerit ipsum dissolvere.
Ac deinde διά ταύτα Ex τε δή τών τοιούτων, και τών
άριΟμόν τειτάρων τό τοΰ κόσμου σώμα έγεννήΟη, δι*
άναλογίας όμολογησαν · φίλΖαν τε Εσνεν έχ τούτοιν,
ώς είς ταύτόν αύτφ ξυνελθόν, άλυτον οτ:ό τών άλλων
πλήν ύπό ιΛ>0 ξυνδήσαντος γενέσΟαι * Itaque oh eam
causam, et ab vs rebus numero quatuor mundi est
corpus effectum, ea constructum proportione, qua
dixi : ex quo ipse se$e concordi quadam amicitia et
charitaie complectitur, at(fue Ha apte cohcereC vt dis·
solvi nullo modo queat, msi ab eodem, a quo est col·
ligatus.
Μ« GEORGII PISTD.E
Ι5δ Στολίζεται δΐ τ^^ν χιτώνα τδν μέγαν'
Τδν άέρα κλωτθεντα χερκίκ ξέν^ ·
Χυτδν, διαυγή, λεπτδν, ήραιωμένον,
Είς π5ααν εΙαδύνοντα αωριατουργιαν.
Προέοχεται δ^ νυμφικώς εστεμμένος,
140 Λαβών διαυγείς μαργαρίτας άστέρας,
Έχει δε πρδ; τά στέρνα λυχνίτην Ινα,
Ώς πυρ άποστίλβοντα πρδς τήν ήμέραν ·
"Αλλοιν δ* λευκό .τυρσον, ώς πρδς τους πόδας,
Δεικνύντα λευκήν πανταχοΰ τήν έσπέραν
1 15 Φρουρεί δ^ παταν, ώς έν εΙρκτή, τήν φύσιν
Τηρεί δ^ τλ στοιχεία φραγμώσας δλα·
Κόλπος δΐ παντδς γίνεται κινουμένου,
Φθάνει δϊ παν κίνημα, συγκινών δλα·
Στιγμήν δ^ τήν γην, ώσπερ έν μέσψ , φέρει.
ΐ;;0 Έπ’ ουδενδς δέ πήγματος πε πηγμένος.
Τδ κοσμαγωγδν άντερείδει χεντρίον *
Συνδεί δέ τήν άβυσσον, ώς iv σπαργά'Λρ
Κυχλοί δέ τήν σΰμπασαν, ώς έν διχτΰν
Σφίγγει δέ πάντα σο\ μόνω χρατοΰμενα
155 Κα\ τδν τοσοΰτον δγχυν έγκλείσας Ιαω,
■Έξωθεν αύτδς τώ πλάτει συσφίγγεται·
Μέτρου μένη γάρ ουρανών άμετρία
*ί1ς πρδς σέ στιγμή γίνεται στενουμάνη.
C *Ως Δημιουργόν, ώς χτίσαντα πάν αοφ»
160 ^ί1 μηχανουργέ τής πολυστρόφου στέγης
Διαγράφεις γάρ πάσαν, ώς θέλεις, φόσιν
Τή σή διόπτρα, κα\ στεγάζεις τοίις χάτω,
Κα\ τους παροίχους, εις ύπαίθριον σχε*:
Διαφλέγων μέν και πυρών τδν αιθέρα *
165 Πλήν μή φλογίζων τή πυρώσει τήν κτίσ
Άλλ* ώς δοκεί σοι πάσαν αρμόζουν φύσι
(|:K'i)ilur. Magnum, quod induit, vestimentum. Ιο-
ί uiu ebt ex aere admirandi pectinis ope contextum,
ipsumiiuc est fluidum, pellucidum, tenue, rarum
oiniiemque molem corpoream intus penetrans.
Procedit autem ornatum, tanquam sponsus, lucida
sidera pro margaritis assumens : ac in medio qui-
dem pectore unum lychiiitem habet, qui veiut ignis
riitilat per dies, alterum vero subalbicanti fulgore
praeditum quasi ad pedes gerit, quo candidas ubi-
que noctes facit. Quaecunque sunt creata, veiut
quodam inclusa claustro, continet, ac tuetur, om-
iiiaque elementa servat ct coercet : atque adeo fil
omnium se moventium sinus, cumque omnem ino-
t»ro antevertat , omnia tamen simul commovet. ^
Terram, veluii punctum, in medio gerit; cumque
ipsum pulla in stabilitate sil firmatum, mumH ta-<·
mcii cardines, et centrum bine inde sustinet. Abys«-
sum voluti fasciis constringit, et terram vd
tibiis circumdat. Qmecunqiie libi, Deus, ta
modo obtemperant, coercet coelum, cumque
rerum molem intus includat, ct intorqueat,
tamen vastis spatiis exterius concludiliir. Q
enim maxima coelorum immensorabiiius, ni
est, quam punctum angustiis undique eircin
tum, tecuin dimensa , el comparata, qui reni
nium es Opifex et mundum sapientissime ea»
0 hujusce varie se vcrieniis tecti artifex i
bilis 1 Tu enim omnem naturam, ut vis, tn·'
describis et definis, eosqiie, qui sunt deoiM
bitantque circum, boc subdiali umbraculo
contegis : quamvis enim setbera circoniinflan
incendas, ex ista tamen accensione res creti
comburuntor ; sed omnium rerum naiuraui,
tibi placet, contra temperas et rooderanst
ΝΟΤΛ.
ir>«5. David dixit Deum esse amictum luce ; Amt-
etui luce sicul vestimento, Psal, ciii, 2.
150. Aerem tebe tenuissime intextae satis belle
eoiiiparat Pisida. Eodem modo, sed frigidiuscule,
tela; aequiparat pluviam Severianus bomil. 5, 6 :
"Ωσπερ στήμονα λεττεδν γυνή βιανήσασα τέμνει τδ
έρ'.ον είς πολλάς χα\ διαφόρους δ’^/εις, ούτως τδν
άπειρον βυθδν τής θαλάσσης είς σταγόνας, ώσπερ
σχήματι χατατέμνων. ούτως πέμπει τή γή * Ut mu-
lier subtile flamen nens^ lanam dispertu in multa^ et
diversa fila, sic immensam maris altiiudinem in stil·
laSf quoai fila dividens^ ita in terram mittit,
140. Eleganter cum coelum stellis, Umquam mar-
garitis, esse ornatum dixisset, solem et lunam ly-
chuitas vocat. Ludit enim in voce λύχ'>ος lucerna,
Illide λυχνίτης Itjchnites genim.a fiilgentissiina, de
qua iEliaiiiis, lib. viii, 22 Var, ilist. et Psellus De
lapidiius similia narrant iis, quae leguntur in Lucia-
110, si tamen Liiciani est libellus i)e dea Syria : Λί-
θον έπι τή χεφαλή φορέει, λυχνις χαλέεται · οδνομα
δέ οΐ του Ιργου ή συντυχίη* άτώ τούτου έν νυκτί
σέλας πολλδν άπολάμπεται, ύπδ δέ οΐ χα\ ό νηδς
&πας, οΤον ύπδ λύννοισι φαείνεται * έν ήμέρη δέ τδ
μέν φέγγος άσθενέει * ίδέην δέ ίχει χάρτα πυρώδεα *
Gemmam in capite fert, quee lychnis vocatur : nomen
illi res ipsa dedit. Ab hac noctu fulgor mullus eoru^
scat, ut ab ea tanqnam a lucernis a^des tota reluceat,
Interdiu splendor tlle imbecillior esi : cceterum Sj>e-
eiem habet valde igneam,
143. Λευχόττυρσ^, nova vox ad designandi
men lunae aptissima, λευχόπυρσος enim «
caitdeiia, ut dicitur ferrum, quando est U
tum.
146. Φραγμώσας, non a φράττιο, sed a
μόω derivavit Pisida. Elementorum diversilal
concordiam indicat. Pervulgati sunt Tersus,
Ovidius, Metamorph. lib. i, 15, elementa ii
pugnantia describit, quae tamen Deus
Dissociata locis concordi pace ligavit .
149. Στιγμή, Plinius, lib. ii, cap. 68. i
portiones terree, imo vero, ut pliires tradidere,
punctus {usque enim est aliud terra tn mnivers
est materia glorice nostree, heee sedes, etc. Sin
illud Scueeai, lib. i. ?iat. quaest. in Prooeiii.
illud punclum, quod inter tot gentes ferro et i
viditur, f) quam ridiculi sum mortales!
151. kerrptor xo -μαγωγότ, mundum fule
sustentans. Puto coeli cardines et polos inte
quibus iiiniii coelum veteres tradklerunl, ve
mundi.
I.S4. Cod. 1126. Σοι κρατούμενος μόνφ.
158. Idem Cod. νυγρή.
151. Cliiuatiim diversiUitem designat. Conf<
ctmu Rasilium bomil. 6, 8.
15Γ>. Cod. i!2(>, zl; ύπαιθρ α σχέπεις.
1445
ύ τάς αδήλους οοσίας των αγγέλων,
‘H «νεύμα δεικνυς, ή «υρ^στομον φλδγα,
Τδ θερμδν αυτών , χα\ τομδν βιαγράφειν *
170 ΊΙ τετραμδρφφ σχηματικών είκδν e,
Τ6 axepfibv αυτών Cωγpαφώv χα\ «οιχίλον
*Ή πλήθος αυτών έξανοίγων δμμάτων.
Tu nobis latentes angelorum essentias, aut spi-
I itum, aut igniloquam flammam esse demonstrans,
II t fervidam agilemque ipsorum naturam describas:
not sub quadriforinis imaginis specie itlos reprxsen**
tas, ut eorum varietatem firmitatemque depictam
exhibeas ; aut ingentem oculorum numerum in ipsis
1446
A 'βς χα\ τδ σδν φώς έμφανέστερον βλέπειν,
Κα\ μή λαθειν τι των κάτω κινούμενων.
175 Σολ γάρ φέρουσιν ύμνον, ώς νιχηφδρφ,
Χερουβίμ, Άρχαλ, χα\ θρβνων στρατεύματα,
Κα\ «3ς ΣεραφλμεΕς άχΕνητον τάχος
Έστώς «τεροΰται, κα\ πε πηγμένος τρέχει·
adaperis, tum ut tuam lucem manifestius ipsi \i·
deant, cum ut nihil eorum ipsos lateat, qo.T deor-
sum flunt et moventur. Tibi enim Cherubim, Prin-
cipatus, Tbronoruinque exercitus, tanquaro victori,
concinunt hymnos ; omnisque Seraphim in sua
immobili velocitate stans volat et flrinus currit: sin-
HEXAEMERON.
NOTiE.
167. Idem Cod. Ka\ τάς. Cum liic loquatur poeta
de angelis post coelum, et in ipso coelo, non ante
ccelnm, et mundum conditum eos fuisse creatos vi-
detur desigii:ire. Pro uiraqiie sane sententia stant
Patres, etdoctores amplissimi, neque enim in Mosis
liisloria de eorum creatione proditum quidquam
invenitur. Petavius, qni fuse hanc questionem tra-
ctat, lib. I, 45 dc angelis, illud recte tantum statuit,
reutri ex hisce opinionibus certam Scripturx aiiclo-
Htatem suffragari : nimis enim confldenter affirmat,
case omnino explosam eorum sententiam, qui ange-
los curo mundo conditos dicunt. Ki quidem si con-
cideremus Pisidam agere de angelis, antequam de
sole et sideribus, lioc est de lucis creatione quid-
^iiam attingat, non temere inde deducemus, ipsum
cuiD mundo productos credidisse, et a sancto .\ugu-
laino minime dissentire, qui lib. xxii, 10 Contra
Fqvitum, et lib. ii, 8 De Genesi ad lilt., el lib. xr,
16 De civit. Dei, Mosen sub lucis noiiiiiie ineiilio-
nem fecisse angelorum existimavit. Vide, quae ange·
loram substantia diximus, ad versum primum 1
acroaseos ; atque inde patebit, cur όδήλους ούσΕχς
incompertas substantias eos vocet : nihil enim certi
Patres statuisse coguoverat, ut mox etiam observa-
liimus.
168. Idem cod. Πνεύματα. Δειχνύς, de hujus
verbi potestate acriter oiiodani dispiiliituro est in·
ler Nic. Gudiingiuin, et Jac. Ziiiiincrmannum, duiii
vterque pro sua sententia pugnantes Platonis locum
in Pbilcbo, pag. ^5 edit. Serrani explicarent : Θεδν
xb {liv άπειοον τών βντων δείξει, τδ τε πέρας, Deum
£Χ iis, quw sunt, ostendisse finitum el infinitum,
Godiingius enim τδ δείξαι Platonis per τδ παρήγα-
γεν effudit, eduxit, emanare fecit, reddendum esse
alDrinabat; Zimmermnniius autem rectius contende-
iMIt eam esse vim τοΰ δείξαι, ut significaret creavit,
fecit, \e\ spectandum exhibuit. Videnda hxc sunt
in Schelhornio, Ar»ia?Rfi.. Litter. tom. Xll, p. 481.
At Pigida certe usurpavit δειχνυς pro ποιών ; secu-
tos est enim Davidem dicentem. 6 πο.ών τους άγγέ-
λους,χ. λ., verum Platonico fortasse maluit uti
verbo, quo se a difficultate expediret circa angelo-
rum naturam, de qua laiii varie Patres loculi sunt :
nam si τδ ποιεΐν pro τδ δεικνύειν adhibuisset, liiiien-
duin fortasse erat, ne tunc temporis hominibus vi-
deretur angelos fecisse corporeos, quod sane nole-
bat affirmare. Sanctum Gregorium Nazianzenuin,
ut puto, legerat dicentem in iiiie orat 55 : Ποιειν
γάρ λέγεται τους άγγέλους αυτού πνεύματα, κα\
νους λειτου^>γους αύτοΟ πυρδς φλόγα· εΐ μή ποιειν
μίν έστλ τψ συντηρείν τφ λόγψ, καΟ* βν έγενοντο...
ΐελήν ήμίν γε άσώματο; έστω, ή δτι έγγύτατα* όρας
Ικως ίλιγγιώμεν περί τδν λόγον, κα\ ουκ έχομεν οΤ
ιτροέλθωμεν; Proditum est enim angelos suos facere
ίριπίβε, et ministros suos flammam ignis : nisi forte
hoc loco facere nihil aliud significet, quam eadem,
qua primum procreati sunt ratione, tueri ac conser-
vari,., sed sint plane incorporei, aut quam proxime
ad hoe accedentes. Videsne, quomodo circa hujusmodi
sermonem cestuemus, nec quo progrediamur, habea-
mus? Ei ότλΙ. 42: ΕΓτε νοερά τινεύματα, εΓτε πυρ
οΓον άΟλον, χα\ άσώματον, εΓτε τινά φύσιν άλλην, δτι
έγγυτάτω τών εΙρημένων ταύτα, ύποληπτέον · Sive
spintus mente prarditos, sive ignem tanquam mateiice
et corporis expertem, sive altam quamdam naturam
proxime ad eas, quas diximus, accedentem, angelos
existimare oportet, ΠυρΕστομον igniloquum, vel os
flammeum.
169. Τύ Οερμδτ pro θερμότης, calor, vis fervida :
et τομδν pro τομική φύσις vis actuosa ae subtilis.
170. Τετράμορρος, ungelos qiiadrifornies consti-
tuit. Palet Ezechielera esse secutum qui cap. i 6
mirabilem visionem de throno Dei describens sic
dc Cherubiiiis ait : Et qualuor facies uni, et quatuor
ala uni. De quadruplici angelorum forma consu-
lendi sunt Commentatores in Ezcchielem, et prap-
serlim Pradus, el Villalpandus, Bonfrelius el Cal-
melius. Vide etiam epistolam Phoiii 157, quae est
ejusdem argumenti explicatio.
172. Cod. 1120, πλήθος αΟταΤς Ezechiel. i, 18 :
Et lotum corpus oculis plenum in circuitu ipsarum
qualuor. El ibid. x, 12. Et omne corpus eorum, et
colla, et manus, et penna, et Circuit, plena erant
oculis, in circuitu t^uatuor rotarum, Severianus orat
i De creat, mundi : Διά τούτο, ail, τά Xspoj6t\a
*λήρη Οφβαλμων... έπίίδή ή βοφία πανταγδβϊν βλέηίΐ
ιιαντοχδθίν t.viVYuivov iysi 6μμα. Ideo Cheru-
bim plena tutti oculit .. quia tapieniia undique con·'
spicit, et undique apertis est oculis.
173. De angelorum inlelligeiitia, el in homines
minislerio plura habet Pseudo-Dionysius, quae cum
Pisida concordant.
175. Invictum argumcnliira ad sanctissima Trini-
tatis mysterium astruendum,, quo omnes usi sunt
Patres, clicil Pisida ex Isaia vi, 2 : Seraphim sta·
bant in circuitu ejus : sex aUe uni et sex ala alteri :
duabus velabant faciem ejus, et duabus velabant pedes
ejus, et duabus volabant : ei clamabant Sanctus, San-
ctus, Sanctus, Dominus exercituum ; plena est omnis
terra gloria ejus. Pro Sabaoth, vel Domino exercituum,
Pisida habet νικηφόρω. De Trisagio, quo sibi obje-
clam fuisse Trinitatis imaginem ostendit Isaias, vid.
Dionys. De caelesti hierar. cap. 7.
17C. De tribus angelorum bierarchiis, quarum
singula tres ordines complectuntur, ibid. cap. 6.
177. De Seraphinis, eoruinqiie appellatione ibid,
cap. 7. Cur auU*m ipsi dicantur in motu consistere
&1ς άχΕνητον τάχος immobili velocitate, late explana-
tur in Scholiis ^sancti Maximi Paraphrasi Pachi-
mera, el nolis Corderii ad idem caput : ubi Sera-
phim iriplicem habere mobiliialem, scilicet natura,
inlelligcntia el voluntatis dicuntur, eaque oni. a,
qiia do illis tradita sunt, ad Trinilalem signiiicaii*
dam rilc rcferuniiir.
1447 GEORGII
Κα\ τβις ουσ\ μέν του προσώπου την θέαν
4S0 ΣχΙίλ% πτέρυξι, τα?ς βυσ\ δΐ τους π«^ύΐς·
Κα\ ταΤς δυσ\ πρδς ύψος Τπταιαι μέγα.
Kal τδτριφεγγές τής άγιστίας σέλας
Εις Εν συναρμδ^ουσι Κύριον σέβας *
Δειχνύντβς ευσύνοπτα τή διαιρέσει,
185 Και τή συνέξει του θεο^^ύτου Αδγου
Δισιρετώς μέν τάς ύποστάσεις σέβειν,
*Ηνωμένως δΕ προσχυνειν τήν ουσίαν ·
Έχφαντιχή τρανουντες δρθοδοξιςι.
Την υίύτητα τού Λύγου σαρχουμένην
190 ΕΙς ά)>λύφυλον μή ^υήναι τετρ: δα '
guli enim, ciim alis duabus sui vultus aspectam te-
gunt, et duabus pedes, duabus adhuc alteris in al-
tum extolluntur longissime : illudque sanctitatis ju-
bar trina coruscans luce in unum conjungunt, unum
\cnerantes Dominum. Ex qua Verbi a Deo fluentis
divisione, et conjiinciione clarissime demonstrant,
sejunciim quidem ipsos venerari hypostases, con·
junctim vero adorare substantiam : atque orthodoxa
explanatione declarant Filium Verbum esse incar-
natum, et ad extraneam qiiaternitatemnon esse dis-
tractum. Unam enim personam, et unum Det prin-
cipatum tam ante, quam post assumptam carnem
PISID.B lU!
Άλλ’ Sv πρδσωπον, χα\ Οεαρχιαν μίαν,
Πρδ σαρχδς ύμνεΤν, χα\ χατΔ βαρχδς λδγον,
Τδν αύτδν Δνθρωπδν τε χαι Θεδνφύσει,
Μή προσθέσει χυθέντα, μή διαιρέσει
195 Τομήν παθόντα, μή τραπέντα συγχύσει,
Διπλουν τδν &πλο0ν, μηδαμού πεφυρμ4νσν,
Χριστδς γάρ Εστιν ή διπλή μύνη φύσις*
πρδς τδ χάλλος των έν ύψει σωαάτιιΐν
Λειμώνα πολλών έμφυτεύσας Αστέρων,
£00 ΚαΙ νύχτα χοσμών,χα\ στολίζων ήμέραν*
Κα\ φώς χαθαίρων, χα\ μελαίνων Εσπέραν,
Κα'ι πυρ γεωργών, κα\ χατασπείρων ύδωρ,
ΐη Verbo dopra!dicaiit, ipsum quidem bominen rt
Deum natura, quod neque ex adjunctione est diffo-
sum, neque ex divisio